ଉଇକିପିଡ଼ିଆ orwiki https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%AA%E0%AD%8D%E0%AC%B0%E0%AC%A7%E0%AC%BE%E0%AC%A8_%E0%AC%AA%E0%AD%83%E0%AC%B7%E0%AD%8D%E0%AC%A0%E0%AC%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter ମାଧ୍ୟମ ବିଶେଷ ଆଲୋଚନା ବ୍ୟବହାରକାରୀ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆଲୋଚନା ଫାଇଲ ଫାଇଲ ଆଲୋଚନା ମିଡ଼ିଆଉଇକି ମିଡ଼ିଆଉଇକି ଆଲୋଚନା ଛାଞ୍ଚ ଛାଞ୍ଚ ଆଲୋଚନା ସହଯୋଗ ସହଯୋଗ ଆଲୋଚନା ଶ୍ରେଣୀ ଶ୍ରେଣୀ ଆଲୋଚନା ପୋର୍ଟାଲ ପୋର୍ଟାଲ ଆଲୋଚନା TimedText TimedText talk ମଡ୍ୟୁଲ ମଡ୍ୟୁଲ ଆଲୋଚନା Event Event talk ବିଷୟ 0 2621 596005 595899 2026-06-06T08:20:50Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596005 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର ଏକ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ରାଜ୍ୟ}} {{Infobox | title = ଓଡ଼ିଶା | subheader = ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ | image = <div style="width: 100%; max-width: 272px; margin: 0 auto; text-align: center; background: transparent; padding: 0; overflow: hidden; line-height: 0;"> <table style="width: 100%; border-collapse: collapse; border-spacing: 0; margin: 0; padding: 0; background: transparent; border: none; line-height: 0;"> <!-- ROW 1: Massive Single Full-Width Row --> <tr> <td colspan="2" style="padding: 0; margin: 0; width: 100%; border: none;"> [[File:Konark Temple Panorama2.jpg|272px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 85%; padding: 4px 0 8px 0; color: #202122; font-weight: bold; background: transparent;">[[କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 2: 50/50 Dual Column Split --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Chilika Bhubaneswar.me.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଚିଲିକା ହ୍ରଦ]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Satkosia gorge.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡ]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 3 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Puri Ratha Yatra.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ରଥଯାତ୍ରା]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Shri Jagannath temple.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 4 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Heaven in Koraput.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଦେଓମାଳି ଶୃଙ୍ଗ]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Amazon of India.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 5 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Ratnagiri (29).JPG|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ରତ୍ନଗିରି]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Lingaraj Temple complex at dusk during Shivratri 2020.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 6 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Barehipani Water Fall of perennial stream Budha Balang Simlipal Biosphere Reserve.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ବରେହିପାଣି ଜଳପ୍ରପାତ]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Odissi dance at Nishagandi Dance Festival 2024 (207).jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 7 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Hirakud dam.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ହୀରାକୁଦ ଜଳଭଣ୍ଡାର]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Khandagari and Udaygiri featured image.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା|ଉଦୟଗିରି ଗୁମ୍ଫା]]</div> </td> </tr> </table> </div> | image2 = [[File:Seal of Odisha.svg|120px|ଓଡ଼ିଶାର ରାଜପ୍ରତୀକ]]<br/>{{small|'''ଓଡ଼ିଶାର ରାଜପ୍ରତୀକ'''}}<br/><br/>'''ମୂଳମନ୍ତ୍ର:''' "[[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ]]"<br/>{{small|("କେବଳ ସତ୍ୟର ହିଁ ଜୟ ହୁଏ")}}<br/><br/>'''ସଂଗୀତ:''' "[[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ]]"<br/>[[File:Bande Utkala Janani Odia.ogg|center]] | image3 = [[File:IN-OD.svg|250px|ଭାରତର ମାନଚିତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅବସ୍ଥିତି]] | caption3 = ଭାରତର ମାନଚିତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅବସ୍ଥିତି (ନାଲି ରଙ୍ଗରେ) | label1 = ଦେଶ | data1 = [[ଭାରତ]] | label2 = ଅଞ୍ଚଳ | data2 = [[ପୂର୍ବ ଭାରତ]] | label3 = ଗଠନ | data3 = ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୬<br/>([[ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ|ଉତ୍କଳ ଦିବସ]]) | label4 = ରାଜଧାନୀ<br/>ଓ ବୃହତ୍ତମ ସହର | data4 = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | label5 = ଜିଲ୍ଲା | data5 = [[ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କର ତାଲିକା|୩୦ (୩ଟି ଖଣ୍ଡ)]] | header6 = ସରକାର | label7 = • ରାଜ୍ୟପାଳ | data7 = [[କମ୍ଭମପତି ହରି ବାବୁ]] | label8 = • ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ | data8 = [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]] | label9 = • ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ | data9 = [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]] <br/> [[ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା]] | label10 = • ବିଧାନ ମଣ୍ଡଳ | data10 = ଏକସଦନୀୟ<br/>[[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] (୧୪୭ ଆସନ) | label11 = • ଜାତୀୟ ସଂସଦ | data11 = [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]<br/>[[ରାଜ୍ୟ ସଭା]] (୧୦ ଆସନ)<br/>[[ଲୋକ ସଭା]] (୨୧ ଆସନ) | label12 = • ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data12 = [[ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]] | header13 = ଆୟତନ | label14 = • ମୋଟ | data14 = ୧,୫୫,୭୦୭ କି.ମି.^୨ (୮ମ) | label15 = • ଲମ୍ବ | data15 = ୫୦୦ କି.ମି. | label16 = • ଓସାର | data16 = ୧୦୩୦ କି.ମି. | label17 = • ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data17 = ୧,୬୭୨ ମି. ([[ଦେଓମାଳୀ]]) | label18 = • ସର୍ବନିମ୍ନ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୦ ମି. ([[ବଙ୍ଗୋପସାଗର]]) | header19 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label20 = • ମୋଟ | data20 = ୪,୧୯,୭୪,୨୧୮ (୧୧ଶ) | label21 = • ଘନତା | data21 = ୩୦୭/କି.ମି.^୨ | label22 = • ସହରାଞ୍ଚଳ | data22 = ୧୬.୬୮% | label23 = • ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ | data23 = ୮୩.୩୨% | label24 = • ସାକ୍ଷରତା | data24 = ୭୯.୦% (୨୦୨୪, ୨୫ଶ) | label25 = • ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ | data25 = ୯୭୯ ♀/୧୦୦୦ ♂ (୯ମ) | header26 = ଅର୍ଥନୀତି (୨୦୨୬-୨୭) | label27 = • ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ | data27 = ₹୧୧.୦୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି (୧୫ଶ) | label28 = • ମୁଣ୍ଡପିଛା ଆୟ | data28 = ₹୨,୧୦,୧୮୬ (୨୧ଶ) | header29 = ସାଧାରଣ ବିବରଣୀ | label30 = • ଭାଷା | data30 = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଏବଂ [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] | label31 = • ଲିପି | data31 = [[ଓଡ଼ିଆ ଲିପି]] | label32 = • ଅଧିବାସୀ | data32 = [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | label33 = • ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data33 = OD | label34 = • ୱେବସାଇଟ୍ | data34 = [https://odisha.gov.in/ odisha.gov.in] | header35 = ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତୀକ | label36 = • ପଶୁ | data36 = [[ସମ୍ବର]] | label37 = • ପକ୍ଷୀ | data37 = [[ଭଦଭଦଳିଆ]] | label38 = • ମାଛ | data38 = ମହାନଦୀ ମହାଶିର | label39 = • ଫୁଲ | data39 = [[ଅଶୋକ (ଗଛ)|ଅଶୋକ]] | label40 = • ଗଛ | data40 = [[ଓସ୍ତ|ଅଶ୍ୱତ୍ଥ]] }} '''ଓଡ଼ିଶା''', ହେଉଛି [[ପୂର୍ବ ଭାରତ]]ରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭାରତର ଏକ [[ରାଜ୍ୟ]] । ଆୟତନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ଅଷ୍ଟମ ବୃହତ୍ତମ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୪ କୋଟି ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ସହିତ ଏହା ଏକାଦଶ ବୃହତ୍ତମ ରାଜ୍ୟ । ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ଭାରତର ତୃତୀୟ ସର୍ବାଧିକ '''ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି''' ବାସ କରନ୍ତି ।<ref>{{cite web|url=http://www.stscodisha.gov.in/Aboutus.asp?GL=abt&PL=1|title=ST & SC Development, Minorities & Backward Classes Welfare Department:: Government of Odisha|website=stscodisha.gov.in|access-date=10 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901131912/http://www.stscodisha.gov.in/Aboutus.asp?GL=abt&PL=1|archive-date=1 September 2018|url-status=dead}}</ref> ଏହାର ଉତ୍ତରରେ [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] ଓ [[ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]], ପଶ୍ଚିମରେ [[ଛତିଶଗଡ଼]] ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ [[ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ]] ଅବସ୍ଥିତ । [[ବଙ୍ଗୋପସାଗର]] କୂଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ୪୮୫ କି.ମି. ଦୀର୍ଘ ଉପକୂଳ ରହିଛି ।<ref name="CoastalSecurity">{{cite web |title=Coastal security |publisher=[[Odisha Police]] |url=http://odishapolice.gov.in/?q=node/163 |access-date=1 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206043803/http://odishapolice.gov.in/?q=node%2F163 |archive-date=6 February 2015 |url-status=live }}</ref> ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ '''ଉତ୍କଳ''' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ ଏବଂ ଭାରତର ଜାତୀୟ ସଂଗୀତ '[[ଜନ ଗଣ ମନ]]'ରେ ଏହି ନାମର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ପ୍ରାଚୀନ [[କଳିଙ୍ଗ]] ରାଜ୍ୟ, ଯାହା ଉପରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨୬୧ରେ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସମ୍ରାଟ [[ଅଶୋକ]] ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯାହାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ [[କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ]] ହୋଇଥିଲା, ତାହାର ସୀମା ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ସୀମା ସହିତ ସମାନ ।<ref name=GovHistory>{{cite web|title=Detail History of Orissa|url=http://www.orissa.gov.in/history1.htm|publisher=[[Government of Odisha]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20061112195307/http://www.orissa.gov.in/history1.htm|archive-date=12 November 2006}}</ref> ଓଡ଼ିଶାର ଆଧୁନିକ ସୀମା ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇଥିଲା । '''ବିହାର ଓ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ''', '''ମାଡ୍ରାସ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି''' ଏବଂ '''କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶ'''ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name=GovHistory /> ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧ ଅପ୍ରେଲରେ [[ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ|ଉତ୍କଳ ଦିବସ]] ପାଳନ କରାଯାଏ ।<ref name="FlavoursOfOdisha">{{cite news|title=Utkala Dibasa hails colours, flavours of Odisha|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Utkala-Dibasa-hails-colours-flavours-of-Odisha/articleshow/33095967.cms|access-date=1 February 2015|work=[[The Times of India]]|date=2 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150708211533/http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Utkala-Dibasa-hails-colours-flavours-of-Odisha/articleshow/33095967.cms|archive-date=8 July 2015|url-status=live}}</ref> ଆନୁମାନିକ ୧୧୩୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଅନନ୍ତବର୍ମନ ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଟକକୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଅନେକ ଶାସକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଗ ଦେଇ ୧୯୪୮ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="Chakraborty1985">{{cite book|author=Rabindra Nath Chakraborty|title=National Integration in Historical Perspective: A Cultural Regeneration in Eastern India|url=https://books.google.com/books?id=PItbvfAvVggC&pg=PA17|access-date=30 November 2012|year=1985|publisher=Mittal Publications|pages=17–|id=GGKEY:CNFHULBK119|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515095045/http://books.google.com/books?id=PItbvfAvVggC&pg=PA17|archive-date=15 May 2013|url-status=live}}</ref> ଏହା ପରେ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ପାଲଟିଲା ।<ref name="Kalia1994">{{cite book|author=Ravi Kalia|title=Bhubaneswar: From a Temple Town to a Capital City|url=https://books.google.com/books?id=F2YSPiKbmHkC&pg=PA23|access-date=2 February 2015|year=1994|publisher=SIU Press|isbn=978-0-8093-1876-6|page=23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110847/https://books.google.com/books?id=F2YSPiKbmHkC&pg=PA23|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> == ନାମକରଣ == 'ଓଡ଼ିଶା' ଏବଂ 'Orissa' ଶବ୍ଦ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରାକୃତ ଶବ୍ଦ "ଓଡ୍ର ବିଷୟ" (ବା "ଉଡ୍ର ବିଭାଷା" ବା "ଓଡ୍ର ବିଭାଷା")ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଯାହାକି ୧୦୨୫ ମସିହାର '''ପ୍ରଥମ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚୋଳ'''ଙ୍କ ତିରୁମଲାଇ ଶିଳାଲେଖରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।<ref name=orissareview>{{cite book|last1=Patel|first1=C.B|title=Origin and Evolution of the Name ODISA|date=April 2010|publisher=I&PR Department, Government of Odisha|location=Bhubaneswar|pages=28, 29, 30|url=http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/2010/April/engpdf/28-30.pdf|access-date=19 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150619163833/http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/2010/April/engpdf/28-30.pdf|archive-date=19 June 2015|url-status=dead}}</ref> ୧୫ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମୂଳ ମହାଭାରତକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିବା କବି ସାରଳା ଦାସ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ 'ଓଡ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର' ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ପୁରୀର ମନ୍ଦିର କାନ୍ଥରେ ଥିବା ଗଜପତି ରାଜା କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ (୧୪୩୫-୧୪୬୭)ଙ୍କ ଶିଳାଲେଖରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ 'ଓଡ଼ିଶା' କିମ୍ବା 'ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ' ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।<ref name="Acharya2008">{{cite book|author=Pritish Acharya|title=National Movement and Politics in Orissa, 1920–1929|url=https://books.google.com/books?id=LoaHAwAAQBAJ&pg=PR19|access-date=3 February 2015|date=11 March 2008|publisher=SAGE Publications|isbn=978-81-321-0001-0|page=19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=LoaHAwAAQBAJ&pg=PR19|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ 'ଓଡ଼ିଶା (ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୦' ଏବଂ 'ସମ୍ବିଧାନ (୧୧୩ତମ ସଂଶୋଧନ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୦' ପାରିତ ହେବା ପରେ, ଇଂରାଜୀରେ 'ଓଡ଼ିଶା' ରାଜ୍ୟର ନାମ ବନାନ "Orissa"ରୁ "Odisha" ଏବଂ ଏହାର ଭାଷାର ନାମ "Oriya"ରୁ "Odia"କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା । ହିନ୍ଦୀ ଅନୁବାଦ 'ଉଡ଼ିସା'କୁ ମଧ୍ୟ 'ଓଡ଼ିଶା'କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିତର୍କ ପରେ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ଗୃହ ଲୋକସଭା, ୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୦ରେ ଏହି ବିଧେୟକ ଏବଂ ସଂଶୋଧନକୁ ପାରିତ କରିଥିଲା ।<ref name=AmidClashBillPass>{{cite news|title=Amid clash, House passes Bills to rename Orissa, its language|url=http://www.thehindu.com/news/national/amid-clash-house-passes-bills-to-rename-orissa-its-language/article876145.ece|access-date=2 February 2015|work=[[The Hindu]]|date=9 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017164642/http://www.thehindu.com/news/national/amid-clash-house-passes-bills-to-rename-orissa-its-language/article876145.ece|archive-date=17 October 2015|url-status=live}}</ref> ୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୧ରେ, ସଂସଦର ଉଚ୍ଚ ଗୃହ ରାଜ୍ୟସଭା ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଧେୟକ ଓ ସଂଶୋଧନକୁ ପାରିତ କରିଥିଲା ।<ref name=ChangeOrissaName>{{cite news|title=Parliament passes bill to change Orissa's name|url=http://www.ndtv.com/bhubaneshwar-news/parliament-passes-bill-to-change-orissas-name-451027|access-date=2 February 2015|publisher=[[NDTV]]|date=24 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203144151/http://www.ndtv.com/bhubaneshwar-news/parliament-passes-bill-to-change-orissas-name-451027|archive-date=3 February 2015|url-status=live}}</ref> ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ବନାନକୁ ମୂଳ ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ସମାନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Orissa wants to change its name to Odisha|url=https://www.rediff.com/news/2008/jun/10orissa.htm|access-date=23 June 2020|publisher=[[Rediff.com]]|date=10 June 2008|archive-date=25 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125022611/https://www.rediff.com/news/2008/jun/10orissa.htm|url-status=live}}</ref> ତଥାପି, ସରକାରୀ ଜାତୀୟ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ ମାନକ '''ହଣ୍ଟେରିଆନ୍ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ''' ଅନୁଯାୟୀ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ କରାଯାଇନଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସଠିକ୍ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ ପ୍ରକୃତରେ 'Orisha' ଏବଂ 'Oria' ହୋଇଥାନ୍ତା । == ଇତିହାସ == {{Main|ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ}} [[ଫାଇଲ:Hatigumfa.jpg|thumb|right|150px|ଖାରବେଳଙ୍କ ତିଆରି ହାତୀଗୁମ୍ଫାରେ ଥିବା ଶିଳାଲେଖ, ଉଦୟଗିରି]] [[ଫାଇଲ:Kalinga battlefield daya river dhauli hills.jpg|thumb|right|150px|ଧଉଳିରୁ ଦୟା ନଦୀର ଦୃଶ୍ୟ]] [[ଫାଇଲ:Konark Temple.jpg|thumb|150px|ଗଙ୍ଗ ରାଜା ଲାଙ୍ଗୁଳା ନରସିଂହ ଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା ତିଆରି [[କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର]] , ଏହା ଏକ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳୀ]] === ନାମକରଣ === ''ଓଡ଼ିଶା'' ଶବ୍ଦଟି ମୂଳ ଶବ୍ଦ '''ଓର/ଉର''' ବା ''ଓଡ୍ର, ଉଡ୍ର ଦେଶ''ରୁ, ''ସୁମେରୀୟ'', ''ଓଡ୍ର ବିଷୟ'' ଆଦି ପୁରାତନ ନାମରୁ ଆସିଅଛି । ଏହାର ପ୍ରମାଣ ଆକାରରେ ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ଲେଖ 'ଉତ୍ତର ତୋଷାଳି' ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓଡ଼ିଶାର [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା]]ର [[ସୋର]]ଠାରୁ ମିଳିଥିବା ତମ୍ବାପଟାରେ ଓଡ୍ର ବିଷୟର ସୂଚନା ମିଳିଛି ।<ref>[http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/2010/April/engpdf/28-30.pdf Orissareview 2010 April]</ref> [[ପାଳି ଭାଷା|ପାଳି]] ଓ [[ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା|ସଂସ୍କୃତ]] ସାହିତ୍ୟରେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]ଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମେ 'ଓଡ଼କ' ଓ 'ଓଡ୍ର' ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । ପୁରାତନ ଲେଖକ ଓ ଗବେଷକ [[ପ୍ଲିନି ଦି ଏଲ୍ଡର]] ଓ [[ଟଲେମି]] ଓଡ୍ର ଜଣଙ୍କୁ 'ଓରେଟସ' ବୋଲି ନାମିତ କରିଛନ୍ତି । ==== ନାମ ବଦଳ ==== ଇଂରାଜୀ ଓ [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]]ରେ "ଓଡ଼ିଶା" ଓ "[[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]"କୁ Orissa ଓ Oriya ତଥା उड़ीसा ଓ उड़ीआ <!--ବଦଳରେ ओड़िशा ଓ ओड़ीआ--> ଭାବେ [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ|ସମ୍ବିଧାନ]]ରେ ତଥା ସାଧାରଣରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ୨୦୦୮ ମସିହା ଜୁନ ୯ରେ ପ୍ରଥମେ ରାଜ୍ୟ କ୍ୟାବିନେଟରେ ଓଡ଼ିଶା ଓ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]କୁ ଇଂରାଜୀରେ Orissa ଓ Oriya ବଦଳରେ Odisha ଓ Odia ତଥା [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]]ରେ उड़ीसा ଓ उड़ीआ ବଦଳରେ ओड़िशा ଓ ओड़ीआ ଲେଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୮ ଅଗଷ୍ଟରେ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନ ସଭାରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଥିଲା ଓ ବହୁମତରେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ ନୂଆ ଲୋକ ସଭା ଗଠନ ପରେ ଏହାକୁ ବିଧାନ ସଭାରେ ଆଉଥରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସଂଶୋଧିତ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ୨୦୧୦ ବଜେଟ ଅଧିବେଶନରେ ଲୋକ ସଭାରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୧୦ ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନରେ ପ୍ରଥମ ଦିନ (ଅକ୍ଟୋବର ୯, ୨୦୧୦)ରେ ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପି. ଚିଦମ୍ବରମ ଏହାକୁ ଲୋକ ସଭାରେ ଆଗତ କରିଥିଲେ । ପରେ ଏହା [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି|ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]]ଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ପଠାଯାଇଥିଲା ଯାହା ୨୦୧୧ମସିହା ୪ ନଭେମ୍ବରରେ [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି|ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]]ଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ଲାଭ କରି [[ଓଡ଼ିଶା (ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ) ଅଧିନିୟମ, ୨୦୧୧]] ନାମରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି ।<ref>{{cite web |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-09-06/news/30119350_1_odia-amendment-bill-odisha |title=Orissa becomes 'Odisha', Oriya is 'Odia' - Economic Times |publisher=Articles.economictimes.indiatimes.com |date=2011-09-06 |accessdate=2011-10-29 |archive-date=2014-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141218021101/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-09-06/news/30119350_1_odia-amendment-bill-odisha |url-status=dead }}</ref><ref name=Hindu>[http://www.thehindu.com/news/states/other-states/article2598999.ece It's now Odisha]. [[ଦି ହିନ୍ଦୁ]]. [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]. ୦୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧</ref><ref>Akshaya Kumar Sahoo. [http://www.asianage.com/india/centre-notification-orissa-name-change-313 Centre notification on Orissa name change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120104140553/http://www.asianage.com/india/centre-notification-orissa-name-change-313 |date=2012-01-04 }}.Nov 05, 2011</ref><ref>[http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=30113 No more Orissa-Oriya; Its Odisha-Odia officially : CM declares state holiday] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113151805/http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=30113 |date=2014-11-13 }}.November 05, 2011</ref><ref>[http://hillpost.in/2011/11/04/orissa-changes-to-odisha-with-state-holiday/34164/news-2/hp_news_network Orissa changes to Odisha with state holiday] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120517032359/http://hillpost.in/2011/11/04/orissa-changes-to-odisha-with-state-holiday/34164/news-2/hp_news_network |date=2012-05-17 }}.''The Hill Post'' November 4, 2011</ref><ref>[http://www.orissasambad.com/news_article.php?id=65943# ଅରିସା ହେଲା ଓଡ଼ିଶା, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ମୋହର ବାଜିଲା] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113140454/http://www.orissasambad.com/news_article.php?id=65943 |date=2014-11-13 }}। [[ସମ୍ବାଦ (ଖବରକାଗଜ)]].୦୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧</ref><ref>[http://hindi.webdunia.com/%E0%A4%93%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%BE-%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B8%E0%A4%A6-%E0%A4%AE%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%80/%E0%A4%93%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%BE-%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B8%E0%A4%A6-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%AE%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%80-1101109069_1.htm ओडिशा को मिली संसद की मंजूरी] (ହିନ୍ଦୀରେ)</ref> === ସଂକ୍ଷେପରେ === * ବୈଦିକ ଓଡ଼ିଶା - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ବେଦ ବୌଧାୟନ କଳ୍ପସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ (ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ), ବୈଦିକ ସଭ୍ୟତା ବାହାରେ [[କଳିଙ୍ଗ]] ଥିଲା ଭିନ୍ନ ଏକ ସଭ୍ୟତା (ନା ଆର୍ଯ୍ୟ ନା ଦ୍ରାବିଡ଼) * ପୌରାଣିକ ଓଡ଼ିଶା - [[ମହାଭାରତ]] ଅନୁସାରେ, [[କଳିଙ୍ଗ]] [[କୌରବ]]ଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିଥିଲା । * କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ଓଡ଼ିଶା - ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ ଏଠି କଳା ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲା । ଶ୍ରୀଲଙ୍କା (ସିଂହଳ), ଜାଭା(ଜବ ଦ୍ୱୀପ), ସୁମାତ୍ରା, ବାଲି, ମିଆଁମାର (ବ୍ରହ୍ମଦେଶ), ଥାଇଲାଣ୍ଡ (ସାମ), କାମ୍ବୋଡ଼ିଆ(କମ୍ବୋଜ), ଭିଏତନାମ (ଚମ୍ପା)), [[ଚୀନ]], [[ଜାପାନ]], କୋରିଆ (କୁକୁଟ), ମେକ୍ସିକୋ (ମକ୍କସିଖ), ଇଜିପ୍ଟ (ମିସର), ଆରବ (ସିମିଳି), ଇରାକ (ବାବିଲନ) ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ କଳିଙ୍ଗ ସହ ନିର୍ମାଣ-କଳା ଓ ବାଣିଜ୍ୟ-ସଂସ୍କୃତି-ଇତିହାସ ଆଦି ସମ୍ବନ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏଠାରେ ସମ୍ଭବତଃ ଲୋକତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । * ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୩୬୦-୨୬୦ - ନନ୍ଦ-ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ବଡ଼ ଭାଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । * ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୨୬୧ - ପୃଥିବୀ ବିଖ୍ୟାତ [[କଳିଙ୍ଗ]] ଯୁଦ୍ଧ * ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୧ମ ଶତାବ୍ଦୀ - ଚେଦୀ ରାଜବଂଶର ସମ୍ରାଟ [[ଖାରବେଳ|ମହାମେଘବାହାନ ଐର ଖାରବେଳ]]ଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ, କଳିଙ୍ଗର ପରିସୀମା ଆଗଙ୍ଗା-କାବେରୀ, ତଥା ପଶ୍ଚିମ ଓ ମଧ୍ୟ [[ଭାରତ]]କୁ ବିସ୍ତାରିତ । ଜୈନ ଧର୍ମର ପ୍ରସାର । * ୩ୟ-ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ - ଗୁପ୍ତ-ରାଜବଂଶ, ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଲକେଶୀ, ମାଠର, ଭୌମକର ଇତ୍ୟାଦି ବିଭିନ୍ନ ରାଜାଙ୍କ ଶାସନାଧୀନ * ୭୯୫ ଖ୍ରୀ. - କେଶରୀ ରାଜବଂଶ । ଯଯାତି କେଶରୀ [[କଳିଙ୍ଗ]], କୋଶଳ ଓ [[ଉତ୍କଳ]]କୁ ଏକତ୍ର କଲେ । [[ଯାଜପୁର]]ରେ ରାଜଧାନୀ ସ୍ଥାପନ । * ୧୦୭୮-୧୪୩୪ ଖ୍ରୀ. - ଗଙ୍ଗ ରାଜବଂଶ । ଅନନ୍ତବର୍ମା ଚୋଳଗଙ୍ଗ ଦେବଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ପ୍ରାରମ୍ଭ । *୧୦୭୮-୧୧୫୦ ଖ୍ରୀ. - ଚୋଳଗଙ୍ଗ ଦେବଙ୍କ ରାଜୁତି । [[ପୁରୀ]] ଶ୍ରୀ[[ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର]] ନବୀକରଣ ପ୍ରାରମ୍ଭ । [[କଟକ]] ହେଲା ନୂଆ ରାଜଧାନୀ (ପ୍ରାୟ ୧୧୭୦ ଖ୍ରୀ.) । *୧୧୭୦-୧୧୯୮ ଖ୍ରୀ. - ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନଙ୍ଗଭୀମଦେବ । [[ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର]]ର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ । *୧୨୨୯ ଖ୍ରୀ. - ତୃତୀୟ ଅନଙ୍ଗଭୀମଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା [[ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ]] ନିର୍ମିତ । *୧୨୩୮-୧୨୬୪ ଖ୍ରୀ. - ଲାଙ୍ଗୁଳା ନରସିଂହଦେବ । [[କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର|କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ମନ୍ଦିର]] ନିର୍ମିତ । *୧୪୩୫-୧୫୪୧ ଖ୍ରୀ. - ଗଜପତି ରାଜବଂଶ । ଆଗଙ୍ଗା-ଗୋଦାବରୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ । *୧୪୩୫-୧୪୬୬ ଖ୍ରୀ. - (ନବକୋଟି କର୍ଣ୍ଣାଟ ଉତ୍କଳ ବର୍ଗେଶ୍ୱର) କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ । *୧୪୯୭-୧୫୪୧ ଖ୍ରୀ. - ରାଜା ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ ଓ ତାଙ୍କପରେ ପ୍ରତାପରୂଦ୍ରଦେବ । * ୧୫୬୮ ଖ୍ରୀ. - ଓଡ଼ିଶାର ଶେଷ ସ୍ୱାଧୀନ ହିନ୍ଦୁ ଶାସକ [[ମୁକୁନ୍ଦ ଦେବ]] ପରାସ୍ତ । ବଙ୍ଗର ମୁସଲିମ ଶାସକ ସୁଲେମାନ କରାଣୀ ତଥା ତାଙ୍କ ସେନାପତି 'କଳାପାହାଡ଼'ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକୃତ । * ୧୫୭୬ ଖ୍ରୀ. - ମୋଗଲମାନଙ୍କର ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର । * ୧୭୫୧ ଖ୍ରୀ. - ମରହଟ୍ଟାମାନଙ୍କର ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର । * ୧୮୦୩ ଖ୍ରୀ. - ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କର [[ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ|ଓଡ଼ିଶା]] ଅଧିକାର(ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ଅଧିକୃତ ଶେଷ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ) । * ୧୯୧୨ ଖ୍ରୀ. - [[ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା]] ବଙ୍ଗରୁ ଅଲଗା ପ୍ରାନ୍ତ ଭାବେ ଗଠିତ । * ୧୯୩୬ ଖ୍ରୀ. - ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର [[ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ|ଓଡ଼ିଶା]] ପ୍ରାନ୍ତ ଗଠିତ । ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ଗଠିତ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ । * ୧୯୪୮ ଖ୍ରୀ. - ଭୁବନେଶ୍ୱର ନୂତନ ରାଜଧାନୀ (ଅପ୍ରେଲ ୧୩) । * ୧୯୫୦ ଖ୍ରୀ. - ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତରେ ଏକ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶା ମାନ୍ୟତା-ପ୍ରାପ୍ତ । === ୭ ମ ଶତାବ୍ଦୀ === ୭ ମ ଶତାବ୍ଦୀ କାଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ନିଜର ଶାସକମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଗଙ୍ଗ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ, ୭୯୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ୨ୟ ଯଯାତି (ମହାସିବ ଗୁପ୍ତ) ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ଏହାକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ସେ ସମ୍ରାଟ [[ଖାରବେଳ]]ଦେଇ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ [[କଳିଙ୍ଗ]], [[କାରଗୋଡ଼ା]], [[ଉତ୍କଳ]] ଓ କୋଶଳ ଏହି ଚାରିଗୋଟି ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ମିଶାଇ ବିଶାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ରାଜବଂଶର ଶାସନ ଖ୍ରୀ. ୩୫୦ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସୋମ ବଂଶର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ନେଇ ଗଠିତ ବିଶାଳ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ଜାତି ଓ ଉପଜାତିରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏକ ବିଶେଷ ବଣିକ ଜାତି ଜନ୍ମ ହେଲା ଓ ସେମାନେ [[ସାଧବ]] ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ । ଏପରିକି ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମଜୟ ମହାଭବ ଗୁପ୍ତ ଗୁପ୍ତ (ଖ୍ରୀ. ୮୮୨-୯୨୨)ଙ୍କ [[ସୋନପୁର]] ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚୁର ବଣିକ ସଙ୍ଘ ଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ୮ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପ୍ରଚୁର ସମ୍ବଳ ଯୋଗୁଁ ଏହି ବାହାର ବାଣିଜ୍ୟ ଲୋପ ପାଇଗଲା । ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଜାତିର ଲୋକମାନେ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ତ-ବାଣିଜ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ଚାଷୀମାନଙ୍କଠାରୁ କୃଷିଜାତ ସାମଗ୍ରୀ ଆଣି ପେସାଗତ ବେପାରୀଙ୍କୁ କୃଷିଜାତ ଓ ଶିଳ୍ପଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯୋଗାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଏହି କିଣା-ବିକାର ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା ସୁନା, ରୂପା, ମୁଦ୍ରା ଓ କଉଡ଼ି । ଏହି ସମୟରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର କୂଳରେ ଚରିତ୍ରପୁର ନାମକ ବନ୍ଦର ଖୁବ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲ । ଏହି ବନ୍ଦରଟି ଦେଇ [[ଚୀନ]], [[ଶ୍ରୀଲଙ୍କା]], [[ଜବା ଦ୍ୱୀପ|ଜାଭା]] ଆଦି ସହ କଳିଙ୍ଗର ବେପାର ବଣିଜ ଚାଲୁଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାରେ ଗଙ୍ଗବଂଶ ୧୪୩୪ ଯାଏଁ ଥିଲା । ତାହା ପରେ [[କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ]], [[ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ]], [[ଗୋବିନ୍ଦ ବିଦ୍ୟାଧର]], [[ମୁକୁନ୍ଦ ହରିଚନ୍ଦନ]] ଓଡ଼ିଶାର ଶାସକ ଥିଲେ । === ଆଫଗାନ ଓ ମୋଗଲ ଶାସନ === ପରେ ଓଡ଼ିଶା ଆଫଗାନମାନଙ୍କ ହାତକୁ ଆସିଲା ଓ ୧୫୬୮ରେ ଓଡ଼ିଶା ମୋଗଲମାନଙ୍କ ଶାସନାଧୀନ ହେଲା । ଏହି ସମୟରେ ୧୭୫୫ ଖ୍ରୀ. ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅତ୍ୟାଚାର, ଲୁଣ୍ଠନ, ଅରାଜକତା ଆଦି ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ବ୍ୟାପୀ ଯାଇଥିଲା । ୧୮୦୩ରେ ଇଂରେଜମାନେ ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର କଲେ । 1817 ଖ୍ରୀ.ରେ [[ପାଇକ]]ମାନେ ଇଂରେଜ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼େଇ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଇଂରେଜମାନେ ନିର୍ମମ ଭାବରେ ଏହି ବିଦ୍ରୋହକୁ ଦମନ କରିଥିଲେ । ୧୮୧୭ରେ [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] ରାଜା ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ବନ୍ଦୀ ବେଳେ ମୃତୁ ବରଣ କଲେ । ଯଦିଓ ୧୬ଶ ଓ ୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓଡ଼ିଶାର ବାହାର-ବାଣିଜ୍ୟ ଉନ୍ନତି ସାଧନ କରିଥିଲା, ତଥାପି କେଇ ବର୍ଷର ରାଜନୀତିକ ଅସ୍ଥିରତା ସକାଶେ ଅର୍ଥନୀତିର ପ୍ରଗତି ବାଧା ପାଇଥିଲା । === ଇଂରେଜ ଶାସନ === ୧୮୦୩ ବେଳକୁ ଇଂରେଜମାନେ [[ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ|ଓଡ଼ିଶା]] ଅଧିକାର କଲାବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଅର୍ଥନୀତିର ଅଧପତନ ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚି ଥିଲା । ଇଂରେଜମାନେ ବନିକ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶାକୁ ସେମାନେ ନିଜର କର ଆଦାୟର ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି ୧୮୦୫ ମସିହା ବେଳକୁ ରେଗୁଲେସନ ଆକ୍ଟ (Regulation Act) ଓ ୧୮୦୮ରେ ଭୂରାଜସ୍ୱ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ । ୧୮୨୫ ବେଳକୁ ଏକାଧିକ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ପ୍ରଚଳନ ଫଳରେ ଓଡ଼ିଶା ଶିଳ୍ପ ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ଧ୍ୱଂସ ସାଧନ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଏଠାରୁ ବିଲାତକୁ କଞ୍ଚାମାଲ ନେଇ ସେଠାରୁ ଓଡ଼ିଶାକୁ କଳ କବଜା ଆମଦାନୀ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ଏଠି ସହିତ ଲବଣ କର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ଓଡ଼ିଶାର ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୀତିର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲା । ଇଂରେଜ ଅମଳରେ ସମଗ୍ର ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ [[ମାରୁଆଡ଼ି]] ଓ [[ଗୁଜରାଟୀ]] ବେପାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଭୂଦୟ ହୋଇଥିଲା । ସେମାନେ ବିଶେଷ କରି ବଙ୍ଗାଳୀ ଓକିଲ ଓ ଅନ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀଙ୍କ ପ୍ରରୋଚନାରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ କଞ୍ଚାମାଲ ସଂଗ୍ରହ କରି ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥନୀତିର ବଜାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲେ । ଏଥିରେ ବିଦେଶୀମାନେ ହିଁ ଲାଭବାନ ହେଉଥିଲେ । <ref name=Gobinda>ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ. ଅଝାଲ ସିଲାଇ ନିମକ ମହାଲ. ଉନ୍ନୟନୀ (ବାଲେଶ୍ୱର). ୨୦୦୬ ପୃ. ୮୧-୮୨</ref> === ନଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ === ୧୮୬୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା [[ନଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ]] ତତ୍କାଳୀନ ଅର୍ଥନୀତି, ସାମାଜିକ ବିଧିବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଜନଜୀବନକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ କରିଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରଶାସନର ନୀତି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ପରିଚାଳନାରେ ଘୋର ଅବହେଳା ଯୋଗୁଁ ଏହି ସଙ୍କଟ ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା । ଏହି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷର ପ୍ରଭାବରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାୟ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ (ଆନୁମାନିକ ଦଶ ଲକ୍ଷ) ଜନସଂଖ୍ୟା ଖାଦ୍ୟାଭାବ ହେତୁ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ଜୀବିକା ହରାଇ କଲିକତା ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ବା ମାନବ ଚାଲାଣର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="ସୁବ୍ରତ">ସୁବ୍ରତ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି. ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ ପରିଚୟ. ଏ.କେ. ମିଶ୍ର ପବ୍ଲିକେଶନ୍ (କଟକ). ୨୦୧୧ ପୃ.୨୧୬</ref> == ଜିଲ୍ଲା == {{main|ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କର ତାଲିକା}} ଓଡ଼ିଶାରେ ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ଅଛି --- [[ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା|ଅନୁଗୋଳ]], [[ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା|ବୌଦ୍ଧ]], [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା|ଭଦ୍ରକ]], [[ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା|ବଲାଙ୍ଗୀର]], [[ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ବରଗଡ଼]], [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ୱର]], [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]], [[ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ଦେବଗଡ଼]], [[ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା|ଢେଙ୍କାନାଳ]], [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା|ଗଞ୍ଜାମ]], [[ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା|ଗଜପତି]], [[ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|ଝାରସୁଗୁଡ଼ା]], [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଯାଜପୁର]], [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଜଗତସିଂହପୁର]], [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା|ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] , [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦୁଝର]], [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା|କଳାହାଣ୍ଡି]], [[କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା|କନ୍ଧମାଳ]], [[କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା|କୋରାପୁଟ]], [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]], [[ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା|ମାଲକାନଗିରି]], [[ମୟୁରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା|ମୟୂରଭଞ୍ଜ]], [[ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲା|ନବରଙ୍ଗପୁର]], [[ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|ନୂଆପଡ଼ା]], [[ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ନୟାଗଡ଼]], [[ପୁରୀ]], [[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|ରାୟଗଡ]], [[ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା|ସମ୍ବଲପୁର]], [[ସୋନପୁର ଜିଲ୍ଲା|ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର]], [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ସୁନ୍ଦରଗଡ଼]] । ପ୍ରତି ଜିଲ୍ଲାର ଶାସନମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ [[ଜିଲ୍ଲାପାଳ]] କୁହାଯାଏ । ଜିଲ୍ଲାପାଳ, ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଥବା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି । ଶାସନକଳର ସୁବିଧା ପାଇଁ ପ୍ରତିଟି ଜିଲ୍ଲାକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଉପଖଣ୍ଡ (ସବ-ଡିଭିଜନ)ରେ, ପୁଣି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପଖଣ୍ଡକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ବ୍ଲକରେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ଲକକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ପଞ୍ଚାୟତରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସହର ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏହାର ରାଜଧାନୀ । ଅନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ସହରମାନେ ହେଲେ [[କଟକ]], [[ବ୍ରହ୍ମପୁର]], [[ରାଉରକେଲା]], [[ସମ୍ବଲପୁର]], [[ବାଲେଶ୍ୱର]], [[ବାରିପଦା]], [[ବଲାଙ୍ଗୀର]] ଇତ୍ୟାଦି । == ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି == [[ଫାଇଲ:Chilika lake.png|right|thumb|200px|Map of [[lake Chilka]] with near-by settlement of [[Puri]].]] [[ଫାଇଲ:Mahanadi River.JPG|thumb|200px|right|Mahanadi River]] ଓଡ଼ିଶା ଭାରତର ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ (୧୫୫୭୦୭ ବର୍ଗ କି. ମି) । ଏହାର ଦକ୍ଷିଣରେ [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]], ପଶ୍ଚିମରେ [[ଛତିଶଗଡ଼]], ଉତ୍ତରରେ [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] ଓ [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]] ଏବଂ ପୂର୍ବରେ [[ବଙ୍ଗୋପ ସାଗର]] ରହିଛି । ମନ୍ଦିରମାଳିନୀ ନଗରୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ । ଓଡ଼ିଶାର ପୁରାତନ ରାଜଧାନୀ [[କଟକ]], [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ରୁ ମାତ୍ର ୨୯ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଦୁଇ ସହରର କ୍ରମାଗତ ବିସ୍ତାର ଓ ଉତ୍ତମ ସଡ଼କ ଯୋଗାଯୋଗ କାରଣରୁ ଏହି ଦୁଇ ସହର ଦ୍ୱୈତ ନଗରୀ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ । [[ପୁରୀ]], ଯାହାକି ଏକ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମପୀଠ, ଏଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୬୦ କି.ମି. ଦୂରରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ହିନ୍ଦୁଙ୍କ [[ଚାରିଧାମ]] ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଅନ୍ୟତମ । ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁ [[ଜଗନ୍ନାଥ]]ଙ୍କ [[ରଥଯାତ୍ରା]] ଲାଗି ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ । ରାଜ୍ୟର ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତରାଂଶ ଛୋଟନାଗପୁର ମାଳଭୂମିର ଅଂଶବିଶେଷ । ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ମହାନଦୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଓ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ପ୍ରଭୃତିର ମୁହାଣରେ ଉର୍ବର ପଟୁମୃତ୍ତିକା ଯୁକ୍ତ ସମତଳ ଭୂମି ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ସମତଳ ଭୂମିରେ ମୂଖ୍ୟତଃ ଧାନଚାଷ କରାଯାଏ । ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାୟ ୩୪% ଭୂମି ଅରଣ୍ୟ ଆଚ୍ଛାଦିତ, କିନ୍ତୁ ବିଭିନ୍ନ କାରଣମାନଙ୍କ ହେତୁ ଏହା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପା‍ଇ ଚାଲିଛି । ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ଅଭୟାରଣ୍ୟମାନ ରହିଛି । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ [[ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] ବ୍ୟାଘ୍ର ସଂରକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ବ୍ୟାଘ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଝରଣା ଓ ସବୁଜିମା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁପକ୍ଷୀ ବାସ କରନ୍ତି । [[ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ|ଭିତରକନିକା ଅଭୟାରଣ୍ୟ]] ୧୯୭୫ରୁ [[ଥଣ୍ଟିଆ କୁମ୍ଭୀର|ଘଡ଼ିଆଳ କୁମ୍ଭୀର]]<nowiki/>ମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଆସୁଛି । ଗହୀରମଥା, [[ଦେବୀ ନଦୀ]] ଏବଂ [[ଋଷିକୁଲ୍ୟା ନଦୀ]] ମୁହାଣକୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷାଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ [[ଅଲିଭ ରିଡ଼ଲେ]] କଇଁଛ ଅଣ୍ଡା ଦେବାପାଇଁ ଆସନ୍ତି । ମହାନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ ମୁହାଣରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ହ୍ରଦ [[ଚିଲିକା]] ହେଉଛି ଏସିଆ ମହାଦେଶର ସର୍ବବୃହତ୍ ଲବଣାକ୍ତ ହ୍ରଦ । ଏହାକୁ [[ଚିଲିକା ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ|ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ]] ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୧୬୦ ପ୍ରଜାତିର ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ପ୍ରବାସୀ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସମାଗମ ହୋ‍ଇଥାଏ । ଚିଲିକାରେ ଏକ ନୌ-ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ହେଉଛି [[ଦେଓମାଳୀ]] (୧୬୭୨ ମି.) ଯାହାକି ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଗିରି-ପଟ୍ଟାଙ୍ଗୀ ପର୍ବତମାଳାର ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଏହା ମଧ୍ୟ [[ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳା]]ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ । ଅବସ୍ଥିତି: ୧୮°୪୦'୩"ଉ ୮୨°୫୮'୫୯"ପୂ । === ପର୍ଯ୍ୟଟନ === ଓଡ଼ିଶାରେ ମୋଟ ୩୪୭ଟି ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ରହିଛି ।<ref>{{cite news|title=ସଂଖ୍ୟା ବଢୁଛି, ବିକାଶ ହେଉନି|url=http://www.dharitri.com/Bhubaneswar/290216/p11.htm|accessdate=29 February 2016|newspaper=[[ଧରିତ୍ରୀ]]}}</ref> ନନ୍ଦନ କାନନ, ଚିଲିକା, ପୁରୀ, ଧଉଳି ଗିରି, ଖଣ୍ଡଗିରି, କୋଣାର୍କ, କାକଟପୁର, ଅସ୍ତରଙ୍ଗ, ରାମଚଣ୍ଡୀ, ନିମାପଡ଼ା, ବାରବାଟୀ, ଖଣ୍ଡାଧାର, ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର, ଦୁଡୁମା,ଘଟଗାଁ, ଶିମିଳିପାଳ, ଗହୀରମଥା, ଭିତରକନିକା, କପିଳାସ, ରତ୍ନଗିରି, ମଣିକ, ଲିଙ୍ଗରାଜ, ଗୋପାଳପୁର, ଦେଓମାଳି, ହରିଶଙ୍କର, ସମେଲସ୍ୱରୀ, ହୀରାକୁଦ, ଫୁଲ ଝରଣ, ନାରୟଣୀ, ଚାନ୍ଦିପୁର, ଭଟ୍ଟାରିକା, ଥେରୁବାଲି, ବେଦବ୍ୟାସ, ସାତକୋଶିଆ, ଟିକରପଡ଼ା, ସାତପଡ଼ା, ଅଲାରନାଥ, ତପ୍ତପାଣି, ତାରାତାରିଣୀ, ଚନ୍ଦକା, ଧବଳେଶ୍ୱର ଆଦି ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ । ଓଡ଼ିଶା ଏହାର ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ଆର୍ଯ୍ୟ ସଂପ୍ରଦାୟର ଏବଂ ଏଗୁଡିକ ସଂପ୍ରଦାୟର ଅନୁସାରେ ଦେଖିବାକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ପ୍ରକାରର । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରର ଉଚ୍ଚତା ୧୮୦ ଫୁଟ ଏବଂ ପୁରୀର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ଉଚ୍ଚତା ୨୧୪ ଫୁଟ, ଯାହାକି ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁୁ ଉଚ୍ଚତମ ମନ୍ଦିର । ଠିକ ସେହିପରି କୋଣାର୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ପୃଥିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ବୌଦ୍ଧ ଏବଂ ଜୈନ ମନ୍ଦିର ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଖଣ୍ଡଗିରି ଏବଂ ଉଦୟଗିରି ନାମକ ଦୁଇଟି ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି । ଯାହାକି ପୁରାତନ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ମୂକସାକ୍ଷୀ । ଠିକ ସେହି ପରି ଧଉଳିଗିରିଠାରେ ଥିବା ବିଶାଳ ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତି ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ । ଠିକ ସେହି ପରି ଓଡ଼ିଶାର ଟିକରପଡା ଘଡ଼ିଆଳ କୁମ୍ଭୀର ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । === ଜନଗଣନା === ୨୦୧୧ ମସିହା ଭାରତର ଜନଗଣନା ଅନୁଯାଇ ଓଡ଼ିଶାର ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୧,୯୪୭,୩୫୮, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୨୧,୨୦୧,୬୭୮ (୫୦.୫୪%)ଜଣ ପୁରୁଷ ଓ ୨୦,୭୪୫,୬୮୦ (୪୯.୪୬) ଜଣ ମହିଳା, ଏବଂ ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ପୁରୁଷରେ ୯୭୮ ଜଣ ମହିଳା ଅଛନ୍ତି । ୨୦୦୧ ମସିହା ଜନଗଣନା ତୁଳନାରେ ୨୦୧୧ରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୩.୯୭% ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି । ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଲୋକ ଏଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏହି ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଭାଷା ରୂପେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଏହି ରାଜ୍ୟର ୮୨ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ନିଜର ମାତୃଭାଷା ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଏହି ରାଜ୍ୟର କେତେକ ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ସାନ୍ତାଳ, ବଣ୍ଡା , ମୁଣ୍ଡା, ଓରାମ ଓ ମହାଲି ପ୍ରମୁଖ । ୨୦୧୧ ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ରଜ୍ୟର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୩.୪୫% ଏବଂ ୮୨.୪% ପୁରୁଷ ଓ ୬୪.୩୬ ମହିଳା ସାକ୍ଷର ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |title=Archive for the '2011' Category |url=https://www.orissalinks.com/orissagrowth/topics/census/2011 |access-date=2025-12-17}}</ref> == ପ୍ରଶାସନ ଓ ରାଜନୀତି == [[File:ORISSA SECRETARIAT.jpg|thumb|200px|[[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ଯ ଲୋକସେବା ଭବନ]] {{Main|ଓଡ଼ିଶା ସରକାର}} ଭାରତରେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ଯରେ [[ସାର୍ବଜନୀନ ମତାଧିକାର]] ଆଧାରରେ [[ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର|ସଂସଦୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାର]] ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି ।<ref name="SenguptaCorbridge2013">{{cite book|author1=Chandan Sengupta|author2=Stuart Corbridge|title=Democracy, Development and Decentralisation in India: Continuing Debates|url=https://books.google.com/books?id=AXbYAQAAQBAJ&pg=PA8|access-date=15 February 2015|date=28 October 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-19848-9|page=8|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=AXbYAQAAQBAJ&pg=PA8|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref><ref name=OurParliament>{{cite web |title=Our Parliament |website=[[Lok Sabha]] |publisher=[[Government of India]] |url=http://164.100.47.132/LssNew/our%20parliament/Our%20Parliament.pdf |access-date=2 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203104729/http://164.100.47.132/LssNew/our%20parliament/Our%20Parliament.pdf |archive-date=3 February 2015 |url-status=dead }}</ref> ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ, [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]], [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] ଏବଂ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]] । [[୨୦୧୯ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ|ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ଯ ସଭା ନିର୍ବାଚନ, ୨୦୧୯]] ପରେ, [[ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]ଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ବିଜେଡି ଷଷ୍ଠ ଥର ପାଇଁ କ୍ରମିକ ଭାବରେ କ୍ଷମତାରେ ରହିଲା । ୨୦୦୦ ମସିହାରୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶାର ୧୪ତମ ମୁଖ୍ଯମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ।<ref name=BJDLandslide /> === ବିଧାନସଭା === {{Main|ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା }} ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଏକସଦନୀୟ ବିଧାନସଭା ଅଛି।<ref name="Finifter">{{cite book|author=Ada W. Finifter|author-link1=Ada Finifter|title=Political Science|date=1978 |url=https://books.google.com/books?id=KFk1K9_yf90C&pg=PA94|access-date=15 February 2015|publisher=FK Publications|isbn=978-81-89597-13-9|page=94|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110847/https://books.google.com/books?id=KFk1K9_yf90C&pg=PA94|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା]] ୧୪୭ ଜଣ ନିର୍ବାଚିତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ,<ref name=BJDLandslide>{{cite news|title=BJD's landslide victory in Odisha, wins 20 of 21 Lok Sabha seats|url=http://ibnlive.in.com/news/bjds-landslide-victory-in-odisha-wins-20-of-21-lok-sabha-seats/472363-3-234.html|access-date=18 March 2015|publisher=[[CNN-IBN]]|date=17 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140908125021/http://ibnlive.in.com/news/bjds-landslide-victory-in-odisha-wins-20-of-21-lok-sabha-seats/472363-3-234.html|archive-date=8 September 2014|url-status=dead}}</ref> ଏବଂ ବିଶେଷ ପଦାଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯେପରି ବାଚସ୍ପତି ଓ ଉପବାଚସ୍ପତି , ଯାହାଙ୍କୁ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ କରାଯାଇଥାଏ । ବିଧାନସଭା ବୈଠକ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଉପବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରାଯାଏ ।<ref name="Kumar">{{cite book|author=Rajesh Kumar|title=Universal's Guide to the Constitution of India|date=17 January 2024 |url=https://books.google.com/books?id=an78gq3JwzYC&pg=PA110|access-date=18 March 2015|publisher=Universal Law Publishing|isbn=978-93-5035-011-9|pages=107–110|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=an78gq3JwzYC&pg=PA110|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref>କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ , ଯଦିଓ ସରକାରର ମୁଖ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ । ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ବିଧାନସଭାରେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ଥିବା ଦଳ କିମ୍ବା ମେଣ୍ଟର ନେତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟପାଳ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ରାଜ୍ୟପାଳ ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦ ବିଧାନସଭାକୁ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତି ।<ref name="AroraGoyal1995">{{cite book|author1=Ramesh Kumar Arora|author2=Rajni Goyal|title=Indian Public Administration: Institutions and Issues|url=https://books.google.com/books?id=nvzcy7o4sgAC&pg=PA205|access-date=18 March 2015|year=1995|publisher=New Age International|isbn=978-81-7328-068-9|pages=205–207|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=nvzcy7o4sgAC&pg=PA205|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> ୧୪୭ ଜଣ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ବା ବିଧାୟକ କୁହାଯାଏ । ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଇଣ୍ଡିଆନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ଜଣେ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇପାରେ ।<ref name="Shukla2008">{{cite book|author=Subhash Shukla|title=Issues in Indian Polity|url=https://books.google.com/books?id=CAs9PNOfL28C&pg=PA99|access-date=18 March 2015|year=2008|publisher=Anamika Pub. & distributors|isbn=978-81-7975-217-3|page=99|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=CAs9PNOfL28C&pg=PA99|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବିଧାନସଭା ଭାଙ୍ଗି ନଗଲେ, ଏହି ପଦର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ ।<ref name="Kumar" /> ନ୍ୟାୟପାଳିକା କଟକରେ ଅବସ୍ଥିତ [[ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]] ଏବଂ ନିମ୍ନ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକର ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ==ଅର୍ଥନୀତି== === ସମଷ୍ଟି-ଅର୍ଥନୈତିକ ଧାରା === ଓଡ଼ିଶା ନିରନ୍ତର ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି । ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ରିପୋର୍ଟ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ଜାତୀୟ ହାରାହାରିରୁ ଅଧିକ । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ସହରୀ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ନିକଟରେ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ଭାବେ ବିକଶିତ ହେବାକୁ ଚୟନ ହୋଇଥିବା ୨୦ଟି ସହରର ନାମ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୬ରେ ଜାରି ଥିବା ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ତାଲିକାରେ ପ୍ରଥମ ସହର, ଯାହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଏକ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ପ୍ରକଳ୍ପ । ଏହି ଘୋଷଣାରେ ବିକାଶ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୫୦୮.୦୨ ବିଲିୟନ ଟଙ୍କା ମଞ୍ଜୁରି ଥିଲା । === ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ === ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଚୁର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ ଏବଂ ଏକ ବୃହତ ଉପକୂଳ ଅଛି | ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ପ୍ରସ୍ତାବ ସହିତ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସର୍ବାଧିକ ପସନ୍ଦଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ଭାରତର ଏକ କୋଇଲାର ଏକ ପଞ୍ଚମାଂଶ, ଏହାର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଲୁହାପଥର, ବକ୍ସାଇଟ୍ ଭଣ୍ଡାରର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଏବଂ କ୍ରୋମାଇଟ୍ ରହିଛି | ଜର୍ମାନୀର ସହଯୋଗରେ ନିର୍ମିତ ଭାରତର ପବ୍ଲିକ୍ ସେକ୍ଟରରେ ରାଉରକେଲା ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଥିଲା | ଆର୍ସେଲର-ମିତ୍ତଲ ୧୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଅନ୍ୟ ଏକ ମେଗା ଇସ୍ପାତ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ବିନିଯୋଗ କରିବାକୁ ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। Russian ଷର ପ୍ରମୁଖ ମ୍ୟାଗ୍ନିଟୋଗୋରସ୍କ୍ ଆଇରନ୍ ଆଣ୍ଡ ଷ୍ଟିଲ୍ କମ୍ପାନୀ (MMK) ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୦ଟି MT ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛି। ବୃନ୍ଦାବଲ ଓଡ଼ିଶାର ଖୋଲା କାଷ୍ଟ କୋଇଲା ଖଣିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର | ଆଲୁମିନିୟମ, କୋଇଲା ଭିତ୍ତିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର, ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ରାଜ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ପରିମାଣର ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ କରୁଛି। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନରେ ରିଲାଏନ୍ସ ପାୱାର୍ (ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀ ଗ୍ରୁପ୍) ଝାରସୁଗୁଡା ଜିଲ୍ଲାର ହିରମାଠାରେ ୧୩ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ସହିତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରୁଛି। ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା କର୍ପୋରେଟ ନିବେଶ ଉପରେ ଆସୋକମ୍ (ASSOCHAM) ଇନଭେଷ୍ଟମେଣ୍ଟ ମିଟର (AIM) ଅଧ୍ୟୟନର ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ଗୁଜରାଟ ସହିତ ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା | ଦେଶରେ ମୋଟ ବିନିଯୋଗରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅଂଶ ୧୨.୬ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ଏହା ମୂଲ୍ୟର ନିବେଶ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କଲା | ଗତ ବର୍ଷରେ ୨,୦୦,୮୪୬ କୋଟି | ଇସ୍ପାତ ଏବଂ ଶକ୍ତି ସେହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା ଯାହା ରାଜ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ କରିଥିଲା। ==ସଂସ୍କୃତି== == ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବପର୍ବାଣି == ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାରେ "ବାର ମାସରେ ତେର ପର୍ବ" ପାଳନ ହୁଏ ବୋଲି ପ୍ରବାଦ ରହିଛି ।<ref>{{Cite journal|last=Mohanty|first=P.P.|date=2018|title=Towards frameworking a strategic approach for festival tourism destination marketing and management: Case study of Odisha (India)|url=https://scindeks.ceon.rs/Article.aspx?artid=1450-66611804145M|journal=Turizam|language=en|volume=22|issue=4|pages=145–157|doi=10.5937/turizam22-17398|issn=1450-6661}}</ref> ପ୍ରମୁଖ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ମଧ୍ୟରେ [[ରଥଯାତ୍ରା]], [[ରଜ]], [[ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି]],[[ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି]],[[ନୂଆଖାଇ]] ଓ ଅନେକ ଓଷା-ବ୍ରତ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ବପର୍ବାଣି, ଇସଲାମ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ [[ଇଦ ଉଲ-ଫିତର]] ଓ [[ମହରମ]], ଖୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ [[ବଡ଼ଦିନ|ବଡ଼ ଦିନ]], [[ଇଷ୍ଟର]] ଓ [[ନବବର୍ଷ]], ବୌଦ୍ଧ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ [[ବୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]] ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତି ଭିତରେ ସାନ୍ତାଳୀ ଜନଜାତିର ସୋହରାଇ, ମାଘେ ପରବ (ହୋ ଜନଜାତିଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପାଳିତ), ବାହା ପରବ (ବା ହୋ ଜନଜାତିର ବା' ପରବ) ଆଦି ଅନ୍ୟତମ | ==କ୍ରୀଡ଼ା== {{Main|ଓଡ଼ିଶାରେ କ୍ରୀଡ଼ା}} [[File:Barabati Stadium IPL Match Pune Warriors India vs. Deccan Chargers.jpg|thumb|ବାରବାଟୀ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ([[Barabati Stadium]]) , [[କଟକ]]]] ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ୨୦୧୮ ପୁରୁଷ ହକି ବିଶ୍ୱକପ୍ ( [[2018 Men's Hockey World Cup]] ), ୨୦୨୨ ଫିଫା ୧୭ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ମହିଳା ବିଶ୍ୱକପ୍ (2022 FIFA U-17 Women's World Cup) ଏବଂ ୨୦୨୩ ପୁରୁଷ ହକି ବିଶ୍ୱକପ୍ (2023 Men's Hockey World Cup) ସମେତ ଅନେକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡା ଇଭେଣ୍ଟ ଆୟୋଜନ କରିଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା କ୍ରୀଡ଼ା ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ : # [[କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟାଡ଼ିଅମ]] ( Kalinga Stadium ) # [[ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡ଼ିଅମ]] ( [[Barabati Stadium]] ) # ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଇନଡୋର୍ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( Jawaharlal Nehru Indoor Stadium ) # ଇଷ୍ଟ କୋଷ୍ଟ ରେଲୱେ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( East Coast Railway Stadium ) # ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ହକି ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( Biju Patnaik Hockey Stadium ) # କିଟ୍ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( KIIT Stadium ) # ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( Veer Surendra Sai Stadium ) # ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ହକି ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( Birsa Munda International Hockey Stadium )<ref>{{Cite news|last=Suffian|first=Mohammad|date=16 February 2021|title=Odisha CM Lays Foundation of India's Largest Hockey Stadium named after 'Birsa Munda' In Rourkela|work=India Today|url=https://www.indiatoday.in/sports/hockey/story/odisha-cm-lays-foundation-of-india-s-largest-hockey-stadium-named-after-birsa-munda-in-rourkela-1769860-2021-02-16|access-date=3 June 2021|archive-date=3 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210603040034/https://www.indiatoday.in/sports/hockey/story/odisha-cm-lays-foundation-of-india-s-largest-hockey-stadium-named-after-birsa-munda-in-rourkela-1769860-2021-02-16|url-status=live}}</ref> ରାଜ୍ୟରେ କିଛି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହାକି ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଭିନ୍ନ ଖେଳର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମରେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି । କିଛି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି : * ଅଭିନବ ବିନ୍ଦ୍ରା ଟାର୍ଗେଟିଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ ( Abhinav Bindra Targeting Performance (ABTP) ) * ଡାଲମିଆ ଭାରତ ଗୋପୀଚାନ୍ଦ ବ୍ୟାଡ଼ମିଣ୍ଟନ୍ ଏକାଡ଼େମୀ ( Dalmia Bharat Gopichand Badminton Academy ) * ଜେ.ଏସ୍.ଡବ୍ଲ୍ୟୁ. ସନ୍ତରଣ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( JSW Swimming HPC ) * ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଥଲେଟିକ୍ସ୍, ହକି ଏବଂ ଭାରୋତ୍ତୋଳନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ( Khelo India State Centre of Excellence (KISCE) for Athletics, Hockey, and Weightlifting ) * ଭାରୋତ୍ତୋଳନ ପାଇଁ କେଜେଏସ ଆହଲୁୱାଲିଆ ଏବଂ ଟେନଭିକ୍ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( KJS Ahluwalia and Tenvic Sports HPC for Weightlifting ) * ଓଡ଼ିଶା ନୌସେନା ଟାଟା ହକି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( Odisha Naval Tata Hockey High Performance Centre (ONTHHPC) )<ref>{{cite web |url=https://kalingatv.com/state/naval-tata-hockey-academy-inaugurated-in-odisha-capital/ |title=Naval Tata Hockey Academy Inaugurated In Odisha Capital |website=Kalinga TV |date=13 August 2019 |access-date=13 August 2019 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921054009/https://kalingatv.com/state/naval-tata-hockey-academy-inaugurated-in-odisha-capital/ |url-status=live }}</ref> * ଓଡ଼ିଶା ଆଦିତ୍ୟ ବିକ୍ରମ ବିର୍ଲା ଏବଂ ଗଗନ ନାରଙ୍ଗ ସୁଟିଂ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( Odisha Aditya Birla and Gagan Narang Shooting HPC ) * ରିଲାଏନ୍ସ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଓଡ଼ିଶା ଆଥଲେଟିକ୍ସ୍ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( Reliance Foundation Odisha Athletics HPC ) * ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରାଧିକରଣ ଆଞ୍ଚଳିକ ବ୍ୟାଡ଼ମିଣ୍ଟନ୍ ଏକାଡ଼େମୀ ( Sports Authority of India Regional Badminton Academy )<ref>{{Cite web|author=Minati Singha|date=15 May 2017|title=Odisha-SAI Regional Badminton Academy inaugurated in Bhubaneswar|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/odisha-sai-regional-badminton-academy-inaugurated-in-bhubaneswar/articleshow/58686446.cms|access-date=30 May 2021|website=The Times of India|language=en|archive-date=2 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602225427/https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/odisha-sai-regional-badminton-academy-inaugurated-in-bhubaneswar/articleshow/58686446.cms|url-status=live}}</ref> * ଉଡ଼ାନ୍ ବ୍ୟାଡ଼ମିଣ୍ଟନ୍ ଏକାଡ଼େମୀ<ref>{{Cite web|title=Udaan Badminton Academy-HOME|url=https://www.theudaan.net/|access-date=30 May 2021|website=www.theudaan.net|archive-date=26 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226021003/https://www.theudaan.net/|url-status=dead}}</ref> * ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ଫୁଟବଲ୍ ସଂଘ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( All India Football Federation High Performance Centre )<ref>{{Cite web|title=High Performance Centre deal a big boost for Odisha and AIFF {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-in/news/odisha-aiff-high-performance-centre-big-boost/1cwe57j3pqvvu14c7f7q7a8r0d|access-date=7 June 2021|website=www.goal.com|archive-date=7 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210607034811/https://www.goal.com/en-in/news/odisha-aiff-high-performance-centre-big-boost/1cwe57j3pqvvu14c7f7q7a8r0d|url-status=live}}</ref> == ପର୍ଯ୍ୟଟନ == === ବାଲୁକା କଳା === ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତଟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ବିକଶିତ ବାଲିରେ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କଳା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଆଧୁନିକ କଳା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । === ହସ୍ତଶିଳ୍ପ === ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ପିତ୍ତଳ, ସୁନା-ରୂପାର [[ତାରକସି କାମ]], ଟେରାକୋଟା କଳା ଏବଂ [[ଚାନ୍ଦୁଆ]] ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ==== ପିତ୍ତଳ ଏବଂ ବେଲ ଧାତୁ ସାମଗ୍ରୀ ==== ପିତ୍ତଳ ଏବଂ ବେଲମେଟାଲ୍ ବାସନ, ପିତ୍ତଳ ଚାନ୍ଦ ଏବଂ ହାଣ୍ଡି ଉପରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଖୋଦନ ଓଡ଼ିଶା କଳାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ | ଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ କଳାକୃତି ମଧ୍ୟରେ ପିତ୍ତଳ କାର୍ଯ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୂଜା ସମୟରେ ଦୀପ ଏବଂ ଦୀପଦାନୀରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ | ପିତ୍ତଳରୁ ନିର୍ମିତ ଚାଉଳ ମାପିବା ପାତ୍ରଗୁଡିକ ଅନେକ ଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ବ୍ୟତୀତ ପିତ୍ତଳ ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା ଆଦି ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । ବେଟେଲ-ଚେୟାର ପାଇଁ ପିତ୍ତଳର ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉଭୟ ଉପଯୋଗୀ ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇଛି | ପିତ୍ତଳ ଏବଂ ଘଣ୍ଟି ଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ ଘରୋଇ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ବାସନଗୁଡିକ ଅଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଏବଂ ଆକାରର | ଓଡ଼ିଶାର ପିତ୍ତଳ ସାମଗ୍ରୀ କାରିଗରମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନୂତନତ୍ୱ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଚମତ୍କାରତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ | ==== ସିଲଭର ୱେୟାର ଏବଂ ଫିଲିଗ୍ରି କାମ ==== ଓଡ଼ିଶାର ସିଲଭରୱେର୍ ବହୁତ ଜଣାଶୁଣା | ତାଙ୍କର ଫିଲିଗ୍ରି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କ୍ୱଚିତ୍ ଦେଖାଯାଉଥିବା କଳାତ୍ମକ ଉତ୍କର୍ଷର ଅନନ୍ୟ ଉଦାହରଣ | ରୂପା ତାରଗୁଡ଼ିକ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଜଟିଳ ଡିଜାଇନ୍ରେ ଆକୃତିର | ପଶୁ ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଫର୍ମ, ଭର୍ମିଲିୟନ୍ ରିସେପ୍ଟେକଲ୍ ପରି ଦୈନିକ ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରବନ୍ଧଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ରୂପା ତାରରେ ନିର୍ମିତ - ଫିଲିଗ୍ରି ଅଳଙ୍କାର, ବିଶେଷତ ବ୍ରୋଚ୍ ଏବଂ କାନଫୁଲ ଭାରତୀୟ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ | ସିଲିଗ୍ରି କାମ ପାଇଁ କଟକ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ | ମହାଭାରତର ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବେଳେବେଳେ ରୂପାରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଥାଏ ବିଶେଷ ଆଗ୍ରହରେ ରୂପାଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଅର୍ଜୁନ ରଥ | ଜଣେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗେ ଯେ ରଥ ଚକଗୁଡିକର ମିନିଟ୍ ସବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ କଶଳ ଦେଖ | ରଥର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ଗର୍ବିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ସତ୍ୟ-ହାଇ-ଆକୃତି, ସମସ୍ତେ ରୂପା କଳା ପ୍ରଭାବର ଅତ୍ୟଧିକ ମହିମା ପାଇଁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି | ==== ଟେରାକୋଟା ଏବଂ କୁମ୍ଭାର ==== ଓଡ଼ିଶାର କୁମ୍ଭକାରମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ମାଟିପାତ୍ର ତିଆରି କରନ୍ତି | ସେଗୁଡିକ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଏବଂ ଆକାରରେ ନିର୍ମିତ ଏବଂ ମାଛ ଏବଂ ଫୁଲର ମୋଟିଫ୍ ଏବଂ ଜ୍ୟାମିତିକ ଡିଜାଇନ୍ ସହିତ ସୁସଜ୍ଜିତ | ଧାର୍ମିକ ସମୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଟେରାକୋଟାରେ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ହାତୀ ତିଆରି କରାଯାଏ | ରୋଗ ଏବଂ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଏମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାମ-ଦେବୀ (ଗ୍ରାମ-ଦେବତା)କୁ ଦିଆଯାଏ | ଆକାରରେ ସେମାନେ ଛଅ ଇଞ୍ଚରୁ ତିନି ଫୁଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | କୁମ୍ଭାର ମାଟି ଖେଳନା ଏବଂ ମଣିଷର ସରଳ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରେ | ସେମାନେ ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ଜୀବମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ବିଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡିକ ଧରିଥାନ୍ତି | ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ୟାନରେ ଟେରାକୋଟା ଖେଳନା ତିଆରି କରାଯାଏ | ଖେଳନାଗୁଡିକ ଡିଜାଇନ୍ରେ ସରଳ ଏବଂ ସେମାନେ ଉତ୍ପାଦିତ ସ୍ଥାନର ଗୁଣ ବହନ କରନ୍ତି | ==== ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘାସ ଏବଂ କେନ୍ କାମ କରେ ==== ଟୋକେଇ, ହାତ ପ୍ରଶଂସକ ଏବଂ ଟେବୁଲ୍ ମ୍ୟାଟ୍ ମହିଳା ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘାସରୁ ବୁଣା ହୋଇଛି | ଫ୍ଲୋର-ମ୍ୟାଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘାସରୁ ବୁଣାଯାଏ ଯାହା ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ଉତ୍ପାଦ , ଆଜି ଏହି ସାମଗ୍ରୀର ଚାହିଦା ବଢିଛି ଏବଂ ଏହା ସେମାନଙ୍କର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଉପଯୋଗିତା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଗୁଣର ପ୍ରମାଣ କରେ | ଟୋକେଇ ଏବଂ ଅନେକ ଆସବାବପତ୍ର ବୁଣିବା ପାଇଁ କେନ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ==== ପ୍ରୟୋଗ କାର୍ଯ୍ୟ ==== ପିପଲିରେ ଟେଲର୍ମାନେ ଆପ୍ଲିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ଏକଜେକ୍ୟୁଟ୍ କରନ୍ତି, ଯାହା ବହୁତ ଚାହିଦା | ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଆପ୍ଲିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟର ବିଶାଳ ଆକାରର ଛତା ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ | ବିସ୍ତାରିତ ଲନରେ ବଗିଚା ଛତା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ସେମାନେ ଯେ କୌଣସି ସମାବେଶକୁ ଅନୁଗ୍ରହ ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଋଣ ଦିଅନ୍ତି | ହୃଦୟ ଆକୃତିର ପ୍ରଶଂସକ, ବଡ଼ ଏବଂ ସ୍ମା କ୍ୟୋପି ଏବଂ କାନ୍ଥ ଝୁଲିବା ମଧ୍ୟ ଆପ୍ଲିକ୍ କାମରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ | ଟେଲର୍ମାନେ ପ୍ରାଣୀ, ପକ୍ଷୀ, ଫୁଲର ଚିତ୍ର ଏବଂ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତିର ସମୃଦ୍ଧ ରଙ୍ଗର କପଡ଼ାରୁ କାଟି ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଏଗୁଡିକ ଅନ୍ୟ ଏକ କପଡ଼ା ଉପରେ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବରେ ସଜାଯାଇ ଏକ ଆଖିଦୃଶିଆ ଡିଜାଇନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ସିଲେଇ କରାଯାଏ | ହଳଦିଆ, ଧଳା, ସବୁଜ, ନୀଳ, ନାଲି ଏବଂ କଳା ରଙ୍ଗର ସମୃଦ୍ଧ ସ୍ପ୍ଲାସ୍ ଦର୍ଶକଙ୍କ ଆଖିକୁ ଚମକାଇଥାଏ ଏବଂ ଉତ୍ସବର ମନୋବଳ ସ୍ଥିର କରିଥାଏ | ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଏବଂ ଆକାରର ବ୍ୟାଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଆପ୍ଲିକ୍ ମୋଟିଫ୍ ସହିତ ତିଆରି | ଧାର୍ମିକ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ରଙ୍ଗ ଦେବା ପାଇଁ ଆପଲିକ୍ ଚାରିସ୍ (ଛତା) ଏବଂ “ତରସା” (ହୃଦୟ ଆକୃତିର କାଠ ଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଆପ୍ଲିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଏବଂ ପିକ୍ ଉପରେ ସମର୍ଥିତ) ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ବଡ଼ ଆପ୍ଲିକ୍ କାନୋପି ବିବାହ ଉତ୍ସବର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ | ମନ୍ଦିରଗୁଡିକରେ, କାଦୁଅଗୁଡିକ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝୁଲାଯାଇଥାଏ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ମଇଳା ପଡ଼ିବାଠାରୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ | ==== ଶୃଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟ ==== ଓଡ଼ିଶାରେ ଏପରି କାରିଗର ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଗୋରୁର ଶିଙ୍ଗରୁ କମ୍ବି, ଫୁଲ ଭେଜ୍ ଏବଂ କଲମ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ ପରି ଦୈନିକ ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରବନ୍ଧ ଯୋଗାଇବାରେ ଚତୁର ଅଟନ୍ତି | ଶିଙ୍ଗଟି ସୁଗମ ହୋଇ ପଲିସ୍ ହୋଇଛି, ଏବଂ ତା’ପରେ ବିଭିନ୍ନ କରମ୍ସରେ ଆକୃତିର | ଶୃଙ୍ଗରେ ନିର୍ମିତ କ୍ରେନ୍, ଲବଷ୍ଟର, ବିଛା ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏକ ସୁନ୍ଦରତାରେ ସମାପ୍ତ | ସେମାନଙ୍କର ଭୂପୃଷ୍ଠ ଏକ ଗାଢା ସୋବର ଫିଙ୍ଗିଦିଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଳା ପ୍ରେମୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରେ | ==== ଶାଢ଼ୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କପଡ଼ା ==== ବୋଧହୁଏ ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତତନ୍ତର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଆଇଟମ୍ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲୁମ୍ ସାରୀ ପ୍ରଦାନ କରେ | ସାସ୍କେସ୍ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ୱାଦ ଏବଂ ପକେଟକୁ ଅନୁକୂଳ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ରଙ୍ଗରେ ଆସିଥାଏ | ସାଧାରଣତ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଘରୋଇ କିମ୍ବା କର୍ପୋରେଟ୍ ସେକ୍ଟରରେ ଲୁମ୍ ଉପରେ ସାରି ବୁଣନ୍ତି | ସମ୍ବଲପୁରୀ ସୂତା ସାରିର ଏକ ସୁଗମ ସମାପ୍ତି ଏବଂ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମୂଳ ସୀମା ଏବଂ ପାଲୁ ଅଛି | ମାଛ, ଶଙ୍ଖ ସେଲ ଏବଂ ଫୁଲର ମୋଟିଫ୍ କପଡ଼ାରେ ବୁଣା ହୋଇଛି | ବେଳେବେଳେ ସୀମା ଏବଂ ପାଲୁକୁ ସଜାଇବା ପାଇଁ ପଶୁ ମୋଟିଫ୍ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ସ୍ଥାନୀୟ କଞ୍ଚାମାଲରୁ ଗ୍ରାମ କାରିଗରମାନେ ରେଶମ ସାନ୍ସ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି | ଖଣ୍ଡୁଆ ପାଟା ସାରିଗୁଡିକର ବିସ୍ତୃତ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ଏକ ଚମକ ଅଛି ଯାହା ଆକର୍ଷଣୀୟ | ବାପ୍ଟା ସାରିରେ ସୂତା ଏବଂ ରେଶମ ସୂତା ଅଛି | ବର୍ହମ୍ପୋରି ପାଟା ସାରିକୁ ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ମହିଳାମାନେ ପିନ୍ଧନ୍ତି | ସାରିଗୁଡିକ ଯେଉଁଠାରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ, ବ୍ୟବହୃତ କଙ୍କାଳର ଗୁଣ ଏବଂ ସେଥିରେ ବୁଣା ହୋଇଥିବା ଡିଜାଇନ୍ଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକୃତି ନାମରେ ନାମିତ | ହାତ ବୁଣା ବେଡସିଟ୍, ବେଡ୍ କଭର, ଟେବୁଲ୍ କପଡ଼ା, ପରଦା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପୋଷାକ ସାମଗ୍ରୀ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ସମାନ | ==== ପଥର ଏବଂ କାଠ ଖୋଦନ ==== ପଥର ଖୋଦନ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପୁରୁଣା ଶିଳ୍ପ। କାରିଗରମାନଙ୍କ ବଂଶଧର ଯେଉଁମାନେ ଏକଦା ମନ୍ଦିର ଭବନରେ ଉତ୍କର୍ଷର ଚମତ୍କାର ଉଚ୍ଚତାକୁ ମାପଚୁପ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ପଥର ଖୋଦନ କରିବାର ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ଶିଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ମୂର୍ତ୍ତି ପରମ୍ପରାକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛନ୍ତି | ଖୋଦିତ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରତିକୃତି, ଦେବତା ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି, କୋଣାର୍କ ଚକ ଏବଂ ଘୋଡ଼ା, ଏବଂ ଅଳସ କନ୍ୟା (ସାଧୁ ଝିଅ) ସାଲାଭଞ୍ଜିକା (ସାଲ ଶାଖା ଉପରେ ଝୁଲୁଥିବା ମହିଳା), ସୁରସୁଣ୍ଡାରୀ (ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ), ଲେଖିକା ( ଲେଡି ଏକ ଚିଠି ଲେଖିବା), ଇତ୍ୟାଦି ଯାହା ଘର ସାଜସଜ୍ଜାର ଲୋକପ୍ରିୟ ଆଇଟମ୍ | ଓଡ଼ିଶାର କାଠ ଖୋଦନ ପ୍ରାୟ ସମାନ ଭାବରେ ଲୋକପ୍ରିୟ | ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡିକର କଳାକୃତିଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଅଟନ୍ତି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ସାଧା ଏବଂ ଚମତ୍କାର ପଲିସ୍ ସହିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ରଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଆବରଣ ବିନା ଲେକ୍ କାମ କରନ୍ତି | ପାର୍ଟ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ହସ୍ତତନ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଅଛି ଯେପରିକି କାଗଜ ମାଞ୍ଚ, ସୋଲା ପିଥ୍ କାମ, ଲଙ୍କ | କାର୍ଯ୍ୟ, ଜାରୀ କାମ, ଗ୍ଲାସ୍ ବିଡି, କପଡ଼ା ଗାର୍ଲେଣ୍ଡ୍, କ୍ୟାମ୍ପୋର ଗାର୍ଲେଣ୍ଡ, ଜଟ କାର୍ପେଟ, ରଶ୍ ସାଥୀ, ଏବଂ ସର୍ବୋପରି, ପୁରୀ ଏବଂ ଗୋପାଳପୁରରେ ସମୁଦ୍ର ସେଲ କାର୍ଯ୍ୟ | == ଆଧାର == {{Reflist|30em}}Adhara crad == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == {{Commons category|Odisha|ଓଡ଼ିଶା}} <!--========================({{No More Links}})============================ | PLEASE BE CAUTIOUS IN ADDING MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA | | IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR SHOULD IT BE USED FOR ADVERTISING. | | | | Excessive or inappropriate links WILL BE DELETED. | | See [[Wikipedia:External links]] & [[Wikipedia:Spam]] for details. | | | | If there are already plentiful links, please propose additions or | | replacements on this article's discussion page, or submit your link | | to the relevant category at the Open Directory Project (dmoz.org) | | and link back to that category using the {{dmoz}} template. | =======================({{No More Links}})=============================--> * [http://www.orissa.gov.in ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସାଇଟ] {{ଓଡ଼ିଶା}} {{ଭାରତ}} {{ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସଙ୍ଗ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା]] 6orfnsb8itg9cke28lco6mhgbyjivic 596007 596005 2026-06-06T08:25:19Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596007 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର ଏକ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ରାଜ୍ୟ}} {{Infobox | title = ଓଡ଼ିଶା | subheader = ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ | image = <div style="width: 100%; max-width: 272px; margin: 0 auto; text-align: center; background: transparent; padding: 0; overflow: hidden; line-height: 0;"> <table style="width: 100%; border-collapse: collapse; border-spacing: 0; margin: 0; padding: 0; background: transparent; border: none; line-height: 0;"> <!-- ROW 1: Massive Single Full-Width Row --> <tr> <td colspan="2" style="padding: 0; margin: 0; width: 100%; border: none;"> [[File:Konark Temple Panorama2.jpg|272px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 85%; padding: 4px 0 8px 0; color: #202122; font-weight: bold; background: transparent;">[[କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 2: 50/50 Dual Column Split --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Chilika Bhubaneswar.me.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଚିଲିକା ହ୍ରଦ]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Satkosia gorge.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[:en:Satkosia Gorge|ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡ]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 3 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Puri Ratha Yatra.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ରଥଯାତ୍ରା]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Shri Jagannath temple.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 4 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Heaven in Koraput.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଦେଓମାଳୀ|ଦେଓମାଳୀ ଶୃଙ୍ଗ]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Amazon of India.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 5 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Ratnagiri (29).JPG|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ରତ୍ନଗିରି]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Lingaraj Temple complex at dusk during Shivratri 2020.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 6 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Barehipani Water Fall of perennial stream Budha Balang Simlipal Biosphere Reserve.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ବରେହିପାଣି ଜଳପ୍ରପାତ]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Odissi dance at Nishagandi Dance Festival 2024 (207).jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 7 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Hirakud dam.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Khandagari and Udaygiri featured image.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା|ଉଦୟଗିରି ଗୁମ୍ଫା]]</div> </td> </tr> </table> </div> | image2 = [[File:Seal of Odisha.svg|120px|ଓଡ଼ିଶାର ରାଜପ୍ରତୀକ]]<br/>{{small|'''ଓଡ଼ିଶାର ରାଜପ୍ରତୀକ'''}}<br/><br/>'''ମୂଳମନ୍ତ୍ର:''' "[[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ]]"<br/>{{small|("କେବଳ ସତ୍ୟର ହିଁ ଜୟ ହୁଏ")}}<br/><br/>'''ସଂଗୀତ:''' "[[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ]]"<br/>[[File:Bande Utkala Janani Odia.ogg|center]] | image3 = [[File:IN-OD.svg|250px|ଭାରତର ମାନଚିତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅବସ୍ଥିତି]] | caption3 = ଭାରତର ମାନଚିତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅବସ୍ଥିତି (ନାଲି ରଙ୍ଗରେ) | label1 = ଦେଶ | data1 = [[ଭାରତ]] | label2 = ଅଞ୍ଚଳ | data2 = [[ପୂର୍ବ ଭାରତ]] | label3 = ଗଠନ | data3 = ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୬<br/>([[ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ|ଉତ୍କଳ ଦିବସ]]) | label4 = ରାଜଧାନୀ<br/>ଓ ବୃହତ୍ତମ ସହର | data4 = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | label5 = ଜିଲ୍ଲା | data5 = [[ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କର ତାଲିକା|୩୦ (୩ଟି ଖଣ୍ଡ)]] | header6 = ସରକାର | label7 = • ରାଜ୍ୟପାଳ | data7 = [[କମ୍ଭମପତି ହରି ବାବୁ]] | label8 = • ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ | data8 = [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]] | label9 = • ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ | data9 = [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]] <br/> [[ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା]] | label10 = • ବିଧାନ ମଣ୍ଡଳ | data10 = ଏକସଦନୀୟ<br/>[[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] (୧୪୭ ଆସନ) | label11 = • ଜାତୀୟ ସଂସଦ | data11 = [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]<br/>[[ରାଜ୍ୟ ସଭା]] (୧୦ ଆସନ)<br/>[[ଲୋକ ସଭା]] (୨୧ ଆସନ) | label12 = • ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data12 = [[ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]] | header13 = ଆୟତନ | label14 = • ମୋଟ | data14 = ୧,୫୫,୭୦୭ କି.ମି.^୨ (୮ମ) | label15 = • ଲମ୍ବ | data15 = ୫୦୦ କି.ମି. | label16 = • ଓସାର | data16 = ୧୦୩୦ କି.ମି. | label17 = • ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data17 = ୧,୬୭୨ ମି. ([[ଦେଓମାଳୀ]]) | label18 = • ସର୍ବନିମ୍ନ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୦ ମି. ([[ବଙ୍ଗୋପସାଗର]]) | header19 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label20 = • ମୋଟ | data20 = ୪,୧୯,୭୪,୨୧୮ (୧୧ଶ) | label21 = • ଘନତା | data21 = ୩୦୭/କି.ମି.^୨ | label22 = • ସହରାଞ୍ଚଳ | data22 = ୧୬.୬୮% | label23 = • ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ | data23 = ୮୩.୩୨% | label24 = • ସାକ୍ଷରତା | data24 = ୭୯.୦% (୨୦୨୪, ୨୫ଶ) | label25 = • ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ | data25 = ୯୭୯ ♀/୧୦୦୦ ♂ (୯ମ) | header26 = ଅର୍ଥନୀତି (୨୦୨୬-୨୭) | label27 = • ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ | data27 = ₹୧୧.୦୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି (୧୫ଶ) | label28 = • ମୁଣ୍ଡପିଛା ଆୟ | data28 = ₹୨,୧୦,୧୮୬ (୨୧ଶ) | header29 = ସାଧାରଣ ବିବରଣୀ | label30 = • ଭାଷା | data30 = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଏବଂ [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] | label31 = • ଲିପି | data31 = [[ଓଡ଼ିଆ ଲିପି]] | label32 = • ଅଧିବାସୀ | data32 = [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | label33 = • ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data33 = OD | label34 = • ୱେବସାଇଟ୍ | data34 = [https://odisha.gov.in/ odisha.gov.in] | header35 = ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତୀକ | label36 = • ପଶୁ | data36 = [[ସମ୍ବର]] | label37 = • ପକ୍ଷୀ | data37 = [[ଭଦଭଦଳିଆ]] | label38 = • ମାଛ | data38 = ମହାନଦୀ ମହାଶିର | label39 = • ଫୁଲ | data39 = [[ଅଶୋକ (ଗଛ)|ଅଶୋକ]] | label40 = • ଗଛ | data40 = [[ଓସ୍ତ|ଅଶ୍ୱତ୍ଥ]] }} '''ଓଡ଼ିଶା''', ହେଉଛି [[ପୂର୍ବ ଭାରତ]]ରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭାରତର ଏକ [[ରାଜ୍ୟ]] । ଆୟତନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ଅଷ୍ଟମ ବୃହତ୍ତମ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୪ କୋଟି ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ସହିତ ଏହା ଏକାଦଶ ବୃହତ୍ତମ ରାଜ୍ୟ । ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ଭାରତର ତୃତୀୟ ସର୍ବାଧିକ '''ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି''' ବାସ କରନ୍ତି ।<ref>{{cite web|url=http://www.stscodisha.gov.in/Aboutus.asp?GL=abt&PL=1|title=ST & SC Development, Minorities & Backward Classes Welfare Department:: Government of Odisha|website=stscodisha.gov.in|access-date=10 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901131912/http://www.stscodisha.gov.in/Aboutus.asp?GL=abt&PL=1|archive-date=1 September 2018|url-status=dead}}</ref> ଏହାର ଉତ୍ତରରେ [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] ଓ [[ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]], ପଶ୍ଚିମରେ [[ଛତିଶଗଡ଼]] ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ [[ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ]] ଅବସ୍ଥିତ । [[ବଙ୍ଗୋପସାଗର]] କୂଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ୪୮୫ କି.ମି. ଦୀର୍ଘ ଉପକୂଳ ରହିଛି ।<ref name="CoastalSecurity">{{cite web |title=Coastal security |publisher=[[Odisha Police]] |url=http://odishapolice.gov.in/?q=node/163 |access-date=1 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206043803/http://odishapolice.gov.in/?q=node%2F163 |archive-date=6 February 2015 |url-status=live }}</ref> ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ '''ଉତ୍କଳ''' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ ଏବଂ ଭାରତର ଜାତୀୟ ସଂଗୀତ '[[ଜନ ଗଣ ମନ]]'ରେ ଏହି ନାମର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ପ୍ରାଚୀନ [[କଳିଙ୍ଗ]] ରାଜ୍ୟ, ଯାହା ଉପରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨୬୧ରେ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସମ୍ରାଟ [[ଅଶୋକ]] ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯାହାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ [[କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ]] ହୋଇଥିଲା, ତାହାର ସୀମା ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ସୀମା ସହିତ ସମାନ ।<ref name=GovHistory>{{cite web|title=Detail History of Orissa|url=http://www.orissa.gov.in/history1.htm|publisher=[[Government of Odisha]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20061112195307/http://www.orissa.gov.in/history1.htm|archive-date=12 November 2006}}</ref> ଓଡ଼ିଶାର ଆଧୁନିକ ସୀମା ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇଥିଲା । '''ବିହାର ଓ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ''', '''ମାଡ୍ରାସ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି''' ଏବଂ '''କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶ'''ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name=GovHistory /> ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧ ଅପ୍ରେଲରେ [[ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ|ଉତ୍କଳ ଦିବସ]] ପାଳନ କରାଯାଏ ।<ref name="FlavoursOfOdisha">{{cite news|title=Utkala Dibasa hails colours, flavours of Odisha|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Utkala-Dibasa-hails-colours-flavours-of-Odisha/articleshow/33095967.cms|access-date=1 February 2015|work=[[The Times of India]]|date=2 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150708211533/http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Utkala-Dibasa-hails-colours-flavours-of-Odisha/articleshow/33095967.cms|archive-date=8 July 2015|url-status=live}}</ref> ଆନୁମାନିକ ୧୧୩୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଅନନ୍ତବର୍ମନ ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଟକକୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଅନେକ ଶାସକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଗ ଦେଇ ୧୯୪୮ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="Chakraborty1985">{{cite book|author=Rabindra Nath Chakraborty|title=National Integration in Historical Perspective: A Cultural Regeneration in Eastern India|url=https://books.google.com/books?id=PItbvfAvVggC&pg=PA17|access-date=30 November 2012|year=1985|publisher=Mittal Publications|pages=17–|id=GGKEY:CNFHULBK119|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515095045/http://books.google.com/books?id=PItbvfAvVggC&pg=PA17|archive-date=15 May 2013|url-status=live}}</ref> ଏହା ପରେ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ପାଲଟିଲା ।<ref name="Kalia1994">{{cite book|author=Ravi Kalia|title=Bhubaneswar: From a Temple Town to a Capital City|url=https://books.google.com/books?id=F2YSPiKbmHkC&pg=PA23|access-date=2 February 2015|year=1994|publisher=SIU Press|isbn=978-0-8093-1876-6|page=23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110847/https://books.google.com/books?id=F2YSPiKbmHkC&pg=PA23|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> == ନାମକରଣ == 'ଓଡ଼ିଶା' ଏବଂ 'Orissa' ଶବ୍ଦ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରାକୃତ ଶବ୍ଦ "ଓଡ୍ର ବିଷୟ" (ବା "ଉଡ୍ର ବିଭାଷା" ବା "ଓଡ୍ର ବିଭାଷା")ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଯାହାକି ୧୦୨୫ ମସିହାର '''ପ୍ରଥମ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚୋଳ'''ଙ୍କ ତିରୁମଲାଇ ଶିଳାଲେଖରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।<ref name=orissareview>{{cite book|last1=Patel|first1=C.B|title=Origin and Evolution of the Name ODISA|date=April 2010|publisher=I&PR Department, Government of Odisha|location=Bhubaneswar|pages=28, 29, 30|url=http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/2010/April/engpdf/28-30.pdf|access-date=19 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150619163833/http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/2010/April/engpdf/28-30.pdf|archive-date=19 June 2015|url-status=dead}}</ref> ୧୫ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମୂଳ ମହାଭାରତକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିବା କବି ସାରଳା ଦାସ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ 'ଓଡ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର' ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ପୁରୀର ମନ୍ଦିର କାନ୍ଥରେ ଥିବା ଗଜପତି ରାଜା କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ (୧୪୩୫-୧୪୬୭)ଙ୍କ ଶିଳାଲେଖରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ 'ଓଡ଼ିଶା' କିମ୍ବା 'ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ' ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।<ref name="Acharya2008">{{cite book|author=Pritish Acharya|title=National Movement and Politics in Orissa, 1920–1929|url=https://books.google.com/books?id=LoaHAwAAQBAJ&pg=PR19|access-date=3 February 2015|date=11 March 2008|publisher=SAGE Publications|isbn=978-81-321-0001-0|page=19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=LoaHAwAAQBAJ&pg=PR19|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ 'ଓଡ଼ିଶା (ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୦' ଏବଂ 'ସମ୍ବିଧାନ (୧୧୩ତମ ସଂଶୋଧନ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୦' ପାରିତ ହେବା ପରେ, ଇଂରାଜୀରେ 'ଓଡ଼ିଶା' ରାଜ୍ୟର ନାମ ବନାନ "Orissa"ରୁ "Odisha" ଏବଂ ଏହାର ଭାଷାର ନାମ "Oriya"ରୁ "Odia"କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା । ହିନ୍ଦୀ ଅନୁବାଦ 'ଉଡ଼ିସା'କୁ ମଧ୍ୟ 'ଓଡ଼ିଶା'କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିତର୍କ ପରେ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ଗୃହ ଲୋକସଭା, ୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୦ରେ ଏହି ବିଧେୟକ ଏବଂ ସଂଶୋଧନକୁ ପାରିତ କରିଥିଲା ।<ref name=AmidClashBillPass>{{cite news|title=Amid clash, House passes Bills to rename Orissa, its language|url=http://www.thehindu.com/news/national/amid-clash-house-passes-bills-to-rename-orissa-its-language/article876145.ece|access-date=2 February 2015|work=[[The Hindu]]|date=9 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017164642/http://www.thehindu.com/news/national/amid-clash-house-passes-bills-to-rename-orissa-its-language/article876145.ece|archive-date=17 October 2015|url-status=live}}</ref> ୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୧ରେ, ସଂସଦର ଉଚ୍ଚ ଗୃହ ରାଜ୍ୟସଭା ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଧେୟକ ଓ ସଂଶୋଧନକୁ ପାରିତ କରିଥିଲା ।<ref name=ChangeOrissaName>{{cite news|title=Parliament passes bill to change Orissa's name|url=http://www.ndtv.com/bhubaneshwar-news/parliament-passes-bill-to-change-orissas-name-451027|access-date=2 February 2015|publisher=[[NDTV]]|date=24 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203144151/http://www.ndtv.com/bhubaneshwar-news/parliament-passes-bill-to-change-orissas-name-451027|archive-date=3 February 2015|url-status=live}}</ref> ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ବନାନକୁ ମୂଳ ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ସମାନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Orissa wants to change its name to Odisha|url=https://www.rediff.com/news/2008/jun/10orissa.htm|access-date=23 June 2020|publisher=[[Rediff.com]]|date=10 June 2008|archive-date=25 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125022611/https://www.rediff.com/news/2008/jun/10orissa.htm|url-status=live}}</ref> ତଥାପି, ସରକାରୀ ଜାତୀୟ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ ମାନକ '''ହଣ୍ଟେରିଆନ୍ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ''' ଅନୁଯାୟୀ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ କରାଯାଇନଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସଠିକ୍ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ ପ୍ରକୃତରେ 'Orisha' ଏବଂ 'Oria' ହୋଇଥାନ୍ତା । == ଇତିହାସ == {{Main|ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ}} [[ଫାଇଲ:Hatigumfa.jpg|thumb|right|150px|ଖାରବେଳଙ୍କ ତିଆରି ହାତୀଗୁମ୍ଫାରେ ଥିବା ଶିଳାଲେଖ, ଉଦୟଗିରି]] [[ଫାଇଲ:Kalinga battlefield daya river dhauli hills.jpg|thumb|right|150px|ଧଉଳିରୁ ଦୟା ନଦୀର ଦୃଶ୍ୟ]] [[ଫାଇଲ:Konark Temple.jpg|thumb|150px|ଗଙ୍ଗ ରାଜା ଲାଙ୍ଗୁଳା ନରସିଂହ ଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା ତିଆରି [[କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର]] , ଏହା ଏକ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳୀ]] === ନାମକରଣ === ''ଓଡ଼ିଶା'' ଶବ୍ଦଟି ମୂଳ ଶବ୍ଦ '''ଓର/ଉର''' ବା ''ଓଡ୍ର, ଉଡ୍ର ଦେଶ''ରୁ, ''ସୁମେରୀୟ'', ''ଓଡ୍ର ବିଷୟ'' ଆଦି ପୁରାତନ ନାମରୁ ଆସିଅଛି । ଏହାର ପ୍ରମାଣ ଆକାରରେ ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ଲେଖ 'ଉତ୍ତର ତୋଷାଳି' ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓଡ଼ିଶାର [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା]]ର [[ସୋର]]ଠାରୁ ମିଳିଥିବା ତମ୍ବାପଟାରେ ଓଡ୍ର ବିଷୟର ସୂଚନା ମିଳିଛି ।<ref>[http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/2010/April/engpdf/28-30.pdf Orissareview 2010 April]</ref> [[ପାଳି ଭାଷା|ପାଳି]] ଓ [[ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା|ସଂସ୍କୃତ]] ସାହିତ୍ୟରେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]ଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମେ 'ଓଡ଼କ' ଓ 'ଓଡ୍ର' ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । ପୁରାତନ ଲେଖକ ଓ ଗବେଷକ [[ପ୍ଲିନି ଦି ଏଲ୍ଡର]] ଓ [[ଟଲେମି]] ଓଡ୍ର ଜଣଙ୍କୁ 'ଓରେଟସ' ବୋଲି ନାମିତ କରିଛନ୍ତି । ==== ନାମ ବଦଳ ==== ଇଂରାଜୀ ଓ [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]]ରେ "ଓଡ଼ିଶା" ଓ "[[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]"କୁ Orissa ଓ Oriya ତଥା उड़ीसा ଓ उड़ीआ <!--ବଦଳରେ ओड़िशा ଓ ओड़ीआ--> ଭାବେ [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ|ସମ୍ବିଧାନ]]ରେ ତଥା ସାଧାରଣରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ୨୦୦୮ ମସିହା ଜୁନ ୯ରେ ପ୍ରଥମେ ରାଜ୍ୟ କ୍ୟାବିନେଟରେ ଓଡ଼ିଶା ଓ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]କୁ ଇଂରାଜୀରେ Orissa ଓ Oriya ବଦଳରେ Odisha ଓ Odia ତଥା [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]]ରେ उड़ीसा ଓ उड़ीआ ବଦଳରେ ओड़िशा ଓ ओड़ीआ ଲେଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୮ ଅଗଷ୍ଟରେ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନ ସଭାରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଥିଲା ଓ ବହୁମତରେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ ନୂଆ ଲୋକ ସଭା ଗଠନ ପରେ ଏହାକୁ ବିଧାନ ସଭାରେ ଆଉଥରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସଂଶୋଧିତ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ୨୦୧୦ ବଜେଟ ଅଧିବେଶନରେ ଲୋକ ସଭାରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୧୦ ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନରେ ପ୍ରଥମ ଦିନ (ଅକ୍ଟୋବର ୯, ୨୦୧୦)ରେ ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପି. ଚିଦମ୍ବରମ ଏହାକୁ ଲୋକ ସଭାରେ ଆଗତ କରିଥିଲେ । ପରେ ଏହା [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି|ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]]ଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ପଠାଯାଇଥିଲା ଯାହା ୨୦୧୧ମସିହା ୪ ନଭେମ୍ବରରେ [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି|ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]]ଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ଲାଭ କରି [[ଓଡ଼ିଶା (ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ) ଅଧିନିୟମ, ୨୦୧୧]] ନାମରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି ।<ref>{{cite web |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-09-06/news/30119350_1_odia-amendment-bill-odisha |title=Orissa becomes 'Odisha', Oriya is 'Odia' - Economic Times |publisher=Articles.economictimes.indiatimes.com |date=2011-09-06 |accessdate=2011-10-29 |archive-date=2014-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141218021101/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-09-06/news/30119350_1_odia-amendment-bill-odisha |url-status=dead }}</ref><ref name=Hindu>[http://www.thehindu.com/news/states/other-states/article2598999.ece It's now Odisha]. [[ଦି ହିନ୍ଦୁ]]. [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]. ୦୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧</ref><ref>Akshaya Kumar Sahoo. [http://www.asianage.com/india/centre-notification-orissa-name-change-313 Centre notification on Orissa name change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120104140553/http://www.asianage.com/india/centre-notification-orissa-name-change-313 |date=2012-01-04 }}.Nov 05, 2011</ref><ref>[http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=30113 No more Orissa-Oriya; Its Odisha-Odia officially : CM declares state holiday] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113151805/http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=30113 |date=2014-11-13 }}.November 05, 2011</ref><ref>[http://hillpost.in/2011/11/04/orissa-changes-to-odisha-with-state-holiday/34164/news-2/hp_news_network Orissa changes to Odisha with state holiday] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120517032359/http://hillpost.in/2011/11/04/orissa-changes-to-odisha-with-state-holiday/34164/news-2/hp_news_network |date=2012-05-17 }}.''The Hill Post'' November 4, 2011</ref><ref>[http://www.orissasambad.com/news_article.php?id=65943# ଅରିସା ହେଲା ଓଡ଼ିଶା, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ମୋହର ବାଜିଲା] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113140454/http://www.orissasambad.com/news_article.php?id=65943 |date=2014-11-13 }}। [[ସମ୍ବାଦ (ଖବରକାଗଜ)]].୦୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧</ref><ref>[http://hindi.webdunia.com/%E0%A4%93%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%BE-%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B8%E0%A4%A6-%E0%A4%AE%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%80/%E0%A4%93%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%BE-%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B8%E0%A4%A6-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%AE%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%80-1101109069_1.htm ओडिशा को मिली संसद की मंजूरी] (ହିନ୍ଦୀରେ)</ref> === ସଂକ୍ଷେପରେ === * ବୈଦିକ ଓଡ଼ିଶା - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ବେଦ ବୌଧାୟନ କଳ୍ପସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ (ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ), ବୈଦିକ ସଭ୍ୟତା ବାହାରେ [[କଳିଙ୍ଗ]] ଥିଲା ଭିନ୍ନ ଏକ ସଭ୍ୟତା (ନା ଆର୍ଯ୍ୟ ନା ଦ୍ରାବିଡ଼) * ପୌରାଣିକ ଓଡ଼ିଶା - [[ମହାଭାରତ]] ଅନୁସାରେ, [[କଳିଙ୍ଗ]] [[କୌରବ]]ଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିଥିଲା । * କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ଓଡ଼ିଶା - ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ ଏଠି କଳା ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲା । ଶ୍ରୀଲଙ୍କା (ସିଂହଳ), ଜାଭା(ଜବ ଦ୍ୱୀପ), ସୁମାତ୍ରା, ବାଲି, ମିଆଁମାର (ବ୍ରହ୍ମଦେଶ), ଥାଇଲାଣ୍ଡ (ସାମ), କାମ୍ବୋଡ଼ିଆ(କମ୍ବୋଜ), ଭିଏତନାମ (ଚମ୍ପା)), [[ଚୀନ]], [[ଜାପାନ]], କୋରିଆ (କୁକୁଟ), ମେକ୍ସିକୋ (ମକ୍କସିଖ), ଇଜିପ୍ଟ (ମିସର), ଆରବ (ସିମିଳି), ଇରାକ (ବାବିଲନ) ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ କଳିଙ୍ଗ ସହ ନିର୍ମାଣ-କଳା ଓ ବାଣିଜ୍ୟ-ସଂସ୍କୃତି-ଇତିହାସ ଆଦି ସମ୍ବନ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏଠାରେ ସମ୍ଭବତଃ ଲୋକତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । * ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୩୬୦-୨୬୦ - ନନ୍ଦ-ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ବଡ଼ ଭାଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । * ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୨୬୧ - ପୃଥିବୀ ବିଖ୍ୟାତ [[କଳିଙ୍ଗ]] ଯୁଦ୍ଧ * ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୧ମ ଶତାବ୍ଦୀ - ଚେଦୀ ରାଜବଂଶର ସମ୍ରାଟ [[ଖାରବେଳ|ମହାମେଘବାହାନ ଐର ଖାରବେଳ]]ଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ, କଳିଙ୍ଗର ପରିସୀମା ଆଗଙ୍ଗା-କାବେରୀ, ତଥା ପଶ୍ଚିମ ଓ ମଧ୍ୟ [[ଭାରତ]]କୁ ବିସ୍ତାରିତ । ଜୈନ ଧର୍ମର ପ୍ରସାର । * ୩ୟ-ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ - ଗୁପ୍ତ-ରାଜବଂଶ, ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଲକେଶୀ, ମାଠର, ଭୌମକର ଇତ୍ୟାଦି ବିଭିନ୍ନ ରାଜାଙ୍କ ଶାସନାଧୀନ * ୭୯୫ ଖ୍ରୀ. - କେଶରୀ ରାଜବଂଶ । ଯଯାତି କେଶରୀ [[କଳିଙ୍ଗ]], କୋଶଳ ଓ [[ଉତ୍କଳ]]କୁ ଏକତ୍ର କଲେ । [[ଯାଜପୁର]]ରେ ରାଜଧାନୀ ସ୍ଥାପନ । * ୧୦୭୮-୧୪୩୪ ଖ୍ରୀ. - ଗଙ୍ଗ ରାଜବଂଶ । ଅନନ୍ତବର୍ମା ଚୋଳଗଙ୍ଗ ଦେବଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ପ୍ରାରମ୍ଭ । *୧୦୭୮-୧୧୫୦ ଖ୍ରୀ. - ଚୋଳଗଙ୍ଗ ଦେବଙ୍କ ରାଜୁତି । [[ପୁରୀ]] ଶ୍ରୀ[[ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର]] ନବୀକରଣ ପ୍ରାରମ୍ଭ । [[କଟକ]] ହେଲା ନୂଆ ରାଜଧାନୀ (ପ୍ରାୟ ୧୧୭୦ ଖ୍ରୀ.) । *୧୧୭୦-୧୧୯୮ ଖ୍ରୀ. - ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନଙ୍ଗଭୀମଦେବ । [[ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର]]ର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ । *୧୨୨୯ ଖ୍ରୀ. - ତୃତୀୟ ଅନଙ୍ଗଭୀମଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା [[ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ]] ନିର୍ମିତ । *୧୨୩୮-୧୨୬୪ ଖ୍ରୀ. - ଲାଙ୍ଗୁଳା ନରସିଂହଦେବ । [[କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର|କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ମନ୍ଦିର]] ନିର୍ମିତ । *୧୪୩୫-୧୫୪୧ ଖ୍ରୀ. - ଗଜପତି ରାଜବଂଶ । ଆଗଙ୍ଗା-ଗୋଦାବରୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ । *୧୪୩୫-୧୪୬୬ ଖ୍ରୀ. - (ନବକୋଟି କର୍ଣ୍ଣାଟ ଉତ୍କଳ ବର୍ଗେଶ୍ୱର) କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ । *୧୪୯୭-୧୫୪୧ ଖ୍ରୀ. - ରାଜା ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ ଓ ତାଙ୍କପରେ ପ୍ରତାପରୂଦ୍ରଦେବ । * ୧୫୬୮ ଖ୍ରୀ. - ଓଡ଼ିଶାର ଶେଷ ସ୍ୱାଧୀନ ହିନ୍ଦୁ ଶାସକ [[ମୁକୁନ୍ଦ ଦେବ]] ପରାସ୍ତ । ବଙ୍ଗର ମୁସଲିମ ଶାସକ ସୁଲେମାନ କରାଣୀ ତଥା ତାଙ୍କ ସେନାପତି 'କଳାପାହାଡ଼'ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକୃତ । * ୧୫୭୬ ଖ୍ରୀ. - ମୋଗଲମାନଙ୍କର ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର । * ୧୭୫୧ ଖ୍ରୀ. - ମରହଟ୍ଟାମାନଙ୍କର ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର । * ୧୮୦୩ ଖ୍ରୀ. - ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କର [[ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ|ଓଡ଼ିଶା]] ଅଧିକାର(ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ଅଧିକୃତ ଶେଷ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ) । * ୧୯୧୨ ଖ୍ରୀ. - [[ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା]] ବଙ୍ଗରୁ ଅଲଗା ପ୍ରାନ୍ତ ଭାବେ ଗଠିତ । * ୧୯୩୬ ଖ୍ରୀ. - ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର [[ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ|ଓଡ଼ିଶା]] ପ୍ରାନ୍ତ ଗଠିତ । ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ଗଠିତ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ । * ୧୯୪୮ ଖ୍ରୀ. - ଭୁବନେଶ୍ୱର ନୂତନ ରାଜଧାନୀ (ଅପ୍ରେଲ ୧୩) । * ୧୯୫୦ ଖ୍ରୀ. - ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତରେ ଏକ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶା ମାନ୍ୟତା-ପ୍ରାପ୍ତ । === ୭ ମ ଶତାବ୍ଦୀ === ୭ ମ ଶତାବ୍ଦୀ କାଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ନିଜର ଶାସକମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଗଙ୍ଗ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ, ୭୯୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ୨ୟ ଯଯାତି (ମହାସିବ ଗୁପ୍ତ) ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ଏହାକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ସେ ସମ୍ରାଟ [[ଖାରବେଳ]]ଦେଇ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ [[କଳିଙ୍ଗ]], [[କାରଗୋଡ଼ା]], [[ଉତ୍କଳ]] ଓ କୋଶଳ ଏହି ଚାରିଗୋଟି ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ମିଶାଇ ବିଶାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ରାଜବଂଶର ଶାସନ ଖ୍ରୀ. ୩୫୦ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସୋମ ବଂଶର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ନେଇ ଗଠିତ ବିଶାଳ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ଜାତି ଓ ଉପଜାତିରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏକ ବିଶେଷ ବଣିକ ଜାତି ଜନ୍ମ ହେଲା ଓ ସେମାନେ [[ସାଧବ]] ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ । ଏପରିକି ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମଜୟ ମହାଭବ ଗୁପ୍ତ ଗୁପ୍ତ (ଖ୍ରୀ. ୮୮୨-୯୨୨)ଙ୍କ [[ସୋନପୁର]] ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚୁର ବଣିକ ସଙ୍ଘ ଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ୮ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପ୍ରଚୁର ସମ୍ବଳ ଯୋଗୁଁ ଏହି ବାହାର ବାଣିଜ୍ୟ ଲୋପ ପାଇଗଲା । ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଜାତିର ଲୋକମାନେ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ତ-ବାଣିଜ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ଚାଷୀମାନଙ୍କଠାରୁ କୃଷିଜାତ ସାମଗ୍ରୀ ଆଣି ପେସାଗତ ବେପାରୀଙ୍କୁ କୃଷିଜାତ ଓ ଶିଳ୍ପଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯୋଗାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଏହି କିଣା-ବିକାର ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା ସୁନା, ରୂପା, ମୁଦ୍ରା ଓ କଉଡ଼ି । ଏହି ସମୟରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର କୂଳରେ ଚରିତ୍ରପୁର ନାମକ ବନ୍ଦର ଖୁବ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲ । ଏହି ବନ୍ଦରଟି ଦେଇ [[ଚୀନ]], [[ଶ୍ରୀଲଙ୍କା]], [[ଜବା ଦ୍ୱୀପ|ଜାଭା]] ଆଦି ସହ କଳିଙ୍ଗର ବେପାର ବଣିଜ ଚାଲୁଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାରେ ଗଙ୍ଗବଂଶ ୧୪୩୪ ଯାଏଁ ଥିଲା । ତାହା ପରେ [[କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ]], [[ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ]], [[ଗୋବିନ୍ଦ ବିଦ୍ୟାଧର]], [[ମୁକୁନ୍ଦ ହରିଚନ୍ଦନ]] ଓଡ଼ିଶାର ଶାସକ ଥିଲେ । === ଆଫଗାନ ଓ ମୋଗଲ ଶାସନ === ପରେ ଓଡ଼ିଶା ଆଫଗାନମାନଙ୍କ ହାତକୁ ଆସିଲା ଓ ୧୫୬୮ରେ ଓଡ଼ିଶା ମୋଗଲମାନଙ୍କ ଶାସନାଧୀନ ହେଲା । ଏହି ସମୟରେ ୧୭୫୫ ଖ୍ରୀ. ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅତ୍ୟାଚାର, ଲୁଣ୍ଠନ, ଅରାଜକତା ଆଦି ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ବ୍ୟାପୀ ଯାଇଥିଲା । ୧୮୦୩ରେ ଇଂରେଜମାନେ ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର କଲେ । 1817 ଖ୍ରୀ.ରେ [[ପାଇକ]]ମାନେ ଇଂରେଜ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼େଇ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଇଂରେଜମାନେ ନିର୍ମମ ଭାବରେ ଏହି ବିଦ୍ରୋହକୁ ଦମନ କରିଥିଲେ । ୧୮୧୭ରେ [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] ରାଜା ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ବନ୍ଦୀ ବେଳେ ମୃତୁ ବରଣ କଲେ । ଯଦିଓ ୧୬ଶ ଓ ୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓଡ଼ିଶାର ବାହାର-ବାଣିଜ୍ୟ ଉନ୍ନତି ସାଧନ କରିଥିଲା, ତଥାପି କେଇ ବର୍ଷର ରାଜନୀତିକ ଅସ୍ଥିରତା ସକାଶେ ଅର୍ଥନୀତିର ପ୍ରଗତି ବାଧା ପାଇଥିଲା । === ଇଂରେଜ ଶାସନ === ୧୮୦୩ ବେଳକୁ ଇଂରେଜମାନେ [[ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ|ଓଡ଼ିଶା]] ଅଧିକାର କଲାବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଅର୍ଥନୀତିର ଅଧପତନ ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚି ଥିଲା । ଇଂରେଜମାନେ ବନିକ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶାକୁ ସେମାନେ ନିଜର କର ଆଦାୟର ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି ୧୮୦୫ ମସିହା ବେଳକୁ ରେଗୁଲେସନ ଆକ୍ଟ (Regulation Act) ଓ ୧୮୦୮ରେ ଭୂରାଜସ୍ୱ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ । ୧୮୨୫ ବେଳକୁ ଏକାଧିକ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ପ୍ରଚଳନ ଫଳରେ ଓଡ଼ିଶା ଶିଳ୍ପ ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ଧ୍ୱଂସ ସାଧନ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଏଠାରୁ ବିଲାତକୁ କଞ୍ଚାମାଲ ନେଇ ସେଠାରୁ ଓଡ଼ିଶାକୁ କଳ କବଜା ଆମଦାନୀ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ଏଠି ସହିତ ଲବଣ କର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ଓଡ଼ିଶାର ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୀତିର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲା । ଇଂରେଜ ଅମଳରେ ସମଗ୍ର ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ [[ମାରୁଆଡ଼ି]] ଓ [[ଗୁଜରାଟୀ]] ବେପାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଭୂଦୟ ହୋଇଥିଲା । ସେମାନେ ବିଶେଷ କରି ବଙ୍ଗାଳୀ ଓକିଲ ଓ ଅନ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀଙ୍କ ପ୍ରରୋଚନାରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ କଞ୍ଚାମାଲ ସଂଗ୍ରହ କରି ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥନୀତିର ବଜାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲେ । ଏଥିରେ ବିଦେଶୀମାନେ ହିଁ ଲାଭବାନ ହେଉଥିଲେ । <ref name=Gobinda>ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ. ଅଝାଲ ସିଲାଇ ନିମକ ମହାଲ. ଉନ୍ନୟନୀ (ବାଲେଶ୍ୱର). ୨୦୦୬ ପୃ. ୮୧-୮୨</ref> === ନଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ === ୧୮୬୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା [[ନଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ]] ତତ୍କାଳୀନ ଅର୍ଥନୀତି, ସାମାଜିକ ବିଧିବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଜନଜୀବନକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ କରିଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରଶାସନର ନୀତି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ପରିଚାଳନାରେ ଘୋର ଅବହେଳା ଯୋଗୁଁ ଏହି ସଙ୍କଟ ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା । ଏହି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷର ପ୍ରଭାବରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାୟ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ (ଆନୁମାନିକ ଦଶ ଲକ୍ଷ) ଜନସଂଖ୍ୟା ଖାଦ୍ୟାଭାବ ହେତୁ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ଜୀବିକା ହରାଇ କଲିକତା ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ବା ମାନବ ଚାଲାଣର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="ସୁବ୍ରତ">ସୁବ୍ରତ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି. ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ ପରିଚୟ. ଏ.କେ. ମିଶ୍ର ପବ୍ଲିକେଶନ୍ (କଟକ). ୨୦୧୧ ପୃ.୨୧୬</ref> == ଜିଲ୍ଲା == {{main|ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କର ତାଲିକା}} ଓଡ଼ିଶାରେ ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ଅଛି --- [[ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା|ଅନୁଗୋଳ]], [[ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା|ବୌଦ୍ଧ]], [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା|ଭଦ୍ରକ]], [[ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା|ବଲାଙ୍ଗୀର]], [[ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ବରଗଡ଼]], [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ୱର]], [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]], [[ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ଦେବଗଡ଼]], [[ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା|ଢେଙ୍କାନାଳ]], [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା|ଗଞ୍ଜାମ]], [[ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା|ଗଜପତି]], [[ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|ଝାରସୁଗୁଡ଼ା]], [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଯାଜପୁର]], [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଜଗତସିଂହପୁର]], [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା|ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] , [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦୁଝର]], [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା|କଳାହାଣ୍ଡି]], [[କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା|କନ୍ଧମାଳ]], [[କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା|କୋରାପୁଟ]], [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]], [[ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା|ମାଲକାନଗିରି]], [[ମୟୁରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା|ମୟୂରଭଞ୍ଜ]], [[ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲା|ନବରଙ୍ଗପୁର]], [[ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|ନୂଆପଡ଼ା]], [[ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ନୟାଗଡ଼]], [[ପୁରୀ]], [[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|ରାୟଗଡ]], [[ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା|ସମ୍ବଲପୁର]], [[ସୋନପୁର ଜିଲ୍ଲା|ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର]], [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ସୁନ୍ଦରଗଡ଼]] । ପ୍ରତି ଜିଲ୍ଲାର ଶାସନମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ [[ଜିଲ୍ଲାପାଳ]] କୁହାଯାଏ । ଜିଲ୍ଲାପାଳ, ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଥବା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି । ଶାସନକଳର ସୁବିଧା ପାଇଁ ପ୍ରତିଟି ଜିଲ୍ଲାକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଉପଖଣ୍ଡ (ସବ-ଡିଭିଜନ)ରେ, ପୁଣି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପଖଣ୍ଡକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ବ୍ଲକରେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ଲକକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ପଞ୍ଚାୟତରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସହର ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏହାର ରାଜଧାନୀ । ଅନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ସହରମାନେ ହେଲେ [[କଟକ]], [[ବ୍ରହ୍ମପୁର]], [[ରାଉରକେଲା]], [[ସମ୍ବଲପୁର]], [[ବାଲେଶ୍ୱର]], [[ବାରିପଦା]], [[ବଲାଙ୍ଗୀର]] ଇତ୍ୟାଦି । == ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି == [[ଫାଇଲ:Chilika lake.png|right|thumb|200px|Map of [[lake Chilka]] with near-by settlement of [[Puri]].]] [[ଫାଇଲ:Mahanadi River.JPG|thumb|200px|right|Mahanadi River]] ଓଡ଼ିଶା ଭାରତର ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ (୧୫୫୭୦୭ ବର୍ଗ କି. ମି) । ଏହାର ଦକ୍ଷିଣରେ [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]], ପଶ୍ଚିମରେ [[ଛତିଶଗଡ଼]], ଉତ୍ତରରେ [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] ଓ [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]] ଏବଂ ପୂର୍ବରେ [[ବଙ୍ଗୋପ ସାଗର]] ରହିଛି । ମନ୍ଦିରମାଳିନୀ ନଗରୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ । ଓଡ଼ିଶାର ପୁରାତନ ରାଜଧାନୀ [[କଟକ]], [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ରୁ ମାତ୍ର ୨୯ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଦୁଇ ସହରର କ୍ରମାଗତ ବିସ୍ତାର ଓ ଉତ୍ତମ ସଡ଼କ ଯୋଗାଯୋଗ କାରଣରୁ ଏହି ଦୁଇ ସହର ଦ୍ୱୈତ ନଗରୀ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ । [[ପୁରୀ]], ଯାହାକି ଏକ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମପୀଠ, ଏଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୬୦ କି.ମି. ଦୂରରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ହିନ୍ଦୁଙ୍କ [[ଚାରିଧାମ]] ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଅନ୍ୟତମ । ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁ [[ଜଗନ୍ନାଥ]]ଙ୍କ [[ରଥଯାତ୍ରା]] ଲାଗି ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ । ରାଜ୍ୟର ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତରାଂଶ ଛୋଟନାଗପୁର ମାଳଭୂମିର ଅଂଶବିଶେଷ । ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ମହାନଦୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଓ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ପ୍ରଭୃତିର ମୁହାଣରେ ଉର୍ବର ପଟୁମୃତ୍ତିକା ଯୁକ୍ତ ସମତଳ ଭୂମି ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ସମତଳ ଭୂମିରେ ମୂଖ୍ୟତଃ ଧାନଚାଷ କରାଯାଏ । ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାୟ ୩୪% ଭୂମି ଅରଣ୍ୟ ଆଚ୍ଛାଦିତ, କିନ୍ତୁ ବିଭିନ୍ନ କାରଣମାନଙ୍କ ହେତୁ ଏହା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପା‍ଇ ଚାଲିଛି । ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ଅଭୟାରଣ୍ୟମାନ ରହିଛି । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ [[ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] ବ୍ୟାଘ୍ର ସଂରକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ବ୍ୟାଘ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଝରଣା ଓ ସବୁଜିମା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁପକ୍ଷୀ ବାସ କରନ୍ତି । [[ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ|ଭିତରକନିକା ଅଭୟାରଣ୍ୟ]] ୧୯୭୫ରୁ [[ଥଣ୍ଟିଆ କୁମ୍ଭୀର|ଘଡ଼ିଆଳ କୁମ୍ଭୀର]]<nowiki/>ମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଆସୁଛି । ଗହୀରମଥା, [[ଦେବୀ ନଦୀ]] ଏବଂ [[ଋଷିକୁଲ୍ୟା ନଦୀ]] ମୁହାଣକୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷାଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ [[ଅଲିଭ ରିଡ଼ଲେ]] କଇଁଛ ଅଣ୍ଡା ଦେବାପାଇଁ ଆସନ୍ତି । ମହାନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ ମୁହାଣରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ହ୍ରଦ [[ଚିଲିକା]] ହେଉଛି ଏସିଆ ମହାଦେଶର ସର୍ବବୃହତ୍ ଲବଣାକ୍ତ ହ୍ରଦ । ଏହାକୁ [[ଚିଲିକା ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ|ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ]] ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୧୬୦ ପ୍ରଜାତିର ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ପ୍ରବାସୀ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସମାଗମ ହୋ‍ଇଥାଏ । ଚିଲିକାରେ ଏକ ନୌ-ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ହେଉଛି [[ଦେଓମାଳୀ]] (୧୬୭୨ ମି.) ଯାହାକି ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଗିରି-ପଟ୍ଟାଙ୍ଗୀ ପର୍ବତମାଳାର ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଏହା ମଧ୍ୟ [[ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳା]]ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ । ଅବସ୍ଥିତି: ୧୮°୪୦'୩"ଉ ୮୨°୫୮'୫୯"ପୂ । === ପର୍ଯ୍ୟଟନ === ଓଡ଼ିଶାରେ ମୋଟ ୩୪୭ଟି ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ରହିଛି ।<ref>{{cite news|title=ସଂଖ୍ୟା ବଢୁଛି, ବିକାଶ ହେଉନି|url=http://www.dharitri.com/Bhubaneswar/290216/p11.htm|accessdate=29 February 2016|newspaper=[[ଧରିତ୍ରୀ]]}}</ref> ନନ୍ଦନ କାନନ, ଚିଲିକା, ପୁରୀ, ଧଉଳି ଗିରି, ଖଣ୍ଡଗିରି, କୋଣାର୍କ, କାକଟପୁର, ଅସ୍ତରଙ୍ଗ, ରାମଚଣ୍ଡୀ, ନିମାପଡ଼ା, ବାରବାଟୀ, ଖଣ୍ଡାଧାର, ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର, ଦୁଡୁମା,ଘଟଗାଁ, ଶିମିଳିପାଳ, ଗହୀରମଥା, ଭିତରକନିକା, କପିଳାସ, ରତ୍ନଗିରି, ମଣିକ, ଲିଙ୍ଗରାଜ, ଗୋପାଳପୁର, ଦେଓମାଳି, ହରିଶଙ୍କର, ସମେଲସ୍ୱରୀ, ହୀରାକୁଦ, ଫୁଲ ଝରଣ, ନାରୟଣୀ, ଚାନ୍ଦିପୁର, ଭଟ୍ଟାରିକା, ଥେରୁବାଲି, ବେଦବ୍ୟାସ, ସାତକୋଶିଆ, ଟିକରପଡ଼ା, ସାତପଡ଼ା, ଅଲାରନାଥ, ତପ୍ତପାଣି, ତାରାତାରିଣୀ, ଚନ୍ଦକା, ଧବଳେଶ୍ୱର ଆଦି ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ । ଓଡ଼ିଶା ଏହାର ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ଆର୍ଯ୍ୟ ସଂପ୍ରଦାୟର ଏବଂ ଏଗୁଡିକ ସଂପ୍ରଦାୟର ଅନୁସାରେ ଦେଖିବାକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ପ୍ରକାରର । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରର ଉଚ୍ଚତା ୧୮୦ ଫୁଟ ଏବଂ ପୁରୀର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ଉଚ୍ଚତା ୨୧୪ ଫୁଟ, ଯାହାକି ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁୁ ଉଚ୍ଚତମ ମନ୍ଦିର । ଠିକ ସେହିପରି କୋଣାର୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ପୃଥିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ବୌଦ୍ଧ ଏବଂ ଜୈନ ମନ୍ଦିର ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଖଣ୍ଡଗିରି ଏବଂ ଉଦୟଗିରି ନାମକ ଦୁଇଟି ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି । ଯାହାକି ପୁରାତନ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ମୂକସାକ୍ଷୀ । ଠିକ ସେହି ପରି ଧଉଳିଗିରିଠାରେ ଥିବା ବିଶାଳ ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତି ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ । ଠିକ ସେହି ପରି ଓଡ଼ିଶାର ଟିକରପଡା ଘଡ଼ିଆଳ କୁମ୍ଭୀର ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । === ଜନଗଣନା === ୨୦୧୧ ମସିହା ଭାରତର ଜନଗଣନା ଅନୁଯାଇ ଓଡ଼ିଶାର ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୧,୯୪୭,୩୫୮, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୨୧,୨୦୧,୬୭୮ (୫୦.୫୪%)ଜଣ ପୁରୁଷ ଓ ୨୦,୭୪୫,୬୮୦ (୪୯.୪୬) ଜଣ ମହିଳା, ଏବଂ ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ପୁରୁଷରେ ୯୭୮ ଜଣ ମହିଳା ଅଛନ୍ତି । ୨୦୦୧ ମସିହା ଜନଗଣନା ତୁଳନାରେ ୨୦୧୧ରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୩.୯୭% ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି । ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଲୋକ ଏଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏହି ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଭାଷା ରୂପେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଏହି ରାଜ୍ୟର ୮୨ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ନିଜର ମାତୃଭାଷା ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଏହି ରାଜ୍ୟର କେତେକ ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ସାନ୍ତାଳ, ବଣ୍ଡା , ମୁଣ୍ଡା, ଓରାମ ଓ ମହାଲି ପ୍ରମୁଖ । ୨୦୧୧ ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ରଜ୍ୟର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୩.୪୫% ଏବଂ ୮୨.୪% ପୁରୁଷ ଓ ୬୪.୩୬ ମହିଳା ସାକ୍ଷର ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |title=Archive for the '2011' Category |url=https://www.orissalinks.com/orissagrowth/topics/census/2011 |access-date=2025-12-17}}</ref> == ପ୍ରଶାସନ ଓ ରାଜନୀତି == [[File:ORISSA SECRETARIAT.jpg|thumb|200px|[[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ଯ ଲୋକସେବା ଭବନ]] {{Main|ଓଡ଼ିଶା ସରକାର}} ଭାରତରେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ଯରେ [[ସାର୍ବଜନୀନ ମତାଧିକାର]] ଆଧାରରେ [[ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର|ସଂସଦୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାର]] ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି ।<ref name="SenguptaCorbridge2013">{{cite book|author1=Chandan Sengupta|author2=Stuart Corbridge|title=Democracy, Development and Decentralisation in India: Continuing Debates|url=https://books.google.com/books?id=AXbYAQAAQBAJ&pg=PA8|access-date=15 February 2015|date=28 October 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-19848-9|page=8|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=AXbYAQAAQBAJ&pg=PA8|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref><ref name=OurParliament>{{cite web |title=Our Parliament |website=[[Lok Sabha]] |publisher=[[Government of India]] |url=http://164.100.47.132/LssNew/our%20parliament/Our%20Parliament.pdf |access-date=2 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203104729/http://164.100.47.132/LssNew/our%20parliament/Our%20Parliament.pdf |archive-date=3 February 2015 |url-status=dead }}</ref> ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ, [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]], [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] ଏବଂ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]] । [[୨୦୧୯ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ|ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ଯ ସଭା ନିର୍ବାଚନ, ୨୦୧୯]] ପରେ, [[ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]ଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ବିଜେଡି ଷଷ୍ଠ ଥର ପାଇଁ କ୍ରମିକ ଭାବରେ କ୍ଷମତାରେ ରହିଲା । ୨୦୦୦ ମସିହାରୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶାର ୧୪ତମ ମୁଖ୍ଯମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ।<ref name=BJDLandslide /> === ବିଧାନସଭା === {{Main|ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା }} ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଏକସଦନୀୟ ବିଧାନସଭା ଅଛି।<ref name="Finifter">{{cite book|author=Ada W. Finifter|author-link1=Ada Finifter|title=Political Science|date=1978 |url=https://books.google.com/books?id=KFk1K9_yf90C&pg=PA94|access-date=15 February 2015|publisher=FK Publications|isbn=978-81-89597-13-9|page=94|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110847/https://books.google.com/books?id=KFk1K9_yf90C&pg=PA94|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା]] ୧୪୭ ଜଣ ନିର୍ବାଚିତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ,<ref name=BJDLandslide>{{cite news|title=BJD's landslide victory in Odisha, wins 20 of 21 Lok Sabha seats|url=http://ibnlive.in.com/news/bjds-landslide-victory-in-odisha-wins-20-of-21-lok-sabha-seats/472363-3-234.html|access-date=18 March 2015|publisher=[[CNN-IBN]]|date=17 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140908125021/http://ibnlive.in.com/news/bjds-landslide-victory-in-odisha-wins-20-of-21-lok-sabha-seats/472363-3-234.html|archive-date=8 September 2014|url-status=dead}}</ref> ଏବଂ ବିଶେଷ ପଦାଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯେପରି ବାଚସ୍ପତି ଓ ଉପବାଚସ୍ପତି , ଯାହାଙ୍କୁ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ କରାଯାଇଥାଏ । ବିଧାନସଭା ବୈଠକ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଉପବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରାଯାଏ ।<ref name="Kumar">{{cite book|author=Rajesh Kumar|title=Universal's Guide to the Constitution of India|date=17 January 2024 |url=https://books.google.com/books?id=an78gq3JwzYC&pg=PA110|access-date=18 March 2015|publisher=Universal Law Publishing|isbn=978-93-5035-011-9|pages=107–110|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=an78gq3JwzYC&pg=PA110|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref>କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ , ଯଦିଓ ସରକାରର ମୁଖ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ । ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ବିଧାନସଭାରେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ଥିବା ଦଳ କିମ୍ବା ମେଣ୍ଟର ନେତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟପାଳ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ରାଜ୍ୟପାଳ ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦ ବିଧାନସଭାକୁ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତି ।<ref name="AroraGoyal1995">{{cite book|author1=Ramesh Kumar Arora|author2=Rajni Goyal|title=Indian Public Administration: Institutions and Issues|url=https://books.google.com/books?id=nvzcy7o4sgAC&pg=PA205|access-date=18 March 2015|year=1995|publisher=New Age International|isbn=978-81-7328-068-9|pages=205–207|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=nvzcy7o4sgAC&pg=PA205|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> ୧୪୭ ଜଣ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ବା ବିଧାୟକ କୁହାଯାଏ । ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଇଣ୍ଡିଆନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ଜଣେ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇପାରେ ।<ref name="Shukla2008">{{cite book|author=Subhash Shukla|title=Issues in Indian Polity|url=https://books.google.com/books?id=CAs9PNOfL28C&pg=PA99|access-date=18 March 2015|year=2008|publisher=Anamika Pub. & distributors|isbn=978-81-7975-217-3|page=99|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=CAs9PNOfL28C&pg=PA99|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବିଧାନସଭା ଭାଙ୍ଗି ନଗଲେ, ଏହି ପଦର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ ।<ref name="Kumar" /> ନ୍ୟାୟପାଳିକା କଟକରେ ଅବସ୍ଥିତ [[ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]] ଏବଂ ନିମ୍ନ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକର ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ==ଅର୍ଥନୀତି== === ସମଷ୍ଟି-ଅର୍ଥନୈତିକ ଧାରା === ଓଡ଼ିଶା ନିରନ୍ତର ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି । ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ରିପୋର୍ଟ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ଜାତୀୟ ହାରାହାରିରୁ ଅଧିକ । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ସହରୀ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ନିକଟରେ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ଭାବେ ବିକଶିତ ହେବାକୁ ଚୟନ ହୋଇଥିବା ୨୦ଟି ସହରର ନାମ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୬ରେ ଜାରି ଥିବା ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ତାଲିକାରେ ପ୍ରଥମ ସହର, ଯାହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଏକ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ପ୍ରକଳ୍ପ । ଏହି ଘୋଷଣାରେ ବିକାଶ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୫୦୮.୦୨ ବିଲିୟନ ଟଙ୍କା ମଞ୍ଜୁରି ଥିଲା । === ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ === ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଚୁର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ ଏବଂ ଏକ ବୃହତ ଉପକୂଳ ଅଛି | ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ପ୍ରସ୍ତାବ ସହିତ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସର୍ବାଧିକ ପସନ୍ଦଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ଭାରତର ଏକ କୋଇଲାର ଏକ ପଞ୍ଚମାଂଶ, ଏହାର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଲୁହାପଥର, ବକ୍ସାଇଟ୍ ଭଣ୍ଡାରର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଏବଂ କ୍ରୋମାଇଟ୍ ରହିଛି | ଜର୍ମାନୀର ସହଯୋଗରେ ନିର୍ମିତ ଭାରତର ପବ୍ଲିକ୍ ସେକ୍ଟରରେ ରାଉରକେଲା ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଥିଲା | ଆର୍ସେଲର-ମିତ୍ତଲ ୧୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଅନ୍ୟ ଏକ ମେଗା ଇସ୍ପାତ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ବିନିଯୋଗ କରିବାକୁ ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। Russian ଷର ପ୍ରମୁଖ ମ୍ୟାଗ୍ନିଟୋଗୋରସ୍କ୍ ଆଇରନ୍ ଆଣ୍ଡ ଷ୍ଟିଲ୍ କମ୍ପାନୀ (MMK) ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୦ଟି MT ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛି। ବୃନ୍ଦାବଲ ଓଡ଼ିଶାର ଖୋଲା କାଷ୍ଟ କୋଇଲା ଖଣିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର | ଆଲୁମିନିୟମ, କୋଇଲା ଭିତ୍ତିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର, ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ରାଜ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ପରିମାଣର ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ କରୁଛି। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନରେ ରିଲାଏନ୍ସ ପାୱାର୍ (ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀ ଗ୍ରୁପ୍) ଝାରସୁଗୁଡା ଜିଲ୍ଲାର ହିରମାଠାରେ ୧୩ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ସହିତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରୁଛି। ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା କର୍ପୋରେଟ ନିବେଶ ଉପରେ ଆସୋକମ୍ (ASSOCHAM) ଇନଭେଷ୍ଟମେଣ୍ଟ ମିଟର (AIM) ଅଧ୍ୟୟନର ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ଗୁଜରାଟ ସହିତ ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା | ଦେଶରେ ମୋଟ ବିନିଯୋଗରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅଂଶ ୧୨.୬ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ଏହା ମୂଲ୍ୟର ନିବେଶ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କଲା | ଗତ ବର୍ଷରେ ୨,୦୦,୮୪୬ କୋଟି | ଇସ୍ପାତ ଏବଂ ଶକ୍ତି ସେହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା ଯାହା ରାଜ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ କରିଥିଲା। ==ସଂସ୍କୃତି== == ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବପର୍ବାଣି == ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାରେ "ବାର ମାସରେ ତେର ପର୍ବ" ପାଳନ ହୁଏ ବୋଲି ପ୍ରବାଦ ରହିଛି ।<ref>{{Cite journal|last=Mohanty|first=P.P.|date=2018|title=Towards frameworking a strategic approach for festival tourism destination marketing and management: Case study of Odisha (India)|url=https://scindeks.ceon.rs/Article.aspx?artid=1450-66611804145M|journal=Turizam|language=en|volume=22|issue=4|pages=145–157|doi=10.5937/turizam22-17398|issn=1450-6661}}</ref> ପ୍ରମୁଖ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ମଧ୍ୟରେ [[ରଥଯାତ୍ରା]], [[ରଜ]], [[ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି]],[[ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି]],[[ନୂଆଖାଇ]] ଓ ଅନେକ ଓଷା-ବ୍ରତ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ବପର୍ବାଣି, ଇସଲାମ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ [[ଇଦ ଉଲ-ଫିତର]] ଓ [[ମହରମ]], ଖୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ [[ବଡ଼ଦିନ|ବଡ଼ ଦିନ]], [[ଇଷ୍ଟର]] ଓ [[ନବବର୍ଷ]], ବୌଦ୍ଧ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ [[ବୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]] ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତି ଭିତରେ ସାନ୍ତାଳୀ ଜନଜାତିର ସୋହରାଇ, ମାଘେ ପରବ (ହୋ ଜନଜାତିଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପାଳିତ), ବାହା ପରବ (ବା ହୋ ଜନଜାତିର ବା' ପରବ) ଆଦି ଅନ୍ୟତମ | ==କ୍ରୀଡ଼ା== {{Main|ଓଡ଼ିଶାରେ କ୍ରୀଡ଼ା}} [[File:Barabati Stadium IPL Match Pune Warriors India vs. Deccan Chargers.jpg|thumb|ବାରବାଟୀ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ([[Barabati Stadium]]) , [[କଟକ]]]] ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ୨୦୧୮ ପୁରୁଷ ହକି ବିଶ୍ୱକପ୍ ( [[2018 Men's Hockey World Cup]] ), ୨୦୨୨ ଫିଫା ୧୭ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ମହିଳା ବିଶ୍ୱକପ୍ (2022 FIFA U-17 Women's World Cup) ଏବଂ ୨୦୨୩ ପୁରୁଷ ହକି ବିଶ୍ୱକପ୍ (2023 Men's Hockey World Cup) ସମେତ ଅନେକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡା ଇଭେଣ୍ଟ ଆୟୋଜନ କରିଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା କ୍ରୀଡ଼ା ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ : # [[କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟାଡ଼ିଅମ]] ( Kalinga Stadium ) # [[ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡ଼ିଅମ]] ( [[Barabati Stadium]] ) # ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଇନଡୋର୍ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( Jawaharlal Nehru Indoor Stadium ) # ଇଷ୍ଟ କୋଷ୍ଟ ରେଲୱେ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( East Coast Railway Stadium ) # ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ହକି ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( Biju Patnaik Hockey Stadium ) # କିଟ୍ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( KIIT Stadium ) # ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( Veer Surendra Sai Stadium ) # ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ହକି ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( Birsa Munda International Hockey Stadium )<ref>{{Cite news|last=Suffian|first=Mohammad|date=16 February 2021|title=Odisha CM Lays Foundation of India's Largest Hockey Stadium named after 'Birsa Munda' In Rourkela|work=India Today|url=https://www.indiatoday.in/sports/hockey/story/odisha-cm-lays-foundation-of-india-s-largest-hockey-stadium-named-after-birsa-munda-in-rourkela-1769860-2021-02-16|access-date=3 June 2021|archive-date=3 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210603040034/https://www.indiatoday.in/sports/hockey/story/odisha-cm-lays-foundation-of-india-s-largest-hockey-stadium-named-after-birsa-munda-in-rourkela-1769860-2021-02-16|url-status=live}}</ref> ରାଜ୍ୟରେ କିଛି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହାକି ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଭିନ୍ନ ଖେଳର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମରେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି । କିଛି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି : * ଅଭିନବ ବିନ୍ଦ୍ରା ଟାର୍ଗେଟିଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ ( Abhinav Bindra Targeting Performance (ABTP) ) * ଡାଲମିଆ ଭାରତ ଗୋପୀଚାନ୍ଦ ବ୍ୟାଡ଼ମିଣ୍ଟନ୍ ଏକାଡ଼େମୀ ( Dalmia Bharat Gopichand Badminton Academy ) * ଜେ.ଏସ୍.ଡବ୍ଲ୍ୟୁ. ସନ୍ତରଣ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( JSW Swimming HPC ) * ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଥଲେଟିକ୍ସ୍, ହକି ଏବଂ ଭାରୋତ୍ତୋଳନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ( Khelo India State Centre of Excellence (KISCE) for Athletics, Hockey, and Weightlifting ) * ଭାରୋତ୍ତୋଳନ ପାଇଁ କେଜେଏସ ଆହଲୁୱାଲିଆ ଏବଂ ଟେନଭିକ୍ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( KJS Ahluwalia and Tenvic Sports HPC for Weightlifting ) * ଓଡ଼ିଶା ନୌସେନା ଟାଟା ହକି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( Odisha Naval Tata Hockey High Performance Centre (ONTHHPC) )<ref>{{cite web |url=https://kalingatv.com/state/naval-tata-hockey-academy-inaugurated-in-odisha-capital/ |title=Naval Tata Hockey Academy Inaugurated In Odisha Capital |website=Kalinga TV |date=13 August 2019 |access-date=13 August 2019 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921054009/https://kalingatv.com/state/naval-tata-hockey-academy-inaugurated-in-odisha-capital/ |url-status=live }}</ref> * ଓଡ଼ିଶା ଆଦିତ୍ୟ ବିକ୍ରମ ବିର୍ଲା ଏବଂ ଗଗନ ନାରଙ୍ଗ ସୁଟିଂ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( Odisha Aditya Birla and Gagan Narang Shooting HPC ) * ରିଲାଏନ୍ସ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଓଡ଼ିଶା ଆଥଲେଟିକ୍ସ୍ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( Reliance Foundation Odisha Athletics HPC ) * ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରାଧିକରଣ ଆଞ୍ଚଳିକ ବ୍ୟାଡ଼ମିଣ୍ଟନ୍ ଏକାଡ଼େମୀ ( Sports Authority of India Regional Badminton Academy )<ref>{{Cite web|author=Minati Singha|date=15 May 2017|title=Odisha-SAI Regional Badminton Academy inaugurated in Bhubaneswar|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/odisha-sai-regional-badminton-academy-inaugurated-in-bhubaneswar/articleshow/58686446.cms|access-date=30 May 2021|website=The Times of India|language=en|archive-date=2 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602225427/https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/odisha-sai-regional-badminton-academy-inaugurated-in-bhubaneswar/articleshow/58686446.cms|url-status=live}}</ref> * ଉଡ଼ାନ୍ ବ୍ୟାଡ଼ମିଣ୍ଟନ୍ ଏକାଡ଼େମୀ<ref>{{Cite web|title=Udaan Badminton Academy-HOME|url=https://www.theudaan.net/|access-date=30 May 2021|website=www.theudaan.net|archive-date=26 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226021003/https://www.theudaan.net/|url-status=dead}}</ref> * ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ଫୁଟବଲ୍ ସଂଘ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( All India Football Federation High Performance Centre )<ref>{{Cite web|title=High Performance Centre deal a big boost for Odisha and AIFF {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-in/news/odisha-aiff-high-performance-centre-big-boost/1cwe57j3pqvvu14c7f7q7a8r0d|access-date=7 June 2021|website=www.goal.com|archive-date=7 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210607034811/https://www.goal.com/en-in/news/odisha-aiff-high-performance-centre-big-boost/1cwe57j3pqvvu14c7f7q7a8r0d|url-status=live}}</ref> == ପର୍ଯ୍ୟଟନ == === ବାଲୁକା କଳା === ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତଟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ବିକଶିତ ବାଲିରେ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କଳା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଆଧୁନିକ କଳା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । === ହସ୍ତଶିଳ୍ପ === ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ପିତ୍ତଳ, ସୁନା-ରୂପାର [[ତାରକସି କାମ]], ଟେରାକୋଟା କଳା ଏବଂ [[ଚାନ୍ଦୁଆ]] ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ==== ପିତ୍ତଳ ଏବଂ ବେଲ ଧାତୁ ସାମଗ୍ରୀ ==== ପିତ୍ତଳ ଏବଂ ବେଲମେଟାଲ୍ ବାସନ, ପିତ୍ତଳ ଚାନ୍ଦ ଏବଂ ହାଣ୍ଡି ଉପରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଖୋଦନ ଓଡ଼ିଶା କଳାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ | ଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ କଳାକୃତି ମଧ୍ୟରେ ପିତ୍ତଳ କାର୍ଯ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୂଜା ସମୟରେ ଦୀପ ଏବଂ ଦୀପଦାନୀରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ | ପିତ୍ତଳରୁ ନିର୍ମିତ ଚାଉଳ ମାପିବା ପାତ୍ରଗୁଡିକ ଅନେକ ଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ବ୍ୟତୀତ ପିତ୍ତଳ ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା ଆଦି ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । ବେଟେଲ-ଚେୟାର ପାଇଁ ପିତ୍ତଳର ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉଭୟ ଉପଯୋଗୀ ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇଛି | ପିତ୍ତଳ ଏବଂ ଘଣ୍ଟି ଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ ଘରୋଇ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ବାସନଗୁଡିକ ଅଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଏବଂ ଆକାରର | ଓଡ଼ିଶାର ପିତ୍ତଳ ସାମଗ୍ରୀ କାରିଗରମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନୂତନତ୍ୱ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଚମତ୍କାରତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ | ==== ସିଲଭର ୱେୟାର ଏବଂ ଫିଲିଗ୍ରି କାମ ==== ଓଡ଼ିଶାର ସିଲଭରୱେର୍ ବହୁତ ଜଣାଶୁଣା | ତାଙ୍କର ଫିଲିଗ୍ରି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କ୍ୱଚିତ୍ ଦେଖାଯାଉଥିବା କଳାତ୍ମକ ଉତ୍କର୍ଷର ଅନନ୍ୟ ଉଦାହରଣ | ରୂପା ତାରଗୁଡ଼ିକ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଜଟିଳ ଡିଜାଇନ୍ରେ ଆକୃତିର | ପଶୁ ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଫର୍ମ, ଭର୍ମିଲିୟନ୍ ରିସେପ୍ଟେକଲ୍ ପରି ଦୈନିକ ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରବନ୍ଧଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ରୂପା ତାରରେ ନିର୍ମିତ - ଫିଲିଗ୍ରି ଅଳଙ୍କାର, ବିଶେଷତ ବ୍ରୋଚ୍ ଏବଂ କାନଫୁଲ ଭାରତୀୟ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ | ସିଲିଗ୍ରି କାମ ପାଇଁ କଟକ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ | ମହାଭାରତର ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବେଳେବେଳେ ରୂପାରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଥାଏ ବିଶେଷ ଆଗ୍ରହରେ ରୂପାଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଅର୍ଜୁନ ରଥ | ଜଣେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗେ ଯେ ରଥ ଚକଗୁଡିକର ମିନିଟ୍ ସବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ କଶଳ ଦେଖ | ରଥର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ଗର୍ବିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ସତ୍ୟ-ହାଇ-ଆକୃତି, ସମସ୍ତେ ରୂପା କଳା ପ୍ରଭାବର ଅତ୍ୟଧିକ ମହିମା ପାଇଁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି | ==== ଟେରାକୋଟା ଏବଂ କୁମ୍ଭାର ==== ଓଡ଼ିଶାର କୁମ୍ଭକାରମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ମାଟିପାତ୍ର ତିଆରି କରନ୍ତି | ସେଗୁଡିକ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଏବଂ ଆକାରରେ ନିର୍ମିତ ଏବଂ ମାଛ ଏବଂ ଫୁଲର ମୋଟିଫ୍ ଏବଂ ଜ୍ୟାମିତିକ ଡିଜାଇନ୍ ସହିତ ସୁସଜ୍ଜିତ | ଧାର୍ମିକ ସମୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଟେରାକୋଟାରେ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ହାତୀ ତିଆରି କରାଯାଏ | ରୋଗ ଏବଂ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଏମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାମ-ଦେବୀ (ଗ୍ରାମ-ଦେବତା)କୁ ଦିଆଯାଏ | ଆକାରରେ ସେମାନେ ଛଅ ଇଞ୍ଚରୁ ତିନି ଫୁଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | କୁମ୍ଭାର ମାଟି ଖେଳନା ଏବଂ ମଣିଷର ସରଳ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରେ | ସେମାନେ ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ଜୀବମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ବିଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡିକ ଧରିଥାନ୍ତି | ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ୟାନରେ ଟେରାକୋଟା ଖେଳନା ତିଆରି କରାଯାଏ | ଖେଳନାଗୁଡିକ ଡିଜାଇନ୍ରେ ସରଳ ଏବଂ ସେମାନେ ଉତ୍ପାଦିତ ସ୍ଥାନର ଗୁଣ ବହନ କରନ୍ତି | ==== ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘାସ ଏବଂ କେନ୍ କାମ କରେ ==== ଟୋକେଇ, ହାତ ପ୍ରଶଂସକ ଏବଂ ଟେବୁଲ୍ ମ୍ୟାଟ୍ ମହିଳା ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘାସରୁ ବୁଣା ହୋଇଛି | ଫ୍ଲୋର-ମ୍ୟାଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘାସରୁ ବୁଣାଯାଏ ଯାହା ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ଉତ୍ପାଦ , ଆଜି ଏହି ସାମଗ୍ରୀର ଚାହିଦା ବଢିଛି ଏବଂ ଏହା ସେମାନଙ୍କର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଉପଯୋଗିତା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଗୁଣର ପ୍ରମାଣ କରେ | ଟୋକେଇ ଏବଂ ଅନେକ ଆସବାବପତ୍ର ବୁଣିବା ପାଇଁ କେନ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ==== ପ୍ରୟୋଗ କାର୍ଯ୍ୟ ==== ପିପଲିରେ ଟେଲର୍ମାନେ ଆପ୍ଲିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ଏକଜେକ୍ୟୁଟ୍ କରନ୍ତି, ଯାହା ବହୁତ ଚାହିଦା | ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଆପ୍ଲିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟର ବିଶାଳ ଆକାରର ଛତା ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ | ବିସ୍ତାରିତ ଲନରେ ବଗିଚା ଛତା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ସେମାନେ ଯେ କୌଣସି ସମାବେଶକୁ ଅନୁଗ୍ରହ ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଋଣ ଦିଅନ୍ତି | ହୃଦୟ ଆକୃତିର ପ୍ରଶଂସକ, ବଡ଼ ଏବଂ ସ୍ମା କ୍ୟୋପି ଏବଂ କାନ୍ଥ ଝୁଲିବା ମଧ୍ୟ ଆପ୍ଲିକ୍ କାମରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ | ଟେଲର୍ମାନେ ପ୍ରାଣୀ, ପକ୍ଷୀ, ଫୁଲର ଚିତ୍ର ଏବଂ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତିର ସମୃଦ୍ଧ ରଙ୍ଗର କପଡ଼ାରୁ କାଟି ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଏଗୁଡିକ ଅନ୍ୟ ଏକ କପଡ଼ା ଉପରେ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବରେ ସଜାଯାଇ ଏକ ଆଖିଦୃଶିଆ ଡିଜାଇନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ସିଲେଇ କରାଯାଏ | ହଳଦିଆ, ଧଳା, ସବୁଜ, ନୀଳ, ନାଲି ଏବଂ କଳା ରଙ୍ଗର ସମୃଦ୍ଧ ସ୍ପ୍ଲାସ୍ ଦର୍ଶକଙ୍କ ଆଖିକୁ ଚମକାଇଥାଏ ଏବଂ ଉତ୍ସବର ମନୋବଳ ସ୍ଥିର କରିଥାଏ | ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଏବଂ ଆକାରର ବ୍ୟାଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଆପ୍ଲିକ୍ ମୋଟିଫ୍ ସହିତ ତିଆରି | ଧାର୍ମିକ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ରଙ୍ଗ ଦେବା ପାଇଁ ଆପଲିକ୍ ଚାରିସ୍ (ଛତା) ଏବଂ “ତରସା” (ହୃଦୟ ଆକୃତିର କାଠ ଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଆପ୍ଲିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଏବଂ ପିକ୍ ଉପରେ ସମର୍ଥିତ) ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ବଡ଼ ଆପ୍ଲିକ୍ କାନୋପି ବିବାହ ଉତ୍ସବର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ | ମନ୍ଦିରଗୁଡିକରେ, କାଦୁଅଗୁଡିକ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝୁଲାଯାଇଥାଏ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ମଇଳା ପଡ଼ିବାଠାରୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ | ==== ଶୃଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟ ==== ଓଡ଼ିଶାରେ ଏପରି କାରିଗର ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଗୋରୁର ଶିଙ୍ଗରୁ କମ୍ବି, ଫୁଲ ଭେଜ୍ ଏବଂ କଲମ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ ପରି ଦୈନିକ ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରବନ୍ଧ ଯୋଗାଇବାରେ ଚତୁର ଅଟନ୍ତି | ଶିଙ୍ଗଟି ସୁଗମ ହୋଇ ପଲିସ୍ ହୋଇଛି, ଏବଂ ତା’ପରେ ବିଭିନ୍ନ କରମ୍ସରେ ଆକୃତିର | ଶୃଙ୍ଗରେ ନିର୍ମିତ କ୍ରେନ୍, ଲବଷ୍ଟର, ବିଛା ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏକ ସୁନ୍ଦରତାରେ ସମାପ୍ତ | ସେମାନଙ୍କର ଭୂପୃଷ୍ଠ ଏକ ଗାଢା ସୋବର ଫିଙ୍ଗିଦିଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଳା ପ୍ରେମୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରେ | ==== ଶାଢ଼ୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କପଡ଼ା ==== ବୋଧହୁଏ ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତତନ୍ତର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଆଇଟମ୍ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲୁମ୍ ସାରୀ ପ୍ରଦାନ କରେ | ସାସ୍କେସ୍ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ୱାଦ ଏବଂ ପକେଟକୁ ଅନୁକୂଳ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ରଙ୍ଗରେ ଆସିଥାଏ | ସାଧାରଣତ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଘରୋଇ କିମ୍ବା କର୍ପୋରେଟ୍ ସେକ୍ଟରରେ ଲୁମ୍ ଉପରେ ସାରି ବୁଣନ୍ତି | ସମ୍ବଲପୁରୀ ସୂତା ସାରିର ଏକ ସୁଗମ ସମାପ୍ତି ଏବଂ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମୂଳ ସୀମା ଏବଂ ପାଲୁ ଅଛି | ମାଛ, ଶଙ୍ଖ ସେଲ ଏବଂ ଫୁଲର ମୋଟିଫ୍ କପଡ଼ାରେ ବୁଣା ହୋଇଛି | ବେଳେବେଳେ ସୀମା ଏବଂ ପାଲୁକୁ ସଜାଇବା ପାଇଁ ପଶୁ ମୋଟିଫ୍ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ସ୍ଥାନୀୟ କଞ୍ଚାମାଲରୁ ଗ୍ରାମ କାରିଗରମାନେ ରେଶମ ସାନ୍ସ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି | ଖଣ୍ଡୁଆ ପାଟା ସାରିଗୁଡିକର ବିସ୍ତୃତ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ଏକ ଚମକ ଅଛି ଯାହା ଆକର୍ଷଣୀୟ | ବାପ୍ଟା ସାରିରେ ସୂତା ଏବଂ ରେଶମ ସୂତା ଅଛି | ବର୍ହମ୍ପୋରି ପାଟା ସାରିକୁ ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ମହିଳାମାନେ ପିନ୍ଧନ୍ତି | ସାରିଗୁଡିକ ଯେଉଁଠାରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ, ବ୍ୟବହୃତ କଙ୍କାଳର ଗୁଣ ଏବଂ ସେଥିରେ ବୁଣା ହୋଇଥିବା ଡିଜାଇନ୍ଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକୃତି ନାମରେ ନାମିତ | ହାତ ବୁଣା ବେଡସିଟ୍, ବେଡ୍ କଭର, ଟେବୁଲ୍ କପଡ଼ା, ପରଦା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପୋଷାକ ସାମଗ୍ରୀ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ସମାନ | ==== ପଥର ଏବଂ କାଠ ଖୋଦନ ==== ପଥର ଖୋଦନ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପୁରୁଣା ଶିଳ୍ପ। କାରିଗରମାନଙ୍କ ବଂଶଧର ଯେଉଁମାନେ ଏକଦା ମନ୍ଦିର ଭବନରେ ଉତ୍କର୍ଷର ଚମତ୍କାର ଉଚ୍ଚତାକୁ ମାପଚୁପ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ପଥର ଖୋଦନ କରିବାର ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ଶିଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ମୂର୍ତ୍ତି ପରମ୍ପରାକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛନ୍ତି | ଖୋଦିତ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରତିକୃତି, ଦେବତା ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି, କୋଣାର୍କ ଚକ ଏବଂ ଘୋଡ଼ା, ଏବଂ ଅଳସ କନ୍ୟା (ସାଧୁ ଝିଅ) ସାଲାଭଞ୍ଜିକା (ସାଲ ଶାଖା ଉପରେ ଝୁଲୁଥିବା ମହିଳା), ସୁରସୁଣ୍ଡାରୀ (ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ), ଲେଖିକା ( ଲେଡି ଏକ ଚିଠି ଲେଖିବା), ଇତ୍ୟାଦି ଯାହା ଘର ସାଜସଜ୍ଜାର ଲୋକପ୍ରିୟ ଆଇଟମ୍ | ଓଡ଼ିଶାର କାଠ ଖୋଦନ ପ୍ରାୟ ସମାନ ଭାବରେ ଲୋକପ୍ରିୟ | ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡିକର କଳାକୃତିଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଅଟନ୍ତି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ସାଧା ଏବଂ ଚମତ୍କାର ପଲିସ୍ ସହିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ରଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଆବରଣ ବିନା ଲେକ୍ କାମ କରନ୍ତି | ପାର୍ଟ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ହସ୍ତତନ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଅଛି ଯେପରିକି କାଗଜ ମାଞ୍ଚ, ସୋଲା ପିଥ୍ କାମ, ଲଙ୍କ | କାର୍ଯ୍ୟ, ଜାରୀ କାମ, ଗ୍ଲାସ୍ ବିଡି, କପଡ଼ା ଗାର୍ଲେଣ୍ଡ୍, କ୍ୟାମ୍ପୋର ଗାର୍ଲେଣ୍ଡ, ଜଟ କାର୍ପେଟ, ରଶ୍ ସାଥୀ, ଏବଂ ସର୍ବୋପରି, ପୁରୀ ଏବଂ ଗୋପାଳପୁରରେ ସମୁଦ୍ର ସେଲ କାର୍ଯ୍ୟ | == ଆଧାର == {{Reflist|30em}}Adhara crad == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == {{Commons category|Odisha|ଓଡ଼ିଶା}} <!--========================({{No More Links}})============================ | PLEASE BE CAUTIOUS IN ADDING MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA | | IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR SHOULD IT BE USED FOR ADVERTISING. | | | | Excessive or inappropriate links WILL BE DELETED. | | See [[Wikipedia:External links]] & [[Wikipedia:Spam]] for details. | | | | If there are already plentiful links, please propose additions or | | replacements on this article's discussion page, or submit your link | | to the relevant category at the Open Directory Project (dmoz.org) | | and link back to that category using the {{dmoz}} template. | =======================({{No More Links}})=============================--> * [http://www.orissa.gov.in ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସାଇଟ] {{ଓଡ଼ିଶା}} {{ଭାରତ}} {{ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସଙ୍ଗ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା]] 9vau9tlhy2uyu0b63cy2otlwmyl3y7l 596008 596007 2026-06-06T08:26:37Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596008 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର ଏକ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ରାଜ୍ୟ}} {{Infobox | title = ଓଡ଼ିଶା | subheader = ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ | image = <div style="width: 100%; max-width: 272px; margin: 0 auto; text-align: center; background: transparent; padding: 0; overflow: hidden; line-height: 0;"> <table style="width: 100%; border-collapse: collapse; border-spacing: 0; margin: 0; padding: 0; background: transparent; border: none; line-height: 0;"> <!-- ROW 1: Massive Single Full-Width Row --> <tr> <td colspan="2" style="padding: 0; margin: 0; width: 100%; border: none;"> [[File:Konark Temple Panorama2.jpg|272px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 85%; padding: 4px 0 8px 0; color: #202122; font-weight: bold; background: transparent;">[[କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 2: 50/50 Dual Column Split --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Chilika Bhubaneswar.me.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଚିଲିକା ହ୍ରଦ]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Satkosia gorge.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[:en:Satkosia Gorge|ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡ]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 3 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Puri Ratha Yatra.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ରଥଯାତ୍ରା]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Shri Jagannath temple.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 4 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Heaven in Koraput.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଦେଓମାଳୀ|ଦେଓମାଳୀ ଶୃଙ୍ଗ]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Amazon of India.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 5 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Ratnagiri (29).JPG|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ରତ୍ନଗିରି]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Lingaraj Temple complex at dusk during Shivratri 2020.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 6 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Barehipani Water Fall of perennial stream Budha Balang Simlipal Biosphere Reserve.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ବରେହିପାଣି ଜଳପ୍ରପାତ]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Odissi dance at Nishagandi Dance Festival 2024 (207).jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ]]</div> </td> </tr> <!-- ROW 7 --> <tr> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Hirakud dam.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ]]</div> </td> <td style="padding: 0; margin: 0; width: 50%; border: none; vertical-align: top;"> [[File:Khandagari and Udaygiri featured image.jpg|136px|frameless]] <div style="line-height: 1.4; font-size: 82%; padding: 3px 0 6px 0; color: #202122; background: transparent;">[[ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା|ଉଦୟଗିରି ଗୁମ୍ଫା]]</div> </td> </tr> </table> </div> | image2 = [[File:Seal of Odisha.svg|120px|ଓଡ଼ିଶାର ରାଜପ୍ରତୀକ]]<br/>{{small|'''ଓଡ଼ିଶାର ରାଜପ୍ରତୀକ'''}}<br/><br/>'''ମୂଳମନ୍ତ୍ର:''' "[[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ]]"<br/>{{small|("କେବଳ ସତ୍ୟର ହିଁ ଜୟ ହୁଏ")}}<br/><br/>'''ସଂଗୀତ:''' "[[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ]]"<br/>[[File:Bande Utkala Janani Odia.ogg|center]] | image3 = [[File:IN-OD.svg|250px|ଭାରତର ମାନଚିତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅବସ୍ଥିତି]] | caption3 = ଭାରତର ମାନଚିତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅବସ୍ଥିତି (ନାଲି ରଙ୍ଗରେ) | label1 = ଦେଶ | data1 = [[ଭାରତ]] | label2 = ଅଞ୍ଚଳ | data2 = [[ପୂର୍ବ ଭାରତ]] | label3 = ଗଠନ | data3 = ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୬<br/>([[ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ|ଉତ୍କଳ ଦିବସ]]) | label4 = ରାଜଧାନୀ<br/>ଓ ବୃହତ୍ତମ ସହର | data4 = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | label5 = ଜିଲ୍ଲା | data5 = [[ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କର ତାଲିକା|୩୦ (୩ଟି ଖଣ୍ଡ)]] | header6 = ସରକାର | label7 = • ରାଜ୍ୟପାଳ | data7 = [[କମ୍ଭମପତି ହରି ବାବୁ|ହରି ବାବୁ କମ୍ଭମପତି]] | label8 = • ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ | data8 = [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]] | label9 = • ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ | data9 = [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]] <br/> [[ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା]] | label10 = • ବିଧାନ ମଣ୍ଡଳ | data10 = ଏକସଦନୀୟ<br/>[[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] (୧୪୭ ଆସନ) | label11 = • ଜାତୀୟ ସଂସଦ | data11 = [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]<br/>[[ରାଜ୍ୟ ସଭା]] (୧୦ ଆସନ)<br/>[[ଲୋକ ସଭା]] (୨୧ ଆସନ) | label12 = • ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data12 = [[ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]] | header13 = ଆୟତନ | label14 = • ମୋଟ | data14 = ୧,୫୫,୭୦୭ କି.ମି.^୨ (୮ମ) | label15 = • ଲମ୍ବ | data15 = ୫୦୦ କି.ମି. | label16 = • ଓସାର | data16 = ୧୦୩୦ କି.ମି. | label17 = • ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data17 = ୧,୬୭୨ ମି. ([[ଦେଓମାଳୀ]]) | label18 = • ସର୍ବନିମ୍ନ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୦ ମି. ([[ବଙ୍ଗୋପସାଗର]]) | header19 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label20 = • ମୋଟ | data20 = ୪,୧୯,୭୪,୨୧୮ (୧୧ଶ) | label21 = • ଘନତା | data21 = ୩୦୭/କି.ମି.^୨ | label22 = • ସହରାଞ୍ଚଳ | data22 = ୧୬.୬୮% | label23 = • ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ | data23 = ୮୩.୩୨% | label24 = • ସାକ୍ଷରତା | data24 = ୭୯.୦% (୨୦୨୪, ୨୫ଶ) | label25 = • ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ | data25 = ୯୭୯ ♀/୧୦୦୦ ♂ (୯ମ) | header26 = ଅର୍ଥନୀତି (୨୦୨୬-୨୭) | label27 = • ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ | data27 = ₹୧୧.୦୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି (୧୫ଶ) | label28 = • ମୁଣ୍ଡପିଛା ଆୟ | data28 = ₹୨,୧୦,୧୮୬ (୨୧ଶ) | header29 = ସାଧାରଣ ବିବରଣୀ | label30 = • ଭାଷା | data30 = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଏବଂ [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] | label31 = • ଲିପି | data31 = [[ଓଡ଼ିଆ ଲିପି]] | label32 = • ଅଧିବାସୀ | data32 = [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | label33 = • ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data33 = OD | label34 = • ୱେବସାଇଟ୍ | data34 = [https://odisha.gov.in/ odisha.gov.in] | header35 = ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତୀକ | label36 = • ପଶୁ | data36 = [[ସମ୍ବର]] | label37 = • ପକ୍ଷୀ | data37 = [[ଭଦଭଦଳିଆ]] | label38 = • ମାଛ | data38 = ମହାନଦୀ ମହାଶିର | label39 = • ଫୁଲ | data39 = [[ଅଶୋକ (ଗଛ)|ଅଶୋକ]] | label40 = • ଗଛ | data40 = [[ଓସ୍ତ|ଅଶ୍ୱତ୍ଥ]] }} '''ଓଡ଼ିଶା''', ହେଉଛି [[ପୂର୍ବ ଭାରତ]]ରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭାରତର ଏକ [[ରାଜ୍ୟ]] । ଆୟତନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ଅଷ୍ଟମ ବୃହତ୍ତମ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୪ କୋଟି ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ସହିତ ଏହା ଏକାଦଶ ବୃହତ୍ତମ ରାଜ୍ୟ । ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ଭାରତର ତୃତୀୟ ସର୍ବାଧିକ '''ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି''' ବାସ କରନ୍ତି ।<ref>{{cite web|url=http://www.stscodisha.gov.in/Aboutus.asp?GL=abt&PL=1|title=ST & SC Development, Minorities & Backward Classes Welfare Department:: Government of Odisha|website=stscodisha.gov.in|access-date=10 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901131912/http://www.stscodisha.gov.in/Aboutus.asp?GL=abt&PL=1|archive-date=1 September 2018|url-status=dead}}</ref> ଏହାର ଉତ୍ତରରେ [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] ଓ [[ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]], ପଶ୍ଚିମରେ [[ଛତିଶଗଡ଼]] ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ [[ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ]] ଅବସ୍ଥିତ । [[ବଙ୍ଗୋପସାଗର]] କୂଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ୪୮୫ କି.ମି. ଦୀର୍ଘ ଉପକୂଳ ରହିଛି ।<ref name="CoastalSecurity">{{cite web |title=Coastal security |publisher=[[Odisha Police]] |url=http://odishapolice.gov.in/?q=node/163 |access-date=1 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206043803/http://odishapolice.gov.in/?q=node%2F163 |archive-date=6 February 2015 |url-status=live }}</ref> ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ '''ଉତ୍କଳ''' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ ଏବଂ ଭାରତର ଜାତୀୟ ସଂଗୀତ '[[ଜନ ଗଣ ମନ]]'ରେ ଏହି ନାମର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ପ୍ରାଚୀନ [[କଳିଙ୍ଗ]] ରାଜ୍ୟ, ଯାହା ଉପରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨୬୧ରେ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସମ୍ରାଟ [[ଅଶୋକ]] ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯାହାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ [[କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ]] ହୋଇଥିଲା, ତାହାର ସୀମା ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ସୀମା ସହିତ ସମାନ ।<ref name=GovHistory>{{cite web|title=Detail History of Orissa|url=http://www.orissa.gov.in/history1.htm|publisher=[[Government of Odisha]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20061112195307/http://www.orissa.gov.in/history1.htm|archive-date=12 November 2006}}</ref> ଓଡ଼ିଶାର ଆଧୁନିକ ସୀମା ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇଥିଲା । '''ବିହାର ଓ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ''', '''ମାଡ୍ରାସ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି''' ଏବଂ '''କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶ'''ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name=GovHistory /> ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧ ଅପ୍ରେଲରେ [[ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ|ଉତ୍କଳ ଦିବସ]] ପାଳନ କରାଯାଏ ।<ref name="FlavoursOfOdisha">{{cite news|title=Utkala Dibasa hails colours, flavours of Odisha|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Utkala-Dibasa-hails-colours-flavours-of-Odisha/articleshow/33095967.cms|access-date=1 February 2015|work=[[The Times of India]]|date=2 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150708211533/http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Utkala-Dibasa-hails-colours-flavours-of-Odisha/articleshow/33095967.cms|archive-date=8 July 2015|url-status=live}}</ref> ଆନୁମାନିକ ୧୧୩୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଅନନ୍ତବର୍ମନ ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଟକକୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଅନେକ ଶାସକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଗ ଦେଇ ୧୯୪୮ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="Chakraborty1985">{{cite book|author=Rabindra Nath Chakraborty|title=National Integration in Historical Perspective: A Cultural Regeneration in Eastern India|url=https://books.google.com/books?id=PItbvfAvVggC&pg=PA17|access-date=30 November 2012|year=1985|publisher=Mittal Publications|pages=17–|id=GGKEY:CNFHULBK119|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515095045/http://books.google.com/books?id=PItbvfAvVggC&pg=PA17|archive-date=15 May 2013|url-status=live}}</ref> ଏହା ପରେ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ପାଲଟିଲା ।<ref name="Kalia1994">{{cite book|author=Ravi Kalia|title=Bhubaneswar: From a Temple Town to a Capital City|url=https://books.google.com/books?id=F2YSPiKbmHkC&pg=PA23|access-date=2 February 2015|year=1994|publisher=SIU Press|isbn=978-0-8093-1876-6|page=23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110847/https://books.google.com/books?id=F2YSPiKbmHkC&pg=PA23|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> == ନାମକରଣ == 'ଓଡ଼ିଶା' ଏବଂ 'Orissa' ଶବ୍ଦ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରାକୃତ ଶବ୍ଦ "ଓଡ୍ର ବିଷୟ" (ବା "ଉଡ୍ର ବିଭାଷା" ବା "ଓଡ୍ର ବିଭାଷା")ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଯାହାକି ୧୦୨୫ ମସିହାର '''ପ୍ରଥମ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚୋଳ'''ଙ୍କ ତିରୁମଲାଇ ଶିଳାଲେଖରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।<ref name=orissareview>{{cite book|last1=Patel|first1=C.B|title=Origin and Evolution of the Name ODISA|date=April 2010|publisher=I&PR Department, Government of Odisha|location=Bhubaneswar|pages=28, 29, 30|url=http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/2010/April/engpdf/28-30.pdf|access-date=19 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150619163833/http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/2010/April/engpdf/28-30.pdf|archive-date=19 June 2015|url-status=dead}}</ref> ୧୫ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମୂଳ ମହାଭାରତକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିବା କବି ସାରଳା ଦାସ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ 'ଓଡ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର' ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ପୁରୀର ମନ୍ଦିର କାନ୍ଥରେ ଥିବା ଗଜପତି ରାଜା କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ (୧୪୩୫-୧୪୬୭)ଙ୍କ ଶିଳାଲେଖରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ 'ଓଡ଼ିଶା' କିମ୍ବା 'ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ' ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।<ref name="Acharya2008">{{cite book|author=Pritish Acharya|title=National Movement and Politics in Orissa, 1920–1929|url=https://books.google.com/books?id=LoaHAwAAQBAJ&pg=PR19|access-date=3 February 2015|date=11 March 2008|publisher=SAGE Publications|isbn=978-81-321-0001-0|page=19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=LoaHAwAAQBAJ&pg=PR19|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ 'ଓଡ଼ିଶା (ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୦' ଏବଂ 'ସମ୍ବିଧାନ (୧୧୩ତମ ସଂଶୋଧନ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୦' ପାରିତ ହେବା ପରେ, ଇଂରାଜୀରେ 'ଓଡ଼ିଶା' ରାଜ୍ୟର ନାମ ବନାନ "Orissa"ରୁ "Odisha" ଏବଂ ଏହାର ଭାଷାର ନାମ "Oriya"ରୁ "Odia"କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା । ହିନ୍ଦୀ ଅନୁବାଦ 'ଉଡ଼ିସା'କୁ ମଧ୍ୟ 'ଓଡ଼ିଶା'କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିତର୍କ ପରେ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ଗୃହ ଲୋକସଭା, ୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୦ରେ ଏହି ବିଧେୟକ ଏବଂ ସଂଶୋଧନକୁ ପାରିତ କରିଥିଲା ।<ref name=AmidClashBillPass>{{cite news|title=Amid clash, House passes Bills to rename Orissa, its language|url=http://www.thehindu.com/news/national/amid-clash-house-passes-bills-to-rename-orissa-its-language/article876145.ece|access-date=2 February 2015|work=[[The Hindu]]|date=9 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017164642/http://www.thehindu.com/news/national/amid-clash-house-passes-bills-to-rename-orissa-its-language/article876145.ece|archive-date=17 October 2015|url-status=live}}</ref> ୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୧ରେ, ସଂସଦର ଉଚ୍ଚ ଗୃହ ରାଜ୍ୟସଭା ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଧେୟକ ଓ ସଂଶୋଧନକୁ ପାରିତ କରିଥିଲା ।<ref name=ChangeOrissaName>{{cite news|title=Parliament passes bill to change Orissa's name|url=http://www.ndtv.com/bhubaneshwar-news/parliament-passes-bill-to-change-orissas-name-451027|access-date=2 February 2015|publisher=[[NDTV]]|date=24 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203144151/http://www.ndtv.com/bhubaneshwar-news/parliament-passes-bill-to-change-orissas-name-451027|archive-date=3 February 2015|url-status=live}}</ref> ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ବନାନକୁ ମୂଳ ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ସମାନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Orissa wants to change its name to Odisha|url=https://www.rediff.com/news/2008/jun/10orissa.htm|access-date=23 June 2020|publisher=[[Rediff.com]]|date=10 June 2008|archive-date=25 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125022611/https://www.rediff.com/news/2008/jun/10orissa.htm|url-status=live}}</ref> ତଥାପି, ସରକାରୀ ଜାତୀୟ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ ମାନକ '''ହଣ୍ଟେରିଆନ୍ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ''' ଅନୁଯାୟୀ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ କରାଯାଇନଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସଠିକ୍ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ ପ୍ରକୃତରେ 'Orisha' ଏବଂ 'Oria' ହୋଇଥାନ୍ତା । == ଇତିହାସ == {{Main|ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ}} [[ଫାଇଲ:Hatigumfa.jpg|thumb|right|150px|ଖାରବେଳଙ୍କ ତିଆରି ହାତୀଗୁମ୍ଫାରେ ଥିବା ଶିଳାଲେଖ, ଉଦୟଗିରି]] [[ଫାଇଲ:Kalinga battlefield daya river dhauli hills.jpg|thumb|right|150px|ଧଉଳିରୁ ଦୟା ନଦୀର ଦୃଶ୍ୟ]] [[ଫାଇଲ:Konark Temple.jpg|thumb|150px|ଗଙ୍ଗ ରାଜା ଲାଙ୍ଗୁଳା ନରସିଂହ ଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା ତିଆରି [[କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର]] , ଏହା ଏକ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳୀ]] === ନାମକରଣ === ''ଓଡ଼ିଶା'' ଶବ୍ଦଟି ମୂଳ ଶବ୍ଦ '''ଓର/ଉର''' ବା ''ଓଡ୍ର, ଉଡ୍ର ଦେଶ''ରୁ, ''ସୁମେରୀୟ'', ''ଓଡ୍ର ବିଷୟ'' ଆଦି ପୁରାତନ ନାମରୁ ଆସିଅଛି । ଏହାର ପ୍ରମାଣ ଆକାରରେ ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ଲେଖ 'ଉତ୍ତର ତୋଷାଳି' ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓଡ଼ିଶାର [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା]]ର [[ସୋର]]ଠାରୁ ମିଳିଥିବା ତମ୍ବାପଟାରେ ଓଡ୍ର ବିଷୟର ସୂଚନା ମିଳିଛି ।<ref>[http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/2010/April/engpdf/28-30.pdf Orissareview 2010 April]</ref> [[ପାଳି ଭାଷା|ପାଳି]] ଓ [[ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା|ସଂସ୍କୃତ]] ସାହିତ୍ୟରେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]ଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମେ 'ଓଡ଼କ' ଓ 'ଓଡ୍ର' ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । ପୁରାତନ ଲେଖକ ଓ ଗବେଷକ [[ପ୍ଲିନି ଦି ଏଲ୍ଡର]] ଓ [[ଟଲେମି]] ଓଡ୍ର ଜଣଙ୍କୁ 'ଓରେଟସ' ବୋଲି ନାମିତ କରିଛନ୍ତି । ==== ନାମ ବଦଳ ==== ଇଂରାଜୀ ଓ [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]]ରେ "ଓଡ଼ିଶା" ଓ "[[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]"କୁ Orissa ଓ Oriya ତଥା उड़ीसा ଓ उड़ीआ <!--ବଦଳରେ ओड़िशा ଓ ओड़ीआ--> ଭାବେ [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ|ସମ୍ବିଧାନ]]ରେ ତଥା ସାଧାରଣରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ୨୦୦୮ ମସିହା ଜୁନ ୯ରେ ପ୍ରଥମେ ରାଜ୍ୟ କ୍ୟାବିନେଟରେ ଓଡ଼ିଶା ଓ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]କୁ ଇଂରାଜୀରେ Orissa ଓ Oriya ବଦଳରେ Odisha ଓ Odia ତଥା [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]]ରେ उड़ीसा ଓ उड़ीआ ବଦଳରେ ओड़िशा ଓ ओड़ीआ ଲେଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୮ ଅଗଷ୍ଟରେ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନ ସଭାରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଥିଲା ଓ ବହୁମତରେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ ନୂଆ ଲୋକ ସଭା ଗଠନ ପରେ ଏହାକୁ ବିଧାନ ସଭାରେ ଆଉଥରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସଂଶୋଧିତ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ୨୦୧୦ ବଜେଟ ଅଧିବେଶନରେ ଲୋକ ସଭାରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୧୦ ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନରେ ପ୍ରଥମ ଦିନ (ଅକ୍ଟୋବର ୯, ୨୦୧୦)ରେ ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପି. ଚିଦମ୍ବରମ ଏହାକୁ ଲୋକ ସଭାରେ ଆଗତ କରିଥିଲେ । ପରେ ଏହା [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି|ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]]ଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ପଠାଯାଇଥିଲା ଯାହା ୨୦୧୧ମସିହା ୪ ନଭେମ୍ବରରେ [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି|ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]]ଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ଲାଭ କରି [[ଓଡ଼ିଶା (ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ) ଅଧିନିୟମ, ୨୦୧୧]] ନାମରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି ।<ref>{{cite web |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-09-06/news/30119350_1_odia-amendment-bill-odisha |title=Orissa becomes 'Odisha', Oriya is 'Odia' - Economic Times |publisher=Articles.economictimes.indiatimes.com |date=2011-09-06 |accessdate=2011-10-29 |archive-date=2014-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141218021101/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-09-06/news/30119350_1_odia-amendment-bill-odisha |url-status=dead }}</ref><ref name=Hindu>[http://www.thehindu.com/news/states/other-states/article2598999.ece It's now Odisha]. [[ଦି ହିନ୍ଦୁ]]. [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]. ୦୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧</ref><ref>Akshaya Kumar Sahoo. [http://www.asianage.com/india/centre-notification-orissa-name-change-313 Centre notification on Orissa name change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120104140553/http://www.asianage.com/india/centre-notification-orissa-name-change-313 |date=2012-01-04 }}.Nov 05, 2011</ref><ref>[http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=30113 No more Orissa-Oriya; Its Odisha-Odia officially : CM declares state holiday] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113151805/http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=30113 |date=2014-11-13 }}.November 05, 2011</ref><ref>[http://hillpost.in/2011/11/04/orissa-changes-to-odisha-with-state-holiday/34164/news-2/hp_news_network Orissa changes to Odisha with state holiday] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120517032359/http://hillpost.in/2011/11/04/orissa-changes-to-odisha-with-state-holiday/34164/news-2/hp_news_network |date=2012-05-17 }}.''The Hill Post'' November 4, 2011</ref><ref>[http://www.orissasambad.com/news_article.php?id=65943# ଅରିସା ହେଲା ଓଡ଼ିଶା, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ମୋହର ବାଜିଲା] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113140454/http://www.orissasambad.com/news_article.php?id=65943 |date=2014-11-13 }}। [[ସମ୍ବାଦ (ଖବରକାଗଜ)]].୦୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧</ref><ref>[http://hindi.webdunia.com/%E0%A4%93%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%BE-%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B8%E0%A4%A6-%E0%A4%AE%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%80/%E0%A4%93%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%BE-%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B8%E0%A4%A6-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%AE%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%80-1101109069_1.htm ओडिशा को मिली संसद की मंजूरी] (ହିନ୍ଦୀରେ)</ref> === ସଂକ୍ଷେପରେ === * ବୈଦିକ ଓଡ଼ିଶା - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ବେଦ ବୌଧାୟନ କଳ୍ପସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ (ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ), ବୈଦିକ ସଭ୍ୟତା ବାହାରେ [[କଳିଙ୍ଗ]] ଥିଲା ଭିନ୍ନ ଏକ ସଭ୍ୟତା (ନା ଆର୍ଯ୍ୟ ନା ଦ୍ରାବିଡ଼) * ପୌରାଣିକ ଓଡ଼ିଶା - [[ମହାଭାରତ]] ଅନୁସାରେ, [[କଳିଙ୍ଗ]] [[କୌରବ]]ଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିଥିଲା । * କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ଓଡ଼ିଶା - ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ ଏଠି କଳା ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲା । ଶ୍ରୀଲଙ୍କା (ସିଂହଳ), ଜାଭା(ଜବ ଦ୍ୱୀପ), ସୁମାତ୍ରା, ବାଲି, ମିଆଁମାର (ବ୍ରହ୍ମଦେଶ), ଥାଇଲାଣ୍ଡ (ସାମ), କାମ୍ବୋଡ଼ିଆ(କମ୍ବୋଜ), ଭିଏତନାମ (ଚମ୍ପା)), [[ଚୀନ]], [[ଜାପାନ]], କୋରିଆ (କୁକୁଟ), ମେକ୍ସିକୋ (ମକ୍କସିଖ), ଇଜିପ୍ଟ (ମିସର), ଆରବ (ସିମିଳି), ଇରାକ (ବାବିଲନ) ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ କଳିଙ୍ଗ ସହ ନିର୍ମାଣ-କଳା ଓ ବାଣିଜ୍ୟ-ସଂସ୍କୃତି-ଇତିହାସ ଆଦି ସମ୍ବନ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏଠାରେ ସମ୍ଭବତଃ ଲୋକତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । * ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୩୬୦-୨୬୦ - ନନ୍ଦ-ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ବଡ଼ ଭାଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । * ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୨୬୧ - ପୃଥିବୀ ବିଖ୍ୟାତ [[କଳିଙ୍ଗ]] ଯୁଦ୍ଧ * ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୧ମ ଶତାବ୍ଦୀ - ଚେଦୀ ରାଜବଂଶର ସମ୍ରାଟ [[ଖାରବେଳ|ମହାମେଘବାହାନ ଐର ଖାରବେଳ]]ଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ, କଳିଙ୍ଗର ପରିସୀମା ଆଗଙ୍ଗା-କାବେରୀ, ତଥା ପଶ୍ଚିମ ଓ ମଧ୍ୟ [[ଭାରତ]]କୁ ବିସ୍ତାରିତ । ଜୈନ ଧର୍ମର ପ୍ରସାର । * ୩ୟ-ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ - ଗୁପ୍ତ-ରାଜବଂଶ, ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଲକେଶୀ, ମାଠର, ଭୌମକର ଇତ୍ୟାଦି ବିଭିନ୍ନ ରାଜାଙ୍କ ଶାସନାଧୀନ * ୭୯୫ ଖ୍ରୀ. - କେଶରୀ ରାଜବଂଶ । ଯଯାତି କେଶରୀ [[କଳିଙ୍ଗ]], କୋଶଳ ଓ [[ଉତ୍କଳ]]କୁ ଏକତ୍ର କଲେ । [[ଯାଜପୁର]]ରେ ରାଜଧାନୀ ସ୍ଥାପନ । * ୧୦୭୮-୧୪୩୪ ଖ୍ରୀ. - ଗଙ୍ଗ ରାଜବଂଶ । ଅନନ୍ତବର୍ମା ଚୋଳଗଙ୍ଗ ଦେବଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ପ୍ରାରମ୍ଭ । *୧୦୭୮-୧୧୫୦ ଖ୍ରୀ. - ଚୋଳଗଙ୍ଗ ଦେବଙ୍କ ରାଜୁତି । [[ପୁରୀ]] ଶ୍ରୀ[[ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର]] ନବୀକରଣ ପ୍ରାରମ୍ଭ । [[କଟକ]] ହେଲା ନୂଆ ରାଜଧାନୀ (ପ୍ରାୟ ୧୧୭୦ ଖ୍ରୀ.) । *୧୧୭୦-୧୧୯୮ ଖ୍ରୀ. - ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନଙ୍ଗଭୀମଦେବ । [[ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର]]ର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ । *୧୨୨୯ ଖ୍ରୀ. - ତୃତୀୟ ଅନଙ୍ଗଭୀମଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା [[ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ]] ନିର୍ମିତ । *୧୨୩୮-୧୨୬୪ ଖ୍ରୀ. - ଲାଙ୍ଗୁଳା ନରସିଂହଦେବ । [[କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର|କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ମନ୍ଦିର]] ନିର୍ମିତ । *୧୪୩୫-୧୫୪୧ ଖ୍ରୀ. - ଗଜପତି ରାଜବଂଶ । ଆଗଙ୍ଗା-ଗୋଦାବରୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ । *୧୪୩୫-୧୪୬୬ ଖ୍ରୀ. - (ନବକୋଟି କର୍ଣ୍ଣାଟ ଉତ୍କଳ ବର୍ଗେଶ୍ୱର) କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ । *୧୪୯୭-୧୫୪୧ ଖ୍ରୀ. - ରାଜା ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ ଓ ତାଙ୍କପରେ ପ୍ରତାପରୂଦ୍ରଦେବ । * ୧୫୬୮ ଖ୍ରୀ. - ଓଡ଼ିଶାର ଶେଷ ସ୍ୱାଧୀନ ହିନ୍ଦୁ ଶାସକ [[ମୁକୁନ୍ଦ ଦେବ]] ପରାସ୍ତ । ବଙ୍ଗର ମୁସଲିମ ଶାସକ ସୁଲେମାନ କରାଣୀ ତଥା ତାଙ୍କ ସେନାପତି 'କଳାପାହାଡ଼'ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକୃତ । * ୧୫୭୬ ଖ୍ରୀ. - ମୋଗଲମାନଙ୍କର ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର । * ୧୭୫୧ ଖ୍ରୀ. - ମରହଟ୍ଟାମାନଙ୍କର ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର । * ୧୮୦୩ ଖ୍ରୀ. - ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କର [[ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ|ଓଡ଼ିଶା]] ଅଧିକାର(ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ଅଧିକୃତ ଶେଷ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ) । * ୧୯୧୨ ଖ୍ରୀ. - [[ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା]] ବଙ୍ଗରୁ ଅଲଗା ପ୍ରାନ୍ତ ଭାବେ ଗଠିତ । * ୧୯୩୬ ଖ୍ରୀ. - ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର [[ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ|ଓଡ଼ିଶା]] ପ୍ରାନ୍ତ ଗଠିତ । ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ଗଠିତ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ । * ୧୯୪୮ ଖ୍ରୀ. - ଭୁବନେଶ୍ୱର ନୂତନ ରାଜଧାନୀ (ଅପ୍ରେଲ ୧୩) । * ୧୯୫୦ ଖ୍ରୀ. - ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତରେ ଏକ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶା ମାନ୍ୟତା-ପ୍ରାପ୍ତ । === ୭ ମ ଶତାବ୍ଦୀ === ୭ ମ ଶତାବ୍ଦୀ କାଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ନିଜର ଶାସକମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଗଙ୍ଗ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ, ୭୯୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ୨ୟ ଯଯାତି (ମହାସିବ ଗୁପ୍ତ) ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ଏହାକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ସେ ସମ୍ରାଟ [[ଖାରବେଳ]]ଦେଇ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ [[କଳିଙ୍ଗ]], [[କାରଗୋଡ଼ା]], [[ଉତ୍କଳ]] ଓ କୋଶଳ ଏହି ଚାରିଗୋଟି ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ମିଶାଇ ବିଶାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ରାଜବଂଶର ଶାସନ ଖ୍ରୀ. ୩୫୦ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସୋମ ବଂଶର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ନେଇ ଗଠିତ ବିଶାଳ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ଜାତି ଓ ଉପଜାତିରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏକ ବିଶେଷ ବଣିକ ଜାତି ଜନ୍ମ ହେଲା ଓ ସେମାନେ [[ସାଧବ]] ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ । ଏପରିକି ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମଜୟ ମହାଭବ ଗୁପ୍ତ ଗୁପ୍ତ (ଖ୍ରୀ. ୮୮୨-୯୨୨)ଙ୍କ [[ସୋନପୁର]] ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚୁର ବଣିକ ସଙ୍ଘ ଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ୮ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପ୍ରଚୁର ସମ୍ବଳ ଯୋଗୁଁ ଏହି ବାହାର ବାଣିଜ୍ୟ ଲୋପ ପାଇଗଲା । ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଜାତିର ଲୋକମାନେ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ତ-ବାଣିଜ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ଚାଷୀମାନଙ୍କଠାରୁ କୃଷିଜାତ ସାମଗ୍ରୀ ଆଣି ପେସାଗତ ବେପାରୀଙ୍କୁ କୃଷିଜାତ ଓ ଶିଳ୍ପଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯୋଗାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଏହି କିଣା-ବିକାର ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା ସୁନା, ରୂପା, ମୁଦ୍ରା ଓ କଉଡ଼ି । ଏହି ସମୟରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର କୂଳରେ ଚରିତ୍ରପୁର ନାମକ ବନ୍ଦର ଖୁବ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲ । ଏହି ବନ୍ଦରଟି ଦେଇ [[ଚୀନ]], [[ଶ୍ରୀଲଙ୍କା]], [[ଜବା ଦ୍ୱୀପ|ଜାଭା]] ଆଦି ସହ କଳିଙ୍ଗର ବେପାର ବଣିଜ ଚାଲୁଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାରେ ଗଙ୍ଗବଂଶ ୧୪୩୪ ଯାଏଁ ଥିଲା । ତାହା ପରେ [[କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ]], [[ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ]], [[ଗୋବିନ୍ଦ ବିଦ୍ୟାଧର]], [[ମୁକୁନ୍ଦ ହରିଚନ୍ଦନ]] ଓଡ଼ିଶାର ଶାସକ ଥିଲେ । === ଆଫଗାନ ଓ ମୋଗଲ ଶାସନ === ପରେ ଓଡ଼ିଶା ଆଫଗାନମାନଙ୍କ ହାତକୁ ଆସିଲା ଓ ୧୫୬୮ରେ ଓଡ଼ିଶା ମୋଗଲମାନଙ୍କ ଶାସନାଧୀନ ହେଲା । ଏହି ସମୟରେ ୧୭୫୫ ଖ୍ରୀ. ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅତ୍ୟାଚାର, ଲୁଣ୍ଠନ, ଅରାଜକତା ଆଦି ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ବ୍ୟାପୀ ଯାଇଥିଲା । ୧୮୦୩ରେ ଇଂରେଜମାନେ ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର କଲେ । 1817 ଖ୍ରୀ.ରେ [[ପାଇକ]]ମାନେ ଇଂରେଜ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼େଇ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଇଂରେଜମାନେ ନିର୍ମମ ଭାବରେ ଏହି ବିଦ୍ରୋହକୁ ଦମନ କରିଥିଲେ । ୧୮୧୭ରେ [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] ରାଜା ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ବନ୍ଦୀ ବେଳେ ମୃତୁ ବରଣ କଲେ । ଯଦିଓ ୧୬ଶ ଓ ୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓଡ଼ିଶାର ବାହାର-ବାଣିଜ୍ୟ ଉନ୍ନତି ସାଧନ କରିଥିଲା, ତଥାପି କେଇ ବର୍ଷର ରାଜନୀତିକ ଅସ୍ଥିରତା ସକାଶେ ଅର୍ଥନୀତିର ପ୍ରଗତି ବାଧା ପାଇଥିଲା । === ଇଂରେଜ ଶାସନ === ୧୮୦୩ ବେଳକୁ ଇଂରେଜମାନେ [[ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ|ଓଡ଼ିଶା]] ଅଧିକାର କଲାବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଅର୍ଥନୀତିର ଅଧପତନ ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚି ଥିଲା । ଇଂରେଜମାନେ ବନିକ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶାକୁ ସେମାନେ ନିଜର କର ଆଦାୟର ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି ୧୮୦୫ ମସିହା ବେଳକୁ ରେଗୁଲେସନ ଆକ୍ଟ (Regulation Act) ଓ ୧୮୦୮ରେ ଭୂରାଜସ୍ୱ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ । ୧୮୨୫ ବେଳକୁ ଏକାଧିକ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ପ୍ରଚଳନ ଫଳରେ ଓଡ଼ିଶା ଶିଳ୍ପ ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ଧ୍ୱଂସ ସାଧନ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଏଠାରୁ ବିଲାତକୁ କଞ୍ଚାମାଲ ନେଇ ସେଠାରୁ ଓଡ଼ିଶାକୁ କଳ କବଜା ଆମଦାନୀ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ଏଠି ସହିତ ଲବଣ କର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ଓଡ଼ିଶାର ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୀତିର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲା । ଇଂରେଜ ଅମଳରେ ସମଗ୍ର ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ [[ମାରୁଆଡ଼ି]] ଓ [[ଗୁଜରାଟୀ]] ବେପାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଭୂଦୟ ହୋଇଥିଲା । ସେମାନେ ବିଶେଷ କରି ବଙ୍ଗାଳୀ ଓକିଲ ଓ ଅନ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀଙ୍କ ପ୍ରରୋଚନାରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ କଞ୍ଚାମାଲ ସଂଗ୍ରହ କରି ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥନୀତିର ବଜାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲେ । ଏଥିରେ ବିଦେଶୀମାନେ ହିଁ ଲାଭବାନ ହେଉଥିଲେ । <ref name=Gobinda>ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ. ଅଝାଲ ସିଲାଇ ନିମକ ମହାଲ. ଉନ୍ନୟନୀ (ବାଲେଶ୍ୱର). ୨୦୦୬ ପୃ. ୮୧-୮୨</ref> === ନଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ === ୧୮୬୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା [[ନଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ]] ତତ୍କାଳୀନ ଅର୍ଥନୀତି, ସାମାଜିକ ବିଧିବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଜନଜୀବନକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ କରିଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରଶାସନର ନୀତି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ପରିଚାଳନାରେ ଘୋର ଅବହେଳା ଯୋଗୁଁ ଏହି ସଙ୍କଟ ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା । ଏହି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷର ପ୍ରଭାବରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାୟ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ (ଆନୁମାନିକ ଦଶ ଲକ୍ଷ) ଜନସଂଖ୍ୟା ଖାଦ୍ୟାଭାବ ହେତୁ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ଜୀବିକା ହରାଇ କଲିକତା ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ବା ମାନବ ଚାଲାଣର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="ସୁବ୍ରତ">ସୁବ୍ରତ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି. ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ ପରିଚୟ. ଏ.କେ. ମିଶ୍ର ପବ୍ଲିକେଶନ୍ (କଟକ). ୨୦୧୧ ପୃ.୨୧୬</ref> == ଜିଲ୍ଲା == {{main|ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କର ତାଲିକା}} ଓଡ଼ିଶାରେ ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ଅଛି --- [[ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା|ଅନୁଗୋଳ]], [[ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା|ବୌଦ୍ଧ]], [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା|ଭଦ୍ରକ]], [[ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା|ବଲାଙ୍ଗୀର]], [[ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ବରଗଡ଼]], [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ୱର]], [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]], [[ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ଦେବଗଡ଼]], [[ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା|ଢେଙ୍କାନାଳ]], [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା|ଗଞ୍ଜାମ]], [[ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା|ଗଜପତି]], [[ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|ଝାରସୁଗୁଡ଼ା]], [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଯାଜପୁର]], [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଜଗତସିଂହପୁର]], [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା|ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] , [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦୁଝର]], [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା|କଳାହାଣ୍ଡି]], [[କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା|କନ୍ଧମାଳ]], [[କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା|କୋରାପୁଟ]], [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]], [[ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା|ମାଲକାନଗିରି]], [[ମୟୁରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା|ମୟୂରଭଞ୍ଜ]], [[ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲା|ନବରଙ୍ଗପୁର]], [[ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|ନୂଆପଡ଼ା]], [[ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ନୟାଗଡ଼]], [[ପୁରୀ]], [[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|ରାୟଗଡ]], [[ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା|ସମ୍ବଲପୁର]], [[ସୋନପୁର ଜିଲ୍ଲା|ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର]], [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ସୁନ୍ଦରଗଡ଼]] । ପ୍ରତି ଜିଲ୍ଲାର ଶାସନମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ [[ଜିଲ୍ଲାପାଳ]] କୁହାଯାଏ । ଜିଲ୍ଲାପାଳ, ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଥବା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି । ଶାସନକଳର ସୁବିଧା ପାଇଁ ପ୍ରତିଟି ଜିଲ୍ଲାକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଉପଖଣ୍ଡ (ସବ-ଡିଭିଜନ)ରେ, ପୁଣି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପଖଣ୍ଡକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ବ୍ଲକରେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ଲକକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ପଞ୍ଚାୟତରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସହର ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏହାର ରାଜଧାନୀ । ଅନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ସହରମାନେ ହେଲେ [[କଟକ]], [[ବ୍ରହ୍ମପୁର]], [[ରାଉରକେଲା]], [[ସମ୍ବଲପୁର]], [[ବାଲେଶ୍ୱର]], [[ବାରିପଦା]], [[ବଲାଙ୍ଗୀର]] ଇତ୍ୟାଦି । == ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି == [[ଫାଇଲ:Chilika lake.png|right|thumb|200px|Map of [[lake Chilka]] with near-by settlement of [[Puri]].]] [[ଫାଇଲ:Mahanadi River.JPG|thumb|200px|right|Mahanadi River]] ଓଡ଼ିଶା ଭାରତର ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ (୧୫୫୭୦୭ ବର୍ଗ କି. ମି) । ଏହାର ଦକ୍ଷିଣରେ [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]], ପଶ୍ଚିମରେ [[ଛତିଶଗଡ଼]], ଉତ୍ତରରେ [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] ଓ [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]] ଏବଂ ପୂର୍ବରେ [[ବଙ୍ଗୋପ ସାଗର]] ରହିଛି । ମନ୍ଦିରମାଳିନୀ ନଗରୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ । ଓଡ଼ିଶାର ପୁରାତନ ରାଜଧାନୀ [[କଟକ]], [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ରୁ ମାତ୍ର ୨୯ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଦୁଇ ସହରର କ୍ରମାଗତ ବିସ୍ତାର ଓ ଉତ୍ତମ ସଡ଼କ ଯୋଗାଯୋଗ କାରଣରୁ ଏହି ଦୁଇ ସହର ଦ୍ୱୈତ ନଗରୀ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ । [[ପୁରୀ]], ଯାହାକି ଏକ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମପୀଠ, ଏଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୬୦ କି.ମି. ଦୂରରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ହିନ୍ଦୁଙ୍କ [[ଚାରିଧାମ]] ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଅନ୍ୟତମ । ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁ [[ଜଗନ୍ନାଥ]]ଙ୍କ [[ରଥଯାତ୍ରା]] ଲାଗି ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ । ରାଜ୍ୟର ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତରାଂଶ ଛୋଟନାଗପୁର ମାଳଭୂମିର ଅଂଶବିଶେଷ । ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ମହାନଦୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଓ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ପ୍ରଭୃତିର ମୁହାଣରେ ଉର୍ବର ପଟୁମୃତ୍ତିକା ଯୁକ୍ତ ସମତଳ ଭୂମି ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ସମତଳ ଭୂମିରେ ମୂଖ୍ୟତଃ ଧାନଚାଷ କରାଯାଏ । ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାୟ ୩୪% ଭୂମି ଅରଣ୍ୟ ଆଚ୍ଛାଦିତ, କିନ୍ତୁ ବିଭିନ୍ନ କାରଣମାନଙ୍କ ହେତୁ ଏହା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପା‍ଇ ଚାଲିଛି । ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ଅଭୟାରଣ୍ୟମାନ ରହିଛି । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ [[ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] ବ୍ୟାଘ୍ର ସଂରକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ବ୍ୟାଘ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଝରଣା ଓ ସବୁଜିମା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁପକ୍ଷୀ ବାସ କରନ୍ତି । [[ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ|ଭିତରକନିକା ଅଭୟାରଣ୍ୟ]] ୧୯୭୫ରୁ [[ଥଣ୍ଟିଆ କୁମ୍ଭୀର|ଘଡ଼ିଆଳ କୁମ୍ଭୀର]]<nowiki/>ମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଆସୁଛି । ଗହୀରମଥା, [[ଦେବୀ ନଦୀ]] ଏବଂ [[ଋଷିକୁଲ୍ୟା ନଦୀ]] ମୁହାଣକୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷାଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ [[ଅଲିଭ ରିଡ଼ଲେ]] କଇଁଛ ଅଣ୍ଡା ଦେବାପାଇଁ ଆସନ୍ତି । ମହାନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ ମୁହାଣରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ହ୍ରଦ [[ଚିଲିକା]] ହେଉଛି ଏସିଆ ମହାଦେଶର ସର୍ବବୃହତ୍ ଲବଣାକ୍ତ ହ୍ରଦ । ଏହାକୁ [[ଚିଲିକା ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ|ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ]] ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୧୬୦ ପ୍ରଜାତିର ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ପ୍ରବାସୀ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସମାଗମ ହୋ‍ଇଥାଏ । ଚିଲିକାରେ ଏକ ନୌ-ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ହେଉଛି [[ଦେଓମାଳୀ]] (୧୬୭୨ ମି.) ଯାହାକି ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଗିରି-ପଟ୍ଟାଙ୍ଗୀ ପର୍ବତମାଳାର ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଏହା ମଧ୍ୟ [[ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳା]]ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ । ଅବସ୍ଥିତି: ୧୮°୪୦'୩"ଉ ୮୨°୫୮'୫୯"ପୂ । === ପର୍ଯ୍ୟଟନ === ଓଡ଼ିଶାରେ ମୋଟ ୩୪୭ଟି ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ରହିଛି ।<ref>{{cite news|title=ସଂଖ୍ୟା ବଢୁଛି, ବିକାଶ ହେଉନି|url=http://www.dharitri.com/Bhubaneswar/290216/p11.htm|accessdate=29 February 2016|newspaper=[[ଧରିତ୍ରୀ]]}}</ref> ନନ୍ଦନ କାନନ, ଚିଲିକା, ପୁରୀ, ଧଉଳି ଗିରି, ଖଣ୍ଡଗିରି, କୋଣାର୍କ, କାକଟପୁର, ଅସ୍ତରଙ୍ଗ, ରାମଚଣ୍ଡୀ, ନିମାପଡ଼ା, ବାରବାଟୀ, ଖଣ୍ଡାଧାର, ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର, ଦୁଡୁମା,ଘଟଗାଁ, ଶିମିଳିପାଳ, ଗହୀରମଥା, ଭିତରକନିକା, କପିଳାସ, ରତ୍ନଗିରି, ମଣିକ, ଲିଙ୍ଗରାଜ, ଗୋପାଳପୁର, ଦେଓମାଳି, ହରିଶଙ୍କର, ସମେଲସ୍ୱରୀ, ହୀରାକୁଦ, ଫୁଲ ଝରଣ, ନାରୟଣୀ, ଚାନ୍ଦିପୁର, ଭଟ୍ଟାରିକା, ଥେରୁବାଲି, ବେଦବ୍ୟାସ, ସାତକୋଶିଆ, ଟିକରପଡ଼ା, ସାତପଡ଼ା, ଅଲାରନାଥ, ତପ୍ତପାଣି, ତାରାତାରିଣୀ, ଚନ୍ଦକା, ଧବଳେଶ୍ୱର ଆଦି ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ । ଓଡ଼ିଶା ଏହାର ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ଆର୍ଯ୍ୟ ସଂପ୍ରଦାୟର ଏବଂ ଏଗୁଡିକ ସଂପ୍ରଦାୟର ଅନୁସାରେ ଦେଖିବାକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ପ୍ରକାରର । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରର ଉଚ୍ଚତା ୧୮୦ ଫୁଟ ଏବଂ ପୁରୀର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ଉଚ୍ଚତା ୨୧୪ ଫୁଟ, ଯାହାକି ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁୁ ଉଚ୍ଚତମ ମନ୍ଦିର । ଠିକ ସେହିପରି କୋଣାର୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ପୃଥିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ବୌଦ୍ଧ ଏବଂ ଜୈନ ମନ୍ଦିର ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଖଣ୍ଡଗିରି ଏବଂ ଉଦୟଗିରି ନାମକ ଦୁଇଟି ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି । ଯାହାକି ପୁରାତନ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ମୂକସାକ୍ଷୀ । ଠିକ ସେହି ପରି ଧଉଳିଗିରିଠାରେ ଥିବା ବିଶାଳ ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତି ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ । ଠିକ ସେହି ପରି ଓଡ଼ିଶାର ଟିକରପଡା ଘଡ଼ିଆଳ କୁମ୍ଭୀର ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । === ଜନଗଣନା === ୨୦୧୧ ମସିହା ଭାରତର ଜନଗଣନା ଅନୁଯାଇ ଓଡ଼ିଶାର ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୧,୯୪୭,୩୫୮, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୨୧,୨୦୧,୬୭୮ (୫୦.୫୪%)ଜଣ ପୁରୁଷ ଓ ୨୦,୭୪୫,୬୮୦ (୪୯.୪୬) ଜଣ ମହିଳା, ଏବଂ ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ପୁରୁଷରେ ୯୭୮ ଜଣ ମହିଳା ଅଛନ୍ତି । ୨୦୦୧ ମସିହା ଜନଗଣନା ତୁଳନାରେ ୨୦୧୧ରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୩.୯୭% ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି । ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଲୋକ ଏଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏହି ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଭାଷା ରୂପେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଏହି ରାଜ୍ୟର ୮୨ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ନିଜର ମାତୃଭାଷା ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଏହି ରାଜ୍ୟର କେତେକ ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ସାନ୍ତାଳ, ବଣ୍ଡା , ମୁଣ୍ଡା, ଓରାମ ଓ ମହାଲି ପ୍ରମୁଖ । ୨୦୧୧ ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ରଜ୍ୟର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୩.୪୫% ଏବଂ ୮୨.୪% ପୁରୁଷ ଓ ୬୪.୩୬ ମହିଳା ସାକ୍ଷର ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |title=Archive for the '2011' Category |url=https://www.orissalinks.com/orissagrowth/topics/census/2011 |access-date=2025-12-17}}</ref> == ପ୍ରଶାସନ ଓ ରାଜନୀତି == [[File:ORISSA SECRETARIAT.jpg|thumb|200px|[[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ଯ ଲୋକସେବା ଭବନ]] {{Main|ଓଡ଼ିଶା ସରକାର}} ଭାରତରେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ଯରେ [[ସାର୍ବଜନୀନ ମତାଧିକାର]] ଆଧାରରେ [[ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର|ସଂସଦୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାର]] ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି ।<ref name="SenguptaCorbridge2013">{{cite book|author1=Chandan Sengupta|author2=Stuart Corbridge|title=Democracy, Development and Decentralisation in India: Continuing Debates|url=https://books.google.com/books?id=AXbYAQAAQBAJ&pg=PA8|access-date=15 February 2015|date=28 October 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-19848-9|page=8|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=AXbYAQAAQBAJ&pg=PA8|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref><ref name=OurParliament>{{cite web |title=Our Parliament |website=[[Lok Sabha]] |publisher=[[Government of India]] |url=http://164.100.47.132/LssNew/our%20parliament/Our%20Parliament.pdf |access-date=2 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203104729/http://164.100.47.132/LssNew/our%20parliament/Our%20Parliament.pdf |archive-date=3 February 2015 |url-status=dead }}</ref> ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ, [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]], [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] ଏବଂ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]] । [[୨୦୧୯ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ|ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ଯ ସଭା ନିର୍ବାଚନ, ୨୦୧୯]] ପରେ, [[ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]ଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ବିଜେଡି ଷଷ୍ଠ ଥର ପାଇଁ କ୍ରମିକ ଭାବରେ କ୍ଷମତାରେ ରହିଲା । ୨୦୦୦ ମସିହାରୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶାର ୧୪ତମ ମୁଖ୍ଯମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ।<ref name=BJDLandslide /> === ବିଧାନସଭା === {{Main|ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା }} ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଏକସଦନୀୟ ବିଧାନସଭା ଅଛି।<ref name="Finifter">{{cite book|author=Ada W. Finifter|author-link1=Ada Finifter|title=Political Science|date=1978 |url=https://books.google.com/books?id=KFk1K9_yf90C&pg=PA94|access-date=15 February 2015|publisher=FK Publications|isbn=978-81-89597-13-9|page=94|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110847/https://books.google.com/books?id=KFk1K9_yf90C&pg=PA94|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା]] ୧୪୭ ଜଣ ନିର୍ବାଚିତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ,<ref name=BJDLandslide>{{cite news|title=BJD's landslide victory in Odisha, wins 20 of 21 Lok Sabha seats|url=http://ibnlive.in.com/news/bjds-landslide-victory-in-odisha-wins-20-of-21-lok-sabha-seats/472363-3-234.html|access-date=18 March 2015|publisher=[[CNN-IBN]]|date=17 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140908125021/http://ibnlive.in.com/news/bjds-landslide-victory-in-odisha-wins-20-of-21-lok-sabha-seats/472363-3-234.html|archive-date=8 September 2014|url-status=dead}}</ref> ଏବଂ ବିଶେଷ ପଦାଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯେପରି ବାଚସ୍ପତି ଓ ଉପବାଚସ୍ପତି , ଯାହାଙ୍କୁ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ କରାଯାଇଥାଏ । ବିଧାନସଭା ବୈଠକ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଉପବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରାଯାଏ ।<ref name="Kumar">{{cite book|author=Rajesh Kumar|title=Universal's Guide to the Constitution of India|date=17 January 2024 |url=https://books.google.com/books?id=an78gq3JwzYC&pg=PA110|access-date=18 March 2015|publisher=Universal Law Publishing|isbn=978-93-5035-011-9|pages=107–110|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=an78gq3JwzYC&pg=PA110|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref>କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ , ଯଦିଓ ସରକାରର ମୁଖ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ । ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ବିଧାନସଭାରେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ଥିବା ଦଳ କିମ୍ବା ମେଣ୍ଟର ନେତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟପାଳ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ରାଜ୍ୟପାଳ ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦ ବିଧାନସଭାକୁ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତି ।<ref name="AroraGoyal1995">{{cite book|author1=Ramesh Kumar Arora|author2=Rajni Goyal|title=Indian Public Administration: Institutions and Issues|url=https://books.google.com/books?id=nvzcy7o4sgAC&pg=PA205|access-date=18 March 2015|year=1995|publisher=New Age International|isbn=978-81-7328-068-9|pages=205–207|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=nvzcy7o4sgAC&pg=PA205|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> ୧୪୭ ଜଣ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ବା ବିଧାୟକ କୁହାଯାଏ । ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଇଣ୍ଡିଆନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ଜଣେ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇପାରେ ।<ref name="Shukla2008">{{cite book|author=Subhash Shukla|title=Issues in Indian Polity|url=https://books.google.com/books?id=CAs9PNOfL28C&pg=PA99|access-date=18 March 2015|year=2008|publisher=Anamika Pub. & distributors|isbn=978-81-7975-217-3|page=99|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105110846/https://books.google.com/books?id=CAs9PNOfL28C&pg=PA99|archive-date=5 January 2016|url-status=live}}</ref> କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବିଧାନସଭା ଭାଙ୍ଗି ନଗଲେ, ଏହି ପଦର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ ।<ref name="Kumar" /> ନ୍ୟାୟପାଳିକା କଟକରେ ଅବସ୍ଥିତ [[ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]] ଏବଂ ନିମ୍ନ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକର ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ==ଅର୍ଥନୀତି== === ସମଷ୍ଟି-ଅର୍ଥନୈତିକ ଧାରା === ଓଡ଼ିଶା ନିରନ୍ତର ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି । ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ରିପୋର୍ଟ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ଜାତୀୟ ହାରାହାରିରୁ ଅଧିକ । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ସହରୀ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ନିକଟରେ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ଭାବେ ବିକଶିତ ହେବାକୁ ଚୟନ ହୋଇଥିବା ୨୦ଟି ସହରର ନାମ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୬ରେ ଜାରି ଥିବା ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ତାଲିକାରେ ପ୍ରଥମ ସହର, ଯାହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଏକ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ପ୍ରକଳ୍ପ । ଏହି ଘୋଷଣାରେ ବିକାଶ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୫୦୮.୦୨ ବିଲିୟନ ଟଙ୍କା ମଞ୍ଜୁରି ଥିଲା । === ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ === ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଚୁର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ ଏବଂ ଏକ ବୃହତ ଉପକୂଳ ଅଛି | ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ପ୍ରସ୍ତାବ ସହିତ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସର୍ବାଧିକ ପସନ୍ଦଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ଭାରତର ଏକ କୋଇଲାର ଏକ ପଞ୍ଚମାଂଶ, ଏହାର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଲୁହାପଥର, ବକ୍ସାଇଟ୍ ଭଣ୍ଡାରର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଏବଂ କ୍ରୋମାଇଟ୍ ରହିଛି | ଜର୍ମାନୀର ସହଯୋଗରେ ନିର୍ମିତ ଭାରତର ପବ୍ଲିକ୍ ସେକ୍ଟରରେ ରାଉରକେଲା ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଥିଲା | ଆର୍ସେଲର-ମିତ୍ତଲ ୧୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଅନ୍ୟ ଏକ ମେଗା ଇସ୍ପାତ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ବିନିଯୋଗ କରିବାକୁ ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। Russian ଷର ପ୍ରମୁଖ ମ୍ୟାଗ୍ନିଟୋଗୋରସ୍କ୍ ଆଇରନ୍ ଆଣ୍ଡ ଷ୍ଟିଲ୍ କମ୍ପାନୀ (MMK) ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୦ଟି MT ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛି। ବୃନ୍ଦାବଲ ଓଡ଼ିଶାର ଖୋଲା କାଷ୍ଟ କୋଇଲା ଖଣିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର | ଆଲୁମିନିୟମ, କୋଇଲା ଭିତ୍ତିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର, ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ରାଜ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ପରିମାଣର ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ କରୁଛି। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନରେ ରିଲାଏନ୍ସ ପାୱାର୍ (ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀ ଗ୍ରୁପ୍) ଝାରସୁଗୁଡା ଜିଲ୍ଲାର ହିରମାଠାରେ ୧୩ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ସହିତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରୁଛି। ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା କର୍ପୋରେଟ ନିବେଶ ଉପରେ ଆସୋକମ୍ (ASSOCHAM) ଇନଭେଷ୍ଟମେଣ୍ଟ ମିଟର (AIM) ଅଧ୍ୟୟନର ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ଗୁଜରାଟ ସହିତ ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା | ଦେଶରେ ମୋଟ ବିନିଯୋଗରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅଂଶ ୧୨.୬ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ଏହା ମୂଲ୍ୟର ନିବେଶ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କଲା | ଗତ ବର୍ଷରେ ୨,୦୦,୮୪୬ କୋଟି | ଇସ୍ପାତ ଏବଂ ଶକ୍ତି ସେହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା ଯାହା ରାଜ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ କରିଥିଲା। ==ସଂସ୍କୃତି== == ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବପର୍ବାଣି == ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାରେ "ବାର ମାସରେ ତେର ପର୍ବ" ପାଳନ ହୁଏ ବୋଲି ପ୍ରବାଦ ରହିଛି ।<ref>{{Cite journal|last=Mohanty|first=P.P.|date=2018|title=Towards frameworking a strategic approach for festival tourism destination marketing and management: Case study of Odisha (India)|url=https://scindeks.ceon.rs/Article.aspx?artid=1450-66611804145M|journal=Turizam|language=en|volume=22|issue=4|pages=145–157|doi=10.5937/turizam22-17398|issn=1450-6661}}</ref> ପ୍ରମୁଖ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ମଧ୍ୟରେ [[ରଥଯାତ୍ରା]], [[ରଜ]], [[ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି]],[[ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି]],[[ନୂଆଖାଇ]] ଓ ଅନେକ ଓଷା-ବ୍ରତ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ବପର୍ବାଣି, ଇସଲାମ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ [[ଇଦ ଉଲ-ଫିତର]] ଓ [[ମହରମ]], ଖୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ [[ବଡ଼ଦିନ|ବଡ଼ ଦିନ]], [[ଇଷ୍ଟର]] ଓ [[ନବବର୍ଷ]], ବୌଦ୍ଧ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ [[ବୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]] ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତି ଭିତରେ ସାନ୍ତାଳୀ ଜନଜାତିର ସୋହରାଇ, ମାଘେ ପରବ (ହୋ ଜନଜାତିଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପାଳିତ), ବାହା ପରବ (ବା ହୋ ଜନଜାତିର ବା' ପରବ) ଆଦି ଅନ୍ୟତମ | ==କ୍ରୀଡ଼ା== {{Main|ଓଡ଼ିଶାରେ କ୍ରୀଡ଼ା}} [[File:Barabati Stadium IPL Match Pune Warriors India vs. Deccan Chargers.jpg|thumb|ବାରବାଟୀ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ([[Barabati Stadium]]) , [[କଟକ]]]] ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ୨୦୧୮ ପୁରୁଷ ହକି ବିଶ୍ୱକପ୍ ( [[2018 Men's Hockey World Cup]] ), ୨୦୨୨ ଫିଫା ୧୭ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ମହିଳା ବିଶ୍ୱକପ୍ (2022 FIFA U-17 Women's World Cup) ଏବଂ ୨୦୨୩ ପୁରୁଷ ହକି ବିଶ୍ୱକପ୍ (2023 Men's Hockey World Cup) ସମେତ ଅନେକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡା ଇଭେଣ୍ଟ ଆୟୋଜନ କରିଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା କ୍ରୀଡ଼ା ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ : # [[କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟାଡ଼ିଅମ]] ( Kalinga Stadium ) # [[ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡ଼ିଅମ]] ( [[Barabati Stadium]] ) # ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଇନଡୋର୍ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( Jawaharlal Nehru Indoor Stadium ) # ଇଷ୍ଟ କୋଷ୍ଟ ରେଲୱେ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( East Coast Railway Stadium ) # ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ହକି ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( Biju Patnaik Hockey Stadium ) # କିଟ୍ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( KIIT Stadium ) # ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( Veer Surendra Sai Stadium ) # ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ହକି ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ ( Birsa Munda International Hockey Stadium )<ref>{{Cite news|last=Suffian|first=Mohammad|date=16 February 2021|title=Odisha CM Lays Foundation of India's Largest Hockey Stadium named after 'Birsa Munda' In Rourkela|work=India Today|url=https://www.indiatoday.in/sports/hockey/story/odisha-cm-lays-foundation-of-india-s-largest-hockey-stadium-named-after-birsa-munda-in-rourkela-1769860-2021-02-16|access-date=3 June 2021|archive-date=3 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210603040034/https://www.indiatoday.in/sports/hockey/story/odisha-cm-lays-foundation-of-india-s-largest-hockey-stadium-named-after-birsa-munda-in-rourkela-1769860-2021-02-16|url-status=live}}</ref> ରାଜ୍ୟରେ କିଛି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହାକି ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଭିନ୍ନ ଖେଳର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମରେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି । କିଛି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି : * ଅଭିନବ ବିନ୍ଦ୍ରା ଟାର୍ଗେଟିଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ ( Abhinav Bindra Targeting Performance (ABTP) ) * ଡାଲମିଆ ଭାରତ ଗୋପୀଚାନ୍ଦ ବ୍ୟାଡ଼ମିଣ୍ଟନ୍ ଏକାଡ଼େମୀ ( Dalmia Bharat Gopichand Badminton Academy ) * ଜେ.ଏସ୍.ଡବ୍ଲ୍ୟୁ. ସନ୍ତରଣ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( JSW Swimming HPC ) * ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଥଲେଟିକ୍ସ୍, ହକି ଏବଂ ଭାରୋତ୍ତୋଳନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ( Khelo India State Centre of Excellence (KISCE) for Athletics, Hockey, and Weightlifting ) * ଭାରୋତ୍ତୋଳନ ପାଇଁ କେଜେଏସ ଆହଲୁୱାଲିଆ ଏବଂ ଟେନଭିକ୍ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( KJS Ahluwalia and Tenvic Sports HPC for Weightlifting ) * ଓଡ଼ିଶା ନୌସେନା ଟାଟା ହକି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( Odisha Naval Tata Hockey High Performance Centre (ONTHHPC) )<ref>{{cite web |url=https://kalingatv.com/state/naval-tata-hockey-academy-inaugurated-in-odisha-capital/ |title=Naval Tata Hockey Academy Inaugurated In Odisha Capital |website=Kalinga TV |date=13 August 2019 |access-date=13 August 2019 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921054009/https://kalingatv.com/state/naval-tata-hockey-academy-inaugurated-in-odisha-capital/ |url-status=live }}</ref> * ଓଡ଼ିଶା ଆଦିତ୍ୟ ବିକ୍ରମ ବିର୍ଲା ଏବଂ ଗଗନ ନାରଙ୍ଗ ସୁଟିଂ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( Odisha Aditya Birla and Gagan Narang Shooting HPC ) * ରିଲାଏନ୍ସ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଓଡ଼ିଶା ଆଥଲେଟିକ୍ସ୍ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( Reliance Foundation Odisha Athletics HPC ) * ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରାଧିକରଣ ଆଞ୍ଚଳିକ ବ୍ୟାଡ଼ମିଣ୍ଟନ୍ ଏକାଡ଼େମୀ ( Sports Authority of India Regional Badminton Academy )<ref>{{Cite web|author=Minati Singha|date=15 May 2017|title=Odisha-SAI Regional Badminton Academy inaugurated in Bhubaneswar|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/odisha-sai-regional-badminton-academy-inaugurated-in-bhubaneswar/articleshow/58686446.cms|access-date=30 May 2021|website=The Times of India|language=en|archive-date=2 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602225427/https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/odisha-sai-regional-badminton-academy-inaugurated-in-bhubaneswar/articleshow/58686446.cms|url-status=live}}</ref> * ଉଡ଼ାନ୍ ବ୍ୟାଡ଼ମିଣ୍ଟନ୍ ଏକାଡ଼େମୀ<ref>{{Cite web|title=Udaan Badminton Academy-HOME|url=https://www.theudaan.net/|access-date=30 May 2021|website=www.theudaan.net|archive-date=26 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226021003/https://www.theudaan.net/|url-status=dead}}</ref> * ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ଫୁଟବଲ୍ ସଂଘ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର ( All India Football Federation High Performance Centre )<ref>{{Cite web|title=High Performance Centre deal a big boost for Odisha and AIFF {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-in/news/odisha-aiff-high-performance-centre-big-boost/1cwe57j3pqvvu14c7f7q7a8r0d|access-date=7 June 2021|website=www.goal.com|archive-date=7 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210607034811/https://www.goal.com/en-in/news/odisha-aiff-high-performance-centre-big-boost/1cwe57j3pqvvu14c7f7q7a8r0d|url-status=live}}</ref> == ପର୍ଯ୍ୟଟନ == === ବାଲୁକା କଳା === ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତଟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ବିକଶିତ ବାଲିରେ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କଳା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଆଧୁନିକ କଳା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । === ହସ୍ତଶିଳ୍ପ === ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ପିତ୍ତଳ, ସୁନା-ରୂପାର [[ତାରକସି କାମ]], ଟେରାକୋଟା କଳା ଏବଂ [[ଚାନ୍ଦୁଆ]] ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ==== ପିତ୍ତଳ ଏବଂ ବେଲ ଧାତୁ ସାମଗ୍ରୀ ==== ପିତ୍ତଳ ଏବଂ ବେଲମେଟାଲ୍ ବାସନ, ପିତ୍ତଳ ଚାନ୍ଦ ଏବଂ ହାଣ୍ଡି ଉପରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଖୋଦନ ଓଡ଼ିଶା କଳାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ | ଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ କଳାକୃତି ମଧ୍ୟରେ ପିତ୍ତଳ କାର୍ଯ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୂଜା ସମୟରେ ଦୀପ ଏବଂ ଦୀପଦାନୀରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ | ପିତ୍ତଳରୁ ନିର୍ମିତ ଚାଉଳ ମାପିବା ପାତ୍ରଗୁଡିକ ଅନେକ ଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ବ୍ୟତୀତ ପିତ୍ତଳ ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା ଆଦି ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । ବେଟେଲ-ଚେୟାର ପାଇଁ ପିତ୍ତଳର ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉଭୟ ଉପଯୋଗୀ ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇଛି | ପିତ୍ତଳ ଏବଂ ଘଣ୍ଟି ଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ ଘରୋଇ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ବାସନଗୁଡିକ ଅଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଏବଂ ଆକାରର | ଓଡ଼ିଶାର ପିତ୍ତଳ ସାମଗ୍ରୀ କାରିଗରମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନୂତନତ୍ୱ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଚମତ୍କାରତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ | ==== ସିଲଭର ୱେୟାର ଏବଂ ଫିଲିଗ୍ରି କାମ ==== ଓଡ଼ିଶାର ସିଲଭରୱେର୍ ବହୁତ ଜଣାଶୁଣା | ତାଙ୍କର ଫିଲିଗ୍ରି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କ୍ୱଚିତ୍ ଦେଖାଯାଉଥିବା କଳାତ୍ମକ ଉତ୍କର୍ଷର ଅନନ୍ୟ ଉଦାହରଣ | ରୂପା ତାରଗୁଡ଼ିକ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଜଟିଳ ଡିଜାଇନ୍ରେ ଆକୃତିର | ପଶୁ ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଫର୍ମ, ଭର୍ମିଲିୟନ୍ ରିସେପ୍ଟେକଲ୍ ପରି ଦୈନିକ ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରବନ୍ଧଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ରୂପା ତାରରେ ନିର୍ମିତ - ଫିଲିଗ୍ରି ଅଳଙ୍କାର, ବିଶେଷତ ବ୍ରୋଚ୍ ଏବଂ କାନଫୁଲ ଭାରତୀୟ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ | ସିଲିଗ୍ରି କାମ ପାଇଁ କଟକ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ | ମହାଭାରତର ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବେଳେବେଳେ ରୂପାରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଥାଏ ବିଶେଷ ଆଗ୍ରହରେ ରୂପାଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଅର୍ଜୁନ ରଥ | ଜଣେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗେ ଯେ ରଥ ଚକଗୁଡିକର ମିନିଟ୍ ସବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ କଶଳ ଦେଖ | ରଥର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ଗର୍ବିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ସତ୍ୟ-ହାଇ-ଆକୃତି, ସମସ୍ତେ ରୂପା କଳା ପ୍ରଭାବର ଅତ୍ୟଧିକ ମହିମା ପାଇଁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି | ==== ଟେରାକୋଟା ଏବଂ କୁମ୍ଭାର ==== ଓଡ଼ିଶାର କୁମ୍ଭକାରମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ମାଟିପାତ୍ର ତିଆରି କରନ୍ତି | ସେଗୁଡିକ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଏବଂ ଆକାରରେ ନିର୍ମିତ ଏବଂ ମାଛ ଏବଂ ଫୁଲର ମୋଟିଫ୍ ଏବଂ ଜ୍ୟାମିତିକ ଡିଜାଇନ୍ ସହିତ ସୁସଜ୍ଜିତ | ଧାର୍ମିକ ସମୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଟେରାକୋଟାରେ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ହାତୀ ତିଆରି କରାଯାଏ | ରୋଗ ଏବଂ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଏମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାମ-ଦେବୀ (ଗ୍ରାମ-ଦେବତା)କୁ ଦିଆଯାଏ | ଆକାରରେ ସେମାନେ ଛଅ ଇଞ୍ଚରୁ ତିନି ଫୁଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | କୁମ୍ଭାର ମାଟି ଖେଳନା ଏବଂ ମଣିଷର ସରଳ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରେ | ସେମାନେ ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ଜୀବମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ବିଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡିକ ଧରିଥାନ୍ତି | ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ୟାନରେ ଟେରାକୋଟା ଖେଳନା ତିଆରି କରାଯାଏ | ଖେଳନାଗୁଡିକ ଡିଜାଇନ୍ରେ ସରଳ ଏବଂ ସେମାନେ ଉତ୍ପାଦିତ ସ୍ଥାନର ଗୁଣ ବହନ କରନ୍ତି | ==== ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘାସ ଏବଂ କେନ୍ କାମ କରେ ==== ଟୋକେଇ, ହାତ ପ୍ରଶଂସକ ଏବଂ ଟେବୁଲ୍ ମ୍ୟାଟ୍ ମହିଳା ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘାସରୁ ବୁଣା ହୋଇଛି | ଫ୍ଲୋର-ମ୍ୟାଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘାସରୁ ବୁଣାଯାଏ ଯାହା ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ଉତ୍ପାଦ , ଆଜି ଏହି ସାମଗ୍ରୀର ଚାହିଦା ବଢିଛି ଏବଂ ଏହା ସେମାନଙ୍କର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଉପଯୋଗିତା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଗୁଣର ପ୍ରମାଣ କରେ | ଟୋକେଇ ଏବଂ ଅନେକ ଆସବାବପତ୍ର ବୁଣିବା ପାଇଁ କେନ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ==== ପ୍ରୟୋଗ କାର୍ଯ୍ୟ ==== ପିପଲିରେ ଟେଲର୍ମାନେ ଆପ୍ଲିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ଏକଜେକ୍ୟୁଟ୍ କରନ୍ତି, ଯାହା ବହୁତ ଚାହିଦା | ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଆପ୍ଲିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟର ବିଶାଳ ଆକାରର ଛତା ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ | ବିସ୍ତାରିତ ଲନରେ ବଗିଚା ଛତା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ସେମାନେ ଯେ କୌଣସି ସମାବେଶକୁ ଅନୁଗ୍ରହ ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଋଣ ଦିଅନ୍ତି | ହୃଦୟ ଆକୃତିର ପ୍ରଶଂସକ, ବଡ଼ ଏବଂ ସ୍ମା କ୍ୟୋପି ଏବଂ କାନ୍ଥ ଝୁଲିବା ମଧ୍ୟ ଆପ୍ଲିକ୍ କାମରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ | ଟେଲର୍ମାନେ ପ୍ରାଣୀ, ପକ୍ଷୀ, ଫୁଲର ଚିତ୍ର ଏବଂ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତିର ସମୃଦ୍ଧ ରଙ୍ଗର କପଡ଼ାରୁ କାଟି ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଏଗୁଡିକ ଅନ୍ୟ ଏକ କପଡ଼ା ଉପରେ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବରେ ସଜାଯାଇ ଏକ ଆଖିଦୃଶିଆ ଡିଜାଇନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ସିଲେଇ କରାଯାଏ | ହଳଦିଆ, ଧଳା, ସବୁଜ, ନୀଳ, ନାଲି ଏବଂ କଳା ରଙ୍ଗର ସମୃଦ୍ଧ ସ୍ପ୍ଲାସ୍ ଦର୍ଶକଙ୍କ ଆଖିକୁ ଚମକାଇଥାଏ ଏବଂ ଉତ୍ସବର ମନୋବଳ ସ୍ଥିର କରିଥାଏ | ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଏବଂ ଆକାରର ବ୍ୟାଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଆପ୍ଲିକ୍ ମୋଟିଫ୍ ସହିତ ତିଆରି | ଧାର୍ମିକ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ରଙ୍ଗ ଦେବା ପାଇଁ ଆପଲିକ୍ ଚାରିସ୍ (ଛତା) ଏବଂ “ତରସା” (ହୃଦୟ ଆକୃତିର କାଠ ଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଆପ୍ଲିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଏବଂ ପିକ୍ ଉପରେ ସମର୍ଥିତ) ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ବଡ଼ ଆପ୍ଲିକ୍ କାନୋପି ବିବାହ ଉତ୍ସବର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ | ମନ୍ଦିରଗୁଡିକରେ, କାଦୁଅଗୁଡିକ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝୁଲାଯାଇଥାଏ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ମଇଳା ପଡ଼ିବାଠାରୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ | ==== ଶୃଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟ ==== ଓଡ଼ିଶାରେ ଏପରି କାରିଗର ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଗୋରୁର ଶିଙ୍ଗରୁ କମ୍ବି, ଫୁଲ ଭେଜ୍ ଏବଂ କଲମ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ ପରି ଦୈନିକ ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରବନ୍ଧ ଯୋଗାଇବାରେ ଚତୁର ଅଟନ୍ତି | ଶିଙ୍ଗଟି ସୁଗମ ହୋଇ ପଲିସ୍ ହୋଇଛି, ଏବଂ ତା’ପରେ ବିଭିନ୍ନ କରମ୍ସରେ ଆକୃତିର | ଶୃଙ୍ଗରେ ନିର୍ମିତ କ୍ରେନ୍, ଲବଷ୍ଟର, ବିଛା ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏକ ସୁନ୍ଦରତାରେ ସମାପ୍ତ | ସେମାନଙ୍କର ଭୂପୃଷ୍ଠ ଏକ ଗାଢା ସୋବର ଫିଙ୍ଗିଦିଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଳା ପ୍ରେମୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରେ | ==== ଶାଢ଼ୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କପଡ଼ା ==== ବୋଧହୁଏ ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତତନ୍ତର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଆଇଟମ୍ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲୁମ୍ ସାରୀ ପ୍ରଦାନ କରେ | ସାସ୍କେସ୍ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ୱାଦ ଏବଂ ପକେଟକୁ ଅନୁକୂଳ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ରଙ୍ଗରେ ଆସିଥାଏ | ସାଧାରଣତ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଘରୋଇ କିମ୍ବା କର୍ପୋରେଟ୍ ସେକ୍ଟରରେ ଲୁମ୍ ଉପରେ ସାରି ବୁଣନ୍ତି | ସମ୍ବଲପୁରୀ ସୂତା ସାରିର ଏକ ସୁଗମ ସମାପ୍ତି ଏବଂ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମୂଳ ସୀମା ଏବଂ ପାଲୁ ଅଛି | ମାଛ, ଶଙ୍ଖ ସେଲ ଏବଂ ଫୁଲର ମୋଟିଫ୍ କପଡ଼ାରେ ବୁଣା ହୋଇଛି | ବେଳେବେଳେ ସୀମା ଏବଂ ପାଲୁକୁ ସଜାଇବା ପାଇଁ ପଶୁ ମୋଟିଫ୍ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ସ୍ଥାନୀୟ କଞ୍ଚାମାଲରୁ ଗ୍ରାମ କାରିଗରମାନେ ରେଶମ ସାନ୍ସ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି | ଖଣ୍ଡୁଆ ପାଟା ସାରିଗୁଡିକର ବିସ୍ତୃତ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ଏକ ଚମକ ଅଛି ଯାହା ଆକର୍ଷଣୀୟ | ବାପ୍ଟା ସାରିରେ ସୂତା ଏବଂ ରେଶମ ସୂତା ଅଛି | ବର୍ହମ୍ପୋରି ପାଟା ସାରିକୁ ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ମହିଳାମାନେ ପିନ୍ଧନ୍ତି | ସାରିଗୁଡିକ ଯେଉଁଠାରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ, ବ୍ୟବହୃତ କଙ୍କାଳର ଗୁଣ ଏବଂ ସେଥିରେ ବୁଣା ହୋଇଥିବା ଡିଜାଇନ୍ଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକୃତି ନାମରେ ନାମିତ | ହାତ ବୁଣା ବେଡସିଟ୍, ବେଡ୍ କଭର, ଟେବୁଲ୍ କପଡ଼ା, ପରଦା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପୋଷାକ ସାମଗ୍ରୀ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ସମାନ | ==== ପଥର ଏବଂ କାଠ ଖୋଦନ ==== ପଥର ଖୋଦନ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପୁରୁଣା ଶିଳ୍ପ। କାରିଗରମାନଙ୍କ ବଂଶଧର ଯେଉଁମାନେ ଏକଦା ମନ୍ଦିର ଭବନରେ ଉତ୍କର୍ଷର ଚମତ୍କାର ଉଚ୍ଚତାକୁ ମାପଚୁପ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ପଥର ଖୋଦନ କରିବାର ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ଶିଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ମୂର୍ତ୍ତି ପରମ୍ପରାକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛନ୍ତି | ଖୋଦିତ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରତିକୃତି, ଦେବତା ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି, କୋଣାର୍କ ଚକ ଏବଂ ଘୋଡ଼ା, ଏବଂ ଅଳସ କନ୍ୟା (ସାଧୁ ଝିଅ) ସାଲାଭଞ୍ଜିକା (ସାଲ ଶାଖା ଉପରେ ଝୁଲୁଥିବା ମହିଳା), ସୁରସୁଣ୍ଡାରୀ (ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ), ଲେଖିକା ( ଲେଡି ଏକ ଚିଠି ଲେଖିବା), ଇତ୍ୟାଦି ଯାହା ଘର ସାଜସଜ୍ଜାର ଲୋକପ୍ରିୟ ଆଇଟମ୍ | ଓଡ଼ିଶାର କାଠ ଖୋଦନ ପ୍ରାୟ ସମାନ ଭାବରେ ଲୋକପ୍ରିୟ | ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡିକର କଳାକୃତିଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଅଟନ୍ତି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ସାଧା ଏବଂ ଚମତ୍କାର ପଲିସ୍ ସହିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ରଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଆବରଣ ବିନା ଲେକ୍ କାମ କରନ୍ତି | ପାର୍ଟ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ହସ୍ତତନ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଅଛି ଯେପରିକି କାଗଜ ମାଞ୍ଚ, ସୋଲା ପିଥ୍ କାମ, ଲଙ୍କ | କାର୍ଯ୍ୟ, ଜାରୀ କାମ, ଗ୍ଲାସ୍ ବିଡି, କପଡ଼ା ଗାର୍ଲେଣ୍ଡ୍, କ୍ୟାମ୍ପୋର ଗାର୍ଲେଣ୍ଡ, ଜଟ କାର୍ପେଟ, ରଶ୍ ସାଥୀ, ଏବଂ ସର୍ବୋପରି, ପୁରୀ ଏବଂ ଗୋପାଳପୁରରେ ସମୁଦ୍ର ସେଲ କାର୍ଯ୍ୟ | == ଆଧାର == {{Reflist|30em}}Adhara crad == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == {{Commons category|Odisha|ଓଡ଼ିଶା}} <!--========================({{No More Links}})============================ | PLEASE BE CAUTIOUS IN ADDING MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA | | IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR SHOULD IT BE USED FOR ADVERTISING. | | | | Excessive or inappropriate links WILL BE DELETED. | | See [[Wikipedia:External links]] & [[Wikipedia:Spam]] for details. | | | | If there are already plentiful links, please propose additions or | | replacements on this article's discussion page, or submit your link | | to the relevant category at the Open Directory Project (dmoz.org) | | and link back to that category using the {{dmoz}} template. | =======================({{No More Links}})=============================--> * [http://www.orissa.gov.in ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସାଇଟ] {{ଓଡ଼ିଶା}} {{ଭାରତ}} {{ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସଙ୍ଗ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା]] sf5fa7w23acxyw8cxl4q1u64x5s0c9q 0 3192 596052 595048 2026-06-06T11:54:06Z SamyakSamantasinghar 42167 /* ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା */ 596052 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} [[ଭାରତ]] ଏକ [[ସଂଘୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟ]] ଅଟେ ।<ref name="official">{{cite web |url=http://www.india.gov.in/knowindia/state_uts.php|title=States and union territories|accessdate=2007-09-07 |work= }}</ref> ଏହା '''୨୮ଟି''' [[ଭାରତର ରାଜ୍ୟ|ରାଜ୍ୟ]] ଓ '''୮ଟି''' [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]ରେ ବିଭକ୍ତ । ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ପୁନର୍ବାର ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଶାସନିକ [[ଭାରତର ଉପବିଭାଗ|ଉପବିଭାଗ]]ରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଛି ।<ref name="official"/> {{Short description|ଭାରତର ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟ ଓ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିବରଣୀ}} [[ଭାରତ]] ଏକ [[ସଂଘୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟ]] ଅଟେ ।<ref name="official">{{cite web |url=http://www.india.gov.in/knowindia/state_uts.php|title=States and union territories|access-date=2007-09-07 |work= }}</ref> ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶକୁ ପ୍ରଶାସନିକ ସୁବିଧା ଦୃଷ୍ଟିରୁ '''୨୮ଟି''' [[ଭାରତର ରାଜ୍ୟ|ରାଜ୍ୟ]] ଓ '''୮ଟି''' [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]ରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ପ୍ରଶାସନିକ ଏକକଗୁଡ଼ିକ ପୁନର୍ବାର ଜିଲ୍ଲା, ତହସିଲ ଏବଂ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ପରି ବିଭିନ୍ନ [[ଭାରତର ଉପବିଭାଗ|ଉପବିଭାଗ]]ରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଛି । == ରାଜ୍ୟ ସମୂହର ସୂଚୀ == ଭାରତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ନିଜସ୍ୱ ନିର୍ବାଚିତ ସରକାର ରହିଥାଏ । ନିମ୍ନଲିଖିତ ସାରଣୀରେ ଭାରତର ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟର ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border-collapse:collapse; text-align:center; font-family: sans-serif;" |- style="background-color:#0072B2; color:white; font-size: 1.05em;" ! scope="col" | ମାନଚିତ୍ର ! scope="col" | ରାଜ୍ୟ ! scope="col" | ରାଜଧାନୀ ! scope="col" | ସ୍ଥାପନା ବର୍ଷ ! scope="col" | ଆୟତନ (କି.ମି.^୨) ! scope="col" | ଜନସଂଖ୍ୟା<ref>[http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/india/Statement2_RU_Pop&Sexrtaio_State.xls Provisional Population Totals of India (2011)]</ref> ! scope="col" | ସାକ୍ଷରତା ହାର ! scope="col" | ମୁଖ୍ୟ ଭାଷା ! scope="col" | ଜିଲ୍ଲା ! scope="col" | ଲୋକ ସଭା ! scope="col" | ବିଶେଷ ସୂଚନା |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Arunachal Pradesh locator map.svg|80px]] || '''[[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଇଟାନଗର]] || ୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୭ || ୮୩,୭୪୩ || ୧୩,୮୨,୬୧୧ || ୬୫.୩୮% || ଇଂରାଜୀ || ୨୮ || ୨ || ଏହାକୁ 'ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦେଶ' କୁହାଯାଏ । |- | [[File:Assam locator map.svg|80px]] || '''[[ଆସାମ]]''' || [[ଦିସପୁର]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୭୮,୫୫୦ || ୩,୧୧,୬୯,୨୭୨ || ୭୨.୧୯% || ଅସମୀୟା || ୩୫ || ୧୪ || ଚା' ଚାଷ ଓ ଏକଶୃଙ୍ଗୀ ଗଣ୍ଡା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Andhra Pradesh districts map from 2 June 2014.svg|80px]] || '''[[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଅମରାବତୀ]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ || ୧,୬୨,୯୭୫ || ୪,୯୩,୮୬,୭୯୯ || ୬୭.୦୨% || ତେଲୁଗୁ || ୨୬ || ୨୫ || ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ଗଠିତ ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ । |- | [[File:Uttar Pradesh administrative divisions-or.svg|80px]] || '''[[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଲକ୍ଷ୍ନୌ]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୨,୪୩,୨୯୬ || ୧୯,୯୫,୮୧,୪୭୭ || ୬୭.୬୮% || ହିନ୍ଦୀ || ୭୫ || ୮୦ || ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Uttarakhand locator map.svg|80px]] || '''[[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]]''' || [[ଡେରାଡୁନ]] || ୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୦ || ୫୩,୫୬୬ || ୧,୦୧,୧୬,୭୫୨ || ୭୮.୮୨% || ହିନ୍ଦୀ || ୧୩ || ୫ || ଏହାକୁ 'ଦେବଭୂମି' କୁହାଯାଏ । |- | [[File:Odisha locator map.svg|80px]] || '''[[ଓଡ଼ିଶା]]''' || [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] || ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୬ || ୧,୫୫,୮୨୦ || ୪,୧୯,୪୭,୩୫୮ || ୭୨.୮୭% || [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] || ୩୦ || ୨୧ || ପ୍ରାଚୀନ କଳିଙ୍ଗର ଭୂମି ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର କେନ୍ଦ୍ର । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Karnataka locator map.svg|80px]] || '''[[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]]''' || [[ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ || ୧,୯୧,୭୯୧ || ୬,୧୧,୩୦,୭୦୪ || ୭୫.୩୬% || କନ୍ନଡ || ୩୧ || ୨୮ || ଭାରତର ସୂଚନା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (IT) ହବ୍ । |- | [[File:Kerala locator map.svg|80px]] || '''[[କେରଳ]]''' || [[ଥିରୁଅନନ୍ତପୁରମ]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ || ୩୮,୮୬୩ || ୩,୩୩,୮୭,୬୭୭ || ୯୪.୦୦% || ମାଲାୟାଲମ || ୧୪ || ୨୦ || ସାକ୍ଷରତା ହାରରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Gujarat locator map.svg|80px]] || '''[[ଗୁଜରାଟ]]''' || [[ଗାନ୍ଧୀନଗର]] || ୧ ମଇ ୧୯୬୦ || ୧,୯୬,୦୨୪ || ୬,୦୩,୮୩,୬୨୮ || ୭୮.୦୩% || ଗୁଜରାଟୀ || ୩୩ || ୨୬ || ଭାରତର ଦୀର୍ଘତମ ଉପକୂଳ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟ । |- | [[File:Goa locator map.svg|80px]] || '''[[ଗୋଆ]]''' || [[ପାଣାଜୀ]] || ୩୦ ମଇ ୧୯୮୭ || ୩,୭୦୨ || ୧୪,୫୭,୭୨୩ || ୮୮.୭୦% || କୋଙ୍କଣୀ || ୦୨ || ୨ || ଆୟତନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Chhattisgarh locator map.svg|80px]] || '''[[ଛତିଶଗଡ଼]]''' || [[ରାୟପୁର, ଛତିଶଗଡ଼|ରାୟପୁର]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୦ || ୧,୩୫,୧୯୪ || ୨,୫୫,୪୦,୧୯୬ || ୭୦.୨୮% || ହିନ୍ଦୀ || ୩୩ || ୧୧ || ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ ପୃଥକ ହୋଇ ଗଠିତ । |- | [[File:Jharkhand locator map.svg|80px]] || '''[[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]]''' || [[ରାଞ୍ଚି]] || ୧୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୦ || ୭୪,୬୭୭ || ୩,୨୯,୬୬,୨୩୮ || ୬୬.୪୧% || ହିନ୍ଦୀ || ୨୪ || ୧୪ || ଖଣିଜ ସମ୍ପଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Tamil Nadu locator map.svg|80px]] || '''[[ତାମିଲନାଡୁ]]''' || [[ଚେନ୍ନାଇ]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୧,୩୦,୦୫୮ || ୭,୨୧,୩୮,୯୫୮ || ୮୦.୦୯% || ତାମିଲ || ୩୮ || ୩୯ || ଦ୍ରାବିଡ଼ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଭାରତନାଟ୍ୟମ୍ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । |- | [[File:Telangana districts.svg|80px]] || '''[[ତେଲେଙ୍ଗାନା]]''' || [[ହାଇଦ୍ରାବାଦ]] || ୨ ଜୁନ ୨୦୧୪ || ୧,୧୨,୦୭୭ || ୩,୮୦,୦୩,୬୭୪ || ୬୬.୫୪% || ତେଲୁଗୁ || ୩୩ || ୧୭ || ଭାରତର ସର୍ବନୂତନ ଗଠିତ ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Tripura-district-map.svg|80px]] || '''[[ତ୍ରିପୁରା]]''' || [[ଅଗରତାଲା]] || ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୨ || ୧୦,୪୯୧ || ୩୬,୭୧,୦୩୨ || ୮୭.୨୨% || ବଙ୍ଗାଳୀ, କୋକବୋରୋକ || ୦୮ || ୨ || ବଙ୍ଗଳା ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଭାବ ଥିବା ରାଜ୍ୟ । |- | [[File:Nagaland locator map.svg|80px]] || '''[[ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡ|ନାଗାଲାଣ୍ଡ]]''' || [[କୋହିମା]] || ୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୩ || ୧୬,୫୭୯ || ୧୯,୮୦,୬୦୨ || ୭୯.୫୫% || ଇଂରାଜୀ || ୧୬ || ୧ || ହର୍ଣ୍ଣବିଲ୍ ମହୋତ୍ସବ ଏଠାର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Punjab district map.png|80px]] || '''[[ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତ|ପଞ୍ଜାବ]]''' || [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୬ || ୫୦,୩୬୨ || ୨,୭୭,୦୪,୨୩୬ || ୭୫.୮୪% || ପଞ୍ଜାବୀ || ୨୩ || ୧୩ || ପାଞ୍ଚଟି ନଦୀର ଭୂମି ଓ ଶିଖ୍ ଧର୍ମର କେନ୍ଦ୍ର । |- | [[File:West Bengal locator map.svg|80px]] || '''[[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ|ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]]''' || [[କୋଲକାତା]] || ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ || ୮୮,୭୫୨ || ୯,୧୩,୪୭,୭୩୬ || ୭୬.୨୬% || ବଙ୍ଗାଳୀ || ୨୩ || ୪୨ || ସୁନ୍ଦରବନ ଓ ରୟାଲ ବେଙ୍ଗଲ ଟାଇଗରର ବାସସ୍ଥଳୀ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Bihar locator map.svg|80px]] || '''[[ବିହାର]]''' || [[ପାଟଣା, ବିହାର|ପାଟନା]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୯୯,୨୦୦ || ୧୦,୩୮,୦୪,୬୩୭ || ୬୧.୮୦% || ହିନ୍ଦୀ || ୩୮ || ୪୦ || ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପ୍ରଥମ । |- | [[File:Manipur locator map.svg|80px]] || '''[[ମଣିପୁର]]''' || [[ଇମ୍ଫାଲ]] || ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୨ || ୨୨,୩୪୭ || ୨୭,୨୧,୭୫୬ || ୭୬.୯୪% || ମଣିପୁରୀ || ୧୬ || ୨ || ଲୋକଟାକ ହ୍ରଦ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Madhya Pradesh district map.svg|80px]] || '''[[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଭୋପାଳ]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ || ୩,୦୮,୨୫୨ || ୭,୨୫,୯୭,୫୬୫ || ୬୯.୩୨% || ହିନ୍ଦୀ || ୫୫ || ୨୯ || ଭାରତର ହୃଦୟ ଭାବେ ପରିଚିତ । |- | [[File:Maharashtra locator map.svg|80px]] || '''[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]]''' || [[ମୁମ୍ବାଇ]] || ୧ ମଇ ୧୯୬୦ || ୩,୦୭,୭୧୩ || ୧୧,୨୩,୭୨,୯୭୨ || ୮୨.୩୪% || ମରାଠୀ || ୩୬ || ୪୮ || ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ରାଜଧାନୀ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Districts of Mizoram (2021).png|80px]] || '''[[ମିଜୋରାମ|ମିଜୋରମ]]''' || [[ଆଇଜୋଲ]] || ୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୭ || ୨୧,୦୮୧ || ୧୦,୯୧,୦୧୪ || ୯୧.୩୩% || ମିଜୋ || ୧୧ || ୧ || ବାଉଁଶ ନୃତ୍ୟ (Cheraw) ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । |- | [[File:Meghalaya locator map.svg|80px]] || '''[[ମେଘାଳୟ]]''' || [[ଶିଲଂ]] || ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୨ || ୨୨,୭୨୦ || ୨୯,୬୪,୦୦୭ || ୭୪.୪୩% || ଇଂରାଜୀ || ୧୨ || ୨ || ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନ (ମାଉସିନରାମ) । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Rajasthan locator map.svg|80px]] || '''[[ରାଜସ୍ଥାନ]]''' || [[ଜୟପୁର, ରାଜସ୍ଥାନ|ଜୟପୁର]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୩,୪୨,୨୩୯ || ୬,୮୬,୨୧,୦୧୨ || ୬୬.୧୧% || ହିନ୍ଦୀ || ୫୦ || ୨୫ || ଆୟତନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ରାଜ୍ୟ । |- | [[File:Sikkim districts after 2021.svg|80px]] || '''[[ସିକିମ]]''' || [[ଗାଙ୍ଗଟକ]] || ୧୬ ମଇ ୧୯୭୫ || ୭,୦୯୬ || ୬,୦୭,୬୮୮ || ୮୧.୪୨% || ନେପାଳୀ || ୦୬ || ୧ || ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୈବିକ କୃଷି (Organic) ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Haryana locator map.svg|80px]] || '''[[ହରିୟାଣା|ହରିଆଣା]]''' || [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୬ || ୪୪,୨୧୨ || ୨,୫୩,୫୩,୦୮୧ || ୭୫.୫୫% || ହିନ୍ଦୀ || ୨୨ || ୧୦ || ପଞ୍ଜାବରୁ ପୃଥକ ହୋଇ ଗଠିତ । |- | [[File:Himachal Pradesh locator map.svg|80px]] || '''[[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଶିମଲା]] || ୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୧ || ୫୫,୬୭୩ || ୬୮,୫୬,୫୦୯ || ୮୨.୮୦% || ହିନ୍ଦୀ || ୧୨ || ୪ || ହିମାଳୟ କୋଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ । |} == କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସମୂହ == ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସିଧାସଳଖ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ନିମ୍ନରେ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ତଥ୍ୟ ଦିଆଗଲା: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border-collapse:collapse; text-align:center; font-family: sans-serif;" |- style="background-color:#E67E22; color:white; font-size: 1.05em;" ! scope="col" | ମାନଚିତ୍ର ! scope="col" | କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ! scope="col" | ରାଜଧାନୀ ! scope="col" | ଆୟତନ (କି.ମି.^୨) ! scope="col" | ଜନସଂଖ୍ୟା ! scope="col" | ସାକ୍ଷରତା ହାର ! scope="col" | ବିଶେଷତ୍ୱ |- style="background-color:#FFF5EE;" | [[File:Andaman and Nicobar Islands Wikivoyage map.svg|80px]] || '''[[ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ]]''' || [[ପୋର୍ଟ ବ୍ଲେୟର|ଶ୍ରୀ ବିଜୟ ପୁରମ୍]] || ୮,୨୪୯ || ୪,୧୯,୯୭୮ || ୮୬.୨୭% || ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ୫୭୨ଟି ଦ୍ୱୀପର ସମୂହ । |- | [[File:Chandigarh outline shape.svg|80px]] || '''[[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]]''' || [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || ୧୧୪ || ୧୩,୬୪,୦୦୦ || ୮୬.୪୩% || ପଞ୍ଜାବ ଓ ହରିୟାଣାର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ । |- style="background-color:#FFF5EE;" | [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|80px]] || '''[[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ|ଦାଦ୍ରା-ନଗର ହାଭେଳୀ ଓ]][[ଡାମନ ଓ ଡିଉ|ଦାମନ-ଦିଉ]]''' || [[ଡାମନ]] || ୬୦୩ || ୭,୪୭,୦୦୦ || ୮୨.୩୬% || ୨୦୨୦ରେ ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମିଶ୍ରଣ କରାଗଲା । |- | [[File:Delhi districts.png|80px]] || '''[[ଦିଲ୍ଲୀ|ଦିଲ୍ଲୀ (ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ)]]''' || [[ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ|ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ]] || ୧,୪୮୪ || ୩,୩୮,୦୭,୦୦୦ || ୮୮.୭୦% || ଭାରତର ରାଜନୈତିକ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜଧାନୀ । |- style="background-color:#FFF5EE;" | [[File:Jammu and Kashmir locator map.svg|80px]] || '''[[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର|ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର]]''' || [[ଶ୍ରୀନଗର]] (ଗ୍ରୀଷ୍ମ), [[ଜାମ୍ମୁ|ଜମ୍ମୁ]] (ଶୀତ) || ୪୨,୨୪୧ || ୧,୫୮,୬୭,୦୧୩ || ୭୭.୩୦% || ୨୦୧୯ରେ ରାଜ୍ୟରୁ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ । |- | [[File:Ladakh locator map.svg|80px]] || '''[[ଲଦାଖ]]''' || [[:en:Leh|ଲେହ]], [[:en:Kargil|କାରଗିଲ]]|| ୫୯,୧୪୬ || ୩,୦୩,୯୨୮ || ୭୪.୨୭% || କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସର୍ବବୃହତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ । |- style="background-color:#FFF5EE;" | [[File:Map of Lakshadweep-en.svg|80px]] || '''[[ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ]]''' || [[କବରତ୍ତୀ|କାଭାରାତ୍ତି]] || ୩୨ || ୬୯,୮୭୩ || ୯୨.୨୮% || ଆରବ ସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରବାଳ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ । |- | [[File:Puducherry Map.svg|80px]] || '''[[ପୁଡୁଚେରୀ]]''' || [[ପୁଡୁଚେରୀ]]|| ୪୮୩ || ୧୬,୪୩,୦୦୦ || ୮୬.୫୫% || ପୂର୍ବତନ ଫରାସୀ ଉପନିବେଶ । |} == କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ବିଭାଗ ଓ ଦାୟିତ୍ୱ == ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ସପ୍ତମ ଅନୁସୂଚୀ ଅନୁଯାୟୀ କ୍ଷମତାକୁ ତିନୋଟି ତାଲିକାରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି: ସଂଘ ସୂଚୀ (କେନ୍ଦ୍ର), ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀ ଏବଂ ଯୁଗ୍ମ ସୂଚୀ । {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border:1px solid #aaa; text-align:left;" |+ style="background:#003366; color:white; padding:10px; font-size:1.1em;" | '''ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା: କେନ୍ଦ୍ର ବନାମ ରାଜ୍ୟ''' |- style="background:#E9E9E9; text-align:center;" ! width="20%" | ବିଭାଗ ! width="40%" | କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ (ସଂଘ ସୂଚୀ) ! width="40%" | ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ (ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀ) |- | '''ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ସୁରକ୍ଷା''' | ସେନା, ନୌସେନା, ବାୟୁସେନା ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମା ସୁରକ୍ଷା । | ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସ ବାହିନୀ । |- | '''ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର''' | ଅନ୍ୟ ଦେଶ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ, ଚୁକ୍ତିନାମା ଏବଂ କୂଟନୀତି । | କୌଣସି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦାୟିତ୍ୱ ନାହିଁ (କେନ୍ଦ୍ରର ନିୟମ ପାଳନ କରନ୍ତି) । |- | '''ଅର୍ଥ ଓ ମୁଦ୍ରା''' | ମୁଦ୍ରା ଛାପିବା, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଆୟକର (Income Tax) । | ବିକ୍ରୟ କର, ଜମି ରାଜସ୍ୱ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଅବକାରୀ ଶୁଳ୍କ । |- | '''ପରିବହନ''' | ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ, ଜାତୀୟ ରାଜପଥ (NH) ଏବଂ ବିମାନ ଚଳାଚଳ । | ରାଜ୍ୟ ପରିବହନ ନିଗମ (Bus), ଗ୍ରାମ୍ୟ ରାସ୍ତା ଓ ପଞ୍ଚାୟତ ପଥ । |- | '''ନ୍ୟାୟପାଳିକା''' | ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ (Supreme Court) ର ପରିଚାଳନା । | ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ (High Court) ଓ ଜିଲ୍ଲା କୋର୍ଟ । |- | '''ଲୋକସେବା''' | ସର୍ବଭାରତୀୟ ସେବା (IAS, IPS) ଓ UPSC । | ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା (ଯଥା: OAS) ଓ OPSC । |} === ଯୁଗ୍ମ ସୂଚୀ (Concurrent List) === ଏହି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିପାରିବେ: * ଶିକ୍ଷା: ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରୀୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ । * ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ: ଡାକ୍ତରଖାନା ପରିଚାଳନା ଏବଂ ମହାମାରୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ । * ଅରଣ୍ୟ ଓ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ: ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା । * ବିବାହ ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାର: ସାମାଜିକ ନିୟମାବଳୀ ଏବଂ ପଞ୍ଜୀକରଣ । == ଇତିହାସ == ଭାରତର ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଜନର ଇତିହାସ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ, ମାତ୍ର ଆଧୁନିକ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଭାଷା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ସୁବିଧା ଆଧାରରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ପୁନର୍ଗଠନ କରାଯାଇଛି । {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa; line-height:1.6em;" |+ style="background:#003366; color:white; padding:10px; font-size:1.2em;" | '''ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଗଠନର ଐତିହାସିକ କ୍ରମବିକାଶ''' |- style="background:#eeeeee; text-align:center;" ! width="20%" | ସମୟକାଳ !! width="80%" | ମୁଖ୍ୟ ଐତିହାସିକ ଘଟଣାବଳୀ |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ <br>(୧୯୪୭ ପୂର୍ବରୁ) | ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ ଭାରତ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଥିଲା: '''ପ୍ରଦେଶ (Provinces)''' ଯାହା ସିଧାସଳଖ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଉଥିଲା ଏବଂ '''ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ (Princely States)''' ଯାହା ସ୍ଥାନୀୟ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଉଥିଲା । ୧୯୩୬ରେ ଓଡ଼ିଶା ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ <br>(୧୯୪୭–୧୯୫୦) | ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୫୬୨ଟି ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟକୁ ଭାରତ ସଂଘରେ ମିଶ୍ରଣ କରାଗଲା । ୧୯୫୦ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କୁ ୪ଟି ଶ୍ରେଣୀରେ (Part A, B, C, D) ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ <br>(୧୯୫୬) | ୧୯୫୩ରେ ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ '''ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ''' ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଗଠିତ ହେଲା । ଏହାପରେ ୧୯୫୬ରେ '''ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ଆଇନ''' (States Reorganisation Act) ପାରିତ ହେଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେଶକୁ ୧୪ଟି ରାଜ୍ୟ ଓ ୬ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୁନଃବିଭକ୍ତ କରାଗଲା । |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିଭାଜନ <br>(୧୯୬୦–୨୦୦୦) | * '''୧୯୬୦:''' ବମ୍ବେ ପ୍ରଦେଶ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠିତ ।<br>* '''୧୯୬୬:''' ପଞ୍ଜାବରୁ ହରିୟାଣା ପୃଥକ ହେଲା ।<br>* '''୨୦୦୦:''' ତିନୋଟି ନୂଆ ରାଜ୍ୟ ଗଠିତ: ଛତିଶଗଡ଼, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ । |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ଆଧୁନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ <br>(୨୦୧୪–ବର୍ତ୍ତମାନ) | * '''୨୦୧୪:''' ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରୁ ପୃଥକ ହୋଇ '''ତେଲେଙ୍ଗାନା''' ୨୯ତମ ରାଜ୍ୟ ହେଲା ।<br>* '''୨୦୧୯:''' ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ରାଜ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ରଦ୍ଦ ହୋଇ ଏହାକୁ ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ (ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର ଓ ଲଦାଖ)ରେ ପରିଣତ କରାଗଲା ।<br>* '''୨୦୨୦:''' ଦାଦ୍ରା-ନଗର ହାଭେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ-ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଗଲା । |} === ମୁଖ୍ୟ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ === * **୧୯୩୬:** ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଥମ ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଦେଶ । * **୧୯୫୩:** ଫଜଲ ଅଲି କମିଶନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ପାଇଁ ସୁପାରିଶ । * **୨୦୧୯:** ଧାରା ୩୭୦ ଉଚ୍ଛେଦ ଏବଂ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର ପୁନର୍ଗଠନ । == ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା == ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ଏକ ଦ୍ୱିସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳିତ । ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ କରୁଥିବା ବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସିଧାସଳଖ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଅନ୍ତି । {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa; line-height:1.6em;" |+ style="background:#4B0082; color:white; padding:10px; font-size:1.2em;" | '''ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଶାସନଗତ ପ୍ରଭେଦ''' |- style="background:#f2f2f2; text-align:center;" ! width="20%" | ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ !! width="40%" | ରାଜ୍ୟ (States) !! width="40%" | କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ (UTs) |- | '''ସାମ୍ବିଧାନିକ ମୁଖ୍ୟ''' | '''ରାଜ୍ୟପାଳ''' | '''ଉପରାଜ୍ୟପାଳ''' କିମ୍ବା '''ପ୍ରଶାସକ''' |- | '''ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟ''' | '''ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ''' (ନିର୍ବାଚିତ) | ଭାରତର '''ରାଷ୍ଟ୍ରପତି''' (କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଜରିଆରେ) |- | '''ବିଧାନସଭା''' | ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟରେ ନିଜସ୍ୱ ବିଧାନସଭା ରହିଛି । | କେବଳ ଦିଲ୍ଲୀ, ପୁଡୁଚେରୀ ଏବଂ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରରେ ବିଧାନସଭା ରହିଛି । |- | '''ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ''' | ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀରେ ଥିବା ବିଷୟ ଉପରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଆଇନ ଗଢ଼ିପାରିବେ । | ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୀତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପରିଚାଳିତ ହୁଅନ୍ତି । |- | '''ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ''' | ସଂସଦର ଉଭୟ ସଦନ ([[ଲୋକ ସଭା]] ଓ [[ରାଜ୍ୟ ସଭା]])ରେ ପ୍ରତିନିଧି ରହନ୍ତି । | ସମସ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜ୍ୟ ସଭାରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ନାହିଁ । |} === ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଂସ୍ଥା === * '''ରାଜ୍ୟ ସରକାର:''' ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ବିଧାୟିକା (Legislature), କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା (Executive) ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକା (Judiciary) । * '''କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଭୂମିକା:''' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (Ministry of Home Affairs) ପ୍ରଶାସନିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ । * '''ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ:''' ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଏବଂ ପୌରପାଳିକା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଶାସନ ପରିଚାଳିତ ହୁଏ । == ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି == ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଶ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସପ୍ତମ ବୃହତ୍ତମ ଦେଶ । ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅଟେ । === ଭୌଗୋଳିକ ରୂପରେଖ === {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border:1px solid #aaa;" |+ style="background:#2E8B57; color:white; padding:10px; font-size:1.2em;" | '''ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ''' |- style="background:#E9E9E9; text-align:center;" ! width="30%" | ବିଷୟ !! width="40%" | ସର୍ବବୃହତ !! width="30%" | ସର୍ବନିମ୍ନ |- | '''କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (Area)''' | [[ରାଜସ୍ଥାନ]] (୩,୪୨,୨୩୯ କିମି²) | [[ଗୋଆ]] (୩,୭୦୨ କିମି²) |- | '''ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧-୨୦୨୪)''' | [[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]] (~୨୪ କୋଟି) | [[ସିକିମ]] (~୬.୯ ଲକ୍ଷ) |- | '''ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତ୍ୱ''' | [[ବିହାର]] (୧,୧୦୬ ବ୍ୟକ୍ତି/କିମି²) | [[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] (୧୭ ବ୍ୟକ୍ତି/କିମି²) |- | '''ସାକ୍ଷରତା ହାର''' | [[କେରଳ]] (୯୪% +) | [[ବିହାର]] (~୭୦%) |} === ଜନସଂଖ୍ୟାତ୍ମକ ପରିସଂଖ୍ୟାନ (ଅପଡେଟେଡ୍) === [[File:India-demography.png|thumb|right|300px|ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟା ବିତରଣ ମାନଚିତ୍ର]] * '''ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ:''' ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତର ହାରାହାରି ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ ୯୪୩ ଥିବାବେଳେ, କେରଳରେ ଏହା ସର୍ବାଧିକ (୧୦୮୪) ଅଟେ । * '''ସହରୀକରଣ:''' [[ତାମିଲନାଡୁ]] ଏବଂ [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସହରୀକୃତ ରାଜ୍ୟ । * '''କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ:''' କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ [[ଲଦାଖ]] ସର୍ବବୃହତ ଏବଂ ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ [[ଦିଲ୍ଲୀ]] ସର୍ବବୃହତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ । === ପ୍ରମୁଖ ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା === {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa;" |- style="background:#F4A460; text-align:center;" ! ଦିଗ !! ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ !! ରାଜ୍ୟ / କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ |- | '''ଉତ୍ତର''' || ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳା || ଲଦାଖ, ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ |- | '''ଦକ୍ଷିଣ''' || ଭାରତ ମହାସାଗର || ତାମିଲନାଡୁ (କନ୍ୟାକୁମାରୀ) |- | '''ପୂର୍ବ''' || ବଙ୍ଗୋପସାଗର || ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଓଡ଼ିଶା, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ |- | '''ପଶ୍ଚିମ''' || ଆରବ ସାଗର || ଗୁଜରାଟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଗୋଆ |} == ସାଂସ୍କୃତିକ ବିବିଧତା == ଭାରତ "ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା"ର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ । ପ୍ରତିଟି ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ନିଜସ୍ୱ ଭାଷା, ପୋଷାକ, ଖାଦ୍ୟପେୟ ଏବଂ ପରମ୍ପରା ରହିଛି, ଯାହା ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥାଏ । {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa; line-height:1.6em;" |+ style="background:#800000; color:white; padding:10px; font-size:1.2em;" | '''ଭାରତର ରାଜ୍ୟଭିତ୍ତିକ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ''' |- style="background:#f9f9f9; text-align:center;" ! width="25%" | ସାଂସ୍କୃତିକ ଦିଗ !! width="75%" | ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣ ଓ ବିବରଣୀ |- | '''ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ''' | ଓଡ଼ିଶାର '''ଓଡ଼ିଶୀ''', କେରଳର '''କଥକଳି''', ତାମିଲନାଡୁର '''ଭାରତନାଟ୍ୟମ୍''', ଆସାମର '''ସତ୍ରିୟା''' ଏବଂ ଉତ୍ତର ଭାରତର '''କଥକ''' । |- | '''ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ''' | ଓଡ଼ିଶାର '''ରଥଯାତ୍ରା''', ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର '''ଦୁର୍ଗା ପୂଜା''', ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର '''ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ''', କେରଳର '''ଓଣମ''' ଏବଂ ପଞ୍ଜାବର '''ବୈଶାଖୀ''' । |- | '''ଭାଷାଗତ ବିବିଧତା''' | ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ୨୨ଟି ଆଧିକାରିକ ଭାଷା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଉତ୍ତରରେ '''ହିନ୍ଦୀ''', ଦକ୍ଷିଣରେ '''ଦ୍ରାବିଡ଼ ଭାଷାଗୋଷ୍ଠୀ''' (ତାମିଲ, ତେଲୁଗୁ, କନ୍ନଡ, ମାଲାୟାଲାମ) ଏବଂ ପୂର୍ବରେ '''ଓଡ଼ିଆ''' ଓ '''ବଙ୍ଗାଳୀ''' ପ୍ରମୁଖ । |- | '''ଖାଦ୍ୟଶୈଳୀ''' | ଦକ୍ଷିଣର '''ଇଡ୍‌ଲି-ଦୋସା''', ପଞ୍ଜାବର '''ମକ୍କେ ଦି ରୋଟି''', ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର '''ମାଛ ଭାତ''' ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ '''ପଖାଳ''' ଓ '''ରସଗୋଲା''' । |- | '''ହସ୍ତଶିଳ୍ପ''' | ଓଡ଼ିଶାର '''ପଟ୍ଟଚିତ୍ର''', ରାଜସ୍ଥାନର '''ବାନ୍ଧନୀ''' ଶାଢ଼ୀ, କାଶ୍ମୀରର '''ପଶ୍ମିନା''' ଶଲ୍ ଏବଂ ଗୁଜରାଟର '''କଚ୍ଛି''' କାମ । |} === ୟୁନେସ୍କୋ (UNESCO) ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳ === [[File:Konark Sun Temple.jpg|thumb|left|250px|ଓଡ଼ିଶାର କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର]] ଭାରତର ପ୍ରତିଟି କୋଣରେ ୟୁନେସ୍କୋ ଦ୍ୱାରା ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳ ରହିଛି । * '''ସ୍ଥାପତ୍ୟ:''' ଓଡ଼ିଶାର '''କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର''', ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର '''ତାଜମହଲ''' ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର '''ଖଜୁରାହୋ''' ମନ୍ଦିର । * '''ପ୍ରାକୃତିକ ଐତିହ୍ୟ:''' ଆସାମର '''କାଜିରଙ୍ଗା''' ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର '''ସୁନ୍ଦରବନ''' । == କ୍ଷମତା ବିଭାଜନ ଓ ସମ୍ବିଧାନ == ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର '''ସପ୍ତମ ଅନୁସୂଚୀ''' (Seventh Schedule) ଅନୁଯାୟୀ, କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଧାନିକ କ୍ଷମତାକୁ ତିନୋଟି ସୂଚୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa;" |+ style="background:#0047AB; color:white; padding:10px; font-size:1.1em;" | '''ସପ୍ତମ ଅନୁସୂଚୀ: କ୍ଷମତା ବଣ୍ଟନ''' |- style="background:#f2f2f2; text-align:center;" ! width="25%" | ସୂଚୀର ନାମ !! width="25%" | କ୍ଷମତା !! width="50%" | ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ବିଷୟ (ଉଦାହରଣ) |- | '''ସଂଘ ସୂଚୀ''' (Union List) | କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର | ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର, ରେଳବାଇ, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଏବଂ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ । |- | '''ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀ''' (State List) | ରାଜ୍ୟ ସରକାର | ପୋଲିସ, ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, କୃଷି, ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ଏବଂ ବଜାର । |- | '''ଯୁଗ୍ମ ସୂଚୀ''' (Concurrent List) | କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ | ଶିକ୍ଷା, ଜଙ୍ଗଲ, ବିବାହ ଓ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ, ଏବଂ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସଂରକ୍ଷଣ । |} === ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ଷମତା (Residuary Powers) === ଯେଉଁ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଏହି ତିନୋଟି ସୂଚୀରେ ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିବାର କ୍ଷମତା କେବଳ ସଂସଦ ବା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଥାଏ । == ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ == * ଭାରତର ଉପବିଭାଗ * ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକର ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ସଂଗ୍ରହ == ଆଧାର == {{reflist}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|*]] == ବାହାର ସ୍ରୋତ == * [http://www.india.gov.in/knowindia/state_uts.php ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସରକାରୀ ପୋର୍ଟାଲ୍: ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ] * [http://www.indohistory.com/modern_states.html ଭାରତର ମାନଚିତ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଗଠନର ଇତିହାସ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111021034/http://www.indohistory.com/modern_states.html |date=2010-01-11 }} * [http://www.citymayors.com/government/india_government.html ଭାରତର ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରବନ୍ଧ] * [http://www.mapunity.in/maps/india/ ଭାରତର ଏକ ଇଣ୍ଟରାକ୍ଟିଭ୍ ମାନଚିତ୍ର] {{ଭାରତର ରାଜ୍ୟ}} {{DEFAULTSORT:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ| ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ]] n7nczxg90kgoxbwuyjv2sqanvg4qv67 596053 596052 2026-06-06T11:55:29Z SamyakSamantasinghar 42167 /* କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସମୂହ */ 596053 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} [[ଭାରତ]] ଏକ [[ସଂଘୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟ]] ଅଟେ ।<ref name="official">{{cite web |url=http://www.india.gov.in/knowindia/state_uts.php|title=States and union territories|accessdate=2007-09-07 |work= }}</ref> ଏହା '''୨୮ଟି''' [[ଭାରତର ରାଜ୍ୟ|ରାଜ୍ୟ]] ଓ '''୮ଟି''' [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]ରେ ବିଭକ୍ତ । ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ପୁନର୍ବାର ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଶାସନିକ [[ଭାରତର ଉପବିଭାଗ|ଉପବିଭାଗ]]ରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଛି ।<ref name="official"/> {{Short description|ଭାରତର ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟ ଓ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିବରଣୀ}} [[ଭାରତ]] ଏକ [[ସଂଘୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟ]] ଅଟେ ।<ref name="official">{{cite web |url=http://www.india.gov.in/knowindia/state_uts.php|title=States and union territories|access-date=2007-09-07 |work= }}</ref> ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶକୁ ପ୍ରଶାସନିକ ସୁବିଧା ଦୃଷ୍ଟିରୁ '''୨୮ଟି''' [[ଭାରତର ରାଜ୍ୟ|ରାଜ୍ୟ]] ଓ '''୮ଟି''' [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]ରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ପ୍ରଶାସନିକ ଏକକଗୁଡ଼ିକ ପୁନର୍ବାର ଜିଲ୍ଲା, ତହସିଲ ଏବଂ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ପରି ବିଭିନ୍ନ [[ଭାରତର ଉପବିଭାଗ|ଉପବିଭାଗ]]ରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଛି । == ରାଜ୍ୟ ସମୂହର ସୂଚୀ == ଭାରତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ନିଜସ୍ୱ ନିର୍ବାଚିତ ସରକାର ରହିଥାଏ । ନିମ୍ନଲିଖିତ ସାରଣୀରେ ଭାରତର ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟର ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border-collapse:collapse; text-align:center; font-family: sans-serif;" |- style="background-color:#0072B2; color:white; font-size: 1.05em;" ! scope="col" | ମାନଚିତ୍ର ! scope="col" | ରାଜ୍ୟ ! scope="col" | ରାଜଧାନୀ ! scope="col" | ସ୍ଥାପନା ବର୍ଷ ! scope="col" | ଆୟତନ (କି.ମି.^୨) ! scope="col" | ଜନସଂଖ୍ୟା<ref>[http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/india/Statement2_RU_Pop&Sexrtaio_State.xls Provisional Population Totals of India (2011)]</ref> ! scope="col" | ସାକ୍ଷରତା ହାର ! scope="col" | ମୁଖ୍ୟ ଭାଷା ! scope="col" | ଜିଲ୍ଲା ! scope="col" | ଲୋକ ସଭା ! scope="col" | ବିଶେଷ ସୂଚନା |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Arunachal Pradesh locator map.svg|80px]] || '''[[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଇଟାନଗର]] || ୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୭ || ୮୩,୭୪୩ || ୧୩,୮୨,୬୧୧ || ୬୫.୩୮% || ଇଂରାଜୀ || ୨୮ || ୨ || ଏହାକୁ 'ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦେଶ' କୁହାଯାଏ । |- | [[File:Assam locator map.svg|80px]] || '''[[ଆସାମ]]''' || [[ଦିସପୁର]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୭୮,୫୫୦ || ୩,୧୧,୬୯,୨୭୨ || ୭୨.୧୯% || ଅସମୀୟା || ୩୫ || ୧୪ || ଚା' ଚାଷ ଓ ଏକଶୃଙ୍ଗୀ ଗଣ୍ଡା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Andhra Pradesh districts map from 2 June 2014.svg|80px]] || '''[[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଅମରାବତୀ]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ || ୧,୬୨,୯୭୫ || ୪,୯୩,୮୬,୭୯୯ || ୬୭.୦୨% || ତେଲୁଗୁ || ୨୬ || ୨୫ || ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ଗଠିତ ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ । |- | [[File:Uttar Pradesh administrative divisions-or.svg|80px]] || '''[[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଲକ୍ଷ୍ନୌ]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୨,୪୩,୨୯୬ || ୧୯,୯୫,୮୧,୪୭୭ || ୬୭.୬୮% || ହିନ୍ଦୀ || ୭୫ || ୮୦ || ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Uttarakhand locator map.svg|80px]] || '''[[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]]''' || [[ଡେରାଡୁନ]] || ୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୦ || ୫୩,୫୬୬ || ୧,୦୧,୧୬,୭୫୨ || ୭୮.୮୨% || ହିନ୍ଦୀ || ୧୩ || ୫ || ଏହାକୁ 'ଦେବଭୂମି' କୁହାଯାଏ । |- | [[File:Odisha locator map.svg|80px]] || '''[[ଓଡ଼ିଶା]]''' || [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] || ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୬ || ୧,୫୫,୮୨୦ || ୪,୧୯,୪୭,୩୫୮ || ୭୨.୮୭% || [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] || ୩୦ || ୨୧ || ପ୍ରାଚୀନ କଳିଙ୍ଗର ଭୂମି ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର କେନ୍ଦ୍ର । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Karnataka locator map.svg|80px]] || '''[[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]]''' || [[ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ || ୧,୯୧,୭୯୧ || ୬,୧୧,୩୦,୭୦୪ || ୭୫.୩୬% || କନ୍ନଡ || ୩୧ || ୨୮ || ଭାରତର ସୂଚନା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (IT) ହବ୍ । |- | [[File:Kerala locator map.svg|80px]] || '''[[କେରଳ]]''' || [[ଥିରୁଅନନ୍ତପୁରମ]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ || ୩୮,୮୬୩ || ୩,୩୩,୮୭,୬୭୭ || ୯୪.୦୦% || ମାଲାୟାଲମ || ୧୪ || ୨୦ || ସାକ୍ଷରତା ହାରରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Gujarat locator map.svg|80px]] || '''[[ଗୁଜରାଟ]]''' || [[ଗାନ୍ଧୀନଗର]] || ୧ ମଇ ୧୯୬୦ || ୧,୯୬,୦୨୪ || ୬,୦୩,୮୩,୬୨୮ || ୭୮.୦୩% || ଗୁଜରାଟୀ || ୩୩ || ୨୬ || ଭାରତର ଦୀର୍ଘତମ ଉପକୂଳ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟ । |- | [[File:Goa locator map.svg|80px]] || '''[[ଗୋଆ]]''' || [[ପାଣାଜୀ]] || ୩୦ ମଇ ୧୯୮୭ || ୩,୭୦୨ || ୧୪,୫୭,୭୨୩ || ୮୮.୭୦% || କୋଙ୍କଣୀ || ୦୨ || ୨ || ଆୟତନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Chhattisgarh locator map.svg|80px]] || '''[[ଛତିଶଗଡ଼]]''' || [[ରାୟପୁର, ଛତିଶଗଡ଼|ରାୟପୁର]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୦ || ୧,୩୫,୧୯୪ || ୨,୫୫,୪୦,୧୯୬ || ୭୦.୨୮% || ହିନ୍ଦୀ || ୩୩ || ୧୧ || ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ ପୃଥକ ହୋଇ ଗଠିତ । |- | [[File:Jharkhand locator map.svg|80px]] || '''[[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]]''' || [[ରାଞ୍ଚି]] || ୧୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୦ || ୭୪,୬୭୭ || ୩,୨୯,୬୬,୨୩୮ || ୬୬.୪୧% || ହିନ୍ଦୀ || ୨୪ || ୧୪ || ଖଣିଜ ସମ୍ପଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Tamil Nadu locator map.svg|80px]] || '''[[ତାମିଲନାଡୁ]]''' || [[ଚେନ୍ନାଇ]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୧,୩୦,୦୫୮ || ୭,୨୧,୩୮,୯୫୮ || ୮୦.୦୯% || ତାମିଲ || ୩୮ || ୩୯ || ଦ୍ରାବିଡ଼ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଭାରତନାଟ୍ୟମ୍ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । |- | [[File:Telangana districts.svg|80px]] || '''[[ତେଲେଙ୍ଗାନା]]''' || [[ହାଇଦ୍ରାବାଦ]] || ୨ ଜୁନ ୨୦୧୪ || ୧,୧୨,୦୭୭ || ୩,୮୦,୦୩,୬୭୪ || ୬୬.୫୪% || ତେଲୁଗୁ || ୩୩ || ୧୭ || ଭାରତର ସର୍ବନୂତନ ଗଠିତ ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Tripura-district-map.svg|80px]] || '''[[ତ୍ରିପୁରା]]''' || [[ଅଗରତାଲା]] || ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୨ || ୧୦,୪୯୧ || ୩୬,୭୧,୦୩୨ || ୮୭.୨୨% || ବଙ୍ଗାଳୀ, କୋକବୋରୋକ || ୦୮ || ୨ || ବଙ୍ଗଳା ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଭାବ ଥିବା ରାଜ୍ୟ । |- | [[File:Nagaland locator map.svg|80px]] || '''[[ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡ|ନାଗାଲାଣ୍ଡ]]''' || [[କୋହିମା]] || ୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୩ || ୧୬,୫୭୯ || ୧୯,୮୦,୬୦୨ || ୭୯.୫୫% || ଇଂରାଜୀ || ୧୬ || ୧ || ହର୍ଣ୍ଣବିଲ୍ ମହୋତ୍ସବ ଏଠାର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Punjab district map.png|80px]] || '''[[ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତ|ପଞ୍ଜାବ]]''' || [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୬ || ୫୦,୩୬୨ || ୨,୭୭,୦୪,୨୩୬ || ୭୫.୮୪% || ପଞ୍ଜାବୀ || ୨୩ || ୧୩ || ପାଞ୍ଚଟି ନଦୀର ଭୂମି ଓ ଶିଖ୍ ଧର୍ମର କେନ୍ଦ୍ର । |- | [[File:West Bengal locator map.svg|80px]] || '''[[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ|ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]]''' || [[କୋଲକାତା]] || ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ || ୮୮,୭୫୨ || ୯,୧୩,୪୭,୭୩୬ || ୭୬.୨୬% || ବଙ୍ଗାଳୀ || ୨୩ || ୪୨ || ସୁନ୍ଦରବନ ଓ ରୟାଲ ବେଙ୍ଗଲ ଟାଇଗରର ବାସସ୍ଥଳୀ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Bihar locator map.svg|80px]] || '''[[ବିହାର]]''' || [[ପାଟଣା, ବିହାର|ପାଟନା]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୯୯,୨୦୦ || ୧୦,୩୮,୦୪,୬୩୭ || ୬୧.୮୦% || ହିନ୍ଦୀ || ୩୮ || ୪୦ || ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପ୍ରଥମ । |- | [[File:Manipur locator map.svg|80px]] || '''[[ମଣିପୁର]]''' || [[ଇମ୍ଫାଲ]] || ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୨ || ୨୨,୩୪୭ || ୨୭,୨୧,୭୫୬ || ୭୬.୯୪% || ମଣିପୁରୀ || ୧୬ || ୨ || ଲୋକଟାକ ହ୍ରଦ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Madhya Pradesh district map.svg|80px]] || '''[[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଭୋପାଳ]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ || ୩,୦୮,୨୫୨ || ୭,୨୫,୯୭,୫୬୫ || ୬୯.୩୨% || ହିନ୍ଦୀ || ୫୫ || ୨୯ || ଭାରତର ହୃଦୟ ଭାବେ ପରିଚିତ । |- | [[File:Maharashtra locator map.svg|80px]] || '''[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]]''' || [[ମୁମ୍ବାଇ]] || ୧ ମଇ ୧୯୬୦ || ୩,୦୭,୭୧୩ || ୧୧,୨୩,୭୨,୯୭୨ || ୮୨.୩୪% || ମରାଠୀ || ୩୬ || ୪୮ || ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ରାଜଧାନୀ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Districts of Mizoram (2021).png|80px]] || '''[[ମିଜୋରାମ|ମିଜୋରମ]]''' || [[ଆଇଜୋଲ]] || ୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୭ || ୨୧,୦୮୧ || ୧୦,୯୧,୦୧୪ || ୯୧.୩୩% || ମିଜୋ || ୧୧ || ୧ || ବାଉଁଶ ନୃତ୍ୟ (Cheraw) ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । |- | [[File:Meghalaya locator map.svg|80px]] || '''[[ମେଘାଳୟ]]''' || [[ଶିଲଂ]] || ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୨ || ୨୨,୭୨୦ || ୨୯,୬୪,୦୦୭ || ୭୪.୪୩% || ଇଂରାଜୀ || ୧୨ || ୨ || ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନ (ମାଉସିନରାମ) । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Rajasthan locator map.svg|80px]] || '''[[ରାଜସ୍ଥାନ]]''' || [[ଜୟପୁର, ରାଜସ୍ଥାନ|ଜୟପୁର]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୩,୪୨,୨୩୯ || ୬,୮୬,୨୧,୦୧୨ || ୬୬.୧୧% || ହିନ୍ଦୀ || ୫୦ || ୨୫ || ଆୟତନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ରାଜ୍ୟ । |- | [[File:Sikkim districts after 2021.svg|80px]] || '''[[ସିକିମ]]''' || [[ଗାଙ୍ଗଟକ]] || ୧୬ ମଇ ୧୯୭୫ || ୭,୦୯୬ || ୬,୦୭,୬୮୮ || ୮୧.୪୨% || ନେପାଳୀ || ୦୬ || ୧ || ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୈବିକ କୃଷି (Organic) ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Haryana locator map.svg|80px]] || '''[[ହରିୟାଣା|ହରିଆଣା]]''' || [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୬ || ୪୪,୨୧୨ || ୨,୫୩,୫୩,୦୮୧ || ୭୫.୫୫% || ହିନ୍ଦୀ || ୨୨ || ୧୦ || ପଞ୍ଜାବରୁ ପୃଥକ ହୋଇ ଗଠିତ । |- | [[File:Himachal Pradesh locator map.svg|80px]] || '''[[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଶିମଲା]] || ୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୧ || ୫୫,୬୭୩ || ୬୮,୫୬,୫୦୯ || ୮୨.୮୦% || ହିନ୍ଦୀ || ୧୨ || ୪ || ହିମାଳୟ କୋଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ । |} == କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସମୂହ == ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସିଧାସଳଖ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ନିମ୍ନରେ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ତଥ୍ୟ ଦିଆଗଲା: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border-collapse:collapse; text-align:center; font-family: sans-serif;" |- style="background-color:#E67E22; color:white; font-size: 1.05em;" ! scope="col" | ମାନଚିତ୍ର ! scope="col" | କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ! scope="col" | ରାଜଧାନୀ ! scope="col" | ଆୟତନ (କି.ମି.^୨) ! scope="col" | ଜନସଂଖ୍ୟା ! scope="col" | ସାକ୍ଷରତା ହାର ! scope="col" | ବିଶେଷତ୍ୱ |- style="background-color:#FFF5EE;" | [[File:Andaman and Nicobar Islands Wikivoyage map.svg|80px]] || '''[[ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ]]''' || [[ପୋର୍ଟ ବ୍ଲେୟର|ଶ୍ରୀ ବିଜୟ ପୁରମ୍]] || ୮,୨୪୯ || ୪,୧୯,୯୭୮ || ୮୬.୨୭% || ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ୫୭୨ଟି ଦ୍ୱୀପର ସମୂହ । |- | [[File:Chandigarh outline shape.svg|80px]] || '''[[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]]''' || [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || ୧୧୪ || ୧୩,୬୪,୦୦୦ || ୮୬.୪୩% || ପଞ୍ଜାବ ଓ ହରିୟାଣାର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ । |- style="background-color:#FFF5EE;" | [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|80px]] || '''[[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ]]''' || [[ଡାମନ]] || ୬୦୩ || ୭,୪୭,୦୦୦ || ୮୨.୩୬% || ୨୦୨୦ରେ ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମିଶ୍ରଣ କରାଗଲା । |- | [[File:Delhi districts.png|80px]] || '''[[ଦିଲ୍ଲୀ|ଦିଲ୍ଲୀ (ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ)]]''' || [[ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ|ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ]] || ୧,୪୮୪ || ୩,୩୮,୦୭,୦୦୦ || ୮୮.୭୦% || ଭାରତର ରାଜନୈତିକ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜଧାନୀ । |- style="background-color:#FFF5EE;" | [[File:Jammu and Kashmir locator map.svg|80px]] || '''[[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର|ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର]]''' || [[ଶ୍ରୀନଗର]] (ଗ୍ରୀଷ୍ମ), [[ଜାମ୍ମୁ|ଜମ୍ମୁ]] (ଶୀତ) || ୪୨,୨୪୧ || ୧,୫୮,୬୭,୦୧୩ || ୭୭.୩୦% || ୨୦୧୯ରେ ରାଜ୍ୟରୁ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ । |- | [[File:Ladakh locator map.svg|80px]] || '''[[ଲଦାଖ]]''' || [[:en:Leh|ଲେହ]], [[:en:Kargil|କାରଗିଲ]]|| ୫୯,୧୪୬ || ୩,୦୩,୯୨୮ || ୭୪.୨୭% || କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସର୍ବବୃହତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ । |- style="background-color:#FFF5EE;" | [[File:Map of Lakshadweep-en.svg|80px]] || '''[[ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ]]''' || [[କବରତ୍ତୀ|କାଭାରାତ୍ତି]] || ୩୨ || ୬୯,୮୭୩ || ୯୨.୨୮% || ଆରବ ସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରବାଳ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ । |- | [[File:Puducherry Map.svg|80px]] || '''[[ପୁଡୁଚେରୀ]]''' || [[ପୁଡୁଚେରୀ]]|| ୪୮୩ || ୧୬,୪୩,୦୦୦ || ୮୬.୫୫% || ପୂର୍ବତନ ଫରାସୀ ଉପନିବେଶ । |} == କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ବିଭାଗ ଓ ଦାୟିତ୍ୱ == ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ସପ୍ତମ ଅନୁସୂଚୀ ଅନୁଯାୟୀ କ୍ଷମତାକୁ ତିନୋଟି ତାଲିକାରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି: ସଂଘ ସୂଚୀ (କେନ୍ଦ୍ର), ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀ ଏବଂ ଯୁଗ୍ମ ସୂଚୀ । {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border:1px solid #aaa; text-align:left;" |+ style="background:#003366; color:white; padding:10px; font-size:1.1em;" | '''ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା: କେନ୍ଦ୍ର ବନାମ ରାଜ୍ୟ''' |- style="background:#E9E9E9; text-align:center;" ! width="20%" | ବିଭାଗ ! width="40%" | କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ (ସଂଘ ସୂଚୀ) ! width="40%" | ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ (ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀ) |- | '''ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ସୁରକ୍ଷା''' | ସେନା, ନୌସେନା, ବାୟୁସେନା ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମା ସୁରକ୍ଷା । | ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସ ବାହିନୀ । |- | '''ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର''' | ଅନ୍ୟ ଦେଶ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ, ଚୁକ୍ତିନାମା ଏବଂ କୂଟନୀତି । | କୌଣସି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦାୟିତ୍ୱ ନାହିଁ (କେନ୍ଦ୍ରର ନିୟମ ପାଳନ କରନ୍ତି) । |- | '''ଅର୍ଥ ଓ ମୁଦ୍ରା''' | ମୁଦ୍ରା ଛାପିବା, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଆୟକର (Income Tax) । | ବିକ୍ରୟ କର, ଜମି ରାଜସ୍ୱ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଅବକାରୀ ଶୁଳ୍କ । |- | '''ପରିବହନ''' | ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ, ଜାତୀୟ ରାଜପଥ (NH) ଏବଂ ବିମାନ ଚଳାଚଳ । | ରାଜ୍ୟ ପରିବହନ ନିଗମ (Bus), ଗ୍ରାମ୍ୟ ରାସ୍ତା ଓ ପଞ୍ଚାୟତ ପଥ । |- | '''ନ୍ୟାୟପାଳିକା''' | ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ (Supreme Court) ର ପରିଚାଳନା । | ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ (High Court) ଓ ଜିଲ୍ଲା କୋର୍ଟ । |- | '''ଲୋକସେବା''' | ସର୍ବଭାରତୀୟ ସେବା (IAS, IPS) ଓ UPSC । | ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା (ଯଥା: OAS) ଓ OPSC । |} === ଯୁଗ୍ମ ସୂଚୀ (Concurrent List) === ଏହି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିପାରିବେ: * ଶିକ୍ଷା: ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରୀୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ । * ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ: ଡାକ୍ତରଖାନା ପରିଚାଳନା ଏବଂ ମହାମାରୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ । * ଅରଣ୍ୟ ଓ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ: ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା । * ବିବାହ ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାର: ସାମାଜିକ ନିୟମାବଳୀ ଏବଂ ପଞ୍ଜୀକରଣ । == ଇତିହାସ == ଭାରତର ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଜନର ଇତିହାସ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ, ମାତ୍ର ଆଧୁନିକ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଭାଷା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ସୁବିଧା ଆଧାରରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ପୁନର୍ଗଠନ କରାଯାଇଛି । {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa; line-height:1.6em;" |+ style="background:#003366; color:white; padding:10px; font-size:1.2em;" | '''ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଗଠନର ଐତିହାସିକ କ୍ରମବିକାଶ''' |- style="background:#eeeeee; text-align:center;" ! width="20%" | ସମୟକାଳ !! width="80%" | ମୁଖ୍ୟ ଐତିହାସିକ ଘଟଣାବଳୀ |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ <br>(୧୯୪୭ ପୂର୍ବରୁ) | ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ ଭାରତ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଥିଲା: '''ପ୍ରଦେଶ (Provinces)''' ଯାହା ସିଧାସଳଖ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଉଥିଲା ଏବଂ '''ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ (Princely States)''' ଯାହା ସ୍ଥାନୀୟ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଉଥିଲା । ୧୯୩୬ରେ ଓଡ଼ିଶା ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ <br>(୧୯୪୭–୧୯୫୦) | ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୫୬୨ଟି ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟକୁ ଭାରତ ସଂଘରେ ମିଶ୍ରଣ କରାଗଲା । ୧୯୫୦ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କୁ ୪ଟି ଶ୍ରେଣୀରେ (Part A, B, C, D) ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ <br>(୧୯୫୬) | ୧୯୫୩ରେ ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ '''ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ''' ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଗଠିତ ହେଲା । ଏହାପରେ ୧୯୫୬ରେ '''ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ଆଇନ''' (States Reorganisation Act) ପାରିତ ହେଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେଶକୁ ୧୪ଟି ରାଜ୍ୟ ଓ ୬ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୁନଃବିଭକ୍ତ କରାଗଲା । |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିଭାଜନ <br>(୧୯୬୦–୨୦୦୦) | * '''୧୯୬୦:''' ବମ୍ବେ ପ୍ରଦେଶ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠିତ ।<br>* '''୧୯୬୬:''' ପଞ୍ଜାବରୁ ହରିୟାଣା ପୃଥକ ହେଲା ।<br>* '''୨୦୦୦:''' ତିନୋଟି ନୂଆ ରାଜ୍ୟ ଗଠିତ: ଛତିଶଗଡ଼, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ । |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ଆଧୁନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ <br>(୨୦୧୪–ବର୍ତ୍ତମାନ) | * '''୨୦୧୪:''' ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରୁ ପୃଥକ ହୋଇ '''ତେଲେଙ୍ଗାନା''' ୨୯ତମ ରାଜ୍ୟ ହେଲା ।<br>* '''୨୦୧୯:''' ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ରାଜ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ରଦ୍ଦ ହୋଇ ଏହାକୁ ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ (ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର ଓ ଲଦାଖ)ରେ ପରିଣତ କରାଗଲା ।<br>* '''୨୦୨୦:''' ଦାଦ୍ରା-ନଗର ହାଭେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ-ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଗଲା । |} === ମୁଖ୍ୟ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ === * **୧୯୩୬:** ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଥମ ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଦେଶ । * **୧୯୫୩:** ଫଜଲ ଅଲି କମିଶନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ପାଇଁ ସୁପାରିଶ । * **୨୦୧୯:** ଧାରା ୩୭୦ ଉଚ୍ଛେଦ ଏବଂ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର ପୁନର୍ଗଠନ । == ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା == ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ଏକ ଦ୍ୱିସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳିତ । ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ କରୁଥିବା ବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସିଧାସଳଖ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଅନ୍ତି । {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa; line-height:1.6em;" |+ style="background:#4B0082; color:white; padding:10px; font-size:1.2em;" | '''ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଶାସନଗତ ପ୍ରଭେଦ''' |- style="background:#f2f2f2; text-align:center;" ! width="20%" | ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ !! width="40%" | ରାଜ୍ୟ (States) !! width="40%" | କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ (UTs) |- | '''ସାମ୍ବିଧାନିକ ମୁଖ୍ୟ''' | '''ରାଜ୍ୟପାଳ''' | '''ଉପରାଜ୍ୟପାଳ''' କିମ୍ବା '''ପ୍ରଶାସକ''' |- | '''ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟ''' | '''ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ''' (ନିର୍ବାଚିତ) | ଭାରତର '''ରାଷ୍ଟ୍ରପତି''' (କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଜରିଆରେ) |- | '''ବିଧାନସଭା''' | ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟରେ ନିଜସ୍ୱ ବିଧାନସଭା ରହିଛି । | କେବଳ ଦିଲ୍ଲୀ, ପୁଡୁଚେରୀ ଏବଂ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରରେ ବିଧାନସଭା ରହିଛି । |- | '''ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ''' | ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀରେ ଥିବା ବିଷୟ ଉପରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଆଇନ ଗଢ଼ିପାରିବେ । | ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୀତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପରିଚାଳିତ ହୁଅନ୍ତି । |- | '''ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ''' | ସଂସଦର ଉଭୟ ସଦନ ([[ଲୋକ ସଭା]] ଓ [[ରାଜ୍ୟ ସଭା]])ରେ ପ୍ରତିନିଧି ରହନ୍ତି । | ସମସ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜ୍ୟ ସଭାରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ନାହିଁ । |} === ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଂସ୍ଥା === * '''ରାଜ୍ୟ ସରକାର:''' ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ବିଧାୟିକା (Legislature), କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା (Executive) ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକା (Judiciary) । * '''କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଭୂମିକା:''' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (Ministry of Home Affairs) ପ୍ରଶାସନିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ । * '''ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ:''' ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଏବଂ ପୌରପାଳିକା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଶାସନ ପରିଚାଳିତ ହୁଏ । == ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି == ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଶ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସପ୍ତମ ବୃହତ୍ତମ ଦେଶ । ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅଟେ । === ଭୌଗୋଳିକ ରୂପରେଖ === {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border:1px solid #aaa;" |+ style="background:#2E8B57; color:white; padding:10px; font-size:1.2em;" | '''ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ''' |- style="background:#E9E9E9; text-align:center;" ! width="30%" | ବିଷୟ !! width="40%" | ସର୍ବବୃହତ !! width="30%" | ସର୍ବନିମ୍ନ |- | '''କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (Area)''' | [[ରାଜସ୍ଥାନ]] (୩,୪୨,୨୩୯ କିମି²) | [[ଗୋଆ]] (୩,୭୦୨ କିମି²) |- | '''ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧-୨୦୨୪)''' | [[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]] (~୨୪ କୋଟି) | [[ସିକିମ]] (~୬.୯ ଲକ୍ଷ) |- | '''ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତ୍ୱ''' | [[ବିହାର]] (୧,୧୦୬ ବ୍ୟକ୍ତି/କିମି²) | [[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] (୧୭ ବ୍ୟକ୍ତି/କିମି²) |- | '''ସାକ୍ଷରତା ହାର''' | [[କେରଳ]] (୯୪% +) | [[ବିହାର]] (~୭୦%) |} === ଜନସଂଖ୍ୟାତ୍ମକ ପରିସଂଖ୍ୟାନ (ଅପଡେଟେଡ୍) === [[File:India-demography.png|thumb|right|300px|ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟା ବିତରଣ ମାନଚିତ୍ର]] * '''ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ:''' ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତର ହାରାହାରି ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ ୯୪୩ ଥିବାବେଳେ, କେରଳରେ ଏହା ସର୍ବାଧିକ (୧୦୮୪) ଅଟେ । * '''ସହରୀକରଣ:''' [[ତାମିଲନାଡୁ]] ଏବଂ [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସହରୀକୃତ ରାଜ୍ୟ । * '''କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ:''' କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ [[ଲଦାଖ]] ସର୍ବବୃହତ ଏବଂ ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ [[ଦିଲ୍ଲୀ]] ସର୍ବବୃହତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ । === ପ୍ରମୁଖ ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା === {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa;" |- style="background:#F4A460; text-align:center;" ! ଦିଗ !! ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ !! ରାଜ୍ୟ / କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ |- | '''ଉତ୍ତର''' || ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳା || ଲଦାଖ, ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ |- | '''ଦକ୍ଷିଣ''' || ଭାରତ ମହାସାଗର || ତାମିଲନାଡୁ (କନ୍ୟାକୁମାରୀ) |- | '''ପୂର୍ବ''' || ବଙ୍ଗୋପସାଗର || ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଓଡ଼ିଶା, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ |- | '''ପଶ୍ଚିମ''' || ଆରବ ସାଗର || ଗୁଜରାଟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଗୋଆ |} == ସାଂସ୍କୃତିକ ବିବିଧତା == ଭାରତ "ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା"ର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ । ପ୍ରତିଟି ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ନିଜସ୍ୱ ଭାଷା, ପୋଷାକ, ଖାଦ୍ୟପେୟ ଏବଂ ପରମ୍ପରା ରହିଛି, ଯାହା ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥାଏ । {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa; line-height:1.6em;" |+ style="background:#800000; color:white; padding:10px; font-size:1.2em;" | '''ଭାରତର ରାଜ୍ୟଭିତ୍ତିକ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ''' |- style="background:#f9f9f9; text-align:center;" ! width="25%" | ସାଂସ୍କୃତିକ ଦିଗ !! width="75%" | ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣ ଓ ବିବରଣୀ |- | '''ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ''' | ଓଡ଼ିଶାର '''ଓଡ଼ିଶୀ''', କେରଳର '''କଥକଳି''', ତାମିଲନାଡୁର '''ଭାରତନାଟ୍ୟମ୍''', ଆସାମର '''ସତ୍ରିୟା''' ଏବଂ ଉତ୍ତର ଭାରତର '''କଥକ''' । |- | '''ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ''' | ଓଡ଼ିଶାର '''ରଥଯାତ୍ରା''', ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର '''ଦୁର୍ଗା ପୂଜା''', ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର '''ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ''', କେରଳର '''ଓଣମ''' ଏବଂ ପଞ୍ଜାବର '''ବୈଶାଖୀ''' । |- | '''ଭାଷାଗତ ବିବିଧତା''' | ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ୨୨ଟି ଆଧିକାରିକ ଭାଷା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଉତ୍ତରରେ '''ହିନ୍ଦୀ''', ଦକ୍ଷିଣରେ '''ଦ୍ରାବିଡ଼ ଭାଷାଗୋଷ୍ଠୀ''' (ତାମିଲ, ତେଲୁଗୁ, କନ୍ନଡ, ମାଲାୟାଲାମ) ଏବଂ ପୂର୍ବରେ '''ଓଡ଼ିଆ''' ଓ '''ବଙ୍ଗାଳୀ''' ପ୍ରମୁଖ । |- | '''ଖାଦ୍ୟଶୈଳୀ''' | ଦକ୍ଷିଣର '''ଇଡ୍‌ଲି-ଦୋସା''', ପଞ୍ଜାବର '''ମକ୍କେ ଦି ରୋଟି''', ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର '''ମାଛ ଭାତ''' ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ '''ପଖାଳ''' ଓ '''ରସଗୋଲା''' । |- | '''ହସ୍ତଶିଳ୍ପ''' | ଓଡ଼ିଶାର '''ପଟ୍ଟଚିତ୍ର''', ରାଜସ୍ଥାନର '''ବାନ୍ଧନୀ''' ଶାଢ଼ୀ, କାଶ୍ମୀରର '''ପଶ୍ମିନା''' ଶଲ୍ ଏବଂ ଗୁଜରାଟର '''କଚ୍ଛି''' କାମ । |} === ୟୁନେସ୍କୋ (UNESCO) ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳ === [[File:Konark Sun Temple.jpg|thumb|left|250px|ଓଡ଼ିଶାର କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର]] ଭାରତର ପ୍ରତିଟି କୋଣରେ ୟୁନେସ୍କୋ ଦ୍ୱାରା ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳ ରହିଛି । * '''ସ୍ଥାପତ୍ୟ:''' ଓଡ଼ିଶାର '''କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର''', ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର '''ତାଜମହଲ''' ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର '''ଖଜୁରାହୋ''' ମନ୍ଦିର । * '''ପ୍ରାକୃତିକ ଐତିହ୍ୟ:''' ଆସାମର '''କାଜିରଙ୍ଗା''' ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର '''ସୁନ୍ଦରବନ''' । == କ୍ଷମତା ବିଭାଜନ ଓ ସମ୍ବିଧାନ == ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର '''ସପ୍ତମ ଅନୁସୂଚୀ''' (Seventh Schedule) ଅନୁଯାୟୀ, କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଧାନିକ କ୍ଷମତାକୁ ତିନୋଟି ସୂଚୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa;" |+ style="background:#0047AB; color:white; padding:10px; font-size:1.1em;" | '''ସପ୍ତମ ଅନୁସୂଚୀ: କ୍ଷମତା ବଣ୍ଟନ''' |- style="background:#f2f2f2; text-align:center;" ! width="25%" | ସୂଚୀର ନାମ !! width="25%" | କ୍ଷମତା !! width="50%" | ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ବିଷୟ (ଉଦାହରଣ) |- | '''ସଂଘ ସୂଚୀ''' (Union List) | କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର | ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର, ରେଳବାଇ, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଏବଂ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ । |- | '''ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀ''' (State List) | ରାଜ୍ୟ ସରକାର | ପୋଲିସ, ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, କୃଷି, ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ଏବଂ ବଜାର । |- | '''ଯୁଗ୍ମ ସୂଚୀ''' (Concurrent List) | କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ | ଶିକ୍ଷା, ଜଙ୍ଗଲ, ବିବାହ ଓ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ, ଏବଂ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସଂରକ୍ଷଣ । |} === ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ଷମତା (Residuary Powers) === ଯେଉଁ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଏହି ତିନୋଟି ସୂଚୀରେ ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିବାର କ୍ଷମତା କେବଳ ସଂସଦ ବା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଥାଏ । == ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ == * ଭାରତର ଉପବିଭାଗ * ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକର ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ସଂଗ୍ରହ == ଆଧାର == {{reflist}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|*]] == ବାହାର ସ୍ରୋତ == * [http://www.india.gov.in/knowindia/state_uts.php ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସରକାରୀ ପୋର୍ଟାଲ୍: ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ] * [http://www.indohistory.com/modern_states.html ଭାରତର ମାନଚିତ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଗଠନର ଇତିହାସ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111021034/http://www.indohistory.com/modern_states.html |date=2010-01-11 }} * [http://www.citymayors.com/government/india_government.html ଭାରତର ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରବନ୍ଧ] * [http://www.mapunity.in/maps/india/ ଭାରତର ଏକ ଇଣ୍ଟରାକ୍ଟିଭ୍ ମାନଚିତ୍ର] {{ଭାରତର ରାଜ୍ୟ}} {{DEFAULTSORT:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ| ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ]] bb8bal0ihdeq1j7u1npejqytzatdqag 596054 596053 2026-06-06T11:58:34Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596054 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use Indian English|date=June 2023}} {{Use dmy dates|date=September 2020}} {{Infobox | bodystyle = width: 25em; font-size: 90%; | title = ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | titleclass = summary | image = [[File:India states and union territories map.svg|250px]] | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ବର୍ଗ | data2 = ସଂଘୀୟ ରାଜ୍ୟ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ସଂଖ୍ୟା | data4 = ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟ ଓ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | label5 = ପ୍ରଶାସନ | data5 = ରାଜ୍ୟ ସରକାର (ରାଜ୍ୟ) / କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ) | label6 = ଉପ-ବିଭାଜନ | data6 = ବିଭାଗ ଓ ଜିଲ୍ଲା | header7 = ଜନସଂଖ୍ୟା ପରିସର | label8 = ରାଜ୍ୟ | data8 = ସିକ୍କିମ (ନ୍ୟୁନତମ) - ୬,୧୦,୫୭୭ <br/> ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ (ସର୍ବାଧିକ) - ୧୯,୯୮,୧୨,୩୪୧ | label9 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | data9 = ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ (ନ୍ୟୁନତମ) - ୬୪,୪୭୩ <br/> ଦିଲ୍ଲୀ (ସର୍ବାଧିକ) - ୧,୬୭,୮୭,୯୪୧ | header10 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପରିସର | label11 = ରାଜ୍ୟ | data11 = ଗୋଆ (କ୍ଷୁଦ୍ରତମ) - ୩,୭୦୨ ବର୍ଗ କି.ମି. <br/> ରାଜସ୍ଥାନ (ବୃହତ୍ତମ) - ୩,୪୨,୨୬୯ ବର୍ଗ କି.ମି. | label12 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | data12 = ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ (କ୍ଷୁଦ୍ରତମ) - ୩୨ ବର୍ଗ କି.ମି. <br/> ଲଦାଖ (ବୃହତ୍ତମ) - ୫୯,୧୪୬ ବର୍ଗ କି.ମି. }} '''ଭାରତ''' ଏକ ସଂଘୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ର, ଯାହା ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ମୋଟ ଉପରେ ଏହି ୩୬ଟି ଉପ-ଜାତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଏକକ ରହିଛି।<ref>{{cite web|url=https://knowindia.gov.in/states-uts/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818054533/http://knowindia.gov.in/states-uts/|url-status=dead|archive-date=18 August 2017|title=States and Union Territories|publisher=[[Know India Programme]]|access-date=21 April 2020}}</ref> ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପୁନଶ୍ଚ ଅନେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ପ୍ରାୟ ୮୦୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ରହିଛି, ଯାହାର ଅଧୀନରେ ଆହୁରି ଅନେକ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ତର ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି।<ref>{{cite web |date=21 June 2024 |title=Local Government Directory, Government of India |url=https://lgdirectory.gov.in/ |access-date=21 June 2024 |publisher=[[ଭାରତ ସରକାର]] |archive-date=25 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240625225848/https://lgdirectory.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଏବଂ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ପ୍ରଶାସନିକ ଏକକ, ଯେଉଁଠାରେ ନିଜସ୍ୱ ରାଜ୍ୟ ସରକାର କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ରାଜ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଆଇନଗତ କ୍ଷମତା, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥାଏ। କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସିଧାସଳଖ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାଧାରଣତଃ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ସରକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥାଏ, ମାତ୍ର କେତେକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରତିନିଧିମୂଳକ ସରକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। == ଆଧାର == {{reflist}} == ରାଜ୍ୟ ସମୂହର ସୂଚୀ == ଭାରତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ନିଜସ୍ୱ ନିର୍ବାଚିତ ସରକାର ରହିଥାଏ । ନିମ୍ନଲିଖିତ ସାରଣୀରେ ଭାରତର ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟର ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border-collapse:collapse; text-align:center; font-family: sans-serif;" |- style="background-color:#0072B2; color:white; font-size: 1.05em;" ! scope="col" | ମାନଚିତ୍ର ! scope="col" | ରାଜ୍ୟ ! scope="col" | ରାଜଧାନୀ ! scope="col" | ସ୍ଥାପନା ବର୍ଷ ! scope="col" | ଆୟତନ (କି.ମି.^୨) ! scope="col" | ଜନସଂଖ୍ୟା<ref>[http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/india/Statement2_RU_Pop&Sexrtaio_State.xls Provisional Population Totals of India (2011)]</ref> ! scope="col" | ସାକ୍ଷରତା ହାର ! scope="col" | ମୁଖ୍ୟ ଭାଷା ! scope="col" | ଜିଲ୍ଲା ! scope="col" | ଲୋକ ସଭା ! scope="col" | ବିଶେଷ ସୂଚନା |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Arunachal Pradesh locator map.svg|80px]] || '''[[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଇଟାନଗର]] || ୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୭ || ୮୩,୭୪୩ || ୧୩,୮୨,୬୧୧ || ୬୫.୩୮% || ଇଂରାଜୀ || ୨୮ || ୨ || ଏହାକୁ 'ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦେଶ' କୁହାଯାଏ । |- | [[File:Assam locator map.svg|80px]] || '''[[ଆସାମ]]''' || [[ଦିସପୁର]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୭୮,୫୫୦ || ୩,୧୧,୬୯,୨୭୨ || ୭୨.୧୯% || ଅସମୀୟା || ୩୫ || ୧୪ || ଚା' ଚାଷ ଓ ଏକଶୃଙ୍ଗୀ ଗଣ୍ଡା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Andhra Pradesh districts map from 2 June 2014.svg|80px]] || '''[[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଅମରାବତୀ]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ || ୧,୬୨,୯୭୫ || ୪,୯୩,୮୬,୭୯୯ || ୬୭.୦୨% || ତେଲୁଗୁ || ୨୬ || ୨୫ || ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ଗଠିତ ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ । |- | [[File:Uttar Pradesh administrative divisions-or.svg|80px]] || '''[[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଲକ୍ଷ୍ନୌ]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୨,୪୩,୨୯୬ || ୧୯,୯୫,୮୧,୪୭୭ || ୬୭.୬୮% || ହିନ୍ଦୀ || ୭୫ || ୮୦ || ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Uttarakhand locator map.svg|80px]] || '''[[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]]''' || [[ଡେରାଡୁନ]] || ୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୦ || ୫୩,୫୬୬ || ୧,୦୧,୧୬,୭୫୨ || ୭୮.୮୨% || ହିନ୍ଦୀ || ୧୩ || ୫ || ଏହାକୁ 'ଦେବଭୂମି' କୁହାଯାଏ । |- | [[File:Odisha locator map.svg|80px]] || '''[[ଓଡ଼ିଶା]]''' || [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] || ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୬ || ୧,୫୫,୮୨୦ || ୪,୧୯,୪୭,୩୫୮ || ୭୨.୮୭% || [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] || ୩୦ || ୨୧ || ପ୍ରାଚୀନ କଳିଙ୍ଗର ଭୂମି ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର କେନ୍ଦ୍ର । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Karnataka locator map.svg|80px]] || '''[[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]]''' || [[ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ || ୧,୯୧,୭୯୧ || ୬,୧୧,୩୦,୭୦୪ || ୭୫.୩୬% || କନ୍ନଡ || ୩୧ || ୨୮ || ଭାରତର ସୂଚନା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (IT) ହବ୍ । |- | [[File:Kerala locator map.svg|80px]] || '''[[କେରଳ]]''' || [[ଥିରୁଅନନ୍ତପୁରମ]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ || ୩୮,୮୬୩ || ୩,୩୩,୮୭,୬୭୭ || ୯୪.୦୦% || ମାଲାୟାଲମ || ୧୪ || ୨୦ || ସାକ୍ଷରତା ହାରରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Gujarat locator map.svg|80px]] || '''[[ଗୁଜରାଟ]]''' || [[ଗାନ୍ଧୀନଗର]] || ୧ ମଇ ୧୯୬୦ || ୧,୯୬,୦୨୪ || ୬,୦୩,୮୩,୬୨୮ || ୭୮.୦୩% || ଗୁଜରାଟୀ || ୩୩ || ୨୬ || ଭାରତର ଦୀର୍ଘତମ ଉପକୂଳ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟ । |- | [[File:Goa locator map.svg|80px]] || '''[[ଗୋଆ]]''' || [[ପାଣାଜୀ]] || ୩୦ ମଇ ୧୯୮୭ || ୩,୭୦୨ || ୧୪,୫୭,୭୨୩ || ୮୮.୭୦% || କୋଙ୍କଣୀ || ୦୨ || ୨ || ଆୟତନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Chhattisgarh locator map.svg|80px]] || '''[[ଛତିଶଗଡ଼]]''' || [[ରାୟପୁର, ଛତିଶଗଡ଼|ରାୟପୁର]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୦ || ୧,୩୫,୧୯୪ || ୨,୫୫,୪୦,୧୯୬ || ୭୦.୨୮% || ହିନ୍ଦୀ || ୩୩ || ୧୧ || ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ ପୃଥକ ହୋଇ ଗଠିତ । |- | [[File:Jharkhand locator map.svg|80px]] || '''[[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]]''' || [[ରାଞ୍ଚି]] || ୧୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୦ || ୭୪,୬୭୭ || ୩,୨୯,୬୬,୨୩୮ || ୬୬.୪୧% || ହିନ୍ଦୀ || ୨୪ || ୧୪ || ଖଣିଜ ସମ୍ପଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Tamil Nadu locator map.svg|80px]] || '''[[ତାମିଲନାଡୁ]]''' || [[ଚେନ୍ନାଇ]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୧,୩୦,୦୫୮ || ୭,୨୧,୩୮,୯୫୮ || ୮୦.୦୯% || ତାମିଲ || ୩୮ || ୩୯ || ଦ୍ରାବିଡ଼ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଭାରତନାଟ୍ୟମ୍ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । |- | [[File:Telangana districts.svg|80px]] || '''[[ତେଲେଙ୍ଗାନା]]''' || [[ହାଇଦ୍ରାବାଦ]] || ୨ ଜୁନ ୨୦୧୪ || ୧,୧୨,୦୭୭ || ୩,୮୦,୦୩,୬୭୪ || ୬୬.୫୪% || ତେଲୁଗୁ || ୩୩ || ୧୭ || ଭାରତର ସର୍ବନୂତନ ଗଠିତ ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Tripura-district-map.svg|80px]] || '''[[ତ୍ରିପୁରା]]''' || [[ଅଗରତାଲା]] || ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୨ || ୧୦,୪୯୧ || ୩୬,୭୧,୦୩୨ || ୮୭.୨୨% || ବଙ୍ଗାଳୀ, କୋକବୋରୋକ || ୦୮ || ୨ || ବଙ୍ଗଳା ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଭାବ ଥିବା ରାଜ୍ୟ । |- | [[File:Nagaland locator map.svg|80px]] || '''[[ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡ|ନାଗାଲାଣ୍ଡ]]''' || [[କୋହିମା]] || ୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୩ || ୧୬,୫୭୯ || ୧୯,୮୦,୬୦୨ || ୭୯.୫୫% || ଇଂରାଜୀ || ୧୬ || ୧ || ହର୍ଣ୍ଣବିଲ୍ ମହୋତ୍ସବ ଏଠାର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Punjab district map.png|80px]] || '''[[ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତ|ପଞ୍ଜାବ]]''' || [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୬ || ୫୦,୩୬୨ || ୨,୭୭,୦୪,୨୩୬ || ୭୫.୮୪% || ପଞ୍ଜାବୀ || ୨୩ || ୧୩ || ପାଞ୍ଚଟି ନଦୀର ଭୂମି ଓ ଶିଖ୍ ଧର୍ମର କେନ୍ଦ୍ର । |- | [[File:West Bengal locator map.svg|80px]] || '''[[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ|ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]]''' || [[କୋଲକାତା]] || ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ || ୮୮,୭୫୨ || ୯,୧୩,୪୭,୭୩୬ || ୭୬.୨୬% || ବଙ୍ଗାଳୀ || ୨୩ || ୪୨ || ସୁନ୍ଦରବନ ଓ ରୟାଲ ବେଙ୍ଗଲ ଟାଇଗରର ବାସସ୍ଥଳୀ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Bihar locator map.svg|80px]] || '''[[ବିହାର]]''' || [[ପାଟଣା, ବିହାର|ପାଟନା]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୯୯,୨୦୦ || ୧୦,୩୮,୦୪,୬୩୭ || ୬୧.୮୦% || ହିନ୍ଦୀ || ୩୮ || ୪୦ || ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପ୍ରଥମ । |- | [[File:Manipur locator map.svg|80px]] || '''[[ମଣିପୁର]]''' || [[ଇମ୍ଫାଲ]] || ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୨ || ୨୨,୩୪୭ || ୨୭,୨୧,୭୫୬ || ୭୬.୯୪% || ମଣିପୁରୀ || ୧୬ || ୨ || ଲୋକଟାକ ହ୍ରଦ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Madhya Pradesh district map.svg|80px]] || '''[[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଭୋପାଳ]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ || ୩,୦୮,୨୫୨ || ୭,୨୫,୯୭,୫୬୫ || ୬୯.୩୨% || ହିନ୍ଦୀ || ୫୫ || ୨୯ || ଭାରତର ହୃଦୟ ଭାବେ ପରିଚିତ । |- | [[File:Maharashtra locator map.svg|80px]] || '''[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]]''' || [[ମୁମ୍ବାଇ]] || ୧ ମଇ ୧୯୬୦ || ୩,୦୭,୭୧୩ || ୧୧,୨୩,୭୨,୯୭୨ || ୮୨.୩୪% || ମରାଠୀ || ୩୬ || ୪୮ || ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ରାଜଧାନୀ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Districts of Mizoram (2021).png|80px]] || '''[[ମିଜୋରାମ|ମିଜୋରମ]]''' || [[ଆଇଜୋଲ]] || ୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୭ || ୨୧,୦୮୧ || ୧୦,୯୧,୦୧୪ || ୯୧.୩୩% || ମିଜୋ || ୧୧ || ୧ || ବାଉଁଶ ନୃତ୍ୟ (Cheraw) ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । |- | [[File:Meghalaya locator map.svg|80px]] || '''[[ମେଘାଳୟ]]''' || [[ଶିଲଂ]] || ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୨ || ୨୨,୭୨୦ || ୨୯,୬୪,୦୦୭ || ୭୪.୪୩% || ଇଂରାଜୀ || ୧୨ || ୨ || ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନ (ମାଉସିନରାମ) । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Rajasthan locator map.svg|80px]] || '''[[ରାଜସ୍ଥାନ]]''' || [[ଜୟପୁର, ରାଜସ୍ଥାନ|ଜୟପୁର]] || ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ || ୩,୪୨,୨୩୯ || ୬,୮୬,୨୧,୦୧୨ || ୬୬.୧୧% || ହିନ୍ଦୀ || ୫୦ || ୨୫ || ଆୟତନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ରାଜ୍ୟ । |- | [[File:Sikkim districts after 2021.svg|80px]] || '''[[ସିକିମ]]''' || [[ଗାଙ୍ଗଟକ]] || ୧୬ ମଇ ୧୯୭୫ || ୭,୦୯୬ || ୬,୦୭,୬୮୮ || ୮୧.୪୨% || ନେପାଳୀ || ୦୬ || ୧ || ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୈବିକ କୃଷି (Organic) ରାଜ୍ୟ । |- style="background-color:#F0F8FF;" | [[File:Haryana locator map.svg|80px]] || '''[[ହରିୟାଣା|ହରିଆଣା]]''' || [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୬ || ୪୪,୨୧୨ || ୨,୫୩,୫୩,୦୮୧ || ୭୫.୫୫% || ହିନ୍ଦୀ || ୨୨ || ୧୦ || ପଞ୍ଜାବରୁ ପୃଥକ ହୋଇ ଗଠିତ । |- | [[File:Himachal Pradesh locator map.svg|80px]] || '''[[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]''' || [[ଶିମଲା]] || ୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୧ || ୫୫,୬୭୩ || ୬୮,୫୬,୫୦୯ || ୮୨.୮୦% || ହିନ୍ଦୀ || ୧୨ || ୪ || ହିମାଳୟ କୋଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ । |} == କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସମୂହ == ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସିଧାସଳଖ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ନିମ୍ନରେ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ତଥ୍ୟ ଦିଆଗଲା: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border-collapse:collapse; text-align:center; font-family: sans-serif;" |- style="background-color:#E67E22; color:white; font-size: 1.05em;" ! scope="col" | ମାନଚିତ୍ର ! scope="col" | କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ! scope="col" | ରାଜଧାନୀ ! scope="col" | ଆୟତନ (କି.ମି.^୨) ! scope="col" | ଜନସଂଖ୍ୟା ! scope="col" | ସାକ୍ଷରତା ହାର ! scope="col" | ବିଶେଷତ୍ୱ |- style="background-color:#FFF5EE;" | [[File:Andaman and Nicobar Islands Wikivoyage map.svg|80px]] || '''[[ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ]]''' || [[ପୋର୍ଟ ବ୍ଲେୟର|ଶ୍ରୀ ବିଜୟ ପୁରମ୍]] || ୮,୨୪୯ || ୪,୧୯,୯୭୮ || ୮୬.୨୭% || ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ୫୭୨ଟି ଦ୍ୱୀପର ସମୂହ । |- | [[File:Chandigarh outline shape.svg|80px]] || '''[[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]]''' || [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || ୧୧୪ || ୧୩,୬୪,୦୦୦ || ୮୬.୪୩% || ପଞ୍ଜାବ ଓ ହରିୟାଣାର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ । |- style="background-color:#FFF5EE;" | [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|80px]] || '''[[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ]]''' || [[ଡାମନ]] || ୬୦୩ || ୭,୪୭,୦୦୦ || ୮୨.୩୬% || ୨୦୨୦ରେ ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମିଶ୍ରଣ କରାଗଲା । |- | [[File:Delhi districts.png|80px]] || '''[[ଦିଲ୍ଲୀ|ଦିଲ୍ଲୀ (ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ)]]''' || [[ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ|ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ]] || ୧,୪୮୪ || ୩,୩୮,୦୭,୦୦୦ || ୮୮.୭୦% || ଭାରତର ରାଜନୈତିକ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜଧାନୀ । |- style="background-color:#FFF5EE;" | [[File:Jammu and Kashmir locator map.svg|80px]] || '''[[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର|ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର]]''' || [[ଶ୍ରୀନଗର]] (ଗ୍ରୀଷ୍ମ), [[ଜାମ୍ମୁ|ଜମ୍ମୁ]] (ଶୀତ) || ୪୨,୨୪୧ || ୧,୫୮,୬୭,୦୧୩ || ୭୭.୩୦% || ୨୦୧୯ରେ ରାଜ୍ୟରୁ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ । |- | [[File:Ladakh locator map.svg|80px]] || '''[[ଲଦାଖ]]''' || [[:en:Leh|ଲେହ]], [[:en:Kargil|କାରଗିଲ]]|| ୫୯,୧୪୬ || ୩,୦୩,୯୨୮ || ୭୪.୨୭% || କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସର୍ବବୃହତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ । |- style="background-color:#FFF5EE;" | [[File:Map of Lakshadweep-en.svg|80px]] || '''[[ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ]]''' || [[କବରତ୍ତୀ|କାଭାରାତ୍ତି]] || ୩୨ || ୬୯,୮୭୩ || ୯୨.୨୮% || ଆରବ ସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରବାଳ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ । |- | [[File:Puducherry Map.svg|80px]] || '''[[ପୁଡୁଚେରୀ]]''' || [[ପୁଡୁଚେରୀ]]|| ୪୮୩ || ୧୬,୪୩,୦୦୦ || ୮୬.୫୫% || ପୂର୍ବତନ ଫରାସୀ ଉପନିବେଶ । |} == କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ବିଭାଗ ଓ ଦାୟିତ୍ୱ == ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ସପ୍ତମ ଅନୁସୂଚୀ ଅନୁଯାୟୀ କ୍ଷମତାକୁ ତିନୋଟି ତାଲିକାରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି: ସଂଘ ସୂଚୀ (କେନ୍ଦ୍ର), ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀ ଏବଂ ଯୁଗ୍ମ ସୂଚୀ । {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border:1px solid #aaa; text-align:left;" |+ style="background:#003366; color:white; padding:10px; font-size:1.1em;" | '''ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା: କେନ୍ଦ୍ର ବନାମ ରାଜ୍ୟ''' |- style="background:#E9E9E9; text-align:center;" ! width="20%" | ବିଭାଗ ! width="40%" | କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ (ସଂଘ ସୂଚୀ) ! width="40%" | ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ (ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀ) |- | '''ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ସୁରକ୍ଷା''' | ସେନା, ନୌସେନା, ବାୟୁସେନା ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମା ସୁରକ୍ଷା । | ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସ ବାହିନୀ । |- | '''ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର''' | ଅନ୍ୟ ଦେଶ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ, ଚୁକ୍ତିନାମା ଏବଂ କୂଟନୀତି । | କୌଣସି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦାୟିତ୍ୱ ନାହିଁ (କେନ୍ଦ୍ରର ନିୟମ ପାଳନ କରନ୍ତି) । |- | '''ଅର୍ଥ ଓ ମୁଦ୍ରା''' | ମୁଦ୍ରା ଛାପିବା, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଆୟକର (Income Tax) । | ବିକ୍ରୟ କର, ଜମି ରାଜସ୍ୱ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଅବକାରୀ ଶୁଳ୍କ । |- | '''ପରିବହନ''' | ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ, ଜାତୀୟ ରାଜପଥ (NH) ଏବଂ ବିମାନ ଚଳାଚଳ । | ରାଜ୍ୟ ପରିବହନ ନିଗମ (Bus), ଗ୍ରାମ୍ୟ ରାସ୍ତା ଓ ପଞ୍ଚାୟତ ପଥ । |- | '''ନ୍ୟାୟପାଳିକା''' | ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ (Supreme Court) ର ପରିଚାଳନା । | ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ (High Court) ଓ ଜିଲ୍ଲା କୋର୍ଟ । |- | '''ଲୋକସେବା''' | ସର୍ବଭାରତୀୟ ସେବା (IAS, IPS) ଓ UPSC । | ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା (ଯଥା: OAS) ଓ OPSC । |} === ଯୁଗ୍ମ ସୂଚୀ (Concurrent List) === ଏହି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିପାରିବେ: * ଶିକ୍ଷା: ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରୀୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ । * ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ: ଡାକ୍ତରଖାନା ପରିଚାଳନା ଏବଂ ମହାମାରୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ । * ଅରଣ୍ୟ ଓ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ: ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା । * ବିବାହ ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାର: ସାମାଜିକ ନିୟମାବଳୀ ଏବଂ ପଞ୍ଜୀକରଣ । == ଇତିହାସ == ଭାରତର ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଜନର ଇତିହାସ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ, ମାତ୍ର ଆଧୁନିକ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଭାଷା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ସୁବିଧା ଆଧାରରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ପୁନର୍ଗଠନ କରାଯାଇଛି । {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa; line-height:1.6em;" |+ style="background:#003366; color:white; padding:10px; font-size:1.2em;" | '''ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଗଠନର ଐତିହାସିକ କ୍ରମବିକାଶ''' |- style="background:#eeeeee; text-align:center;" ! width="20%" | ସମୟକାଳ !! width="80%" | ମୁଖ୍ୟ ଐତିହାସିକ ଘଟଣାବଳୀ |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ <br>(୧୯୪୭ ପୂର୍ବରୁ) | ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ ଭାରତ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଥିଲା: '''ପ୍ରଦେଶ (Provinces)''' ଯାହା ସିଧାସଳଖ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଉଥିଲା ଏବଂ '''ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ (Princely States)''' ଯାହା ସ୍ଥାନୀୟ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଉଥିଲା । ୧୯୩୬ରେ ଓଡ଼ିଶା ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ <br>(୧୯୪୭–୧୯୫୦) | ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୫୬୨ଟି ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟକୁ ଭାରତ ସଂଘରେ ମିଶ୍ରଣ କରାଗଲା । ୧୯୫୦ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କୁ ୪ଟି ଶ୍ରେଣୀରେ (Part A, B, C, D) ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ <br>(୧୯୫୬) | ୧୯୫୩ରେ ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ '''ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ''' ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଗଠିତ ହେଲା । ଏହାପରେ ୧୯୫୬ରେ '''ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ଆଇନ''' (States Reorganisation Act) ପାରିତ ହେଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେଶକୁ ୧୪ଟି ରାଜ୍ୟ ଓ ୬ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୁନଃବିଭକ୍ତ କରାଗଲା । |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିଭାଜନ <br>(୧୯୬୦–୨୦୦୦) | * '''୧୯୬୦:''' ବମ୍ବେ ପ୍ରଦେଶ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠିତ ।<br>* '''୧୯୬୬:''' ପଞ୍ଜାବରୁ ହରିୟାଣା ପୃଥକ ହେଲା ।<br>* '''୨୦୦୦:''' ତିନୋଟି ନୂଆ ରାଜ୍ୟ ଗଠିତ: ଛତିଶଗଡ଼, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ । |- | style="background:#f9f9f9; font-weight:bold;" | ଆଧୁନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ <br>(୨୦୧୪–ବର୍ତ୍ତମାନ) | * '''୨୦୧୪:''' ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରୁ ପୃଥକ ହୋଇ '''ତେଲେଙ୍ଗାନା''' ୨୯ତମ ରାଜ୍ୟ ହେଲା ।<br>* '''୨୦୧୯:''' ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ରାଜ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ରଦ୍ଦ ହୋଇ ଏହାକୁ ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ (ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର ଓ ଲଦାଖ)ରେ ପରିଣତ କରାଗଲା ।<br>* '''୨୦୨୦:''' ଦାଦ୍ରା-ନଗର ହାଭେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ-ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଗଲା । |} === ମୁଖ୍ୟ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ === * **୧୯୩୬:** ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଥମ ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଦେଶ । * **୧୯୫୩:** ଫଜଲ ଅଲି କମିଶନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ପାଇଁ ସୁପାରିଶ । * **୨୦୧୯:** ଧାରା ୩୭୦ ଉଚ୍ଛେଦ ଏବଂ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର ପୁନର୍ଗଠନ । == ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା == ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ଏକ ଦ୍ୱିସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳିତ । ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ କରୁଥିବା ବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସିଧାସଳଖ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଅନ୍ତି । {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa; line-height:1.6em;" |+ style="background:#4B0082; color:white; padding:10px; font-size:1.2em;" | '''ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଶାସନଗତ ପ୍ରଭେଦ''' |- style="background:#f2f2f2; text-align:center;" ! width="20%" | ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ !! width="40%" | ରାଜ୍ୟ (States) !! width="40%" | କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ (UTs) |- | '''ସାମ୍ବିଧାନିକ ମୁଖ୍ୟ''' | '''ରାଜ୍ୟପାଳ''' | '''ଉପରାଜ୍ୟପାଳ''' କିମ୍ବା '''ପ୍ରଶାସକ''' |- | '''ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟ''' | '''ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ''' (ନିର୍ବାଚିତ) | ଭାରତର '''ରାଷ୍ଟ୍ରପତି''' (କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଜରିଆରେ) |- | '''ବିଧାନସଭା''' | ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟରେ ନିଜସ୍ୱ ବିଧାନସଭା ରହିଛି । | କେବଳ ଦିଲ୍ଲୀ, ପୁଡୁଚେରୀ ଏବଂ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରରେ ବିଧାନସଭା ରହିଛି । |- | '''ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ''' | ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀରେ ଥିବା ବିଷୟ ଉପରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଆଇନ ଗଢ଼ିପାରିବେ । | ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୀତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପରିଚାଳିତ ହୁଅନ୍ତି । |- | '''ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ''' | ସଂସଦର ଉଭୟ ସଦନ ([[ଲୋକ ସଭା]] ଓ [[ରାଜ୍ୟ ସଭା]])ରେ ପ୍ରତିନିଧି ରହନ୍ତି । | ସମସ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜ୍ୟ ସଭାରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ନାହିଁ । |} === ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଂସ୍ଥା === * '''ରାଜ୍ୟ ସରକାର:''' ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ବିଧାୟିକା (Legislature), କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା (Executive) ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକା (Judiciary) । * '''କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଭୂମିକା:''' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (Ministry of Home Affairs) ପ୍ରଶାସନିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ । * '''ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ:''' ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଏବଂ ପୌରପାଳିକା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଶାସନ ପରିଚାଳିତ ହୁଏ । == ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି == ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଶ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସପ୍ତମ ବୃହତ୍ତମ ଦେଶ । ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅଟେ । === ଭୌଗୋଳିକ ରୂପରେଖ === {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border:1px solid #aaa;" |+ style="background:#2E8B57; color:white; padding:10px; font-size:1.2em;" | '''ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ''' |- style="background:#E9E9E9; text-align:center;" ! width="30%" | ବିଷୟ !! width="40%" | ସର୍ବବୃହତ !! width="30%" | ସର୍ବନିମ୍ନ |- | '''କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (Area)''' | [[ରାଜସ୍ଥାନ]] (୩,୪୨,୨୩୯ କିମି²) | [[ଗୋଆ]] (୩,୭୦୨ କିମି²) |- | '''ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧-୨୦୨୪)''' | [[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]] (~୨୪ କୋଟି) | [[ସିକିମ]] (~୬.୯ ଲକ୍ଷ) |- | '''ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତ୍ୱ''' | [[ବିହାର]] (୧,୧୦୬ ବ୍ୟକ୍ତି/କିମି²) | [[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] (୧୭ ବ୍ୟକ୍ତି/କିମି²) |- | '''ସାକ୍ଷରତା ହାର''' | [[କେରଳ]] (୯୪% +) | [[ବିହାର]] (~୭୦%) |} === ଜନସଂଖ୍ୟାତ୍ମକ ପରିସଂଖ୍ୟାନ (ଅପଡେଟେଡ୍) === [[File:India-demography.png|thumb|right|300px|ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟା ବିତରଣ ମାନଚିତ୍ର]] * '''ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ:''' ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତର ହାରାହାରି ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ ୯୪୩ ଥିବାବେଳେ, କେରଳରେ ଏହା ସର୍ବାଧିକ (୧୦୮୪) ଅଟେ । * '''ସହରୀକରଣ:''' [[ତାମିଲନାଡୁ]] ଏବଂ [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସହରୀକୃତ ରାଜ୍ୟ । * '''କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ:''' କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ [[ଲଦାଖ]] ସର୍ବବୃହତ ଏବଂ ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ [[ଦିଲ୍ଲୀ]] ସର୍ବବୃହତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ । === ପ୍ରମୁଖ ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା === {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa;" |- style="background:#F4A460; text-align:center;" ! ଦିଗ !! ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ !! ରାଜ୍ୟ / କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ |- | '''ଉତ୍ତର''' || ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳା || ଲଦାଖ, ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ |- | '''ଦକ୍ଷିଣ''' || ଭାରତ ମହାସାଗର || ତାମିଲନାଡୁ (କନ୍ୟାକୁମାରୀ) |- | '''ପୂର୍ବ''' || ବଙ୍ଗୋପସାଗର || ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଓଡ଼ିଶା, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ |- | '''ପଶ୍ଚିମ''' || ଆରବ ସାଗର || ଗୁଜରାଟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଗୋଆ |} == ସାଂସ୍କୃତିକ ବିବିଧତା == ଭାରତ "ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା"ର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ । ପ୍ରତିଟି ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ନିଜସ୍ୱ ଭାଷା, ପୋଷାକ, ଖାଦ୍ୟପେୟ ଏବଂ ପରମ୍ପରା ରହିଛି, ଯାହା ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥାଏ । {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa; line-height:1.6em;" |+ style="background:#800000; color:white; padding:10px; font-size:1.2em;" | '''ଭାରତର ରାଜ୍ୟଭିତ୍ତିକ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ''' |- style="background:#f9f9f9; text-align:center;" ! width="25%" | ସାଂସ୍କୃତିକ ଦିଗ !! width="75%" | ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣ ଓ ବିବରଣୀ |- | '''ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ''' | ଓଡ଼ିଶାର '''ଓଡ଼ିଶୀ''', କେରଳର '''କଥକଳି''', ତାମିଲନାଡୁର '''ଭାରତନାଟ୍ୟମ୍''', ଆସାମର '''ସତ୍ରିୟା''' ଏବଂ ଉତ୍ତର ଭାରତର '''କଥକ''' । |- | '''ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ''' | ଓଡ଼ିଶାର '''ରଥଯାତ୍ରା''', ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର '''ଦୁର୍ଗା ପୂଜା''', ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର '''ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ''', କେରଳର '''ଓଣମ''' ଏବଂ ପଞ୍ଜାବର '''ବୈଶାଖୀ''' । |- | '''ଭାଷାଗତ ବିବିଧତା''' | ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ୨୨ଟି ଆଧିକାରିକ ଭାଷା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଉତ୍ତରରେ '''ହିନ୍ଦୀ''', ଦକ୍ଷିଣରେ '''ଦ୍ରାବିଡ଼ ଭାଷାଗୋଷ୍ଠୀ''' (ତାମିଲ, ତେଲୁଗୁ, କନ୍ନଡ, ମାଲାୟାଲାମ) ଏବଂ ପୂର୍ବରେ '''ଓଡ଼ିଆ''' ଓ '''ବଙ୍ଗାଳୀ''' ପ୍ରମୁଖ । |- | '''ଖାଦ୍ୟଶୈଳୀ''' | ଦକ୍ଷିଣର '''ଇଡ୍‌ଲି-ଦୋସା''', ପଞ୍ଜାବର '''ମକ୍କେ ଦି ରୋଟି''', ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର '''ମାଛ ଭାତ''' ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ '''ପଖାଳ''' ଓ '''ରସଗୋଲା''' । |- | '''ହସ୍ତଶିଳ୍ପ''' | ଓଡ଼ିଶାର '''ପଟ୍ଟଚିତ୍ର''', ରାଜସ୍ଥାନର '''ବାନ୍ଧନୀ''' ଶାଢ଼ୀ, କାଶ୍ମୀରର '''ପଶ୍ମିନା''' ଶଲ୍ ଏବଂ ଗୁଜରାଟର '''କଚ୍ଛି''' କାମ । |} === ୟୁନେସ୍କୋ (UNESCO) ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳ === [[File:Konark Sun Temple.jpg|thumb|left|250px|ଓଡ଼ିଶାର କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର]] ଭାରତର ପ୍ରତିଟି କୋଣରେ ୟୁନେସ୍କୋ ଦ୍ୱାରା ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳ ରହିଛି । * '''ସ୍ଥାପତ୍ୟ:''' ଓଡ଼ିଶାର '''କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର''', ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର '''ତାଜମହଲ''' ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର '''ଖଜୁରାହୋ''' ମନ୍ଦିର । * '''ପ୍ରାକୃତିକ ଐତିହ୍ୟ:''' ଆସାମର '''କାଜିରଙ୍ଗା''' ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର '''ସୁନ୍ଦରବନ''' । == କ୍ଷମତା ବିଭାଜନ ଓ ସମ୍ବିଧାନ == ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର '''ସପ୍ତମ ଅନୁସୂଚୀ''' (Seventh Schedule) ଅନୁଯାୟୀ, କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଧାନିକ କ୍ଷମତାକୁ ତିନୋଟି ସୂଚୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । {| class="wikitable" style="width:100%; border:1px solid #aaa;" |+ style="background:#0047AB; color:white; padding:10px; font-size:1.1em;" | '''ସପ୍ତମ ଅନୁସୂଚୀ: କ୍ଷମତା ବଣ୍ଟନ''' |- style="background:#f2f2f2; text-align:center;" ! width="25%" | ସୂଚୀର ନାମ !! width="25%" | କ୍ଷମତା !! width="50%" | ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ବିଷୟ (ଉଦାହରଣ) |- | '''ସଂଘ ସୂଚୀ''' (Union List) | କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର | ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର, ରେଳବାଇ, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଏବଂ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ । |- | '''ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀ''' (State List) | ରାଜ୍ୟ ସରକାର | ପୋଲିସ, ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, କୃଷି, ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ଏବଂ ବଜାର । |- | '''ଯୁଗ୍ମ ସୂଚୀ''' (Concurrent List) | କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ | ଶିକ୍ଷା, ଜଙ୍ଗଲ, ବିବାହ ଓ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ, ଏବଂ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସଂରକ୍ଷଣ । |} === ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ଷମତା (Residuary Powers) === ଯେଉଁ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଏହି ତିନୋଟି ସୂଚୀରେ ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିବାର କ୍ଷମତା କେବଳ ସଂସଦ ବା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଥାଏ । == ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ == * ଭାରତର ଉପବିଭାଗ * ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକର ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ସଂଗ୍ରହ == ଆଧାର == {{reflist}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|*]] == ବାହାର ସ୍ରୋତ == * [http://www.india.gov.in/knowindia/state_uts.php ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସରକାରୀ ପୋର୍ଟାଲ୍: ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ] * [http://www.indohistory.com/modern_states.html ଭାରତର ମାନଚିତ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଗଠନର ଇତିହାସ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111021034/http://www.indohistory.com/modern_states.html |date=2010-01-11 }} * [http://www.citymayors.com/government/india_government.html ଭାରତର ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରବନ୍ଧ] * [http://www.mapunity.in/maps/india/ ଭାରତର ଏକ ଇଣ୍ଟରାକ୍ଟିଭ୍ ମାନଚିତ୍ର] {{ଭାରତର ରାଜ୍ୟ}} {{DEFAULTSORT:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ| ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ]] dh2bsoqq4lfd01urdpiw4oxqsr5gu54 0 8172 596001 586666 2026-06-05T20:40:10Z ~2026-33523-72 42325 /* ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ */ 596001 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lakshmikanta Mahapatra}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | honorific-prefix = କାନ୍ତକବି | name = ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର | image = Kantakabi.png | imagesize = 250px | alt = କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର | caption = କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1888|12|09|df=yes}} | birth_place = ତାଳପଦା, ତିହିଡି ବ୍ଲକ, [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]] | home_town = ତାଳପଦା, ତିହିଡି ବ୍ଲକ, [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = {{Death date and age|1953|2|24|1888|12|09|df=yes}} | death_place = ଭଦ୍ରକ ଭବନ,[[ଭଦ୍ରକ]] | resting_place = | occupation = ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, କବି, ଲେଖକ | language = | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | ethnicity = [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ, ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ରଚନା | subject = | movement = | notableworks = [[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ]] | spouse = ଲବଙ୍ଗଲତା | partner = | children = [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]], ଗୌର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର | relatives = [[କୁମୁଦିନୀ ଦେବୀ]] (ଭଉଣୀ)<br>[[କୋକିଳା ଦେବୀ]] (ଭଉଣୀ) | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} କାନ୍ତକବି '''ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର''' (୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୮୮୮- ୨୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୩) ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଭାରତୀୟ-[[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] କବି ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟ ସଂଗୀତ ''[[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ]]'' ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ କବିତା, ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ, ବ୍ୟଙ୍ଗ-ସାହିତ୍ୟ ଓ ଲାଳିକା ଆଦି ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ରଚନାବଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଉପନ୍ୟାସ ''କଣାମାମୁଁ'' ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ''ବୁଢ଼ା ଶଙ୍ଖାରୀ'',''ସ୍ୱରାଜ'' ଓ ''ସ୍ୱଦେଶୀ'' କବିତା ସଂକଳନ ତଥା "ଡିମ୍ବକ୍ରେସି ସଭା", "ହନୁମନ୍ତ ବସ୍ତ୍ରହରଣ", "ସମସ୍ୟା" ଆଦି ବ୍ୟଙ୍ଗ ନାଟକ ଅନ୍ୟତମ । ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ରାଜନେତା ଓ ଜନପ୍ରିୟ ଲେଖକ [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] ଥିଲେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର । ==ଜୀବନୀ== === ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ === ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ୧୮୮୮ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୯ ତାରିଖରେ [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]]ର ବାଖରାବାଦର ଧୂଆଁପତ୍ରିଆ ଗଳିରେ ଜମିଦାର [[କରଣ (ଜାତି)|କରଣ]] ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୈତୃକ ଗ୍ରାମ ହେଉଛି [[ଭଦ୍ରକ]] ଜିଲ୍ଲା ତିହିଡି ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ତାଳପଦା ।<ref name=ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ>{{cite web|title=FREEDOM FIGHTERS|url=http://bhadrak.nic.in/freedomfighter.htm|publisher=Bhadrak District Official Website|accessdate=25 August 2016}}</ref> ସେ [[ମାଣବସା ଗୁରୁବାର]] ତିଥିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାରୁ [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ]]ଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ବୋଲି ରଖାଯାଇଥିଲା ।<ref name=Laxmikanta>{{cite journal|last=Chand|first=Dr. Soma|title=Kantakabi Laxmikanta and Nationalist Poems|journal=Orissa Review|date=1 August 2006|page=43|pages=|url=http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/Aug 2006/engpdf/43-47.pdf|accessdate=25 August 2016}}</ref> ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଚୌଧୁରୀ ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ସାମନ୍ତରାୟ ମହାପାତ୍ର ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ରାଧାମଣୀ । ରାଧାମଣୀ କଣ୍ଟାପଡ଼ା ଜମିଦାରଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ । [[ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ସାମନ୍ତରାୟ]] ମହାପାତ୍ର ଏକ ବିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ୪ ଥର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ଓ ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଥର ଉପ-ବାଚସ୍ପତି ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|last=Mohapatra|first=Prabhu Kalyan|title=Kantakabi : A Nationalist Poet of Rare Caliber|url=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=31084|publisher=Press Informatio Bureau|accessdate=8 December 2014}}</ref> ସେ ବାଲେଶ୍ୱର ସୁନହଟ ଜମିଦାର ଲାଲମୋହନ ଦାସଙ୍କ କନ୍ୟା ଲବଙ୍ଗଲତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ୧୯୧୨ରେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last=Mahotsav |first=Amrit |title=Nityananda Mahapatra |url=https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?10042 |access-date=2023-09-28 |website=Azadi Ka Amrit Mahotsav, Ministry of Culture, Government of India |language=English}}</ref> ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ କୁମୁଦିନୀ ଦେବୀ ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଂଗୀତ|ଓଡ଼ିଶୀ]] ଗାୟିକା ଥିଲେ, ଯିଏକି ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରେକର୍ଡ଼ ହୋଇଥିବା ମହିଳା କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ।<ref name=":0">{{Cite book |last=ଦାସ |first=ପୂଣ୍ୟବ୍ରତ |title=ଭାରତ ତୀର୍ଥ |publisher=ପେନ୍ ଇନ୍ |year=2023 |isbn=978-9395150255 |edition=୧ |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |language=or}}</ref> ତାଙ୍କ ଅତ୍ୟତମ ଭଉଣୀ [[କୋକିଳା ଦେବୀ]] ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last=Mahotsav |first=Amrit |title=Kokila Devi |url=https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?9995 |access-date=2023-09-28 |website=Azadi Ka Amrit Mahotsav, Ministry of Culture, Government of India |language=English}}</ref> === ଶିକ୍ଷା === ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ହାଇସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ଶିକ୍ଷା ଛାଡ଼ି ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଓ ଇଂରେଜ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦୀ ହୋଇ ଜେଲ ମଧ୍ୟ ଯାଇଥିଲେ ।<ref name="ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ"/> ୧୯୧୩ରେ ସେ [[ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ]]ରୁ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । === କାନ୍ତକବି ଉପାଧି === ତାଙ୍କ ରଚିତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରେମୀ କବିତା ଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ କରାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ।<ref name="ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ"/> ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ଭଦ୍ରକ ହାଇସ୍କୁଲ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ସାହୁଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ସଭା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସଭାରେ ତାଙ୍କୁ "କାନ୍ତକବି" ଉପାଧି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref name=kantakabi>{{cite news|title=କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ (ଜୀବନୀ ଉପଲକ୍ଷେ)|accessdate=9 December 2013|newspaper=[[ସମାଜ]] - ପୃଷ୍ଠା-୧୨|date=୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୩}}</ref> == ସାହିତ୍ୟ == ===ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ରଚନା=== ୧୯୨୦-୨୧ର [[ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ]] ଏବଂ ୧୯୩୦ର [[ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ]] କାନ୍ତକବିଙ୍କର ପରିବାର ଉପରେ ଏକ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା । ଏହି ସବୁ ଆନ୍ଦୋଳନର ସୂତ୍ରଧାର [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ]]ଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଶପ୍ରେମରେ ବୁଡ଼େଇଦେଲା । ତାଙ୍କ ବାପା ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ, ଭଉଣୀ କୋକିଳା ଦେବୀ ଓ ଜାହ୍ନବୀ ଦେବୀ ଏବଂ ସାନଭାଇ କମଳାକାନ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ୧୯୩୦ ମସିହାର [[ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି]] [[ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ]]ରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ । ଏପରିକି କାନ୍ତକବିଙ୍କର ବଡ଼ ପୁଅ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ଏଥିରେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ଏହି ସବୁ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇବା ପାଇଁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଜାତୀୟତା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ କାନ୍ତକବି ଶ୍ରୀ ମହାପାତ୍ର ନିଜର କଲମର ସାହାଯ୍ୟ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ, ନାଟକ ଓ କବିତାମାନ ରଚନା କରି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶପ୍ରେମ ବଢ଼ାଇବାରେ ଲାଗି ପଡ଼ିଲେ । କାନ୍ତକବିଙ୍କ ରଚିତ ଦେଶାତ୍ମ‌ବୋଧ କବିତା ମାନ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲା । ସେଥିପାଇଁ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ିବାକୁ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ସେ କବିତାକୁ ନିଜର ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ।<ref name=Laxmikanta/> ସେତେବେଳେ [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ]]ରେ [[ସତ୍ୟବାଦୀ]] ଯୁଗ ଚାଲିଥିଲା । [[ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ]] ଏବଂ [[ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର]]ଙ୍କ ଭଳି ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶକମାନେ ''ପୁରାତନ ଖ୍ୟାତି'', ''ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ପୃଷ୍ଠଭୂମି'' ଏବଂ ''ପୁରାତନ ପରମ୍ପରା''କୁ ନେଇ ଜାତୀୟତାର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର କରୁଥିବା ବେଳେ [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ]]ଙ୍କର ନୀତି ଏବଂ ଆଦର୍ଶ ଅସଂଖ୍ୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଜାତୀୟତା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା । ସେହିମାନଙ୍କଠାରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କୁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶପ୍ରେମୀ କବିତା ଲେଖିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ମିଳିଥିଲା, ଯାହାକି ସମାଜର ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ପ‌ହଞ୍ଚିପାରିଲା । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କର କବିତାଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେଶାତ୍ମ‌ବୋଧ ବଢ଼ାଇବାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା । ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ନିକୃଷ୍ଟତାକୁ ଦୂର କରି ଦୃଢ଼ ଆତ୍ମ‌ବିଶ୍ୱାସ ଜଗାଇବା ଏହି କବିତା ଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା । [[ଓଡ଼ିଆ]]ମାନଙ୍କର ହଜିଯାଇଥିବା ଖ୍ୟାତି ଏବଂ ପୁରାତନ ପରମ୍ପରାକୁ ଫେରି ପାଇବା ତ‌ଥା ମାତୃଭୂମି ଏବଂ ମାତୄଭାଷା ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତି ଜାଗ୍ରତ କରିବା ଏହି କବିତାମାନଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା । ମାତୃଭୂମିର ସେବା କରିବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ହେଉଛି ତ୍ୟାଗ ଏବଂ ସମର୍ପଣ ଭାବ । ଏହି କଥା ସେ ନିଜର ୧୧ ନଂ କବିତା ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପ‌ହଞ୍ଚାଇଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସର ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ [[ଭଦ୍ରକ]]ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ସେଠାରେ ପାଖଆଖର ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ସ‌ହ ଦୃଢ଼ବିଶ୍ୱାସୀ କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ଏହି ସଭାର ପ୍ରାରମ୍ଭ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବରେ କାନ୍ତକବିଙ୍କର ଏହି କବିତାଟି ଗାନ କରାଗଲା ଏବଂ ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିଦେଲା । ଏହି ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ କବିତାଟି ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୋତାମଣ୍ଡଳୀକୁ ଜାତୀୟତା ପ୍ରେମରେ ଭାବପ୍ରବଣ କରିଦେଲା । ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଗମ୍ଭୀର ପଡ଼ିଥିବା ସଭାଟି ହଠାତ୍ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ ହୋଇଉଠିଲା । ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଉତ୍କଳମଣି [[ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ|ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ]] ମଧ୍ୟ ସେହି ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ସେ ଅନୁଗ୍ରହ ହୃଦୟର ସ‌ହ ମଞ୍ଚ ଉପରୁ ତଳକୁ ଆସିଲେ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କ‌ହିଲେ, "ଆହାଃ କେତେ ସୁନ୍ଦର କବିତାଟିଏ ରଚନା କରିଛ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ।" ଉତ୍କଳମଣିଙ୍କର ଏହି ପଦିଏ ପ୍ରଶଂସାର ବାଣୀ ସେହି କବିତାର ଚୁମ୍ବକୀୟ ଆକର୍ଷଣକୁ ଉଜ୍ଜୀବିତ କରୁଥିଲା । ଏହା ଦେଶପ୍ରେମ ଜଗାଇବା ସ‌ହ ଅନେକଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଏକ ଉଦ୍ଦୀପନା ସୃଷ୍ଟି କଲା । ମାତୃଭୂମି ପାଇଁ କିଛି କରିବା ପାଇଁ ହୃଦୟରୁ ଆପେ ଆପେ ଦେଶପ୍ରେମ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା । ତାଙ୍କର ''ଆର୍ଯ୍ୟବାହିନୀ'' କବିତାରେ ଏହିଭଳି ଦେଶପ୍ରେମ ଲେଖା ରହିଛି, ଯାହାକି [[ଓଡ଼ିଶା]]ର ଆତ୍ମଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥିଲା ।<ref name=Laxmikanta/> === କବିତା === ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ରଚନାରେ ଦେଶ ଓ ଜାତିପ୍ରେମର ଝଲକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ''ସ୍ୱରାଜ'' ଓ ''ସ୍ୱଦେଶୀ'' ଭାବରେ ତାଙ୍କର କବିତା ସବୁ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ରଚନା ସବୁ ୨ଟି ଭାଗରେ "କାନ୍ତ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଖଣ୍ଡ" ୧ ଓ ୨ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଖଣ୍ଡ ୨ରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ଜାତିପ୍ରେମ କବିତା ସବୁ ଅଛି । ଏଥିରେ ସମୁଦାୟ ୩୩ ଗୋଟି ଦେଶପ୍ରେମ କବିତା ଅଛି । ଏଥିରୁ ୨୬ ଗୋଟି କବିତା ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଅଛି ଯାହା ଭିତରୁ ଦୁଇଟି ଜଣାଶୁଣା କବିତା ହେଲା ''[[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ]]'' ଓ ''କେ କହିବ ଆଜି ଭାରତ କେ କହିବ ତାକୁ ଦିନ'' । ତାଙ୍କ ରଚିତ ''ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ'' [[ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ]] ସଭାରେ ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା ଓ [[ମଧୁସୂଦନ ଦାସ]] ଏହାର ଭୂୟସୀ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରାୟ ଶହେରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଭକ୍ତି କବିତା ରଚନା କରିଥିଲେ ।<ref name=kantakabi/> ତାଙ୍କ ରଚିତ ଅନ୍ୟ କେତେକ କବିତା ମଧ୍ୟରେ "ଅଲଣା ପୁରାଣ" , "ଯୁୁଗର ମଜା","ଶୋକଗୀତ " ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ବାକି ସାତଟି କବିତା ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗରେ ଅଛି, ସେସବୁ ହେଲା: * ''ପ୍ରଳୟ ଦୁନ୍ଦୁଭି'' * ''ଉନ୍ମାଦ'' * ''ଆର୍ଯ୍ୟ ବାହିନୀ'' * ''ବିଜୟବନ'' * ''ଜାତୀୟ ପତାକା'' * ''ସମର ସଙ୍ଗୀତ'' * ''ଏ ଦେଶ'' === ଉପନ୍ୟାସ ଓ ଗଳ୍ପ === ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ ''କଣାମାମୁ'' ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ''ବୁଢ଼ା ଶଙ୍ଖାରୀ'' ଦୁଇଟି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଗଦ୍ୟ ରଚନା । === ବ୍ୟଙ୍ଗ ରଚନା === ବ୍ୟଙ୍ଗନାଟକ ଓ ଲାଳିକା ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟ ଏକ ଦିଗ ଥିଲା । ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ନେଇ "ଡିମ୍ବକ୍ରେସି ସଭା", "ହନୁମନ୍ତ ବସ୍ତ୍ରହରଣ", "ସମସ୍ୟା" ଆଦି ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ । କଳାରେ କେଳେଙ୍କାରୀକୁ ନେଇ ସେ ରଚନା କରିଥିଲେ ବ୍ୟଙ୍ଗନାଟକ "ଫିଲ୍ମଷ୍ଟାର" । କବିସୂର୍ଯ୍ୟ [[ବଳଦେବ ରଥ]]ଙ୍କ [[କିଶୋରଚନ୍ଦ୍ରାନନ ଚମ୍ପୂ]] ଅନୁକରଣରେ ସେ "ଚଟକ ଚନ୍ଦ୍ରହାସ ଚମ୍ପୂ" ନାମକ ଲାଳିକା ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହାକୁ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲାଳିକା କୁହାଯାଏ ।<ref>{{cite news|url=http://www.sambadepaper.com/Details.aspx?id=310989&boxid=24922451|accessdate=9 December 2016|newspaper=ସମ୍ବାଦ ୦୯/୧୨/୨୦୧୬ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧୯}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ସମ୍ପାଦନା === ସେ ମାସିକ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା [[ଡଗର (ପତ୍ରିକା)|ଡଗର]]ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ । ଏହି ପତ୍ରିକା ପରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଜଣାଶୁଣା [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟି|ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] ତଥା ସାହିତ୍ୟିକ [[ଫତୁରାନନ୍ଦ]]ଙ୍କ ଦେଇ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଆସିଥିଲା । === ଅନ୍ତିମ ଜୀବନ === ତାଙ୍କୁ ଚଉଷଠି ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସେ [[କୁଷ୍ଠ]] ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଧନୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜମିଦାରୀ ଚାଲିଯିବା ପରେ ସେ ଆର୍ଥିକ ଅନଟନ ଭୋଗିଥିଲେ । ୧୯୫୩ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ୨୪ ତାରିଖ ଦିନ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=KANTAKABI LAXMIKANTA MOHAPATRA|url=http://www.orissadiary.com/personality/poet/KANTAKABI_LAXMIKANTA_MOHAPATRA.asp|publisher=OrissaDiary|accessdate=8 December 2014|archive-date=5 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141105175401/http://www.orissadiary.com/personality/poet/KANTAKABI_LAXMIKANTA_MOHAPATRA.asp|url-status=dead}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == *{{cite web|last=ଓଡ଼ିଶା ସରକାର, ଇ-ପତ୍ରିକା|title=Kantakabi Laxmikanta and Nationalist Poems|url=http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/Aug2006/engpdf/43-47.pdf|accessdate=9 December 2013}} {{ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] 992b9yad66tlmiho6bv1of6lz1cuzok 3 31384 596026 593948 2026-06-06T10:23:47Z MediaWiki message delivery 5929 /* Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar */ ନୂଆ ଭାଗ 596026 wikitext text/x-wiki {{welcome}}--&nbsp;[[User:ansumang|<font color="#FF4F00">ଅଂଶୁମାନ</font>]]&nbsp;[[User talk:ansumang|<font color="#007FFF"><span title="Shoot!" style="cursor: crosshair;">^{ତାର ଯୋଡ଼ିବେ?}</span></font>]] ୦୨:୫୪, ୧୫ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୪ (UTC) == [[ବିଷମ କଟକ]] ଓ [[ଗୁଣୁପୁର]] == {{U|Hpsatapathy}} ଆଜ୍ଞା, ଆପଣଙ୍କ ଏ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଗ୍ରହ ଦେଖି ଖୁସି ଲାଗୁଛି । ଆହୁରି ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ଯୋଡ଼ି ଏ ଲେଖା ଯୋଡ଼ିଏ । କିଛି ଅସୁବିଧା ହେଲେ ପଚାରିବେ ନିଶ୍ଚେ ।--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|ସୁଭାସିସ ପାଣିଗାହି]] ^{[[User_talk:Psubhashish|କଥା]]} ୧୭:୧୮, ୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୪ (UTC) ଆଜ୍ଞା,ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ । ସପ୍ତାହର ବଛା ଛବି ଦେଖି ଖୁସି ଲାଗୁଛି । ଓତିଆ ଲେଖିବାରେ ଅସୁବିଧା ଦୂର କରିବାରେ ଆପଣଙ୍କ ସହାୟତା ଦରକାର । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୨:୩୪, ୨୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୪ (UTC) : କି କି ଅସୁବିଧା ହେଉଛି କହନ୍ତୁ । ତେବେ ଲେଖାଲେଖି ଅଧିକ କଲେ ଧୀରେ ଧୀରେ ସେ ଅସୁବିଧା ଦୂର ହେବ ବୋଲି ମୋର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅନୁଭୂତି କ ହୁଛି । --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|ସୁଭାସିସ ପାଣିଗାହି]] ^{[[User_talk:Psubhashish|କଥା]]} ୦୫:୦୩, ୨୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୪ (UTC) ==ପ୍ରଧାନପୃଷ୍ଠାରେ ଆପଣଙ୍କ ଛବି == ପ୍ରିୟ ହରିହର ବାବୁ, ଉଇକିମିଡ଼ିଆ କମନ୍ସରେ ଆପଣ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ନିମନ୍ତେ ରଖିଥିବା [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Maa_Markama_Temple.JPEG ଛବିଟି] ଅକ୍ଟୋବର ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହରେ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପ୍ରଧାନପୃଷ୍ଠାରେ [[ଛାଞ୍ଚ:Potw/୨୦୧୪-୪୦|ସପ୍ତାହର ବଛା ଛବି]] ଭାବେ ରଖାଯାଉଛି :) ଏହି ଅବସରରେ ଉଇକିମିଡ଼ିଆପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ଆପଣଙ୍କ ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇବା ସହ ପୁଣିଥରେ ସ୍ଵାଗତ ଜଣାଉଛି । --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MKar|ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ କର]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MKar|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୩୩, ୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୪ (UTC) ଆଜ୍ଞା,ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ । ସପ୍ତାହର ବଛା ଛବି ଦେଖି ଖୁସି ଲାଗୁଛି । ଓତିଆ ଲେଖିବାରେ ଅସୁବିଧା ଦୂର କରିବାରେ ଆପଣଙ୍କ ସହାୟତା ଦରକାର । ହରିହର [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୨:୩୨, ୨୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୪ (UTC) :ପ୍ରିୟ {{U|Hpsatapathy}} ବାବୁ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିବାରେ କ'ଣ ଅସୁବିଧା ହେଉଛି, ଦୟାକରି ଜଣାନ୍ତୁ ।--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MKar|ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ କର]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MKar|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୦୨, ୨୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୪ (UTC) == A cup of coffee for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:A small cup of coffee.JPG|120px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ହରିହର ବାବୁ, ଉଇକିପିଡିଆରେ ରାୟଗଡା ଜିଲ୍ଲା ବାବଦରେ ଆପଣଙ୍କ ଅବଦାନ ଦେଖି ବହୁତ ଖୁସି ଲାଗୁଛି । ଏଣୁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କପେ କଫି । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|<font color="green">''ଶିତିକଣ୍ଠ''</font>]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|ଆଲୋଚନା]]) ୦୬:୫୩, ୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪ (UTC) |} : ଆଉ ଏକ କଥା ପଚାରିବା ପାଇଁ ଭୁଲିଗଲି, ଯୁକ୍ତାକ୍ଷର ଲେଖିବାରେ କିଛି ଅସୁବିଧା ହେଉଛି କି ? କାରଣ ଆପଣ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ 'ଂ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି । ଅବଶ୍ୟ ଏଥିରେ କିଛି ଅସୁବିଧା ନାହିଁ । :) --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|<font color="green">''ଶିତିକଣ୍ଠ''</font>]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|ଆଲୋଚନା]]) ୦୬:୫୮, ୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪ (UTC) ଆଜ୍ଞା, ଧନ୍ୟବାଦ, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରେରଣା ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ମୂଲ୍ୟବାନ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୪୪, ୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪ (UTC) == A barnstar for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Editors Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The Editor's Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ପ୍ରିୟ ହରିହର ବାହୁ, ଖୁବ କମ ଦିନରେ ଆପଣଙ୍କ ଅବଦାନ ଓ ଆଗ୍ରହ ଦେଖି ବହୁତ ଖୁସି ଲାଗୁଛି, ଆଶା କରୁଛି ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଜାରି ରଖିବେ। ମୋ ତରଫରୁ ଏ ଛୋଟିଆ ଉପହାର :) [[User:Aditya Mahar|<span style="color:#800020">ଆଦିତ୍ୟ ମହାର]] <small>([[User talk:Aditya Mahar|<span style="color:#CFB53B">ଆଲୋଚନା</span>]])</small></span> ୦୫:୫୬, ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪ (UTC) |} ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ ମହାଶୟ । ଓଡିଆ ଉଇକି ଟାମ୍ପଲେଟ୍‌ସ୍ ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୭:୪୦, ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪ (UTC) ------------------ * ହରିହର ବାବୁ, ଆପଣ କଣ ଗୁଣୁପୁରରେ ରହନ୍ତି କି ?--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|<font color="green">''ଶିତିକଣ୍ଠ''</font>]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|ଆଲୋଚନା]]) ୧୪:୧୮, ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪ (UTC) :ଧନ୍ୟବାଦ ମହାଶୟ । ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପାଇଁ ମୁଁ [[ଗୁଣୁପୁର]]ରେ ରହୁଥିଲି, ବର୍ତ୍ତମାନ [[ରାୟଗଡ଼ା]]ରେ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୩:୦୭, ୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪ (UTC) ::ମୁଁ ବି କିଛି ବର୍ଷ ଗୁଣୁପୁରରେ ଥିଲି । ଏଣୁ 'ଗୁଣୁପୁର' ବାବଦରେ ଆପଣଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ଦେଖି ପଚାରିଲି । :)--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|<font color="green">''ଶିତିକଣ୍ଠ''</font>]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୦୧, ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪ (UTC) :::ଧନ୍ୟବାଦ । ମୋ ପ୍ରଶ୍ନଟି ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ହୋଇ ନ ପାରେ । ତେବେ ଭାରି ଇଚ୍ଛା ହେଉଛି ପଚାରିବାପାଇଁ ଯେ, ଗୁଣୁପୂରରେ ଆପଣଙ୍କର ସ୍ନାତକ/ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସଂପନ୍ନ ହୋଇଛି କି ?--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୦୯, ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪ (UTC) :::: ନାଁ ସାର କେବଳ +୨ ମୋର ଗୁଣୁପୁରରେ । ମୁଁ ଫେସବୁକରେ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଛି ।--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|<font color="green">''ଶିତିକଣ୍ଠ''</font>]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୧୯, ୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪ (UTC) == "Judgeship of Rayagada "ର ଓଡିଆ ଅନୁବାଦ କ'ଣ ? == "Judgeship of Rayagada "ର ଓଡିଆ ଅନୁବାଦ କ'ଣ ? ଏହି ବାବଦରେ ଥିବା ଦ୍ଵନ୍ଦର ସମାଧାନ ନିମନ୍ତେ ଆଲୋଚନା ପୃଷ୍ଠାରେ ନିଜ ମତ ଲେଖନ୍ତୁ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୦୪, ୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୪ (UTC) == ରାୟଗଡ଼ା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ଅଶେଷ ସାଧୁବାଦ == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]| [[Image:Tireless_Contributor_Barnstar.gif|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''ଥକିଯାଉନଥିବା ଅବଦାନକାରୀ ବାର୍ଣ୍ଣଷ୍ଟାର''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | ଶତପଥୀ ବାବୁ, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish/ପ୍ରକଳ୍ପ/ଦୈନିକ_ଆଧାର/୨୦୧୫/ମାର୍ଚ୍ଚ#.E0.AC.AD.E0.AD.80.E0.AC.AE.E0.AC.B6.E0.AC.99.E0.AD.8D.E0.AC.95.E0.AC.B0|ସମାଜ]]ରେ ଗତକାଲି ଉମାଶଙ୍କର ଉପରେ ଯେଉଁ ଲେଖାଟି ବାହାରିଥିଲା ସେଥିରେ ଆପଣ ଆରମ୍ଭିଥିବା "[[ଭୀମଶଙ୍କର ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ (ଡାକିନ୍ୟାଂ), ଭୀମପୁର]]" ଲେଖାରେ ଆଉ କିଛି ଯୋଡ଼ିଦିଅନ୍ତେ ନାହିଁ? ଆପଣ ରାୟଗଡ଼ା ଉପରେ ଅନେକ ଲେଖା ଲେଖୁଥିବାରୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏ ଲେଖାଟି [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish/ପ୍ରକଳ୍ପ/ଦୈନିକ_ଆଧାର/୨୦୧୫/ମାର୍ଚ୍ଚ#.E0.AC.AD.E0.AD.80.E0.AC.AE.E0.AC.B6.E0.AC.99.E0.AD.8D.E0.AC.95.E0.AC.B0|ଏଇ ଲିଙ୍କ]]ରୁ ନେଇ ନୂଆ ଲେଖାଟିଏ ଆରମ୍ଭିଲେ ଭଲ ହୁଅନ୍ତା ।[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|ସୁଭାସିସ ପାଣିଗାହି]] ^{[[User_talk:Psubhashish|(ଆଳାପ)]]} ୦୫:୫୪, ୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୫ (UTC) |} == [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୫]] == ଉଇକିପିଡିଆ ରେ ଆପଣଙ୍କ ଲେଖା ଭାରି ଉନ୍ନତ ଧରଣର ଆପଣ ଯଦି [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୫]] ଭାଗ ନିଅନ୍ତେ ତାହାଲେ ଭଲ ଲାଗନ୍ତା ।--[[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik <span style="border: 1px; border-style:solid">&nbsp;ଶୈଳେଶ</span> ]] ([[User talk:Saileshpat|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୪:୨୩, ୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୫ (UTC) == [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୫|ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୫]] == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Odia Wikipedia's Feminism logo.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୫ ପାଇଁ ଏକ Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୫ ରେ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ବହୁତ ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ, ଏମିତି ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର ଲେଖା ଲେଖୁଥାନ୍ତୁ ଓ ଓଡିଆ ଉଇକି କୁ ଆଗକୁ ବଢାନ୍ତୁ। [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik <span style="border: 1px; border-style:solid">&nbsp;ଶୈଳେଶ</span> ]] ([[User talk:Saileshpat|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୦୭, ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୫ (UTC) |} == A barnstar for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Original Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The Original Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ରାୟଗଡା ଜିଲ୍ଲା, ବଂଶଧାରା ନଦୀ, ଗୁଣପୁର ହାଇସ୍କୁଲ ଆଉ ଗୁଡ଼ାରୀ ଭଳି ସୁନ୍ଦର ପ୍ରସଙ୍ଗ ତିଆରି କରିଥିବାରୁ ଅନେକ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ ଆଉ ମୋ ତରଫରୁ ଏହି କୁନି ଭେଟିଟିଏ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|<font color="green">''ଶିତିକଣ୍ଠ''</font>]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|ଆଲୋଚନା]]) ୧୮:୨୧, ୧୨ ଜୁନ ୨୦୧୫ (UTC) |} == Some masala mudhi for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Indian cuisine-Chaat-Bhelpuri-03.jpg|120px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ସହଯୋଗ ପାଇଁ ବହୁତ୍ ବହୁତ୍ ଧନ୍ୟବାଦ୍ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Santosh.mbahrm|Santosh.mbahrm]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Santosh.mbahrm|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୩୭, ୬ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୫ (UTC) |} == ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପାଠାଗାର ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମତିଥି ପାଳନ ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ == <div class=plainlinks><center> {| style="background-color: #29CBFC; width:100%;" | valign="top" align="center" " | {| align="center" |- | [[FIle:Odia Wikisource 1 banner (white).svg|center|600px|link=https://or.wikisource.org/wiki/%E0%AC%89%E0%AC%87%E0%AC%95%E0%AC%BF%E0%AC%AA%E0%AC%BE%E0%AC%A0%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BE%E0%AC%B0:%E0%AC%9C%E0%AC%A8%E0%AD%8D%E0%AC%AE%E0%AC%A4%E0%AC%BF%E0%AC%A5%E0%AC%BF/%E0%AD%A7]] {| style="background-color: white; width:100%;" | valign="top" align="left" " | ପ୍ରିୟ ଉଇକିଆଳି ବନ୍ଧୁ, ଆଗାମୀ ୨୫ ତାରିଖ ଦିନ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଉପଲବ୍ଧ ଓଡ଼ିଆ ପାଠାଗାର "ଉଇକିପାଠାଗାର"କୁ ବର୍ଷେ ପୂରିବାକୁ ଯାଉଛି । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଆମେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପାଳୁଛୁ ଉଇକିପାଠାଗାରର ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମତିଥି । ଆଉ ଏ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗଦେବା ଲାଗି ଆପଣଙ୍କୁ ରହିଲା ବିନୀତ ମାଗୁଣି, ଆସିବେ ନିଶ୍ଚେ । ଅଧିକ କିଛି ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ଆମ ସହ [https://or.wikisource.org/wiki/%E0%AC%89%E0%AC%87%E0%AC%95%E0%AC%BF%E0%AC%AA%E0%AC%BE%E0%AC%A0%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BE%E0%AC%B0:%E0%AC%9C%E0%AC%A8%E0%AD%8D%E0%AC%AE%E0%AC%A4%E0%AC%BF%E0%AC%A5%E0%AC%BF/%E0%AD%A7#.E0.AC.AF.E0.AD.8B.E0.AC.97.E0.AC.BE.E0.AC.AF.E0.AD.8B.E0.AC.97 ଯୋଗାଯୋଗ] କରିପାରିବେ । ଧନ୍ୟବାଦ! <hr /> <div style="font-size:12pt; text-align:center;">[https://docs.google.com/forms/d/1lY5ozXEigOcejZ5kJK5hzg_8nlFx8HeIy9PHiAwV4-w/viewform {{font color|blue|'''ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ'''}}] • [https://www.facebook.com/groups/OdiaWiki/ {{font color|blue|'''ଫେସବୁକ'''}}] • [https://or.wikisource.org/wiki/%E0%AC%89%E0%AC%87%E0%AC%95%E0%AC%BF%E0%AC%AA%E0%AC%BE%E0%AC%A0%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BE%E0%AC%B0:%E0%AC%9C%E0%AC%A8%E0%AD%8D%E0%AC%AE%E0%AC%A4%E0%AC%BF%E0%AC%A5%E0%AC%BF/%E0%AD%A7#.E0.AC.AF.E0.AD.8B.E0.AC.97.E0.AC.BE.E0.AC.AF.E0.AD.8B.E0.AC.97 {{font color|blue|'''ଯୋଗାଯୋଗ'''}}] • [https://or.wikisource.org/wiki/%E0%AC%89%E0%AC%87%E0%AC%95%E0%AC%BF%E0%AC%AA%E0%AC%BE%E0%AC%A0%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BE%E0%AC%B0:%E0%AC%9C%E0%AC%A8%E0%AD%8D%E0%AC%AE%E0%AC%A4%E0%AC%BF%E0%AC%A5%E0%AC%BF/%E0%AD%A7#.E0.AC.A8.E0.AC.BF.E0.AC.B0.E0.AD.8D.E0.AC.98.E0.AC.A3.E0.AD.8D.E0.AC.9F {{font color|blue|'''କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସୂଚୀ'''}}] • [https://twitter.com/odiawiki {{font color|blue|'''ଟୁଇଟର'''}}]</div><hr /> |} |} |}</div></center> --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aditya Mahar|Aditya Mahar]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Aditya Mahar|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୫ (IST) == ଆଇନ ବ‌ହି ଉଇକିପାଠାଗାରରେ == ହରିହର ବାବୁ, ମୋର ବ‌ହୁତ ଇଚ୍ଛା IPC ଓ crpc ଦୁଇଟି ଓଡ଼ିଆରେ ରହୁ । ଏହା କପିରାଇଟରେ ଅଛି କି ? ଆମେ ଲେଖିବାରେ ଅସୁବିଧା ହେବ କି । --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Subas Chandra Rout|Subas Chandra Rout]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Subas Chandra Rout|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୮:୩୬, ୨୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୬ (IST) : ବ‌ହି ଦୁଇଟି ଆପଣ ଯୋଗାଡ଼ କରିପାରିବେକି ? ଯୋଗାଡ଼ ହେଲେ ତାକୁ ସ୍କାନ କରି ଆମେ ଲେଖିଦିଅନ୍ତେ । ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ତ ଅତି ସ‌ହଜ ହୁଅନ୍ତା । ଏହା ପ୍ରକୃତ ଜନ ସାଧାରଣଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଉପକାରୀ ହୁଅନ୍ତା ।--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Subas Chandra Rout|Subas Chandra Rout]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Subas Chandra Rout|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୪୩, ୨୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୬ (IST) ସାର୍, ଯଦି ଇଂରାଜୀ ବହି ସ୍କାନ୍ ହେବ, ମୋ ପାଖରେ ଅଛି । ଏ ବାବଦରେ ମୁଁ ସ୍କାନିଂଗ୍ ଆରମ୍ଭ କରିବି । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୧୩, ୨୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୬ (IST) == ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଯୋଗଦେବାପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ == {| style="background-color:#c4f6f5; border: 2px solid #12ceca;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" |[[File:Odia Rathajatra Edit-a-thon 2016 logo.png|thumb|ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୬|200px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ନମସ୍କାର, ପବିତ୍ର ରଥଯାତ୍ରା ଅବସରରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି କାମନା କରୁଛୁ । ଏହି ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଉତ୍ସବମୁଖର ହୋଇଉଠିଛି । ଏହାକୁ ସ୍ମରଣୀୟ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଅବସରରେ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପାଳନ କରୁଛି "[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା_ଗଣସମ୍ପାଦନା_୨୦୧୬|ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପଦନା ୨୦୧୬]]"। ଗତବର୍ଷର "[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନବକଳେବର_ଗଣସମ୍ପାଦନା_୨୦୧୫|ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନା]]" ସଫଳ ହେବାପରେ ଏହା ହେଉଛି ସଂସ୍କୃତି-ଭିତ୍ତିକ ଦ୍ଵିତୀୟ ଗଣସମ୍ପାଦନା । ଆପଣ ଜାଣି ଖୁସି ହେବେ ଯେ ଗତବର୍ଷର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ବନ୍ଧିତ ୧୪୦ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୂଆ ଓ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିଲା ଆଉ ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପାଇଁ ବହୁତ ଦରକାରୀ ଥିଲା । ତେବେ ଏବର୍ଷର "ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା" ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି । ଜୁଲାଇ ୬ ରୁ ଅଗଷ୍ଟ ୪ ତାରିଖ ମାସେ କାଳ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ ସମ୍ପାଦନା କରାଯାଇ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରାଯିବ । ଆଶାକରୁଛୁ ଯେ ଆପଣ ଏଥିରେ ଭାଗନେଇ ଏହାକୁ ସଫଳ କରାଇବେ । ଗଣସମ୍ପାଦନା ବାବଦରେ ଅଧିକ ଜାଣିବା ଓ ଭାଗନେବା ପାଇଁ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା_ଗଣସମ୍ପାଦନା_୨୦୧୬|ଏହି ପୃଷ୍ଠାଟି]] ଦେଖନ୍ତୁ । କୌଣସି ସହାୟତା ଲୋଡୁଥିଲେ କିମ୍ବା ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲେ ଆମକୁ ପଚାରିପାରିବେ । ଧନ୍ୟବାଦ । ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ! --<font size="4" color = "red" face="Brush Script MT">ନିଷ୍ଠା<font color="blue">ରଞ୍ଜନ</font><font color="Green" size="2">ଦାଶ</font></font>^{[[User talk:DashNistha|<font color="black" size="1">talk</font>]]} <!-- Message sent by User:MKar@orwiki using the list at https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ActiveWikipedians&oldid=243343 --> |} == ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୭ରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Odia Wikipedia's Feminism logo.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୭|ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୭]] ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ଓଡି଼ଆ ଉଇକିପିଡି଼ଆରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ଆରମ୍ଭ ହେଇଗଲାଣି, ଆପଣଙ୍କୁ ଭାଗ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ। --[[User:Saileshpat|ଶୈଳେଶ]] ([[User talk:Saileshpat|ପଚାରିବେ କିଛି?]]) [[File:Face-smile.svg|18px|link=]] <!-- Message sent by User:MKar@orwiki using the list at https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ActiveWikipedians&oldid=265033 --> |} == CIS-A2Kର ଆଗାମୀ ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସର୍ଭେ। == ନମସ୍କାର ହରିହର ସାର, ଆଗାମୀ ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା CIS-A2Kର ଗୋଟେ ସର୍ଭେ। ଆପଣ ଚାହିଁଲେ ଯେକୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇପାରିବେ କିମ୍ବା ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିପାରିବେ। ଯଦି ଆପଣ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଏଠାରେ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି, ତେବେ ମତେ ଇମେଲ(sailesh.patnaik007{{@}}gmail.com), ଫୋନ୍ (୭୫୩୭୦୯୭୭୭୦) କିମ୍ବା ସ୍କାଇପ୍ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର ପଠେଇ ପାରିବେ। ଆପଣ ରବିବାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ହେଉଥିବା IRCରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ ନେଇ ନିଜ ମତ ରଖିପାରିବେ। *ଏହି ବର୍ଷ CIS-A2K ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସମୁଦାୟ ଉପରେ କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକେଇଛି? *ଆପଣଙ୍କ ମତରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ସ୍ଥିତି କଣ ଅଛି? ଏଥିରେ CIS-A2Kର କାର୍ଯ୍ୟର କିଛି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଛି କି? (ନୁଆ ଉଇକିଆଳି ଆସିବା, ନୂତନ ପ୍ରକଳ୍ପ କିମ୍ବା ନୂତନ ସମୁଦାୟ ଆରମ୍ଭ ହେବା ଇତ୍ୟାଦି...) *କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ CIS-A2K ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଦରକାର ଏବଂ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ଆମେ ବିଫଳ ହେଇଛୁ? *CIS-A2K, ସମୁଦାୟ କୁ କିପରି ଅଧିକ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ? *ଓପେନ୍ ସୋର୍ସ, ଓପେନ୍ ମାପ୍ସ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଓପେନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା CIS-A2K କିପରି ସମୁଦାୟର ସହାୟତା କରିପାରିବ? *ଏହି ବର୍ଷ ଆପଣ CIS-A2Kକୁ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପାଇଁ କେଉଁ କାମ କରିବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦେବ? (ଅଧିକ କର୍ମଶାଳା, ଗଣସମ୍ପାଦନା, GLAM ପ୍ରକଳ୍ପ, ନୁଆ ଟୁଲ ତିଆରି କରିବା, ଇତ୍ୟାଦି....)-- [[User:Saileshpat|ଶୈଳେଶ]] ([[User talk:Saileshpat|କିଛି ପଚାରିବେ?]]) [[File:Face-smile.svg|18px|link=]] ୨୦:୨୮, ୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୭ (IST) == A barnstar for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Editors Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The Editor's Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ଆପଣଙ୍କର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରେ ଏତେ ଭଲ ଅବଦାନ ପାଇଁ ମୋ ତରଫରୁ ଏ ଛୋଟ ଉପହାର ଟିଏ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ସାର । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aliva Sahoo|Aliva Sahoo]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Aliva Sahoo|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୮:୨୬, ୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୭ (IST) |} == Daha Balunga == ସ୍ବାଗତମ ମହର୍ଗ Hpsatapathy! Can you make article in Oriya and English about Oriya movie Daha Balunga, which playedd Jackie Shroff [http://www.imdb.com/title/tt3173928/?ref_=nv_sr_1] and find poster? If you make this article, i will be grateful! Thank u! --[[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/89.110.6.207|89.110.6.207]] ୧୮:୨୮, ୨୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୭ (IST) == ଗୋପାଳବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ == ଆଜ୍ଞା ନମସ୍କାର । ଆଶା ଭଲରେ ଥିବେ । [[ଗୋପାଳବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ]] ପ୍ରସଙ୍ଗଟା ଟିକେ ଦେଖିବେ । ଇଂରାଜୀ ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ଅନୁବାଦ କରିକି ଲେଖିଛି । ଜଜମେଣ୍ଟ ଗୁଡିକ ଅନୁବାଦ କରି ପାରିଲି ନାହିଁ । ସମୟ ମିଳିଲେ ଯଦି ସେଗୁଡିକ ଆପଣ ଅନୁବାଦ କରିପାରନ୍ତେ, ଭଲ ହୁଅନ୍ତା । ଧନ୍ୟବାଦ ।--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hellohappy|ପ୍ରିତିରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hellohappy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୨୯, ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୭ (IST) :: ଧନ୍ୟବାଦ ଆଜ୍ଞା । --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hellohappy|ପ୍ରିତିରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hellohappy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୫୯, ୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୭ (IST) == A barnstar for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:Original Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The Original Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ହରିହର ବାବୁ, ଆପଣ ସବୁବେଳେ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ ଲେଖି ଆମ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଆସିଛନ୍ତି । ମତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତଭାବେ ଆପଣଙ୍କ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଓ ଜ୍ଞାନବର୍ଦ୍ଧକ ଲାଗେ । ଲେଖିଚାଲନ୍ତୁ । ଧନ୍ୟବାଦ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hellohappy|ପ୍ରିତିରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hellohappy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୨୧, ୨୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୮ (IST) |} Hpsatapathy <span style="font-family: Segoe Script; font-size:12px; color: white; text-shadow: black 0.1em 0.1em 0.2em;">[[User:Jnanaranjan_sahu|Jnanaranjan Sahu (ଜ୍ଞାନ)]]</span> ^{[[User talk:Jnanaranjan_sahu|<font color="red">ମୋତେ କିଛି କହିବେ </font>]]} ୨୩:୨୬, ୨୩ ଜୁନ ୨୦୧୮ (IST) Hpsatapathy <span style="font-family: Segoe Script; font-size:12px; color: white; text-shadow: black 0.1em 0.1em 0.2em;">[[User:Jnanaranjan_sahu|Jnanaranjan Sahu (ଜ୍ଞାନ)]]</span> ^{[[User talk:Jnanaranjan_sahu|<font color="red">ମୋତେ କିଛି କହିବେ </font>]]} ୧୦:୨୪, ୨୪ ଜୁନ ୨୦୧୮ (IST) {{ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} == ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ == <div style="border-width: 20px; border-style: groove;background: #f29c24; background: -moz-linear-gradient(left, #f29c24 1%, #ffffff 29%, #ffffff 68%, #88e27a 99%); background: -webkit-gradient(linear, left top, right top, color-stop(1%,#f29c24), color-stop(29%,#ffffff), color-stop(68%,#ffffff), color-stop(99%,#88e27a)); background: -webkit-linear-gradient(left, #f29c24 1%,#ffffff 29%,#ffffff 68%,#88e27a 99%); background: -o-linear-gradient(left, #f29c24 1%,#ffffff 29%,#ffffff 68%,#88e27a 99%); background: -ms-linear-gradient(left, #f29c24 1%,#ffffff 29%,#ffffff 68%,#88e27a 99%); background: linear-gradient(to right, #f29c24 1%,#ffffff 29%,#ffffff 68%,#88e27a 99%)"> {| |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" |<center>[[File:Spinning Ashoka Chakra.gif|100px]]</center> <br>[[File:Seu-Bundia.jpg|120px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<br ପ>'''ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ସେଉ ବୁନ୍ଦିଆ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |<br>ହରିହର ସାର, <br>[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮|ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୮]]ରେ ଆପଣଙ୍କର ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ଅଶେଷ ସାଧୁବାଦ । ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଯୋଗଦାନ ଫଳରେ ଏହି ୮ ଦିନରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ ଘଟଣା ଅଥବା ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ଉପରେ ୪୨ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ାଯାଇଛି ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଛି । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮#ନୂଆ_ଗଢ଼ାଯାଇଥିବା_ପ୍ରସଙ୍ଗ|୩୦ ଗୋଟି ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ]] ଆରମ୍ଭ ହେବା ସ‌ହିତ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮#ଉନ୍ନତ_କରାଯାଇଥିବା_ପ୍ରସଙ୍ଗ|୧୨ଟି ପୁରୁଣା]] ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାକୁ ସଫଳ କରିଥିବା ଖୁସିରେ ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ରୁ ବଞ୍ଚେଇ ରଖିଥିବା ସେଉ-ବୁନ୍ଦିଆ ଟିକେ ଖାଆନ୍ତୁ ।-[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୩୧, ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ (IST) |} </div> == ୩୦୦ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ଖୁସିରେ ପାନ ପଠେଇଲି == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:ମିଠା ପାନ.jpg|120px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ହରି ସାର, ଉଇକିପିଡିଆରେ ଆପଣଙ୍କର ୩୦୦ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବାରୁ ଅଶେଷ ସାଧୁବାଦ ଆଉ ଖୁସିରେ ଦୁଇଖଣ୍ଡ ମିଠାପନ ପଠାଇଲି ।--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୫:୪୬, ୨୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) |} == ଧନ୍ୟବାଦ == ହରି ସାର, [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହିଳା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮|ମହିଳା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]ରେ ଭାଗ ନେଇ '''ଦୁଇଟି''' ନୂତନ ପୃଷ୍ଠା ତିଆରି କରିଥିବାରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନେକ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Soumendrak|ସୌମେନ୍ଦ୍ର ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Soumendrak|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୩୫, ୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) == A barnstar for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:Original Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The Original Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ଧନ୍ୟବାଦ ସାର <span style="font-family: Segoe Script; font-size:12px; color: white; text-shadow: black 0.1em 0.1em 0.2em;">[[User:Jnanaranjan_sahu|Jnanaranjan Sahu (ଜ୍ଞାନ)]]</span> ^{[[User talk:Jnanaranjan_sahu|<font color="red">ମୋତେ କିଛି କହିବେ </font>]]} ୧୭:୫୪, ୧୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) |} == ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୯ରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ == {{ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} == ଧନ୍ୟବାଦ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:India Barnstar.PNG|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The India Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | [[୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୧୯ ନିର୍ବାଚନ]] ସମୟରେ [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]] ସାଂସଦ [[ସପ୍ତଗିରି ଶଙ୍କର ଉଲ୍ଲାକା]] ପୃଷ୍ଠାଟି ଗଠନ କରିଥିବାରୁ ଅନେକ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ । <span style="font-family: Segoe Script; font-size:12px; color: white; text-shadow: black 0.1em 0.1em 0.2em;"> -[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Soumendrak|ସୌମେନ୍ଦ୍ର ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Soumendrak|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୦୧, ୫ ଜୁନ ୨୦୧୯ (IST) |} == Project Tiger 2.0 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%%;float:left;font-size:1.2em;margin:0 .2em 0 0;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#EFEFEF;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:PT2.0 PromoMotion.webm|right|320px]] Hello, We are glad to inform you that [[m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)|'''Project Tiger 2.0/GLOW''']] is going to start very soon. You know about Project Tiger first iteration where we saw exciting and encouraging participation from different Indian Wikimedia communities. To know about Project Tiger 1.0 please [[m:Supporting Indian Language Wikipedias Program|'''see this page''']] Like project Tiger 1.0, This iteration will have 2 components * Infrastructure support - Supporting Wikimedians from India with internet support for 6 months and providing Chromebooks. Application is open from 25th August 2019 to 14 September 2019. To know more [[m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)/Support|'''please visit''']] * Article writing contest - A 3-month article writing contest will be conducted for Indian Wikimedians communities. Following community feedback, we noted some community members wanted the process of article list generation to be improved. In this iteration, there will be at least two lists of articles :# Google-generated list, :# Community suggested list. Google generated list will be given to the community members before finalising the final list. On the other hand, the community may create a list by discussing among the community over Village pump, Mailing list and similar discussion channels. Thanks for your attention,<br/> [[m:User:Ananth (CIS-A2K)|Ananth (CIS-A2K)]] ([[m:User talk:Ananth (CIS-A2K)|talk]])<br/> Sent by [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୧୧, ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ (IST) </div> </div> <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Ananth_(CIS-A2K)/PT1.0&oldid=19314862 --> {{clear}} [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦|ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]ରେ ଆପଣଙ୍କର ସମ୍ପାଦନା ତଥା ସହଯୋଗ ପାଇଁ ସାଧୁବାଦ ଜଣାଉଛି । -[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୩୦, ୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦ (IST) == ଧନ୍ୟବାଦ == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]| [[Image:Tireless_Contributor_Barnstar.gif|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''ଥକୁନଥିବା ଅବଦାନକାରୀ ବାର୍ଣ୍ଣଷ୍ଟାର''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | ଆପଣଙ୍କ ସମୟ ପାଇଁ<span style="font-family: Segoe Script; font-size:12px; color: white; text-shadow: black 0.1em 0.1em 0.2em;">[[User:Jnanaranjan_sahu|Jnanaranjan Sahu (ଜ୍ଞାନ)]]</span> ^{[[User talk:Jnanaranjan_sahu|<font color="red">ମୋତେ କିଛି କହିବେ </font>]]} ୧୪:୦୧, ୨୯ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୦ (IST) |} == Project Tiger 2.0 - Feedback from writing contest participants (editors) and Hardware support recipients == <div style="border:8px red ridge;padding:6px;"> [[File:Emoji_u1f42f.svg|right|100px|tiger face]] Dear Wikimedians, We hope this message finds you well. We sincerely thank you for your participation in Project Tiger 2.0 and we want to inform you that almost all the processes such as prize distribution etc related to the contest have been completed now. As we indicated earlier, because of the ongoing pandemic, we were unsure and currently cannot conduct the on-ground community Project Tiger workshop. We are at the last phase of this Project Tiger 2.0 and as a part of the online community consultation, we request you to spend some time to share your valuable feedback on the Project Tiger 2.0 writing contest. Please '''fill this [https://docs.google.com/forms/d/1ztyYBQc0UvmGDBhCx88QLS3F_Fmal2d7MuJsiMscluY/viewform form]''' to share your feedback, suggestions or concerns so that we can improve the program further. '''Note: If you want to answer any of the descriptive questions in your native language, please feel free to do so.''' Thank you. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୩୫, ୧୧ ଜୁନ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/list-1/PT2.0_Participants&oldid=20161046 --> </div> == We sent you an e-mail == Hello {{PAGENAME}}, Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org. You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]]. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୦:୨୩, ୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 --> == A barnstar for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:Special Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The Special Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ଆପଣଙ୍କର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରତି ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଉପଢୌକନ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Soumendrak|ସୌମେନ୍ଦ୍ର ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Soumendrak|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୪୦, ୧୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦ (IST) |} {{ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦/ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants, Jury members and Organizers, Congratulations! It's Wikipedia Asian Month's honor to have you all participated in Wikipedia Asian Month 2020, the sixth Wikipedia Asian Month. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the Wikipedia Asian Month International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2020. Please kindly fill '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform the form]''', let the postcard can send to you asap! * This form will be closed at February 15. * For tracking the progress of postcard delivery, please check '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organizers and jury members|this page]]'''. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2020/Team#International_Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01</div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 --> == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants and Organizers, Kindly remind you that we only collect the information for Wikipedia Asian Month postcard 15/02/2021 UTC 23:59. If you haven't filled the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform Google form], please fill it asap. If you already completed the form, please stay tun, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Postcards and Certification|wait for the postcard and tracking emails]]. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01 </div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Program Schedule: You are invited 🙏 == [[File:WMWMI logo 2.svg|right|150px]] <div lang="en" class="mw-content-ltr">Hello {{BASEPAGENAME}}, Hope this message finds you well. [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021|Wikimedia Wikimeet India 2021]] will take place from '''19 to 21 February 2021 (Friday to Sunday)'''. Here is some quick important information: * A tentative schedule of the program is published and you may see it [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Program|here]]. There are sessions on different topics such as Wikimedia Strategy, Growth, Technical, etc. You might be interested to have a look at the schedule. * The program will take place on Zoom and the sessions will be recorded. * If you have not registered as a participant yet, please register yourself to get an invitation, The last date to register is '''16 February 2021'''. * Kindly share this information with your friends who might like to attend the sessions. Schedule : '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Program|Wikimeet program schedule]]'''. Please register '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Registration|here]]'''. Thanks<br/> On behalf of Wikimedia Wikimeet India 2021 Team </div> <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Wikimeet_India_2021/list/active&oldid=21060878 --> == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], ୧୨:୦୪, ୨୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 --> == [[ସ୍ତ୍ରୀଧନ]] ପ୍ରସଙ୍ଗ ବାବଦରେ == ଆଦରର {{ping|Hpsatapathy}} ବାବୁ, ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏକ ଜ୍ଞାନକୋଷ ହୋଇଥିବାରୁ କେବଳ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ରହିପାରିବ ଓ ଅଣ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଅଂଶ ଅଜାଣତରେ କେହି ଲେଖିଲେ ତାହା ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ କାଢ଼ିଦିଆଯିବ । କଣ ରହିପାରିବ ଓ କଣ ରହିପାରିବ ନାହିଁ ତାହା ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଖୁବ ବିଶଦ ଭାବେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଓ ଓଡ଼ିଆରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଏହି ଲିଙ୍କରେ ରହିଛି । ଆପଣ ନିକଟରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା [[ସ୍ତ୍ରୀଧନ]] ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏକ ଆଇନଗତ ପ୍ରସଙ୍ଗ । ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଇନରେ ଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟ ଭାଗ । ତେବେ ସେଥିରେ "ବୈଦିକ ମତେ" ନାମକ ଏକ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟ ଥିଲା ଓ ତହିଁରେ ବିଭିନ୍ନ ପୁରାଣରେ ଥିବା ଶ୍ଳୋକ ଉକ୍ତିଭାବେ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ମୋ ମତରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ରହିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ କାରଣ ସେସବୁ ତଥ୍ୟ ନୁହେଁ । ପ୍ରଥମେ ସେ ବିଭାଗଟି ଆଂଶିକ ଭାବେ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରି ବିଫଳ ହେଲି କାରଣ ଆଧାରଗୁଡ଼ିକ କେବଳ କେଉଁ ପୁରାଣରେ କଣ ଅଛି ତାହା ଆବଶ୍ୟକତା ନ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଏକ ବିଶେଷ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏବେ ଥିବା ତଥ୍ୟର ପ୍ରସାରଣ ବରଂ ପ୍ରସଙ୍ଗଟିକୁ ଅଧିକ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ କରିପାରିବ । କିନ୍ତୁ ପୁରାଣଶାସ୍ତ୍ର ଉକ୍ତିକୁ ଯଥାରୀତି ରଖାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ଉଇକିପିଡ଼ିଆ କେବଳ ଏକ ଜ୍ଞାନକୋଷ । ଧାର୍ମିକ ଆଚାରସଂହିତା ନୁହେଁ ବା କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପୁରାଣ-ସାହିତ୍ୟ ଆଦିର ପରିପ୍ରକାଶ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ । ଆଲୋଚିତ ବିଭାଗଟି ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ତଥ୍ୟଗତ ନିରପେକ୍ଷତାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ଓ ଏଣୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କାଟିବାକୁ ପଡ଼ିଲା । --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|ସୁଭ]] ^{[[User_talk:Psubhashish|(ଆଳାପ)]]} ୧୧:୫୫, ୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୧ (IST) :ସମ୍ମାନୀୟ @[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ବାବୁ, : ପ୍ରଥମତଃ ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ଆପଣ [[ସ୍ତ୍ରୀଧନ]] ପ୍ରସଂଗଟିକୁ ପଢିଛନ୍ତି ଏବଂ ସଜାଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି । ତେବେ ଏ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଗୋଟିଏ କଥାରେ ମୁଁ ସହମତ ହୋଇପାରୁନି । ହିନ୍ଦୁ ଆଇନ ସଂପର୍କରେ ଯେତେସବୁ ବହି ମୁଁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛି (ଆମ ଅଦାଅଲତରେ ପଢିବାର ସୂଯୋଗ ପାଇଛି) ସେଥିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି ଯେ ଆମ ହିନ୍ଦୁ ଆଇନର ଉତ୍ସ ବୈଦିକ ମନୁ ସ୍ମୃତି ତଥା ବେଦ ବେଦାନ୍ତ ସହିତ ଜଡ଼ିତ । ଏକଥା "Hindu Jurisprudence" ରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି । ସ୍ତ୍ରୀଧନ ବିଷୟଟି ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ ସଂପର୍କିତ ଆଇନରେ ମଧ୍ୟ ଏକଥାକୁ ସମର୍ଥନ କରେ । ଏପରି ସ୍ଥଳେ ଶ୍ଳୋକ ଇତ୍ୟାଦି ରହିବା ନିହାତି ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ଭିତ୍ତିକ । ଏହାର ଆଧାର ତଥା ପ୍ରମାଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖାଇବା ଦରକାର ହେବନି, କାରଣ ଆପଣ ଚାହିଁଲେ ଏସବୁ ତଥ୍ୟ/ ଆଧାର ମଧ୍ୟ ପାଇପାରିବେ <ref name="legal services">{{cite web |title=Sources of Hindu Law |url=http://www.legalservicesindia.com/article/329/Sources-of-Hindu-Law.html |website=www.legalservicesindia.com |accessdate=22 August 2021}}</ref>। ତେବେ ଏତିକି କହିପାରିବି ଯେ ପ୍ରସଙ୍ଗଟିରେ ଅଧିକ ଆଧାର ରହିବା ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା । ଏହା ଆଲୋଚନାରେ ସଜଡ଼ା ଯାଇପାରିଥାନ୍ତା । ମୁଁ ବି ଚାହେଁ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ କେବଳ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ରହୁ । ତେବେ ମୋର ମତାମତ ଜଣାଇଦେବା ଉଚିତ ମନେ କଲି ।[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୦୯, ୨୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୧ (IST) :: {{ping|Hpsatapathy}} ବାବୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଲିଖିତ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ଅବଶ୍ୟ ପଢ଼େ । ସବୁ ନହେଲେ ବି କିଛି । ଓଡ଼ିଆରେ ଭଲ ଲେଖା କମ ଆଉ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଆହୁରି କମ ଅଛି । ତେବେ ମୁଁ ଓକିଲ ନୁହେଁ କିମ୍ବା ଆଇନଗତ ଅଭିଜ୍ଞତା ମୋର ନାହିଁ । ଆପଣ ସେ ବିଭାଗରେ ଅଭିଜ୍ଞ ଆଉ ମୋର ସେଥିରେ କୌଣସି ଦ୍ୱିମତି ନାହିଁ । ମୁଁ କେବଳ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନିୟମାବଳୀ|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ନିୟମାବଳୀ]] ଆଧାରରେ ଲେଖିଥିଲି । ମୋର ଯୁକ୍ତି ଏବେବି ବଳବତ୍ତର । ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଆଇନଗତ ଏଣୁ ସେଥିରେ ତଥ୍ୟ କେବଳ ସେ ଆଇନ ବାବଦରେ ରହିବ । କୌଣସି ପୁରାଣ ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାହିତ୍ୟରେ କଣ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ତାହା ଏ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଗୌଣ । ସେଭଳି ସୂଚନା ସମ୍ୟକେ ଦିଆଯାଇପାରେ । ହେଲେ ଦେଉଳକୁ ମୁଖଶାଳା ବଳିଯିବନି ।--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|ସୁଭ]] ^{[[User_talk:Psubhashish|(ଆଳାପ)]]} ୧୧:୨୩, ୨୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୧ (IST) == ''WLWSA-2021 Newsletter #6 (Request to provide information)'' == <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span> <br/>'''September 1 - September 30, 2021''' <span style="font-size:120%; float:right;">[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Please fill out <span class="plainlinks">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']</span> and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates. <small>If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Hirok_Raja|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]</small> ''Regards,'' <br/>[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] <br/>୧୨:୪୭, ୧୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) <!-- sent by [[User:Hirok Raja|Hirok Raja]] --> </div> {{ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା/Barnstar}} == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୫୫, ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୫୧, ୧୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୫୧, ୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 --> == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୪୧, ୧୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 --> {{ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ}} {{ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} {{ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ}} {{ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} == ⚠️ [[ବିଦ୍ୟୁତ ରଞ୍ଜନ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଜାତି-ଭିତ୍ତିକ ଉଚ୍ଚନୀଚ ଭେଦଭାବ == ଅତି ଦୁଃଖର ସହ ଲେଖିବାକୁ ପଡ଼ୁଚି ଯେ ଜଣେ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଉପରେ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ, ଯାହାଙ୍କ କାମ ଜାତି-ଧର୍ମ-ଲିଙ୍ଗଗତ ବିଭେଦରୁ ଉପରକୁ ଯାଇ ଆଇନ ଓ ନ୍ୟାୟ ବିଚାର କରିବା, ତାଙ୍କ ଉପରେ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ "ସମ୍ମାନଜନକ ବ୍ରାହ୍ମଣ" ପରିବାର ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ଏଭଳି ଜାତିଭିତ୍ତିକ ଉଚ୍ଚନୀଚ ଭେଦଭାବ ଦୁଃଖଦାୟକ, ଅନାବଶ୍ୟକ ଓ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ତଥ୍ୟଗତ ଲିଖନଶୈଳୀ ବହିର୍ଭୁତ । ଜଣେ ପରିଚାଳକ ଭାବେ ଏଇଟା ମୋର ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ ଓ ଚେତାବନୀ ଏଭଳି ଭେଦଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ନ ଲେଖିବା ପାଇଁ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୫୨, ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ (IST) ଏକା ଆଲୋଚନାକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜାଗାରେ ନ କରି ଗୋଟେ ଜାଗାରେ କରିବା ପାଇଁ ମୋ ଆଲୋଚନା ପୃଷ୍ଠାରେ ଲେଖିଥିବା ଦୁଇ ଅଲଗା ଅଲଗା ଆଲୋଚନାକୁ ଏଠିକି ତଳେ ଘୁଞ୍ଚାଇଦେଉଛି ଓ ଏକଥା ମଧ୍ୟ ଦମ୍ଭର ସହ ଉଲ୍ଲେଖ କରୁଛି ଯେ ମୁଁ ସମ୍ମାନ ସହକାରେ ଜଣେ ପ୍ରଥମତଃ ଜଣେ ସହ-ଉଇକିଆଳି ଭାବେ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟତଃ ଜଣେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପରିଚାଳକ ଭାବେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଯାହା ଥାଉନା କାହିଁକି ଜାତି-ଭିତ୍ତିକ ଉଚ୍ଚନୀଚକାରକ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ନିୟମାବଳୀ ବହିର୍ଭୂତ ହୋଇଥିବାରୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି, ଏବଂ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ବେଳେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଅସମ୍ମାନ ଦେଖାଇ ନାହିଁ ବୋଲି ଏଠାରେ ଆଉଥରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରୁଛି । --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୩:୫୦, ୧୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ (IST) === B R Sadangi === The word crept into the as it was a translation of English version. If the word is not suitable, it can be edited. You are not supposed to pass such rude comments without knowing my reply [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୨୯, ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ (IST) === B R Sadangi === In the article [[Akhandananda]] the word "respectable bramhin family" is available. Is is discriminatory? [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୫୭, ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ (IST) :Any and all forms of discriminations must be edited out by Wikipedians. Wikipedia articles are created by humans who have inherent biases. One must identify, edit and correct such mistakes. I thought a seasoned editor like yourself would already know rather than translate without correcting. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୦୦, ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ (IST) == ଇଣ୍ଡିକ ମିଡ଼ିଆ ଉଇକି ଡେଭେଲପର୍ସ ୟୁଜର ଗୃପ - ଟେକନିକାଲ କନ୍ସଲ୍ଟେସନ ୨୦୨୪ == ଆଦରର ଓଡିଆ ଉଇକିଆଳି, ଇଣ୍ଡିକ୍ ମିଡିଆ ୱିକି ଡେଭଲପର୍ସ ୟୁଜର୍ ଗ୍ରୁପ୍, ଉଇକିମିଡିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରେ ସହଯୋଗ କରୁଥିବାବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ବୈଷୟିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ବୁଝିବା ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବୈଷୟିକ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପରିଚାଳନା କରୁଛି । ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଉଇକି ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡିକରେ ଥିବା ଅସୁବିଧା / ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଜାଣିବା , ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟାଗୁଡିକ ବୁଝିବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଟେକନିକାଲ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିବା । ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣଙ୍କର ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା, ଧାରଣା ଇତ୍ୟାଦି ରିପୋର୍ଟ କରିବେ । ଦୟାକରି ଏହି ଲିଙ୍କରେ ସର୍ଭେ ପୁରଣ କରନ୍ତୁ (ନିଜ ପସନ୍ଦର ଭାଷାରେ) https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link ସର୍ଭେ ପୁରା କରିବାର ଶେଷ ତାରିଖ ହେଉଛି ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର୨୦୨୪ । ଏହି କାମ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ପଢିବାକୁ , ଏହି ପୃଷ୍ଠା ଦେଖନ୍ତୁ : https://w.wiki/AV78 ଉପରୋକ୍ତ ଲିଙ୍କରେ {ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା} ରେ ପଢିବା ପାଇଁ ସର୍ଭେ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି । ଯଦି ଆପଣ ଏକାଧିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଧାରଣା ରିପୋର୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ତେବେ ଆପଣ ଏକାଧିକ ଥର ସର୍ଭେ ପୂରଣ କରିପାରିବେ । ଆପଣଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ! ଶୁଭେଚ୍ଛା ସହ, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୦୬, ୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) ଇଣ୍ଡିକ୍ ମିଡିଆ ଉଇକି ଡେଭଲପର୍ସଙ୍କ ତରଫରୁ <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/or&oldid=27434532 --> {{ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ}}[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୨୬, ୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> == [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)]]ଙ୍କ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ପୃଷ୍ଠା ସମ୍ପାଦନା‌ ବାବଦରେ == ଆଦରର @[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ବାବୁ, ଆପଣ ନିକଟରେ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)]]ଙ୍କ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ପୃଷ୍ଠା ସମ୍ପାଦନା‌ କରି ତାଙ୍କ ପରିଚୟ ଆପଣ ଲେଖିଥିଲେ ଯାହା ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ନିୟମବିରୁଦ୍ଧ । କାରଣ ବ୍ୟବହାରକାରୀ‌ ନିଜ ବାବଦରେ‌ ନିଜେ ଲେଖିବେ । ସେହି‌ଭଳି ଆପଣ ନିକଟରେ‌ ଏକ‌ ଲେଖକ ତାଲିକା ପୃଷ୍ଠାରେ ସମ୍ପାଦନା‌ କରି ଜଣେ ଲେଖକଙ୍କ ନାଁ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି ଯାହା ମୋ‌ ମତରେ ଆପଣଙ୍କ ସମୟର ଅପଚୟ । ସେ ପୃଷ୍ଠାକୁ ସମ୍ପାଦନା କରାଯାଏ ନାହିଁ କାରଣ ତାହା ଆପେଆପେ ଅପଡେଟ ହୁଏ । ମାନେ ଆପଣ ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ି ଉଇକିଡାଟାରେ‌ ଯୋଡ଼ିଲେ ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ସେଠି ଆପେ ଲିଙ୍କ ହୋଇଯିବ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୧୩, ୧୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୫ (IST) :ପ୍ରିୟ ସୁଭାସିଷ ବାବୁ । ଆପଣଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ମୋର ଗ୍ରହଣୀୟ । ଆପଣଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଇକିପିଡିଆ ବିଷୟରେ ଏହିପରି ଅନେକ କଥା ( ମୋ ପାଇଁ ନୁଆ) ଜାଣିବା ପରେ ମୋର ଅନିଛାକୃତ ତୃଟି ସଂଖ୍ୟା କମିଯିବ ବୋଲି ମୋର ଆଶା । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୪୩, ୧୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୫ (IST) ::🙂🙏 [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୫୯, ୧୬ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୫ (IST) == Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;"> <div style="text-align: center;"> </div> '''Dear {{ROOTPAGENAME}}''', Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!<br> We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate each year! '''Sincerely,<br>''' '''Wikipedia Asian Month User Group''' [[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=28737105 --> == ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ବାବଦରେ == <div style="text-align:center; background-color:#32AFAF; color:#FFFFFF; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ'''</span> <br/>'''୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର – ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫''' </div> <div style="background-color:#b3fafa; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|80px|right|frameless]]ଆସନ୍ତା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି '''ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା''' । ଆସନ୍ତୁ ମିଶି ଲେଖିବା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ କିଛି ପ୍ରସଙ୍ଗ । <div style="text-align:center;"> {{Clickable button 2|ଭାଗ ନିଅନ୍ତୁ|url=https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା_ଗାନ୍ଧୀ_ଗଣସମ୍ପାଦନା_୨୦୨୫|class=mw-ui-progressive}} </div> <small>''ଅପେକ୍ଷାରେ,'' <br/>[[User:Ssgapu22|ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ସେନାପତି (ଗପୁ)]] </small> </div> {{ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୧୪, ୧୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ (IST) == Translation request == Hello, Hpsatapathy. Can you translate and upload the article [[:en:Azerbaijani Wikipedia]] in Odia Wikipedia? Yours sincerely, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Kurcke|Kurcke]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Kurcke|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୪:୪୧, ୧୯ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) :Thank you very much. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Kurcke|Kurcke]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Kurcke|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୩୭, ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) ::You are welcome. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୧୫, ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) on ୦୦:୦୦, ୧୨ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୬ (IST)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> == Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|500px]] [[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist2&oldid=30642952 --> cx8dkw18loj6vm40mh62ay0tc5zbx0a 0 33455 596009 594945 2026-06-06T08:27:40Z SamyakSamantasinghar 42167 596009 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lok Sabha}} {{Infobox legislature | background_color = #006341 | name = <big>''' ଲୋକ ସଭା <br>'''House of the People'''</big> | transcription_name = | legislature = ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା | coa_pic = Lok Sabha.svg | coa_res = 300px | coa_alt = Emblem of India | house_type = ନିମ୍ନ ସଦନ | body = ସଂସଦ | houses = | leader1_type = ବାଚସ୍ପତି | leader1 = ଓମ୍ ବିର୍ଲା | party1 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election1 = ୨୦୨୪ | leader2_type = ଉପ ବାଚସ୍ପତି | leader2 = | party2 = | election2 = ୨୦୨୪ | leader3_type = ଶାସକ ଦଳ ନେତା | leader3 = '''[[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]]''' | party3 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election3 = ୨୦୨୪ | leader4_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା | leader4 = '''ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ''' | party4 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election4 = ୨୦୨୪ | leader5_type = ଶାସକ ଦଳ ଉପନେତା | leader5 = '''ରାଜନାଥ ସିଂହ''' | party5 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election5 = ୨୦୨୪ | leader6_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ଉପନେତା | leader6 = '''ଗୌରବ ଗୋଗୋଇ''' | party6 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election6 = ୨୦୨୪ | members = ୫୪୩ <ref name="Lok Sabha">{{cite web|title=Lok Sabha|url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm|publisher=parliamentofindia.nic.in|accessdate=19 August 2011}}</ref> | house1 = | house2 = | structure1 = LokSabhaAllianceWise2026.svg | structure1_res = 300px | structure1_alt = | political_groups1 = | structure2 = | structure2_res = | structure2_alt = | political_groups1 = {{colorbox|#ff9933}} '''ସରକାର''' (୨୯୩) *{{nowrap|{{color box|#ff9933}} '''ଜାତୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#00ccff}} '''ବିପକ୍ଷ''' (୨୩୭) *{{nowrap|{{color box|#00ccff}} '''ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିକାଶଶୀଳ ସମାବେଶୀ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟାନ୍ୟ''' (୧୩) *{{nowrap|{{color box|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟ ଦଳ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ସଦସ୍ୟ'''}} | committees1 = | committees2 = | joint_committees = | voting_system1 = ସିଧାସଳଖ ମତଦାନ | voting_system2 = | last_election1 = [[୨୦୨୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୨୪]] | last_election2 = | previous_election1 = | previous_election2 = | session_room = View of Lok Sabha chamber in the New Parliament building, New Delhi.jpg | session_res = | session_alt = View of Sansad Bhavan, seat of the Parliament of India | meeting_place =''' ନୂତନ ଲୋକ ସଭା ଭବନ''' | website = {{url|http://loksabha.gov.in}} | footnotes = | motto = }} ଲୋକସଭା, ଯାହାକୁ 'ଜନତାଙ୍କ ସଦନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଭାରତର ଦ୍ୱି-ସଦନ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭା ହେଉଛି ଏହାର ଉପରିସ୍ଥ ସଦନ । ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ସାର୍ବଜନୀନ ବୟସ୍କ ମତାଧିକାର ଏବଂ 'ଫାଷ୍ଟ-ପାଷ୍ଟ-ଦି-ପୋଷ୍ଟ' (ସର୍ବାଧିକ ମତ ପ୍ରାପ୍ତ ବିଜୟୀ) ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦର ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦନ ଭଙ୍ଗ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପଦବୀରେ ରହନ୍ତି । ଏହି ସଦନର ଅଧିବେଶନ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ସଂସଦ ଭବନର ଲୋକସଭା କକ୍ଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ==ଇତିହାସ== ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୨୪୫ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା , ଏହା ସହିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ। ==ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ହିସାବରେ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା== {| class="sortable wikitable" style="text-align:center;" |- ! Subdivision||Type||No. of constituencies<ref name="composition">{{cite web| url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm| title=Lok Sabha Introduction| publisher=National Informatics Centre, Government of India| accessdate=22 September 2008}}</ref> |- |[[ଆଣ୍ଡମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୫ |- |[[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ଆସାମ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୪ |- |[[ବିହାର]]||ରାଜ୍ୟ|| ୪୦ |- |[[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ଛତିଶଗଡ଼]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୧ |- |[[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ଡାମନ ଓ ଡିଉ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ଦିଲ୍ଲୀ ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୭ |- |[[ଗୋଆ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ଗୁଜରାଟ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୬ |- |[[ହରିଆଣା ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୦ |- |[[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୪ |- |[[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର]]||ରାଜ୍ୟ|| ୬ |- |[[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୪ |- |[[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୮ |- |[[ କେରଳ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୦ |- |[[ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୯ |- |[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]]||ରାଜ୍ୟ|| ୪୮ |- |[[ମଣିପୁର ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ମେଘାଳୟ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ମିଜୋରାମ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧ |- |[[ନାଗାଲାଣ୍ଡ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧ |- |[[ଓଡ଼ିଶା]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୧ |- |[[ପୁଡୁଚେରୀ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ପଞ୍ଜାବ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୩ |- |[[ରାଜସ୍ଥାନ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୫ |- |[[ସିକିମ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧ |- |[[ତାମିଲନାଡୁ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୩୯ |- |[[ତେଲେଙ୍ଗାନା]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୭ |- |[[ତ୍ରିପୁରା]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୫ |- |[[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୮୦ |- |[[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୪୨ |} == ଲୋକ ସଭା ଓ ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ== {| class="sortable wikitable" style="text-align:center;" |- ! ଲୋକ ସଭା ||ନିର୍ବାଚନ ବର୍ଷ |- |[[୧ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ |- |[[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୭ |- |[[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୨ |- |[[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୭ |- |[[୫ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୧ |- |[[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୭ |- |[[୭ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୦ |- |[[୮ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୪ |- |[[୯ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୯ |- |[[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୧ |- |[[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୬ |- |[[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୮ |- |[[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୯ |- |[[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୪ |- |[[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୯ |- |[[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୪ |- |[[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୯ |- |[[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୪ |- |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== {{commons category}} * [http://loksabha.nic.in/ Lok Sabha website] * [http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm Description of Lok Sabha on website of Parliament of India] {{ଭାରତ}} {{ଅଧାଗଢା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ସରକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] ejlwquxrjukh6zjnx8dsj0bvyecpcib 596010 596009 2026-06-06T08:29:11Z SamyakSamantasinghar 42167 /* ଇତିହାସ */ 596010 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lok Sabha}} {{Infobox legislature | background_color = #006341 | name = <big>''' ଲୋକ ସଭା <br>'''House of the People'''</big> | transcription_name = | legislature = ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା | coa_pic = Lok Sabha.svg | coa_res = 300px | coa_alt = Emblem of India | house_type = ନିମ୍ନ ସଦନ | body = ସଂସଦ | houses = | leader1_type = ବାଚସ୍ପତି | leader1 = ଓମ୍ ବିର୍ଲା | party1 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election1 = ୨୦୨୪ | leader2_type = ଉପ ବାଚସ୍ପତି | leader2 = | party2 = | election2 = ୨୦୨୪ | leader3_type = ଶାସକ ଦଳ ନେତା | leader3 = '''[[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]]''' | party3 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election3 = ୨୦୨୪ | leader4_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା | leader4 = '''ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ''' | party4 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election4 = ୨୦୨୪ | leader5_type = ଶାସକ ଦଳ ଉପନେତା | leader5 = '''ରାଜନାଥ ସିଂହ''' | party5 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election5 = ୨୦୨୪ | leader6_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ଉପନେତା | leader6 = '''ଗୌରବ ଗୋଗୋଇ''' | party6 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election6 = ୨୦୨୪ | members = ୫୪୩ <ref name="Lok Sabha">{{cite web|title=Lok Sabha|url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm|publisher=parliamentofindia.nic.in|accessdate=19 August 2011}}</ref> | house1 = | house2 = | structure1 = LokSabhaAllianceWise2026.svg | structure1_res = 300px | structure1_alt = | political_groups1 = | structure2 = | structure2_res = | structure2_alt = | political_groups1 = {{colorbox|#ff9933}} '''ସରକାର''' (୨୯୩) *{{nowrap|{{color box|#ff9933}} '''ଜାତୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#00ccff}} '''ବିପକ୍ଷ''' (୨୩୭) *{{nowrap|{{color box|#00ccff}} '''ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିକାଶଶୀଳ ସମାବେଶୀ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟାନ୍ୟ''' (୧୩) *{{nowrap|{{color box|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟ ଦଳ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ସଦସ୍ୟ'''}} | committees1 = | committees2 = | joint_committees = | voting_system1 = ସିଧାସଳଖ ମତଦାନ | voting_system2 = | last_election1 = [[୨୦୨୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୨୪]] | last_election2 = | previous_election1 = | previous_election2 = | session_room = View of Lok Sabha chamber in the New Parliament building, New Delhi.jpg | session_res = | session_alt = View of Sansad Bhavan, seat of the Parliament of India | meeting_place =''' ନୂତନ ଲୋକ ସଭା ଭବନ''' | website = {{url|http://loksabha.gov.in}} | footnotes = | motto = }} ଲୋକସଭା, ଯାହାକୁ 'ଜନତାଙ୍କ ସଦନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଭାରତର ଦ୍ୱି-ସଦନ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭା ହେଉଛି ଏହାର ଉପରିସ୍ଥ ସଦନ । ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ସାର୍ବଜନୀନ ବୟସ୍କ ମତାଧିକାର ଏବଂ 'ଫାଷ୍ଟ-ପାଷ୍ଟ-ଦି-ପୋଷ୍ଟ' (ସର୍ବାଧିକ ମତ ପ୍ରାପ୍ତ ବିଜୟୀ) ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦର ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦନ ଭଙ୍ଗ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପଦବୀରେ ରହନ୍ତି । ଏହି ସଦନର ଅଧିବେଶନ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ସଂସଦ ଭବନର ଲୋକସଭା କକ୍ଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ==ଇତିହାସ== ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୨୪୫ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା , ଏହା ସହିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । == ଲୋକ ସଭା ଓ ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ== {| class="sortable wikitable" style="text-align:center;" |- ! ଲୋକ ସଭା ||ନିର୍ବାଚନ ବର୍ଷ |- |[[୧ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ |- |[[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୭ |- |[[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୨ |- |[[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୭ |- |[[୫ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୧ |- |[[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୭ |- |[[୭ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୦ |- |[[୮ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୪ |- |[[୯ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୯ |- |[[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୧ |- |[[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୬ |- |[[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୮ |- |[[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୯ |- |[[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୪ |- |[[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୯ |- |[[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୪ |- |[[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୯ |- |[[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୪ |- |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== {{commons category}} * [http://loksabha.nic.in/ Lok Sabha website] * [http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm Description of Lok Sabha on website of Parliament of India] {{ଭାରତ}} {{ଅଧାଗଢା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ସରକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] 0s8n0izl794t8bhodulasjquw7cc0qx 596011 596010 2026-06-06T08:29:27Z SamyakSamantasinghar 42167 596011 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lok Sabha}} {{Infobox legislature | background_color = #006341 | name = <big>''' ଲୋକ ସଭା <br>'''House of the People'''</big> | transcription_name = | legislature = ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା | coa_pic = Lok Sabha.svg | coa_res = 300px | coa_alt = Emblem of India | house_type = ନିମ୍ନ ସଦନ | body = ସଂସଦ | houses = | leader1_type = ବାଚସ୍ପତି | leader1 = ଓମ୍ ବିର୍ଲା | party1 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election1 = ୨୦୨୪ | leader2_type = ଉପ ବାଚସ୍ପତି | leader2 = | party2 = | election2 = ୨୦୨୪ | leader3_type = ଶାସକ ଦଳ ନେତା | leader3 = '''[[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]]''' | party3 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election3 = ୨୦୨୪ | leader4_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା | leader4 = '''ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ''' | party4 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election4 = ୨୦୨୪ | leader5_type = ଶାସକ ଦଳ ଉପନେତା | leader5 = '''ରାଜନାଥ ସିଂହ''' | party5 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election5 = ୨୦୨୪ | leader6_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ଉପନେତା | leader6 = '''ଗୌରବ ଗୋଗୋଇ''' | party6 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election6 = ୨୦୨୪ | members = ୫୪୩ <ref name="Lok Sabha">{{cite web|title=Lok Sabha|url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm|publisher=parliamentofindia.nic.in|accessdate=19 August 2011}}</ref> | house1 = | house2 = | structure1 = LokSabhaAllianceWise2026.svg | structure1_res = 300px | structure1_alt = | political_groups1 = | structure2 = | structure2_res = | structure2_alt = | political_groups1 = {{colorbox|#ff9933}} '''ସରକାର''' (୨୯୩) *{{nowrap|{{color box|#ff9933}} '''ଜାତୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#00ccff}} '''ବିପକ୍ଷ''' (୨୩୭) *{{nowrap|{{color box|#00ccff}} '''ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିକାଶଶୀଳ ସମାବେଶୀ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟାନ୍ୟ''' (୧୩) *{{nowrap|{{color box|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟ ଦଳ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ସଦସ୍ୟ'''}} | committees1 = | committees2 = | joint_committees = | voting_system1 = ସିଧାସଳଖ ମତଦାନ | voting_system2 = | last_election1 = [[୨୦୨୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୨୪]] | last_election2 = | previous_election1 = | previous_election2 = | session_room = View of Lok Sabha chamber in the New Parliament building, New Delhi.jpg | session_res = | session_alt = View of Sansad Bhavan, seat of the Parliament of India | meeting_place =''' ନୂତନ ଲୋକ ସଭା ଭବନ''' | website = {{url|http://loksabha.gov.in}} | footnotes = | motto = }} ଲୋକସଭା, ଯାହାକୁ 'ଜନତାଙ୍କ ସଦନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଭାରତର ଦ୍ୱି-ସଦନ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭା ହେଉଛି ଏହାର ଉପରିସ୍ଥ ସଦନ । ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ସାର୍ବଜନୀନ ବୟସ୍କ ମତାଧିକାର ଏବଂ 'ଫାଷ୍ଟ-ପାଷ୍ଟ-ଦି-ପୋଷ୍ଟ' (ସର୍ବାଧିକ ମତ ପ୍ରାପ୍ତ ବିଜୟୀ) ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦର ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦନ ଭଙ୍ଗ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପଦବୀରେ ରହନ୍ତି । ଏହି ସଦନର ଅଧିବେଶନ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ସଂସଦ ଭବନର ଲୋକସଭା କକ୍ଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ==ଇତିହାସ== ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୨୪୫ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା , ଏହା ସହିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । == ଲୋକ ସଭା ଓ ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ== {| class="sortable wikitable" style="text-align:center;" |- ! ଲୋକ ସଭା ||ନିର୍ବାଚନ ବର୍ଷ |- |[[୧ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ |- |[[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୭ |- |[[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୨ |- |[[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୭ |- |[[୫ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୧ |- |[[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୭ |- |[[୭ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୦ |- |[[୮ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୪ |- |[[୯ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୯ |- |[[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୧ |- |[[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୬ |- |[[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୮ |- |[[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୯ |- |[[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୪ |- |[[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୯ |- |[[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୪ |- |[[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୯ |- |[[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୪ |- |} ==ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ହିସାବରେ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା == {| class="sortable wikitable" style="text-align:center;" |- ! Subdivision||Type||No. of constituencies<ref name="composition">{{cite web| url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm| title=Lok Sabha Introduction| publisher=National Informatics Centre, Government of India| accessdate=22 September 2008}}</ref> |- |[[ଆଣ୍ଡମାନ ଏବଂ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୫ |- |[[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ଆସାମ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୪ |- |[[ବିହାର]]||ରାଜ୍ୟ|| ୪୦ |- |[[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ଛତିଶଗଡ଼]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୧ |- |[[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ଡାମନ ଓ ଡିଉ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ଦିଲ୍ଲୀ ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୭ |- |[[ଗୋଆ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ଗୁଜରାଟ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୬ |- |[[ହରିଆଣା ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୦ |- |[[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୪ |- |[[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର]]||ରାଜ୍ୟ|| ୬ |- |[[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୪ |- |[[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୮ |- |[[ କେରଳ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୦ |- |[[ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୯ |- |[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]]||ରାଜ୍ୟ|| ୪୮ |- |[[ମଣିପୁର ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ମେଘାଳୟ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ମିଜୋରାମ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧ |- |[[ନାଗାଲାଣ୍ଡ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧ |- |[[ଓଡ଼ିଶା]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୧ |- |[[ପୁଡୁଚେରୀ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ପଞ୍ଜାବ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୩ |- |[[ରାଜସ୍ଥାନ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୫ |- |[[ସିକିମ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧ |- |[[ତାମିଲନାଡୁ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୩୯ |- |[[ତେଲେଙ୍ଗାନା]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୭ |- |[[ତ୍ରିପୁରା]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୫ |- |[[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୮୦ |- |[[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୪୨ |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== {{commons category}} * [http://loksabha.nic.in/ Lok Sabha website] * [http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm Description of Lok Sabha on website of Parliament of India] {{ଭାରତ}} {{ଅଧାଗଢା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ସରକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] jb4xabp1gea7dmqpj0qjjtubmwtfkvc 596012 596011 2026-06-06T08:30:21Z SamyakSamantasinghar 42167 596012 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lok Sabha}} {{Infobox legislature | background_color = #006341 | name = <big>''' ଲୋକ ସଭା <br>'''House of the People'''</big> | transcription_name = | legislature = ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା | coa_pic = Lok Sabha.svg | coa_res = 300px | coa_alt = Emblem of India | house_type = ନିମ୍ନ ସଦନ | body = ସଂସଦ | houses = | leader1_type = ବାଚସ୍ପତି | leader1 = ଓମ୍ ବିର୍ଲା | party1 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election1 = ୨୦୨୪ | leader2_type = ଉପ ବାଚସ୍ପତି | leader2 = | party2 = | election2 = ୨୦୨୪ | leader3_type = ଶାସକ ଦଳ ନେତା | leader3 = '''[[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]]''' | party3 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election3 = ୨୦୨୪ | leader4_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା | leader4 = '''ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ''' | party4 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election4 = ୨୦୨୪ | leader5_type = ଶାସକ ଦଳ ଉପନେତା | leader5 = '''ରାଜନାଥ ସିଂହ''' | party5 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election5 = ୨୦୨୪ | leader6_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ଉପନେତା | leader6 = '''ଗୌରବ ଗୋଗୋଇ''' | party6 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election6 = ୨୦୨୪ | members = ୫୪୩ <ref name="Lok Sabha">{{cite web|title=Lok Sabha|url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm|publisher=parliamentofindia.nic.in|accessdate=19 August 2011}}</ref> | house1 = | house2 = | structure1 = LokSabhaAllianceWise2026.svg | structure1_res = 300px | structure1_alt = | political_groups1 = | structure2 = | structure2_res = | structure2_alt = | political_groups1 = {{colorbox|#ff9933}} '''ସରକାର''' (୨୯୩) *{{nowrap|{{color box|#ff9933}} '''ଜାତୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#00ccff}} '''ବିପକ୍ଷ''' (୨୩୭) *{{nowrap|{{color box|#00ccff}} '''ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିକାଶଶୀଳ ସମାବେଶୀ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟାନ୍ୟ''' (୧୩) *{{nowrap|{{color box|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟ ଦଳ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ସଦସ୍ୟ'''}} | committees1 = | committees2 = | joint_committees = | voting_system1 = ସିଧାସଳଖ ମତଦାନ | voting_system2 = | last_election1 = [[୨୦୨୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୨୪]] | last_election2 = | previous_election1 = | previous_election2 = | session_room = View of Lok Sabha chamber in the New Parliament building, New Delhi.jpg | session_res = | session_alt = View of Sansad Bhavan, seat of the Parliament of India | meeting_place =''' ନୂତନ ଲୋକ ସଭା ଭବନ''' | website = {{url|http://loksabha.gov.in}} | footnotes = | motto = }} ଲୋକସଭା, ଯାହାକୁ 'ଜନତାଙ୍କ ସଦନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଭାରତର ଦ୍ୱି-ସଦନ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭା ହେଉଛି ଏହାର ଉପରିସ୍ଥ ସଦନ । ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ସାର୍ବଜନୀନ ବୟସ୍କ ମତାଧିକାର ଏବଂ 'ଫାଷ୍ଟ-ପାଷ୍ଟ-ଦି-ପୋଷ୍ଟ' (ସର୍ବାଧିକ ମତ ପ୍ରାପ୍ତ ବିଜୟୀ) ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦର ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦନ ଭଙ୍ଗ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପଦବୀରେ ରହନ୍ତି । ଏହି ସଦନର ଅଧିବେଶନ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ସଂସଦ ଭବନର ଲୋକସଭା କକ୍ଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ==ଇତିହାସ== ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୨୪୫ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା , ଏହା ସହିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । == ଲୋକ ସଭା ଓ ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ== {| class="sortable wikitable" style="text-align:center;" |- ! ଲୋକ ସଭା ||ନିର୍ବାଚନ ବର୍ଷ |- |[[୧ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ |- |[[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୭ |- |[[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୨ |- |[[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୭ |- |[[୫ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୧ |- |[[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୭ |- |[[୭ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୦ |- |[[୮ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୪ |- |[[୯ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୯ |- |[[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୧ |- |[[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୬ |- |[[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୮ |- |[[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୯ |- |[[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୪ |- |[[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୯ |- |[[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୪ |- |[[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୯ |- |[[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]]||ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୪ |- |} ==ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ହିସାବରେ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା == {| class="sortable wikitable" style="text-align:center;" |- ! ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ||ପ୍ରକାର||ଆସନ ସଂଖ୍ୟା<ref name="composition">{{cite web| url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm| title=Lok Sabha Introduction| publisher=National Informatics Centre, Government of India| accessdate=22 September 2008}}</ref> |- |[[ଆଣ୍ଡମାନ ଏବଂ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୫ |- |[[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ଆସାମ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୪ |- |[[ବିହାର]]||ରାଜ୍ୟ|| ୪୦ |- |[[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ଛତିଶଗଡ଼]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୧ |- |[[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ଡାମନ ଓ ଡିଉ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ଦିଲ୍ଲୀ ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୭ |- |[[ଗୋଆ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ଗୁଜରାଟ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୬ |- |[[ହରିଆଣା ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୦ |- |[[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୪ |- |[[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର]]||ରାଜ୍ୟ|| ୬ |- |[[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୪ |- |[[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୮ |- |[[ କେରଳ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୦ |- |[[ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୯ |- |[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]]||ରାଜ୍ୟ|| ୪୮ |- |[[ମଣିପୁର ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ମେଘାଳୟ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ମିଜୋରାମ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧ |- |[[ନାଗାଲାଣ୍ଡ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧ |- |[[ଓଡ଼ିଶା]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୧ |- |[[ପୁଡୁଚେରୀ]]||କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|| ୧ |- |[[ପଞ୍ଜାବ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୩ |- |[[ରାଜସ୍ଥାନ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨୫ |- |[[ସିକିମ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧ |- |[[ତାମିଲନାଡୁ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୩୯ |- |[[ତେଲେଙ୍ଗାନା]]||ରାଜ୍ୟ|| ୧୭ |- |[[ତ୍ରିପୁରା]]||ରାଜ୍ୟ|| ୨ |- |[[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୫ |- |[[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୮୦ |- |[[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]]||ରାଜ୍ୟ|| ୪୨ |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== {{commons category}} * [http://loksabha.nic.in/ Lok Sabha website] * [http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm Description of Lok Sabha on website of Parliament of India] {{ଭାରତ}} {{ଅଧାଗଢା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ସରକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] 5nx5u9kiy2wh9ynie73cerls2sv18v8 596013 596012 2026-06-06T08:44:13Z SamyakSamantasinghar 42167 596013 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lok Sabha}} {{Infobox legislature | background_color = #006341 | name = <big>''' ଲୋକ ସଭା <br>'''House of the People'''</big> | transcription_name = | legislature = ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା | coa_pic = Lok Sabha.svg | coa_res = 300px | coa_alt = Emblem of India | house_type = ନିମ୍ନ ସଦନ | body = ସଂସଦ | houses = | leader1_type = ବାଚସ୍ପତି | leader1 = ଓମ୍ ବିର୍ଲା | party1 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election1 = ୨୦୨୪ | leader2_type = ଉପ ବାଚସ୍ପତି | leader2 = | party2 = | election2 = ୨୦୨୪ | leader3_type = ଶାସକ ଦଳ ନେତା | leader3 = '''[[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]]''' | party3 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election3 = ୨୦୨୪ | leader4_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା | leader4 = '''ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ''' | party4 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election4 = ୨୦୨୪ | leader5_type = ଶାସକ ଦଳ ଉପନେତା | leader5 = '''ରାଜନାଥ ସିଂହ''' | party5 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election5 = ୨୦୨୪ | leader6_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ଉପନେତା | leader6 = '''ଗୌରବ ଗୋଗୋଇ''' | party6 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election6 = ୨୦୨୪ | members = ୫୪୩ <ref name="Lok Sabha">{{cite web|title=Lok Sabha|url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm|publisher=parliamentofindia.nic.in|accessdate=19 August 2011}}</ref> | house1 = | house2 = | structure1 = LokSabhaAllianceWise2026.svg | structure1_res = 300px | structure1_alt = | political_groups1 = | structure2 = | structure2_res = | structure2_alt = | political_groups1 = {{colorbox|#ff9933}} '''ସରକାର''' (୨୯୩) *{{nowrap|{{color box|#ff9933}} '''ଜାତୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#00ccff}} '''ବିପକ୍ଷ''' (୨୩୭) *{{nowrap|{{color box|#00ccff}} '''ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିକାଶଶୀଳ ସମାବେଶୀ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟାନ୍ୟ''' (୧୩) *{{nowrap|{{color box|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟ ଦଳ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ସଦସ୍ୟ'''}} | committees1 = | committees2 = | joint_committees = | voting_system1 = ସିଧାସଳଖ ମତଦାନ | voting_system2 = | last_election1 = [[୨୦୨୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୨୪]] | last_election2 = | previous_election1 = | previous_election2 = | session_room = View of Lok Sabha chamber in the New Parliament building, New Delhi.jpg | session_res = | session_alt = View of Sansad Bhavan, seat of the Parliament of India | meeting_place =''' ନୂତନ ଲୋକ ସଭା ଭବନ''' | website = {{url|http://loksabha.gov.in}} | footnotes = | motto = }} ଲୋକସଭା, ଯାହାକୁ 'ଜନତାଙ୍କ ସଦନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଭାରତର ଦ୍ୱି-ସଦନ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭା ହେଉଛି ଏହାର ଉପରିସ୍ଥ ସଦନ । ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ସାର୍ବଜନୀନ ବୟସ୍କ ମତାଧିକାର ଏବଂ 'ଫାଷ୍ଟ-ପାଷ୍ଟ-ଦି-ପୋଷ୍ଟ' (ସର୍ବାଧିକ ମତ ପ୍ରାପ୍ତ ବିଜୟୀ) ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦର ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦନ ଭଙ୍ଗ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପଦବୀରେ ରହନ୍ତି । ଏହି ସଦନର ଅଧିବେଶନ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ସଂସଦ ଭବନର ଲୋକସଭା କକ୍ଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ==ଇତିହାସ== ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୨୪୫ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା , ଏହା ସହିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । == ଲୋକ ସଭା ଓ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ == ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ବା ଲୋକ ସଭା ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଲୋକ ସଭାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ତଳେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ସଭା ଓ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନର ତାଲିକା |- style="background-color:#E6F2FF; font-size:105%;" ! style="width:35%;" | ଲୋକ ସଭା ! style="width:30%;" | ନିର୍ବାଚନ ବର୍ଷ ! style="width:35%;" | କାର୍ଯ୍ୟକାଳ |- | [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ || ୧୯୫୨–୧୯୫୭ |- | [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୭ || ୧୯୫୭–୧୯୬୨ |- | [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୨ || ୧୯୬୨–୧୯୬୭ |- | [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୭ || ୧୯୬୭–୧୯୭୦ |- | [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୧ || ୧୯୭୧–୧୯୭୭ |- | [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୭ || ୧୯୭୭–୧୯୭୯ |- | [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୦ || ୧୯୮୦–୧୯୮୪ |- | [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୪ || ୧୯୮୪–୧୯୮୯ |- | [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୯ || ୧୯୮୯–୧୯୯୧ |- | [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୧ || ୧୯୯୧–୧୯୯୬ |- | [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୬ || ୧୯୯୬–୧୯୯୮ |- | [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୮ || ୧୯୯୮–୧୯୯୯ |- | [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୯ || ୧୯୯୯–୨୦୦୪ |- | [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୪ || ୨୦୦୪–୨୦୦୯ |- | [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୯ || ୨୦୦୯–୨୦୧୪ |- | [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୪ || ୨୦୧୪–୨୦୧୯ |- | [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୯ || ୨୦୧୯–୨୦୨୪ |- | [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୪ || ୨୦୨୪–ବର୍ତ୍ତମାନ |} == ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଯାୟୀ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା == ବର୍ତ୍ତମାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଲୋକ ସଭାର ମୋଟ ୫୪୩ଟି ନିର୍ବାଚିତ ଆସନ ରହିଛି। ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ପୁନର୍ଗଠନ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା-ନଗର ହବେଳୀ ଓ ଡାମନ-ଡିଉର ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଭାରତର ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଆସନ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି:<ref name="composition">{{cite web| url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm| title=Lok Sabha Introduction| publisher=National Informatics Centre, Government of India| access-date=22 September 2008}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭିତ୍ତିକ ଲୋକ ସଭା ଆସନ |- style="background-color:#E6F2FF; font-size:105%;" ! style="text-align:left; width:50%;" | ରାଜ୍ୟ / କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ! style="width:25%;" | ପ୍ରକାର ! style="width:25%;" | ଆସନ ସଂଖ୍ୟା |- | style="text-align:left;" | [[ଅଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଆସାମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୪ |- | style="text-align:left;" | [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୮୦ |- | style="text-align:left;" | [[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଓଡ଼ିଶା]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୧ |- | style="text-align:left;" | [[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୮ |- | style="text-align:left;" | [[କେରଳ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୦ |- | style="text-align:left;" | [[ଗୁଜରାଟ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୬ |- | style="text-align:left;" | [[ଗୋଆ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଛତିଶଗଡ଼]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୪ |- | style="text-align:left;" | [[ତାମିଲନାଡୁ]] || ରାଜ୍ୟ || ୩୯ |- | style="text-align:left;" | [[ତ୍ରିପୁରା]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ତେଲେଙ୍ଗାନା]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୭ |- | style="text-align:left;" | [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଡିଉ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଦିଲ୍ଲୀ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୭ |- | style="text-align:left;" | [[ନାଗାଲାଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତ|ପଞ୍ଜାବ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୩ |- | style="text-align:left;" | [[ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୨ |- | style="text-align:left;" | [[ପୁଡୁଚେରୀ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ବିହାର]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୦ |- | style="text-align:left;" | [[ମଣିପୁର]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୯ |- | style="text-align:left;" | [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୮ |- | style="text-align:left;" | [[ମିଜୋରାମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ମେଘାଳୟ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ରାଜସ୍ଥାନ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଲଦାଖ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ସିକିମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ହରିଆଣା]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୦ |- | style="text-align:left;" | [[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୪ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | style="text-align:left;" | ସର୍ବମୋଟ | ନିର୍ବାଚିତ ଆସନ | ୫୪୩ |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== {{commons category}} * [http://loksabha.nic.in/ Lok Sabha website] * [http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm Description of Lok Sabha on website of Parliament of India] {{ଭାରତ}} {{ଅଧାଗଢା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ସରକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] 3fpm3jdu9nopew4asxiyq8n41s26phn 596014 596013 2026-06-06T08:46:01Z SamyakSamantasinghar 42167 /* ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଯାୟୀ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା */ 596014 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lok Sabha}} {{Infobox legislature | background_color = #006341 | name = <big>''' ଲୋକ ସଭା <br>'''House of the People'''</big> | transcription_name = | legislature = ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା | coa_pic = Lok Sabha.svg | coa_res = 300px | coa_alt = Emblem of India | house_type = ନିମ୍ନ ସଦନ | body = ସଂସଦ | houses = | leader1_type = ବାଚସ୍ପତି | leader1 = ଓମ୍ ବିର୍ଲା | party1 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election1 = ୨୦୨୪ | leader2_type = ଉପ ବାଚସ୍ପତି | leader2 = | party2 = | election2 = ୨୦୨୪ | leader3_type = ଶାସକ ଦଳ ନେତା | leader3 = '''[[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]]''' | party3 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election3 = ୨୦୨୪ | leader4_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା | leader4 = '''ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ''' | party4 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election4 = ୨୦୨୪ | leader5_type = ଶାସକ ଦଳ ଉପନେତା | leader5 = '''ରାଜନାଥ ସିଂହ''' | party5 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ବି.ଜେ.ପି]] | election5 = ୨୦୨୪ | leader6_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ଉପନେତା | leader6 = '''ଗୌରବ ଗୋଗୋଇ''' | party6 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election6 = ୨୦୨୪ | members = ୫୪୩ <ref name="Lok Sabha">{{cite web|title=Lok Sabha|url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm|publisher=parliamentofindia.nic.in|accessdate=19 August 2011}}</ref> | house1 = | house2 = | structure1 = LokSabhaAllianceWise2026.svg | structure1_res = 300px | structure1_alt = | political_groups1 = | structure2 = | structure2_res = | structure2_alt = | political_groups1 = {{colorbox|#ff9933}} '''ସରକାର''' (୨୯୩) *{{nowrap|{{color box|#ff9933}} '''ଜାତୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#00ccff}} '''ବିପକ୍ଷ''' (୨୩୭) *{{nowrap|{{color box|#00ccff}} '''ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିକାଶଶୀଳ ସମାବେଶୀ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟାନ୍ୟ''' (୧୩) *{{nowrap|{{color box|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟ ଦଳ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ସଦସ୍ୟ'''}} | committees1 = | committees2 = | joint_committees = | voting_system1 = ସିଧାସଳଖ ମତଦାନ | voting_system2 = | last_election1 = [[୨୦୨୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୨୪]] | last_election2 = | previous_election1 = | previous_election2 = | session_room = View of Lok Sabha chamber in the New Parliament building, New Delhi.jpg | session_res = | session_alt = View of Sansad Bhavan, seat of the Parliament of India | meeting_place =''' ନୂତନ ଲୋକ ସଭା ଭବନ''' | website = {{url|http://loksabha.gov.in}} | footnotes = | motto = }} ଲୋକସଭା, ଯାହାକୁ 'ଜନତାଙ୍କ ସଦନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଭାରତର ଦ୍ୱି-ସଦନ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭା ହେଉଛି ଏହାର ଉପରିସ୍ଥ ସଦନ । ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ସାର୍ବଜନୀନ ବୟସ୍କ ମତାଧିକାର ଏବଂ 'ଫାଷ୍ଟ-ପାଷ୍ଟ-ଦି-ପୋଷ୍ଟ' (ସର୍ବାଧିକ ମତ ପ୍ରାପ୍ତ ବିଜୟୀ) ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦର ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦନ ଭଙ୍ଗ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପଦବୀରେ ରହନ୍ତି । ଏହି ସଦନର ଅଧିବେଶନ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ସଂସଦ ଭବନର ଲୋକସଭା କକ୍ଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ==ଇତିହାସ== ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୨୪୫ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା , ଏହା ସହିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । == ଲୋକ ସଭା ଓ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ == ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ବା ଲୋକ ସଭା ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଲୋକ ସଭାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ତଳେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ସଭା ଓ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନର ତାଲିକା |- style="background-color:#E6F2FF; font-size:105%;" ! style="width:35%;" | ଲୋକ ସଭା ! style="width:30%;" | ନିର୍ବାଚନ ବର୍ଷ ! style="width:35%;" | କାର୍ଯ୍ୟକାଳ |- | [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ || ୧୯୫୨–୧୯୫୭ |- | [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୭ || ୧୯୫୭–୧୯୬୨ |- | [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୨ || ୧୯୬୨–୧୯୬୭ |- | [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୭ || ୧୯୬୭–୧୯୭୦ |- | [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୧ || ୧୯୭୧–୧୯୭୭ |- | [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୭ || ୧୯୭୭–୧୯୭୯ |- | [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୦ || ୧୯୮୦–୧୯୮୪ |- | [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୪ || ୧୯୮୪–୧୯୮୯ |- | [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୯ || ୧୯୮୯–୧୯୯୧ |- | [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୧ || ୧୯୯୧–୧୯୯୬ |- | [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୬ || ୧୯୯୬–୧୯୯୮ |- | [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୮ || ୧୯୯୮–୧୯୯୯ |- | [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୯ || ୧୯୯୯–୨୦୦୪ |- | [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୪ || ୨୦୦୪–୨୦୦୯ |- | [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୯ || ୨୦୦୯–୨୦୧୪ |- | [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୪ || ୨୦୧୪–୨୦୧୯ |- | [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୯ || ୨୦୧୯–୨୦୨୪ |- | [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୪ || ୨୦୨୪–ବର୍ତ୍ତମାନ |} == ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଯାୟୀ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା == ବର୍ତ୍ତମାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଲୋକ ସଭାର ମୋଟ ୫୪୩ଟି ନିର୍ବାଚିତ ଆସନ ରହିଛି। ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ପୁନର୍ଗଠନ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା-ନଗର ହବେଳୀ ଓ ଡାମନ-ଡିଉର ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଭାରତର ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଆସନ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି:<ref name="composition">{{cite web| url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm| title=Lok Sabha Introduction| publisher=National Informatics Centre, Government of India| access-date=22 September 2008}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭିତ୍ତିକ ଲୋକ ସଭା ଆସନ |- style="background-color:#E6F2FF; font-size:105%;" ! style="text-align:left; width:50%;" | ରାଜ୍ୟ / କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ! style="width:25%;" | ପ୍ରକାର ! style="width:25%;" | ଆସନ ସଂଖ୍ୟା |- | style="text-align:left;" | [[ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ]]|| କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଆସାମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୪ |- | style="text-align:left;" | [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୮୦ |- | style="text-align:left;" | [[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଓଡ଼ିଶା]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୧ |- | style="text-align:left;" | [[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୮ |- | style="text-align:left;" | [[କେରଳ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୦ |- | style="text-align:left;" | [[ଗୁଜରାଟ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୬ |- | style="text-align:left;" | [[ଗୋଆ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଛତିଶଗଡ଼]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୪ |- | style="text-align:left;" | [[ତାମିଲନାଡୁ]] || ରାଜ୍ୟ || ୩୯ |- | style="text-align:left;" | [[ତ୍ରିପୁରା]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ତେଲେଙ୍ଗାନା]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୭ |- | style="text-align:left;" | [[:en:Dadra_and_Nagar_Haveli_and_Daman_and_Diu|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଡିଉ]]|| କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଦିଲ୍ଲୀ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୭ |- | style="text-align:left;" | [[ନାଗାଲାଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତ|ପଞ୍ଜାବ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୩ |- | style="text-align:left;" | [[ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୨ |- | style="text-align:left;" | [[ପୁଡୁଚେରୀ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ବିହାର]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୦ |- | style="text-align:left;" | [[ମଣିପୁର]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୯ |- | style="text-align:left;" | [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୮ |- | style="text-align:left;" | [[ମିଜୋରାମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ମେଘାଳୟ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ରାଜସ୍ଥାନ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଲଦାଖ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ସିକିମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ହରିଆଣା]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୦ |- | style="text-align:left;" | [[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୪ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | style="text-align:left;" | ସର୍ବମୋଟ | ନିର୍ବାଚିତ ଆସନ | ୫୪୩ |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== {{commons category}} * [http://loksabha.nic.in/ Lok Sabha website] * [http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm Description of Lok Sabha on website of Parliament of India] {{ଭାରତ}} {{ଅଧାଗଢା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ସରକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] 79zkgpn2d373fe0zal8gp0hzh0lqzgp 596015 596014 2026-06-06T09:36:56Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596015 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lok Sabha}} {{Infobox legislature | background_color = #006341 | name = <big>''' ଲୋକ ସଭା <br>'''House of the People'''</big> | transcription_name = | legislature = ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା | coa_pic = Lok Sabha.svg | coa_res = 300px | coa_alt = Emblem of India | house_type = ନିମ୍ନ ସଦନ | body = ସଂସଦ | houses = | leader1_type = ବାଚସ୍ପତି | leader1 = ଓମ୍ ବିର୍ଲା | party1 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭା.ଜ.ପା]] | election1 = ୨୦୨୪ | leader2_type = ଉପ ବାଚସ୍ପତି | leader2 = | party2 = | election2 = ୨୦୨୪ | leader3_type = ଶାସକ ଦଳ ନେତା | leader3 = '''[[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]]''' | party3 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭା.ଜ.ପା]] | election3 = ୨୦୨୪ | leader4_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା | leader4 = '''ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ''' | party4 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election4 = ୨୦୨୪ | leader5_type = ଶାସକ ଦଳ ଉପନେତା | leader5 = '''ରାଜନାଥ ସିଂହ''' | party5 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭା.ଜ.ପା]] | election5 = ୨୦୨୪ | leader6_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ଉପନେତା | leader6 = '''ଗୌରବ ଗୋଗୋଇ''' | party6 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election6 = ୨୦୨୪ | members = ୫୪୩ <ref name="Lok Sabha">{{cite web|title=Lok Sabha|url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm|publisher=parliamentofindia.nic.in|accessdate=19 August 2011}}</ref> | house1 = | house2 = | structure1 = LokSabhaAllianceWise2026.svg | structure1_res = 300px | structure1_alt = | political_groups1 = | structure2 = | structure2_res = | structure2_alt = | political_groups1 = {{colorbox|#ff9933}} '''ସରକାର''' (୨୯୨) *{{nowrap|{{color box|#ff9933}} '''ଜାତୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#00ccff}} '''ବିପକ୍ଷ''' (୨୦୯) *{{nowrap|{{color box|#00ccff}} '''ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିକାଶଶୀଳ ସମାବେଶୀ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟାନ୍ୟ''' (୩୯) *{{nowrap|{{color box|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟ ଦଳ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ସଦସ୍ୟ'''}} | committees1 = | committees2 = | joint_committees = | voting_system1 = ସିଧାସଳଖ ମତଦାନ | voting_system2 = | last_election1 = [[୨୦୨୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୨୪]] | last_election2 = | previous_election1 = | previous_election2 = | session_room = View of Lok Sabha chamber in the New Parliament building, New Delhi.jpg | session_res = | session_alt = View of Sansad Bhavan, seat of the Parliament of India | meeting_place =''' ନୂତନ ଲୋକ ସଭା ଭବନ''' | website = {{url|http://loksabha.gov.in}} | footnotes = | motto = }} ଲୋକସଭା, ଯାହାକୁ 'ଜନତାଙ୍କ ସଦନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଭାରତର ଦ୍ୱି-ସଦନ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭା ହେଉଛି ଏହାର ଉପରିସ୍ଥ ସଦନ । ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ସାର୍ବଜନୀନ ବୟସ୍କ ମତାଧିକାର ଏବଂ 'ଫାଷ୍ଟ-ପାଷ୍ଟ-ଦି-ପୋଷ୍ଟ' (ସର୍ବାଧିକ ମତ ପ୍ରାପ୍ତ ବିଜୟୀ) ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦର ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦନ ଭଙ୍ଗ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପଦବୀରେ ରହନ୍ତି । ଏହି ସଦନର ଅଧିବେଶନ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ସଂସଦ ଭବନର ଲୋକସଭା କକ୍ଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ==ଇତିହାସ== ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୨୪୫ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା , ଏହା ସହିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । == ଲୋକ ସଭା ଓ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ == ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ବା ଲୋକ ସଭା ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଲୋକ ସଭାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ତଳେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ସଭା ଓ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନର ତାଲିକା |- style="background-color:#E6F2FF; font-size:105%;" ! style="width:35%;" | ଲୋକ ସଭା ! style="width:30%;" | ନିର୍ବାଚନ ବର୍ଷ ! style="width:35%;" | କାର୍ଯ୍ୟକାଳ |- | [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ || ୧୯୫୨–୧୯୫୭ |- | [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୭ || ୧୯୫୭–୧୯୬୨ |- | [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୨ || ୧୯୬୨–୧୯୬୭ |- | [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୭ || ୧୯୬୭–୧୯୭୦ |- | [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୧ || ୧୯୭୧–୧୯୭୭ |- | [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୭ || ୧୯୭୭–୧୯୭୯ |- | [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୦ || ୧୯୮୦–୧୯୮୪ |- | [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୪ || ୧୯୮୪–୧୯୮୯ |- | [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୯ || ୧୯୮୯–୧୯୯୧ |- | [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୧ || ୧୯୯୧–୧୯୯୬ |- | [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୬ || ୧୯୯୬–୧୯୯୮ |- | [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୮ || ୧୯୯୮–୧୯୯୯ |- | [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୯ || ୧୯୯୯–୨୦୦୪ |- | [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୪ || ୨୦୦୪–୨୦୦୯ |- | [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୯ || ୨୦୦୯–୨୦୧୪ |- | [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୪ || ୨୦୧୪–୨୦୧୯ |- | [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୯ || ୨୦୧୯–୨୦୨୪ |- | [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୪ || ୨୦୨୪–ବର୍ତ୍ତମାନ |} == ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଯାୟୀ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା == ବର୍ତ୍ତମାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଲୋକ ସଭାର ମୋଟ ୫୪୩ଟି ନିର୍ବାଚିତ ଆସନ ରହିଛି। ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ପୁନର୍ଗଠନ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା-ନଗର ହବେଳୀ ଓ ଡାମନ-ଡିଉର ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଭାରତର ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଆସନ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି:<ref name="composition">{{cite web| url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm| title=Lok Sabha Introduction| publisher=National Informatics Centre, Government of India| access-date=22 September 2008}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭିତ୍ତିକ ଲୋକ ସଭା ଆସନ |- style="background-color:#E6F2FF; font-size:105%;" ! style="text-align:left; width:50%;" | ରାଜ୍ୟ / କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ! style="width:25%;" | ପ୍ରକାର ! style="width:25%;" | ଆସନ ସଂଖ୍ୟା |- | style="text-align:left;" | [[ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ]]|| କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଆସାମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୪ |- | style="text-align:left;" | [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୮୦ |- | style="text-align:left;" | [[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଓଡ଼ିଶା]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୧ |- | style="text-align:left;" | [[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୮ |- | style="text-align:left;" | [[କେରଳ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୦ |- | style="text-align:left;" | [[ଗୁଜରାଟ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୬ |- | style="text-align:left;" | [[ଗୋଆ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଛତିଶଗଡ଼]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୪ |- | style="text-align:left;" | [[ତାମିଲନାଡୁ]] || ରାଜ୍ୟ || ୩୯ |- | style="text-align:left;" | [[ତ୍ରିପୁରା]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ତେଲେଙ୍ଗାନା]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୭ |- | style="text-align:left;" | [[:en:Dadra_and_Nagar_Haveli_and_Daman_and_Diu|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଡିଉ]]|| କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଦିଲ୍ଲୀ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୭ |- | style="text-align:left;" | [[ନାଗାଲାଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତ|ପଞ୍ଜାବ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୩ |- | style="text-align:left;" | [[ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୨ |- | style="text-align:left;" | [[ପୁଡୁଚେରୀ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ବିହାର]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୦ |- | style="text-align:left;" | [[ମଣିପୁର]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୯ |- | style="text-align:left;" | [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୮ |- | style="text-align:left;" | [[ମିଜୋରାମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ମେଘାଳୟ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ରାଜସ୍ଥାନ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଲଦାଖ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ସିକିମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ହରିଆଣା]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୦ |- | style="text-align:left;" | [[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୪ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | style="text-align:left;" | ସର୍ବମୋଟ | ନିର୍ବାଚିତ ଆସନ | ୫୪୩ |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== {{commons category}} * [http://loksabha.nic.in/ Lok Sabha website] * [http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm Description of Lok Sabha on website of Parliament of India] {{ଭାରତ}} {{ଅଧାଗଢା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ସରକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] 37jnv75xnvhwzrf2u4qw15izrbn4cgy 596016 596015 2026-06-06T09:45:24Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596016 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lok Sabha}} {{Infobox legislature | background_color = #006341 | name = <big>''' ଲୋକ ସଭା <br>'''House of the People'''</big> | transcription_name = | legislature = ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା | coa_pic = Lok Sabha.svg | coa_res = 300px | coa_alt = Emblem of India | house_type = ନିମ୍ନ ସଦନ | body = ସଂସଦ | houses = | leader1_type = ବାଚସ୍ପତି | leader1 = ଓମ୍ ବିର୍ଲା | party1 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭା.ଜ.ପା]] | election1 = ୨୦୨୪ | leader2_type = ଉପ ବାଚସ୍ପତି | leader2 = | party2 = | election2 = ୨୦୨୪ | leader3_type = ଶାସକ ଦଳ ନେତା | leader3 = '''[[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]]''' | party3 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭା.ଜ.ପା]] | election3 = ୨୦୨୪ | leader4_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା | leader4 = '''ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ''' | party4 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election4 = ୨୦୨୪ | leader5_type = ଶାସକ ଦଳ ଉପନେତା | leader5 = '''ରାଜନାଥ ସିଂହ''' | party5 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭା.ଜ.ପା]] | election5 = ୨୦୨୪ | leader6_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ଉପନେତା | leader6 = '''ଗୌରବ ଗୋଗୋଇ''' | party6 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election6 = ୨୦୨୪ | members = ୫୪୩ <ref name="Lok Sabha">{{cite web|title=Lok Sabha|url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm|publisher=parliamentofindia.nic.in|accessdate=19 August 2011}}</ref> | house1 = | house2 = | structure1 = India Lok Sabha As of 3 June 2026.svg | structure1_res = 300px | structure1_alt = | political_groups1 = | structure2 = | structure2_res = | structure2_alt = | political_groups1 = {{colorbox|#ff9933}} '''ସରକାର''' (୨୯୨) *{{nowrap|{{color box|#ff9933}} '''ଜାତୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#00ccff}} '''ବିପକ୍ଷ''' (୨୦୯) *{{nowrap|{{color box|#00ccff}} '''ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିକାଶଶୀଳ ସମାବେଶୀ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟାନ୍ୟ''' (୩୯) *{{nowrap|{{color box|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟ ଦଳ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ସଦସ୍ୟ'''}} | committees1 = | committees2 = | joint_committees = | voting_system1 = ସିଧାସଳଖ ମତଦାନ | voting_system2 = | last_election1 = [[୨୦୨୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୨୪]] | last_election2 = | previous_election1 = | previous_election2 = | session_room = View of Lok Sabha chamber in the New Parliament building, New Delhi.jpg | session_res = | session_alt = View of Sansad Bhavan, seat of the Parliament of India | meeting_place =''' ନୂତନ ଲୋକ ସଭା ଭବନ''' | website = {{url|http://loksabha.gov.in}} | footnotes = | motto = }} ଲୋକସଭା, ଯାହାକୁ 'ଜନତାଙ୍କ ସଦନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଭାରତର ଦ୍ୱି-ସଦନ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭା ହେଉଛି ଏହାର ଉପରିସ୍ଥ ସଦନ । ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ସାର୍ବଜନୀନ ବୟସ୍କ ମତାଧିକାର ଏବଂ 'ଫାଷ୍ଟ-ପାଷ୍ଟ-ଦି-ପୋଷ୍ଟ' (ସର୍ବାଧିକ ମତ ପ୍ରାପ୍ତ ବିଜୟୀ) ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦର ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦନ ଭଙ୍ଗ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପଦବୀରେ ରହନ୍ତି । ଏହି ସଦନର ଅଧିବେଶନ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ସଂସଦ ଭବନର ଲୋକସଭା କକ୍ଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ==ଇତିହାସ== ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୨୪୫ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା , ଏହା ସହିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । == ଲୋକ ସଭା ଓ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ == ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ବା ଲୋକ ସଭା ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଲୋକ ସଭାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ତଳେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ସଭା ଓ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନର ତାଲିକା |- style="background-color:#E6F2FF; font-size:105%;" ! style="width:35%;" | ଲୋକ ସଭା ! style="width:30%;" | ନିର୍ବାଚନ ବର୍ଷ ! style="width:35%;" | କାର୍ଯ୍ୟକାଳ |- | [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ || ୧୯୫୨–୧୯୫୭ |- | [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୭ || ୧୯୫୭–୧୯୬୨ |- | [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୨ || ୧୯୬୨–୧୯୬୭ |- | [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୭ || ୧୯୬୭–୧୯୭୦ |- | [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୧ || ୧୯୭୧–୧୯୭୭ |- | [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୭ || ୧୯୭୭–୧୯୭୯ |- | [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୦ || ୧୯୮୦–୧୯୮୪ |- | [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୪ || ୧୯୮୪–୧୯୮୯ |- | [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୯ || ୧୯୮୯–୧୯୯୧ |- | [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୧ || ୧୯୯୧–୧୯୯୬ |- | [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୬ || ୧୯୯୬–୧୯୯୮ |- | [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୮ || ୧୯୯୮–୧୯୯୯ |- | [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୯ || ୧୯୯୯–୨୦୦୪ |- | [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୪ || ୨୦୦୪–୨୦୦୯ |- | [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୯ || ୨୦୦୯–୨୦୧୪ |- | [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୪ || ୨୦୧୪–୨୦୧୯ |- | [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୯ || ୨୦୧୯–୨୦୨୪ |- | [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୪ || ୨୦୨୪–ବର୍ତ୍ତମାନ |} == ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଯାୟୀ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା == ବର୍ତ୍ତମାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଲୋକ ସଭାର ମୋଟ ୫୪୩ଟି ନିର୍ବାଚିତ ଆସନ ରହିଛି। ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ପୁନର୍ଗଠନ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା-ନଗର ହବେଳୀ ଓ ଡାମନ-ଡିଉର ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଭାରତର ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଆସନ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି:<ref name="composition">{{cite web| url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm| title=Lok Sabha Introduction| publisher=National Informatics Centre, Government of India| access-date=22 September 2008}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭିତ୍ତିକ ଲୋକ ସଭା ଆସନ |- style="background-color:#E6F2FF; font-size:105%;" ! style="text-align:left; width:50%;" | ରାଜ୍ୟ / କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ! style="width:25%;" | ପ୍ରକାର ! style="width:25%;" | ଆସନ ସଂଖ୍ୟା |- | style="text-align:left;" | [[ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ]]|| କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଆସାମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୪ |- | style="text-align:left;" | [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୮୦ |- | style="text-align:left;" | [[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଓଡ଼ିଶା]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୧ |- | style="text-align:left;" | [[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୮ |- | style="text-align:left;" | [[କେରଳ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୦ |- | style="text-align:left;" | [[ଗୁଜରାଟ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୬ |- | style="text-align:left;" | [[ଗୋଆ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଛତିଶଗଡ଼]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୪ |- | style="text-align:left;" | [[ତାମିଲନାଡୁ]] || ରାଜ୍ୟ || ୩୯ |- | style="text-align:left;" | [[ତ୍ରିପୁରା]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ତେଲେଙ୍ଗାନା]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୭ |- | style="text-align:left;" | [[:en:Dadra_and_Nagar_Haveli_and_Daman_and_Diu|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଡିଉ]]|| କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଦିଲ୍ଲୀ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୭ |- | style="text-align:left;" | [[ନାଗାଲାଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତ|ପଞ୍ଜାବ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୩ |- | style="text-align:left;" | [[ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୨ |- | style="text-align:left;" | [[ପୁଡୁଚେରୀ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ବିହାର]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୦ |- | style="text-align:left;" | [[ମଣିପୁର]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୯ |- | style="text-align:left;" | [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୮ |- | style="text-align:left;" | [[ମିଜୋରାମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ମେଘାଳୟ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ରାଜସ୍ଥାନ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଲଦାଖ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ସିକିମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ହରିଆଣା]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୦ |- | style="text-align:left;" | [[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୪ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | style="text-align:left;" | ସର୍ବମୋଟ | ନିର୍ବାଚିତ ଆସନ | ୫୪୩ |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== {{commons category}} * [http://loksabha.nic.in/ Lok Sabha website] * [http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm Description of Lok Sabha on website of Parliament of India] {{ଭାରତ}} {{ଅଧାଗଢା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ସରକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] gvhihbwfn2szs1kzziiul8saptg40c6 596017 596016 2026-06-06T09:48:41Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596017 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lok Sabha}} {{Infobox legislature | background_color = #006341 | name = <big>''' ଲୋକ ସଭା <br>'''House of the People'''</big> | transcription_name = | legislature = ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା | coa_pic = Lok Sabha.svg | coa_res = 300px | coa_alt = Emblem of India | house_type = ନିମ୍ନ ସଦନ | body = ସଂସଦ | houses = | leader1_type = ବାଚସ୍ପତି | leader1 = ଓମ୍ ବିର୍ଲା | party1 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭା.ଜ.ପା]] | election1 = ୨୦୨୪ | leader2_type = ଉପ ବାଚସ୍ପତି | leader2 = | party2 = | election2 = ୨୦୨୪ | leader3_type = ଶାସକ ଦଳ ନେତା | leader3 = '''[[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]]''' | party3 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭା.ଜ.ପା]] | election3 = ୨୦୨୪ | leader4_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା | leader4 = '''ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ''' | party4 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election4 = ୨୦୨୪ | leader5_type = ଶାସକ ଦଳ ଉପନେତା | leader5 = '''ରାଜନାଥ ସିଂହ''' | party5 = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭା.ଜ.ପା]] | election5 = ୨୦୨୪ | leader6_type = ବିରୋଧୀ ଦଳ ଉପନେତା | leader6 = '''ଗୌରବ ଗୋଗୋଇ''' | party6 = [[କଂଗ୍ରେସ]] | election6 = ୨୦୨୪ | members = ୫୪୩ <ref name="Lok Sabha">{{cite web|title=Lok Sabha|url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm|publisher=parliamentofindia.nic.in|accessdate=19 August 2011}}</ref> | house1 = | house2 = | structure1 = India Lok Sabha As of 3 June 2026.svg | structure1_res = 300px | structure1_alt = | political_groups1 = | structure2 = | structure2_res = | structure2_alt = | political_groups1 = {{colorbox|#ff9933}} '''ସରକାର''' (୨୯୨) *{{nowrap|{{color box|#ff9933}} '''ଜାତୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#00ccff}} '''ବିପକ୍ଷ''' (୨୦୯) *{{nowrap|{{color box|#00ccff}} '''ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିକାଶଶୀଳ ସମାବେଶୀ ମହାମେଣ୍ଟ'''}} {{colorbox|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟାନ୍ୟ''' (୩୯) *{{nowrap|{{color box|#c0c0c0}} '''ଅନ୍ୟ ଦଳ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ସଦସ୍ୟ'''}} (୩୬) *{{nowrap|{{color box|#ffffff}} '''ଆସନ ରିକ୍ତ'''}} (୩) | committees1 = | committees2 = | joint_committees = | voting_system1 = ସିଧାସଳଖ ମତଦାନ | voting_system2 = | last_election1 = [[୨୦୨୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୨୪]] | last_election2 = | previous_election1 = | previous_election2 = | session_room = View of Lok Sabha chamber in the New Parliament building, New Delhi.jpg | session_res = | session_alt = View of Sansad Bhavan, seat of the Parliament of India | meeting_place =''' ନୂତନ ଲୋକ ସଭା ଭବନ''' | website = {{url|http://loksabha.gov.in}} | footnotes = | motto = }} ଲୋକସଭା, ଯାହାକୁ 'ଜନତାଙ୍କ ସଦନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଭାରତର ଦ୍ୱି-ସଦନ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭା ହେଉଛି ଏହାର ଉପରିସ୍ଥ ସଦନ । ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ସାର୍ବଜନୀନ ବୟସ୍କ ମତାଧିକାର ଏବଂ 'ଫାଷ୍ଟ-ପାଷ୍ଟ-ଦି-ପୋଷ୍ଟ' (ସର୍ବାଧିକ ମତ ପ୍ରାପ୍ତ ବିଜୟୀ) ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦର ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦନ ଭଙ୍ଗ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପଦବୀରେ ରହନ୍ତି । ଏହି ସଦନର ଅଧିବେଶନ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ସଂସଦ ଭବନର ଲୋକସଭା କକ୍ଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ==ଇତିହାସ== ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୨୪୫ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା , ଏହା ସହିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । == ଲୋକ ସଭା ଓ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ == ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ବା ଲୋକ ସଭା ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଲୋକ ସଭାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ତଳେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ସଭା ଓ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନର ତାଲିକା |- style="background-color:#E6F2FF; font-size:105%;" ! style="width:35%;" | ଲୋକ ସଭା ! style="width:30%;" | ନିର୍ବାଚନ ବର୍ଷ ! style="width:35%;" | କାର୍ଯ୍ୟକାଳ |- | [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୨ || ୧୯୫୨–୧୯୫୭ |- | [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୭ || ୧୯୫୭–୧୯୬୨ |- | [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୨ || ୧୯୬୨–୧୯୬୭ |- | [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୬୭ || ୧୯୬୭–୧୯୭୦ |- | [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୧ || ୧୯୭୧–୧୯୭୭ |- | [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୭୭ || ୧୯୭୭–୧୯୭୯ |- | [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୦ || ୧୯୮୦–୧୯୮୪ |- | [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୪ || ୧୯୮୪–୧୯୮୯ |- | [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୮୯ || ୧୯୮୯–୧୯୯୧ |- | [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୧ || ୧୯୯୧–୧୯୯୬ |- | [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୬ || ୧୯୯୬–୧୯୯୮ |- | [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୮ || ୧୯୯୮–୧୯୯୯ |- | [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୯୯ || ୧୯୯୯–୨୦୦୪ |- | [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୪ || ୨୦୦୪–୨୦୦୯ |- | [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୦୯ || ୨୦୦୯–୨୦୧୪ |- | [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୪ || ୨୦୧୪–୨୦୧୯ |- | [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୧୯ || ୨୦୧୯–୨୦୨୪ |- | [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]] || ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୪ || ୨୦୨୪–ବର୍ତ୍ତମାନ |} == ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଯାୟୀ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା == ବର୍ତ୍ତମାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଲୋକ ସଭାର ମୋଟ ୫୪୩ଟି ନିର୍ବାଚିତ ଆସନ ରହିଛି। ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ପୁନର୍ଗଠନ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା-ନଗର ହବେଳୀ ଓ ଡାମନ-ଡିଉର ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଭାରତର ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଆସନ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି:<ref name="composition">{{cite web| url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm| title=Lok Sabha Introduction| publisher=National Informatics Centre, Government of India| access-date=22 September 2008}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭିତ୍ତିକ ଲୋକ ସଭା ଆସନ |- style="background-color:#E6F2FF; font-size:105%;" ! style="text-align:left; width:50%;" | ରାଜ୍ୟ / କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ! style="width:25%;" | ପ୍ରକାର ! style="width:25%;" | ଆସନ ସଂଖ୍ୟା |- | style="text-align:left;" | [[ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ]]|| କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଆସାମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୪ |- | style="text-align:left;" | [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୮୦ |- | style="text-align:left;" | [[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଓଡ଼ିଶା]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୧ |- | style="text-align:left;" | [[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୮ |- | style="text-align:left;" | [[କେରଳ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୦ |- | style="text-align:left;" | [[ଗୁଜରାଟ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୬ |- | style="text-align:left;" | [[ଗୋଆ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଛତିଶଗଡ଼]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୪ |- | style="text-align:left;" | [[ତାମିଲନାଡୁ]] || ରାଜ୍ୟ || ୩୯ |- | style="text-align:left;" | [[ତ୍ରିପୁରା]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ତେଲେଙ୍ଗାନା]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୭ |- | style="text-align:left;" | [[:en:Dadra_and_Nagar_Haveli_and_Daman_and_Diu|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଡିଉ]]|| କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ଦିଲ୍ଲୀ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୭ |- | style="text-align:left;" | [[ନାଗାଲାଣ୍ଡ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତ|ପଞ୍ଜାବ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୩ |- | style="text-align:left;" | [[ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୨ |- | style="text-align:left;" | [[ପୁଡୁଚେରୀ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ବିହାର]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୦ |- | style="text-align:left;" | [[ମଣିପୁର]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୯ |- | style="text-align:left;" | [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] || ରାଜ୍ୟ || ୪୮ |- | style="text-align:left;" | [[ମିଜୋରାମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ମେଘାଳୟ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨ |- | style="text-align:left;" | [[ରାଜସ୍ଥାନ]] || ରାଜ୍ୟ || ୨୫ |- | style="text-align:left;" | [[ଲଦାଖ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ଲାକ୍ଷାଦ୍ୱୀପ]] || କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ସିକିମ]] || ରାଜ୍ୟ || ୧ |- | style="text-align:left;" | [[ହରିଆଣା]] || ରାଜ୍ୟ || ୧୦ |- | style="text-align:left;" | [[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] || ରାଜ୍ୟ || ୪ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | style="text-align:left;" | ସର୍ବମୋଟ | ନିର୍ବାଚିତ ଆସନ | ୫୪୩ |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== {{commons category}} * [http://loksabha.nic.in/ Lok Sabha website] * [http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm Description of Lok Sabha on website of Parliament of India] {{ଭାରତ}} {{ଅଧାଗଢା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ସରକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] 3jcjkme39nrafaoh5x7fcnmq4d2gvka 3 43464 596023 595929 2026-06-06T10:18:33Z MediaWiki message delivery 5929 /* Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar */ ନୂଆ ଭାଗ 596023 wikitext text/x-wiki {{archive box|auto=yes}} {{User:MiszaBot/config |archive = User talk:Ssgapu22/Archive %(counter)d |algo = old(7d) |counter = 1 |maxarchivesize = 70K |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Talkarchive}} }} == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == (''Sorry for writing in English'') <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now.]''' If you already took the survey - thank you! We won't bother you again. '''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]]. '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) ୦୧:୦୯, ୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୭ (IST) </div> <!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 --> == ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୭ରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Odia Wikipedia's Feminism logo.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୭|ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୭]] ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ଓଡି଼ଆ ଉଇକିପିଡି଼ଆରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ଆରମ୍ଭ ହେଇଗଲାଣି, ଆପଣଙ୍କୁ ଭାଗ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ। --[[User:Saileshpat|ଶୈଳେଶ]] ([[User talk:Saileshpat|ପଚାରିବେ କିଛି?]]) [[File:Face-smile.svg|18px|link=]] <!-- Message sent by User:MKar@orwiki using the list at https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ActiveWikipedians&oldid=265033 --> |} == Jackie Shroff == ସ୍ବାଗତମ ମହର୍ଗ Ssgapu22! You can make an article an Oriya-language about actor, who played in film in your language Daha Balunga Jackie Shroff? If you make this article, i will be grateful! Thank you (ଥାଙ୍କ ଯୋଉ) ! --[[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/178.71.45.76|178.71.45.76]] ୨୧:୦୮, ୨୬ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୭ (IST) :: yes of-course, Now I'm doing articles about the Indian film actress. And I must try to make articles about Jackie Shroff and his son Tiger in near future. --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୨୯, ୨୬ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୭ (IST) ==ଲିଙ୍କ୍== {{ଆଧାର}} == WAM Address Collection == Congratulations! You have more than 4 accepted articles in Wikipedia Asian Month! Please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform?usp=sf_link Google form]''' or email me about that on erick@asianmonth.wiki before the end of Janauary, 2018. The Wikimedia Asian Month team only has access to this form, and we will only share your address with local affiliates to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. We apologize for the delay in sending this form to you, this year we will make sure that you will receive your postcard from WAM. If you've not received a postcard from last year's WAM, Please let us know. All ambassadors will receive an electronic certificate from the team. Be sure to fill out your email if you are enlisted [[:m:Wikipedia_Asian_Month/2017_Ambassadors|Ambassadors list]]. Best, [[:m:User:fantasticfears|Erick Guan]] ([[m:User talk:fantasticfears|talk]]) <!-- Message sent by User:Fantasticfears@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 --> == WAM Address Collection - 1st reminder == Hi there. This is a reminder to fill the address collection. Sorry for the inconvenience if you did submit the form before. If you still wish to receive the postcard from Wikipedia Asian Month, please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform this Google form]'''. This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems in accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. If you do not wish to share your personal information and do not want to receive the postcard, please let us know at [[:m:Talk:Wikipedia_Asian_Month_2017|WAM talk page]] so I will not keep sending reminders to you. Best, [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 --> == Confusion in the previous message- WAM == Hello again, I believe the earlier message has created some confusion. If you have already submitted the details in the Google form, '''it has been accepted''', you don't need to submit it again. The earlier reminder is for those who haven't yet submitted their Google form or if they any alternate way to provide their address. I apologize for creating the confusion. Thanks-[[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 --> == Nikolai Noskov == ମହର୍ଗ Ssgapu22! You can make an article an Oriya-language about singer [[:en:Nikolai Noskov]]? If you make this article, i will be grateful! Thank you (ଥାଙ୍କ ଯୋଉ) ! --[[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/95.54.52.27|95.54.52.27]] ୧୮:୧୬, ୯ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୮ (IST) == New article == ମହର୍ଗ Ssgapu22! You can make an article an Oriya-language about singer and actor [[:en:Puneeth Rajkumar]], whose movie Milana was remade in Oriya Something Something 2? Thank you (ଥାଙ୍କ ଯୋଉ) ! --[[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/212.48.202.153|212.48.202.153]] ୧୯:୧୪, ୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୮ (IST) == ଏତେ ଲେଖୁଛନ୍ତି ଟିକେ ମସଲା ମୁଢି ଖାଆନ୍ତୁ ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:Indian cuisine-Chaat-Bhelpuri-03.jpg|120px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ଭାଇ, ଦୁଇ-ଦୁଇଟି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ଅବଦାନ ଦେଉଥିବାରୁ ବହୁତ ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ ! [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Saileshpat|Saileshpat]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Saileshpat|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୩୩, ୧୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୮ (IST) ::ଧନ୍ୟବାଦ {{ping|Saileshpat}} । ଉଇକିପାଠାଗାରରେ ବି ୧୦୦ଦିନିଆ କାମଟା ଚାଲିଛି ।--୨୦:୩୬, ୧୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୮ (IST) |} == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=as&edc=6&prjedc=as6 Take the survey now!]'''</big> You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list. Thank you! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, ୨୩:୪୯, ୨୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୮ (IST) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/as6&oldid=17881331 --> == ତମ ପାଇଁ ଗୋଟେ ବାର୍ଣ୍ଣଷ୍ଟାର! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଯୋଗଦାନକାରୀ ବାର୍ଣ୍ଣଷ୍ଟାର''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ତମ ୧୦,୦୦୦ଟି ସମ୍ପାଦନା ପାଇଁ ଅନେକ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଗପୁ । ଏତେ ଅଳ୍ପ ଦିନ ଭିତରେ ଏ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଥିବାରୁ ଆଉ ଅବିରତ ଲେଖିଚାଲିଥିବାରୁ ତମ ତମ କିବୋର୍ଡ଼ ଆଉ ଦମ୍ଭିଲା ହେଉ ଆଉ ଆଖି କେବେ ହାଲିଆ ନ ହେଉ ବୋଲି କାମନା! [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|ସୁଭାସିସ ପାଣିଘରି]] ^{[[User_talk:Psubhashish|(ଆଳାପ)]]} ୦୭:୨୧, ୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୮ (IST) ::ଧନ୍ୟବାଦ :{{ping|Psubhashish}} ଭାଇ । |} == Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=as&edc=6&prjedc=as6 Take the survey now.]''' If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, ୦୬:୪୭, ୧୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୮ (IST) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/as6&oldid=17881331 --> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=as&edc=6&prjedc=as6 Take the survey now.]''' '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, ୦୫:୫୭, ୨୦ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୮ (IST) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/as6&oldid=17881331 --> == Thank you for keeping Wikipedia thriving in India == <div style="width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#fff;"></div> <div style="width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#36c;"></div> <div style="width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#fff;"></div> <span style="font-size:115%;">I wanted to drop in to express my gratitude for your participation in this important [[:m:Project Tiger Editathon 2018/redirects/MayTalkpageNotice|contest to increase articles in Indian languages]]. It’s been a joyful experience for me to see so many of you join this initiative. I’m writing to make it clear why it’s so important for us to succeed. Almost one out of every five people on the planet lives in India. But there is a huge gap in coverage of Wikipedia articles in important languages across India. This contest is a chance to show how serious we are about expanding access to knowledge across India, and the world. If we succeed at this, it will open doors for us to ensure that Wikipedia in India stays strong for years to come. I’m grateful for what you’re doing, and urge you to continue translating and writing missing articles. <mark>'''Your efforts can change the future of Wikipedia in India.'''</mark> You can find a list of articles to work on that are missing from Wikipedia right here: [[:m:Project Tiger Editathon 2018/redirects/MayTalkpageNoticeTopics|https://meta.wikimedia.org/wiki/Supporting_Indian_Language_Wikipedias_Program/Contest/Topics]] Thank you, — ''Jimmy Wales, Wikipedia Founder'' ୨୩:୪୮, ୧ ମଇ ୨୦୧୮ (IST)</span> <br/> <div style="width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#fff;"></div> <div style="width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#36c;"></div> <div style="width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#fff;"></div> <!-- Message sent by User:RAyyakkannu (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:RAyyakkannu_(WMF)/lists/Project_Tiger_2018_Contestants&oldid=17987387 --> Ssgapu22 <span style="font-family: Segoe Script; font-size:12px; color: white; text-shadow: black 0.1em 0.1em 0.2em;">[[User:Jnanaranjan_sahu|Jnanaranjan Sahu (ଜ୍ଞାନ)]]</span> ^{[[User talk:Jnanaranjan_sahu|<font color="red">ମୋତେ କିଛି କହିବେ </font>]]} ୨୩:୨୬, ୨୩ ଜୁନ ୨୦୧୮ (IST) Ssgapu22 <span style="font-family: Segoe Script; font-size:12px; color: white; text-shadow: black 0.1em 0.1em 0.2em;">[[User:Jnanaranjan_sahu|Jnanaranjan Sahu (ଜ୍ଞାନ)]]</span> ^{[[User talk:Jnanaranjan_sahu|<font color="red">ମୋତେ କିଛି କହିବେ </font>]]} ୧୦:୨୪, ୨୪ ଜୁନ ୨୦୧୮ (IST) == ଧନ୍ୟବାଦ == ଗପୁ ଭାଇ, [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହିଳା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮|ମହିଳା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]ରେ ଭାଗ ନେଇ ଗୋଟିଏ ନୂତନ ପୃଷ୍ଠା ତିଆରି କରିଥିବାରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନେକ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Soumendrak|ସୌମେନ୍ଦ୍ର ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Soumendrak|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୪୦, ୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) ::ଅବଶ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ କେବେ ଲେଖିନଥିଲି, ତଥାପି ଯାହାହେଉ ଆପଣମାନଙ୍କର କାମ ଦେଖି ଟିକିଏ ଲେଖିଥିଲି । ବାକିତକ ଯୋଡ଼ି ସେ ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଉନ୍ନତ କରିଦେଲେ ଭଲ ହେବ ।-[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୩୦, ୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) {{ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} == A barnstar for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The Tireless Contributor Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ଏମିତି ଲେଖି ଚାଲ <span style="font-family: Segoe Script; font-size:12px; color: white; text-shadow: black 0.1em 0.1em 0.2em;">[[User:Jnanaranjan_sahu|Jnanaranjan Sahu (ଜ୍ଞାନ)]]</span> ^{[[User talk:Jnanaranjan_sahu|<font color="red">ମୋତେ କିଛି କହିବେ </font>]]} ୧୭:୫୧, ୧୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) :ଧନ୍ୟବାଦ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Jnanaranjan sahu|ଜ୍ଞାନ]] ଭାଇ... ଆପଣ ବି ଏମିତି ସପୋର୍ଟ କରୁଥାନ୍ତୁ ।-[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୩୭, ୧୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) |} == suggestion! == *Bhai, Thank you and congratulations for you tireless contribution. I just want to say few things which you might heard before from other fellow wikipedians, this is not to demotivate you, nor to make you slow down on your tireless journey. My apologies in advance if it does. I appreciate your effort and time that you put here creating new articles. And I wish that you achieve more milestones. *Please see that my concern is only on articles related to Cinema and articles on living person (may or may not be related to cinema). *I have not seen all of your articles that you have created here, I have only seen a dozen or two. From that I am guessing most of the articles you started are related to Cinema; Actors, actresses, and movies, etc. But I hope you´re not creating articles on all the movies and actors you come across. I´d like to know how you are selecting. There are thousands of articles that can be created on Odia Wikipedia which it lacks. But coming to articles on cinema, I do not want articles to be written and later deleted. Few months back I have deleted few articles that were tagged for deletion. I don´t want to see that happen more often. So all I am trying to say is, be more certain that there won´t be any notability issues when you are starting an article on someone who is alive, this is very important as at any point of time, an article on a living person can be deleted if nominated and get consensus for deletion. And coming to articles on movies, i´d suggest to write on famous movies, not all movies that are being released. Now how to know if a movie is famous or not, it either has made a lot on box office or criticised a lot or got very good reviews and ratings. Things may have been different on how Wikipedians consider this these days, I might be wrong what I say as I am not active from last few years. Let me know if you think otherwise. Also Requesting otheres to share your views especially if you think what I say doesn´t make any sense. *One more thing, I just noticed you have made many edits on 7th & 8th of Jan, [https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ଅଗ୍ନି_ପରୀକ୍ଷା_(୧୯୮୦_କଥାଚିତ୍ର)&curid=67292&diff=359964&oldid=335443&diffmode=source], [https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ବାଟ_ଅବାଟ&curid=67272&diff=359961&oldid=335232&diffmode=source], [https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ଆପନା_ହାତ_ଜଗନ୍ନାଥ&curid=61431&diff=359691&oldid=330966&diffmode=source], deleting single space with summary ¨Fixing error¨! What makes you do that? I mean why do you think these as errors? *I have started this page [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] to discuss these matters. I´d appreciate if others {{re|MKar|Psubhashish|}} can share their views! I hope the ratio between Articles related to Cinema and all other articles are 10:90 and not more than that! I know there are no such rules, still I think we need to counterbalance. Waiting for your replies, feel free to bring others. -- [[User:ansumang|<font color='#ff4f'>ଅଂଶୁମାନ</font>]] [[User talk:ansumang|<span title='ବାଡ଼ାନ୍ତୁ;)' style='cursor:crosshair;'>^{ବାଡ଼େଇବେ!}</span>]] ୦୦:୧୧, ୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯ (IST) :{{ping|ansumang}} ଭାଇ, ଆପଣଙ୍କ ମତାମତ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ । ମୁଁ ସେତବେଳେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ କରିଥିବା ବଦଳ କେବଳ କିଛି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଥିବା ଅଧିକ ସ୍ପେସକୁ ଠିକ କରିବାକୁ କରିଥିଲି, ଫଳରେ ଆଗକୁ କୌଣସି ବଦଳ କରିବାକୁ ହେଲେ ସିଧାସଳଖ JWB ଜରିଆରେ କରିହେବ । ହଁ ¨Fixing error¨ ଲେଖିବାଟା ମୋର ଭୁଲ ଥିଲା ।--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୮:୨୯, ୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯ (IST) == ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୯ରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ == {{ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} == ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାରେ ଭାଗ ନେଇଥିବାରୁ ଅଶେଷ ସାଧୁବାଦ == {| style="background-color: #C9B1DA; border: 1px solid #D91A31;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:Thank you award Logo pos.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିମିଡ଼ିଆନ୍ସ ଇଉଜର ଗ୍ରୁପ ତରଫରୁ ଧନ୍ୟବାଦ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯|୨୦୧୯ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]ରେ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିମିଡ଼ିଆନ୍ସ ଇଉଜର ଗ୍ରୁପ ତରଫରୁ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିବା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାରେ ଆପଣଙ୍କର ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ଅଶେଷ ସାଧୁବାଦ । {{right|-- [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୬:୫୪, ୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୯ (IST)}} |} == A barnstar for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:Original Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The Original Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ନଗଦ ବଦଳରେ ଏତେ ଅବଦାନ ଦେଖି ବହୁତ ଖୁସି ଲାଗୁଛି । :) [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|<font color="green">''ଶିତିକଣ୍ଠ''</font>]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:ଶିତିକଣ୍ଠ ଦାଶ|ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୨୪, ୫ ମଇ ୨୦୧୯ (IST) :ଧନ୍ୟବାଦ ଭାଇ । କେବେ କେବେ ଅଧିକ ଦେଖିକି ଲୋକେ ଅଭିଯୋଗ ବି କରିଦେଉଛନ୍ତି ।--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୫୭, ୫ ମଇ ୨୦୧୯ (IST) |} == ୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:India Barnstar.PNG|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The India Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | [[୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୧୯ ନିର୍ବାଚନ]] ସମୟରେ [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]] ସାଂସଦ [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] ପୃଷ୍ଠାଟି ଗଠନ କରିଥିବାରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନେକ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ । <span style="font-family: Segoe Script; font-size:12px; color: white; text-shadow: black 0.1em 0.1em 0.2em;"> -[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Soumendrak|ସୌମେନ୍ଦ୍ର ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Soumendrak|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୦୪, ୫ ଜୁନ ୨୦୧୯ (IST) ::ସୌମେନ୍ଦ୍ର ଭାଇ, ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାଧୁବାଦ - [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୦୫, ୫ ଜୁନ ୨୦୧୯ (IST) |} == Project Tiger 2.0 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%%;float:left;font-size:1.2em;margin:0 .2em 0 0;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#EFEFEF;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:PT2.0 PromoMotion.webm|right|320px]] Hello, We are glad to inform you that [[m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)|'''Project Tiger 2.0/GLOW''']] is going to start very soon. You know about Project Tiger first iteration where we saw exciting and encouraging participation from different Indian Wikimedia communities. To know about Project Tiger 1.0 please [[m:Supporting Indian Language Wikipedias Program|'''see this page''']] Like project Tiger 1.0, This iteration will have 2 components * Infrastructure support - Supporting Wikimedians from India with internet support for 6 months and providing Chromebooks. Application is open from 25th August 2019 to 14 September 2019. To know more [[m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)/Support|'''please visit''']] * Article writing contest - A 3-month article writing contest will be conducted for Indian Wikimedians communities. Following community feedback, we noted some community members wanted the process of article list generation to be improved. In this iteration, there will be at least two lists of articles :# Google-generated list, :# Community suggested list. Google generated list will be given to the community members before finalising the final list. On the other hand, the community may create a list by discussing among the community over Village pump, Mailing list and similar discussion channels. Thanks for your attention,<br/> [[m:User:Ananth (CIS-A2K)|Ananth (CIS-A2K)]] ([[m:User talk:Ananth (CIS-A2K)|talk]])<br/> Sent by [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୧୧, ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ (IST) </div> </div> <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Ananth_(CIS-A2K)/PT1.0&oldid=19314862 --> {{clear}} == WikiConference India 2020: IRC today == {{subst:WCI2020-IRC (Oct 2019)}} [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୫୭, ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19473034 --> == WikiConference India 2020: IRC today == Greetings, thanks for taking part in the initial conversation around the [[:m:WikiConference_India_2020:_Initial_conversations|proposal for WikiConference India 2020]] in Hyderabad. Firstly, we are happy to share the news that there has been a very good positive response [[:m:WikiConference_India_2020:_Initial_conversations#Individual_Wikimedians|from individual Wikimedians]]. Also there have been community-wide discussions on local Village Pumps on various languages. Several of these discussions [[:m:WikiConference_India_2020:_Initial_conversations#Community_endorsements|have reached consensus]], and supported the initiative. To conclude this initial conversation and formalise the consensus, an IRC is being hosted today evening. We can clear any concerns/doubts that we have during the IRC. Looking forward to your participation. <u>The details of the IRC are</u> *Timings and Date: 6:00 pm IST (12:30 pm UTC) on 20 August 2019 *Website: https://webchat.freenode.net/ *Channel: #wci <small>'''''Note:''' Initially, all the users who have engaged on [[:m:WikiConference India 2020: Initial conversations|WikiConference India 2020: Initial conversations]] page or its talk page were added to the [[:m:Global message delivery/Targets/WCI2020|WCI2020 notification list]]. Members of this list will receive regular updates regarding WCI2020. If you would like to opt-out or change the target page, please do so on [[:m:Global message delivery/Targets/WCI2020|this page]].''</small> This message is being sent again because template substitution failed on non-Meta-Wiki Wikis. Sorry for the inconvenience. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୨୮, ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19473034 --> == Wikipedia Asian Month 2019 == <div style="border:8px orange ridge;padding:6px;> [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Greetings! Thank you for organizing '''Wikipedia Asian Month 2019''' for your local Wikipedia language. For rules and guidelines, refer to [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Organiser Guidelines|this page]] on Meta. To reach out for support for the contest or ask any query, reach out to us on our [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|Contact Us]] page. Our [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|International Team]] will be assisting you through out the contest duration. Thank you for your efforts in making this project successful. Best wishes, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|WAM 2019 International Team]] ::::Stay Updated [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/wikiasianmonth/|50x50px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikiasianmonth|50x50px]] </div></div> --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୧୬, ୨ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/WAM&oldid=19515825 --> == Extension of Wikipedia Asian Month contest == In consideration of a week-long internet block in Iran, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019|Wikipedia Asian Month 2019]] contest has been extended for a week past November. The articles submitted till 7th December 2019, 23:59 UTC will be accepted by the fountain tools of the participating wikis. Please help us translate and spread this message in your local language. [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month international team]]. --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୪୨, ୨୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/WAM&oldid=19592097 --> == [WikiConference India 2020] Invitation to participate in the Community Engagement Survey == This is an invitation to participate in the Community Engagement Survey, which is one of the key requirements for drafting the Conference & Event Grant application for WikiConference India 2020 to the Wikimedia Foundation. The survey will have questions regarding a few demographic details, your experience with Wikimedia, challenges and needs, and your expectations for WCI 2020. The responses will help us to form an initial idea of what is expected out of WCI 2020, and draft the grant application accordingly. Please note that this will not directly influence the specificities of the program, there will be a detailed survey to assess the program needs post-funding decision. *Please fill the survey at; https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7_hpoIKHxGW31RepX_y4QxVqoodsCFOKatMTzxsJ2Vbkd-Q/viewform *The survey will be open until 23:59 hrs of 22 December 2019. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୪୦, ୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19617891 --> == What's Next (WAM)! == Congratulations! The Wikipedia Asian Month has ended successfully and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? *We have a total of 10,186 articles made during this edition and it's the highest of all time. *Make sure you judge all articles before December 20th, Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Status|this page]]. *There will be two round of address collection scheduled: December 22th and December 27th 2019. *Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) on [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Ambassadors|this page]], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. *In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[user:Ле Лой|Le Loy]] for more information. Best wishes, [[:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୦୦, ୧୪ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/WAM&oldid=19638067 --> == WAM 2019 Postcard == Dear Participants and Organizers, Congratulations! It's WAM's honor to have you all participated in [[:m:Wikipedia Asian Month 2019|Wikipedia Asian Month 2019]], the fifth edition of WAM. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the WAM International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2019. Please kindly fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdX75AmuQcIpt2BmiTSNKt5kLfMMJUePLzGcbg5ouUKQFNF5A/viewform the form], let the postcard can send to you asap! Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୪୬, ୩ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=19671656 --> == WAM 2019 Postcard == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|Wikipedia Asian Month 2019|link=:m:Wikipedia Asian Month 2019]] Dear Participants and Organizers, Kindly remind you that we only collect the information for [[:m:Wikipedia Asian Month 2019|WAM]] postcard 31/01/2019 UTC 23:59. If you haven't filled [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdX75AmuQcIpt2BmiTSNKt5kLfMMJUePLzGcbg5ouUKQFNF5A/viewform the google form], please fill it asap. If you already completed the form, please stay tun, wait for the postcard and tracking emails. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.01 [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୨:୨୮, ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:-revi@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=19732202 --> == [WikiConference India 2020] Conference & Event Grant proposal == WikiConference India 2020 team is happy to inform you that the [[m:Grants:Conference/WikiConference India 2020|Conference & Event Grant proposal for WikiConference India 2020]] has been submitted to the Wikimedia Foundation. This is to notify community members that for the last two weeks we have opened the proposal for community review, according to the [[m:Grants:Conference|timeline]], post notifying on Indian Wikimedia community mailing list. After receiving feedback from several community members, certain aspects of the proposal and the budget have been changed. However, community members can still continue engage on the talk page, for any suggestions/questions/comments. After going through the proposal + [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#FAQs|FAQs]], if you feel contented, please endorse the proposal at [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#Endorsements|''WikiConference_India_2020#Endorsements'']], along with a rationale for endorsing this project. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୫୧, ୧୯ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19740275 --> [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦|ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]ରେ ଆପଣଙ୍କର ସମ୍ପାଦନା ତଥା ସହଯୋଗ ପାଇଁ ସାଧୁବାଦ ଜଣାଉଛି । -[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୩୦, ୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦ (IST) == WAM 2019 Postcard: All postcards are postponed due to the postal system shut down == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|Wikipedia Asian Month 2019|link=:m:Wikipedia Asian Month 2019]] Dear all participants and organizers, Since the outbreak of COVID-19, all the postcards are postponed due to the shut down of the postal system all over the world. Hope all the postcards can arrive as soon as the postal system return and please take good care. Best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.03 <!-- Message sent by User:Aldnonymous@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=19882731 --> == ସିନେମା ଲେଖା ପାଇଁ == {| style="border: 1px solid gray; background-color: LightGrey;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{alt}}}|y|[[File:Filmbarnstar Hires.png|100px]]|[[Image:Filmbarnstar.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''The WikiProject Film Award''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | ଆପଣଙ୍କ ସିନେମା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଏହି ଛୋଟ ଉପ‌ହାରଟେ । ଧନ୍ୟବାଦ <span style="font-family: Segoe Script; font-size:12px; color: white; text-shadow: black 0.1em 0.1em 0.2em;">[[User:Jnanaranjan_sahu|Jnanaranjan Sahu (ଜ୍ଞାନ)]]</span> ^{[[User talk:Jnanaranjan_sahu|<font color="red">ମୋତେ କିଛି କହିବେ </font>]]} ୧୩:୫୬, ୨୯ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୦ (IST) : ଧନ୍ୟବାଦ ଭାଇ -[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୪:୧୩, ୨୯ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୦ (IST) |} == Wiki Loves Women South Asia 2020 == [[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|frameless|right]] Hello! Thank you for your contribution in [[:m:Wiki Loves Women South Asia 2020|Wiki Loves Women South Asia 2020]]. We appreciate your time and efforts in bridging gender gap on Wikipedia. Due to the novel coronavirus (COVID-19) pandemic, we will not be couriering the prizes in the form of mechanize in 2020 but instead offer a gratitude token in the form of online claimable gift coupon. Please fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScJ_5LgwLdIVtIuBDcew839VuOcqLtyPScfFFKF-LiwxQ_nqw/viewform?usp=sf_link this form] by last at June 10 for claiming your prize for the contest. Wiki Love and regards! [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore/International Team|Wiki Loves Folklore International Team]]. --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୪୦, ୩୧ ମଇ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlwsa&oldid=20129673 --> == Wiki Loves Women South Asia 2020 Jury == [[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|frameless|right]] Hello! Thank you for your support in organizing '''[[:m:Wiki Loves Women South Asia 2020|Wiki Loves Women South Asia 2020]]''' locally in your language Wikipedia. We appreciate your time and efforts in bridging gender gap on Wikipedia. Due to the novel coronavirus (COVID-19) pandemic, we will not be couriering the prizes in the form of mechanize in 2020 but instead offer a gratitude token in the form of online claimable gift coupon. Please fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScJ_5LgwLdIVtIuBDcew839VuOcqLtyPScfFFKF-LiwxQ_nqw/viewform?usp=sf_link this form] by last '''June 10''' for claiming token of appreciation from the International team for your support in the contest. Wiki Love and regards! [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore/International Team|Wiki Loves Folklore International Team]]. --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୫୧, ୩୧ ମଇ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlwsaj&oldid=20129737 --> == Project Tiger 2.0 - Feedback from writing contest participants (editors) and Hardware support recipients == <div style="border:8px red ridge;padding:6px;> [[File:Emoji_u1f42f.svg|right|100px|tiger face]] Dear Wikimedians, We hope this message finds you well. We sincerely thank you for your participation in Project Tiger 2.0 and we want to inform you that almost all the processes such as prize distribution etc related to the contest have been completed now. As we indicated earlier, because of the ongoing pandemic, we were unsure and currently cannot conduct the on-ground community Project Tiger workshop. We are at the last phase of this Project Tiger 2.0 and as a part of the online community consultation, we request you to spend some time to share your valuable feedback on the Project Tiger 2.0 writing contest. Please '''fill this [https://docs.google.com/forms/d/1ztyYBQc0UvmGDBhCx88QLS3F_Fmal2d7MuJsiMscluY/viewform form]''' to share your feedback, suggestions or concerns so that we can improve the program further. '''Note: If you want to answer any of the descriptive questions in your native language, please feel free to do so.''' Thank you. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୩୫, ୧୧ ଜୁନ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/list-1/PT2.0_Participants&oldid=20161046 --> </div> == Digital Postcards and Certifications == [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=M:Wikipedia_Asian_Month_2019|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2019]] Dear Participants and Organizers, Because of the COVID19 pandemic, there are a lot of countries’ international postal systems not reopened yet. We would like to send all the participants digital postcards and digital certifications for organizers to your email account in the upcoming weeks. For the paper ones, we will track the latest status of the international postal systems of all the countries and hope the postcards and certifications can be delivered to your mailboxes as soon as possible. Take good care and wish you all the best. <small>This message was sent by [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] via [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୦:୨୮, ୨୧ ଜୁନ ୨୦୨୦ (IST)</small> <!-- Message sent by User:Martin Urbanec@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=20024482 --> == Wiki Loves Women South Asia Barnstar Award == {| style="background-color: ; border: 3px solid #f1a7e8; padding-right: 10px;" |rowspan="2" valign="left; padding: 5px;" | [[File:WLW Barnstar.png|150px|frameless|left]] |style="vertical-align:middle;" | [[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|frameless|100px|right]] Greetings! Thank you for contributing to the [[:m:Wiki Loves Women South Asia 2020|Wiki Loves Women South Asia 2020]]. We are appreciative of your tireless efforts to create articles about Women in Folklore on Wikipedia. We are deeply inspired by your persistent efforts, dedication to bridge the gender and cultural gap on Wikipedia. Your tireless perseverance and love for the movement has brought us one step closer to our quest for attaining equity for underrepresented knowledge in our Wikimedia Projects. We are lucky to have amazing Wikimedians like you in our movement. Please find your Wiki Loves Women South Asia postcard [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeGOOxMFK4vsENdHZgF56NHPw8agfiKD3OQMGnhdQdjbr6sig/viewform here]. Kindly obtain your postcards before 15th July 2020. Keep shining! Wiki Loves Women South Asia Team |} [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୮:୫୭, ୫ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlwsa&oldid=20247075 --> == We sent you an e-mail == Hello {{PAGENAME}}, Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org. You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]]. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୦:୨୩, ୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 --> == Wikipedia Asian Month 2020 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''. # Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10</div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&oldid=20508138 --> == A beer for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:Export hell seidel steiner.png|70px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଲଗାତାର ଅବଦାନ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଗୋଟେ ମଗ ବିଅର ଦିଆଗଲା :D । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Soumendrak|ସୌମେନ୍ଦ୍ର ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Soumendrak|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୩୭, ୧୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦ (IST) ::ହାହାହା ! ଧନ୍ୟବାଦ ଭାଇ । -[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୦୦, ୧୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦ (IST) |} == WMWM 2021 Newsletter #1 == Namaskar, You are receiving this notification as you are one of the subscriber of [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter|Wikimedia Wikimeet India 2021 Newsletter]]. We are sharing with you the first newsletter featuring news, updates and plans related to the event. You can find our first issue '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter/2020-12-01|here]]'''. If you do not want to receive this kind of notification further, you can remove yourself from [[:m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2021|here]]. Sent through [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୨୭, ୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Bodhisattwa@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=20717190 --> == Reminder: Festive Season 2020 edit-a-thon == Dear Wikimedians, Hope you are doing well. This message is to remind you about "[[Festive Season 2020 edit-a-thon|Festive Season 2020 edit-a-thon]]", which is going to start from tonight (5 December) 00:01 am and will run till 6 December, 11:59 pm IST. <br/><br/> Please give some time and provide your support to this event and participate. You are the one who can make it successful! Happy editing! Thank You [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:53, 4 December 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Festive_Season_2020_Participants&oldid=20746996 --> == Token of appreciation: Festive Season 2020 edit-a-thon == <div style=" border-left:12px red ridge; padding-left:18px;box-shadow: 10px 10px;box-radius:40px;>[[File:Rangoli on Diwali 2020 at Moga, Punjab, India.jpg|right|110px]] Hello, we would like to thank you for participating in [[:m: Festive Season 2020 edit-a-thon|Festive Season 2020 edit-a-thon]]. Your contribution made the edit-a-thon fruitful and successful. Now, we are taking the next step and we are planning to send a token of appreciation to them who contributed to this event. Please fill the given Google form for providing your personal information as soon as possible. After getting the addresses we can proceed further. Please find the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScBp37KHGhzcSTVJnNU7PSP_osgy5ydN2-nhUplrZ6aD7crZg/viewform here]. Thank you [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୨୨, ୧୪ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/list/Festive_Season_2020_Participants&oldid=20811654 --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Newsletter #2 == <div style="border:4px red ridge; background:#fcf8de; padding:8px;> Hello,<br> The second edition of Wikimedia Wikimeet India 2021 newsletter has been published. We have started a logistics assessment. The objective of the survey is to collect relevant information about the logistics of the Indian Wikimedia community members who are willing to participate in the event. Please spend a few minutes to fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdkSwR3UHRZnD_XYIsJhgGK2d6tJpb8dMC4UgJKAxyjZKA2IA/viewform this form]. There are other stories. Please read the '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter/2020-12-16|full newsletter here]]'''. To subscribe or unsubscribe the newsletter, please visit [[:m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2021|this page]]. --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୭:୧୦, ୧୭ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=20756436 --> == Submission Open for Wikimedia Wikimeet India 2021 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' Hello, We are excited to announce that submission for session proposals has been opened for Wikimedia Wikimeet India 2021, the upcoming online wiki-event which is to be conducted from 19 – 21 February 2021 during the occasion of International Mother Language Day. The submission will remain open until 24 January 2021. '''You can submit your session proposals here -'''<br/> https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Wikimeet_India_2021/Submissions<br/> {{Clickable button 2|Click here to Submit Your session proposals|class=mw-ui-progressive|url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Wikimeet_India_2021/Submissions}} A program team has been formed recently from highly experienced Wikimedia volunteers within and outside India. It is currently under the process of expansion to include more diversity in the team. The team will evaluate the submissions, accept, modify or reject them, design and finalise the program schedule by the end of January 2021. Details about the team will come soon. We are sure that you will share some of your most inspiring stories and conduct some really exciting sessions during the event. Best of luck for your submissions! Regards,<br/> Jayanta<br/> On behalf of WMWM India 2021 <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=20756436 --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Newsletter #3 == <div style="border:4px red ridge; background:#fcf8de; padding:8px;> Hello,<br> Happy New Year! The third edition of Wikimedia Wikimeet India 2021 newsletter has been published. We have opened proposals for session submissions. If you want to conduct a session during the event, you can propose it [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Submissions|here]] before 24 Jamuary 2021. There are other stories. Please read the '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter/2021-01-01|full newsletter here]]'''. To subscribe or unsubscribe the newsletter, please visit [[:m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2021|this page]]. -- [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୪:୨୬, ୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୧ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=20756436 --> <!-- Message sent by User:Bodhisattwa@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=20915971 --> == Reminder: Wikipedia 20th celebration "the way I & my family feels" == '''Greetings,''' A very Happy New Year 2021. As you know this year we are going to celebrate Wikipedia's 20th birthday on 15th January 2021, to start the celebration, I like to invite you to participate in the event titled '''"[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_20th_celebration_the_way_I_%26_my_family_feels Wikipedia 20th celebration the way I & my family feels]"''' The event will be conducted from 1st January 2021 till 15th January and another one from 15th January to 14th February 2021 in two segments, details on the event page. Please have a look at the event page: ''''"[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_20th_celebration_the_way_I_%26_my_family_feels Wikipedia 20th celebration the way I & my family feels]"''' Let's all be creative and celebrate Wikipedia20 birthday, '''"the way I and my family feels"'''. If you are interested to contribute please participate. Do feel free to share the news and ask others to participate. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Marajozkee|Marajozkee]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Marajozkee|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୧୮, ୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୧ (IST) == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants, Jury members and Organizers, Congratulations! It's Wikipedia Asian Month's honor to have you all participated in Wikipedia Asian Month 2020, the sixth Wikipedia Asian Month. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the Wikipedia Asian Month International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2020. Please kindly fill '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform the form]''', let the postcard can send to you asap! * This form will be closed at February 15. * For tracking the progress of postcard delivery, please check '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organizers and jury members|this page]]'''. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2020/Team#International_Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01</div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 --> == Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon == [[File:WP20Symbols CAKE1.svg|thumb|70px|right]] Dear editor, I hope this message finds you well. [[:m: Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon|Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon]] is going to start from tomorrow. This is a gentle reminder. Please take part. Happy editing. Thank you [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୩୩, ୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_20th_anniversary_celebration_edit-a-thon/lists/Participants&oldid=20941552 --> == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants and Organizers, Kindly remind you that we only collect the information for Wikipedia Asian Month postcard 15/02/2021 UTC 23:59. If you haven't filled the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform Google form], please fill it asap. If you already completed the form, please stay tun, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Postcards and Certification|wait for the postcard and tracking emails]]. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01 </div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Newsletter #4 == <div style="border:1px #808080 ridge; background:Azure; padding:8px;> Hello,<br> Happy New Year! The fourth edition of Wikimedia Wikimeet India 2021 newsletter has been published. We have opened the registration for participation for this event. If you want to participate in the event, you can register yourself [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Registration|here]] before 16 February 2021. There are other stories. Please read the '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter/2021-16-01|full newsletter here]]'''. To subscribe or unsubscribe the newsletter, please visit [[:m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2021|this page]].[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୪୨, ୧୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୧ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=20977965 --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Newsletter #5 == <div style="border:1px #808080 ridge; background:Azure; padding:8px;> Hello,<br> Greetings!! The fifth edition of Wikimedia Wikimeet India 2021 newsletter has been published. We have opened the registration for participation for this event. If you want to participate in the event, you can register yourself [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Registration|here]] before '''16 February 2021'''. There are other stories. Please read the '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter/2021-02-01|full newsletter here]]'''. To subscribe or unsubscribe the newsletter, please visit [[:m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2021|this page]].<br>[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୧୯, ୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୧ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=21052845 --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Newsletter #5 == <div style="border:1px #808080 ridge; background:Azure; padding:8px;> Hello,<br> Greetings!! The fifth edition of Wikimedia Wikimeet India 2021 newsletter has been published. We have opened the registration for participation for this event. If you want to participate in the event, you can register yourself [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Registration|here]] before '''16 February 2021'''. There are other stories. Please read the '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter/2021-02-01|full newsletter here]]'''. To subscribe or unsubscribe the newsletter, please visit [[:m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2021|this page]].<br>[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୨୩, ୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୧ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=21052845 --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Program Schedule: You are invited 🙏 == [[File:WMWMI logo 2.svg|right|150px]] <div lang="en" class="mw-content-ltr">Hello {{BASEPAGENAME}}, Hope this message finds you well. [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021|Wikimedia Wikimeet India 2021]] will take place from '''19 to 21 February 2021 (Friday to Sunday)'''. Here is some quick important information: * A tentative schedule of the program is published and you may see it [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Program|here]]. There are sessions on different topics such as Wikimedia Strategy, Growth, Technical, etc. You might be interested to have a look at the schedule. * The program will take place on Zoom and the sessions will be recorded. * If you have not registered as a participant yet, please register yourself to get an invitation, The last date to register is '''16 February 2021'''. * Kindly share this information with your friends who might like to attend the sessions. Schedule : '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Program|Wikimeet program schedule]]'''. Please register '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Registration|here]]'''. Thanks<br/> On behalf of Wikimedia Wikimeet India 2021 Team </div> <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Wikimeet_India_2021/list/active&oldid=21060878 --> == ସାହାଯ୍ୟ ଆବଶ୍ଯକ == [[କୁଶାଣ ସାମ୍ରାଜ୍ଯ]] ପ୍ରସଂଗରେ ଏକ ଛାଞ୍ଚ infobox country କିମ୍ବା infobox former country ର ଆବଶ୍ଯକତା ରହିଛି । ସେଥିରେ ତଥ୍ଯ ସଠିକ୍ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇପାରୁ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଦରକାର । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Witch of Greed, Echidna|Witch of Greed, Echidna]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Witch of Greed, Echidna|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୮:୧୨, ୨୨ ମଇ ୨୦୨୧ (IST) == To fill the page correct word == Sir, please translate the page of pipra dixit from English or hindi Wikipedia . Don't delete the page. Thank u sir. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:आशीष दीक्षित1802|आशीष दीक्षित1802]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:आशीष दीक्षित1802|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୫୦, ୬ ଜୁନ ୨୦୨୧ (IST) == Wiki Loves Women South Asia 2021 == [[File:Wiki Loves Women logo.svg|right|frameless]] '''Wiki Loves Women South Asia''' is back with the 2021 edition. Join us to minify gender gaps and enrich Wikipedia with more diversity. Happening from 1 September - 30 September, [[:m:Wiki Loves Women South Asia 2021|Wiki Loves Women South Asia]] welcomes the articles created on gender gap theme. This year we will focus on women's empowerment and gender discrimination related topics. We warmly invite you to help organize or participate in the competition in your community. You can learn more about the scope and the prizes at the [[:m:Wiki Loves Women South Asia 2021|project page]]. <span style="color: grey;">''This message has been sent to you because you participated in the last edition of this event as an organizer.''</span> Best wishes,<br> [[:m:Wiki Loves Women South Asia 2021|Wiki Loves Women Team]]<br>୧୮:୨୭, ୧୨ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:MdsShakil@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MdsShakil/sandbox/2&oldid=21720363 --> == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], ୧୨:୦୪, ୨୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 --> == Wiki Loves Women South Asia 2021 Newsletter #1 == <div style="line-height: 1.2;"> <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"><span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span><br>'''September 1 - September 30, 2021'''<span style="font-size:120%; float:right;">[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div><div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px">[[File:Wiki Loves Women South Asia.svg|right|frameless]]Thank you for organizing the Wiki Loves Women South Asia 2021 edition locally in your community. We have updated some prize related information on the [[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''project's main page''''']] and we're asking you to update your local project page by following that. As well as for the convenience of communication and coordination, the information of the organizers is being collected through a '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfSK5ghcadlCwKS7WylYbMSUtMHa0jT9H09vA7kqaCEzcUUZA/viewform?usp=sf_link ''Google form'']''', we request you to fill it out. <span style="color: grey;font-size:10px;">''This message has been sent to you because you are listed as a local organizer in Metawiki. If you have changed your decision to remain as an organizer, update [[m:Wiki Loves Women South Asia 2021/Participating Communities|the list]].''</span> ''Regards,''<br>[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] ୧୮:୪୪, ୧୭ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୧ (IST) </div></div> <!-- Message sent by User:MdsShakil@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MdsShakil/sandbox_1&oldid=21893047 --> == Wikipedia Asian Month 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team. # Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''. # Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!! # If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook. If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:''' # Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021 Sincerely yours, [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10 </div> <!-- Message sent by User:Reke@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=20538644 --> == Request writing about Isabelle de Charrière (Q123386) == Hello Ssgapu22 Would you like to write about Isabelle de Charrière (Q123386) for the OR Wikipedia? That would be appreciated. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Boss-well63|Boss-well63]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Boss-well63|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୦୦, ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ (IST) == ''WLWSA-2021 Newsletter #6 (Request to provide information)'' == <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span> <br/>'''September 1 - September 30, 2021''' <span style="font-size:120%; float:right;">[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Please fill out <span class="plainlinks">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']</span> and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates. <small>If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Hirok_Raja|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]</small> ''Regards,'' <br/>[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] <br/>୧୨:୪୫, ୧୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) <!-- sent by [[User:Hirok Raja|Hirok Raja]] --> </div> == First Newsletter: Wikimedia Wikimeet India 2022 == Dear Wikimedian, We are glad to inform you that the [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022|second iteration of Wikimedia Wikimeet India]] is going to be organised in February. This is an upcoming online wiki event that is to be conducted from 18 to 20 February 2022 to celebrate International Mother Language Day. The planning of the event has already started and there are many opportunities for Wikimedians to volunteer in order to help make it a successful event. The major announcement is that [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|submissions for sessions]] has opened from yesterday until a month (until 23 January 2022). You can propose your session [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|here]]. For more updates and how you can get involved in the same, please read the [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Newsletter/2021-12-23|first newsletter]] If you want regular updates regarding the event on your talk page, please add your username [[:m: Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2022|here]]. You will get the next newsletter after 15 days. Please get involved in the event discussions, open tasks and so on. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୦୬, ୨୪ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/WMWM_2021_users_list&oldid=22491850 --> == First Newsletter: Wikimedia Wikimeet India 2022 == Dear Wikimedian, We are glad to inform you that the [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022|second iteration of Wikimedia Wikimeet India]] is going to be organised in February. This is an upcoming online wiki event that is to be conducted from 18 to 20 February 2022 to celebrate International Mother Language Day. The planning of the event has already started and there are many opportunities for Wikimedians to volunteer in order to help make it a successful event. The major announcement is that [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|submissions for sessions]] has opened from yesterday until a month (until 23 January 2022). You can propose your session [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|here]]. For more updates and how you can get involved in the same, please read the [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Newsletter/2021-12-23|first newsletter]] If you want regular updates regarding the event on your talk page, please add your username [[:m: Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2022|here]]. You will get the next newsletter after 15 days. Please get involved in the event discussions, open tasks and so on. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୦୫, ୨୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/WMWM_2021_users_list&oldid=22491850 --> {{ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା/Barnstar}} == Second Newsletter: Wikimedia Wikimeet India 2022 == Dear Wikimedian, Happy New Year! Hope you are doing well and safe. It's time to update you regarding [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022|Wikimedia Wikimeet India 2022]], the second iteration of Wikimedia Wikimeet India which is going to be conducted in February. Please note the dates 18 to 20 February 2022 of the event. The [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|submissions]] has opened from 23 December until 23 January 2022. You can propose your session [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|here]]. We want a few proposals from Indian communities or Wikimedians. For more updates and how you can get involved in the same, please read the [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Newsletter/2022-01-07|second newsletter]] If you want regular updates regarding the event on your talk page, please add your username [[:m: Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2022|here]]. You will get the next newsletter after 15 days. Please get involved in the event discussions, open tasks and so on. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୧୪, ୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୨ (IST) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/WMWM_2021_users_list&oldid=22491850 --> == Second Newsletter: Wikimedia Wikimeet India 2022 == Dear Wikimedian, Happy New Year! Hope you are doing well and safe. It's time to update you regarding [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022|Wikimedia Wikimeet India 2022]], the second iteration of Wikimedia Wikimeet India which is going to be conducted in February. Please note the dates 18 to 20 February 2022 of the event. The [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|submissions]] has opened from 23 December until 23 January 2022. You can propose your session [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|here]]. We want a few proposals from Indian communities or Wikimedians. For more updates and how you can get involved in the same, please read the [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Newsletter/2022-01-07|second newsletter]] If you want regular updates regarding the event on your talk page, please add your username [[:m: Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2022|here]]. You will get the next newsletter after 15 days. Please get involved in the event discussions, open tasks and so on. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୩୪, ୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୨ (IST) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/WMWM_2021_users_list&oldid=22491850 --> == Invitation to organize Feminism and Folklore 2022 == Dear {{PAGENAME}}, You are humbly invited to organize '''[[:m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]]''' writing competion. This year Feminism and Folklore will focus on feminism, women biographies and gender-focused topics for the project in league with Wiki Loves Folklore gender gap focus with folk culture theme on Wikipedia. You can help us in enriching the folklore documentation on Wikipedia from your region by creating or improving articles based on folklore around the world, including, but not limited to folk festivals, folk dances, folk music, women and queer personalities in folklore, folk culture (folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more. Users can contribute to new articles or translate from the list of suggested articles [[:m:Feminism and Folklore 2022/List of Articles|here]]. Organizers can sign up their local community using [[:m:Feminism and Folklore 2022/Project Page|Sign up page]] and create a local contest page as [[:en:Wikipedia:Feminism and Folklore 2022|one on English Wikipedia]]. You can also support us in translating the [[m:Feminism and Folklore 2022|project page]] and help us spread the word in your native language. Learn more about the contest and prizes from our project page. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2022|talk page]] or via Email if you need any assistance. Looking forward for your immense coordination. Thank you. '''Feminism and Folklore Team''', [[User:Tiven2240|Tiven2240]] ୧୦:୪୭, ୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf&oldid=22573505 --> == Congrats for organizing Feminism and Folklore 2022 now whats next ? == Dear Organizers, Congratulations on successfully organizing [[:m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]] on your local Wikipedia language. Here are few things that you need to look around during the contest.Make sure that all submissions follow the set of rules as mentioned below and are related to the theme of the project. #The expanded or new article should have a minimum 3000 bytes or 300 words. #The article should not be purely machine translated. #The article should be expanded or created between 1 February and 31 March. #The article should be within theme feminism or folklore.Articles will be accepted if it either belongs to Folklore or Feminism. #No copyright violations and must have proper reference as per Wikipedia notability guidelines. Please refer to the set of rules and guidelines [[:m:Feminism and Folklore 2022|from here]]. During the contest if you face any issue or have queries regarding the project please feel free to reach out on [[:m:Feminism and Folklore 2022/Contact Us|Contact Us]] page. Feminism and Folklore team will be assisting you throughout the contest duration. We thank you for your numerous efforts which you have put in for making this project successful. Best wishes [[User:Rockpeterson|Rockpeterson]] [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୨୨, ୧୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf&oldid=22820293 --> == Wikipedia Asian Month 2021 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear Participants, Congratulations! It's Wikipedia Asian Month's honor to have you all participated in Wikipedia Asian Month 2021, the seventh Wikipedia Asian Month. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the Wikipedia Asian Month International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2021. Please kindly fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSck2FFBSatWmQYubvyCSWDEAvYzplfL_ZNDvr8j5hWU2bmNww/viewform the form], let the postcard can send to you asap! :This form will be closed at March 15. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2021/Team#International_Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2022.02 </div> </div> <!-- Message sent by User:Reke@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Winners&oldid=22878389 --> == Feminism and Folklore 2022 ends soon == [[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|right|frameless|250px]] [[:m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]] which is an international writing contest organized at Wikipedia ends soon that is on <b>31 March 2022 11:59 UTC</b>. This is the last chance of the year to write about feminism, women biographies and gender-focused topics such as <i>folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, fairy tales, folk plays, folk arts, folk religion, mythology, folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more</i> Keep an eye on the project page for declaration of Winners. We look forward for your immense co-operation. Thanks Wiki Loves Folklore international Team [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୫୮, ୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf&oldid=23060054 --> == Feminism and Folklore 2022 has ended, What's Next? == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">{{int:please-translate}} [[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, '''[[m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]]''' writing competition has ended. We thank you for organizing it on your local Wikipedia and help in document folk cultures and women in folklore in different regions of the world on Wikipedia. What's next? # Please complete the jury on or before 25th April 2022. # Email us on [mailto:wikilovesfolklore@gmail.com wikilovesfolklore@gmail.com] the Wiki usernames of top three users with most accepted articles in local contest. # You can also put the names of the winners on your local project page. # We will be contacting the winners in phased manner for distribution of prizes. Feel free to contact us via mail or [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2022|talkpage]] if you need any help, clarification or assistance. [[File:Feminism and Folklore.webm|frameless|right|300px]] Thanks and regards '''International Team'''<br /> '''Feminism and Folklore''' </div> --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୪୯, ୬ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf1&oldid=23111012 --> == Translation request == Hello. Can you translate and upload the articles [[:en:National Museum of History of Azerbaijan]] and [[:en:National Art Museum of Azerbaijan]] in Odia Wikipedia? Yours sincerely, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Multituberculata|Multituberculata]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Multituberculata|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୨୯, ୧୦ ମଇ ୨୦୨୨ (IST) == Feminism and Folklore 2022 - Local prize winners == <div style="border:8px brown ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations for winning a local prize in '''[[:m:Feminism and Folklore 2022/Project Page|Feminism and Folklore 2022]]''' writing competition. Thank you for your contribution and documenting your local folk culture on Wikipedia. Please fill in your preferences before 15th of June 2022 to receive your prize. Requesting you to fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScK5HgvVaLph_r_afctwShUuYVtXNwaN24HUSEYnzUUho8d-Q/viewform?usp=sf_link this form] before the deadline to avoid disappointments. Feel free to [[:m:Feminism and Folklore 2022/Contact Us|contact us]] if you need any assistance or further queries. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2022|FNF 2022 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୨୦, ୨୨ ମଇ ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=23312270 --> == June Month Celebration 2022 edit-a-thon == Dear User, CIS-A2K is announcing June month mini edit-a-thon which is going to take place on 25 & 26 June 2022 (on this weekend). The motive of conducting this edit-a-thon is to celebrate June Month which is also known as pride month. This time we will celebrate the month, which is full of notable days, by creating & developing articles on local Wikimedia projects, such as proofreading the content on Wikisource if there are any, items that need to be created on Wikidata [edit Labels & Descriptions], some June month related content must be uploaded on Wikimedia Commons and so on. It will be a two-days long edit-a-thon to increase content about the month of June or related to its days, directly or indirectly. Anyone can participate in this event and the link you can find [[:m: June Month Celebration 2022 edit-a-thon|here]]. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 12:46, 21 June 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/list/Festive_Season_2020_Participants&oldid=20811654 --> == Thanks for organizing Feminism and Folklore == Dear Organiser/Jury Thank you so much for your enormous contribution during the [[:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]] writing competition. We appreciate your time and efforts throughout the competition to bridge cultural and gender gap on Wikipedia. We are sending you a special postcard as a token of our appreciation and gratitude. Please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeZ5eNggLMULDNupu4LFuTIcDmEyCIRh0QLhElkhkZvAmg0wQ/viewform this form] by July 20th 2022 to receive a postcard from us. We look forward to seeing you in 2023 next year. Stay safe! Gaurav Gaikwad. International Team Feminism and Folklore [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୨୦, ୧୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf1&oldid=23501899 --> == Discussion on Odia User Group's Activities and Growth == Hello [[User:Ssgapu22]], hope you are well. As I informed you earlier that CIS-A2K is taking the initiative to work with a few Indian user groups who want to work for their affiliate, community or individuals at this time. Happy to write a message furthermore about our next step. As we already discussed over call and a brief interaction via email as well now I want to inform you that I have scheduled our call and sent you an invitation. A2K will document calls with the user group's representatives, leaders, and contact persons who are ready to work for their groups. The documentation will be transparent and open for everyone so others also can follow the process. If you have any questions or concerns please let me know. Regards [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Nitesh (CIS-A2K)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୧୦, ୨୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) : Thank you [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh]] ji, we will join that meeting. - [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୧୩, ୨୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) == You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs & Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''. # Inform your community members WAM 2022 is coming!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. # The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10</div> </div> <!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=23975688 --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୫୫, ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୫୧, ୧୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୫୧, ୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 --> == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୪୧, ୧୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 --> == Messages to Wikipedian Asian Month 2022 Organizers == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello all Wikipedia Asian Month campaign organizors, The last WAM campaign has ended yesterday. Thank you all so much for organizing and participating this year's Wikipedia Asian Month Campaign. Give yourself and all editors a big applaud! While editors can take a break, the jury's work is just about to begin. Some WAM ended earlier, and has already finished the audit and review of all contributions. Just a reminder, this year, the rules has changed to whoever edit more than 3000 bytes with relaible sources can grant a barnstar (it doesn's has to be a newly created page). So make sure you include those editors, no matter with tool you are using for edit tracking. We suggest '''January 20th''' to be the deadline for all campaign to finalize their list, and report the username of [[Wikipedia_Asian_Month_2022/Ambassadors|"Ambassador"]] (who has the most edit at your campaign) and a list of all eligible editors at the WAM 2022 Ambassadors page, List of eligible editors(page link) column. Thank you! And wish you all a happy new year. WAM International Team 2022 </div> <!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2022_Post_Campaign_Mass_Message_receiver&oldid=24259258 --> == Invitation to organize Feminism and Folklore 2023 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear {{PAGENAME}}, Christmas Greetings and a Happy New Year 2023, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a fountain tool or dashboard. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]]. This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023. Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୪୧, ୨୪ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=24282249 --> == 2022 Wikipedia Asian Month Organizer Update == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear all WAM organizers, Happy 2023! Thank you for updating the Ambassador list. We will '''start issuing the Barnstar''' to all eligible participants by late January. All ambassadors will received an additional special Barnstar. Please be sure to update '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Ambassadors|the list]]''' if you haven't done so. We also provide a '''[https://docs.google.com/document/d/1t1UEXwVkTsP5oP0sQmE74302M1SUDrlFW-kz2uTT5X0/edit?usp=sharing certificate template]''' for you to edit and print out to your participants. Once again, thank you for organizing and participating the 2022WAM, we like to hear your comment. Much appreciate for filling, and spreading out this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd8Jo4ixbwKS1rC6KmfC1q6wW53nmoCQATbmsMatbZ4A1RCwA/viewform?usp=sf_link '''feedback survey''']. Look forward to seeing you again in 2023 WAM! best, Wikipedia Asian Month International Team </div> <!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2022_Post_Campaign_Mass_Message_receiver&oldid=24259258 --> == Request for filling up Google Form for Feminism and Folklore 2023 == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]] Greetings Organisers, We appreciate your enthusiasm for '''Feminism and Folklore''' and your initiative in setting up the competition on your local wikipedia. We would want to learn more about the needs of your community and for that please fill out the google form ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScusayFXTzNWV-QgIiT3bRHQbAs_pVczvput2jehOcahnCdMg/viewform here]) as soon as possible so that we can plan and adapt the demands according to your specifications. By February 8, 2023, all entries for this form will be closed. Do share about the contest on your local Wikipedia. Ask your local administrator to add Feminism and Folklore to [[Mediawiki:Sitenotice]]. Create your own or see an example [[:m:User:Tiven2240/sn-fnf|on meta]] Also a reminder regarding the prior Google form sent for Internet and Childcare Support Financial Aid ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this]). Anyone who hasn't already filled it out has until February 5, 2023 to do so. Feel free to contact us via talkpage if you have any questions or concerns. Thanks and Regards, Feminism and Folklore 2023 International Team [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୧୧, ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24455456 --> == Wikipedia Asian Month 2022 Campaign Survey - We'd like to hear from you! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> '''Dear WAM2022 organizors and participants,''' Once again, the WAM international team would like to hear your feedback by filling out the survey below. === [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd8Jo4ixbwKS1rC6KmfC1q6wW53nmoCQATbmsMatbZ4A1RCwA/viewform?usp=sf_link Wikipedia Asian Month 2022 Survey] === We apologize for the permission setting that was blocking many of you from open the survey, this problem have been fixed. Please share this survey with your community. We hope to see you again with a better version in the 2023 campaign. all the best, The WAM International Team </div> <!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2022_Post_Campaign_Mass_Message_receiver&oldid=24259258 --> == The Wikipedia Asian Month 2022 Barnstar Golden == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="border: 3px solid #EAC100; background-color: #EEEEEE; margin:0 auto; padding:20px 20px; width:70%;" class="plainlinks">[[File:Wikipedia Asian Month Barnstar Golden.png|left|180px]] {{Center|{{resize|150%|'''''The Wikipedia Asian Month 2022 Barnstar Golden'''''}}}} <div style="color: #333333; margin-left:220px; font-size:110%; "> Dear {{ROOTPAGENAME}} : :Congradulation! Sincerely thank you for your utmost participation in Wikipedia Asian Month 2022. We are grateful for your dedication to Wikimedia movement, and hope you will join us the next year! :Wish you all the best! </div> <div style="color: #333333; text-align:right; font-size:120%; ">Wikipedia Asian Month Team</div> </div> {{clear}} </div> <!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month_2022/Special_Barnstars_Receiver_2&oldid=24592201 --> == Feminism and Folklore 2023 has been extended == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]] Greetings Organizers, Greetings from Feminism and Folklore International Team, We are pleased to inform you that [[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore]] an international writing contest on your local Wikipedia has been extended till the '''15th of April 2023'''. This is the last chance of the year to write about feminism, women biographies and gender-focused topics such as folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, fairy tales, folk plays, folk arts, folk religion, mythology, folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more We would like to have your immense participation in the writing contest to document your local Folk culture on Wikipedia. You can also help with the translation of [[m:Feminism and Folklore 2023|project pages]] and share a word in your local language. Organizers have been notified some instructions on mail. Please get in touch via email if you need any assistance. Best wishes, International Team Feminism and Folklore. --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୯:୫୮, ୩୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24803574 --> == Feminism and Folklore 2023 has ended, What's Next? == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">{{int:please-translate}} [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition has ended. We thank you for organizing it on your local Wikipedia and help in document folk cultures and women in folklore in different regions of the world on Wikipedia. What's next? # Please complete the jury on or before 15th of May 2023. # Email us on [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] the Wiki usernames of top three users with most accepted articles in local contest. # Write the information about the winners on the projects Meta Wiki '''[[:m:Feminism and Folklore 2023/Results|Results page]]''' # You can also put the names of the winners on your local project page. # We will be contacting the winners in phased manner for distribution of prizes. Feel free to contact us via mail or [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023|talkpage]] if you need any help, clarification or assistance. Thanks and regards, '''International Team'''<br /> '''Feminism and Folklore''' </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24803574 --> == ଭଦ୍ରକ କର୍ମଶାଳା == === ପୁଣିଥରେ ଉଇକି କର୍ମଶାଳା ପ୍ରାରମ୍ଭ କରିଥିବାରୁ ଟିକେ ମସଲା ମୁଢି ଖାଆନ୍ତୁ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବି ଖୁଆନ୍ତୁ === {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" | style="vertical-align: middle; padding: 5px;" |[[ଫାଇଲ:Indian_cuisine-Chaat-Bhelpuri-03.jpg|120x120_ପିକସେଲ]] | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |ଗପୁ ଭାଇ, ଶିଥିଳ 😔 ପଡ଼ିଯାଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଉଇକି କର୍ମଶାଳା ☸️ ପୁଣିଥରେ 💫 ଭଦ୍ରକରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବାରୁ ଅନେକ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ 🙏🏼 ! ଏବେ ରଥଚକ ଭଳି ଆଗେଇ ଚାଲନ୍ତୁ । ଆଧାର: [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩/କର୍ମଶାଳା]] |} [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Soumendrak|ସୌମେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Soumendrak|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୧୩, ୭ ମଇ ୨୦୨୩ (IST) ::ଧନ୍ୟବାଦ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Soumendrak|ସୌମେନ୍ଦ୍ର]] ଭାଇ । ଏମିତି ଖାଲି ଫଟୋ ଦେଖେଇଲେ ହେବନି, ବିଭାଘର ଭୋଜି ଏବେ ବି ବାକି ଅଛି । == Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୦:୦୭, ୨୬ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୩ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&oldid=25345565 --> == Invite to Join Wikipedia Asian Month 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''You are receiving this message because you participated in the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]] as an organizer or editor.'' [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|Join the Wikipedia Asian Month 2023 ]] <big>Dear all,</big> <big>The '''[[:m:Wikipedia Asian Month Home|Wikipedia Asian Month 2023]]'''[1] is coming !</big> <big>The campaign start within a flexible 30 days from November to December. Following with the changes of the rules made by last year, the wish to have more people get to know Asia and Asian related topic is the same! </big>'''<big>Click [[:m:Wikipedia Asian Month 2023/Join an Event|"Here"]] to Organize/Join a WAM Event.</big>''' '''1. Propose "Focus Theme" related to Asia !''' If you are based somewhere in Asia, or have specific passion on an Asian topic, please propose your "Focus Theme" by October 25th. The WAM international team will select 5 themes. Please propose your focus theme through [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPLz8kvSP_0LlI4vGRHAP2ydJPnLY__1hb9-p8AsRcS2R2NQ/viewform?usp=sf_link this link][2]. '''2. Enhancing existing articles can also count as part of campaign contribution.''' Any edits, including creating new articles or adding new content to existing articles, over 3000 bytes in total would be able to get a reward. Last year, due to this change of rules, the Programs & Events Dashboard was suggested. However, according to community survey of 2022, Fountain Tool is still the best platform for tracking edit and points. You don’t need to create any Dashboard. For the tracking of editing existing article, the international team is currently designing a form. Will soon publish to the main page of WAM 2023. '''3. More flexible campaign time''' The contribution duration would remain 30days, but we extended the overall campaign timeline to 2 months. All organizers can decide when to start their WAM as long as the whole duration is within November 1st to December 31th. It means that you can participate in WAM based on the needs of your local community. '''Timetable''' * October 1st, 2023 : Publish International Campaign Page of the Year * October 5th to 25th, 2023 : Call for focus themes of WAM 2023. * Before 29 October, 2023: Complete '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2023/Join an Event|Registration]]''' [3] of Each language Wikipedia. * November 1st, UTC 00:00 to December 31th, UTC 00:00, 2023: Running the Campaign. (Find your local campaign for the actual event date.) * January 1st to March 15th, 2024: Auditing of each language Wikipedia. * March 30th, 2024: Deadline of reporting statistics and eligible editors to the International Team * April 1st to May 15th, 2024: The international team distributes Barnstars and Certificates to eligible editors of each event. For your information, the main page of Wikipedia Asian Month is currently undertaking a reconstruction for archiving purpose. For the 2023 event please bookmarked this page. We hope you will enjoy Wikipedia Asian Month! If you have any inquiry, feel free to contact us by info@asianmonth.wiki [4]. <big> We look forward to your participation. Cheers!!! WAM 2023 International Team</big> [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2023 [2] https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPLz8kvSP_0LlI4vGRHAP2ydJPnLY__1hb9-p8AsRcS2R2NQ/viewform?usp=sf_link [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2023/Join_an_Event [4] info@asianmonth.wiki </div> <!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/Wikipedia_Asian_Month_2023_Message_receiver_main&oldid=25753309 --> == sorry == Hi. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:亜威緋と春春眠眠の校外生活|亜威緋と春春眠眠の校外生活]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:亜威緋と春春眠眠の校外生活|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୫:୫୪, ୨୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ (IST) == 2023 WAM Message to Organizers == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Dear Wikipedia Asian Month Campaign organizers, The [[m:Wikipedia_Asian_Month_2023|2023 Wikipedia Asian Month (WAM)]] Campaign has ended. On behalf of the WAM International Team, we express our gratitude for your effort and participation. We are writing to remind you to begin the jury process. Some WAM Campaigns ended earlier, and have already finished auditing and reviewing contributions. Please suggest all campaigns to complete the following before '''January 31th, 2024''': 1. Finalize their list 2. Report the username of your [[m:Wikipedia_Asian_Month_2023/Ambassadors|Wikipedia Asian Ambassador]], the participant who has the most edit in your campaign 3. Update a list of all eligible editors on the [[m:Wikipedia_Asian_Month_2023/Ambassadors|2023 WAM Ambassadors page]], list of eligible editors column We look forward to your updates. Thanks so much! WAM International Team <br> </div> [[User:Theredunicorn|Theredunicorn]] ([[User talk:Theredunicorn|talk]]) </div> <!-- Message sent by User:Theredunicorn@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Theredunicorn/WAM2023_Post_Campaign_Mass_Message_receiver&oldid=26020278 --> == Invitation to Organize Feminism and Folklore 2024 Writing Competition == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear {{PAGENAME}}, Hope you are doing well, Wishing you a Happy New Year!. We extend a heartfelt invitation to you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition, which is scheduled to take place from February 1, 2024, to March 31, 2024. This year's edition of Feminism and Folklore will concentrate on feminism, women's issues, and gender-focused topics, aligning with a Wiki Loves Folklore gender gap focus and featuring a folk culture theme on Wikipedia. This year we have created two new Tools for the Feminism and Folklore project. The tool is called '''Campwiz'''. This tool is created by the international Tech team of Wiki Loves Folkore especially crafted for Feminism and Folklore project. The tool works as same as fountain or dashboard but has extra abilities required for jury and submission of articles. To create a new campaign on Campwiz, organizers to follow these steps: # Go to the tool link: <nowiki>https://tools.wikilovesfolklore.org/</nowiki> # Select your wiki on which you want to organize the campaign (enter the name or short code, such as "{{CONTENTLANG}}" for {{#language:{{PAGELANGUAGE}}}} {{SITENAME}}). # Give your campaign a name example "Feminism and Folklore 2024 on {{#language:{{PAGELANGUAGE}}}} {{SITENAME}})". # Select the start and end dates (note: keep your start date as Feb 1 and end date as March 31). # Provide a description for your campaign (you can briefly describe the campaign in this section). # Make sure to keep the checkboxes ticked for "Allow users to submit articles that were not created but expanded." if you want to use the campaign for expanded articles also. # Keep minimum added bytes as 4000 and minimum added words as 400 and click next. # In the jury section, keep the checkboxes ticked for "Allow jury members to participate in the campaign" and "Prevent jury members from seeing each other's votes." As per your preference. # Under the jury search box, type the username of your jury and click on the "+" button to add; you can add multiple jury members. # Click next to review and then click on save. With this we have also created a '''Missing article tool'''. This tool identifies articles in the English Wikipedia that are absent from your native language Wikipedia. You can customize your selection criteria, and our tool will provide you with a table displaying the missing articles along with suggested titles. You also have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Both tools, the Missing Article Tool and the Campwiz Tool, are now available for public use during the Feminism and Folklore campaign. You can find more information about these tools here: <nowiki>https://tools.wikilovesfolklore.org/</nowiki> There are also some changes in the rules and criteria's. Please go through the rules below. # '''Minimum Length:''' The expanded or new article should have a minimum of '''''4000 bytes or 400 words''''', ensuring sufficient depth and coverage of the chosen topic. The local organizers are free to choose the minimum length criteria as per needs of their local Wikipedia and must be clearly mention on local project page. # '''Language Quality:''' Articles should not be poorly machine-translated, ensuring that language quality and readability are maintained at a high standard. # '''Timeline of Creation or Expansion:''' The article should be created or expanded between 1 February and 31 March, aligning with the specified contest timeline. # '''Theme Relevance''': Articles should directly address the theme of feminism and folklore, exploring connections between gender, cultural traditions, and intangible heritage. # '''No Orphaned Articles:''' Articles must not be orphaned, meaning they should be linked from at least one other article to ensure visibility within the Wikipedia ecosystem. # '''No Copyright violations:''' There should be no copyright violations, and articles should adhere to local Wikipedia policies on notability, ensuring that the content meets the standards for notability. # '''Adequate references and Citations:''' Each article should include proper references and citations following local Wikipedia policies, ensuring the reliability and credibility of the information presented. Learn more about the contest details and prizes on our project page [[:m:Feminism and Folklore 2024|here]]. Should you require any assistance, please feel free to contact us on our meta talk page or via email. We eagerly anticipate your enthusiastic coordination and participation in Feminism and Folklore 2024. Thank you and Best wishes, '''Feminism and Folklore 2024 International Team''' --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୨୧, ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୪ (IST) </div></div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=26088038 --> == Organising Feminism and Folklore == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | 350px | right]] Hello Community Organizers, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: *First Prize: $15 USD *Second Prize: $10 USD *Best Jury Article: $5 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 50 organizers and Jury members for who request for it. Remember, only 50 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 50 registrations, and the deadline is March 15, 2024. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnytyact-HR6DvsWwnrVeWuzMfuNH1dSjpF24m6od-f3LzZQ/viewform here]. Each organizer/jury who gets support will receive $30 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for office hours on '''Saturday, March 2, 2024'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_2024_Office_Hour_2 meta page]. Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Rockpeterson [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୨୬, ୨୯ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf2024golbal&oldid=26304232 --> == Next Steps and Feedback Request for Feminism and Folklore Organizers == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign draws to a close, I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2024'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on our Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, I kindly ask you to spare just 10 minutes to share your progress and achievements with us through a Google Form survey. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Here's the link to the survey: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCkFONXlPVlakMmdh-BWtZp0orYBCSVvViJPbsjf2TIXAWvw/viewform?usp=sf_link Survey Google Form Link] Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, '''Feminism and Folklore International Team #WeTogether''' [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୫୬, ୭ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 --> == Congratulations to the Feminism and Folklore Prize Winner! == Dear Winner, We are thrilled to announce that you have been selected as one of the prize winners in the 2024 '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore]]''' Writing Contest! Your contributions have significantly enriched Wikipedia with articles that document the vibrant tapestry of folk cultures and highlight the crucial roles of women within these traditions. As a token of our appreciation, you will receive a gift coupon. To facilitate the delivery of your prize and gather valuable feedback on your experience, please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc9Rkv1803Q6DnAc1SLxyYy95KN22GNrGXeA7kNFT-u62MGyg/viewform?usp=sf_link the Winners Google Form]. In the form, kindly provide your details for receiving the gift coupon and share your thoughts about the project. Your dedication and hard work have not only helped bridge the gender gap on Wikipedia but also ensured that the cultural narratives of underrepresented communities are preserved for future generations. We look forward to your continued participation and contributions in the future. Congratulations once again, and thank you for being a vital part of this global initiative! Warm regards, '''The Feminism and Folklore Team''' <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf20242&oldid=26890688 --> == Thank You for Your Contribution to Feminism and Folklore 2024! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in organizing the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeHYAhFA9Q5vUs9UA1N45TOUxUdSNO8igGTmg4oPUL_qXS1EQ/viewform?usp=sf_link this form] by August 15th, 2024. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2025. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୫୮, ୨୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ (IST) </div>. <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 --> == ଇଣ୍ଡିକ ମିଡ଼ିଆ ଉଇକି ଡେଭେଲପର୍ସ ୟୁଜର ଗୃପ - ଟେକନିକାଲ କନ୍ସଲ୍ଟେସନ ୨୦୨୪ == ଆଦରର ଓଡିଆ ଉଇକିଆଳି, ଇଣ୍ଡିକ୍ ମିଡିଆ ୱିକି ଡେଭଲପର୍ସ ୟୁଜର୍ ଗ୍ରୁପ୍, ଉଇକିମିଡିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରେ ସହଯୋଗ କରୁଥିବାବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ବୈଷୟିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ବୁଝିବା ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବୈଷୟିକ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପରିଚାଳନା କରୁଛି । ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଉଇକି ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡିକରେ ଥିବା ଅସୁବିଧା / ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଜାଣିବା , ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟାଗୁଡିକ ବୁଝିବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଟେକନିକାଲ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିବା । ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣଙ୍କର ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା, ଧାରଣା ଇତ୍ୟାଦି ରିପୋର୍ଟ କରିବେ । ଦୟାକରି ଏହି ଲିଙ୍କରେ ସର୍ଭେ ପୁରଣ କରନ୍ତୁ (ନିଜ ପସନ୍ଦର ଭାଷାରେ) https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link ସର୍ଭେ ପୁରା କରିବାର ଶେଷ ତାରିଖ ହେଉଛି ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର୨୦୨୪ । ଏହି କାମ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ପଢିବାକୁ , ଏହି ପୃଷ୍ଠା ଦେଖନ୍ତୁ : https://w.wiki/AV78 ଉପରୋକ୍ତ ଲିଙ୍କରେ {ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା} ରେ ପଢିବା ପାଇଁ ସର୍ଭେ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି । ଯଦି ଆପଣ ଏକାଧିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଧାରଣା ରିପୋର୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ତେବେ ଆପଣ ଏକାଧିକ ଥର ସର୍ଭେ ପୂରଣ କରିପାରିବେ । ଆପଣଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ! ଶୁଭେଚ୍ଛା ସହ, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୦୬, ୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) ଇଣ୍ଡିକ୍ ମିଡିଆ ଉଇକି ଡେଭଲପର୍ସଙ୍କ ତରଫରୁ <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/or&oldid=27434532 --> == Translation request == Hello, Ssgapu. Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat]], [[:en:Azerbaijani manat sign]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Odia Wikipedia? Yours sincerely, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Oirattas|Oirattas]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Oirattas|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୩୫, ୧୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) == Join the Wikipedia Asian Month Campaign 2024 == <div lang="en" dir="ltr"> Dear 2022 & 2023 WAM Organizers, Greetings from Wikipedia Asian Month User Group! The [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024|Wikipedia Asian Month Campaign 2024]] is just around the corner. We invite you to register your language for the event on the "[[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Join_an_Event|Join an event]]" page and once again become an organizer for your language's Wikipedia. Additionally, this year we have selected [[m:Wikipedia_Asian_Month_User_Group/Ambassadors|ambassadors]] for various regions in Asia. If you encounter any issues and need support, feel free to reach out to the ambassador responsible for your area or contact me for further communication. We look forward to seeing you again this year. Thank you! [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|100px|right]] [[m:User:Betty2407|Betty2407]] ([[m:User talk:Betty2407|talk]]) 11:00, 20 October 2024 (UTC) on behalf of [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Team|Wikipedia Asian Month 2024 Team]] <small>You received this message because you was an organizer in the previous campaigns. - [[m:User:Betty2407/WAMMassMessagelist|Unsubscribe]]</small> </div> <!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=27632678 --> == Feminism and Folklores 2024 Organizers Feedback == Dear Organizer, [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | right | frameless]] We extend our heartfelt gratitude for your invaluable contributions to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2024 Feminism and Folklore 2024]. Your dedication to promoting feminist perspectives on Wikimedia platforms has been instrumental in the campaign's success. To better understand your initiatives and impact, we invite you to participate in a short survey (5-7 minutes). Your feedback will help us document your achievements in our report and showcase your story in our upcoming blog, highlighting the diversity of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore] initiatives. Click to participate in the [https://forms.gle/dSeoDP1r7S4KCrVZ6 survey]. By participating in the By participating in the survey, you help us share your efforts in reports and upcoming blogs. This will help showcase and amplify your work, inspiring others to join the movement. The survey covers: #Community engagement and participation #Challenges and successes #Partnership Thank you again for your tireless efforts in promoting [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore]. Best regards,<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 14:23, 26 October 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == [Reminder] Apply for Cycle 3 Grants by December 1st! == Dear Feminism and Folklore Organizers, We hope this message finds you well. We are excited to inform you that the application window for Wikimedia Foundation's Cycle 3 of our grants is now open. Please ensure to submit your applications by December 1st. For a comprehensive guide on how to apply, please refer to the Wiki Loves Folklore Grant Toolkit: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_Grant_Toolkit Additionally, you can find detailed information on the Rapid Grant timeline here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid#Timeline We appreciate your continuous efforts and contributions to our campaigns. Should you have any questions or need further assistance, please do not hesitate to reach out: '''support@wikilovesfolkore.org''' Kind regards, <br> On behalf of the Wiki Loves Folklore International Team. <br> [[User:Joris Darlington Quarshie | Joris Darlington Quarshie]] ([[User talk:Joris Darlington Quarshie|talk]]) 08:39, 9 November 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == [Workshop] Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia == Dear Recipient,<br> We are excited to invite you to the third workshop in our Advocacy series, part of the Feminism and Folklore International Campaign. This highly anticipated workshop, titled <b>"Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia,"</b> will be led by the esteemed Alex Stinson, Lead Program Strategist at the Wikimedia Foundation. Don't miss this opportunity to gain valuable insights into forging effective partnerships. ===Workshop Objectives=== * <b>Introduction to Partnerships: </b>Understand the importance of building win-win relationships within the Wikimedia movement. * <b>Strategies for Collaboration: </b>Learn practical strategies for identifying and fostering effective partnerships. * <b>Case Studies:</b> Explore real-world examples of successful partnerships in the Wikimedia community. * <b>Interactive Discussions: </b>Engage in discussions to share experiences and insights on collaboration and advocacy. ===Workshop Details=== 📅 Date: 7th December 2024<br> ⏰ Time: 4:30 PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1733589000 Check your local time zone])<br> 📍 Venue: Zoom Meeting ===How to Join:=== Registration Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Identifying_Win-Win_Relationships_with_Partners_for_Wikimedia <br> Meeting ID: 860 4444 3016 <br> Passcode: 834088 We welcome participants to bring their diverse perspectives and stories as we drive into the collaborative opportunities within the Wikimedia movement. Together, we’ll explore how these partnerships can enhance our advocacy and community efforts. Thank you, Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:34, 03 December 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2025 in Your Country == [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless]] Dear Team, My name is Joris Darlington Quarshie (user: Joris Darlington Quarshie), and I am the Event Coordinator for the Wiki Loves Folklore 2025 (WLF) International campaign. Wiki Loves Folklore 2025 is a photographic competition aimed at highlighting folk culture worldwide. The annual international photography competition is held on Wikimedia Commons between the 1st of February and the 31st of March. This campaign invites photographers and enthusiasts of folk culture globally to showcase their local traditions, festivals, cultural practices, and other folk events by uploading photographs to Wikimedia Commons. As we celebrate the seventh anniversary of Wiki Loves Folklore, the international team is thrilled to invite Wikimedia affiliates, user groups, and organizations worldwide to host a local edition in their respective countries. This is an opportunity to bring more visibility to the folk culture of your region and contribute valuable content to the internet. * Please find the project page for this year’s edition at: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025 * To sign up and organize the event in your country, visit: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025/Organize If you wish to organize your local edition in either February or March instead of both months, feel free to let us know. In addition to the photographic competition, there will also be a Wikipedia writing competition called Feminism and Folklore, which focuses on topics related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture on Wikipedia. We welcome your team to organize both the photo and writing campaigns or either one of them in your local Wiki edition. If you are unable to organize both campaigns, feel free to share this opportunity with other groups or organizations in your region that may be interested. * You can find the Feminism and Folklore project page here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 * The page to sign up is: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page For any questions or to discuss further collaboration, feel free to contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. If your team wishes to connect via a meeting to discuss this further, please let us know. We look forward to your participation in Wiki Loves Folklore 2025 and to seeing the incredible folk culture of your region represented on Wikimedia Commons. Sincerely, The Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 08:50, 27 December 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div> Dear {{PAGENAME}}, My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign. We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture. === Why Host the Competition? === * Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture. * Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics. * Raise awareness: Increase global understanding of these important issues. === Exciting Prizes Await! === We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes: **International Recognition:** * 1st Prize: $300 USD * 2nd Prize: $200 USD * 3rd Prize: $100 USD * Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each **Local Recognition (Details Coming Soon!):** Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements! All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency. === Ready to Get Involved? === Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025] Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page] === Collaboration is Key! === Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region. === Let's Collaborate! === For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further. Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content! Thank you, **Wiki Loves Folklore International Team** </div> </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> == Feminism and Folklore 2025: Important Updates for Organizers & Jury == Hello Community Organizers and Jury, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. Feminism and Folklore is the largest Wikipedia contest organized by community members. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: # First Prize: $25 USD # Second Prize: $20 USD # Best Jury Article: $15 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Prizes will only be given to users who have more than 5 accepted articles. No prizes will be given for users winning below 5 accepted articles. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 75 organizers and Jury members for those who request for it. Remember, only 75 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 75 registrations, and the deadline is <nowiki>'''</nowiki>March 5, 2025<nowiki>'''</nowiki>. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeum8md6FqHY1ISWRLW5bqOAv_lcd1tpVtMMZfWKRDU_IffLQ/viewform?usp=dialog Form] Each organizer/jury who gets support will receive $40 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for Advocacy session on '''Saturday, Feb 28, 2025'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [[meta:Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia|Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia - Meta]] Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Stella and Tiven Wiki loves folklore international team [[User:SAgbley|SAgbley]] ([[User talk:SAgbley|talk]]) 04:39, 25 February 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/Community_Prizes&oldid=28309519 --> ::Thank you [[User:SAgbley|SAgbley]] for this message. I have one doubt: we are from India and are you going to send the gift vouchers in USD or in INR? -[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୦୦, ୨୫ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୫ (IST) == Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, {{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}} Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long! == Event Details == * '''📅 Date''': Today (15 March 2025) * '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone]) * '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link] * '''🔗 Session''': [[meta:Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]] * '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266 * '''🔑 Passcode''': FNF@2025 == Participation == Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!'' '''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there! Best regards,<br> '''Joris Quarshie'''<br> [[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]] <div style="margin-top:1em; text-align:center;"> Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC) </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == କ୍ରିଷ୍ଣା ବନାମ କୃଷ୍ଣ == @[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|Ssgapu22]], ଏଇଟା [[ସୁନ୍ଦର କୃଷ୍ଣ ଉର୍ସ]] ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ବାକି ଭବିଷ୍ୟତର ନାମକରଣ ବାବଦରେ । ଓଡ଼ିଆରେ ସବୁବେଳେ "କ୍ରିଷ୍ଣା" ବଦଳରେ "କୃଷ୍ଣ" ହେବ । ଓଡ଼ିଆରେ "କ୍ରିଷ୍ଣା" ବୋଲି ଶବ୍ଦ ନାହିଁ । ଇଂରାଜୀ/ଅନ୍ୟ ଭାଷାର "Krishna" ଥିଲେ ସବୁବେଳେ ଓଡ଼ିଆରେ ବହୁପ୍ରଚଳିତ ଶବ୍ଦ "କୃଷ୍ଣ" ହେବ । ହିନ୍ଦୀରେ ଉଚ୍ଚାରଣ "କ୍ରିଷ୍ଣା" ହେଲେ ହେଁ ଲେଖାରେ ସେଇ ସମାନ "କୃଷ୍ଣ" ହୁଏ । ଏଣୁ ହିନ୍ଦୀ/ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ ମୌଖିକ ଉଚ୍ଚାରଣ ଭିତ୍ତିରେ ଓଡ଼ିଆରେ ଲେଖା ବନାନ ସଂଶୋଧନ ଆଦୌ ଅନାବଶ୍ୟକ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୫୨, ୧୨ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୫ (IST) :ଠିକ୍ ଅଛି ଭାଇ । -[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୦:୦୯, ୧୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୫ (IST) == Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu. === Objectives === * '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives. * '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens. * '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices. * '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities. === Details === * '''Date:''' 30th April 2025 * '''Day:''' Wednesday * '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone]) * '''Venue:''' Online (Zoom) * '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director) === How to Join === * '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here] * '''Meeting ID:''' 891 5873 8825 * '''Passcode:''' FNF@2025 * '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] '''' === Agenda === # Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call. # Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives. # Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries. # Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups. # Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps. # Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions. We look forward to seeing you there! Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organiser -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 --> == Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;"> <div style="text-align: center;"> </div> '''Dear {{ROOTPAGENAME}}''', Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!<br> We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate each year! '''Sincerely,<br>''' '''Wikipedia Asian Month User Group''' [[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=28737105 --> == You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled: 🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders<br> 🗓 Friday, June 20, 2025<br> ⏰ 4:00 PM UTC<br> 🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]<br> 👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)<br> Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms! 🔗 Event Page & Details: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders This session includes:<br> ✔️ A keynote presentation<br> ✔️ Story-sharing interactive segment<br> ✔️ Q&A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia<br> We hope to see you there! Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 --> == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2026 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div> Dear {{PAGENAME}}, Hope you’re doing well. I’m reaching out with some exciting updates about '''[[m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Thanks to the amazing support from organizers like you, the campaign has grown into one of the biggest and most collaborative initiatives in the entire Wikimedia movement. Your efforts have played a huge part in that, and we’re truly grateful. We’re hoping to make the 2026 edition even larger and even more community-driven. We’d be very happy to have you join again as an organizer. The sign-up process is simple this year: #Create your local event page (you can copy from the [[:m:Feminism_and_Folklore/Sample|sample]]) #Set up your Fountain or [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/ CampWiz] campaign. #Add your campaign link to the 2026 '''[[:m:Feminism_and_Folklore_2026/Project_Page|registration list]]''' The focus of the campaign remains the same - creating or expanding Wikipedia content on feminism, women’s issues, gender topics, and diverse folk traditions from around the world. International and local prizes will continue as before. '''Special Prize for 2026:''' Every participant will receive a Wikipedia 25 digital postcard as a token of appreciation for contributing to the global movement during Wikipedia’s 25th anniversary year. This will be sent to all contributors who take part in the campaign. We’re also adding an optional one-time internet and childcare support for organizers who may need extra assistance to carry out their local campaign. This is entirely optional and meant to help those who might otherwise face challenges in organizing. More details will be shared soon. If you’re unable to organize this year, no worries at all - please feel free to share the invitation with others in your community who might be interested. If you have any questions or would like to discuss plans, you can reach us on the [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026|talk page]] or by email. Looking forward to collaborating again, '''Wiki Loves Folklore International Team''' --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୪୮, ୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ (IST) </div></div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=29792058 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear {{BASEPAGENAME}}, We are pleased to invite you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and women. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support *For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. * Join the office hours on 23 January 2026 and connect with the international Team. ([[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|sign up now]]) If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp;[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୦୧, ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=29949330 --> == Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury == Hello {{PAGENAME}}!, Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts! To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have: * Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]: * Started promoting the campaign within your community. * Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified. * Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community. === Internet & Childcare Support === Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]''' Requests submitted after this date will not be entertained. === Important Participation Guidelines === * Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers). * If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us. === Community Engagement === * Keep your community active and motivated throughout the campaign. * Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally. * In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''. Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊ Thank you for your collaboration! ''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.'' Feminism and Folklore International Team. –[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୪୭, ୧୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 --> == Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, [[User:Tiven2240|Tiven2240]] on behalf of Feminism and Folklore International Team <nowiki>#WeTogether</nowiki> </div></div> --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୨୭, ୧୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 --> == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) on ୦୦:୦୦, ୧୨ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୬ (IST)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> == Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 == Dear Feminism and Folklore organiser, This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''. Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026. Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign. Best regards, '''Feminism and Folklore International Organizing Team''' --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୭:୩୯, ୩ ଜୁନ ୨୦୨୬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 --> == Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] [[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=30642887 --> arg59oe0opb07fibu8vk6ezedph5jam 3 51736 596022 593947 2026-06-06T10:18:32Z MediaWiki message delivery 5929 /* Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar */ ନୂଆ ଭାଗ 596022 wikitext text/x-wiki [[Image:Vegan chocolate chip cookies on dish with floral designs.jpg|thumb|250px|କିଛି କୁକିଜ ସହିତ ଆପଣଙ୍କୁ ପାଛୋଟି ନେଉଛି! [[File:Face-smile.svg|20px]]]] ଆଦରର Aliva Sahoo, [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Introduction|ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ଆପଣଙ୍କୁ ପାଛୋଟି ନେଉଛି]], [[Special:Contributions/Aliva Sahoo|ଆପଣଙ୍କ ଅବଦାନ]] ପାଇଁ ଅନେକ ବଧାଇ । ମୁଁ ଭାବୁଛି ଆପଣ ଏଠାରେ ବାକି ସମ୍ପାଦକମାନ‌ଙ୍କ ସ‌ହ ମିଶି ନିଜର ଲେଖାଲେଖି ଜାରୀ ରଖିବେ । ଯଦି ଲେଖିବାରେ କିଛି ଅସୁବିଧା ହୁଏ ତେବେ ଏହି [[WP:?|"'''ଚାଟସଭା'''"]]ରେ ପଚାରିପାରିବେ । ଏହି କିଛି ପୃଷ୍ଠା ଆପଣଙ୍କୁ ଅଧିକ ଜାଣିବାରେ ସହଯୋଗ କରିବ: *[[Wikipedia:Five pillars|ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ତମ୍ଭ]] *[[Wikipedia:Tutorial|ଶିକ୍ଷଣ]] ଓ [[Wikipedia:FAQ|ଜାଣିବା କଥା]] *[[Wikipedia:How to edit a page|ପୃଷ୍ଠାଟିଏ କେମିତି ବଦଳାଇବେ]] ଓ [[Wikipedia:Article development|ଲେଖା ଗୁଡ଼ିକ କେମିତି ବଦଳାଇବେ]] *[[Wikipedia:Your first article|ନିଜର ପ୍ରଥମ ଲେଖାଟି କେମିତି ଲେଖିବେ]] *[[Wikipedia:Manual of Style|ମାନୁଆଲର ଶୈଳୀ]] ମୁଁ ଭାବୁଛି ଆପଣଙ୍କୁ ଏଠାରେ [[Wikipedia:Wikipedians|ଉଇକିଆଳିଟିଏ]] ହୋଇ ଲେଖା ଲେଖି କରିବାକୁ ଭଲ ଲାଗିବ ! [[:en:Help:Using talk pages|ଆଲୋଚନା]] ପୃଷ୍ଠାରେ [[Wikipedia:Signatures|ଦସ୍ତଖତ]] ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଲେଖା ପରେ ଚାରୋଟି ଟିଲଡ଼େ ଚିହ୍ନ {{4~}} ଦିଅନ୍ତୁ; ଏଇଠି ଆପଣଙ୍କ ନାଆଁ ଆଉ ତାରିଖ ଆପେ ଆପେ ଲେଖିଦେବ । କିଛି ସାହାଯ୍ୟ ଦରକାର ପଡ଼ିଲେ, [[Wikipedia:ଚାଟସଭା|ପ୍ରଶ୍ନ]]ଟିଏ ପଚାରି ପାରିବେ, ନହେଲେ [[User talk:Aditya Mahar|ମୋ ଆଲୋଚନା ପୃଷ୍ଠାକୁ]] ଯାଇ ମୋତେ ପଚାରିପାରିବେ । ଆଉଥରେ, ପାଛୋଟି ନେଉଛି! --[[User:Aditya Mahar|<span style="color:#800020">ଆଦିତ୍ୟ ମହାର]] <small>([[User talk:Aditya Mahar|<span style="color:#CFB53B">ଆଲୋଚନା</span>]])</small></span> ୧୦:୨୭, ୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୬ (IST) == ଆମ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକି ଘରେ ନୂଆଙ୍କ ପାଇଁ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Indian cuisine-Panipuri-03.jpg|120px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ନୂଆ-ପୁରୁଣା ଅନେକ ଲେଖାରେ ସକ୍ରିୟ ସମ୍ପାଦନା ପାଇଁ ମୋ ତରଫରୁ କିଛି ଗୁପଚୁପ! :) [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|ସୁଭାସିସ ପାଣିଗାହି]] ^{[[User_talk:Psubhashish|(ଆଳାପ)]]} ୨୧:୪୬, ୧୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୬ (IST) |} == A barnstar for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Editors Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The Editor's Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ବହୁତ କମ ଦିନରେ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଆପଣଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ଓ ଅବଦାନ ଦେଖି ବହୁତ ଖୁସି ଲାଗୁଛି, ଆଶା କରୁଛି ଆପଣ ଏମିତି ଅବଦାନ ଜାରି ରଖିବେ। ମୋ ତରଫରୁ ଏ ଛୋଟ ଉପହାର.. :) [[User:Aditya Mahar|<span style="color:#800020">ଆଦିତ୍ୟ ମହାର]] <small>([[User talk:Aditya Mahar|<span style="color:#CFB53B">ଆଲୋଚନା</span>]])</small></span> ୧୦:୨୨, ୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୬ (IST) |} == ଅଭିନନ୍ଦନ == ଅଲିଭା, ତୁମ ଲିଖିତ ବିଷୟ ଗୁଡ଼ିକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ହେଉଛି । ବ‌ହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ ଓ ଅଭିନନ୍ଦନ ।--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Subas Chandra Rout|Subas Chandra Rout]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Subas Chandra Rout|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୮:୪୯, ୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୬ (IST) == ଲମ୍ବା ପୃଷ୍ଠାରେ ସ୍ଥାନ == ଅଲିଭା, ତୁମର ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଆକାର ବଡ଼ ଥିବାରୁ ତାହା ଲମ୍ବା ପୃଷ୍ଠା [https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%AC%E0%AC%BF%E0%AC%B6%E0%AD%87%E0%AC%B7:%E0%AC%B2%E0%AC%AE%E0%AD%8D%E0%AC%AC%E0%AC%BE%E0%AC%AA%E0%AD%83%E0%AC%B7%E0%AD%8D%E0%AC%A0%E0%AC%BE] ତାଲିକାର ୧୪ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକାର କରିଛି । ବ‌ହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ ।--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Subas Chandra Rout|Subas Chandra Rout]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Subas Chandra Rout|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୩୫, ୧୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୬ (IST) == A cup of coffee for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:A small cup of coffee.JPG|120px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ଓଡିଆ ଉଇକିପେଡିଆରେ ଆପଣଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ କପେ କଫି [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୫୭, ୧୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୬ (IST) |} == Request for comments == Please have a look at this message and share your opinion [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆଲୋଚନା_ସଭା#Policy_portal_improvement_project]]. --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Titodutta|Titodutta]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Titodutta|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୨:୦୩, ୯ ମଇ ୨୦୧୬ (IST) == ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଯୋଗଦେବାପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ == {| style="background-color:#c4f6f5; border: 2px solid #12ceca;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" |[[File:Odia Rathajatra Edit-a-thon 2016 logo.png|thumb|ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୬|200px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ନମସ୍କାର, ପବିତ୍ର ରଥଯାତ୍ରା ଅବସରରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି କାମନା କରୁଛୁ । ଏହି ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଉତ୍ସବମୁଖର ହୋଇଉଠିଛି । ଏହାକୁ ସ୍ମରଣୀୟ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଅବସରରେ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପାଳନ କରୁଛି "[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା_ଗଣସମ୍ପାଦନା_୨୦୧୬|ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପଦନା ୨୦୧୬]]"। ଗତବର୍ଷର "[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନବକଳେବର_ଗଣସମ୍ପାଦନା_୨୦୧୫|ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନା]]" ସଫଳ ହେବାପରେ ଏହା ହେଉଛି ସଂସ୍କୃତି-ଭିତ୍ତିକ ଦ୍ଵିତୀୟ ଗଣସମ୍ପାଦନା । ଆପଣ ଜାଣି ଖୁସି ହେବେ ଯେ ଗତବର୍ଷର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ବନ୍ଧିତ ୧୪୦ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୂଆ ଓ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିଲା ଆଉ ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପାଇଁ ବହୁତ ଦରକାରୀ ଥିଲା । ତେବେ ଏବର୍ଷର "ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା" ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି । ଜୁଲାଇ ୬ ରୁ ଅଗଷ୍ଟ ୪ ତାରିଖ ମାସେ କାଳ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ ସମ୍ପାଦନା କରାଯାଇ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରାଯିବ । ଆଶାକରୁଛୁ ଯେ ଆପଣ ଏଥିରେ ଭାଗନେଇ ଏହାକୁ ସଫଳ କରାଇବେ । ଗଣସମ୍ପାଦନା ବାବଦରେ ଅଧିକ ଜାଣିବା ଓ ଭାଗନେବା ପାଇଁ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା_ଗଣସମ୍ପାଦନା_୨୦୧୬|ଏହି ପୃଷ୍ଠାଟି]] ଦେଖନ୍ତୁ । କୌଣସି ସହାୟତା ଲୋଡୁଥିଲେ କିମ୍ବା ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲେ ଆମକୁ ପଚାରିପାରିବେ । ଧନ୍ୟବାଦ । ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ! --<font size="4" color = "red" face="Brush Script MT">ନିଷ୍ଠା<font color="blue">ରଞ୍ଜନ</font><font color="Green" size="2">ଦାଶ</font></font>^{[[User talk:DashNistha|<font color="black" size="1">talk</font>]]} <!-- Message sent by User:MKar@orwiki using the list at https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ActiveWikipedians&oldid=243343 --> |} ==ପଞ୍ଜାବ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୬== [[File: Punjab edit-a-thon odia wiki gray logo.png]] ସମ୍ପାଦନା ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ ଓ ଅଭିନନ୍ଦନ । ଆପଣଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଗ୍ରେ ବାର୍ଣ୍ଣ ଷ୍ଟାର୍ --<font color="green" face="Segoe Script" size="4"><b> [[User:Abha S Pradhan|Abha Pradhan]] </b></font>^{<font face="Andalus"> ([[User talk:Abha S Pradhan|ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ]]) &#124;[[Special:Contributions/Abha S Pradhan|ଅବଦାନ]]) </font>} ୧୬:୧୫, ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬ (IST) == Rio Olympics Edit-a-thon == Dear Friends & Wikipedians, Celebrate the world's biggest sporting festival on Wikipedia. The Rio Olympics Edit-a-thon aims to pay tribute to Indian athletes and sportsperson who represent India at Olympics. Please find more details '''[[:m:WMIN/Events/India At Rio Olympics 2016 Edit-a-thon/Articles|here]]'''. The Athlete who represent their country at Olympics, often fail to attain their due recognition. They bring glory to the nation. Let's write articles on them, as a mark of tribute. For every 20 articles created collectively, a tree will be planted. Similarly, when an editor completes 20 articles, a book will be awarded to him/her. Check the main page for more details. Thank you. [[:en:User:Abhinav619|Abhinav619]] <small>(sent using [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୨୪, ୧୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬ (IST), [[:m:User:Abhinav619/UserNamesList|subscribe/unsubscribe]])</small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Abhinav619/UserNamesList&oldid=15842813 --> == Address Collection == Congratulations! You have more than 4 accepted articles in [[:m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]]! Please submit your mailing address (not the email) via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe0KM7eQEvUEfFTa9Ovx8GZ66fe1PdkSiQViMFSrEPvObV0kw/viewform this google form]'''. This form is only accessed by me and your username will not distribute to the local community to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. Best, [[:m:User:AddisWang|Addis Wang]], sent by [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୨୮, ୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬ (IST) <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016/Qualified_Editors/Mass&oldid=16123268 --> == Address Collection - 1st reminder == Hi there. At the moment we have not received your response on the address collection. Sorry for the inconvenience if you did submit the form before. If you still wish to receive the postcard from Wikipedia Asian Month, please submit your mailing address (not the email) via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe0KM7eQEvUEfFTa9Ovx8GZ66fe1PdkSiQViMFSrEPvObV0kw/viewform this google form]'''. This form is only accessed by me and your username will not distribute to the local community to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems of using the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/AddisWang|Email This User]] to send your address to my Email. If you do not wish to share your personal information and do not want to receive the postcard, please let me know at [[:m:User_talk:AddisWang|my meta talk page]] so I will not keep sending reminders to you. Best, [[:m:User:AddisWang|Addis Wang]], sent by [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୨:୩୪, ୨୭ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬ (IST) <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:AddisWang/mass/1streminder2016&oldid=16186740 --> ==Wikipedia Asian Ambassador== Hi Congratulations! Thanks for participating the Wikipedia Asian Month and you now become one of the Wikipedia Asian Ambassadors this year! We would like to issue you a certificate and send you a digital copy with you, as well as a physical copy by basic mail service. Please reply this message to addiswang94{{@}}gmail.com, and provide following information: # The name you wish to be appeared on the certificate # The Email address you wish to receive the digital copy # The address you wish to receive the paper copy (if you would like one, we will put some Wikipedia stickers into the envelope also.) Also, as the ambassador, an additional postcard for you is on the way! In a rare case you think I sent a wrong message to you, please let me. Thanks! Best,<br /> Addis Wang (User:AddisWang)<br /> Wikipedia Asian Month Team--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:AddisWang|AddisWang]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:AddisWang|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୮:୨୧, ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୭ (IST) == ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୭ରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Odia Wikipedia's Feminism logo.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୭|ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୭]] ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ଓଡି଼ଆ ଉଇକିପିଡି଼ଆରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ଆରମ୍ଭ ହେଇଗଲାଣି, ଆପଣଙ୍କୁ ଭାଗ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ। |} --[[User:Saileshpat|ଶୈଳେଶ]] ([[User talk:Saileshpat|ପଚାରିବେ କିଛି?]]) [[File:Face-smile.svg|18px|link=]] <!-- Message sent by User:MKar@orwiki using the list at https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ActiveWikipedians&oldid=265033 --> == ଧନ୍ୟବାଦ == ଧନ୍ୟବାଦ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aliva Sahoo|ଅଲିଭା]] । ଓଡିଆ ଉଇକିପିଡିଆରେ ତୁମ ଆଗ୍ରହ ତଥା ସକ୍ରିୟତା ମୋତେ ବହୁତ ଉତ୍ସାହିତ କରିଛି । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hpsatapathy|Hpsatapathy]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hpsatapathy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୪:୫୦, ୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୭ (IST) == Nikolai Noskov == ସ୍ବାଗତମ ମହର୍ଗ Aliva Sahoo! Can you make an article in Oriya about singer [[:en:Nikolai Noskov]]? If you make this article, i will be grateful! Thank u! --[[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/89.110.6.207|89.110.6.207]] ୧୮:୩୦, ୨୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୭ (IST) == Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon starts with great enthusiasm == [[File:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon_poster.svg|right|200px]] Hello,<br/> Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has started with great enthusiasm and will continue till 10 November 2017. Please create/expand articles, or create/improve Wikidata items. You can see some suggestions [[:m:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon/List|here]]. Please report you contribution '''[[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|here]]'''. If you are an experienced Wikimedian, and want to lead this initiative, [[:m:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon/Participants#Ambassadors|become an ambassador]] and help to make the event a bigger success. Thanks and all the best. -- [[:m:User:Titodutta|Titodutta]] using [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୩୫, ୧୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୭ (IST) <small>You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].</small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&oldid=17328544 --> == Wikipedia Asian Month 2017: engage with audience == Dear WAM organizer, I’m Erick, the coordinator of WAM 2017. Thanks for your effort and help at [[:m:Wikipedia Asian Month 2017]]! Here are some more information about organizational matter of the event at a national level. <small>You are receiving this message because you have signed up as a organizer or in the [[:m:Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers|list]].</small> ; Timeline The event has started and will end in the November 30th 23:59 (UTC). However, we are late for some matter. So we need your help: * '''Invite''' previous participants and your community members to join. We have a [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/SampleInvitation|template]] you can use. * '''Translate''' [[m:Special:PrefixIndex/MediaWiki:Centralnotice-WAM_2017-|Central Notice for your community]] (more instruction below) as well as sending a notice in village pump. Go public! * '''Become''' the jury member in a campaign on Fountain which is an amazing tool for you to supervise participants’ articles. If you don’t have the campaign set up, please contact us! And put a link to your community’s campaign page for participants’ navigation. * '''Organize''' a [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|off-site]] editathon event. A coffee bar, internet and laptops. Though it’s optional. If you want to do that, please contact me. In the following days, you should answer the questions from your community and supervise the submissions. Hope you have fun! ; Prepare Central Notice Central Notice shows a banner on the top of pages in your wiki project along the event timeframe. We will use this to engage with audience. Steps: # Translate, change logo and link to event page. Find your project's Central Notice [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/MediaWiki:Centralnotice-WAM_2017- here]. For example, we can change the banner for Chinese Wikipedia [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=Centralnotice-tgroup-WAM_2017&filter=&language=zh&action=translate here]. # When you mark the 4 items (translation) as done. I'll enable the central notice in your language for this month. ; Interesting articles Have some interesting articles in your mind or from community? Drop us a line so that we can post that [[m:Wikipedia_Asian_Month_2017/Topics|here]] to exchange the information to other communities. ; Special Prize You can find some special prizes in [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2017/Event_Partner|Event Partner]] page. They can be claimed by: * Write an article about Indigenous people in Taiwan at Wikipedia Asian Month (supported by Wikimedia Taiwan). * Write articles on monuments of Bhubaneswar (supported by Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon). The participants who joins for the special prize need to also report their conribution in the speical page. The link is shown in the Event Partner page. ; Looking for help At all times, please reply me back or send me an email at erick@asianmonth.wiki.--[[m:User:Fantasticfears|Fantasticfears]] ([[m:User talk:Fantasticfears|talk]]) ୧୭:୪୩, ୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:Fantasticfears@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17385072 --> == Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon Update == Hello,<br/> Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has ended on 20th November 2017, 25 Wikipedians from more than 15 languages have created around 180 articles during this edit-a-thon. Make sure you have reported your contribution on [[Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|this page]]. Once you're done with it, Please put a {{tick}} mark next to your username in the list by 10th December 2017. We will announce the winners of this edit-a-thon after this process.-- [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୦୦, ୪ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୭ (IST) <small>You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].</small> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&oldid=17509628 --> == What's Next (WAM) == Congratulations! The Wikipedia Asian Month is has ended and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ;Here are some number I would like to share with you :Total submitted: 7429 articles; 694 users ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 12th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month/Status|'''this page''']] after December 12th * There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month/2017 Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * There will be a progress page for the postcards. <small>If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].</small> '''Best Wishes''',<br /> Sailesh Patnaik using [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୦୭, ୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17513917 --> == WAM Address Collection == Congratulations! You have more than 4 accepted articles in Wikipedia Asian Month! Please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform?usp=sf_link Google form]''' or email me about that on erick@asianmonth.wiki before the end of Janauary, 2018. The Wikimedia Asian Month team only has access to this form, and we will only share your address with local affiliates to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. We apologize for the delay in sending this form to you, this year we will make sure that you will receive your postcard from WAM. If you've not received a postcard from last year's WAM, Please let us know. All ambassadors will receive an electronic certificate from the team. Be sure to fill out your email if you are enlisted [[:m:Wikipedia_Asian_Month/2017_Ambassadors|Ambassadors list]]. Best, [[:m:User:fantasticfears|Erick Guan]] ([[m:User talk:fantasticfears|talk]]) <!-- Message sent by User:Fantasticfears@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 --> == WAM Address Collection - 1st reminder == Hi there. This is a reminder to fill the address collection. Sorry for the inconvenience if you did submit the form before. If you still wish to receive the postcard from Wikipedia Asian Month, please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform this Google form]'''. This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems in accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. If you do not wish to share your personal information and do not want to receive the postcard, please let us know at [[:m:Talk:Wikipedia_Asian_Month_2017|WAM talk page]] so I will not keep sending reminders to you. Best, [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 --> == Confusion in the previous message- WAM == Hello again, I believe the earlier message has created some confusion. If you have already submitted the details in the Google form, '''it has been accepted''', you don't need to submit it again. The earlier reminder is for those who haven't yet submitted their Google form or if they any alternate way to provide their address. I apologize for creating the confusion. Thanks-[[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 --> {{ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} == Invitation from WAM 2018 == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you receive your postcard successfully! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|sign up at the 2018 WAM]]''', which will still take place in November. Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month|the meta talk page]]. # We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. # We will have many special prize provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing. # Please encourage other organizers and participants to sign-up in this page to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୩୩, ୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18097905 --> == 27 Communities have joined WAM 2018, we're waiting for you! == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]] Dear WAM organizers! Wikipedia Asian Month 2018 is now 26 days away! It is time to sign up for '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|WAM 2018]]''', Following are the updates on the upcoming WAM 2018: * Follow the [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Organiser Guidelines|organizer guidelines]] to host the WAM successfully. * We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and '''sign up''' at this page]]. * If you or your affiliate wants to organize an event partnering with WAM 2018, Please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|'''Take a look''' at here]]. * Please encourage other organizers and participants to sign-up in [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[:m:User:Wikilover90|Wikilover90]] using ~~<includeonly>~</includeonly>~~ <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18448358 --> == WAM Organizers Update == Hi WAM Organizer! Hopefully, everything works just fine so far! '''[[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|Need Help Button''', post in any language is fine]] * Here are some recent updates and clarification of rules for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question. ** Additional souvenirs (e.g. postcard) will be sent to Ambassadors and active organizers. ** A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to ** Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia or Wikivoyage projects count (no WikiQuote, etc.) ** The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 bytes and 300 words. ** If your community accepts an extension for articles, you should set up a page and allow participants to submit their contributions there. ** In case of redirection not allowed submitting in Fountain tool, a workaround is to delete it, copy and submit again. Or a submission page can be used too. ** Please make sure enforce the rules, such as proper references, notability, and length. ** International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, they might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision. Please feel free to contact me and WAM team on [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook. For some languages, the activity for WAM is very less, If you need any help please reach out to us, still, 12 more days left for WAM, Please encourage your community members to take part in it. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Best Wishes,<br /> Sailesh Patnaik<br /> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18557757 --> == What's Next (WAM)! == Congratulations! The Wikipedia Asian Month has ended successfully and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ; Tool problem : If you faced problem submitting articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|this meta page]] to do so. Please spread this message with local participants. ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 7th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Participates still can submit their contribution of November before December 5th at [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']] after December 7th * There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * There will be a progress page for the postcards. ; Some Questions * In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information. Thanks again, Regards <br> [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୨୯, ୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18652404 --> == WAM Postcard collection == Dear organiser, Thanks for your patience, I apologise for the delay in sending the Google form for address collection. Please share [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScoZU2jEj-ndH3fLwhwG0YBc99fPiWZIfBB1UlvqTawqTEsMA/viewform this form] and the message with the participants who created 4 or more than 4 articles during WAM. We will send the reminders directly to the participants from next time, but please ask the participants to fill the form before January 10th 2019. Things to do: #If you're the only organiser in your language edition, Please accept your article, keeping the WAM guidelines in mind. #Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. #Please update the status of your language edition in [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']]. Note: This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. Thanks :) --[[:m:User:Saileshpat|Saileshpat]] using [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୨:୪୫, ୨୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18711123 --> == Invitation to Organize Wiki Loves Love 2019 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:WLL Subtitled Logo subtitled b (transparent).svg|frameless|right]] [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|Wiki Loves Love]] (WLL) is an International photography competition of Wikimedia Commons to subject love testimonials happening in the month of February 2019. The primary goal of the competition is to document love testimonials through human cultural diversity such as monuments, ceremonies, snapshot of tender gesture, and miscellaneous objects used as symbol of love; to illustrate articles in the worldwide free encyclopedia Wikipedia, and other Wikimedia Foundation (WMF) projects. February is around the corner and Wiki Loves Love team invites you to organize and promote WLL19 in your country and join hands with us to celebrate love and document it on Wikimedia Commons. The theme of 2019 is '''Festivals, ceremonies and celebrations of love'''. To organize Wiki Loves Love in your region, sign up at WLL [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Organise|Organizers]] page. You can also simply support and spread love by helping us [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|translate]] the commons page in your local language which is open for translation. The contest starts runs from 1-28 February 2019. Independent from if there is a local contest organised in your country, you can help by making the photo contest Wiki Loves Love more accessible and available to more people in the world by translating the upload wizard, templates and pages to your local language. See for an overview of templates/pages to be translated at our [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Translations|Translations page]]. Imagine...The sum of all love! [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/International Team|Wiki Loves Love team]] --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୮:୦୩, ୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wiki_Loves_Love&oldid=18760999 --> == ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୧୯ରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ == {{ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} == Invitation from WAM 2019 == [[File:WAM logo without text.svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you are all doing well! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2019#Communities_and_Organizers|sign up for the 2019 Wikipedia Asian Month]]''', which will take place in November this year (29 days left!). Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|the meta talk page]]. #Please add your language project by 24th October 2019. Please indicate if you need multiple organisers by 29th October. #Please update your community members about you being the organiser of the WAM. #We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. #Please encourage other organizers and participants to sign-up [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|in this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. #If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୩୩, ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=19195667 --> == WikiConference India 2020: IRC today == {{subst:WCI2020-IRC (Oct 2019)}} [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୫୭, ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19473034 --> == WikiConference India 2020: IRC today == Greetings, thanks for taking part in the initial conversation around the [[:m:WikiConference_India_2020:_Initial_conversations|proposal for WikiConference India 2020]] in Hyderabad. Firstly, we are happy to share the news that there has been a very good positive response [[:m:WikiConference_India_2020:_Initial_conversations#Individual_Wikimedians|from individual Wikimedians]]. Also there have been community-wide discussions on local Village Pumps on various languages. Several of these discussions [[:m:WikiConference_India_2020:_Initial_conversations#Community_endorsements|have reached consensus]], and supported the initiative. To conclude this initial conversation and formalise the consensus, an IRC is being hosted today evening. We can clear any concerns/doubts that we have during the IRC. Looking forward to your participation. <u>The details of the IRC are</u> *Timings and Date: 6:00 pm IST (12:30 pm UTC) on 20 August 2019 *Website: https://webchat.freenode.net/ *Channel: #wci <small>'''''Note:''' Initially, all the users who have engaged on [[:m:WikiConference India 2020: Initial conversations|WikiConference India 2020: Initial conversations]] page or its talk page were added to the [[:m:Global message delivery/Targets/WCI2020|WCI2020 notification list]]. Members of this list will receive regular updates regarding WCI2020. If you would like to opt-out or change the target page, please do so on [[:m:Global message delivery/Targets/WCI2020|this page]].''</small> This message is being sent again because template substitution failed on non-Meta-Wiki Wikis. Sorry for the inconvenience. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୨୮, ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19473034 --> == Thank you and Happy Diwali == {| style="border: 5px ridge red; background-color: white;" |rowspan="2" valign="top" |[[File:Feuerwerks-gif.gif|120px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | <center>[[File:Emoji_u1f42f.svg|40px]]'''<span style="color: Red;">Thank</span> <span style="color: Blue;">you</span> <span style="color: Green;">and</span> <span style="color: purple;">Happy</span> <span style="color: orange;">Diwali</span> [[File:Emoji_u1f42f.svg|40px]]'''</center> |- |style="vertical-align: top; border-top: 1px solid gray;" | <center>"Thank you for being you." —anonymous</center>Hello, this is the festive season. The sky is full of fireworks, tbe houses are decorated with lamps and rangoli. On behalf of the [[:m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)|Project Tiger 2.0 team]], I sincerely '''thank you''' for [[Special:MyContributions|your contribution]] and support. Wishing you a Happy Diwali and a festive season. Regards and all the best. --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Titodutta|Titodutta]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Titodutta|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୮:୩୪, ୨୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ (IST) |} == [WikiConference India 2020] Invitation to participate in the Community Engagement Survey == This is an invitation to participate in the Community Engagement Survey, which is one of the key requirements for drafting the Conference & Event Grant application for WikiConference India 2020 to the Wikimedia Foundation. The survey will have questions regarding a few demographic details, your experience with Wikimedia, challenges and needs, and your expectations for WCI 2020. The responses will help us to form an initial idea of what is expected out of WCI 2020, and draft the grant application accordingly. Please note that this will not directly influence the specificities of the program, there will be a detailed survey to assess the program needs post-funding decision. *Please fill the survey at; https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7_hpoIKHxGW31RepX_y4QxVqoodsCFOKatMTzxsJ2Vbkd-Q/viewform *The survey will be open until 23:59 hrs of 22 December 2019. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୪୦, ୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19617891 --> == ସୁନୀତା କୃଷ୍ଣନ == [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aliva Sahoo/ସୁନୀତା କୃଷ୍ଣନ]] ଲେଖାଟିକୁ ନଲିଭାଇ ଆପଣଙ୍କ ଇଉଜର ସ୍ପେସକୁ ଆଣିଲି। ପରେ ପୁଣି ଘୁଞ୍ଚେଇନେଇପାରିବା । କିଛି ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ଲିଭାଇବାକୁ ମନୋନୀତ କରିଥିବା {{ping|Hellohappy}}ଭାଇ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିପାରିବେ । -- [[User:ansumang|<font color='#ff4f'>ଅଂଶୁମାନ</font>]] [[User talk:ansumang|<span title='ବାଡ଼ାନ୍ତୁ;)' style='cursor:crosshair;'>^{ବାଡ଼େଇବେ!}</span>]] ୧୦:୫୭, ୧୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ (IST) :[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aliva Sahoo/ଅଭନିତା ବିର]] ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କିଛି ତଥ୍ୟ ଓ ଆଧାର ନଥିବାରୁ ଉଇଜର ସ୍ପେସକୁ ଆଣିଲି, ସଜାଡ଼ିବା ପରେ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ପେସକୁ ନେବା । ଆଉ ଯଦି ଏମିତି ପ୍ରସଙ୍ଗ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ନିଜଦ୍ୱାରା ତେବେ ସେଥିରେ କିଛି ଲେଖା ଯୋଡ଼ି ଆଧାର ଯୋଡ଼ିବାକୁ ଅନୁରୋଧ । ଆଗରୁ ଶୁଣିଥିଲି, ପୁଣି ଆପଣ ଲେଖିଛନ୍ତି ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆଗରୁ ଲିଭାଇ ଦିଆଯାଇଛି ବୋଲି, ମୋ ନଜ଼ରକୁ ସେତେବେଳେ ଆସିନଥିଲା, ବହୁତ ପରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲି । ସେତେବେଳେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ କାହାସାଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା କି, ଯଦି ହୋଇଥିଲା ସେଥିରେ କିଏ କିଏ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ଓ ପରିଚାଳକମାନଙ୍କ ଭିତରୁ କିଏ ଯଦି ଥିଲେ, ମୋତେ ଜଣାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ । ଏବେ କିଛି କରିନହେଲେବି ଜାଣିଥିଲେ ଆଗକୁ ସେହିଅନୁସାରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ସୁବିଧା ହେବ। ଏଠି ନଜଣାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ମୋତେ ଇ-ମେଲ ansumang{{@}}gmail.com କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ । ଆଗରୁ ଲିଭାଇଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଏବେବି ଫେରାଇଆଣି (ପୁନଃସ୍ଥାପନ) କରିହେବ, ଯଦି [https://xtools.wmflabs.org/pages/or.wikipedia.org/Aliva_Sahoo କୌଣସି ପ୍ରସଙ୍ଗ] ଭୁଲରେ ଲିଭାଯାଇଛି, ଜଣାଇବେ । -- [[User:ansumang|<font color='#ff4f'>ଅଂଶୁମାନ</font>]] [[User talk:ansumang|<span title='ବାଡ଼ାନ୍ତୁ;)' style='cursor:crosshair;'>^{ବାଡ଼େଇବେ!}</span>]] ୨୦:୧୨, ୮ ମଇ ୨୦୨୦ (IST) == [WikiConference India 2020] Conference & Event Grant proposal == WikiConference India 2020 team is happy to inform you that the [[m:Grants:Conference/WikiConference India 2020|Conference & Event Grant proposal for WikiConference India 2020]] has been submitted to the Wikimedia Foundation. This is to notify community members that for the last two weeks we have opened the proposal for community review, according to the [[m:Grants:Conference|timeline]], post notifying on Indian Wikimedia community mailing list. After receiving feedback from several community members, certain aspects of the proposal and the budget have been changed. However, community members can still continue engage on the talk page, for any suggestions/questions/comments. After going through the proposal + [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#FAQs|FAQs]], if you feel contented, please endorse the proposal at [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#Endorsements|''WikiConference_India_2020#Endorsements'']], along with a rationale for endorsing this project. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୫୧, ୧୯ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19740275 --> == Project Tiger 2.0 - Feedback from writing contest participants (editors) and Hardware support recipients == <div style="border:8px red ridge;padding:6px;> [[File:Emoji_u1f42f.svg|right|100px|tiger face]] Dear Wikimedians, We hope this message finds you well. We sincerely thank you for your participation in Project Tiger 2.0 and we want to inform you that almost all the processes such as prize distribution etc related to the contest have been completed now. As we indicated earlier, because of the ongoing pandemic, we were unsure and currently cannot conduct the on-ground community Project Tiger workshop. We are at the last phase of this Project Tiger 2.0 and as a part of the online community consultation, we request you to spend some time to share your valuable feedback on the Project Tiger 2.0 writing contest. Please '''fill this [https://docs.google.com/forms/d/1ztyYBQc0UvmGDBhCx88QLS3F_Fmal2d7MuJsiMscluY/viewform form]''' to share your feedback, suggestions or concerns so that we can improve the program further. '''Note: If you want to answer any of the descriptive questions in your native language, please feel free to do so.''' Thank you. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୩୫, ୧୧ ଜୁନ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/list-1/PT2.0_Participants&oldid=20161046 --> </div> == REMINDER - Feedback from writing contest jury of Project Tiger 2.0 == <div style="border:8px red ridge;padding:6px;> [[File:Emoji_u1f42f.svg|right|100px|tiger face]] Dear Wikimedians, We hope this message finds you well. We sincerely thank you for your participation in Project Tiger 2.0 and we want to inform you that almost all the processes such as prize distribution etc related to the contest have been completed now. As we indicated earlier, because of the ongoing pandemic, we were unsure and currently cannot conduct the on-ground community Project Tiger workshop. We are at the last phase of this Project Tiger 2.0 and as a part of the online community consultation, we request you to spend some time to share your valuable feedback on the article writing jury process. Please '''fill this [https://docs.google.com/forms/d/1UoEQV-3LGbe_YJoalDXBdPgWp1i-HQWIwQglZZyIwB8/viewform form]''' to share your feedback, suggestions or concerns so that we can improve the program further. '''Note: If you want to answer any of the descriptive questions in your native language, please feel free to do so.''' Thank you. [[User:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ([[User talk:Nitesh Gill|talk]]) 06:24, 13 June 2020 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/list/PT2.0_Jury_members&oldid=20159288 --> == Wikipedia Asian Month 2020 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''. # Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10</div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&oldid=20508138 --> {{ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦/ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} == Reminder: Festive Season 2020 edit-a-thon == Dear Wikimedians, Hope you are doing well. This message is to remind you about "[[Festive Season 2020 edit-a-thon|Festive Season 2020 edit-a-thon]]", which is going to start from tonight (5 December) 00:01 am and will run till 6 December, 11:59 pm IST. <br/><br/> Please give some time and provide your support to this event and participate. You are the one who can make it successful! Happy editing! Thank You [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:53, 4 December 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Festive_Season_2020_Participants&oldid=20746996 --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Program Schedule: You are invited 🙏 == [[File:WMWMI logo 2.svg|right|150px]] <div lang="en" class="mw-content-ltr">Hello {{BASEPAGENAME}}, Hope this message finds you well. [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021|Wikimedia Wikimeet India 2021]] will take place from '''19 to 21 February 2021 (Friday to Sunday)'''. Here is some quick important information: * A tentative schedule of the program is published and you may see it [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Program|here]]. There are sessions on different topics such as Wikimedia Strategy, Growth, Technical, etc. You might be interested to have a look at the schedule. * The program will take place on Zoom and the sessions will be recorded. * If you have not registered as a participant yet, please register yourself to get an invitation, The last date to register is '''16 February 2021'''. * Kindly share this information with your friends who might like to attend the sessions. Schedule : '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Program|Wikimeet program schedule]]'''. Please register '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Registration|here]]'''. Thanks<br/> On behalf of Wikimedia Wikimeet India 2021 Team </div> <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Wikimeet_India_2021/list/active&oldid=21060878 --> == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], ୧୨:୦୪, ୨୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 --> == Wikipedia Asian Month 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team. # Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''. # Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!! # If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook. If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:''' # Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021 Sincerely yours, [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10 </div> <!-- Message sent by User:Reke@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=20538644 --> == ''WLWSA-2021 Newsletter #6 (Request to provide information)'' == <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span> <br/>'''September 1 - September 30, 2021''' <span style="font-size:120%; float:right;">[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Please fill out <span class="plainlinks">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']</span> and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates. <small>If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Hirok_Raja|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]</small> ''Regards,'' <br/>[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] <br/>୧୨:୪୫, ୧୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) <!-- sent by [[User:Hirok Raja|Hirok Raja]] --> </div> {{ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା/Barnstar}} == You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs & Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''. # Inform your community members WAM 2022 is coming!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. # The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10</div> </div> <!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=23975688 --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୫୫, ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୫୧, ୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 --> == Feminism and Folklore 2023 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations on your remarkable achievement of winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2023''' writing competition! We greatly appreciate your valuable contribution and the effort you put into documenting your local Folk culture and Women on Wikipedia. To ensure you receive your prize, please take a moment to complete the preferences form before the 1st of July 2023. You can access the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWlxDwI6UgtPXPfjQTbVjgnAYUMSYqShA5kEe4P4N5zwxaEw/viewform?usp=sf_link by clicking here]. We kindly request you to submit the form before the deadline to avoid any potential disappointments. If you have any questions or require further assistance, please do not hesitate to contact us via talkpage or Email. We are more than happy to help. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|FNF 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୧୭, ୧୦ ଜୁନ ୨୦୨୩ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023&oldid=25134473 --> == Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୦:୦୭, ୨୬ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୩ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&oldid=25345565 --> {{ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ}} {{ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} {{ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ}} {{ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} == ଇଣ୍ଡିକ ମିଡ଼ିଆ ଉଇକି ଡେଭେଲପର୍ସ ୟୁଜର ଗୃପ - ଟେକନିକାଲ କନ୍ସଲ୍ଟେସନ ୨୦୨୪ == ଆଦରର ଓଡିଆ ଉଇକିଆଳି, ଇଣ୍ଡିକ୍ ମିଡିଆ ୱିକି ଡେଭଲପର୍ସ ୟୁଜର୍ ଗ୍ରୁପ୍, ଉଇକିମିଡିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରେ ସହଯୋଗ କରୁଥିବାବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ବୈଷୟିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ବୁଝିବା ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବୈଷୟିକ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପରିଚାଳନା କରୁଛି । ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଉଇକି ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡିକରେ ଥିବା ଅସୁବିଧା / ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଜାଣିବା , ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟାଗୁଡିକ ବୁଝିବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଟେକନିକାଲ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିବା । ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣଙ୍କର ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା, ଧାରଣା ଇତ୍ୟାଦି ରିପୋର୍ଟ କରିବେ । ଦୟାକରି ଏହି ଲିଙ୍କରେ ସର୍ଭେ ପୁରଣ କରନ୍ତୁ (ନିଜ ପସନ୍ଦର ଭାଷାରେ) https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link ସର୍ଭେ ପୁରା କରିବାର ଶେଷ ତାରିଖ ହେଉଛି ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର୨୦୨୪ । ଏହି କାମ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ପଢିବାକୁ , ଏହି ପୃଷ୍ଠା ଦେଖନ୍ତୁ : https://w.wiki/AV78 ଉପରୋକ୍ତ ଲିଙ୍କରେ {ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା} ରେ ପଢିବା ପାଇଁ ସର୍ଭେ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି । ଯଦି ଆପଣ ଏକାଧିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଧାରଣା ରିପୋର୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ତେବେ ଆପଣ ଏକାଧିକ ଥର ସର୍ଭେ ପୂରଣ କରିପାରିବେ । ଆପଣଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ! ଶୁଭେଚ୍ଛା ସହ, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୦୬, ୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) ଇଣ୍ଡିକ୍ ମିଡିଆ ଉଇକି ଡେଭଲପର୍ସଙ୍କ ତରଫରୁ <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/or&oldid=27434532 --> {{ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ}}[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୨୭, ୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) == ଇନଫୋବକ୍ସ ଅନୁବାଦ କଲାବେଳେ == @[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aliva Sahoo|Aliva Sahoo]], ଇନଫୋବକ୍ସ ଅନୁବାଦ କଲାବେଳେ କିଛି କିଛି ଜିନିଷ ଅନୁବାଦ କରାହୁଏନି । ଯେମିତି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜନ୍ମ/ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ଅନୁବାଦ ନ କରି ଟେମ୍ପଲେଟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ସେହିଭଳି ଭାଷା ଇନଫୋବକ୍ସରେ Glottolog କୋଡ଼ ଅନୁବାଦ କରାଯାଏନି । କାରଣ ଲିଙ୍କ ଉପରେ କ୍ଲିକ କଲେ ୱେବସାଇଟ ଖୋଲେ । [[କୁପିଆ ଭାଷା]] ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଇଂରାଜୀ କୋଡ଼ ଯେମିତି ଅଛି ସେମିତି ନ ରଖିଲେ [https://glottolog.org/resource/languoid/id/%E0%AC%95%E0%AD%81%E0%AC%AA%E0%AC%BF%E0%AD%A7%E0%AD%A8%E0%AD%A9%E0%AD%AE ଏଭଳି] ପୃଷ୍ଠା ଖୋଲିବ । ଆଗକୁ ଟିକେ ଦେଖିବ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୪୯, ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) :ମୁଁ ଭୁଲ ବଶତଃ କରିଦେଇଛି । ଆଗକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେବି ଏଥି ନିମନ୍ତେ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aliva Sahoo|Aliva Sahoo]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Aliva Sahoo|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୫୧, ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) ::ହଁ ଚଳିବ । ଆଉ ଗୋଟେ କଥା । ଏ ଉଦାହରଣଟା ଦେଖିବ: "ବଜ୍ଜିକା '''ହେଉଛି''' ଭାରତରେ କଥିତ ଏକ ଭାଷା '''ଅଟେ''' ।" ବାକ୍ୟ ଆଧୁନିକ ବାକ୍ୟଗଠନ ଶୈଳୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିରୋଧାଭାଷ । "ହେଉଛି" ଆଉ "ଅଟେ" ଉଭୟର ଅର୍ଥ ଓ ବ୍ୟବହାର ସମାନ । ତେବେ ଆଧୁନିକ ରଚନାରେ "ଅଟେ" ଆଉ ଚଳୁନାହିଁ । "ହେଉଛି" ଏ ଭଳି ବାକ୍ୟରେ ଅନାବଶ୍ୟକ । "ବଜ୍ଜିକା ଭାରତରେ କଥିତ ଏକ ଭାଷା" ଭଳି ବାକ୍ୟ ସ୍ୱୟଂସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ । କୌଣସି ଶବ୍ଦ ବିନା ବାକ୍ୟଗଠନ ସମ୍ଭବ ହେଉଥିଲେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଆମେ ସେହିଭଳି ହିଁ ଲେଖିବା । ଅନେକ ସାହିତ୍ୟିକ ରଚନାରେ ଅଧିକ ଶବ୍ଦ ଆଡ଼ମ୍ବର ରହେ । ହେଲେ ଜ୍ଞାନକୋଷ (ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ) ତଥ୍ୟମୂଳକ । ଏଇଟା ଗୋଟେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରାମର୍ଶ ନୁହେଁ ବରଂ ମୋଟାମୋଟି ଯେ "ଅଟେ" ବ୍ୟବହାର ଅନାବଶ୍ୟକ । ଆଉ ନିହାତି ଦରକାର ନହେଲେ "ହେଉଛି", "ଅଛି", "ରହିଛି" ଆଦି ବିନା ଲେଖିବା ପାଇଁ । ତମ ଲେଖାସବୁ ବଢ଼ିଆ ହେଇଚି । ପଢ଼ୁଛି ଆଉ ଯେଉଁଠି ଦରକାର କିଛି କିଛି ବଦଳାଉଚି । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୯:୩୪, ୧୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> == Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar == <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 300px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Betty2407|Betty2407]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Betty2407|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୧୬, ୧୫ ମଇ ୨୦୨୫ (IST) :I’m deeply grateful for your kind appreciation. This Brand Star means so much to me and inspires me to continue giving my best. Sending heartfelt thanks and love from Odisha :) [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aliva Sahoo|Aliva Sahoo]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Aliva Sahoo|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୩୨, ୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ (IST) == Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia. To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted. Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only. If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help. Warm regards, [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୫୦, ୨୧ ଜୁନ ୨୦୨୫ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 --> == ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ବାବଦରେ == <div style="text-align:center; background-color:#32AFAF; color:#FFFFFF; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ'''</span> <br/>'''୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର – ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫''' </div> <div style="background-color:#b3fafa; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|80px|right|frameless]]ଆସନ୍ତା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି '''ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା''' । ଆସନ୍ତୁ ମିଶି ଲେଖିବା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ କିଛି ପ୍ରସଙ୍ଗ । <div style="text-align:center;"> {{Clickable button 2|ଭାଗ ନିଅନ୍ତୁ|url=https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା_ଗାନ୍ଧୀ_ଗଣସମ୍ପାଦନା_୨୦୨୫|class=mw-ui-progressive}} </div> <small>''ଅପେକ୍ଷାରେ,'' <br/>[[User:Ssgapu22|ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ସେନାପତି (ଗପୁ)]] </small> </div> {{ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୧୦, ୧୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ (IST) == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) on ୦୦:୦୦, ୧୨ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୬ (IST)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> == Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] [[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=30642887 --> f8f403zfnuifaital57chohuxi39jkg 2 58501 595985 595969 2026-06-05T18:42:40Z Ssgapu22 7676 /* ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର */ 595985 wikitext text/x-wiki [[File:Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India.jpg|thumb|Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India]] ମୋର ଅବଦାନ ସମୂହ: ==ସ୍ମରଣୀୟ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସର୍ବସାଧାରଣ]] # [[ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷା]] # [[ସୋନପରୀ]] # [[ସନ୍ଦୀପ ମାହେଶ୍ୱରୀ]] # [[ରଶ୍ମି ବଂଶଲ]] # [[ଗମେଇ ନଦୀ]] # [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]] # [[ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ]] # [[ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକର]] # [[ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ଭି. ଅନ୍‌ବିଟେବୁଲ୍]] # [[ବୀନିତା ବଳ]] # [[ତେଲେଙ୍ଗାନା ଦିବସ]] # [[ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜନସେବା ଦିବସ]] # [[ରମେଶବାବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନନନ୍ଦ]] {{Div col end}} === ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[କାନୁ ଗାନ୍ଧୀ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]] # [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ମଗନଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]] # [[ଶାମଲଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]] {{Div col end}} === ବୈଜ୍ଞାନିକ === # [[କେ. ଶିବନ]] # [[ଏସ୍. ସୋମନାଥ]] === ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର === # [[ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର]] === ଭାରତୀୟ ସୈନିକ === # [[ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା]] == ପରିବେଶବିତ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିଜୟପାଲ ବଘେଲ]] # [[ଅନିଲ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ]] # [[ରମେଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଅନନ୍ତ ହେଗଡ଼େ ଅଶିସରା]] # [[ବରୁଣ ଆଦିତ୍ୟ]] # [[ପୀପଲ ବାବା]] # [[ଖମୁ ରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ରଣରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ କେ. ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ନିଖିଲ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଫ୍ରାନ୍ସିସ ଡି'ବ୍ରିଟୋ]] # [[ବନ୍ଧୁ ଧୋତ୍ରେ]] # [[ଶଙ୍କର କୁମ୍ବି]] # [[ଟି.ଜି.କେ. ମେନନ]] # [[ଏନ୍.କେ. ସୁକୁମାରନ ନାୟାର]] # [[ନରପତ ସିଂହ ରୋଜପୁରୋହିତ]] # [[ଫ୍ରାଉକ କାଦର]] # [[ଦୀପକ ସାରସ୍ୱତ]] # [[ଆଫ୍ରୋଜ ଶାହା]] # [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା]] # [[ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସିଂହ]] # [[ଏସ୍.ପି. ଉଦୟକୁମାର]] # [[ସୁନ୍ଦରମ ବର୍ମା]] # [[ମରିମୁତୁ ଯୋଗନାଥନ]] {{Div col end}} ===ସମୃଦ୍ଧକରଣ=== # [[ପଣସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == # [[ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ]] # [[ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]] # [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] # [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]] ==ସୌର ମଣ୍ଡଳ== # [[ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ]] ==ଟେକ୍ନୋଲୋଜି== {{Div col|colwidth=15em}} # [[୨ଜି]] # [[ହ୍ୟାକିଂ]] # [[ଲିମ୍ବୋ (ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍)]] # [[ଥ୍ରେଡ଼ସ୍]] {{Div col end}} ==ଇତିହାସ== # [[ରୁଦ୍ରମା ଦେବୀ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମନ ୨]] ===ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ=== # [[ସୋମ ବଂଶ]]{{tick}} ==ଦେବଦେବୀ== # [[ଅରୁଣ]] {{Div col|colwidth=15em}} ===ମନ୍ଦିର=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବଉଳାଶୁଣୀ]]{{tick}} # [[ଅନନ୍ତ ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର]] # [[ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର, ମୋଟିଆ]] # [[ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପ]] # [[ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା ପ୍ରକଳ୍ପ]] {{Div col end}} ===ପାଳିତ ଯାତ୍ର ବିଶେଷ=== # [[ଛତର ଯାତ୍ରା]] ===ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବାଟମଙ୍ଗଳା]]{{tick}} # [[ଦାରୁ ଶଗଡ଼ି]]{{tick}} # [[ଦାରୁ]]{{tick}} # [[ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ମଠ]]{{tick}} # [[ମାଣିକପାଟଣା]]{{tick}} # [[ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାର]]{{tick}} # [[ରଥଖଳା]]{{tick}} # [[ଶବରପଲ୍ଲୀ]]{{tick}} # [[ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ]]{{tick}} # [[ସାହାଣମେଲା]]{{tick}} # [[ଝାଞ୍ଜପିଟା ମଠ]] # [[ରୋଷଶାଳା]]{{tick}} {{Div col end}} ===ପୁରାଣ=== # [[କପିଳ ପୁରାଣ]] ===ଭୋଗ ଦ୍ରବ୍ୟ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ନଡ଼ିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଚନ୍ଦନ]]{{tick}} # [[ଅଗର]]{{tick}} # [[କାନିକା]] # [[ଚିତଉ]] # [[ସୋରିଷ]]{{tick}} # [[ଅଟକାଳି]] # [[ଛେନା ମାଣ୍ଡୁଆ]] # [[ଜେନାମଣି]] # [[ଖୁରୁମା]] # [[ରାଧାବଲ୍ଲଭ]] # [[ହଂସକେଳି]] {{Div col end}} ===ଗୀତ/ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର=== # [[ମୃଦଙ୍ଗ]]{{tick}} # [[କେନ୍ଦରା ଗୀତ]]{{tick}} # [[ଘୁଙ୍ଗୁର]] # [[ଗିନି (ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର)]] # [[ଚାମର]] {{Div col end}} === ସାଧୁ/ସନ୍ୟାସୀ === # [[ସ୍ୱରୂପାନନ୍ଦ ସ୍ୱରସ୍ୱତୀ]] # [[ନିଶ୍ଚଳାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ]] # [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା]] # [[ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ]] === ପୌରାଣିକ ଚରିତ୍ର === # [[ପୁଷ୍କର]] ===ସମୃଦ୍ଧକରଣ=== # [[ବିରି]] (ସମୃଦ୍ଧକରଣ){{tick}} # [[ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ, ପୁରୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧି କରଣ){{tick}} # [[ଆଖଣ୍ଡଳମଣି ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ପାଳିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} ==ଗ୍ରାମ/ସ‌ହର/ଅନୁଷ୍ଠାନ== # [[ଫୁରଲିଝରଣ]] ‎(ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ସରକାରୀ ବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଳାହାଣ୍ଡି]] # [[ନିଳୋକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ‎]] # [[ମାଛକାନ୍ଦଣା ଜଳପ୍ରପାତ]] # [[ନିଳୋକ]] # [[ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] # [[ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଅଙ୍ଗେଶ୍ୱରପଡ଼ା]] # [[ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ପଳାସଗଡ଼ିଆ]] # [[ପ୍ରଧାନପାଟ ଜଳପ୍ରପାତ]] # [[ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ]] ==ଆମ ସଂସ୍କୃତି/ପରମ୍ପରା== # [[ଝୋଟି ଚିତା]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ହଳଦୀ କୁମକୁମ]] # [[ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା]] #[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଦିବସ]] ==ସ୍ମରଣୀୟ ଓଡ଼ିଆ== ===ସାହିତ୍ୟିକ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଶାରଦା ରଥ]] # [[ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ନୀଳମଣି ମିଶ୍ର]] # [[ଭି. ପି. ଜୋଗଲେକର]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି (ଅନୁବାଦକ)]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାରଣା]] # [[ପ୍ରଦୋଷ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ମନୋଜ ମହାନ୍ତି]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ]] # [[ମିଶ୍ର ସତ୍ୟନାରାୟଣ]] # [[ଗୋଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବେଣୁଧର ରାଉତ]] # [[ନୃସିଂହ କୁମାର ରଥ]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ସତ୍ୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଗୀତିକାର)]] # [[ଗୌରହରି ଦଳାଇ]] # [[ଅଲେଖଚନ୍ଦ୍ର ପଢ଼ିଆରୀ]] # [[ବନବିହାରୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି]] # [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ଵାଳ]] # [[ପ୍ରିୟବ୍ରତ ପାତ୍ର]] # [[ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ]] # [[ବାସୁଦେବ ସାହୁ]] # [[ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି (ସାହିତ୍ୟିକ)]] # [[ନବୀନ କୁମାର ପରିଡ଼ା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)]] # [[ଦୟାନିଧି ଦାସ]] # [[କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[କମଳା ଶତପଥୀ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଭୂୟାଁ]] # [[ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ]] # [[କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ବାଦଲ ମହାନ୍ତି]] # [[ଉଦ୍ଧବ ଚରଣ ନାୟକ]] # [[ଡିଲେଶ୍ୱର ରଣା]] # [[ସୁଲଗ୍ନା ମହାନ୍ତି]] # [[ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି]] # [[ମୌସୁମୀ ଦାସ]] # [[ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଦେବକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]] # [[ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[କମଳ ଲୋଚନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦାଶରଥି ମୁଣ୍ଡ]] # [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ମିହିର କୁମାର ମେହେର]] # [[ଦିଲ୍ଲୀଶ୍ୱର ମହାରଣା]] # [[ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁଧାକର ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ଦାସ]] # [[ସୀମନ୍ତ ମହାନ୍ତି]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ନନ୍ଦ]] # [[ସୁଭାଷ ଶତପଥୀ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି]] # [[କ୍ଷୀରୋଦ ବିହାରୀ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ଅବିନାଶ ସାହୁ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ]] # [[ଉର୍ମିମାଳା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅଭୟ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ସୁତାର]] # [[ଗୋପୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତି]] # [[ହରିହର ଶୁକ୍ଳା]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ସାହୁ]] # [[ନଟବର ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ରମାକାନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ସୋମନାଥ ଓଝା]] # [[ନୃସିଂହାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଅଭୟ ଦ୍ୱିବେଦୀ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ଶିବପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବ୍ରଜକିଶୋର ପରିଡ଼ା]] # [[ମଣିରାମ ଜେନା]] # [[ଆରତିବାଳା ପୃଷ୍ଟି]] # [[ବେଣୁଧର ସେନାପତି]] # [[ନିରୁପମା କର]] # [[ଶରତ କୁମାର ଦାଶ]] # [[ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି]] # [[ନଗେନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସାହୁ]] # [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଣ୍ଡା]] # [[ଅଜୟ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିରାକାର ଦାସ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର]] # [[ଅକ୍ଷୟ ବେହେରା]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ସାହୁ]] # [[ଅରୂପାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ସାବିତ୍ରୀ କବି]] # [[ବିରଜା ବଳ]] # [[ଅଖିଳ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ଅଭୟ ନାୟକ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ରଣା]] # [[ବିଶ୍ଵକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]] {{Div col end}} === ବହି === # [[ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ]] # [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା]] # [[ଧୂଳିଘର]] === ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଗଳ୍ପ === # [[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]] ===ପୁରାତନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା (ଗୀତିକାର)]] # [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ନୃସିଂହ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି]] # [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ରଶ୍ମି ରାଉଳ]] # [[ନିର୍ମଳା ଦେବୀ]] # [[ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ]] # [[ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା]] # [[ସୁଲୋଚନା ଦାସ]] # [[ପ୍ରଭାତୀ ମିଶ୍ର]] # [[ରଜତ କୁମାର କର]] # [[ସୁଚାରୁ ଦେବୀ]] # [[ପଦ୍ମାବତୀ]] {{Div col end}} ===ନୂତନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି]]{{tick}} # [[ସୁଶାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]{{tick}} # [[ଆରତି ଭୂୟାଁ]] # [[ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ]] # [[ରଶ୍ମି ରଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା]] {{Div col end}} ===ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବୈଷ୍ଣବଚରଣ ନାୟକ]] # [[ବିଶ୍ୱମ୍ବର ପରିଡ଼ା]] # [[ଭୂବନାନନ୍ଦ ଦାସ]] # [[ଅଲେଖ ପାତ୍ର]] # [[ଜି. ଏସ. ମେଲକୋଟେ]] # [[କିଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ସରକାର]] # [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ)]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିଂହ]] # [[ଦୋହରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ଚକରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ରେଣ୍ଡୋ ମାଝି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ଗୌରାଙ୍ଗ ଚରଣ ଦାସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ବାଞ୍ଛାନିଧି ମହାନ୍ତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) {{Div col end}} === ଚିତ୍ରକର === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିଜୟ ବିଶ୍ୱାଳ]] {{Div col end}} === ସ୍ଥାନ/ଘଟଣା === # [[ସ୍ୱାଧୀନ ବାଞ୍ଛାନିଧି ଚକଲା]] == ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା == # [[ବିଶ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ]] # [[ଫୁଲବାଣୀ ଓଡ଼ିଆ]] # [[ଗଞ୍ଜାମୀ ଓଡ଼ିଆ]] # [[କରଣୀ ଅକ୍ଷର]] # [[ଓଡ଼ିଆ ସଂଖ୍ୟା]] # [[ରେଲି ଭାଷା]] == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଆଶିଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀ କୋଙ୍କଣୀ]] # [[ସର୍ବଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ହୁଇଷୁ ଭାଷା]] # [[ବରପେଇଟା]] # [[ତୁସୋମ ଭାଷା]] # [[ଶେଇଖଗାଲ]] # [[ଚମ୍ଫୁଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[କଲାକତଙ୍ଗ ମୋନ୍‌ପା]] # [[ଟିଖିର ଭାଷା]] # [[ସୁଆଁସୁ ଭାଷା]] # [[ରାଠୱାଲି ବୋଲି]] # [[ଶ୍ରୀନଗରିଆ ବୋଲି]] # [[ଗଙ୍ଗାଡ଼ି ବୋଲି]] # [[ଟିହରୀୟାଲି ବୋଲି]] # [[କୁଇ ଭାଷା]] # [[କଚାଇ-ପଦାଙ୍ଗ ଭଷା]] # [[ଖାଙ୍ଗୋଇ ଭାଷା]] # [[ବେରାର-ଡେକାନ ମରାଠୀ]] # [[ଉଇ ଭାଷା]] # [[ମୌଣ୍ଡାଦାନ ଚେଟ୍ଟି ଭାଷା]] # [[ଭୋୟାରି ଭାଷା]] # [[ମାଲାମୁଥାନ ଭାଷା]] # [[ଗୌଡ଼ୀ ପ୍ରାକୃତ]] # [[କାତକରି ଭାଷା]] # [[କର୍ମକାର ଭାଷା]] # [[ପଥିୟା ଭାଷା]] # [[ଲାହୁଲ ଲୋହାର ଭାଷା]] # [[ଖରମ ନାଗା ଭାଷା]] # [[ଖମ୍ବା ଭାଷା]] # [[ନାଃ ବୋଲି]] # [[ବାଙ୍ଗନି-ତଗିନ ଭାଷା]] # [[ଜଙ୍ଗସଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ମାରିଙ୍ଗ ନାଗା ଭାଷା]] # [[ପୌଲା ଭାଷା]] # [[ଟୁକପା ଭାଷା]] # [[ବିଳାସପୁରୀ ଭାଷା]] # [[ବେଟ୍ଟା କୁରୁମ୍ବା ଭାଷା]] # [[ଦେଓରୀ ଭାଷା]] # [[ବମ ଭାଷା]] # [[ମେୱାତି ଭାଷା]] # [[ବିସ୍ସା ଭାଷା]] {{Div col end}} == ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ == # [[ସୋହିନୀ ଘୋଷ]] # [[ପଦ୍ମା ଗୋଲେ]] # [[ଅନାମିକା (କବି)]] # [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା ବକ୍ସି]] # [[ଉମା ଭଟ୍ଟ]] # [[କେ.ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରିକା]] # [[ବିଶାଖା ଦତ୍ତ]] ==ପୁସ୍ତକ== # [[ନିର୍ମଳା (ଉପନ୍ୟାସ)]] == ସମ୍ବାଦପତ୍ର == # [[ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]] # [[ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]] ==କଥାଚିତ୍ର/ଅଭିନେତା== ===ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ=== * [[ବୟସର ଅନ୍ତେ]] * [[ନବକଳେବର (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]] * [[ଦେବଦାସ (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]] ===ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା=== * [[ଏସ୍୩ ମୁଭିଜ୍]] === ଟେଲିଭିଜନ === * [[ରଜ କୁଇନ୍]] ===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସୀତା ଲବକୁଶ]] # [[ବ୍ୟାଡ଼୍ ଗାର୍ଲ]] # [[ଚାନ୍ଦ ନା ତମେ ତାରା]]{{tick}} # [[ଲଭ୍ ମାଷ୍ଟର]] # [[ନଈ ସେପାରୀ କନକ ଗୋରୀ]] # [[ଟାର୍ଗେଟ୍]] # [[ପ୍ରେମ ସବୁଠୁ ବଳବାନ]] # [[ଡାହା ବାଳୁଙ୍ଗା]] # [[ତୁ ଆଉ ମୁଁ]] # [[ଡାଡି]] # [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ଲେଖୁଲେଖୁ ଲେଖିଦେଲି]] # [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ନୂଆ ନୂଆ ପ୍ରେମରେ]] # [[କିଏ ଦବ ଟକ୍କର]] # [[ସୁପର ମିଛୁଆ]]{{tick}} # [[ଆଖି ପଲକରେ ତୁ]] # [[ଆଇନ କାନୁନ]] # [[କେଉଁ ଦୁନିଆରୁ ଆସିଲ ବନ୍ଧୁ]] # [[ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ]] # [[ଅଗସ୍ତ୍ୟ]] # [[ଝିଅଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]] # [[ପିଲାଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]] # [[କେହି ନୁହେଁ କାହାର]] # [[ଯୁବରାଜ(ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ରିଭେଞ୍ଜ]] # [[ବାଏ ବାଏ ଦୁବାଇ]] # [[ଚିନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲଭ୍ ପାଇଁ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା]] # [[ଲଭ୍ ୟୁ ହମେଶା]] # [[ଜଗା ହାତରେ ପଘା (୨୦୧୫)]] # [[ଗପ ହେଲେ ବି ସତ (୨୦୧୫)]]{{tick}} # [[ଭାଇନା, କ'ଣ କଲା ସେ]] # [[ସୁଇଟ୍ ହାର୍ଟ]] # [[ତୋର ଦିନେ କୁ ମୋର ଦିନେ]] # [[ଲଭ୍ ଷ୍ଟେସନ୍]]{{tick}} # [[ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର]] # [[ବେବି]] # [[ଛାତି ତଳେ ଡିଂ ଡଂ]] # [[ସ୍ମାଇଲ୍ ପ୍ଲିଜ୍]]{{tick}} # [[କଥାଦେଲି ମଥା ଛୁଇଁ]] # [[ସୁନାପିଲା- ଟିକେ ସ୍କୃ ଢିଲା]] # [[ଛାଇ ପରି ରହିଥିବି]] # [[ଦିୱାନା ହେଲି ତୋ ପାଇଁ]] # [[ଦିଲ୍ କା ରାଜା]] # [[ମୀମାଂସା]] # [[କ୍ରାନ୍ତିଧାରା]] # [[ଦିଲ୍ ଦିୱାନା ହେଇଗଲା]] # [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଗଡ୍‌ଫାଦର୍]] # [[ଦି ଏଣ୍ଡ୍]] # [[ଆଖି ଖୋଲିଲେ ତୁ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ସୀତାରାମଙ୍କ ବାହାଘର କଳିଯୁଗରେ]] # [[ଟପୋରି]] # [[ଅଭୟ]] # [[ରୋମିଓ ଜୁଲିଏଟ]] # [[ସିଷ୍ଟର ଶ୍ରୀଦେବୀ]] # [[ଭକ୍ତ ଓ ଭଗବାନ]] # [[ମିଠା ମିଠା]] # [[ଟିକେ ଖରା ଟିକେ ଛାଇ]] # [[ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ (୨୦୧୭)]] # [[ତମକୁ ଦେଖିଲା ପରେ]] # [[ପ୍ରେମର ନିଶା ନିଆରା ନିଆରା]] # [[ଆସିଲୁ ଯେବେ ତୁ ଯାଆନା ଫେରି]] # [[ପ୍ରେମରେ ପ୍ରେମରେ]] # [[ମୁଁ ଗାନ୍ଧୀ ନୁହେଁ]] # [[ହେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖା ଦେ]] # [[ଦେଲେ ଧରା କଥା ସରେ]] # [[ଗୁଣ୍ଡା]] # [[ଗୋଟେ ଶୁଆ ଗୋଟେ ଶାରୀ]] # [[ତୁ କହିବୁ ନା ମୁଁ]] # [[ତୁ ଯେ ସେଇ]] # [[ଯୋଉଠି ତୁ ସେଇଠି ମୁଁ]] # [[ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ (୨୦୧୬ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ହେଲା ମତେ ପ୍ରେମ ଜର]] # [[ଚୁପ୍ ଚୁପ୍ ଚୋରି ଚୋରି]] # [[ଜବରଦସ୍ତ ପ୍ରେମିକ]] # [[ଟାଇଗର (ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ ମୋର ସପନ ରାଣୀ]] # [[ଭଉଁରୀ- ଦ ସିଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ରିଆଲିଟି]] # [[ସପନର ପଥେ ପଥେ]] # [[କଲେଜ ଟାଇମ]] # [[ହେଲୋ- ଇନ୍ ଲଭ୍]] # [[ଜହ୍ନର ପାହାଡ଼]] # [[ମାୟା]] # [[ମାଇଁ ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]] # [[କଳ୍କୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଫ୍ଲାସ୍‌ବ୍ୟାକ]] # [[ଏଇ ଜନମର ସାଥିଟିଏ]] # [[ଜଷ୍ଟ ମୋହବତ୍]] # [[କଥା ନୁହେଁ ଏ କଥା]] # [[ଗଡ୍‌ସ୍ ଓନ୍ ପିପୁଲ୍]] # [[ଲେଖିଚି ନାଁ ତୋର]] # [[ରକ୍‌ଷ୍ଟାର୍]] # [[ଭଲପାଏ ତତେ ୧୦୦ ରୁ ୧୦୦]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବାବା]] # [[ରଘୁପତି ରାଘବ ରାଜାରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଶିକ୍]] # [[ଲଟେରୀ- ଲାଇଫ୍ ଏଗ୍ନେଷ୍ଟ ଫେଟ୍]] # [[ମୁଁ ଖାଣ୍ଟି ଓଡ଼ିଆ ଝିଅ]] # [[ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିନ୍ଦାସ ରୋମିଓ]] # [[ବଦମାସ୍‌ ଟୋକା]] # [[ମୋ ଦିଲ୍ କହେ ଇଲୁ ଇଲୁ]] # [[ଆପନା ହାତ ଜଗନ୍ନାଥ]] # [[ତୋ ବାଟ ଚାହିଁଚି ରାତି ସାରା]] # [[ପୁଣି ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ]] # [[ଖାସ୍ ତୁମରି ପାଇଁ]] # [[ଜୟ ହିନ୍ଦ୍]] # [[ହିରୋ ନଂ ୱାନ୍]] # [[ହରି ବୋଲ ନୁହେଁ ଟଙ୍କା ବୋଲ]] # [[ସାହିତ୍ୟ ଦିଦି]] # [[ସମଥିଙ୍ଗ୍ ସମଥିଙ୍ଗ୍ ୨]] # [[ଭୈରବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସଙ୍ଗମ]] # [[୨୦୧୪ ଫିଅର ଅଫ ଦ ଇଅର]] # [[ଏମିତି ବି ହେଇପାରେ]] # [[କିଡ୍‌ନାପ୍]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣା ଗୋବିନ୍ଦା]] # [[ଆମେ ତ ଟୋକା ଷଣ୍ଢ ମାର୍କା]] # [[କାବୁଲା ବାରବୁଲା]] # [[ଶିବା- ନଟ୍‌ ଆଉଟ୍‌]] # [[ପାଗଳ କରିଚୁ ତୁ]] # [[ମେଣ୍ଟାଲ]] # [[ମୁଁ ତା'ର କିଏ]] # [[ତମେ ଥିଲେ ସାଥିରେ]] # [[ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ୱାନ୍ ୱେ ଟ୍ରାଫିକ୍]] # [[ରାସ୍ତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଓମ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦୀପାଞ୍ଜଳି]] # [[ସିନ୍ଦୂର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ ମୋ ହିରୋ]] # [[ଗଡ଼ବଡ଼]] # [[ବଧୂ ନୁହେଁ ମୁଁ ବନ୍ଧୁ]] # [[ମୋ ଦିଲ୍ ତୋ ଦିୱାନା]] # [[ତୁ ମୋ ସୁନା ତୁ ମୋ ହୀରା]] # [[ଲଭ୍ ହେଲା ଏମିତି]] # [[ମୁଁ ଆଶିକ୍ ମୁଁ ଆୱାରା]] # [[ମାଇଁ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଏସିପି ସାଗରିକା]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ ପୁରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦିୱାନା ଦିୱାନୀ]] # [[ଚଉକା ଛକା]] # [[ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମାନା]] # [[ସୁପରଷ୍ଟାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁଁ ଗୋଟେ ଦୁଷ୍ଟ ପିଲା]] # [[ସଲାମ ସିନେମା]] # [[ରୁଦ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସପନର ନାୟିକା]] # [[ସନ୍ଦେହୀ ପ୍ରିୟତମା]] # [[ଅଶୋକ ସମ୍ରାଟ]] # [[ହରି ଓମ ହରି]] # [[ମୁଁ ଦିୱାନା ତୋ' ପାଇଁ]] # [[ଓମ ସାଇ ତୁଝେ ସଲାମ]] # [[ଦୀପୁ ଦ ଡ୍ୟାନ୍ସବୟ]] # [[ବଜରଙ୍ଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମିକା]] # [[କାଉଁରୀ କନ୍ୟା]] # [[ଯୋଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବ୍ୟାଚେଲର]] # [[ମିତ ବସିଛି ମୁଁ ଭୂତ ସାଥିରେ]] # [[ଟଙ୍କା ତତେ ସଲାମ]] # [[ମୁଁ ରାଜା ତୁ ରାଣୀ]] # [[ତୁ ମୋ ଦେହର ଛାଇ]] # [[କେହି ଜଣେ ଭଲ ଲାଗେରେ]] # [[ବ୍ଲାକ୍‌ମେଲ୍]] # [[ଗୁଡ୍ ବୟ]] # [[ତୋ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଲା ପରେ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକା]] # [[ଜଗୁ ଅଟୋବାଲା]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣା- ଷ୍ଟୋରୀ ଅଫ୍ ଏ ଡ୍ୟାନ୍ସର୍]] # [[ମୁଁ]] # [[ଫ୍ୟାମିଲି ନମ୍ବର୍ ୱାନ୍]] # [[ମୁଁ ପ୍ରେମୀ ମୁଁ ପାଗଳ]] # [[କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ]] # [[ମା' ଖୋଜେ ମମତା]] # [[ଡନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଓନ୍‌ଲି ପ୍ୟାର୍]] # [[ଶୁଭ ବିବାହ]] # [[ତୋ' ଆଖିରେ ମୁଁ]] # [[ମୁଁ କ'ଣ ଏତେ ଖରାପ]] # [[ଦିଲ୍ ତ‌ତେ ଦେଇଚି]] # [[ଆ'ଲୋ ମୋର କଣ୍ଢେଇ]] # [[ପହିଲି ରଜ]] # [[ଭୁଲ୍ ବୁଝିବନି ମତେ]] # [[ଶଶୁରଘର ଜିନ୍ଦାବାଦ]] # [[ତୋ'ର ମୋ'ର ଯୋଡ଼ି ସୁନ୍ଦର]] # [[ଏଇ ମିଳନ ଯୁଗ ଯୁଗର]] # [[ଶକ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟିକେ ଅନାଡ଼ି ପୂରା ଖିଲାଡ଼ି]] # [[ତତେ ଭଲ ପାଉଛି ବୋଲି]] # [[ମେଘ ସବାରୀରେ ଆସିବ ଫେରି]] # [[ପ୍ରେମ ଅଢ଼େଇ ଅକ୍ଷର]] # [[ଦିୱାନା]] # [[ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ (୨୦୧୦ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲୈଲା ଓ ଲୈଲା]] # [[ହାପି ଲକି]] # [[ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷି]] # [[ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେମ ହେଲା]] # [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ ମୋ ରୂପା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଇଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ]] # [[ଚୁପ୍ କିଏ ଆସୁଛି]] # [[ଆକାଶେ କି ରଙ୍ଗ ଲାଗିଲା]] # [[ରୋମିଓ- ଦ ଲଭର୍ ବୟ]] # [[ଲଭ୍ ଡଟ୍ କମ୍]] # [[ମିତରେ ମିତ]] # [[ତୁମେ ହିଁ ସାଥୀ ମୋର]] # [[ତୁ ମୋରି ପାଇଁ]] # [[ପ୍ରେମ ରୋଗୀ]] # [[ଆ'ରେ ସାଥି ଆ]] # [[ଆ' ଜ‌ହ୍ନରେ ଲେଖିବା ନାଁ]] # [[ପାଗଳ କରିଚି ପାଉଁଜି ତୋର]] # [[ଧନରେ ରଖିବୁ ଶପଥ ମୋର]] # [[ମତେ ତ ଲଭ ହେଲାରେ]] # [[ହସିବ ପୁଣି ମୋ ସୁନା ସଂସାର]] # [[ନନ୍ଦିନୀ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ମୁନ୍ନା- ଏ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ତୋ ବିନା ଭଲ ଲାଗେନା]] # [[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମତେ ଆଣିଦେଲ ଲକ୍ଷେ ଫଗୁଣ]] # [[ତୋ ପାଇଁ ନେବି ମୁଁ ଶହେ ଜନମ]] # [[କାଳୀଶଙ୍କର]] # [[ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସାଧବ ବୋହୂ]] # [[ସମୟ ହାତରେ ଡୋରି]] # [[ତୁମକୁ ପାରୁନି ତ ଭୁଲି]] # [[ଅଗ୍ନିଶିଖା]] # [[ମୋ ସୁନା ପୁଅ]] # [[ଏ ମନ ମାନେନା]] # [[ବନ୍ଧୁ (କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋନିକା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ]] # [[ଫେରିଆ ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]] # [[ମହାନାୟକ]] # [[ମୁଁ ତତେ ଲଭ୍ କରୁଚି]] # [[ପ୍ରିୟା ମୋ ଆସିବ ଫେରି]] # [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଆଣ୍ଡ ଗୁଡ୍ଡି]] # [[ଆମାଜନ୍ ଆଡ୍‌ଭେଞ୍ଚର୍]] # [[ଆଇ ଲଭ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ]] # [[ତୁ ଏକା ଆମ ସାହା ଭରସା]] # [[ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧିଲି ମୋ ରଖିବ ମାନ]] # [[ହସିଲା ସଂସାର ଭାଙ୍ଗିଲା କିଏ]] # [[ରକତେ ଲେଖିଚି ନାଁ]] # [[ଦେ ମା ଶକ୍ତି ଦେ]] # [[ତୁ ମୋ ମନର ମିତ]] # [[ପ୍ରିୟା ମୋ ପ୍ରିୟା]] # [[ବାଜି]] # [[ତତେ ମୋ ରାଣ]] # [[ମନର ମାନସୀ]] # [[ଅର୍ଜୁନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ନାରୀ ଆଖିରେ ନିଆଁ]] # [[ତୋ' ପାଇଁ]] # [[ଓମ୍ ଶାନ୍ତି ଓମ୍]] # [[ନାୟକ ନୁହେଁ ଖଳନାୟକ]] # [[ହତ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ଟୋପା ଲୁହ]] # [[ମଥାରେ ଦେଇ ପାଟ ଓଢ଼ଣୀ]] # [[ଓ ମାଇଁ ଲଭ୍]] # [[କଟି ପତଙ୍ଗ]] # [[ପ୍ରେମ୍ କୁମାର]] # [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ସଲମାନ୍ ଖାନ୍]] # [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା]] # [[ଓଲେ ଓଲେ ଦିଲ୍ ବୋଲେ]] # [[ନାୟକର ନାଁ ଦେବଦାସ]] # [[ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ]] # [[ରହିଚି ରହିବି ତୋରି ପାଇଁ]] # [[ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ସୁନା ସଙ୍ଖାଳୀ]] # [[ରଖିବ ଯଦି ସେ ମାରିବ କିଏ]] # [[ହରିଭାଇ ହାରେନା]] # [[ମା ମଙ୍ଗଳା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇଠି ସ୍ୱର୍ଗ ଏଇଠି ନର୍କ]] # [[ସାବତ ମାଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)‌]] # [[ନାରୀ ବି ପିନ୍ଧିପାରେ ରକ୍ତ ସିନ୍ଦୂର]] # [[ପୁଅ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ସୁନା ସଂସାର]] # [[ସମୟ ଚକରେ ସଂସାର ରଥ]] # [[ପୁଅ ମୋର ଜଗତ ଜିତା]] # [[ତୋ ଆଖି ମୋ ଆଇନା]] # [[ଧର୍ମ ଦେବତା]] # [[ସମୟ ଖେଳୁଛି ଚକା ଭଉଁରୀ]] # [[ଧର୍ମ ସ‌ହିଲେ ହେଲା]] # [[ସହର ଜଳୁଚି]] # [[ମା ପରି କିଏ ହେବ]] # [[ମା କାନ୍ଦେ ଆଜି ପୁଅଟେ ପାଇଁ]] # [[ରଙ୍ଗ୍ ନମ୍ବର]] # [[ଧରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କଳା ମାଣିକ]] # [[ବାବୁ ପର୍ଶୁରାମ]] # [[ତୁଳସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଧର୍ମ ନିକିତି]] # [[ରାକ୍ଷୀ ଭିଜିଗଲା ଆଖି ଲୁହରେ]] # [[ଏଇ ଆଖି ଆମ ସାକ୍ଷୀ]] # [[କାଳ ଚକ୍ର]] # [[ପରଦେଶୀ ବାବୁ]] # [[ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ]] # [[କଥା କହିବ ମୋ ମଥା ସିନ୍ଦୂର]] # [[କଥା ରହିଗଲା କାଳ କାଳକୁ]] # [[ଶାଶୁ ହାତକଡ଼ି ଭାଉଜ ବେଡ଼ି]] # [[ଲଭ୍ ପ୍ରମିଜ୍]] # [[ଯୋଉଠି ଥିଲେ ବି ତୁ ମୋର]] # [[ସରପଞ୍ଚ ବାବୁ]] # [[ଲାଟ୍ ସାହେବ]] # [[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ପାଲିଙ୍କି]] # [[ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର]] # [[ଅହଲ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇ ସଂଘର୍ଷ]] # [[ଜୀବନସାଥୀ (୧୯୯୭ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ]] # [[ବାପା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି]] # [[ନୀଳ ମାଷ୍ଟରାଣୀ]] # [[ମୋକ୍ଷ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବସୁଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ପୁଅ]] # [[କ୍ଷଣିକା- ଦ ଲସ୍ଟ ଆଇଡିଆ]] # [[ମଣି ନାଗେଶ୍ୱରୀ]] # [[ସୁଭଦ୍ରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[୪ ଇଡିଅଟସ୍]] # [[ଚମ୍ପିଆନ]] # [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା]] # [[ସାଗର ଗଙ୍ଗା]] # [[ପାଚେରୀ ଉଠିଲା ମଝି ଦୁଆରୁ]] # [[ଅକୁହା କଥା]] # [[ନିର୍ବାଚନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁକ୍ତି ମଶାଲ]] # [[ନାଗ ଜ୍ୟୋତି]] # [[ଲୁବେଇଡାକ]] # [[ରଖିଲେ ଶିବ ମାରିବ କିଏ]] # [[ମହୁଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଗୋପରେ ବଢ଼ୁଛି କଳା କହ୍ନେଇ]] # [[ଏମିତି ଭାଇ ଜଗତେ ନାହିଁ]] # [[ଗଢ଼ି ଜାଣିଲେ ଘର ସୁନ୍ଦର]] # [[ଦାଦାଗିରି]] # [[ପଥର ଖସୁଚି ବଡ଼ ଦେଉଳୁ]] # [[ଅନୁପମା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାଡୋଜ୍ ଅଫ୍ ଦ ରେନ୍‌ବୋ]] # [[ଆଶା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମା (୧୯୯୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଉଦଣ୍ଡୀ ସୀତା]] # [[ମା' ଯାହାର ସାହା]] # [[ଘର ମୋର ସ୍ୱର୍ଗ]] # [[ଅଣ୍ଟି ଛୁରୀ ତଣ୍ଟି କାଟେ]] # [[ପ୍ରୀତିର ଇତି]] # [[ଅରଣ୍ଯ ରୋଦନ]] # [[ସୁଖ ସଂସାର]] # [[ମୁକ୍ତି ତୀର୍ଥ]] # [[ଦୂର ଦିଗନ୍ତ]] # [[କି ହେବ ଶୁଆ ପୋଷିଲେ]] # [[ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ]] # [[ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର]] # [[ବସ୍ତ୍ର ହରଣ]] # [[ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]] # [[ଚକାଡୋଳା କରୁଚି ଲୀଳା]] # [[ହିସାବ କରିବ କାଳିଆ]] # [[କଣ୍ଢେଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କାଳିଆ ଭରସା]] # [[ଅଗ୍ନି ବୀଣା]] # [[ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ଚଉ ବାହାକୁ]] # [[ହସ ଲୁହ ଭରା ଦୁନିଆ]] # [[ଦଇବ ଦଉଡ଼ି]] # [[ଲୁଟ ତରାଜ]] # [[ବିଧିର ବିଧାନ]] # [[ଶାସ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରତିଶୋଧ ଅପରାଧ ନୁହେଁ]] # [[ଲୋକାଲ ଟୋକା ଲଭ୍ ଚୋଖା]] # [[ମାଇଣ୍ଡ୍‌ଗେମ୍]] # [[ପୁଅ ମୋର କଳା ଠାକୁର]] # [[ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୂ]] # [[ପାପ ପୁଣ୍ୟ]] # [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମା ମତେ ଶକ୍ତି ଦେ]] # [[ଲାଲ ପାନ ବିବି]] # [[ଗୋଲାମଗିରି]] # [[ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁଛି]] # [[ଅନ୍ୟାୟ ସହିବି ନାହିଁ]] # [[ମାଣିକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପକା କମ୍ବଳ ପୋତ ଛତା]] # [[ପଳାତକ]] # [[କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ]] # [[ସତ ମିଛ]] # [[ତାରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆରଣ୍ୟକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶେଷ ପ୍ରତୀକ୍ଷା]] # [[ଏକ୍ସକ୍ୟୁଜ ମି]] # [[ମା ଗୋଜବାୟାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମ ପାଇଁ ମହାଭାରତ]] # [[ସପନ ବଣିକ]] # [[ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଇସ୍କ ପୁଣିଥରେ]] # [[ରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବସନ୍ତ ରାସ]] # [[ଲଭ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍]] # [[ପ୍ରତିଧ୍ୱନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୀବନ ସଙ୍ଗମ]] # [[ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର]] # [[ରାମ ରହିମ]] # [[ଉଦୟ ଭାନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା]] # [[ଭାଇଜାନ୍]] # [[ଅଭିଳାଷ]] # [[ଭକ୍ତ ସାଲବେଗ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କଲ୍ୟାଣୀ]] # [[ଦେଖ ଖବର ରଖ ନଜର]] # [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅ]] # [[ବିଲ୍ୱ ମଙ୍ଗଳ]] # [[ମାନସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦେବଯାନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପଗ୍‌ଲୁ]] # [[ବାଟ ଅବାଟ]] # [[ମନ ଖାଲି ତତେ ଚାହେଁ]] # [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା (୧୯୮୦ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟ ମା ମଙ୍ଗଳା]] # [[ଅନୁରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରାମ ବଳରାମ]] # [[ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ (୧୯୭୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାକ୍ଷୀ ଗୋପୀନାଥ]] # [[ସୁଜାତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସତୀ ଅନୁସୂୟା]] # [[ପରିବାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପତି ପତ୍ନୀ]] # [[କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ]] # [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୁର୍‌ଦାସ]] # [[ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା]] # [[ପୁନର୍ମିଳନ]] # [[ସାଥୀ ତୁ ଫେରିଆ]] # [[ତୁ ମୋ ସୁନା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମା (୨୦୧୮ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମୀ ଦିୱାନା]] # [[ପ୍ୟାର ଅଲଗା ପ୍ରକାର]] # [[ତୁ ମୋ ସୁଇଟ୍ ୧୬]] # [[ଜୀବନର ଚଲାପଥେ]] # [[ରହସ୍ୟ]] # [[କୁଳାଙ୍ଗାର]] # [[ମୁଇଁ ଦିୱାନା ତୁଇ ଦିୱାନୀ]] # [[ଏ ଦିଲ୍ ତତେ ଦେଲି]] # [[ବାପା ତମେ ଭାରି ଦୁଷ୍ଟ]] # [[ଚାଲ୍ ଟିକେ ଦୁଷ୍ଟ ହବା]] # [[ଅଜବ ସଞ୍ଜୁର ଗଜବ ଲଭ୍]] # [[ପଞ୍ଜୁରୀ ଭିତରେ ଶାରୀ]] # [[ନିମ୍‌କି]] # [[ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦]] # [[ଗୋଲ୍ ମାଲ୍ ଲଭ୍]] # [[ବୋବାଲ ଟୋକା]] # [[ସେଲଫିସ୍ ଦିଲ୍]] # [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୨]] # [[ଅଭିମାନ (୨୦୧୯ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବୈଶାଳୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରଙ୍ଗ ବରଷିବ ଟୁପୁରୁ ଟୁପୁରୁ]] # [[ପ୍ରେମ ତୋର ନଟି ନଟି]] # [[ଖୁସି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ କହିଦେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ଛବିରାଣୀ‎]] # [[ଲଭ୍ ଟୁଇଷ୍ଟ]] # [[ଦେଖା ହେଲା ପ୍ରେମ ହେଲା]] # [[ମିଷ୍ଟର ମଜନୁ]] # [[ବାଳ- ଦ ରିଦମ୍ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍]] # [[ଫ୍ରମ୍ ମି ଟୁ ୟୁ]] # [[ମାଲ୍ ମହୁ ଜୀବନ ମାଟି]] # [[ବିଶ୍ୱରୂପ]] # [[ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]] # [[କିଏ କାହାର (୧୯୯୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]] # [[ବାବୁ ଭାଇଜାନ୍]] # [[କୁଇନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ (କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ଆହୁତି]] # [[କାହ୍ନା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ସଂସାର (୧୯୯୭ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସହିଦ ରଘୁ ସର୍ଦ୍ଦାର]] # [[ଗାଁର ନାଁ ଗାଲୁଆପୁର]] # [[ଚାଲ ଟିକେ ପ୍ରେମ କରିବା]] # [[ମନେ ମନେ ମନ ଖୋଜୁଥିଲା]] # [[ଚକ୍ଷୁବନ୍ଧନ]] # [[ଜଙ୍ଗଲ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଅରୁନ୍ଧତୀ (୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମନ ମୋ ନେଇଗଲୁ ରେ]] # [[ପିହୁ]] # [[ବିଜୟିନୀ]] # [[ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ]] # [[୨ ଚକ୍‌ଲେଟ୍]] # [[ଲାଲି ହବ କାହାର]] # [[କଟକ ୱେଡ୍ସ୍ ସମ୍ବଲପୁର]] # [[ବାପା ଆଇସିୟୁରେ ଅଛନ୍ତି]] # [[ଲୁଚେଇ ଦେ ମତେ ଛାତି ଭିତରେ]] # [[ଦୁର୍ଗତିନାସିନୀ ୨]] # [[ଷଷ୍ଠରୁ ନଷ୍ଟ]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧ ସତ୍ୟ]] # [[ଚୋରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାରୋ ହେଟ୍‌ସ୍ ଦେବଦାସ]] # [[ପ୍ରେମିକାୟ ନମ]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ ୨]] # [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ବସୁଧା ଚିରି]] # [[ତୁ ମୋର ସାଥୀରେ ୨]] # [[ମା'ର ମମତା]] # [[ରାତି ସରି ସରି ଯାଉଛି]] # [[ଇଏ ବି ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[କୋକୋଲି: ଫିସ୍ ଆଉଟ୍ ଅଫ୍ ୱାଟର୍]] # [[ଭୋକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଚରିତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସିନ୍ଥିରୁ ସିନ୍ଦୂର ଅଳପ ଦୂର]] # [[ବିଶ୍ୱାସ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲ]] # [[ଓଏ ଗୀଟାର]] # [[ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ]] # [[ତୁମେ ମୋ ଶଙ୍ଖା ତୁମେ ମୋ ସିନ୍ଦୂର]] # [[ଚୁମକି ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଂ]] # [[ତାଣ୍ଡବ]] # [[ବିସର୍ଜନ]] # [[ରୋଲ୍ ନଂ-୨୭ ସୁଜାତା ସେନାପତି]] # [[ସୁପର୍ ବୟ୍]] # [[ପଲ୍ ପଲ୍ ତତେ ଚାହେଁ]] # [[ତୁ ଭାରି ବିୟୁଟିଫୁଲ୍]] # [[ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରୋମିଓ ରାଜା]] # [[ପାପ]] # [[ହିରୋଗିରି]] # [[ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ ତୁ]] # [[ହେଲୋ ରାବଣ]] # [[ସାହାଣୀ ଘର କାହାଣୀ]] # [[ଲଭ୍ ୟୁ ପ୍ରିୟା]] # [[ଶଲା ବୁଢ଼ାର ବଦ୍‌ଲା]] # [[ଟିକେ ଲଭ୍ ଟିକେ ଟ୍ୱିଷ୍ଟ୍]] # [[ତୁ ମୋର ସାଥିରେ]] # [[ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ]] # [[ପ୍ରେମ ନା' ପାଗଳପଣ]] # [[ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର]] # [[ଫେରିଆ]] # [[ମୁଁ ତୁମେ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍]] # [[ଭିଜା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ]] # [[ମୂଷା ମୋର ରଜନୀକାନ୍ତ]] # [[ଅନାମିକା ନାୟିକା]] # [[ଅନୁ ଦିଦି ନଟ୍ ଆଉଟ୍]] # [[ଗୋଲ୍‌ମାଲ୍]] # [[ଡହରା ଟୋକା]] # [[ଅଙ୍ଗୁରୁ ନମିଳିଲେ ଖଟା]] # [[ଲାଲ୍‌ପାନ ବିବିର ସ୍ମାର୍ଟ୍ ଫ୍ୟାମିଲି]] # [[ହଉ ହଉ ହେଇଗଲାରେ]] # [[ଟ୍ୱିଷ୍ଟବାଲା ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଚିରକୁଟ୍]] # [[ତୋ ବିନା କିଛି ମୁଁ ଚାହେଁନା]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ]] # [[ଝିଅଟା ଅଲଗା ପ୍ରକାର]] # [[କାଳିଆ କରୁଛି ଲୀଳା]] # [[ଫୋର୍]] # [[ସମାପାଜୁର ରଘୁ]] # [[ବନ୍ଧନ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ]] # [[କୁକୁଡ଼ା ଚୋର]] # [[ପ୍ରେମ ଏଟିଏମ୍]] # [[ଆଉ ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଭାବେ ସିନା କହିପାରେନା]] # [[କୋଉ ଆକାଶର ଜହ୍ନ ତୁ]] # [[ପ୍ରେମମ୍]] # [[ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ କରନ୍ ଅର୍ଜୁନ]] # [[ଯଥା ରାବଣସ୍ୟ ମନ୍ଦୋଦରୀ]] # [[ଦିଦି ନମସ୍କାର]] # [[ସୁନୟନା]] # [[ପାଣିଗ୍ରହଣ]] # [[ଲଗାମ୍]] # [[ମନ ମୋର କାଗଜ ଗୁଡ଼ି]] # [[ଦିଲ୍ ମୋର ମାନେନା]] # [[ଗୁପ୍‌ଚୁପ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋ ପଣତକାନୀରେ ତୁ]] # [[ଚୋରଣୀ ୨]] # [[ଏକା ତୁ ଏକା ମୁଁ]] # [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ମିଷ୍ଟର କହ୍ନେୟା]] # [[ଅଧାଲେଖା ଗପ]] # [[କ୍ରେଜି-୪]] # [[ବିଦ୍ୟାରାଣ]] # [[ଲାଗେ ପ୍ରେମ ନଜର]] # [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା]] # [[ଆସ୍ତିକ ନାସ୍ତିକ]] # [[ଦିଲ୍‌ରେ ଅଛି ତୋ'ରି ନାଁ]] # [[କହିବିନି ତତେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ବାଏ ବାଏ ଦିଲ୍]] # [[ଶେଷ ରାତି]] # [[ବୋଉର ହାତବାକ୍ସ]] # [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା]] # [[ହାଏ କୃଷ୍ଣ]] # [[କିଛି କହିବାର ଅଛି]] # [[ଏଇ ରାକ୍ଷୀ ତୋ' ରକ୍ଷା କବଚ]] # [[ମାୟାବୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କିସ୍ ମିସ୍]] # [[ମହାବାହୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଡିୟୁ ଗୋଦାର]] # [[ଚୁମ୍‌କି ସେ' ତ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିବ ନାହିଁକି]] # [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]] # [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]] # [[ବାଳୀ - ଦ ସେଭିଅର୍]] # [[ତିତ୍‌ଲି]] # [[ମହିଷାସୁର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମରେ ରିସ୍କ ହେଲା ମୋତେ ଇସ୍କ]] # [[ପ୍ରସ୍ଥାନମ୍]] # [[ଓଏ ଅଞ୍ଜଲି]] # [[ତୃଷ୍ଣା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଅଳ୍ପ ଦିନର ଗଳ୍ପ]] # [[ରୁଦ୍ରାଣୀ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର]] # [[ତୁ ମୋର ଓକେ]] # [[ଆମେ ତ ମିଡିଲ୍ କ୍ଲାସ୍]] # [[ସହରୀ ବାଘ (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଛାଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍]] # [[ପୋଲିସ୍ ବାବୁ]] # [[ଲାଇଫ୍‌ରେ କିଛି ବି ହେଇପାରେ]] # [[ମୁଖା (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲାଲ ଓଢ଼ଣି]] # [[ତୋ ନା'ର ମାନେ ହଁ]] # [[ଡିଅର୍ ଲଭ୍]] # [[ନଟରାଜ ୦୦୯]] # [[ତୋ'ର ମୋର କଟି]] # [[ଉଡ଼ନ୍ତା ଥାଳିରେ ଆସିଛି ପ୍ରିୟା]] # [[ନିୟତି]] # [[ମାମା ୱେଡ୍‍ସ୍ ପାପା]] # [[ବନ୍ଦିନୀ]] # [[ବ୍ରେକ୍‍ଅପ୍ ବାଲା ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଫାଲଗୁନ ଚୈତ୍ର]] # [[ବାପା ସୁପର୍‌ମ୍ୟାନ୍]] # [[ବାଜିବଲୋ ସାହାନାଇ]] # [[ବୋହୂ ଆମର ବିଛୁଆତି]] # [[ବିଭ୍ରାନ୍ତ]] # [[କନ୍ୟାଦାନ (୨୦୨୩ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମନ ମ୍ୟୁଜିଅମ୍]] # [[ମନସ୍କ]] # [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀ]] # [[ସରଗ ପୁରରୁ ଆସିଚି ପ୍ରିୟା]] # [[ବାହାଘର ଡଟ୍ କମ୍]] # [[ଟିଙ୍ଗା ରାଜୁ]] # [[ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍]] # [[ଡେଲିଭରି ବୟ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୨]] # [[ଉଷା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଛବିର ମଣିଷ]] # [[ଧୀର ପାଣି ପଥର କାଟେ]] # [[ଶତ୍ରୁ ସଂହାର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ତଦନ୍ତ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[କବିତା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଫଟା କପାଳ]] # [[ତମସା ତୀରେ]] # [[ଭାଗ୍ୟ]] # [[ପୂଜାରିଣୀ]] # [[ଭୁଲ କାହାର]] # [[ମୁଖାଗ୍ନି]] # [[ଧୋ'ରେ ବାବୁ ଧୋ']] # [[ପ୍ରିୟେ ତୁ ମୋ ସିଏ]] # [[ମହାସଂଗ୍ରାମ]] # [[ଶାୟରୀ ଶାୟରୀ]] # [[ପ୍ରେମୀ ନମ୍ବର ୱାନ୍]] # [[ହାପି ଏଣ୍ଡିଂ]] # [[କର୍ତ୍ତବ୍ୟ]] # [[ଆଇପିଏସ୍ ଦୁର୍ଗା]] # [[ପ୍ରିୟାର ପ୍ରି-ୱେଡିଂ ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଧୋକା - ଦି ଗେମ୍ ଅଫ୍ ଲଭ୍]] # [[ପ୍ରତିଶୋଧ]] # [[ପୁଷ୍କରା (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶଙ୍କର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବୋଉ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ପଡ଼ିଗଲି ତୋ ପ୍ରେମରେ]] # [[ପ୍ରୀତି ବନ୍ଧନ]] # [[ଟି]] # [[କସ୍ତୁରୀ (୨୦୨୩ ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ସିନ୍ଦୂର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟୁ ଲେଟ୍]] # [[ଟୁଇନ୍ସ]] # [[ଲାଗିଲା ରଙ୍ଗ ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ସୁକ ଭାଇର ସୋଲେ]] # [[ଲଭ୍ ଇନ୍ ଲଣ୍ଡନ]] # [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟାର୍]] # [[କାଇଁଚ ମାଳି]] # [[ମିଛେଇ ଝିଅ]] # [[ପାଖେ ପାଖେ ଥିବି ହର୍‌ପଲ୍]] # [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ରହିଲା ରାଣ]] # [[ବ୍ୟାସେ ଶୁଣୁଛ]] # [[କର୍ମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଭାଇ: ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]] # [[ଅପରାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅନନ୍ତା]] # [[ବୋଉ ବୁଟୁ ଭୂତ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିନ୍ଦୁସାଗର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁରବି]] # [[ପଙ୍ଗା ନେଇଛି ମୁଁ ଯମ ସାଥୀରେ]] # [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୩]] # [[ପୂୟୋଦକମ୍]] # [[ଆଫା]] # [[ମିସ୍ ରଙ୍ଗବତୀ]] # [[କାନ୍ଦ ମାଷ୍ଟ୍ରେ]] # [[ନଈ ସେପାରି କନକ ଗୋରୀ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସଖା ମୋର ଭୋଳାଶଙ୍କର]] # [[ବର ବଧୂ]] # [[ରକ୍ତ ଗୋଲାପ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାଥୀ ତୁ ମୋର ସାତ ଜନ୍ମର]] # [[ଅପେକ୍ଷା]] # [[ମିଡ୍‌ନାଇଟ୍]] # [[ଜୀବନଦାନ]] # [[ପବିତ୍ର ବନ୍ଧନ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦାସ ବାବୁଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟ ଝିଅ]] # [[ବୋହୂ ଆମର ରଜନୀକାନ୍ତ]] # [[କାଙ୍ଗୁଲା: ମା କାଳୀର ଦଣ୍ଡ ନାଚ]] # [[ସ୍ୱପ୍ନ ସୁନ୍ଦରୀ]] # [[ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ]] # [[ତତେ ଲାଗିଲା ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]] # [[ବିଦେହ]] # [[ମେହେରମୁଣ୍ଡା]] # [[ମୁଁ ତୁମ ସାବିତ୍ରୀ]] # [[ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବନ୍ଧୁ ନୁହେଁ ତୁ ବଧୂ]] # [[ପରିଚୟ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମେମ୍‌ସାହାବ୍]] # [[ମିଷ୍ଟିର ଦୁଷ୍ଟାମୀ]] # [[ମାୟା ମରୀଚିକା]] # [[ମହାକାଳ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମଟରସାଇକେଲ୍]] # [[ଏଇ ବୋଧେ ପ୍ରେମ]] # [[ସାହା ହେବେ ମୋତେ ମା' ମଙ୍ଗଳା]] # [[ମିସ୍ କଲ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍]] # [[ନନ୍ଦ ମାଷ୍ଟରଙ୍କ ଚାଟଶାଳୀ]] # [[ବୋହୂ ୪୨୦]] # [[ନମସ୍ତେ କମଳା ମା' ଗୋ ୩]] # [[ଦର୍ପଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ]] {{Div col end}} ===ସମୃଦ୍ଧିକରଣ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ରାଜୁ ଆୱାରା]] # [[ରୂପା ଗାଁ ର ସୁନାକନିଆଁ]] # [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ନାରାୟଣୀ]] # [[ବିଧାତା (୨୦୦୩ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[କଥାନ୍ତର]] # [[ମାୟା ମିରିଗ]] # [[ମାଟିର ମଣିଷ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଛାଇ]] # [[ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ]] # [[ଚୋରି ଚୋରି ମନ ଚୋରି]] # [[ବୋଉ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଧର୍ମର ହେବ ଜୟ]] # [[ସାକ୍ଷୀ ରହିଲା ଏ ସିଂହଦୁଆର]] # [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ]] # [[ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ ଭଗବାନ]] # [[ଦୋସ୍ତି]] # [[ଆସୁଛି ମୋ କାଳିଆସୁନା]] # [[ଯଶୋଦା (୧୯୯୬ର ସିନେମା)]] # [[ପିପାସା]] # [[ଅକ୍ଷି ତୃତୀୟା]] # [[ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ବତାସୀ ଝଡ଼]] # [[ଗଙ୍ଗ ଶିଉଳି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ହାକିମ ବାବୁ]] # [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ପଟ ଶଙ୍ଖା]] # [[ପରିଣାମ]] # [[ମଥୁରା ବିଜୟ]] # [[ଭଙ୍ଗା ସିଲଟ]] {{Div col end}} # [[ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା]] # [[ଜାଗୃତି ରଥ]] ===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର/ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ବବ୍‌ଲି]] # [[ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ମୀନକେତନ]] # [[ତମସା ମିଶ୍ର]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ନାୟକ]] # [[ସୁସ୍ମିତା ଦାସ]] # [[ଶୀତଲ ପାତ୍ର]] # [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୁନ୍‌ଗୁନ୍‌]] # [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]] # [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]] # [[ଜାଙ୍କଲିନ ପରିଡ଼ା]] # [[ନମ୍ରତା ଦାସ]] # [[ନୈନା ଦାସ]] # [[ଜିନା ସାମଲ]] # [[ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର]] # [[ନମ୍ରତା ଥାପା]] # [[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]] # [[ଗୀତା ରାଓ]] # [[ଭୂମିକା ଦାଶ]] # [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଦେବଯାନୀ]] # [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅରୁଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ]] # [[ଆମେଲି ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ମରଣୀକା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]] # [[ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ]] # [[ସୋନିକା ରାୟ]] # [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ଦାଶ]] # [[ସମୀର ରିଷୁ ମହାନ୍ତି]] # [[ବିଦୁସ୍ମିତା]] # [[ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମେଘା ଘୋଷ]] # [[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]] # [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[କାଜଲ ମିଶ୍ର]] # [[ବବି ମିଶ୍ର]] # [[ମେଘ୍ନା ମିଶ୍ର]] # [[ସୁନୀଲ କୁମାର]] # [[ରାଲି ନନ୍ଦ]] # [[ସନ୍‌ମିରା ନାଗେଶ]] # [[ବିଶ୍ୱଭୂଷଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]] # [[ନିହାରୀକା ଦାଶ]] # [[ସାଜନ୍ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ସମ୍ଭାବନା ମହାନ୍ତି]] # [[ଉତ୍କଣ୍ଠା ପାଢ଼ୀ]] # [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]] # [[ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ]] # [[ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ନିକିତା ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର]] # [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]] # [[ଦୀପକ ବାରିକ]] # [[ଅମ୍ଳାନ ଦାସ]] # [[ହର ରଥ]] # [[ସସ୍ମିତା ପିୟାଲି ସାହୁ]] # [[ନିକିତା]] # [[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]] # [[ସୁଶ୍ରୀ ରଥ]] # [[ଝାନ୍‌ସୀ ରାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଦୀପକ କୁମାର]] # [[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]] # [[ରୁଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପ୍ରଜ୍ଞା ହୋତା]] # [[ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର]] # [[କୋଏଲ ମିଶ୍ର]] # [[ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]] # [[ସଂଗ୍ରାମ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[ପୁପିନ୍ଦର ସିଂହ]] # [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]] # [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁମନ ମହାରଣା]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସାମଲ]] # [[ବ୍ରଜ ସିଂହ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ]] # [[ବୈଶାଳୀ ପରିଡ଼ା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ]] # [[ଅସୀତ ପତି]] # [[ଲଭ୍‌ଲି]] # [[ସୁଧାକର ବସନ୍ତ]] # [[ସୁବାସ ରାଉତ]] # [[ସଲିଲ ମିତ୍ର]] # [[ରାଧାକାନ୍ତ ନନ୍ଦ]] # [[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]] # [[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]] # [[ନାଜିଆ ଆଲାମ]] # [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]] # [[ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି]] # [[ମୁନ୍ନା ଖାଁ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦାସ]] # [[ଦୀପା ସାହୁ (୧୯୮୫ ଜନ୍ମ)]] # [[ଦେବେନ ମିଶ୍ର]] # [[ଗାଗାରିନ ମିଶ୍ର]] # [[ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର]] # [[ଶିଶିର ମୋହନ ପତି]] # [[ସୁରେଶ ବଳ]] # [[ମାମା ମିଶ୍ର]] # [[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]] # [[ହାଡ଼ୁ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] # [[ରବି ମିଶ୍ର]] # [[ଶୁଭକାନ୍ତ ସାହୁ]] # [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମନିଷା ମିଶ୍ର]] # [[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]] # [[ଶ୍ୱେତା ମଲ୍ଲିକ]] # [[କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]] # [[କାବ୍ୟା କିରଣ]] # [[ଦିବ୍ୟା ମହାନ୍ତି]] # [[ବିରାଜ ଦାଶ]] # [[ମୀରା ମହାନ୍ତି]] # [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]] # [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]] # [[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]] # [[ପ୍ରଦୀପ ଭୋଳ]] # [[ପାର୍ଥ ସାରଥୀ ରାୟ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ଝା]] # [[ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୪୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ସୁଧାରାଣୀ ଜେନା]] # [[ବର୍ଷା ନାୟକ]] # [[ବିରେନ ଜ୍ୟୋତି ମହାନ୍ତି]] # [[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]] # [[ଅସିତ ରଞ୍ଜନ ଦାସ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଲେଙ୍କା]] # [[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]] # [[ତାପସ ସରଘରିଆ]] # [[ମଞ୍ଜୁଳା କୁଅଁର]] # [[ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ବେହେରା]] # [[ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ]] # [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସୁମିତ ପଣ୍ଡା]] # [[ସମାଜ ପତି]] # [[ଶିଶିର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ନଗେନ ସାହୁ]] # [[କୁନି ଛତ୍ରିଆ]] # [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଲିପନ ସାହୁ]] {{Div col end}} ===କଥାଚିତ୍ର ହଲ୍=== # [[ମିଶ୍ର ଟକିଜ୍]] # [[ମାଧବ ହଲ୍‌]] ===ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ମହେଶ ବାବୁ]] # [[ଜୟଲଳିତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର]]{{tick}} # [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନ]] # [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ]] # [[ପ୍ରଣୀତା ସୁବାଷ]] # [[ବେଦୀକା]] # [[ଜାନ‌କୀ ସବେଶ]] # [[ହେମା ସେୟାଦ]] # [[ରାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଅମଲା ଅକ୍କିନେନି]] # [[ରକୁଲ ପ୍ରୀତ ସିଂ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ରେଡ୍ଡି]] # [[ଉଦୟ ଭାନୁ]] # [[ରାଧିକା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ନିଶା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଲେସ୍‌ଲି ତ୍ରିପାଠୀ]] (ଓଡ଼ିଆ) # [[ଲାବନ୍ୟା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦୀକ୍ଷା ସେଠ]] # [[ପ୍ରୀତିକା ରାଓ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ଶରଣ]] # [[ଜେନେଲିଆ ଡିସୋଜା]] # [[ବିକ୍ରମ (ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା)]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଶିବକୁମାର]] # [[ମଣି ରତ୍ନମ୍]] # [[ବେଣୁ ମାଧବ]] # [[ଏସ. ପି. ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ପୂନମ କୌର]] # [[ଚାର୍ମି କୌର]] # [[ନିରଞ୍ଜନା ଅନୁପ]] # [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଭରତନ]] # [[ଆନନ୍ଦ ବାବୁ]] # [[ଅମିତ ଭାର୍ଗଭ]] # [[ରମେଶ ଭଟ]] # [[ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା]] # [[ଅଶ୍ୱିନ ବାବୁ]] # [[ମାଧୁରୀ ବ୍ରଗାଞ୍ଜା]] # [[ମେଘା ବର୍ମନ]] # [[ମଞ୍ଜୁ ଭାଷିଣୀ]] # [[ଅଶକର ସୌଦାନ]] # [[ଅରୁଣ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର୍]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବି. ଧନଞ୍ଜୟ]] # [[ପୁନର୍ନବୀ ଭୂପଲାମ]] # [[ଡିଂଗ୍ରୀ ନାଗରାଜ]] # [[ଗଣେଶକର]] # [[କୁମାର ଗୋବିନ୍ଦ]] # [[ବମ୍ବେ ଜ୍ଞାନମ]] # [[ଅଭିନବ ଗୋମତାମ]] # [[ଗୋକୁଳନାଥ]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଦେୱାନ]] # [[ବାଭା ଚେଲ୍ଲାଦୁରାଇ]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣେ ଗାୱଡ଼େ]] # [[ଲଳିତା କୁମାରୀ]] # [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ]] # [[ମମିତା ବାଇଜୁ]] # [[ବଳରାଜ]] # [[ଡି. ବାଲଶୁଭ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ବୋଳାର]] # [[ବାସୁ ଇନ୍ତୁରୀ]] # [[ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜୟରାମ]] # [[ଜେନି (ଅଭିନେତା)]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ଜୋସ]] # [[ନିବେଦିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଆତ୍ମିକା]] # [[ଦେବଦାସ କନକଲା]] # [[ଟି. କନକମ]] # [[ଦେବୀ ଅଜିତ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ଆକାଶ]] # [[ସାଣ୍ଡ୍ରା ଆମି]] # [[ଜେନିଫର ଆଣ୍ଟୋନି]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଅଶୋକନ]] # [[ଚିଟ୍ଟି ବାବୁ]] # [[ପ୍ରସାଦ ବାବୁ]] # [[ରାମାନି ଆମ୍ମାଲ]] # [[ଇରା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଭାସ୍କରନ୍]] # [[ବେବି ଆମେୟା]] # [[ସବିତା ଆନନ୍ଦ]] # [[ଗୋପିକା ଅନିଲ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବୀଣା ଆଣ୍ଟୋନି]] # [[ଅନୁମୋଲ]] # [[ଅନୁଶ୍ରୀ (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅନୁଶ୍ରୀ (ମାଲାୟାଲମ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ବାସ୍ତାରେ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଅରବିନ୍ଦ]] # [[ନୀତା ଅଶୋକ]] # [[ଋତୁ ବର୍ମେଚା]] # [[ମୁସ୍କାନ ସେଠୀ]] # [[କାଇରା ଦତ୍ତ]] # [[ବାଭିତ୍ରା]] # [[ଶିବାନୀ ଭାଇ]] # [[ଭାରତୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[କୀର୍ତ୍ତି ଭଟ]] # [[ଭବାନୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ହିମା ବିନ୍ଦୁ]] # [[ରେଶ୍ମି ବୋବାନ]] # [[ତିରୁବୀର]] # [[ମାହେଶ୍ୱରୀ ଚାଣକ୍ୟନ]] # [[ସ୍ନିଶା ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ଶ୍ରୀଜା ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ରବିନା ଦାହା]] # [[ବି. ଜୟମ୍ମା]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଅୟଙ୍ଗର]] # [[ଜୀବିତ ରାଜଶେଖର]] # [[ଗିଜୁ ଜନ]] # [[ଜୋମୋଲ]] # [[ପ୍ରମିଳା ଜୋଶାଇ]] # [[କେ. କେ. ସୌନ୍ଦର]] # [[ସିତାରା କୃଷ୍ଣକୁମାର]] # [[ଶ୍ରୀତୁ କୃଷ୍ଣନ]] # [[ଇଲାବାରାସି]] # [[ଆୟେଶା ଜୀନତ]] # [[ବୀନିତା]] # [[ଶ୍ରୀଦେବୀ ବିଜୟକୁମାର]] # [[ବିଜୟାକୁମାରୀ]] # [[ସ୍ମୃତି ଭେଙ୍କଟ]] # [[ବନିତା ବସୁ]] # [[ପଦ୍ମା ବାସନ୍ତି]] # [[ବାଣୀଶ୍ରୀ]] # [[ବୈଷ୍ଣବୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅକ୍ଷୟ ଉଦୟକୁମାର]] # [[ରିତିକା ତାମିଲ ସେଲ୍‌ଭି]] # [[ସ୍ୱାତିସ୍ତ କ୍ରିଷ୍ଣନ]] # [[ରେମ୍ୟା ସୁରେଶ]] # [[ସୁନେତ୍ରା]] # [[ବିଚିତ୍ରା]] # [[ତଲ୍ଲାବଜ୍ଜୁଲ ସୁନ୍ଦରମ୍]] # [[ସୁନ୍ଦର କୃଷ୍ଣ ଉର୍ସ]] # [[ସୁଜିତା]] # [[ମଙ୍ଗଳଗିରି ଶ୍ରୀରଞ୍ଜନୀ]] # [[ଶ୍ରୀନାଥ ବଶିଷ୍ଠ]] # [[ଅନୀଲା ଶ୍ରୀକୁମାର]] # [[ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ସୁନ୍ଦରରାଜନ]] # [[ଶନ୍‌ମୁଖ ଶ୍ରୀନିବାସ]] # [[ଏମ୍. ରାମକୃଷ୍ଣ]] # [[ବ୍ରିଗିଡ଼ା ସାଗା]] # [[ନିଗ୍ରୋ ଜନି]] # [[ଅସ୍ମିତା ନୀଲମେଗମ]] # [[ରିୟା ବିଶ୍ୱନାଥନ]] # [[ଭେଙ୍କଟ ରଙ୍ଗନାଥନ]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ରମିଶେଟ୍ଟି]] # [[ଅକ୍ଷତା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ସାଲୁ ମେନନ]] # [[ବ୍ଲେସି କୁରିଏନ]] # [[ରିତିକା ନାୟକ]] # [[ବିପିନ ଜୋସ]] # [[ମଦନ ଜୈନ]] # [[ସୁସାନ ଜର୍ଜ]] # [[ଦର୍ଶାନା ଦାସ]] {{Div col end}} ===ହିନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ]] # [[ସାରିକା ଠାକୁର]] # [[ଅକ୍ଷରା ହାସନ]] # [[ପୂଜା ବେଦୀ]] # [[ଗୌହର ଖାନ]] # [[ନିଗାର ଖାନ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]] # [[ପରିଣୀତି ଚୋପ୍ରା]] # [[ମୀରା ଚୋପ୍ରା]] # [[ମୌନୀ ରାୟ]] # [[ମନ୍ନାରା ଚୋପ୍ରା]] # [[କ୍ରୀତି ସନନ]] # [[ବିଦ୍ୟା ବଲାନ]] # [[ଆଲିଆ ଭଟ୍ଟ]] # [[ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ]] # [[କଙ୍ଗନା ରାଣାବତ]] # [[ପୂଜା ଭଟ୍ଟ]] # [[ସୋନାଲୀ ବେନ୍ଦ୍ରେ]] # [[ସୋନମ କପୁର]] # [[ଶ୍ରଦ୍ଧା କପୁର]] # [[ତବୁ]] # [[ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା]] # [[ତାପସୀ ପନ୍ନୁ]] # [[ୟାମି ଗୌତମ]] # [[ଭୂମିକା ଚାୱଲା]] # [[ରିମି ସେନ]] # [[ପୂଜା ହେଗଡ଼େ]] # [[ଆତିୟା ସେଟ୍ଟି]] # [[ରିତିକା ସିଂହ]] # [[ଭୂମି ପେଦନେକର]] # [[ବାଣୀ କପୁର]] # [[ଆୟେଶା ଟକିଆ]] # [[ଅସିନ]] # [[ଦିଶା ପଟାନୀ]] # [[ସାୟେଶା ସୈଗଲ]] # [[ସୈୟାମି ଖେର]] # [[ହୁମା କୁରୈଶୀ]] # [[ହଂସିକା ମୋଟୱାନୀ]] # [[ଜରୀନ ଖାନ]] # [[ଶମିତା ସେଟ୍ଟି]] # [[ମଲାଇକା ଆରୋରା]] # [[ଅମ୍ରିତା ରାଓ]] # [[ଇଶା ଗୁପ୍ତା]] # [[ଚିତ୍ରଙ୍ଗଦା ସିଂହ]] # [[ଡାଏନା ପେଣ୍ଟୀ]] # [[ଡେଜି ଶାହା]] # [[ସାନା ଖାନ]] # [[ହୁମାଇମା ମଲିକ]] # [[ରୀମା ଲାଗୁ]] # [[ନେହା ଶର୍ମା]] # [[ଦିଶା ବକାନୀ]] # [[କ୍ରିଷ୍ଟୀନା ଅଖିବା]] # [[ସୋନାଲ ଚୌହାନ]] # [[ଅଦା ଶର୍ମା]] # [[ଏବଲିନ ଶର୍ମା]] # [[କିଆରା ଆଡଭାନୀ]] # [[ଶାଜାନ ପଦ୍ମସୀ]] # [[ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ମଧୁରିମା ତୁଲୀ]] # [[ଅଦିତି ରାଓ ହୈଦରୀ]] # [[ସୌମ୍ୟା ଟଣ୍ଡନ]] # [[ନିହାରିକା ସିଂହ]] # [[ରିଆ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[କରୀନା କପୁର]] # [[ଅନୁଷ୍କା ଶର୍ମା]] # [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[କାଜଲ]] # [[ରଣବୀର କପୁର]] # [[ଶାହିଦ କପୁର]] # [[ରିୟା ସେନ]] # [[ରଣଦୀପ ହୁଡ୍ଡା]] # [[ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପ]] # [[ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ]] # [[ଇମ୍ରାନ ଖାଁ]] # [[ଆର୍. ମାଧବନ୍]] # [[ପ୍ରୀତି ଜିଣ୍ଟା]] # [[ଫରହାନ ଅଖତାର]] # [[ଆୟେଶା ଝୁଲ୍କା]] # [[ସାରା ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍]] # [[ଦିବ୍ୟଙ୍କା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଲାରା ଦତ୍ତ]] # [[ମାନୁଷି ଛିଲ୍ଲର]] # [[ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା]] # [[ସୁମନ ରାଓ]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ ରାଜପୁତ]] (ଉନ୍ନତ) # [[ନୀତିଶ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ନାୟକ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ତ୍ରିବେଦୀ]] # [[ରାଜୁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ]] # [[ମନପ୍ରୀତ ଅଖତାର]] # [[ମୁକ୍ତିୟାର୍ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ସଞ୍ଚିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅନୁପମା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ସତିଶ କୌଶିକ]] # [[ସୁନୀଲ ପାଲ୍]] # [[ନାଜିଆ ହାସନ]] # [[ତରୁଣ ବୋଷ]] # [[ରାମଜି ଗୁଲାଟି]] # [[ମାୟା ଅଲଗ]] # [[ଦିତ୍ୟା ଭାନ୍ଦେ]] # [[ଅଲ୍ଲୀ ଅସଗର]] # [[ଗୌରବ ବଜାଜ]] # [[ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ]] # [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦତ୍ତ]] # [[ସୋନୁ ଚନ୍ଦ୍ରପାଲ]] # [[ଶ୍ୱେତା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସାଇ ଲୋକୁର]] # [[ରାକେଶ ଦିୱାନ]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଜୋୟା ହୁସେନ]] # [[ଅନୀଲ ଚରଣଜିତ]] # [[ସ୍ନିଗ୍ଧା ଆକୋଲକର]] # [[ଆଣ୍ଡ୍ରିଆ ଡି'ସୋଜା]] # [[ସୁରଭି ଚୋକସି]] # [[ରେଶମୀ ଘୋଷ]] # [[ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଦାମୋଦର ଦବକେ]] # [[ଗୋପାଳ ଦତ୍ତ]] # [[ବାଲ ଧୁରୀ]] # [[ଦିନିୟାର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର]] # [[ଆକାଶ ଦାଭାଡ଼େ]] # [[ଇହାନ ଭଟ୍ଟ]] # [[ବୈଷ୍ଣବୀ ଗନାତ୍ରା]] # [[ସୁରୀଲୀ ଗୌତମ]] # [[କେଶବରାଓ ଦାତେ]] # [[ନୟନତାରା (ମରାଠୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ମେହେକ ମନୱାନୀ]] # [[ସୁହାନି ଧାଙ୍କି]] # [[ସୌରଭ ଦୁବେ]] # [[ଅମିନ ଗାଜି]] # [[ବେଞ୍ଜାମିନ ଗିଲାନି]] # [[ରବି ଗୋସାଇଁ]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୋନୀ ବର୍ମା]] # [[ଗୌତମ ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ରମଣ ଗୁପ୍ତା]] # [[ଅଶ୍ୱିନ ଚିତଳେ]] # [[ଉଜ୍ୱଳ ଚୋପ୍ରା]] # [[ରୁଚା ଇନାମଦାର]] # [[ଅନୱର ହୁସେନ]] # [[ଇକବାଲ ଆଜାଦ]] # [[ବିକ୍ରାନ୍ତ ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ନିକୋଲେଟ ବାର୍ଡ଼]] # [[କନ୍ନନ ଅୟର]] # [[ଆରଧନା ଜଗୋଟା]] # [[ଚିରାଗ ଜାନି]] # [[କିରଣ ଜନଜାନି]] # [[ଦୀପକ ଜେଠୀ]] # [[ଜିଲ୍ଲୂ]] # [[ରାଜେଶ ଯୋଶୀ]] # [[ୱହୀଦା ରହମାନ]] # [[ସନୋବର କବୀର]] # [[କାମିନୀ କଦମ]] # [[ମେହୁଲ କାଜାରିଆ]] # [[ମୁସ୍ତାକ କାକ]] # [[ଶୀତଲ କାଲେ]] # [[କମଲ ରାୟ]] # [[ଦୁର୍ଗାବାଇ କାମତ]] # [[ଅକ୍ଷୟ କପୁର]] # [[ନମିତା ଦୁବେ]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ଆନନ୍ଦ]] # [[ନୂପୁର ସନନ]] # [[ଗାୟତ୍ରୀ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଲିନ ଲୈଶରାମ]] # [[ଦିନେଶ ଫଡନିସ୍]] # [[ଐଶର୍ଯ୍ୟା ଅର୍ଜୁନ]] # [[ଜାଫର କରାଚିୱାଲା]] # [[ନିମ୍ରତ କୌର ଆଲୁୱାଲିଆ]] # [[ଶାଗୁଫ୍ତା ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ଚନ୍ଦନ ଆନନ୍ଦ]] # [[ସାହିଲ ଆନନ୍ଦ]] # [[ଆଶିଷ କୁମାର]] # [[ରାମ ଆୱାନା]] # [[କବିତା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରାଣୀ ହଜାରିକା]] # [[ଆସମା ବଦର]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ଆବ୍ରୋଲ]] # [[ଅଦିତି ଗୌତମ]] # [[ଅନନ୍ୟା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରୀନା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରତି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ]] # [[ଡଲି ଆହଲୁୱାଲିଆ]] # [[ୱାସନା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ରିଚା ଆହୁଜା]] # [[ଶୁଭି ଆହୁଜା]] # [[କ୍ରିସେଲ୍ଲେ ଆଲମେଇଦା]] # [[ଅଞ୍ଜୋରି ଅଲଗ]] # [[ମୋନା ଅମ୍ବେଗାଓଁକର]] # [[ଅଲକା ଅମିନ]] # [[ଦୀପିକା ଅମିନ]] # [[ପ୍ରୀତି ଅମିନ]] # [[ଶମତା ଆଞ୍ଚନ]] # [[ଅପୂର୍ବା ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ରୋମା ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଶାଲିନୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ବିନି ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଓଜସ୍ୱୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଚାରୁ ଅସୋପା]] # [[ଅବନ୍ତିକା ହୁଣ୍ଡାଲ]] # [[କାଞ୍ଚନ ଅବସ୍ତି]] # [[ଅୟେନ୍ଦ୍ରୀ ଲୱନିୟା ରାୟ]] # [[ଫରିନା ଆଜାଦ]] # [[ନୀଳିମା ଆଜୀମ]] # [[ତନବୀ ଆଜମୀ]] # [[ପୋନାମ୍ମା ବାବୁ]] # [[ପ୍ରିୟା ବଦଲାନି]] # [[ଶୀନା ବଜାଜ]] # [[ସ୍ୱାତୀ ବାଜପେୟୀ]] # [[ସୋନିଆ ବଲାନୀ]] # [[ନେହା ବାମ୍]] # [[ନେହା ବମ୍ବ]] # [[ଶ୍ୱେତା ବାନ୍ଦେକର]] # [[ସୁଚିତ୍ରା ବାନ୍ଦେକର]] # [[ବୀଣା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ରତ୍ୟୁଷା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ପ୍ରାଚୀ ବଂଶଲ]] # [[ସ୍ମିତା ବଂଶଲ]] # [[ଉତ୍ତରା ବାଓକର]] # [[ଶୃତି ବାପନା]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣାନ୍ନ ବାରେଟ୍ଟୋ]] # [[ଭକ୍ତି ବାରଭେ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବସ୍ସି]] # [[ପ୍ରିୟା ବାଥିଜା]] # [[ସମୀକ୍ଷା ଭଟନାଗର]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ବାତ୍ରା]] # [[ସୁପ୍ରିୟା କୁମାରୀ]] # [[ଏକରୂପା ବେଦି]] # [[ରିଚା ଭଦ୍ରା]] # [[ସୋନାରିକା ଭଦୋରିଆ]] # [[ଚାନ୍ଦନୀ ଭଗୱାନନି]] # [[ନତାଶା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[କିରଣ ଭାର୍ଗବ]] # [[ଅଦିତି ଭାଟିଆ]] # [[ତନ୍ୱୀ ଭାଟିଆ]] # [[ଦିବ୍ୟା ଭଟନାଗର]] # [[ଧରତୀ ଭଟ୍ଟ]] # [[ବିମି ଭଟ୍ଟ]] # [[ଜୟା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଯୋଗିତା ବିହାନୀ]] # [[ଡଲି ବିନ୍ଦ୍ରା]] # [[ଶୃତି ବିଷ୍ଟ]] # [[ସୋନମ ବିଷ୍ଟ]] # [[ଅନଂଶା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ନବିନା ବୋଲେ]] # [[ଦେବିନା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ରିବା ବବର୍]] # [[ପ୍ଲବିତା ବଡ଼ଠାକୁର]] # [[ଗୌରବ ଶର୍ମା]] # [[ରୋଞ୍ଜିନୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଡୋନାଲ ବିଷ୍ଟ]] # [[ସୁମୋନା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ରିଷିକା ସିଂହ ଚନ୍ଦେଲ]] # [[ସୁରଭି ଚନ୍ଦନା]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଚନ୍ଦୋଲା]] # [[ଶାଲିନୀ ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ରୁହି ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ପାରୁଲ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଚାର୍ଲି ଚୌହାନ]] # [[ନେହା ଚୌହାନ]] # [[ପାର୍ନିଟ ଚୌହାନ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ଚୌହାନ]] # [[ହେମାନୀ ଚାୱଲା]] # [[ପ୍ରୀତିକା ଚାୱାଲା]] # [[ନୀନା ଚୀମା]] # [[ବିଭା ଚିବ୍ବେର]] # [[ଦିୟା ଚୋପ୍ରା]] # [[ରୋଷଣୀ ଚୋପ୍ରା]] # [[ତ୍ରିଧା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ମନୁଲ ଚୁଡ଼ସାମା]] # [[ନୌହୀଦ ସେରୁସୀ]] # [[ବେନାଫ ଦାଦାଚାନ୍ଦଜି]] # [[ଫିରଦୌସ ଦାଦି]] # [[ସୁମନା ଦାସ]] # [[ରିୟା ଦୀପ୍ସି]] # [[ଶାଳ୍ମଳୀ‌ ଦେଶାଇ]] # [[ଟିନା ଦେଶାଇ]] # [[ଜାଲାକ ଦେଶାଇ]] # [[ଅଶୀତା ଧବନ]] # [[ଦିବ୍ୟା ସେଠ]] # [[ଶାଇନି ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ତନ୍ୱୀ ଡୋଗରା]] # [[ବାହବିଜ ଦୋରାବଜୀ]] # [[କିରଣ ଦୁବେ]] # [[ରଶ୍ମି ଅଗଡ଼େକର]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ସୁସ୍ମିତା]] # [[ସ୍ମିତା ଜୟକର]] # [[ଆସୱାରି ଯୋଶୀ]] # [[ସୁଧୀର ଯୋଶୀ]] # [[ବ୍ରଜେନ୍ଦ୍ର କାଲା]] # [[ସୋନିଆ କପୁର]] # [[ଶାମା ଦୁଲାରୀ]] # [[ଅନୀତା କନ୍ୱଲ]] # [[ସୁରଭି ଜାଭେରୀ ବ୍ୟାସ]] # [[ବନ୍ଦନା ବିଠଲାନୀ]] # [[ବନମାଳା ପାୱାର]] # [[ନିମିଶା ବଖାରିଆ]] # [[ପ୍ରାଚୀ ବୈଷ୍ଣବ]] # [[ନୀଲୁ ବଘେଲା]] # [[ଶୃତି ଉଲଫତ]] # [[କନିକା ତିୱାରୀ]] # [[ଡଲି ଠାକୁର]] # [[ଶିବାନୀ ଟଙ୍କଶାଳେ]] # [[ରୁକ୍ସାନା ତବସୁମ]] # [[ରାଜୁ ତାଲିକୋଟେ]] # [[ସୁନ୍ଦର ସିଂହ]] # [[ଏକତା ସୋହିନୀ]] # [[ରିଶବ ସିହ୍ନା]] # [[ପ୍ରତିଭା ସିହ୍ନା]] # [[ପ୍ରାଚୀ ସିହ୍ନା]] # [[ପୁନମ ସିହ୍ନା]] # [[ଲଭ୍ ସିହ୍ନା]] # [[ଯାମିନୀ ସିଂହ]] # [[ସିମୋନ ସିଂହ]] # [[ବିଶାଲ ଓମ ପ୍ରକାଶ]] # [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା (ଅଭିନେତା)]] # [[ନେୟହା ଶର୍ମା]] # [[ମୃଣାଳିନୀ ଶର୍ମା]] # [[ଦାନିଶ ଅଖତାର ସୈଫି]] # [[ଆରତୀ ପୁରି]] # [[କୋଏଲ ପୁରି]] # [[ବିନୟ ନାଦକର୍ଣ୍ଣି]] # [[ଗିନ୍ନି ବିରଦୀ]] # [[ହର୍ଷ ଖୁରାନା]] # [[ବିକି ବାତ୍ରା]] # [[ଲାବଣ୍ୟ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସୁମିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଆଦେଶ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚାୱଲା]] # [[ସୋଲୋନି ଡାଇନି]] # [[ଯୀଶୁ ଦାଶଗୁପ୍ତା]] # [[ଗୌରବ ୱଧ୍ୱା]] # [[ଗୁଞ୍ଜନ ବିଜୟା]] # [[ବିଜୟ ବିକ୍ରମ ସିଂହ]] # [[ଅଳକା ବର୍ମା]] # [[ସଚଳ ତ୍ୟାଗୀ]] # [[ସୁରଭି ତିୱାରୀ]] # [[କମଲିକା ଗୁହା ଠାକୁରତା]] # [[ରାଖି ବିଜନ]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ତାଇଡେ]] # [[ରିଚା ସୋନି]] # [[ଇରା ସୋନି]] # [[ହେମା ସିଂହ]] # [[ଗରିମା ବିକ୍ରାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[ଅନୁଷ୍କା ସିଂହ]] # [[ଅଲିଶା ସିଂହ]] # [[ଶିପସି ରଣା]] # [[ଶିବ କୁମାର ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ମୋନିକା ଶର୍ମା]] # [[ଇଶାନୀ ଶର୍ମା]] # [[ସମୀର ଶାହ]] # [[କରିନା ଶାହ]] # [[ପପିୟା ସେନଗୁପ୍ତା]] # [[ନାଜିଆ ହାସନ ସୟଦ]] # [[ଦିବଜୋତ ସବରୱାଲ]] # [[ରୋଷଣୀ ରସ୍ତୋଗୀ]] # [[ଭବାନୀ ପୁରୋହିତ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ପୁଞ୍ଜ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବୋରା]] # [[ସନାୟା ପିଠାୱାଲା]] # [[ରାଜୀବ ପଲ]] # [[ପ୍ରତିଭା ପଲ]] # [[ଜାହିଦା ପାରବୀନ]] # [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ପଣ୍ଡିତ]] # [[ସୋନଲ ପ୍ରତିହାର]] # [[ସଞ୍ଜୀବ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ମେଲିସା ପାଇସ]] # [[ସୁହାସ ପଳଶୀକର]] # [[ନଳିନୀ ନେଗି]] # [[ପୂନମ ନାରୁଲା]] # [[ୱସିମ ମୁସ୍ତାକ]] # [[ଶ୍ରୀତମା ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ଅମୃତା ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ନୀଲ ମୋଟୱାନୀ]] # [[ତପସ୍ୱୀ ମେହଟା]] # [[ଅମିତ ମେହରା]] # [[ମେହେରଜାନ ମାଜଦା]] # [[ଶୀତଲ ମୌଲିକ]] # [[ଅଭିଶେକ ମହେନ୍ଦ୍ରୁ]] # [[ପାରସ ମଦାନ]] # [[କପିଲ ସିଂହ ଲାବଣୀ]] # [[ସୁନିଲ ଲହରୀ]] # [[ବିଜୟେନ୍ଦ୍ର କୁମେରିୟା]] # [[ଭାବନା ଖତ୍ରି]] # [[ଶାଲିନୀ ଖାନ୍ନା]] # [[ତନୁ ଖାନ]] # [[ସାରା ଆଫ୍ରୀନ ଖାନ]] # [[ଅଲିଜା ଖାନ୍]] # [[ଆଲମ ଖାନ୍]] # [[ଆଫାନ ଖାନ୍]] # [[ପରବୀନ କୌର]] # [[ପ୍ରୀତ କୌର ନାୟକ]] # [[ପ୍ରତିମା କାଜମି]] # [[ନେହା କଉଲ]] # [[କେତନ କରାଣ୍ଡେ]] # [[ଅନୁପ୍ରିୟା କପୁର]] # [[ଅକ୍ଷିତା କପୁର]] # [[ବୀନିତ କକ୍କଡ଼]] # [[ସୋନାଲିକା ଜୋଶୀ]] # [[ମଦନ ଜୈନ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଯାଦବ]] # [[ବୀନତି ଇଦନାନୀ]] # [[ବିପୁଳ ଗୁପ୍ତା]] # [[ମେଘା ଗୁପ୍ତା]] # [[କୃଷ୍ଣକାନ୍ତ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ପ୍ରାଜକ୍ତା ଦୁସାନେ]] # [[ପୌଲମି ଦାସ]] # [[ବିବେକ ଦହିୟା]] # [[ଅଜୟ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଶୈଳ ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ମନୋଜ ଚନ୍ଦିଲା]] # [[ରୋହିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସମୃଦ୍ଧ ବାୱା]] # [[ସଞ୍ଜୟ ବାତ୍ରା]] # [[ସନ୍ଦୀପ ବସ୍ୱନା]] # [[ଗୌରବ ଏସ୍ ବଜାଜ]] # [[ଅଭିଶେକ ଅବସ୍ଥି]] # [[ଜୁହି ଅସଲମ]] # [[ରିତ୍ୱିକ ଅରୋରା]] # [[ପାରସ ଅରୋରା]] # [[ଆୟୂଷ ଆନନ୍ଦ]] # [[ଫାହାଦ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ନିକି ଅନେଜା ୱାଲିଆ]] # [[ଅଜୟ ୱଢାବକର]] # [[ସଲମାନ ଅଲୀ]] # [[ଛାୟା ବୋରା]] # [[ଆହିଲ ଖାନ]] {{Div col end}} === ବଙ୍ଗାଳୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ସୋନାଲୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ସମିତ ଭଞ୍ଜ]] # [[ଅନୁବ୍ରତ ବସୁ]] # [[ସବ୍ୟସାଚୀ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ତୁହିନା ଦାସ]] # [[କଲ୍ୟାଣ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[କାବେରୀ ବୋଷ]] # [[ତିତାସ ଭୌମିକ]] # [[ତୁଳସୀ ଲାହିରି]] # [[ବିପ୍ଳବ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ତପେନ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ସାହେବ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ଦେ]] # [[ନିମୁ ଭୌମିକ]] # [[ପପିୟା ଅଧିକାରୀ]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[କମଲିକା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ମୁନମୁନ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ରୋହିଣୀ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସାୟନ୍ତିକା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସୋମା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପାରମା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସୌମିଲି ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ଅନିନ୍ଦିତା ବୋଷ]] # [[ମିଠୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଅନାମିକା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ବିଦିପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ମେଘା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ରୀତା ଦତ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ସୁଦୀପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଦେବଲୀନା ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ଲକେଟ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ସୋନାଲି ଚୋଧୁରୀ]] # [[ମିଶ୍ମୀ ଦାସ]] # [[ସମତା ଦାସ]] # [[ଶୃତି ଦାସ]] # [[ସମାପିକା ଦେବନାଥ]] # [[ଲିଲି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଶ୍ରେୟାଶ୍ରୀ ରାୟ]] # [[ସଂଘମିତ୍ରା ତାଲୁକଦାର]] # [[ଆୟୂଷୀ ତାଲୁକଦାର]] # [[ଭୋଲା ତମାଙ୍ଗ]] # [[ମିସ୍ ଶେଫାଳି]] # [[ରିତ୍ତିକା ସେନ]] # [[ଅନାମିକା ଶାହା]] # [[ନବନୀତା ମାଲାକାର]] # [[ତିୟାଶା ଲେପ୍ଚା]] # [[ଟୁମ୍ପା ଘୋଷ]] {{Div col end}} === ମରଠୀ କଳାକାର === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ସଂସ୍କୃତି ବାଲଗୁଡେ]] # [[ଉମା ଭେଣ୍ଡେ]] # [[ଦେବିକା ଦଫ୍ତରଦାର]] # [[ପ୍ରସାଦ ଜୱାଦେ]] # [[ଅଂଶୁମାନ ଜୋଶୀ]] # [[ରସିକା ଯୋଶୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମରାଠେ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କୋହ୍ଲଟକର]] # [[ଭାରତୀ ଆଚରେକର]] # [[ସୁରୁଚି ଅଦରକର]] # [[ଶିବାନୀ ବାଓକର]] # [[ଅଦିତି ଭାଗବତ]] # [[ଅଭିଜ୍ଞା ଭାବେ]] # [[ତୃପ୍ତି ଭୋୟାର]] # [[ରୂପାଲି ଭୋସଲେ]] # [[ଅମୃତା ଦେଶମୁଖ]] # [[ଗୌତମୀ ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ଇଶା ଦେ]] # [[ମେଘା ଧାଡ଼େ]] # [[ମିତାଲୀ ଜଗତାପ ବରାଡ଼କର]] # [[ସ୍ୱାନନ୍ଦୀ ଟିକେକର]] # [[ପ୍ରଦୀପ ପଟବର୍ଦ୍ଧନ]] # [[ମାନସୀ ନାଏକ]] # [[ବାଳ କର୍ବେ]] {{Div col end}} ===ଓଡ଼ିଆ ଯାତ୍ରା କଳାକାର=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ପାଢ଼ୀ]] # [[ଦୀପକ ଜେନା]] # [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ଭିକୁ ସେଠ୍]] # [[କିଶୋର ମହାପାତ୍ର]] # [[ରବି ଶତପଥୀ]] # [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର (ଯାତ୍ରା କଳାକାର)]] # [[ପୀୟୂଷ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ରଥ]] {{Div col end}} === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଆଶା ବରଦଳାଇ]] # [[ପୁଷ୍କର ଭାନ]] # [[ରାଜ୍ ବ୍ରାର୍]] # [[ଅଳଙ୍କୃତା ବୋରା]] # [[ଅମୃତା ଗୋଗୋଇ]] # [[ମଳୟା ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ଜିନାଲ ବେଲାନି]] # [[ବର୍ଷାରାଣୀ ବିଷୟା]] # [[ଉର୍ବଶୀ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଦୀପିକା ଯୋଶୀ-ଶାହ]] # [[ନିହାରିକା କାରିର]] # [[ପୂଜା ବର୍ମା]] # [[ରାଧିକା ବାଜ]] # [[ଆୟୁଷୀ ତିୱାରୀ]] # [[ମୋନା ଥିବା]] # [[ତାରା (ଆସାମର ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[କୌସର ପାଦାମସି]] # [[ରାମାୟାନାମ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶାସ୍ତ୍ରୀ]] # [[ଖାନ ମସ୍ତାନା]] # [[ମନୀଷ କୌଶିକ]] # [[ଅଦନାନ ସାଜିଦ ଖାନ୍]] # [[ଶୁଭି ଶର୍ମା]] # [[ସ୍ୱାତି ନନ୍ଦ]] # [[ଶିଶିର କଶ୍ୟପ]] # [[ପୂଜା ଜୋଶୀ]] # [[ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ସାଇକିଆ]] {{Div col end}} == ଲୋକ କଥା/ଗୀତ/ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ == {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅଲ୍ଲାଃ ଜିଲାଇ ବାଇ]] # [[ଅମର ଆର୍ଷୀ]] # [[ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା]] # [[ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭୋଇ]] # [[ହେମାଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ବିନ୍ଧ୍ୟବାସିନୀ ଦେବୀ]] # [[ବିଞ୍ଜମୁରି ସୀତାଦେବୀ]] # [[ଗୌରୀ ଦେବୀ]] # [[ହେମୁ ଗଦାଭି]] # [[ଡଲି ଗୁଲେରିଆ]] # [[ମଧୁ ମଂସୁରୀ ହସମୁଖ]] # [[ଅଭ୍ୟା ହିରଣମୟୀ]] # [[ଜଗଜିତ କୌର]] # [[ଜଗମୋହନ କୌର]] # [[ରଞ୍ଜିତ କୌର]] # [[ଡପୁ ଖାଁ]] # [[ବେଲ୍ଲି ଲଳିତା]] # [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଲତା (ଗାୟିକା)]] # [[ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା]] # [[ମାଳବଲ୍ଲୀ ମହାଦେବସ୍ୱାମୀ]] # [[ଲୋପାମୁଦ୍ରା ମିତ୍ର]] # [[ନିଜାମୀ ବନ୍ଧୁ]] # [[ଦେଶରାଜ ପଟେରିୟା]] # [[ପିଙ୍ଗଳଶୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଗଢ଼ବୀ]] # [[ମୀନା ରଣା]] # [[ବି. କେ. ସାମନ୍ତ]] # [[ତଞ୍ଜାଇ ସେଲଭି]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ସିନ୍ଧେ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ]] # [[ବଙ୍ଗପାଣ୍ଡୁ ଉଷା]] # [[ବିଞ୍ଜମୁରି ଅନସୂୟା ଦେବୀ]] # [[ବିମଳାକ୍କା]] # [[କାଶୀନାଥ ଯାଦବ]] # [[ପୂଙ୍ଗାନି]] # [[ବରୁଣ ଆହୁଜା]] # [[ଦିପାଳୀ ବଡ଼ଠାକୁର]] # [[ମାଧୁରୀ ବଡ଼ଥୱାଲ]] # [[ବତୂଲ ବେଗମ]] # [[କଳିକା ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଦିୱାଲିବେନ ଭିଲ]] # [[ଆଦିତ୍ୟ ଗାଦଭି]] # [[ଦାଦୁଦାନ ଗାଦଭି]] # [[ଟରାସ କୋମ୍ପାନିଚେଙ୍କୋ]] # [[ଦିଲ୍‌ଶାଦ ଅଖତାର]] # [[ସେନ୍ଥିଲ ଗଣେଶ]] # [[ରତନ କାହାର]] # [[ମଧୁ କମ୍ବିକାର]] # [[କୁଟଲେ ଖାନ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ବେଗଦା]] # [[ବାଦ୍ଦେପାଲ୍ଲି ଶ୍ରୀନିବାସ]] # [[ନବନୀତ ଆଦିତ୍ୟ ୱାଇବା]] # [[ଭିକାରୀ ଠାକୁର]] # [[କବୀର କଳା ମଞ୍ଚ]] # [[ସକିନୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ]] # [[ଚନ୍ଦର ସିଂହ ରାହି]] # [[ରଜନୀଗନ୍ଧା ଶେଖାୱତ]] # [[ପୁଷ୍ପବତୀ ପୋୟପାଦଠୁ]] # [[କୁତବି ବ୍ରଦର୍ସ]] # [[ପେଞ୍ଚାଲ ଦାସ]] {{Div col end}} ==କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍== {{Div col|colwidth=15em}} # [[କୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା]] # [[ଏକତା ବିଷ୍ଟ]] # [[ମିନତି ଦାଶ]] # [[ଅଂଶୁମାନ ରଥ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] # [[ହାମିଦା ବାନୁ]] {{Div col end}} === ଷ୍ଟାଡିଅମ === # [[ମେଜର ଧ୍ୟାନ ଚାନ୍ଦ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିଅମ]] ==ଏସିଆ ମାସ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା== ===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଆରବ ଘାଟି]]{{tick}} # [[ଆରବ ସାଗର]]{{tick}} # [[ବାଗାକଇଁ ହ୍ରଦ]]{{tick}} # [[ଦୁର୍ଗା ସାଗର]]{{tick}} # [[ଧାନମୋଣ୍ଡି ହ୍ରଦ]]{{tick}} # [[ବୁଦ୍ଧ ଧାତୁ ଯାଦି]]{{tick}} # [[ଭବାନୀପୁର ଶକ୍ତିପୀଠ]]{{tick}} # [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଗୋବିନ୍ଦ ମନ୍ଦିର]]{{tick}} # [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଶିବ ମନ୍ଦିର]]{{tick}} # [[ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ]] # [[ଇମ୍‌ଜା ହ୍ରଦ]] # [[ଗଜେଡ଼ି ତାଳ]] # [[ଛୋଟ ଶିବ ମନ୍ଦିର, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]] {{Div col end}} ===ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ତାନିଆ ଅହମଦ]] # [[ସାଇନା ଅମିନ]] # [[ଦିଲରୁବା ଯସ୍ମିନ ରୁହୀ]] # [[ସାରିକା ସବ୍ରିନ]] # [[ବିପାଶା ହାୟାତ]] # [[ଅଲିଶା ପ୍ରଧାନ]] # [[ଡଲି ଅନବର]] # [[କବୋରୀ ସରୱର]] # [[ସାହାରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବିଦ୍ୟା ସିହ୍ନା ସାହା ମିମ୍]] # [[ସୋମି କୈସର]] # [[ଜୟା ଆହସାନ]] # [[ଆଫିଆ ନୁସରାତ ବର୍ଷା]] # [[ଆଉପୀ କରିମ୍]] # [[ଶାବନୁର୍‎]] # [[ମୋଜେଜା ଅଶରଫ୍ ମୋନାଲିସା]] # [[ଜନ୍ନାତୁଲ ଫିରଦୋସ୍ ପେୟା]] # [[ବନ୍ନା ମିର୍ଜା]] # [[ପରି ମଣି]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ମୁସ୍ତଫା]] # [[ନୱସୀନ ନହରୀନ ମୋଉ]] # [[ନାଇଲା ନାୟେମ]] # [[ଦିଲାରା ହନିଫ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]] # [[ପୂଜା ଚେରୀ ରାୟ]] # [[ଶବନମ]] # [[ଅନିକା କବୀର ଶୋକ]] # [[ମେହେର ଅଫରୋଜ ଶାଓନ]] # [[ସୁଚନ୍ଦା]] # [[ସୁଲତାନା ଜମାନ]] # [[ନୁସରତ ଇମରୋଜ ଟିଶା]] # [[ତାଂଜିନ ଟିଶା]] # [[ପ୍ରସୂନ ଆଜାଦ]] # [[ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ]] # [[ଅପୁ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ଫରିଦା ଅଖତାର]] # [[ଗୁଲଶାନ ଆରା ଅଖତାର]] # [[ସୁମିତା ଦେବୀ]] # [[ପାରବୀନ ସୁଲତାନା ଦିତି]] # [[ତାରାନା ହାଲିମ]] # [[ମୌସୁମୀ ହମିଦ]] # [[ତମାଳିକା କର୍ମାକର]] # [[ମାହିୟା ମାହି]] # [[ନୁସରତ ଫରିୟା ମଜହାର]] # [[ରୋକେୟା ପ୍ରାଚୀ]] # [[ହୋସନେ ଆରା ପୁତୁଲ]] # [[କାଜି ନସ୍ୱାବ ଅହମ୍ମଦ]] # [[ସୋହାନା ସାବା]] # [[ରୋଜୀ ଆଫସାରୀ]] # [[ନିପୁନ୍ ଅକ୍ତର]] # [[ଆଖି ଆଲମଗିର]] # [[ଆଜମେରୀ ହକ୍ ବଧନ]] # [[ଅନ୍ୱରା ବେଗମ]] # [[ଇଆମିନ୍ ହକ୍ ବବି]] # [[ଇଶ୍ରାତ୍ ଜାହାଁ ଚୈତି]] # [[ପ୍ରାର୍ଥନା ଫରଦିନ ଦିଘି]] # [[ତାରୀନ ଜାହାଁ]] # [[ରୱଶନ ଜାମିଲ]] # [[ଜାକିୟା ବାରୀ ମମ]] # [[କୁସୁମ ଶିକଦାର]] # [[ଶମ୍ପା ରେଜା]] # [[ତାନଭିନ ସୁଇଟି]] # [[ଆଇରିନ ସୁଲତାନା]] # [[ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା]] # [[ରାଫାଃ ନାନଜେବା ତୋରସା]] # [[ବିଜରୀ ବର୍କତୁଲ୍ଲାଃ]] # [[ସବନମ ବବ୍‌ଲି]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଘୋଷ]] # [[ମୁନିଆ ଇସଲାମ]] # [[ରୁନା ଖାନ୍]] # [[ଆଫସାନା ମିମି]] # [[ସାଦିୟା ଇସଲାମ ମୌ]] # [[ସାଦିକା ପାରଭିନ ପପି]] # [[ଅହନା ରହମାନ ଲାକି]] # [[ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା]] # [[ନଫିସା ଜାହାଁ ଆଞ୍ଚଲ]] # [[ମୁନମୁନ ଅହମଦ]] # [[ଶର୍ମିଲି ଅହମଦ]] # [[ଶିଲା ଅହମଦ]] # [[ନର୍ଗିସ ଅଖତାର]] # [[ଖଲିଦା ଅକ୍ତର କଳ୍ପନା]] # [[ଆୟେଶା ଆଖତାର]] # [[ସାବେରି ଆଲମ]] # [[ଅନ୍ତରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ନାଜମା ଅନୱର]] # [[ରଓଶନ ଆରା]] # [[ବେବୀ ବିନ୍ଦୀ]] # [[ବିନ୍ଦିୟା କବିର]] # [[ଶାକିବା ବିଣ୍ଟେ ଅଲୀ]] # [[ଅରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ମୌଟୁସୀ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ତାନିଆ ବୃଷ୍ଟି]] # [[ମେହବୁବା ମାହନୂର ଚାନ୍ଦନୀ]] # [[ଫରଜାନା ଛବି]] # [[ନାଜନୀନ ହାସନ ଚୁମକି]] # [[ଆଶନା ହବିବ ଭାବନା]] # [[ଏକା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ମାୟା ଘୋଷ]] # [[ଇଲୋରା ଗହର]] # [[ଲୁସି ତୃପ୍ତି ଗୋମେଜ]] # [[ଚିତ୍ରଲେଖା ଗୁହ]] # [[ଲୈଲା ହାସନ]] # [[ଲିସା ଗାଜୀ]] # [[ଅଲିଭିୟା ଗୋମେଜ]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଘୋଷ]] # [[ହୁମାଇରା ହିମୁ]] # [[ଶାନ୍ତା ଇସଲାମ]] # [[ଜିନାତ]] # [[ମିଷ୍ଟି ଜାନ୍ନାତ]] # [[ସାଦିୟା ଆୟମାନ]] # [[ଫେରଦୌସୀ ମଜୁମଦାର]] # [[ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି]] # [[ରିଚି ସୋଲାୟମାନ]] # [[ମନିରା ମିଠୁ]] # [[ଫାଲ୍ଗୁନି ରହମାନ ଜଲି]] # [[ନିଝୁମ ରୁବିନା]] # [[ନୁସରତ ଜାହାଁ ଡାୟନା]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ଶିରୀନ]] # [[ମିତା ନୂର]] # [[ନାଜିଫା ତୁଶି]] # [[ମୌସୁମୀ ନାଗ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ରେହାନା ଜଲି]] # [[ଅଧରା ଖାନ୍]] # [[ସାମସୁନ ନାହାର ସିମଲା]] # [[ସବ୍ରିନା ସୁଲତାନା କେୟା]] # [[ନାଦିୟା ଆଫରିନ ମିମ]] # [[ଜାହାନାରା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ସାମରୋଜ ଆଜମି ଆଲଭୀ]] # [[ରୁମାନା ଖାନ୍]] # [[ଜିନାତ ସାନୁ ସ୍ୱାଗତା]] # [[ସାନଜିଦା ପ୍ରୀତି]] # [[କାଜି ମିସବାହୁନ ନାହାର]] # [[ରୁମାନା ରଶୀଦ ଈଶିତା]] # [[ସାବରିନ ଶାକା ମୀମ]] # [[ଶର୍ମିମାଳା]] {{Div col end}} ==ବିଦେଶୀ ଲୋକ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଟୋରୀ ବର୍ଚ]] # [[ମିଆ ଖଲିଫା]] # [[ନୀନା ଦାବୁଲୁରୀ]] # [[ମାୟା ଏଞ୍ଜେଲୋ]] # [[ମେରୀ ସେଲୀ]] # [[ଲେଡି ଗାଗା]] # [[କେଶା]] # [[ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି]] # [[ନିକୋଲାଇ ବଇକଭ]] # [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] {{Div col end}} ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଫେସନ (୨୦୦୮ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶିବାଜୀ (କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବର୍ଫି]] # [[ଦୁକୁଡ଼ୁ]] # [[୧: ନେନ୍ଓକ୍କାଡ଼ିନେ]] # [[ବିଜିନେସମ୍ୟାନ]] # [[ଆଗାଡ଼ୁ]] # [[ଡିମ୍ବାଣୁ]] # [[ଗୌରହରି ଦସ୍ତାନ]] # [[ମନମ୍ (ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟ ହୋ (ଗୀତ)]] # [[ସନ୍ ଅଫ୍ ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି]] # [[ଧୁମ୍ ୨]] # [[ଶ୍ରୀମନ୍ଥୁଡ଼ୁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି]] # [[ଭୁବନ ବାମ୍]] # [[ଅବଳା ବୋଷ]] # [[ସରୋଜ ନଳିନୀ ଦତ୍ତ]] # [[ନିଲ୍ ମୋହନ]] # [[ନେପାଳର ରାଜା]] # [[ବଦନାମ ଗଳି]] # [[ରଜନୀ ବକ୍ସି]] # [[ଆର୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ]] # [[ପି. ଚନ୍ଦ୍ର ରେଡ୍ଡୀ]] # [[ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)|ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲାଷ୍ଟ୍ ଡ୍ରପ୍]] # [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର (ବିଚାରପତି)]] {{Div col end}} == ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଅପ୍ପାନ୍ନଗୌଡ଼ା ପାଟିଲ]] # [[ବୁଧୁ ଭଗତ]] # [[ଗୌରୀରାମ ଗୁପ୍ତା]] # [[ବିଠଲଭାଇ ଜାଭେରୀ]] # [[ଅଶୋକା ଗୁପ୍ତା]] # [[ରଘୁନାଥ ମାହାତୋ]] # [[ଦୀନଦୟାଲ ଗୁପ୍ତା]] # [[ରାମ ଚରଣ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ପ୍ୟାରୀ ଦେବୀ ଅଗ୍ରହାରୀ]] # [[ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ]] # [[ସୁରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] # [[କାମଦା କିଙ୍କର ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ୟାରେଲାଲ ନାୟାର]] # [[ଏଡ଼ତାତା ନାରାୟଣନ]] # [[ଦେଓ ନାରାୟଣନ ଯାଦବ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦରାଓ ପେଡଗାଓଁକର]] # [[ଆନ୍ନେ ଅଞ୍ଜାଇଆଃ]] # [[ବତକ ମିଆଁ]] # [[ଚୱାରା ପରମେଶ୍ୱରନ]] # [[ଶଙ୍କରରାଓ ଦେଓ]] # [[ଦାଦା ଧର୍ମାଧିକାରୀ]] # [[ନାଥୁ ଧୋବି]] # [[ଅସଲମବିକାଇ]] # [[ଆଶା ଦେବୀ ଆର୍ଯ୍ୟନାୟକମ]] # [[ମୋତିଲାଲ ବର୍ମା]] # [[ଚୁନିଲାଲ ବୈଦ୍ୟ]] {{Div col end}} ==ରାଜନୀତିଜ୍ଞ== # [[ଭାରତର ସଂସଦ]] === ଅଣ ଓଡ଼ିଆ === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସୁଭାସିନୀ ଅଲୀ]]{{tick}} # [[ଏମ୍. କରୁଣାନିଧି]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଭି. ମୋହିନୀ ଗିରି]] # [[ଗୁଲାବ କୌର]] # [[ବିଶାର ଆଲ-ଖାସାଓନେହ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ]] # [[ଡେଲା ଗଡଫ୍ରେ]] # [[ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ]] # [[ଚିନ୍ତା ଅନୁରାଧା]] # [[ଜାମିଦା ବିବି]] # [[ଶ୍ରୀରୂପା ମିତ୍ର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଲୀଳା ରାମକୁମାର ଭାର୍ଗବ]] # [[ବ୍ରଜଲାଲ ବିୟାନୀ]] # [[ରଘୁବର ଦାସ]] # [[ଭି. କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପାଣ୍ଡିଆନ]] # [[ସୁରେଖା କଦମ]] # [[ହରିଶ ବୀରାନ]] # [[ବେବି ଦେବୀ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ଦାସ]] # [[ସୁକୁମାର ଦେ]] # [[ଦାମୋଦର ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ସଜଦା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ଅଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଲୋଧି]] # [[ଆନନ୍ଦ କୁମାର ଗଣ୍ଡ]] # [[କାଥିର ଆନନ୍ଦ]] # [[ଲଭ୍‌ଲି ଆନନ୍ଦ]] # [[ଆନ୍ନାଦୁରାଇ ସି ଏନ୍]] # [[ଅପ୍ପଲନାଇଡ଼ୁ କାଲିସେଟ୍ଟି]] # [[ରମେଶ ଅବସ୍ଥି]] # [[ଏମ୍. ମଲ୍ଲେଶ ବାବୁ]] # [[ବଜରଙ୍ଗ ମନୋହର ସୋନୱାନେ]] # [[ଅନିଲ ବଲୁନି]] # [[ନିମୁବେନ ବମ୍ଭାନିୟା]] # [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ (ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା)]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦୋଲିୟା]] # [[ଶୋଭାବେନ ବରୈୟା]] # [[ରାହୁଲ ଲୋଧି]] # [[କଳାନିଧି ବୀରସ୍ୱାମୀ]] # [[ଗଜେନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]] # [[ହରିଭାଇ ପଟେଲ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର (ରାଜନେତା)]] # [[କୁନ୍ଦୁରୁ ରଘୁବୀର]] # [[ଡିନ୍ କୁରିଆକୋସ]] # [[ଜି. ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ମହାନ୍ତ]] # [[ପୁନମବେନ୍ ମାଡାମ୍]] # [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସିଂହ ମହତୋ]] # [[ସୁକାନ୍ତ ମଜୁମଦାର]] # [[ଦିନେଶ ମକୱାନା]] # [[ଅସିତ କୁମାର ମଲ]] # [[ହର୍ଷ ମାଲହୋତ୍ରା]] # [[ଅଜୟ କୁମାର ମଣ୍ଡଳ]] # [[ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ମାନେ]] # [[ଭି. ଏସ୍. ମାଥେସ୍ୱରନ]] # [[ବିଜୁଳି କଲିତା ମେଧି]] # [[ମୁରାରି ଲାଲ ମୀନା]] # [[ମହିମା କୁମାରୀ ମେୱାର]] # [[ନରେଶ ମହାସ୍କେ]] # [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମିଶ୍ର]] # [[ରାଜେଶ ମିଶ୍ର]] # [[ମିତାଲି ବାଗ]] # [[ଭାସ୍କର ଭାଗାରେ]] # [[ପ୍ରତିମା ମଣ୍ଡଳ]] # [[ଭୋଜରାଜ ନାଗ]] # [[ରୋଦମାଳ ନାଗର]] # [[ଜି କୁମାର ନାଏକ]] # [[ନାମଦେଓ କିର୍ସାନ]] # [[ରାମଭୁଆଲ ନିଶାଦ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ୟାଦାଓରାଓ ପାଡୋଲେ]] # [[ସନାତନ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ସାନ୍ତୋକବେନ ଆରେଥିୟା]] # [[ଚାକାତ ଆବୋହ]] # [[ପୁସପତି ଅଦିତୀ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଅପରୂପା ପୋଦାର]] # [[ସରୋଜିନୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବୀ ଅଗ୍ରହରି]] # [[ମଞ୍ଜୁ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଆଃଲାବତ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର କୌର ଆଃଲୁୱାଲିଆ]] # [[ଆଲିଫା ଅହମ୍ମଦ]] # [[କେ. ଅଲଗୁବେଲୁ]] # [[ନୀସତ ଆଲମ]] # [[ବୀଣା ଆନନ୍ଦ]] # [[ଅଲେଟି ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ]] # [[ମନୀଷା ଅନୁରାଗୀ]] # [[ଅଳକା ସିଂହ ଅର୍କବଂଶୀ]] # [[ଲତା ଅତିୟାମାନ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ଆଜାଦ୍]] # [[ତାଜଦାର ବାବର]] # [[ହର୍ଷିତା ସ୍ୱାମୀ ବଘେଲ]] # [[ରଞ୍ଜନା ବଘେଲ]] # [[ସାରିକା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବଘେଲ]] # [[ଚିରଣଜିତ କୌର ବାଜୱା]] # [[ସ୍ମିତା ବକ୍ସି]] # [[କେ. ବାଳଭାରତୀ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ବଳବନ୍ତ]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ବୈଶାଳୀ ବାଙ୍କର]] # [[ତସନୀମ ବାନୋ]] # [[ସୁରଜିତ କୌର ବରନାଲ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାରୁପାଲ]] # [[କମଳି ବସୁମାତାରି]] # [[ଚନ୍ଦନା ବାଉରି]] # [[ସନ୍ଧ୍ୟା ବାଉରି]] # [[ସୁସ୍ମିତା ବାଉରି]] # [[ଉମାପଦ ବାଉରି]] # [[ଶିମଲା ବାୱରି]] # [[ଫିରୋଜା ବେଗମ]] # [[ଫିରଦୌସୀ ବେଗମ]] # [[ଗୁଲ ଅଖତରା ବେଗମ]] # [[ମହମୁଦା ବେଗମ]] # [[ମମତାଜ ବେଗମ]] # [[ନର୍ଗିସ ବେଗମ]] # [[ସାହିନା ମମତାଜ ବେଗମ]] # [[ରାୟମୁନି ଭଗତ]] # [[ସୁମନ ଲତା ଭଗତ]] # [[କେ. ପ୍ରତିଭା ଭାରତୀ]] # [[ବୀଣା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସଂଯୁକ୍ତା ଭାଟିଆ]] # [[ଏମ୍. ଏସ୍. କେ. ଭାବାନୀ ରାଜେନ୍ତିରାନ]] # [[ମମତା ଭୁନିଆ]] # [[ନିର୍ମଳା ଭୁରିଆ]] # [[ଫିରୋଜା ବିବି]] # [[ବିନ୍ଦୁ କୃଷ୍ଣା]] # [[ରେଣୁକା ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ଭାବନା ବୋହରା]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ଜଗତାପ]] # [[ପ୍ରୋବା ଚକମା]] {{Div col end}} === ସମୃଦ୍ଧକରଣ === * [[ଜୟଶ୍ରୀ ରାଇଜି]] ===ଓଡ଼ିଆ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲ]] # [[ପିନାକୀ ମିଶ୍ର]] # [[କାମାକ୍ଷା ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]] # [[ରବିନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ଦାସ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବୀର କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ବଲବୀର ପୁଞ୍ଜ]] # [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ସାହୁ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଲେଙ୍କା]] # [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[କଳ୍ପତରୁ ଦାସ]] # [[ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଲୋଧା]] # [[ଏ ଭି ସ୍ୱାମୀ]] # [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ]] # [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ମଙ୍ଗଳା କିଶାନ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଲାଠ]] # [[ଜୟରାମ ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ହରିହର ସୋରେନ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ରନାଥ ନାୟକ]] # [[ଅନାଦି ଚରଣ ଦାସ]] # [[ବନମାଳୀ ବାବୁ]] # [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା]] # [[ଭଜମନ ବେହେରା]] # [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୋଇ]] # [[ଅର୍କ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଧରଣୀଧର ଜେନା]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଗଜପତି]] # [[ଗୁରୁଚରଣ ନାଏକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]] # [[ଝିନ୍ନ ହିକ୍‌କା]] # [[ମୋହନ ଜେନା]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ କୁମାର ଜେନା]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଜେନା]] # [[ସମରେନ୍ଦ୍ର କୁଣ୍ଡୁ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ମାଝୀ]] # [[ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ]] # [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝୀ]] # [[ଲଡ଼ୁ କିଶୋର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମଙ୍ଗରାଜ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଦାମ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ବାଲଗୋପାଲ ମିଶ୍ର]] # [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]] # [[ଇନ୍ଦୁରାଣୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ମମତା ମାଢ଼ୀ]] # [[ରାଧାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ନେହାଙ୍ଗିନୀ ଛୁରିଆ]] # [[ସୁଷମା ପଟେଲ]] # [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ବେହେରା]] # [[ରୀତା ସାହୁ]] # [[ମନ୍ଦାକିନୀ ବେହେରା]] # [[ରୋଷନୀ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ରାସେଶ୍ୱରୀ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପରମା ପୂଜାରୀ]] # [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସିପ୍ରା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଞ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି]] # [[ଅଜୟନ୍ତୀ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଉଷା ଦେବୀ]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ବେହେରା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶାନ୍ତା]] # [[ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ]] # [[ସୁରମା ପାଢ଼ୀ]] # [[କିଶୋରୀମଣି ସିଂହ]] # [[ପ୍ରମିଳା ଗିରି]] # [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାହୁ]] # [[ଫୁଲମଣି ଶାନ୍ତା]] # [[ଭଗବତୀ ପୂଜାରୀ]] # [[ଉମାରାଣୀ ପାତ୍ର]] # [[କମଳା ଦାସ]] # [[ସୁଧାଂଶୁମାଳିନୀ ରାୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ରାସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ରତ୍ନା ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ପଟ୍ଟ ନାୟକ]] # [[ରାଜଶ୍ରୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ]] # [[ଶାନ୍ତି ଦେବୀ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ବାସନ୍ତୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୀମାରାଣୀ ନାୟକ]] # [[ଟୁକୁନି ସାହୁ]] # [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ]] # [[ରଥ ଦାସ]] # [[ଅନନ୍ତ ସେଠୀ]] # [[ମୂରଲୀଧର ଜେନା]] # [[କୁମାର ଶ୍ରୀ ଚିରଞ୍ଜୀବି]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ମଣ୍ଡଳ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେଠୀ]] # [[କପିଳ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ବୈରାଗୀ ଜେନା]] # [[ବିଜୟ ନାୟକ]] # [[ନେତ୍ରାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ଦାସ]] # [[ମନମୋହନ ଦାସ]] # [[ନନ୍ଦକିଶୋର ଜେନା]] # [[ଚକ୍ରଧର ବେହେରା]] # [[ସତ୍ୟଭାମା ଦେଇ]] # [[ହୃଦାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବେଦ ପ୍ରକାଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ରାଉତ]] # [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] (chk) # [[ମନମୋହନ ସାମଲ]] # [[ଶୈଳେନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଭଗୀରଥ ଦାସ]] # [[ଉତ୍ସବ ଚରଣ ଜେନା]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଦାସ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପଦ୍ମ ଲୋଚନ ପଣ୍ଡା]] # [[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମହମ୍ମଦ ହନିଫ]] # [[ବଳରାମ ସାହୁ]] # [[ଯୁଗଳ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବିରେନ ପଲେଇ]] # [[ନରେନ ପଲେଇ]] # [[ରତ୍ନାକର ମହାନ୍ତି]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ସେଠୀ]] # [[କରୁଣାକର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ହରପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ପୀତାମ୍ବର ପଣ୍ଡା]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ଧଡ଼ା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ପରମାଣିକ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଭାଗବତ ସାହୁ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ]] # [[ବିଜୟ କୃଷ୍ଣ ଦେ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]] # [[ପ୍ରିୟନାଥ ନନ୍ଦି]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ଗୋପନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ]] # [[ଅରୁଣ ଦେ]] # [[ନୀଳାମ୍ବର ଦାସ]] # [[ବନମାଳି ଦାସ]] # [[ସୁକୁମାର ନାୟକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ପ୍ରଦିପ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ]] # [[ଗଦାଧର ଗିରି]] # [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜେନା]] # [[ଜୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ଚଣ୍ଡ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସେନାପତି]] # [[ଅକ୍ଷୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ମହେଶ୍ୱର ବାଗ]] # [[ଭୂପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ନିତ୍ୟ‍ାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ପ୍ରେମଲତା ମହାପାତ୍ର]] # [[ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତି (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ଶଶିକାନ୍ତ ଭଞ୍ଜ]] # [[ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଦାସ]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ଚାନ୍ଦ]] # [[ଅନନ୍ତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଭାଇଗା ସେଠୀ]] # [[ଜନାର୍ଦନ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ବୀରକିଶୋର ଜେନା]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଜେନା]] # [[ମକର ସେଠୀ]] # [[ଭୁବନାନନ୍ଦ ଜେନା]] # [[ଦାଶରଥୀ ଜେନା]] # [[ମାୟାଧର ଜେନା]] # [[ଭାଗିରଥୀ ସେଠୀ]] # [[ଜୟଦେବ ଜେନା]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାଏକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[କୁମାର ମାଝୀ]] # [[ଛୋଟରାୟ ମାଝୀ]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]] # [[ଅଭିରାମ ନାଏକ]] # [[ବେଦବ୍ୟାସ ନାୟକ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ନାୟକ]] # [[ପ୍ରାଣ ବଲ୍ଲଭ ନାଏକ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ନାଏକ]] # [[ନୀଳାଦ୍ରି ନାୟକ]] # [[ରାଜ ବଲ୍ଲଭ ମିଶ୍ର]] # [[ରାମରାୟ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ମହେଶ୍ୱର ମାଝି]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଗୌରହରି ନାଏକ]] # [[ହୃଷିକେଶ ନାଏକ]] # [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ଧନୁର୍ଜୟ ଲାଗୁରୀ]] # [[ଜିତୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଧନୁର୍ଜୟ ସିଦୁ]] # [[ଗୁରୁ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ସନାତନ ମହାକୁଡ଼]] # [[ସହରାଇ ଓରାମ]] # [[ବଦ୍ରିନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[କ୍ଷୀରୋଦ ପ୍ରସାଦ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମୂରଲୀଧର କୁଅଁର]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଟୁଡୁ]] # [[ସାଲଖାନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଅଜେନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାଏକ]] # [[କାଙ୍ଗୋଇ ସିଂହ]] # [[ରୁଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]] # [[ରାଧାମୋହନ ନାୟକ]] # [[ଇଶ୍ୱର ନାଏକ]] # [[ଇଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ଯାଦବ ମାଝୀ]] # [[ମନମୋହନ ଟୁଡୁ]] # [[ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ]] # [[ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ରୋହିଦାସ ସୋରେନ]] # [[ଶ୍ରୀନାଥ ସୋରେନ]] # [[ଗୋଲକ ବିହାରୀ ନାଏକ]] # [[ଭାସ୍କର ମଢ଼େଇ]] # [[ନଳିନୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ପ୍ରଭାକର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଦାସ]] # [[କରୁଣାକର ନାଏକ]] # [[ଅଜିତ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ହଇବୁରୁ]] # [[ରଘୁନାଥ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ବାସନ୍ତି ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଗିରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]] # [[ହରିହର ମହାନ୍ତି]] # [[ସମଲ ମାଝି]] # [[ପ୍ରମୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ଛତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଧଳ]] # [[କିଶୋର ଦାଶ]] # [[ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ]] # [[ସାନନ୍ଦ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶ]] # [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]] # [[ଭାଦବ ହାଁସଦା]] # [[ବୁଧନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ନାୟକ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ମୋଚିରାମ ତିରିୟା]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[କାହ୍ନୁରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ମାଝି]] # [[କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ଭାନୁଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଶମ୍ଭୁନାଥ ନାଏକ]] # [[ମଙ୍ଗଳ ସିଂ ମୁଦି]] # [[ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ହରଦେବ ତିରିୟା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ମାଝି]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି]] # [[ଶ୍ୟାମ ଚରଣ ହାଁସଦା]] # [[ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା]] # [[ନବ ଚରଣ ମାଝି]] # [[ରାଜକିଶୋର ଦାସ]] # [[ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]] # [[ସକିଲା ସୋରେନ]] # [[ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼ାଇ]] # [[ଶରତ ରାଉତ]] # [[ସନାତନ ଦେଓ]] # [[ବାଇଧର ସିଂହ]] # [[ନାରାୟଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପତି]] # [[ପୀତାମ୍ବର ଭୂପତି ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ଜେନା]] # [[ପରମେଶ୍ୱର ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣୀ ଜେନା]] # [[ମଦନ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଦାସ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଅନାଦୀ ଚରଣ ଦାସ]] # [[ଅଞ୍ଚଳ ଦାସ]] # [[ବାଇଧର ବେହେରା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା]] # [[ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ମାୟାଧର ସିଂହ]] # [[ଗଦାଧର ଦତ୍ତ]] # [[ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ]] # [[ରବି ଦାଶ]] # [[କାଙ୍ଗାଳି ଚରଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ଗୁରୁଚରଣ ଟିକାୟତ]] # [[ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ]] # [[ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା]] # [[ଦୁଃଶାସନ ଜେନା]] # [[ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[କୁଳମଣି ରାଉତ]] # [[ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା]] # [[ଦେବାଶିଷ ନାୟକ]] # [[ସୁନନ୍ଦା ଦାସ]] # [[ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ]] # [[ନବକିଶୋର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାଏକ]] # [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ସାହୁ]] # [[ଧୃବ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ସରୋଜକାନ୍ତ କାନୁନଗୋ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ରାଉତ]] # [[ଉତ୍କଳ କେଶରୀ ପରିଡ଼ା]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ତରାଇ]] # [[ଶଶି ଭୂଷଣ ବେହେରା]] # [[ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦ ସାମଲ]] # [[ଦୈତାରୀ ବେହେରା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ କିଶୋର ଦାସ]] # [[ବଟକୃଷ୍ଣ ଜେନା]] # [[ମାୟାଧର ସେଠୀ]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା]] # [[କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ଦାସ]] # [[ମଧୁସୂଦନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବିଜୟଶ୍ରୀ ରାଉତରାୟ]] # [[ବିଷ୍ଣୁବ୍ରତ ରାଉତରାୟ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ]] # [[ସୁର ସେଠୀ]] # [[ଶୁକଦେବ ଜେନା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ]] # [[ଆକୁଳାନନ୍ଦ ବେହେରା]] # [[ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ]] # [[ପଦ୍ମିନୀ ଦିଆନ]] # [[ଲତିକା ପ୍ରଧାନ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ବୈଦ୍ୟ]] # [[ଧର୍ମାନନ୍ଦ ବେହେରା]] # [[ବିଧୁ ଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ରାଜ କିଶୋର ରାମ]] # [[ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ରସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରମେଶ ରାଉତ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ସାହୁ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବୀ ରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବାଶିଷ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବୀର ସିପ୍‌କା]] # [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[କନକଲତା ଦେବୀ]] # [[ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ]] # [[ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[ସୟଦ ମୁସ୍ତାଫିଜ ଅହମଦ]] # [[ସମୀର ଦେ]] # [[ପ୍ରତାପ ଜେନା]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ବର୍ମା]] # [[ମହମ୍ମଦ ଅତାହାର]] # [[ବିରଜା ପ୍ରସାଦ ରାୟ]] # [[ଶରତ କୁମାର କର]] # [[ଶେଖ ମତଲୁବ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ସାବିତ୍ରୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରାଜକିଶୋର ନାୟକ]] # [[ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ]] # [[ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ବେହେରା]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମା]] # [[ଦିବାକରନାଥ ଶର୍ମା]] # [[ଶରତ କୁମାର ଦେବ]] # [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ନାୟକ]] # [[ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଅଲେଖ କୁମାର ଜେନା]] # [[ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଧ୍ରୁବ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ହରିହର ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]] # [[ବଂଶୀଧର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସତ୍ୟସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ର]] # [[ବିଭୁତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]] # [[ଅରୁଣ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଶେଖର ସିଂହ]] # [[ଅନୁଭବ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ସାହୁ]] # [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ରାମ]] # [[ବି. ଏସ. ବି. ନରେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ରମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] # [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]] # [[ସାହେବ ନାଏକ]] # [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ]] # [[ଶ୍ରୀଧର ନାଏକ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ଭଞ୍ଜ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[କାଶୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରୁଦ୍ର ମାଧବ ରାୟ]] # [[ହରିହର କରଣ]] # [[ଅରୁଣ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ମାନ୍ଧାତା]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ସୀତାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ବଂଶୀଧର ସାହୁ]] # [[ଭାଗବତ ବେହେରା]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ]] # [[ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ଚମ୍ପତିରାୟ]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ହରିହର ସାହୁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଜଗଦେବ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ବିଶ୍ୱ ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମାନସିଂହ]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ରଘୁନାଥ ସାହୁ]] # [[ଅଶୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ରାଉତ]] # [[ପ୍ରିୟଦର୍ଶୀ ମିଶ୍ର]] # [[ଭାଗୀରଥି ବଡ଼ଜେନା]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇକରାୟ]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ବଳବନ୍ତରାୟ]] # [[ସୁରେଶ କୁମାର ରାଉତରାୟ]] # [[ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାନ୍ତି]] # [[ମାଧବ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତରାୟ]] # [[ଜ୍ୟୋତିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ର]] # [[ବୀରକିଶୋର ଦେବ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ମହାନ୍ତି]] # [[ବନମାଳି ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଜୟକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଭୋଇ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ]] # [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାଶ]] # [[ପ୍ରଦୀପ ମହାରଥୀ]] # [[ହରିହର ଭୋଇ]] # [[ହୃଷିକେଶ ନାୟକ]] # [[ରାଘବ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ]] # [[ବସନ୍ତ ବେହେରା]] # [[ହୃଷିକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ]] # [[କୁମୁଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଦେବରାଜ ସାହୁ]] # [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମିଶ୍ର]] # [[ରମେଶ ଜେନା]] # [[ରଜନୀ କାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[ଅଦ୍ୱୈତ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]] # [[ଦୁତିଅ ରାଉଳ]] # [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାଇ]] # [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ଅମରନାଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନଗେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପଦ ନାଏକ]] # [[ନବଘନ ନାୟକ]] # [[ଖଗେଶ୍ୱର ବେହେରା]] # [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ବେହେରା]] # [[ମଦନ ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]] # [[କୁମାର ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ବେହେରା]] # [[ମୁକେଶ କୁମାର ପାଳ]] # [[ଧରଣୀଧର ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ପାଳ]] # [[ମହେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁବାହୁ ସିଂହ]] # [[ବାଇଧର ନାଏକ]] # [[ରବି ନାରାୟଣ ପାଣି]] # [[ନୃସିଂହ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ବିଭୁଧେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ଦାସ]] # [[ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ତ୍ରିପାଠୀ (ରାଜନେତା)]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଧୀର କୁମାର ସାମଲ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ସାମଲ]] # [[ନବୀନ ନନ୍ଦ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର]] # [[ନବୀନ ଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[କାଳିଆ ଦେହୁରୀ]] # [[ମଦନ ଦେହୁରୀ]] # [[ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରତ୍ନପ୍ରଭା ଦେବୀ]] # [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ନାଏକ]] # [[ଅରକ୍ଷିତ ନାଏକ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ନାଏକ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[କହ୍ନେଇ ସିଂହ]] # [[ଜଗତେଶ୍ୱର ମିର୍ଦ୍ଧା]] # [[ପାଣୁ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଛତ୍ରିଆ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ (୧୯୬୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରମେଶ ପଟୁଆ]] # [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗରଡ଼ିଆ]] # [[ନାଉରୀ ନାୟକ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ଭିକାରୀ ଘାସି]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଗୁରୁ]] # [[ଝସକେତନ ସାହୁ]] # [[ଶ୍ରୀବଲ୍ଲଭ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଜୟନାରାୟଣ ମିଶ୍ର]] # [[ରୋହିତ ପୂଜାରୀ]] # [[ସନାତନ ବିଶି]] # [[ଭିକାରୀ ସୁନା]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ମହାନନ୍ଦ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ କୁମାର]] # [[ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ]] # [[ଜୟଦେବ ଠାକୁର]] # [[ଜ୍ୟୋତିମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ବେହେରା]] # [[ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଗଙ୍ଗଦେବ]] # [[ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ମାଝି]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ବଳ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ]] # [[ଦିଲିପ କୁମାର ରାୟ]] # [[ରଞ୍ଜିତ ଭିତ୍ରିଆ]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]] # [[ଇଗ୍ନେସ ମାଝୀ]] # [[ଗଜଧର ମାଝୀ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ କାଲୋ]] # [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଦାସ ଲୁଗୁନ]] # [[ଜୁନାସ ବିଲୁଙ୍ଗ]] # [[ରେମିସ କେରକେଟା]] # [[ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିହାର ସୁରିନ]] # [[ଶଙ୍କର ଓରାମ]] # [[ଜର୍ଜ ତିର୍କୀ]] # [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ ଭଗତ]] # [[ଶାନ୍ତି ପ୍ରକାଶ ଓରାମ]] # [[ରଙ୍ଗବଲ୍ଲଭ ଅମାତ]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ କିଷାନ]] # [[ମୁଖରମ ନାଏକ]] # [[ଗ୍ରେଗୋରୀ ମିଞ୍ଜ]] # [[ରାଜେନ ଏକ୍କା]] # [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର ଏକ୍କା]] # [[ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା]] # [[ନେଲସନ ସୋରେଙ୍ଗ]] # [[ମନସିଦ ଏକ୍କା]] # [[ହଳୁ ମୁଣ୍ଡାରୀ]] # [[ସୁବ୍ରତ ତରାଇ]] # [[ରବି ଦେହୁରୀ]] # [[ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି]] # [[ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରଭାତ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଅଜିତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଶାରଦା ପ୍ରସାଦ ନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ନୀଳମଣି ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ନରହରି ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ବେଣୁଧର ନାଏକ]] # [[ହେମନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ଦୟାନିଧି କିଷାନ]] # [[ଭୀମସେନ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ]] # [[ଭି. ସୀତାରାମୟା]] # [[ଯତିରାଜ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ପଣ୍ଡା]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ନାଗି ରେଡ୍ଡୀ ନାରାୟଣ ରେଡ୍ଡୀ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଆଦିକନ୍ଦ ସେଠୀ]] # [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରିୟାଂଶୁ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରାଘବ ପରିଡ଼ା]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]] # [[ଦେବରାଜ ମହାନ୍ତି]] # [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୧୩ ଜନ୍ମ)]] # [[ହରିହର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଦ୍ୱିତିକୃଷ୍ଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ଉଷାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ମୋହନ ନାଏକ]] # [[ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଅନଙ୍ଗ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ବେହେରା]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଦଣ୍ଡପାଣି ଦାସ]] # [[ଶିଶିର କୁମାର ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଶିବ ଶଙ୍କର ସାହାଣୀ]] # [[ବିନାୟକ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବିକ୍ରମ କୁମାର ପଣ୍ଡା]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ସାହୁ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୨୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଦେଓ]] # [[ଦଣ୍ଡପାଣି ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ତାରିଣୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ରାଧାଗୋବିନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଆରୁଖ]] # [[ସୁମା ନାଏକ]] # [[ମାଗୁଣି ଚରଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଜାମି ସୁବାରାଓ ପୃଷ୍ଟି]] # [[ଉମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୌଡ଼]] # [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ବେହେରା]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]] # [[ଦିବାକର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେଓ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ପତି]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଜେନା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ (୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଗନ୍ତାୟତ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ହରିହର ସାହୁ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଉଦୟ ନାଥ ନାୟକ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରଥ]] # [[ଲଳିତେନ୍ଦୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଦାସ ବର୍ମା]] # [[ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ସାମନ୍ତସିଂହାର]] # [[ଅଜୟ କୁମାର ଜେନା]] # [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ପାତ୍ର]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ମହାପାତ୍ର]] # [[ବ୍ରଜ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]] # [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ହରିହର ବାହିନୀପତି]] # [[ଫକୀର ଚରଣ ଦାସ]] # [[ଭଗବାନ ପ୍ରତିହାରୀ]] # [[ଗଦାଧର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ତୁଷାରକାନ୍ତି ବେହେରା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ରବି ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ପାତ୍ର]] # [[ଗତିକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଭରତ ଦାସ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[ମୋହନ ଦାସ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ନାଏକ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀ]] # [[ନୀଳମଣି ସିଂହ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ବାଇଧର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ]] # [[ବେଣୁଧର ସେଠୀ]] # [[ଉମାକାନ୍ତ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ରମାରଞ୍ଜନ ବଳିଆରସିଂହ]] # [[ରାଜରାଜ ଦେବ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ମାଧବ ମିଶ୍ର]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶତପଥୀ]] # [[ସହୁରା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନରେଶ ପ୍ରଧାନ]] # [[କରେନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ରାଜୀବ ପାତ୍ର]] # [[ଚକ୍ରମଣି କହଁର]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କହଁର]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ କହଁର]] # [[ଦୁବର ପୋଡ୍ରା]] # [[ଲୋକନାଥ ପାତ୍ର]] # [[ଯାଦବ ପାଦ୍ର]] # [[ଭଗବାନ କହଁର]] # [[ମହୀଧର ରଣା]] # [[ଅଙ୍ଗଦ କହଁର]] # [[ଡୁଗୁନି କହଁର]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର କହଁର]] # [[ଦାଶରଥୀ ବେହେରା]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା]] # [[ଜଗଦୀଶ ଜାନୀ]] # [[ବରଦା ପ୍ରସନ୍ନ କହଁର]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ବେହେରା]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ପାଢ଼ୀ]] # [[ପଦ୍ମନାଭ ବେହେରା]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ]] # [[ସାରଙ୍ଗଧର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସାଲୁଗା ପ୍ରଧାନ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଜାକବ୍ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରଞ୍ଜିତ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଗୋପାଳ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନାଗାର୍ଜୁନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଅମାତ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦଲାଲ]] # [[ନଟବର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସୁଜିତ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]] # [[ଅଜିତ ଦାସ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ନାଏକ]] # [[ଅନାମ ନାଏକ]] # [[ଜଗମୋହନ ନାୟକ]] # [[କରୁଣାକର ଭୋଇ]] # [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଅଞ୍ଚଳ ମାଝି]] # [[ଦୟାନିଧି ନାଏକ]] # [[ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଜନାର୍ଦନ ମାଝି]] # [[ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି]] # [[ଗଜାନନ ନାୟକ]] # [[ପୁଷ୍ପେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦ ନାଏକ]] # [[ଯୁଗରାମ ବେହେରା]] # [[ଭାରତ ଭୂଷଣ ବେମାଲ]] # [[ମୌସଧି ବାଗ]] # [[କୁମରମଣି ଶବର]] # [[ତେଜରାଜ ମାଝି]] # [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝି]] # [[ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି]] # [[କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ନଗେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଭଗବାନ ଭୋଇ]] # [[ଶିବାଜୀ ମାଝି]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦିଶାରୀ]] # [[ଦିବ୍ୟଶଙ୍କର ମିଶ୍ର]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ମେହେର]] # [[ମହେଶ୍ୱର ବରାଡ଼]] # [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ (୧୯୧୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସରାବ]] # [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓ]] # [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଦାଶ]] # [[ହିତେଶ କୁମାର ବଗର୍ତ୍ତି]] # [[କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ]] # [[ଅଧିରାଜ ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମାଝି]] # [[ଅନୁପ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଘାସିରାମ ମାଝି]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଢୋଲକିଆ]] # [[ଭାନୁପ୍ରକାଶ ଯୋଶୀ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଓଁକାର ସିଂହ ମାଝି]] # [[ଚୈତନ ମାଝି]] # [[କୃପାନିଧି ନାଏକ]] # [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଦ୍ୱାରିକାନାଥ କୁସୁମ]] # [[ହରିହର ପଟେଲ]] # [[ଦିବ୍ୟଲୋଚନ ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଶଙ୍କର୍ଷଣ ନାଏକ]] # [[ଯୋଗେଶ କୁମାର ସିଂହ]] # [[କୁସୁମ ଟେଟେ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]] # [[ରାମ ଚରଣ ପଟେଲ]] # [[ଶିବ ନାରାୟଣ ସିଂହ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଏଲ.ଏମ.ଏସ. ବରିହା]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଦୀପ ପୁରୋହିତ]] # [[ଲାଲ ରଞ୍ଜିତ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ବୀର ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ସତ୍ୟଭୂଷଣ ସାହୁ]] # [[ବିଜୟ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ଦଳଗଞ୍ଜନ ଛୁରିଆ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ନିହାର ରଞ୍ଜନ ମହାନନ୍ଦ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ରିପୁନାଥ ସେଠ]] # [[ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଡ଼ତିଆ]] # [[ତ୍ରିବିକ୍ରମ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁବଳ ସାହୁ]] # [[ନିକୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ସିଂହ]] # [[ଗଣନାଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୋହନ ନାଗ]] # [[ବିମ୍ବାଧର କୁଅଁର]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[କୁମର ବେହେରା]] # [[କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ନାଏକ]] # [[ନଟବର ବଞ୍ଛୋର]] # [[ଅନୁପ କୁମାର ସାଏ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପଣ୍ଡା]] # [[କିଶୋର କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ପାଣି]] # [[ନବ କିଶୋର ଦାସ]] # [[ମୂରାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବିନୋଦ ବିହାରୀ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ମନୋହର ସିଂହ ନାଏକ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାକୁଡ଼]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ପ୍ରସାଦ ତରିଆ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ହୃଷିକେଶ ହୋତା]] # [[ଦଉଲତ ଗଣ୍ଡ]] # [[ନୀଳାମ୍ବର ରାୟଗୁରୁ]] # [[କୁନ୍ଦୁରୁ କୁଶାଳ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିନୋଦ ପାତ୍ର]] # [[ଧନେଶ୍ୱର କୁମ୍ଭାର]] # [[ଦେବରାଜ ସେଠ]] # [[ଦୌଲତ ବାଘ]] # [[ଅନନ୍ତରାମ ନନ୍ଦ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ନନ୍ଦ କିଶୋର ମିଶ୍ର]] # [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ରମାକାନ୍ତ ସେଠ]] # [[ରାମ ରାଜ କୁମାରୀ]] # [[ନବକୁମାରୀ ଦେବୀ]] # [[ରତ୍ନମାଳୀ ଜେମା]] # [[ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ]] # [[ମମତା ମହନ୍ତ]] # [[ଏ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ]] # [[ଆନେ କ୍ୟାଥରିନ ମନ୍‍ରୁ]] # [[ମୁକେଶ ମହାଲିଙ୍ଗ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ମେହେର]] # [[ସୁଶିଳ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ ଠାକୁର]] # [[ଆଶାରାମ ଭୋଇ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଗଣେଶ ରାମ ବରିହା]] # [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ବିବେକାନନ୍ଦ ମେହେର]] # [[ଅଇଁଠୁ ସାହୁ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ମୁରଲୀଧର ପଣ୍ଡା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନନ୍ଦ]] # [[ତପି ଜାଲ]] # [[ଲଳିତ ମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ (୧୯୪୬ ଜନ୍ମ)]] # [[ସନ୍ତୋଷ ସିଂହ ସାଲୁଜା]] # [[ହାଜି ମହମ୍ମଦ ଆୟୁବ ଖାଁ]] # [[ଲୋକନାଥ ରାୟ]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ମହମ୍ମଦ ମୁଜାଫର ହୁସେନ ଖାନ]] # [[ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ବାବୁ]] # [[ରାଧାକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବାଗ]] # [[ମହାନନ୍ଦ ବାହାଦୁର]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ମାଝୀ]] # [[ତୀର୍ଥବାସୀ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋତା]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କର]] # [[ସାଧୁ ନେପାକ]] # [[ନବୀନ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଯଦୁମଣି ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦେବେଶ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଶବର ଡୁମ୍ବା]] # [[ସନ୍ୟାସୀ ଚରଣ ପିଦିକା]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ନରସିଂହ ପାତ୍ର]] # [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ମୁତିକା]] # [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ (୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଶ୍ୟାମଘନ ଉଲାକା]] # [[ପ୍ରସକା ଶ୍ରୀପତି]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ସାରଙ୍ଗଧର କାଡ୍ରାକା]] # [[ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକା]] # [[ମକରନ୍ଦ ମୁଦୁଲି]] # [[ହିମିରିକା ରଘୁନାଥ]] # [[କାମାୟା ମଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ]] # [[ଅନନ୍ତରାମ ମାଝି]] # [[ପ୍ରଭୁ ଜାନି]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର କୁଳେଶିକା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ବିଭିଷଣ ମାଝି]] # [[ଅଖିଳ ସାଉଁଣ୍ଟା]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ପିତମ ପାଢ଼ୀ]] # [[ମୁସୁରୀ ଶାନ୍ତା ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କଦମ]] # [[ମୁଳୁ ଶାନ୍ତା]] # [[ଦିଶାରୀ ସାନୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମାଝି]] # [[ସଦନ ନାଏକ]] # [[ଧନସାୟୀ ରଣଧୀର]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ମାଝି]] # [[ମହାଦେବ ବକ୍ରିଆ]] # [[ବାସୁଦେବ ମାଝି]] # [[ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂଜାରୀ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଗରିଆ]] # [[ନୃସିଂହ ନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମା]] # [[ରଘୁରାମ ପଦାଳ]] # [[ଗୁପ୍ତ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]] # [[ତୋୟକ ସଙ୍ଗଣା]] # [[ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନିପତି]] # [[ରବି ନାରାୟଣ ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରତାପ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଲାଇଚନ ନାଏକ]] # [[ହରିହର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଏନ. ରାମଶସେୟା]] # [[ରଘୁନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରବି ସିଂହ ମାଝି]] # [[ଗୁରୁବରୁ ମାଝି]] # [[ଧର୍ମୁ ଗଣ୍ଡ]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ମାଝି]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଣ୍ଡ]] # [[ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ସଦାଶିବ ପ୍ରଧାନୀ]] # [[ହରିଜନ ମୀରୁ]] # [[ମୁଡ଼ି ନାଏକୋ]] # [[ହବିବୁଲ୍ଲା ଖାଁ]] # [[ମନୋହର ରନ୍ଧାରୀ]] # [[ଭୁଜବଳ ମାଝି]] # [[ଶ୍ୟାମଘନ ମାଝି]] # [[ଯାଦବ ମାଝି]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଡମ୍ବରୁ ମାଝି]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବାକା]] # [[ଡମ୍ବରୁ ଶିଶା]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦୋରା]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ମାଢ଼ୀ]] # [[ଆଦିତ୍ୟ ମାଢ଼ୀ]] # [[ମାନସ ମାଡକାମୀ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦ ସୋଡ଼ୀ]] # [[ନିମାଇ ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍କାର]] # [[ନାକା ଲକ୍ଷ୍ମୟା]] # [[ନଦିଆବସୀ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ମାଡକାମୀ ଗୁରୁ]] # [[ଗୁରୁ ନାୟକ]] # [[ନାକା କାନାୟା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗୌଡ଼]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ନାଏକ]] # [[ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନୀଳମଣି ପ୍ରଧାନ]] # [[ଚିରଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମୁଦୁଲି]] # [[କଣ୍ଡୁରୀ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରଘୁନନ୍ଦନ ଦାସ]] # [[ଦାମୋଦର ରାଉତ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଗୌରୀଶ୍ୟାମ ନାୟକ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଜ୍ୟୋତିଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ମହାନ୍ତି]] # [[ବାସୁଦେବ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ]] # [[ଲୋକନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଭୋଇ]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ନିଶାମଣି ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଜୟ ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[ସ୍ୱରୂପ କୁମାର ଦାସ]] # [[କେଙ୍ଗମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଓ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ଅପନା ଦୋରା ବିଶ୍ୱାସରାୟ]] # [[କୋଦୁରୁ ନାରାୟଣ ରାଓ]] # [[ବ୍ୟୋମକେଶ ରାୟ]] # [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ଜେନା]] # [[ଦାଶରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ପ୍ରକାଶ ସୋରେନ]] # [[ସନାତନ ବିଜୁଳି]] # [[ସୁଧାଂଶୁ ଶେଖର ପରିଡ଼ା]] # [[ଦରପୁ ଲଚନା ନାଇଡ଼ୁ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସାହୁ]] # [[ନାଲା କୁର୍ମୁ ନାୟକଲୁ ଦୋରା]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ମନୋରଞ୍ଜନ ସେଠୀ]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]] # [[ଉଦୟ ନାରାୟଣ ଦେବ]] # [[ଭୀମସେନ ମଣ୍ଡଳ]] # [[ତାରିଣୀ ସର୍ଦ୍ଦାର]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ (ରାଜନେତା)]] # [[ଚକ୍ରଧର ପାଇକ]] # [[ଶରତ କୁମାର ଜେନା]] # [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ସଦନ ନାୟକ]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ପୂର୍ତ୍ତି]] # [[ମହମ୍ମଦ ରଫିକ୍]] # [[ଭରତ ପାଇକ]] # [[ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦୂର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସୋହେଲ]] # [[କାନ୍ଦରା ସୋରେନ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୋରେନ]] # [[ସୀମାଞ୍ଚଳ ବେହେରା]] # [[ତାପସ କୁମାର ଦାସ]] # [[ହଳଧର କାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ବେହେରା]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର (୧୯୪୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ଖେଲାରାମ ମହାଲିି]] # [[ପୃଥୁନାଥ କିସ୍କୁ]] # [[ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର (୧୯୬୨ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (୧୯୫୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେହୁରୀ]] # [[କେଶବ ସାହୁ]] # [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପାଟଯୋଶୀ]] # [[କାହ୍ନୁ ସୋରେନ]] # [[ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (୧୯୩୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ବିରାମ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଡମ୍ବରୁଧର ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଭଞ୍ଜ]] # [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ (୧୯୫୬ ଜନ୍ମ)]] # [[ରାସ ବିହାରୀ ବେହେରା]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାୟକ]] # [[କୁଆଁରିଆ ମାଝି]] # [[ଗୋରସାଙ୍ଗ ଶବର]] # [[ହଳଧର ମିଶ୍ର]] # [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୧୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ରମେଶ ସୋରେନ]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପତି]] # [[ପ୍ରଦୀପ ହୋତା]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମି ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ପରିକ୍ଷୀତ କରଣ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କିସ୍କୁ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ଉଦୟନାଥ ନାଏକ]] # [[ରାମେଶ୍ୱର ସିଂହ ନାଏକ]] # [[ସୋନାରାମ ସୋରେନ]] # [[ରାଧାମୋହନ ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶୀ ଭୂଷଣ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୩୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୨୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ସୋମ୍ବରୁ ମାଝି]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ନରସିଂହ ଚରଣ ମିଶ୍ର]] # [[ରଘୁନାଥ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ଜନ୍ମ ୧୯୪୦)]] # [[କୁଲନ ବାଗେ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମ୍ରିଗାନ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] # [[ତାଡ଼ିଙ୍ଗ ଯୋଗୀ]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ହରଚାନ୍ଦ ହାଁସଦା]] # [[ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ]] # [[ବିଡିକା ମାଲନା]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ମୁରଲୀଧର କାନୁନ୍‍ଗୋ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (୧୯୧୧ ଜନ୍ମ)]] # [[ଲାଲ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଝିତ୍ରୁ ନାଏକ]] # [[ବନମାଳୀ ମହାରଣା]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାସ]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅର୍ଜୁନ ପାତ୍ର]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[କରୁଣାକର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ପାଢ଼ୀ]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ଜାନି]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭୋୟା]] # [[ପି. ଭେଙ୍କଟ ଜଗନ୍ନାଥ ରାଓ]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୬୭ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୫ ଜନ୍ମ)]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୭୯ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ତରାଇ]] # [[ନରସିଂହ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୨୨ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅବଦୁର ରହମାନ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[ମାଣିକରାୟ ନାଏକ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ହେମ୍ରମ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ଦାସ]] # [[ବର୍ଷା ସିଂହ ବରିହା]] # [[ଅଳକା ମହାନ୍ତି]] # [[ଦୀପାଳି ଦାସ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଭାସ କୁମାର ସିଂହ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ସଞ୍ଜୟ ଭୋଇ]] # [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର]] # [[ବିଶି ବେହେରା]] # [[ଆନନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଅଟଳ ବିହାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବାହାଦୁର ସୟଦ ଅହମଦ ବକ୍ସି ଖାଁ]] # [[ବିଶି ଗଣ୍ଡ]] # [[ବ୍ରଜନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ବ୍ରଜ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]] # [[ଚାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]] # [[ଫକୀର ବେହେରା]] # [[ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ଦତ୍ତ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]] # [[ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଥାଟ୍ଟରାଜ]] # [[ହରିପାଣି ଜେନ୍ନା]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିହ୍ନା]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[କିଣେଇ ସାମଲ]] # [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୁକ୍ତା]] # [[ଏମ୍‍. ଆରାବଲୁ ଆପଲାସ୍ୱାମୀ ନାଇଡ଼ୁ]] # [[ଅବଦୁସ୍‍ ଶୋଭନ ଖାଁ]] # [[ନିଧି ଦାସ]] # [[ନୃପଲାଲ୍‍ ସିଂହ]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦରାୟ ଲାଠ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ପୁନିଆ ନାଇକ]] # [[ପ୍ୟାରୀ ଶଙ୍କର ରାୟ]] # [[ରାଧାମୋହନ ପଣ୍ଡା]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ବାହାଦୁର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ]] # [[ରଙ୍ଗଲାଲ ମୋଦି]] # [[ଇ.ଏମ୍‍. ଇଭାନ୍‍ସ୍‍]] # [[ସାଧୁଚରଣ ଦାସ]] # [[ବୈଶ୍ୟରାଜ କାଶୀବିଶ୍ୱନାଥ ରାଜୁ]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ରଥ]] # [[ଦଶରଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦିବାକର ବୋହିଦାର]] # [[ଗୋଦାବରଥି ରାମଦାସ]] # [[ଗୋପୀନାଥ ନାଏକ]] # [[ହରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[କାଳିପ୍ରସାଦ ବାବୁ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଦାସ]] # [[କପିଳେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ]] # [[କପୁରଚାନ୍ଦ ନାଏକ]] # [[ନିମାଇଁ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ପତି]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ମାନଗୋବିନ୍ଦ ପତି]] # [[ଶିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ଉତ୍ସବାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଥଟ୍ଟରାଜ ରୁଦ୍ରପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଶ୍ରୀଧର ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ମାଣିକରାମ ମହାନ୍ତ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[କୀର୍ତ୍ତନ ବିହାରୀ ମହାନ୍ତି]] # [[ମୋହନ ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶିଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ସଂତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ଦାସ ଥିରାନି]] # [[ଅନନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ଶର୍ମା]] # [[ଲତିଫୁର ରହମନ]] # [[ଦ୍ୱାରକାନାଥ ଦାସ]] # [[ବୋଧରାମ ଦୁବେ]] # [[ସହଦେବ ଦାସ]] # [[ସତ୍ୟବାଦୀ ନନ୍ଦ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ (ରାଜେନତା)|ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ]] # [[ମଧୁସୂଦନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୋମନାଥ ପଣ୍ଡା]] # [[ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତିଗାଡ଼େ]] # [[ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[ରାଧାମୋହନ ସାହୁ]] # [[ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା (ରାଜେନତା)|ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ମହମ୍ମଦ ଇଉସୁଫ]] # [[ସୟଦ ଫୈଜଲ ହକ୍]] # [[ମହମ୍ମଦ ଖାଁ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ବେହେରା]] # [[ରୁଦ୍ର ନାରାୟଣ ପାଣି]] # [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମାଳବିକା ଦେବୀ]] # [[ଅନୀତା ଶୁଭଦର୍ଶିନୀ]] # [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]] # [[ମାନସ କୁମାର ଦତ୍ତ]] # [[ସୀତାଂଶୁ ଶେଖର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଉପାସନା ମହାପାତ୍ର]] # [[ସଞ୍ଜଳୀ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାଗ]] # [[ସୁବାସିନୀ ଜେନା]] # [[ମନୋରମା ମହାନ୍ତି]] # [[ସୁଜାତା ସାହୁ]] # [[ସାଗର ଚରଣ ଦାସ]] # [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଗୌତମବୁଦ୍ଧ ଦାସ]] # [[ସନତ କୁମାର ଗଡ଼ତିଆ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ଟଙ୍କଧର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସନ ନାୟକ]] # [[ଇରାଶିଷ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବିଶ୍ୱ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସତ୍ୟଜୀତ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ନୀଳମାଧବ ହିକ୍କା]] # [[କାଡ୍ରାକ ଆପଲ ସ୍ୱାମୀ]] # [[ପବିତ୍ର ସାଉଣ୍ଟା]] # [[ମଙ୍ଗୁ ଖିଲ]] # [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]] # [[ରୁପୁ ଭତ୍ରା]] # [[ରଘୁରାମ ମାଛ]] # [[ନରସିଂହ ମାଡ଼କାମି]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଜେନା]] # [[କେ. ଅନୀଲ କୁମାର]] # [[ନୀଳମଣି ବିଷୋୟୀ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ବାବୁ ସିଂହ]] # [[ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଓମ ପ୍ରକାଶ ମିଶ୍ର]] # [[ଅମରେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ସମ୍ପଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ଛବି ମଲିକ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[କହ୍ନାଇ ଚରଣ ଦଙ୍ଗ]] # [[ଉମା ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଧୀର ରଞ୍ଜନ ପାଟଯୋଶୀ]] # [[ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ମାଝି]] # [[ନରସିଂହ ଭତ୍ରା]] # [[ନବୀନ କୁମାର ଜୈନ]] # [[ରଘୁନାଥ ଜଗଦଲ]] # [[ଅଗସ୍ତି ବେହେରା]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଅଶୋକ ମହାନ୍ତି]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]] # [[ଶତୃଘ୍ନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରଦୀପ ବଳ ସାମନ୍ତ]] # [[ଅମର କୁମାର ନାୟକ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଖଟୁଆ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଜଲେନ ନାଏକ]] # [[ଅଖିଳ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ଫକୀର ମୋହନ ନାଏକ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ତନ୍ତୀ]] # [[ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ଜେନା]] # [[ସୁନିଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ (ରାଜନେତା)]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ରମାକାନ୍ତ ଭୋଇ]] # [[ନଳିନୀକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରୁପେଶ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମାଧବ ଧଡ଼ା]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ (ବିଧାୟକ)]] # [[ରୋମାଞ୍ଚ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ହରିପାଲ]] # [[ରୋହିତ ଜୋଶେଫ ତିର୍କୀ]] # [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ଦଳବେହେରା]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ସାହୁ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ନିର୍ମଳ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ଦିବାକର ନାୟକ]] {{Div col end}} ===ଲୋକ ସଭା=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]] # [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]] # [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]] # [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]] # [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]] {{Div col end}} ===ବିଧାନ ସଭା=== # [[୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ବାଲିପାଟଣା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ବନ୍ତ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[କିଶୋର ନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[କେସିଙ୍ଗା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ସଇଁତଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ପାଡ଼ୁଆ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ତାଲିକା]] # [[୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] # [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ]] == ବିମାନ ବନ୍ଦର == # [[ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦରର ତାଲିକା]] == ଉଇକିପିଡ଼ିଆ == # [[ବଙ୍ଗାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ପଞ୍ଜାବୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅହମିୟା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଭୋଜପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଗୁଜରାଟୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[କନ୍ନଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[କାଶ୍ମୀରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ନେପାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ତାମିଲ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ତାତାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ସିନ୍ଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବାମବାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଜର୍ଜୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅଙ୍ଗିକା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆରୋମାନୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆମହାରୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆମୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅବଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆୟମାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବଞ୍ଜାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବନ୍ୟୁମାସାନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଟାରାଣ୍ଟିନୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ମଣିପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବିସଲାମା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବୁଗୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବୁରିୟାତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଚେଚେନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] == ପ୍ରସଙ୍ଗ ଛାଞ୍ଚ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସୌଧ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଛପନ ଭୋଗ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଶଙ୍କର ମଠ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ଉପ-ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୯ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୩ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]] {{Div col end}} ==ପ୍ରକଳ୍ପ/ଗଣସମ୍ପାଦନା (ଛାଞ୍ଚ)== ===ପ୍ରକଳ୍ପ=== # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି]] ===ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା=== {{Div col|colwidth=20em}} # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର ଲିଖନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା/୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି/ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] {{Div col end}} ===ଛାଞ୍ଚ=== {{Div col|colwidth=20em}} # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:୨୦୧୮ ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା‎]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯‎]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:Festive Season edit-a-thon]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ମାସ ୨୦୨୨ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଜୁନ ମାସ ଉତ୍ସବ ୨୦୨୨ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଇଣ୍ଡିକ୍ ଉଇକି ଇମ୍ପ୍ରୁଭ୍-ଏ-ଥନ୍ ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍‌]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] {{Div col end}} == କର୍ମଶାଳା/କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ == # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିମାନିଆ ଭୁବନେଶ୍ୱର ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩/କର୍ମଶାଳା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫/ମେଳଣ]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି]] == ପରିଚୟ == {{Div col|colwidth=10em}} * କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି * ଆଶୁତୋଷ ପରିଡ଼ା * ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ * ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ * ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି * ନିର୍ମଳ ନାୟକ * ପ୍ରତୀକ୍ଷା ଜେନା * ସୁପ୍ରିୟା ପଣ୍ଡା * ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ * ନରେନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ * ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ * ଫନୀ ମହାନ୍ତି * ନିଖିଳେଶ ମିଶ୍ର * ପବିତ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି * ଅପୂର୍ବ ରଞ୍ଜନ ରାୟ * ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ * ବାଦଲ ମହାନ୍ତି * ଶୁଭଶ୍ରୀ ଲେଙ୍କା * ବିରେନ୍ଦ୍ର ପାଣି * ବିଷ୍ଣୁ ସେଠୀ * ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ * ଚୂଡ଼ାମଣି ଦାସ * ଧୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମଲ୍ଲିକ * ସୂର୍ଯ୍ୟଦେଓ * ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ * କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ * ପ୍ରଭୁପାଦ ମହାନ୍ତି * ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ * ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର * ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ * ମଞ୍ଜୁଲତା ମଣ୍ଡଳ * ଶରତ ନାୟକ * ସରୋଜ ବଳ * ଓମପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି * ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା * କଇଳାଶ ପଟ୍ଟନାୟକ * ଗିରିବାଳା ମହାନ୍ତି * ସେନାପତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କେଶରୀ * ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି * ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିକା ଦାଶ * ଅମରେଶ ବିଶ୍ୱାଳ * ସୁଚିତ୍ରା ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ସୁମିତ ପଣ୍ଡା * ଦେବବ୍ରତ ଦାସ * ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ) * ଲାଲା ବୀରେନ ରାୟ * ତୃପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ଦାସ * ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି * ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ * ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି * ପବିତ୍ର ମୋହନ ଦାଶ {{Div col end}} pgbgzkxswtjuenzdd55vkre3rxdyz6s 2 60251 596002 595805 2026-06-05T21:48:18Z ListeriaBot 13866 Wikidata list updated [V2] 596002 wikitext text/x-wiki {{ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MKar/ଉଇକିଡାଟା ତାଲିକା}} [[File:Orissa districts blank.png|thumb]] ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ତାଲିକା । ଶେଷ ଅଦ୍ୟତନ: {{#time: d-m-Y H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}} (UTC). ଯଦି କିଛି ତଥ୍ୟ ଦୁଇଥର ଦେଖୁଛନ୍ତି ତେବେ [[d:Help:Merge|ଉଇକିଡାଟା ବିଲୟ]] ସହାୟତାରେ ସମ୍ପାଦନା କରନ୍ତୁ । {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?statements (COUNT(distinct ?sitelink) as ?sites) ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel WHERE { SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "en,or" } # for generating label BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . ?item wikibase:statements ?statements . # for counting statements OPTIONAL { ?sitelink schema:about ?item . ?sitelink schema:inLanguage ?lang } # for counting sitelinks ?item wdt:P166 wd:Q6596243 . # award received = Odisha Sahitya Akademi OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?birth } OPTIONAL { ?item wdt:P19 ?pob } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?death } OPTIONAL { ?item wdt:P20 ?pod } } GROUP BY ?item ?statements ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel ORDER BY DESC(?sites) |section=p21 |sort=P166/Q6596243/p585 |columns=number:#,item:Wikidata,?statements:Stmnts,?sites:Wikis,label,p569,p19,p570,p20, P166/Q6596243/p585:Awarded year, p214 |thumb=80 |min_section=1 |links=text |autolist=fallback |references=all |wdedit=yes |summary=itemnumber }} == ପୁରୁଷ == {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! Wikidata ! Stmnts ! Wikis ! label ! ଜନ୍ମ ତାରିଖ ! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ ! Awarded year ! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ |- class='wd_q1896096' | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q1896096|Q1896096]] | 53 | 17 |class='wd_label'| [[ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1927" | 1927-01-03 |class='wd_p19'| [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2015" | 2015-04-21<ref name="ref_5d3d54258ab6c16335a2d077b91879648fb9bff725d2a44851b090c1ea604c88">https://kanaknews.com/special-news-janaki-ballabha-pattnaik/</ref><ref name="ref_36bef19031cf19fde0c1dcf81ca71a4755c65d142d9cb42981920cffdbddfe52">https://www.moneylife.in/article/former-odisha-chief-minister-jb-patnaik-dead/41362.html</ref><ref name="ref_39a30faf13fce1b7cb81fe7de39cd29b0c6012fc3247ec1250a25f3e107919bc">https://www.thehindu.com/news/national/other-states/Former-Odisha-Chief-Minister-Janaki-Ballav-Patnaik-dies/article60324830.ece</ref> |class='wd_p20'| ତିରୁପତି | 1986 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/50372067 50372067] |- class='wd_q3635724' | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q3635724|Q3635724]] | 79 | 16 |class='wd_label'| [[ମନୋଜ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1934" | 1934-02-27<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref> |class='wd_p19'| ଶଙ୍ଖାରୀ |class='wd_p570' data-sort-value="2021" | 2021-04-27<ref name="ref_8dad97f3c165b9b37b06769372797ad9826968df6bf5dcbfdfc63628478e8b95">https://odishatv.in/odisha-news/padma-shri-manoj-das-an-iconic-writer-of-modern-odisha-passes-away-538248</ref> |class='wd_p20'| [[ପୁଡୁଚେରୀ]] | 1987<br/>1962 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/64048334 64048334] |- class='wd_q3595809' | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q3595809|Q3595809]] | 63 | 15 |class='wd_label'| [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1937" | 1937-09-17 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1981 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/179890550 179890550]<br/>[https://viaf.org/viaf/269014170 269014170] |- class='wd_q5092131' | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q5092131|Q5092131]] | 37 | 9 |class='wd_label'| [[ନୀଳମଣି ରାଉତରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1920" | 1920-05-24 |class='wd_p19'| [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2004" | 2004-10-04 |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 1988 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/23570782 23570782] |- class='wd_q5312450' | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q5312450|Q5312450]] | 56 | 9 |class='wd_label'| [[ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936-04-26 |class='wd_p19'| [[ପୁରୀ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-06-03<ref name="ref_5df8fa3217d58050e666a68a148ed8ea5e2076520af5a4e241338b459f3d4444">https://ommcomnews.com/odisha-news/renowned-odia-litterateur-and-former-ias-officer-jp-das-passes-away-at-90/</ref> |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 1981 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/317289495 317289495]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref><br/>[https://viaf.org/viaf/4955688 4955688] |- class='wd_q13560184' | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q13560184|Q13560184]] | 43 | 8 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1939" | 1939-02-02 |class='wd_p19'| [[ପୁରୀ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2022" | 2022-04-17 |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 2006 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/61189689 61189689]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q4955994' | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q4955994|Q4955994]] | 33 | 7 |class='wd_label'| [[ବ୍ରଜନାଥ ରଥ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936-01-12 |class='wd_p19'| [[ବାଲେଶ୍ୱର|ବାଲେଶ୍ଵର]] |class='wd_p570' data-sort-value="2014" | 2014-05-31 |class='wd_p20'| [[ବାଲେଶ୍ୱର|ବାଲେଶ୍ଵର]]<ref name="ref_e0e6ebe48b01d0b378a34949a300fddfc3970f854f325964aef871716de8d922">''[[:d:Q15241312|Freebase Data Dumps]]''</ref> | 1984 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/75185732 75185732] |- class='wd_q11775123' | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q11775123|Q11775123]] | 30 | 7 |class='wd_label'| [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1922" | 1922-05-24 |class='wd_p19'| [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2013" | 2013-07-10 |class='wd_p20'| [[ଅହମଦାବାଦ]] | 1962 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/8976995 8976995] |- class='wd_q15724984' | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q15724984|Q15724984]] | 39 | 7 |class='wd_label'| [[ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1926" | 1926-12-22<ref name="ref_d1009ebd823dea9fc42b0dc462bb8a71a07e1ec704f09d5b2c213bc740d8e262">https://historygreatest.com/mohapatra-nilamani-sahoo-indian-writer-died-at-89</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2016" | 2016-06-25<ref name="ref_d1009ebd823dea9fc42b0dc462bb8a71a07e1ec704f09d5b2c213bc740d8e262">https://historygreatest.com/mohapatra-nilamani-sahoo-indian-writer-died-at-89</ref> |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 1978 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/34871962 34871962] |- class='wd_q3635649' | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q3635649|Q3635649]] | 47 | 6 |class='wd_label'| [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1922" | 1922-05-21 |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570' data-sort-value="1990" | 1990-12-21 |class='wd_p20'| | 1960 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/19690800 19690800]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q5312677' | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q5312677|Q5312677]] | 45 | 6 |class='wd_label'| [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1923" | 1923-03-10 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2013" | 2013-02-17 |class='wd_p20'| | 1965 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/54577260 54577260] |- class='wd_q15724846' | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q15724846|Q15724846]] | 42 | 6 |class='wd_label'| [[ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1937" | 1937-10-25<br/>1937<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1985 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/1511160668193803560005 1511160668193803560005]<br/>[https://viaf.org/viaf/72946443 72946443] |- class='wd_q4310764' | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q4310764|Q4310764]] | 41 | 5 |class='wd_label'| [[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1933" | 1933-05-15<ref name="ref_cf740121ff1ccbbff667268eea218c69d93f3e0197228bf1a97ac17532deadd6">''[[:d:Q19938912|ସୂଚନା]]''</ref><ref name="ref_60f8a42e66cb64c24a276fa821916a1e6f319cc0b85b79d8a55aa0af7b761dee">https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/100714/p11.htm</ref> |class='wd_p19'| ଖିଦିରପୁର |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1970 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/71559896 71559896]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q5320157' | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q5320157|Q5320157]] | 32 | 5 |class='wd_label'| [[ରାମକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1906" | 1906-02-15 |class='wd_p19'| Bairoi |class='wd_p570' data-sort-value="1994" | 1994-10-28 |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 1977 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/31100169 31100169] |- class='wd_q5584168' | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q5584168|Q5584168]] | 36 | 5 |class='wd_label'| [[ଗୋପାଳ ଛୋଟରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1916" | 1916-04-20<ref name="ref_6f1cf9055e3935a5438e62c835e3a46e87fd015b75b187283de5d5d4eccc29f7">https://sakalaepaper.com/map-image/5874.jpg</ref> |class='wd_p19'| [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2003" | 2003-01-22<ref name="ref_e9afc847b8579dff611d550f96c62f096984e00ebdea15e2773088992e1d0358">{{#invoke:cite|web|url=http://www.odisha.in/news/151/ARTICLE/2026/2008-01-22.html|title=Flower that vanishes with the Author}}</ref> |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 1973 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/72993744 72993744]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q5588385' | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q5588385|Q5588385]] | 31 | 5 |class='wd_label'| [[ଗୌରହରି ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1960" | 1960-10-09<ref name="ref_0437e9484b124c1c7b0f614496abe8eb4ad764ffa65a99fd951dc5741f58a39b">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-09-23&PageId=26205&PageNum=9</ref> |class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2001 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/77915412 77915412]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q6574946' | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q6574946|Q6574946]] | 35 | 5 |class='wd_label'| [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1912" | 1912-06-17<ref name="ref_cf740121ff1ccbbff667268eea218c69d93f3e0197228bf1a97ac17532deadd6">''[[:d:Q19938912|ସୂଚନା]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଭଦ୍ରକ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2012" | 2012-04-17<ref name="ref_bfbb5c3c68777fca63f93e84b6874fee230b248e04ffbd47b0b6e880d85a2624">http://zeenews.india.com/news/odisha/ex-odisha-minister-nityananda-mohapatra-dead_770388.html</ref> |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 1980 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/32415707 32415707] |- class='wd_q7238462' | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q7238462|Q7238462]] | 44 | 5 |class='wd_label'| [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଟ୍ଟଶାଣୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1946" | 1946-04-27 |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1992 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/18577221 18577221] |- class='wd_q12452860' | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q12452860|Q12452860]] | 33 | 5 |class='wd_label'| [[ବିନୋଦ କାନୁନଗୋ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1912" | 1912-06-06 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1990" | 1990-06-22 |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 1980 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/53080341 53080341] |- class='wd_q63645189' | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q63645189|Q63645189]] | 43 | 5 |class='wd_label'| [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1920" | 1920-11-22<br/>1920<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2019" | 2019-05-07 |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 1996 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/70174220 70174220] |- class='wd_q18627511' | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q18627511|Q18627511]] | 36 | 5 |class='wd_label'| [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦ୍ୱିବେଦୀ|ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦ୍ଵିବେଦୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1913" | 1913-02-11<ref name="ref_a60386684dc2bc9d1cb3e230b7f99ea40604251795a04969d95acab86651886c">http://164.100.47.194/loksabha/writereaddata/biodata_1_12/1167.htm</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2001" | 2001-10-01 |class='wd_p20'| [[ରାଉରକେଲା]] | 1989 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/11241713 11241713]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q18650092' | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q18650092|Q18650092]] | 30 | 5 |class='wd_label'| [[ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ରଥ|ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-08-03 |class='wd_p19'| [[ସମ୍ବଲପୁର]] |class='wd_p570' data-sort-value="2016" | 2016-12-30<ref name="ref_dad97d296d2b72b4789225ceb80fba2622a0403e6d67d22490b123c424f74784">{{#invoke:cite|web|url=http://www.dharitri.com/Sambalpur/311216/p1.htm|title=ସାହିତ୍ୟିକ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରଲୋକ}}</ref> |class='wd_p20'| [[ପୁଣେ]] | 2003 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/36046613 36046613] |- class='wd_q31320108' | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q31320108|Q31320108]] | 33 | 5 |class='wd_label'| [[ସୌଭାଗ୍ୟ କୁମାର ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1941" | 1941-09-05<ref name="ref_e54e321c096f48acaecfacf9fe4e7b60651a2b8dfab774fad9e14c40f1ecdece">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-08-05&PageId=24029&PageNum=9</ref> |class='wd_p19'| [[ବ୍ରହ୍ମପୁର]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1979 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/66507006 66507006] |- class='wd_q3631583' | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q3631583|Q3631583]] | 24 | 4 |class='wd_label'| [[ଦୁର୍ଗାଚରଣ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p19'| ବୀରତୁଙ୍ଗ |class='wd_p570' data-sort-value="1985" | 1985-12-07 |class='wd_p20'| | 1959 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/8971737 8971737] |- class='wd_q5266631' | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q5266631|Q5266631]] | 28 | 4 |class='wd_label'| [[ଦେବଦାସ ଛୋଟରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1946" | 1946-11-25<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2016 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/39093975 39093975] |- class='wd_q5886494' | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q5886494|Q5886494]] | 35 | 4 |class='wd_label'| [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ|କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ ମାଗିଆ ରାଣ୍ଡ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1909" | 1909-12-01<ref name="ref_9efe376d0c7bfe03f84de41573cd35d56c86cb5c98867437c50c2aba72906fa5">http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2012/April/engpdf/63-69.pdf</ref> |class='wd_p19'| [[ଖିଚିଂ]] |class='wd_p570' data-sort-value="1987" | 1987-02-25 |class='wd_p20'| | 1979 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/93337587 93337587] |- class='wd_q6122097' | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q6122097|Q6122097]] | 32 | 4 |class='wd_label'| [[ଜଗଦୀଶ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1951" | 1951-02-17 |class='wd_p19'| [[ଝାରସୁଗୁଡ଼ା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2013" | 2013-12-29<ref name="ref_e0e6ebe48b01d0b378a34949a300fddfc3970f854f325964aef871716de8d922">''[[:d:Q15241312|Freebase Data Dumps]]''</ref> |class='wd_p20'| [[ବେଲପାହାଡ଼]] | 1990 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/35746182 35746182] |- class='wd_q15724825' | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q15724825|Q15724825]] | 35 | 4 |class='wd_label'| [[ବିଜୟ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936-07-16<ref name="ref_f5c335bb1f2d7f45bb43bf8808baa66863fbeabc3643016f43d4438ae4890b3a">{{#invoke:cite|web|url=http://www.dharitri.com/epaper/191213/p1.htm|title=ବିଜୟ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|access-date=2016-11-21}}</ref> |class='wd_p19'| [[ସନ୍ତରାଗଡ଼ିଆ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2020" | 2020-04-26<ref name="ref_04fd8fcdfde5bfd614ac3742e12f2381acc3ff3345227ad6fbf81ce9f5ac45a5">{{#invoke:cite|web|url=http://sambad.in/state/famous-dramatist-bijay-mishra-passes-away-509470/|title=ବିଶିଷ୍ଟ ନାଟ୍ୟକାର ଓ ସଂଳାପକାର ବିଜୟ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପରଲୋକ|access-date=2020-04-26}}</ref> |class='wd_p20'| | 1978 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/61096966 61096966] |- class='wd_q64347015' | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q64347015|Q64347015]] | 23 | 4 |class='wd_label'| [[ଅନାଦି ଚରଣ ସାହୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940-04-16 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2024" | 2024-01-20<ref name="ref_b86b6f044ea047120d91e36b86dbdfc9f30a073209f217682b0ef048149f903d">https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2024/Jan/20/former-odisha-mp-anadi-sahu-passes-away</ref> |class='wd_p20'| | 1998 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/55745278 55745278] |- class='wd_q31315740' | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31315740|Q31315740]] | 34 | 4 |class='wd_label'| [[କେଶବ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାଶ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1955" | 1955-03-06<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଯାଜପୁର]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1990 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/15001341 15001341] |- class='wd_q16734928' | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q16734928|Q16734928]] | 21 | 4 |class='wd_label'| [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପରିଡ଼ା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1947" | 1947-01-04 |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1995 |class='wd_p214'| |- class='wd_q21130234' | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q21130234|Q21130234]] | 31 | 4 |class='wd_label'| [[ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୪୭ ଜନ୍ମ)|ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1947" | 1947-02-01<ref name="ref_18cdb793d57766faceff8736d8fc9cef1497bfc04c7ba5c14369e34bfc4df091">http://samajaepaper.in/epaperimages/17092017/17092017-md-ct-3/179201722756418.jpg</ref> |class='wd_p19'| [[ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2017" | 2017-09-16<ref name="ref_2c44dfdd59b623ed3ae824e9a1972728455927b97d75a39c8ba6d87fe82ef671">https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/170917/p5.htm</ref> |class='wd_p20'| [[କଟକ]]<ref name="ref_6eed24c4c125a2afff8fc68454db2717b52bfa70f111e11d12899316cb2847ed">https://sambadenglish.com/odisha-cine-dialogue-writer-subodh-patnaik-passes-away/</ref> | 1990 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/70228943 70228943] |- class='wd_q4902086' | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q4902086|Q4902086]] | 28 | 3 |class='wd_label'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା|ଭୁବନେଶ୍ଵର ବେହେରା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1916" | 1916-01-01 |class='wd_p19'| [[କାଶିବାହାଲ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2001" | 2001-04-16<ref name="ref_3a886b640effca78972021a0d3525775325ace3757cdb013078abd6a4e7afaf9">https://books.google.com/books?id=j_OADwAAQBAJ&pg=PA23</ref> |class='wd_p20'| | 1977 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/77675934 77675934] |- class='wd_q7295851' | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q7295851|Q7295851]] | 28 | 3 |class='wd_label'| [[ରତ୍ନାକର ଚଇନି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-08-25<ref name="ref_a95c4247ca46d5033bf1dbd12ab24979344242fc3156de8bb4fb8e5314581d2a">https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2020/apr/19/odia-litterateur-ratnakar-chaini-passes-away-2132152.html</ref> |class='wd_p19'| ସାଲେପୁର ବ୍ଳକ |class='wd_p570' data-sort-value="2020" | 2020-04-18<ref name="ref_d3425ba7ab347953e94ed59ad2ae3f0303810e5f9609137c5f1ae54206368168">https://www.dailypioneer.com/2020/state-editions/writer-chaini-passes-away.html</ref> |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/55737484 55737484] |- class='wd_q15042071' | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q15042071|Q15042071]] | 24 | 3 |class='wd_label'| [[ଦାଶ ବେନହୁର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1953" | 1953-08-03 |class='wd_p19'| ଖଣ୍ଡପଡ଼ା |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1987 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/46087727 46087727] |- class='wd_q15724092' | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q15724092|Q15724092]] | 38 | 3 |class='wd_label'| [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1923" | 1923-10-03<br/>1923<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2011" | 2011-01-16<ref name="ref_f4ad5f9b789e7c331ac47cb0ef7c4b91e32a2c33bc1553374f1c62acf55ea13e">{{#invoke:cite|web|url=http://www.orissadiary.com/personality/writer/CHITTARANJANDAS%20.asp|title=orissadiaryରେ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ|archive-url=https://web.archive.org/web/20110925181831/http://orissadiary.com/personality/writer/CHITTARANJANDAS%20.asp|archive-date=2011-09-25}}</ref> |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 1962 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/79050302 79050302] |- class='wd_q15724129' | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q15724129|Q15724129]] | 38 | 3 |class='wd_label'| [[ଜଗନ୍ନାଥ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1937" | 1937-01-07 |class='wd_p19'| ଗୋପ |class='wd_p570' data-sort-value="2011" | 2011-03-12 |class='wd_p20'| | 1986 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/85899 85899]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q15724601' | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q15724601|Q15724601]] | 21 | 3 |class='wd_label'| [[ପୀତାମ୍ବର ତରାଇ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959<ref name="ref_8a434b37fae29e159080e45005dc8250847a820c88e099a5f2e89be8fa3479c6">http://dharitriepaper.in/edition/3389/sahityayan/page/7</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2011 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/4008552 4008552] |- class='wd_q29576578' | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q29576578|Q29576578]] | 26 | 3 |class='wd_label'| [[ସୌରୀବନ୍ଧୁ କର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1948" | 1948-04-02<ref name="ref_07c26e34adb36c6a73e2739722b7eadb72062114339617ff130b63e95373123c">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA572</ref> |class='wd_p19'| [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2020" | 2020-04-14 |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 2012 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/16359657 16359657] |- class='wd_q29904554' | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q29904554|Q29904554]] | 31 | 3 |class='wd_label'| [[ତରୁଣକାନ୍ତି ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1950" | 1950-08-02<ref name="ref_ee5b1eb0f16e4ce2d0854687b08360cfe067638ec3651556797a96e862370752">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA769</ref> |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1997 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/68066398 68066398] |- class='wd_q31319978' | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31319978|Q31319978]] | 28 | 3 |class='wd_label'| [[ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1898" | 1898-01-10<ref name="ref_da9896ec5589fa9ffe53a54c8b84174c08b1a2aa95f7d112cc52e89cd90a0648">''[[:d:Q112122720|WorldCat Entities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ବାଣପୁର]] |class='wd_p570' data-sort-value="1965" | 1965-11-25<ref name="ref_da9896ec5589fa9ffe53a54c8b84174c08b1a2aa95f7d112cc52e89cd90a0648">''[[:d:Q112122720|WorldCat Entities]]''</ref> |class='wd_p20'| | 1960 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/64879246 64879246] |- class='wd_q31319998' | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31319998|Q31319998]] | 37 | 3 |class='wd_label'| [[କିଶୋରୀ ଚରଣ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1924" | 1924-03-01<br/>1924<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2004" | 2004-08-17<br/>2004<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p20'| | 1974 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/42760708 42760708] |- class='wd_q19201294' | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q19201294|Q19201294]] | 26 | 3 |class='wd_label'| [[ରବି ସିଂ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1931" | 1931-01-27 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2020" | 2020-02-02<ref name="ref_a5c08802b6caa66cd1237725b4f5e3b0d250be74ec024c9b95465a87217d3d6b">https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2020/feb/03/revolutionary-odia-poet-rabi-singh-passes-away-2098281.html</ref> |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 1961 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/50668142 50668142] |- class='wd_q31320058' | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31320058|Q31320058]] | 29 | 3 |class='wd_label'| [[ଫନୀ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944-01-25<ref name="ref_28b3b1ef926fc188cf2eb7bd038296e6bf19dc8aaa75afd21b95653589b8f062">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA786</ref> |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1995 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/111928676 111928676] |- class='wd_q31320022' | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31320022|Q31320022]] | 38 | 3 |class='wd_label'| [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରଥ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1929" | 1929-10-17<br/>1929<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2018" | 2018-02-09 |class='wd_p20'| | 1977 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/119355199 119355199]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q7286010' | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q7286010|Q7286010]] | 28 | 2 |class='wd_label'| [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1930" | 1930-07-15 |class='wd_p19'| [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2006" | 2006 |class='wd_p20'| | 1988 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/115254982 115254982]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q14642704' | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q14642704|Q14642704]] | 20 | 2 |class='wd_label'| [[ନଦୀୟା ବିହାରୀ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1931" | 1931-11-15<ref name="ref_df38869f64132a67980e463fa3004e3c245511839619a427ab092ad98b7fdc7f">https://samajaepaper.in/imageview_51_15920203754505_4_71_15-09-2020_9_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2020" | 2020-09-14<ref name="ref_ebf22e8934ddf543bae72dba7ebec382f5ad4ddb2e1ef7554c7dd644abcb88c9">https://www.outlookindia.com/newsscroll/noted-author-nadiya-bihari-mohanty-dies/1935862</ref> |class='wd_p20'| | 1989 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/36053908 36053908] |- class='wd_q15711266' | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q15711266|Q15711266]] | 25 | 2 |class='wd_label'| [[ପଦ୍ମଜ ପାଳ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1946" | 1946-11-04<ref name="ref_01c451a3cdb9cbeb1b2601e204d9ba5eef27498ad41e66120a7c22e738603e0e">https://sambadepaper.com/epaperimages/26122020/26122020-md-km-13/12743116.jpg</ref> |class='wd_p19'| [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1991 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/130433332 130433332] |- class='wd_q15723968' | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q15723968|Q15723968]] | 35 | 2 |class='wd_label'| [[ଗଗନେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଦାଶ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940-11-25<ref name="ref_69d08c53fb667b74f183f292fe7ecd9c874bc6e4dd9579eb1dccec65475124e7">http://dharitriepaper.in/edition/1789/sahityayan/page/4</ref> |class='wd_p19'| [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2022" | 2022-11-19<ref name="ref_ddf19fc9efba389b407e44e5e7c0fb068e7fa4857bfa3e45678c0b0b00ba2893">https://dharitriepaper.in/edition/11902/bhubaneswar/page/4</ref> |class='wd_p20'| | 2006 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/94807392 94807392] |- class='wd_q15724003' | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q15724003|Q15724003]] | 22 | 2 |class='wd_label'| [[ଗୁରୁକୃଷ୍ଣ ଗୋସ୍ୱାମୀ|ଗୁରୁକୃଷ୍ଣ ଗୋସ୍ଵାମୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1934" | 1934-11-07<ref name="ref_807a68a2d9d3b7b668b60bafa9e63174ab3ff812f5e890f3994e0cb4b9c2fc96">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2018-04-14&PageId=36076&PageNum=9</ref> |class='wd_p19'| [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]]<ref name="ref_5734f6b01fb27e057a9e8108626c00b49d9997ad87f8f9df84a51c9548995935">{{#invoke:cite|web|url=https://sambad.in/state/guru-krishna-goswami-passes-away-134682/|title=ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୀତିକାର ଗୁରୁକୃଷ୍ଣ ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପରଲୋକ|access-date=2024-10-07}}</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2018" | 2018-05-06<ref name="ref_8aef1a589812c7c1566fadce755e92758e1f9cf41d6c4b8f40a3d8280cc98cf3">''[[:d:Q37312|ଇଣ୍ଟରନେଟ ମୁଭି ଡାଟାବେସ]]''</ref><ref name="ref_3875e3e9dc849bd30d5b05a409f8d9b36362fd6f39427f5657ee9f5d8ad4bb79">https://timesofindia.indiatimes.com/city/cuttack/lyricist-gurukrushna-goswami-dies-at-84/articleshow/64060383.cms</ref> |class='wd_p20'| | 2004 |class='wd_p214'| |- class='wd_q15724759' | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q15724759|Q15724759]] | 33 | 2 |class='wd_label'| [[ବସନ୍ତ କୁମାର ଶତପଥୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1913" | 1913-06-26<ref name="ref_bf146b7b5467da07477307ecba1fa6f6fc07ba6693d845542d5dde01569c59ab">http://www.dharitri.com/Angul/260617/p6.htm</ref> |class='wd_p19'| [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1994" | 1994-02-20<ref name="ref_3758708aad895e9a33976bd2597104df3747f806892980e901d6f4c3acc4265a">http://www.sambadepaper.com/Details.aspx?id=333064&boxid=2510648</ref> |class='wd_p20'| | 1968 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/16181908 16181908] |- class='wd_q97424139' | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q97424139|Q97424139]] | 16 | 2 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଦୋଷ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2016 |class='wd_p214'| |- class='wd_q23058170' | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q23058170|Q23058170]] | 24 | 2 |class='wd_label'| [[ବଂଶୀଧର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940-12-04 |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1991 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/75103196 75103196] |- class='wd_q24017670' | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q24017670|Q24017670]] | 19 | 2 |class='wd_label'| [[ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1955" | 1955-08-06 |class='wd_p19'| [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2014 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/77909412 77909412] |- class='wd_q27530711' | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q27530711|Q27530711]] | 26 | 2 |class='wd_label'| [[ଚକ୍ରଧର ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1908" | 1908-03-18<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ନରସିଂହପୁର]] |class='wd_p570' data-sort-value="1982" | 1982-10-24<ref name="ref_209efd16d2a08fb85ae2ffd6790ec4419bc295cc80f95bad2177e4a009b10fa0">http://www.sambadepaper.com/Details.aspx?id=396110&boxid=23727499</ref> |class='wd_p20'| | 1973 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/63332493 63332493] |- class='wd_q28530269' | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q28530269|Q28530269]] | 22 | 2 |class='wd_label'| [[ସହଦେବ ସାହୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1941" | 1941-04-09<ref name="ref_628f65aa17285a4c04470d88f2b787ab498e3e6128e18b2b035f000e525888f3">https://sambadepaper.com/epaperimages/03052023/03052023-md-hr-14/186963.jpg</ref> |class='wd_p19'| [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1997 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/70698325 70698325] |- class='wd_q28792229' | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q28792229|Q28792229]] | 31 | 2 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-08-25<ref name="ref_6edfe8fff6aa54156c0b29183269d0c24c7a0996c14a14abe8d311d5e7a19f1d">https://sambadepaper.com/imageview_36682_628453_4_71_26-09-2021_8_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p19'| [[ଭଟଲି]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1979 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/30880527 30880527]<br/>[https://viaf.org/viaf/4484147270465935700001 4484147270465935700001] |- class='wd_q28859993' | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q28859993|Q28859993]] | 32 | 2 |class='wd_label'| [[ହରେକୃଷ୍ଣ ଶତପଥୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1956" | 1956<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1991 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/56945658 56945658] |- class='wd_q29561592' | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q29561592|Q29561592]] | 25 | 2 |class='wd_label'| [[ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1948" | 1948-05-24<ref name="ref_d0e4d464893b87c3cdadc3da9f26967abf366dfea23bfcc3761f54d99c410970">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-04-22&PageId=19513&PageNum=9</ref><ref name="ref_9aa140372dcfba160f0d36dec01d187c9225cdd59977774105ac257e3bb222ec">https://sambadepaper.com/epaperimages/30012022/30012022-md-hr-8/653365.jpg</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2005 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/72662890 72662890] |- class='wd_q30065894' | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q30065894|Q30065894]] | 22 | 2 |class='wd_label'| [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାଏକ|ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1926" | 1926-01-30<ref name="ref_442bb4be2268a8ea186fb287400b4f78708b320f0d694dd83eb2662cab792cec">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=22&PubId=4&period=1495843200&PageId=20985&ImgId=166069</ref><br/>1926-02-11 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1997 |class='wd_p214'| |- class='wd_q30147421' | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30147421|Q30147421]] | 18 | 2 |class='wd_label'| [[ପବିତ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1963" | 1963-06-05<ref name="ref_26e9fd346344fe2c5458651ffa4084937b3d6f72498976b997cadfcca31e7176">https://web.archive.org/web/20200727072637/https://samajaepaper.in/imageview_27_117202003050117_4_71_11-07-2020_17_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2015 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/31541888 31541888] |- class='wd_q31319977' | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q31319977|Q31319977]] | 26 | 2 |class='wd_label'| [[ରବି ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1935" | 1935-10-21 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1991" | 1991-06-03 |class='wd_p20'| | 1984 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/43435408 43435408] |- class='wd_q17147169' | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q17147169|Q17147169]] | 27 | 2 |class='wd_label'| [[ଦୀପକ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2008" | 2008-01-30 |class='wd_p20'| | 1978 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/72948282 72948282] |- class='wd_q17334537' | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q17334537|Q17334537]] | 23 | 2 |class='wd_label'| [[ଧନେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର|ଧନେଶ୍ଵର ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1931" | 1931-08-05 |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2018" | 2018-07-02 |class='wd_p20'| | 1992 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/26776100 26776100] |- class='wd_q18611410' | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q18611410|Q18611410]] | 19 | 2 |class='wd_label'| [[ଦେବପ୍ରସାଦ ଦାଶ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1966" | 1966-02-24<ref name="ref_12d58fc104ae37b7f73e1f462375c94c2cc005f1c3bdb8c6ee848a7dc2654877">https://sambadepaper.com/epaperimages/24072022/24072022-md-hr-6/691077.jpg</ref> |class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2009 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/9153406 9153406] |- class='wd_q18697067' | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q18697067|Q18697067]] | 19 | 2 |class='wd_label'| [[ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1956" | 1956-06-04 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2008 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/169998074 169998074] |- class='wd_q19361041' | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q19361041|Q19361041]] | 33 | 2 |class='wd_label'| [[ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣ ଦାଶ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1908" | 1908-07-01<ref name="ref_8ff61dec6399451d4b051532176f2c79a4702bab1b89b67f97aba65891a5c5b6">https://sambadepaper.com/epaperimages/01082022/01082022-md-pau-48/205131383.jpg</ref> |class='wd_p19'| [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1982" | 1982-07-11<ref name="ref_5dfbcd1ce93decaaa42ea6eb7111ab98b73499f657eec01bbf0b635958a7c977">https://sambadepaper.com/epaperimages/01082022/01082022-md-pau-52/205320152.jpg</ref> |class='wd_p20'| | 1965 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/30932284 30932284] |- class='wd_q19627005' | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q19627005|Q19627005]] | 18 | 2 |class='wd_label'| [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1941" | 1941-04-17<ref name="ref_5d9a6e43500ea773297ecd21b815c7ab07257d963087ca8335d2cd53ab27e90a">http://www.enewspapr.com/News/NITIDIN/BHUB/2021/04/17/ArticleImages/1FF63AE.jpg</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2015" | 2015-03-18 |class='wd_p20'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] | 1982 |class='wd_p214'| |- class='wd_q20759293' | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q20759293|Q20759293]] | 23 | 2 |class='wd_label'| [[ଶ୍ରଦ୍ଧାକର ସୂପକାର|ଶ୍ରଦ୍ଧାକର ସୁପକାର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1914" | 1914-09-14<ref name="ref_18ae8be9c950668687912670435e37ef0255917a72e6fcb01a25cb6219cfdb8f">http://dharitriepaper.in/edition/9279/sahityayan/page/4</ref> |class='wd_p19'| [[ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା|ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1993" | 1993-01-05 |class='wd_p20'| | 1994 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/306070856 306070856] |- class='wd_q21217814' | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q21217814|Q21217814]] | 23 | 2 |class='wd_label'| [[ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ବାରିକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1938" | 1938-10-03<ref name="ref_a0d2f496431d3059b43800f5aff3f9dcef1a6176b1977524008291580e999572">https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/240216/p15.htm</ref> |class='wd_p19'| [[ବାରିପଦା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2016" | 2016-02-23<ref name="ref_8cc68889487a72aecf62986a49685a9cbb5910e8de8d8e559eeaa1423c569b0c">https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2016/feb/24/Poet-Sourindra-Barik-Passes-Away-at-79-896253.html</ref> |class='wd_p20'| | 1977 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/65274054 65274054] |- class='wd_q21334760' | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21334760|Q21334760]] | 23 | 2 |class='wd_label'| [[ନଟବର ସାମନ୍ତରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1918" | 1918-12-23<ref name="ref_d990bbdd41c7cb9bf9c4510e6fa82cd2c5149ca841d382246bba621b26383565">https://sambadepaper.com/imageview_156886_23741499_4_71_17-08-2020_2_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2000" | 2000-08-17<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p20'| | 1959 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/38508881 38508881] |- class='wd_q31320061' | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q31320061|Q31320061]] | 26 | 2 |class='wd_label'| [[ଭାନୁଜୀ ରାଓ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1926" | 1926-11-03<ref name="ref_3e1cc149763748ef315d1d447ec5d9cbf334683e73059d16e4644a9320275798">https://sambadepaper.com/imageview_188946_21112225_4_71_03-11-2020_2_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2001" | 2001-11-15<ref name="ref_3e1cc149763748ef315d1d447ec5d9cbf334683e73059d16e4644a9320275798">https://sambadepaper.com/imageview_188946_21112225_4_71_03-11-2020_2_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p20'| | 1996 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/40974219 40974219] |- class='wd_q31320088' | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q31320088|Q31320088]] | 24 | 2 |class='wd_label'| [[ଶରତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1938" | 1938-01-26 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2006" | 2006-03-18 |class='wd_p20'| | 1983 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/68060113 68060113] |- class='wd_q31320003' | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q31320003|Q31320003]] | 33 | 2 |class='wd_label'| [[କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ଦାଶ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1914" | 1914-03-07<ref name="ref_da9896ec5589fa9ffe53a54c8b84174c08b1a2aa95f7d112cc52e89cd90a0648">''[[:d:Q112122720|WorldCat Entities]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1994" | 1994-03-14<ref name="ref_da9896ec5589fa9ffe53a54c8b84174c08b1a2aa95f7d112cc52e89cd90a0648">''[[:d:Q112122720|WorldCat Entities]]''</ref> |class='wd_p20'| | 1969 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/47060438 47060438] |- class='wd_q31320019' | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q31320019|Q31320019]] | 24 | 2 |class='wd_label'| [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦ୍‌ଗାତା|ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦଗାତା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1920" | 1920-03-04<ref name="ref_7d98d7a3b29b9f65571f2044fe7aee9e6d746b2c18a51054bb7ec7d3f4ade0c6">https://sambadepaper.com/epaperimages/28072021/28072021-md-hr-9/183896.jpg</ref> |class='wd_p19'| [[ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1980 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/77917799 77917799] |- class='wd_q35679421' | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q35679421|Q35679421]] | 39 | 2 |class='wd_label'| [[ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1937" | 1937<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1987<br/>2011 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/118338061 118338061]<br/>[https://viaf.org/viaf/4421161938101539870003 4421161938101539870003]<br/>[https://viaf.org/viaf/6251707 6251707] |- class='wd_q37970176' | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q37970176|Q37970176]] | 21 | 2 |class='wd_label'| [[ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2004 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/41516796 41516796] |- class='wd_q43051639' | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q43051639|Q43051639]] | 23 | 2 |class='wd_label'| [[ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1962" | 1962-09-27<ref name="ref_f5bf327384e3ce114cbc9b647eb67744651a3e0f2c0cbc01bb78fe2de92d5c3c">https://www.poemhunter.com/basudev-sunani/biography/</ref> |class='wd_p19'| [[ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2014 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/83523034 83523034] |- class='wd_q43874361' | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q43874361|Q43874361]] | 21 | 2 |class='wd_label'| [[ଅଜୟ ସ୍ୱାଇଁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2012 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/26615094 26615094] |- class='wd_q58060155' | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q58060155|Q58060155]] | 20 | 2 |class='wd_label'| [[ଆଶୁତୋଷ ପରିଡ଼ା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1990 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/31130404 31130404]<br/>[https://viaf.org/viaf/8260160667869503560003 8260160667869503560003] |- class='wd_q15113443' | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q15113443|Q15113443]] | 25 | 1 |class='wd_label'| [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ପ‌ତି|ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ପତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1927" | 1927-06-26<ref name="ref_2a9d9e064c0537678b07b5ba6156d7d9bdac5d923f890d641fdf73bcadce0ef5">http://dharitriepaper.in/edition/6867/bhubaneswar/page/14</ref> |class='wd_p19'| [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1983 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/63146423 63146423] |- class='wd_q15723830' | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q15723830|Q15723830]] | 29 | 1 |class='wd_label'| [[କମଳାକାନ୍ତ ଲେଙ୍କା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1935" | 1935-11-19<ref name="ref_d49f1e84dd2c089cbb8745d145b2fc53166582c34cb78a50e7d316450b436a68">{{#invoke:cite|web|url=https://dhwanipratidhwani.net/wp-content/uploads/2020/08/AUGUST-19.pdf|title=ଆଧୁନିକ କବିତା ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଅଲିଭା ଶିଖା କବି କମଳାକାନ୍ତ ଲେଙ୍କା|access-date=2024-02-16}}</ref> |class='wd_p19'| ଇଚ୍ଛାପୁର<ref name="ref_05f50c94a022d2878969635277f7aad61421c883a751ea74876918b55bf5da1e">https://www.jstor.org/stable/24159059</ref><ref name="ref_d49f1e84dd2c089cbb8745d145b2fc53166582c34cb78a50e7d316450b436a68">{{#invoke:cite|web|url=https://dhwanipratidhwani.net/wp-content/uploads/2020/08/AUGUST-19.pdf|title=ଆଧୁନିକ କବିତା ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଅଲିଭା ଶିଖା କବି କମଳାକାନ୍ତ ଲେଙ୍କା|access-date=2024-02-16}}</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="1999" | 1999-08-18<ref name="ref_d49f1e84dd2c089cbb8745d145b2fc53166582c34cb78a50e7d316450b436a68">{{#invoke:cite|web|url=https://dhwanipratidhwani.net/wp-content/uploads/2020/08/AUGUST-19.pdf|title=ଆଧୁନିକ କବିତା ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଅଲିଭା ଶିଖା କବି କମଳାକାନ୍ତ ଲେଙ୍କା|access-date=2024-02-16}}</ref> |class='wd_p20'| | 1980 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/13832605 13832605] |- class='wd_q15723865' | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q15723865|Q15723865]] | 31 | 1 |class='wd_label'| [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ରଥ|କାର୍ତ୍ତିକଚନ୍ଦ୍ର ରଥ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1949" | 1949-03-21<ref name="ref_54c3f8112abc9c700cbe0839b2ceee9c82d78ac15f2c3a803539fe529390706a">http://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/290816/p11.htm</ref> |class='wd_p19'| [[ବ୍ରହ୍ମପୁର]] |class='wd_p570' data-sort-value="2019" | 2019-04-01<ref name="ref_128e0c174e3f27df05ad5d903ac03ebcb66abffd548ae8e1a1381e3e5fcc9fae">https://www.business-standard.com/article/pti-stories/renowned-dramatist-kartik-rath-dies-119040101245_1.html</ref> |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 1985 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/43160852 43160852] |- class='wd_q15723940' | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q15723940|Q15723940]] | 21 | 1 |class='wd_label'| [[କ୍ଷୀରୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ପୋଥାଳ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1939" | 1939-06-30<ref name="ref_615050e1a183463e935408bce1247ba58bbaef53cc713fc97f7430f5af4b138d">https://www.dharitri.com/e-Paper/2012/160112/p3.htm</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2012" | 2012-01-15<ref name="ref_a5e44ad412a83c5fa07b5897a57eeb6c41f710f3c92bca3cbcf4e3aa0dd3a1da">https://timesofindia.indiatimes.com/noted-lyricist-and-writer-khirod-chandra-pothal-of-kotha-bhoga-khia-mo-chaka-akhia-fame-died-in-cuttack-on-sunday-family-sources-said-pothal-was-admitted-into-scb-medical-college-and-hospital-cuttack-/articleshow/11500228.cms</ref> |class='wd_p20'| [[ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]<ref name="ref_4e04f299b8272401a5ad74b2c7bd7e46e9bdbf0965eeade8f17e1ccfe754fea2">https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2012/jan/16/poet-khirod-pothal-passes-away-330532.html</ref> | 1986 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/60715347 60715347] |- class='wd_q15724094' | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q15724094|Q15724094]] | 24 | 1 |class='wd_label'| [[ଚିନ୍ତାମଣି ବେହେରା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1927" | 1927-11-07 |class='wd_p19'| [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2005" | 2005-03-07<ref name="ref_5974d9bfc90b709c755b3f7df112935c2356313ffee3106b075db81591c175c4">http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/2011/Nov/engpdf/9-17.pdf</ref> |class='wd_p20'| | 1976 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/75187370 75187370] |- class='wd_q15724162' | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q15724162|Q15724162]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ୍ର ବର୍ମା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1916" | 1916<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1990" | 1990-06-17<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p20'| | 1959 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/10158125033114931833 10158125033114931833] |- class='wd_q15724281' | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q15724281|Q15724281]] | 28 | 1 |class='wd_label'| [[ଦାଶରଥି ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936-07-27<ref name="ref_f7937fabaa5562b006a63d137b7da92777d0bef53614f467125e15435a2d3b08">http://sahitya-akademi.gov.in/festival/pdf/news_28-1-2019.pdf</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1976 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/43178901 43178901]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q15724403' | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q15724403|Q15724403]] | 21 | 1 |class='wd_label'| [[ନାରାୟଣ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1933" | 1933-05-28 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2018" | 2018-06-06 |class='wd_p20'| | 2004 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/68559826 68559826] |- class='wd_q15724441' | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q15724441|Q15724441]] | 21 | 1 |class='wd_label'| [[ନୀଳମାଧବ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1919" | 1919-11-14 |class='wd_p19'| [[ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା|ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2012" | 2012-12-28 |class='wd_p20'| | 1968 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/10266134 10266134] |- class='wd_q15724493' | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q15724493|Q15724493]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ପଞ୍ଚାନନ ପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1998" | 1998 |class='wd_p20'| | 1997 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/63653004 63653004] |- class='wd_q15724691' | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q15724691|Q15724691]] | 22 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ କର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1914" | 1914-12-01<br/>1914<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1998" | 1998<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p20'| | 1980 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/66023311 66023311] |- class='wd_q60023819' | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q60023819|Q60023819]] | 10 | 1 |class='wd_label'| [[କମଳଲୋଚନ ବରାଳ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1965 |class='wd_p214'| |- class='wd_q60034642' | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q60034642|Q60034642]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ବିଷ୍ଣୁ ସାହୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1956" | 1956-01-21 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2007 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/13908119 13908119] |- class='wd_q60073293' | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q60073293|Q60073293]] | 13 | 1 |class='wd_label'| [[ଉତ୍ତମ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1988 |class='wd_p214'| |- class='wd_q60175398' | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q60175398|Q60175398]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1958" | 1958-02-02<ref name="ref_0a02be7b9c0b294009947fb2a2d9d35d2df79eaed1889d1f225d3889e17e529d">{{#invoke:cite|web|url=https://books.google.com/books?id=PCpuAAAAMAAJ|title=Cultural Heritage of [Orissa]: Jajpur}}</ref> |class='wd_p19'| [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]]<ref name="ref_0a02be7b9c0b294009947fb2a2d9d35d2df79eaed1889d1f225d3889e17e529d">{{#invoke:cite|web|url=https://books.google.com/books?id=PCpuAAAAMAAJ|title=Cultural Heritage of [Orissa]: Jajpur}}</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1999 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/75451007 75451007] |- class='wd_q60177735' | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q60177735|Q60177735]] | 15 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1961" | 1961<ref name="ref_879825945bfdcfa464d873a844cef33b097360ef6d177baa2a180f3f2cdb165b">https://odishasambad.in/sahitya-sharala-to-pradeep-dash/</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1998 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/70831072 70831072] |- class='wd_q60331444' | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q60331444|Q60331444]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ଅଭୟ ବାରିକ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2014 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/40972971 40972971] |- class='wd_q60331475' | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q60331475|Q60331475]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1960" | 1960-11-25<br/>1961<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/24277675 24277675] |- class='wd_q60430506' | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q60430506|Q60430506]] | 14 | 1 |class='wd_label'| [[ନବକିଶୋର ରାଜ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2012 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/14324462 14324462] |- class='wd_q60684547' | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q60684547|Q60684547]] | 12 | 1 |class='wd_label'| [[ବିଭୂତିଭୂଷଣ ତ୍ରିପାଠୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1981 |class='wd_p214'| |- class='wd_q61774807' | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q61774807|Q61774807]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1948" | 1948-08-28 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2012 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/195253143 195253143] |- class='wd_q61775481' | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q61775481|Q61775481]] | 23 | 1 |class='wd_label'| [[ଉମାଶଙ୍କର ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2015" | 2015 |class='wd_p20'| | 1982 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/11859873 11859873] |- class='wd_q61775750' | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q61775750|Q61775750]] | 12 | 1 |class='wd_label'| [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1930" | 1930-01-09 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2005 |class='wd_p214'| |- class='wd_q61776561' | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q61776561|Q61776561]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ଗିରିଜାକୁମାର ବଳୀୟାରସିଂହ|ଗିରିଜା କୁମାର ବଳୀୟାରସିଂହ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1954" | 1954-12-09 |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2006 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/68368566 68368566] |- class='wd_q61790158' | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q61790158|Q61790158]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1969" | 1969-12-04<br/>1969<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| [[କାନପୁର]]<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1999 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/70234093 70234093] |- class='wd_q61790172' | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q61790172|Q61790172]] | 13 | 1 |class='wd_label'| [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2004 |class='wd_p214'| |- class='wd_q61801968' | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q61801968|Q61801968]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ଗଣେଶରାମ ନାହାକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1954" | 1954-11-27 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2014 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/11382493 11382493] |- class='wd_q61828710' | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q61828710|Q61828710]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ବସନ୍ତ କିଶୋର ସାହୁ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2014 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/55748932 55748932] |- class='wd_q61828765' | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q61828765|Q61828765]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ସୁଭାଷ ଶତପଥୀ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2014 |class='wd_p214'| |- class='wd_q61828835' | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q61828835|Q61828835]] | 12 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରିୟବ୍ରତ ପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1969" | 1969-01-23<ref name="ref_a6735fe2bf5364697e38f39cd2dad947f5de7cf684ae9b7e96a8cc9f677336b3">http://www.authorspressbooks.com/book_detail.php?preference=1939</ref><ref name="ref_93330a60d234cd188924352864e3e3e768b18024a20e7969813b14c7d7e30bff">https://sambadepaper.com/epaperimages/02102022/02102022-md-hr-9/703272.jpg</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2014 |class='wd_p214'| |- class='wd_q61893445' | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q61893445|Q61893445]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1934" | 1934-05-05<ref name="ref_57d192b84d2e233e4023b945f1c57257b1d91526f2a7bebd41d7e486127be98e">https://dharitriepaper.in/edition/12268/bhubaneswar/page/13</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2023" | 2023-01-07<ref name="ref_5d638118ee52fb82ac41727ea23ddb5fe553a01d2f6f7ecb5e68ed0d586226b6">https://dharitriepaper.in/edition/12268/bhubaneswar/page/19</ref> |class='wd_p20'| | 1994 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/6269446 6269446] |- class='wd_q61912484' | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q61912484|Q61912484]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ସୁନୀଲ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1963" | 1963 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2008 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/75984019 75984019] |- class='wd_q61950624' | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q61950624|Q61950624]] | 14 | 1 |class='wd_label'| [[ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହି|ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1946" | 1946-05-11<ref name="ref_592a232e7b93e85d6188b1718e7f053fd2b614239de46cb1536b02c2829faad1">http://epaper.prameyanews.com/pagezoomsinwindows.php?id=3278&boxid=63735315&cid=4&edcode=71&pagedate1=03-03-2019&ctype=i&counter=1&share=sf</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1998 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/14077205 14077205] |- class='wd_q61961225' | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q61961225|Q61961225]] | 15 | 1 |class='wd_label'| [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1899" | 1899 |class='wd_p19'| [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1978" | 1978 |class='wd_p20'| | 1958 |class='wd_p214'| |- class='wd_q61970897' | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q61970897|Q61970897]] | 13 | 1 |class='wd_label'| [[ନୃସିଂହ କୁମାର ରଥ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2004 |class='wd_p214'| |- class='wd_q63183745' | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q63183745|Q63183745]] | 15 | 1 |class='wd_label'| [[ନୀଳାଦ୍ରି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1946" | 1946-12-04 |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1991 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/79269290 79269290] |- class='wd_q63974682' | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q63974682|Q63974682]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ବାସୁଦେବ ସାହୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1934" | 1934<ref name="ref_4fd61e02951b2c5f55e2a0ec5f49979cb4d06bd508c05fcd5c48f6fc5e33e848">http://dharitriepaper.in/edition/2814/balasore/page/3</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2019" | 2019-05-19<ref name="ref_db0d617092574efcd76faac6b90f464f29e5a7f8a88b129ef9533ffaf45a606f">http://www.orissapost.com/economist-basudev-sahoo-passes-away/</ref> |class='wd_p20'| | 2006 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/35829588 35829588] |- class='wd_q64541933' | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q64541933|Q64541933]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ସଚ୍ଚି ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1947" | 1947-07-19<ref name="ref_4ab18214b916002a7b2aa4068d93440725f968a32f642a20a544d87cce1e125b">http://dharitriepaper.in/edition/8256/chhutidina/page/6</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2009 |class='wd_p214'| |- class='wd_q64623390' | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q64623390|Q64623390]] | 14 | 1 |class='wd_label'| [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର ସାମନ୍ତରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1946" | 1946-07-11<ref name="ref_41b29eef04f497f217612a5a7eebf9a3658ad9d5258533fc1afd9476dc9322d4">http://papermanindia.com/2019/06/14/birendra-samantaray-selected-for-sahitya-academi-bal-sahitya-puraskar-140619/</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1990 |class='wd_p214'| |- class='wd_q64632184' | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q64632184|Q64632184]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି (ସାହିତ୍ୟିକ)|ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1939" | 1939-12-31<ref name="ref_afceec389a372306f872ce2a1b7b8f150eaa998d5d0826db6d2d54627720f0e6">http://www.theprajatantra.org/prajatantra/epaper/edition/1654/the-prajatantra-no1-newspaper-in-odisha-/page/7</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1965 |class='wd_p214'| |- class='wd_q76622783' | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q76622783|Q76622783]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ଭଗବାନ ଜୟସିଂହ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-12-01<ref name="ref_2d01b8dd667346a8b816bf0e40a6a71750a32139982c55c827092bcf815a48b3">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA501</ref> |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2016 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/1539145856965522920556 1539145856965522920556] |- class='wd_q79842670' | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q79842670|Q79842670]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ଯୁଗଳ କିଶୋର ଦତ୍ତ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1928" | 1928-12-24<ref name="ref_297ed9007a2071416c37d5a3bc27baac7134825ff9e5be8d6097f2cc5d5599c7">https://kalingatv.com/state/senior-writer-and-translator-jugal-kishore-dutta-passes-away/</ref><ref name="ref_0ee0df1626452c439982c72c1100e3b338b0f4ed5c19a8bedb2fe99f4bbb039f">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA351</ref> |class='wd_p19'| [[ପୁରୀ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2020" | 2020-02-21<ref name="ref_e00bd13fcc39e369df7d56b1f1792240b0f89b566bed1560b9b591aa82747cda">https://khabar.odishatv.in/odisha/poet-and-writer-and-great-translate-jugal-kishore-dutta-died-at-92/156449/</ref><ref name="ref_2e8b14f33af3a9a860c145c1c6ed6d48bdd2fabbd0edcafaad1f1d9e28bedbe9">http://dharitriepaper.in/edition/4827/upakula/page/5</ref> |class='wd_p20'| | 1997 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/29210427 29210427] |- class='wd_q87417689' | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q87417689|Q87417689]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-01-03 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| |- class='wd_q96241394' | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q96241394|Q96241394]] | 14 | 1 |class='wd_label'| [[ନନ୍ଦକିଶୋର ସାମଲ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1925" | 1925-06-12 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1992 |class='wd_p214'| |- class='wd_q97304974' | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q97304974|Q97304974]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ସଞ୍ଜୟ ହାତୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p19'| [[ରାଉରକେଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2015 |class='wd_p214'| |- class='wd_q97345462' | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q97345462|Q97345462]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1953" | 1953-06-12 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2015 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/77913101 77913101] |- class='wd_q97420878' | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q97420878|Q97420878]] | 13 | 1 |class='wd_label'| [[ଫକୀର ସିଂହ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2016 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/53146461446927730422 53146461446927730422] |- class='wd_q97422355' | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q97422355|Q97422355]] | 10 | 1 |class='wd_label'| [[ମିଶ୍ର ସତ୍ୟନାରାୟଣ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2016 |class='wd_p214'| |- class='wd_q97425596' | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q97425596|Q97425596]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାରଣା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1947" | 1947<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2016 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/23068518 23068518] |- class='wd_q97426043' | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q97426043|Q97426043]] | 12 | 1 |class='wd_label'| [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଚୌଧୁରୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1972" | 1972-10-01 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2016 |class='wd_p214'| |- class='wd_q97432789' | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q97432789|Q97432789]] | 12 | 1 |class='wd_label'| [[ନବୀନ କୁମାର ପରିଡ଼ା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1954" | 1954-03-08<ref name="ref_88a92c1a57750c4b3d1b9bd33640291f534da0a8e21b9f5f763110776882385f">http://dharitriepaper.in/edition/10405/chhutidina/page/6</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2015 |class='wd_p214'| |- class='wd_q97433671' | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q97433671|Q97433671]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି (ଅନୁବାଦକ)|ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2015 |class='wd_p214'| |- class='wd_q97433805' | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q97433805|Q97433805]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ଧରଣୀଧର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936-01-02<ref name="ref_411b47913ede470da49517447d73e7aa262786ff4aac674c32957410b92d8743">https://sambadepaper.com/imageview_194087_24948674_4_71_17-11-2020_2_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2020" | 2020-11-16<ref name="ref_411b47913ede470da49517447d73e7aa262786ff4aac674c32957410b92d8743">https://sambadepaper.com/imageview_194087_24948674_4_71_17-11-2020_2_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p20'| | 2015 |class='wd_p214'| |- class='wd_q97434197' | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q97434197|Q97434197]] | 9 | 1 |class='wd_label'| [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2015 |class='wd_p214'| |- class='wd_q97683418' | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q97683418|Q97683418]] | 12 | 1 |class='wd_label'| [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ସାମଲ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1956" | 1956-03-10 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2008 |class='wd_p214'| |- class='wd_q97786348' | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q97786348|Q97786348]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959-02-02 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| |- class='wd_q97787994' | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q97787994|Q97787994]] | 9 | 1 |class='wd_label'| [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ମାଝୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-11-22 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| |- class='wd_q97924680' | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q97924680|Q97924680]] | 21 | 1 |class='wd_label'| [[ରଣଜିତ ପଟ୍ଟନାୟକ|ରଣଜିତ୍ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1957" | 1957-03-20 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2001 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/58211683 58211683] |- class='wd_q97924907' | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q97924907|Q97924907]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଦୀପ ଭୌମିକ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2001 |class='wd_p214'| |- class='wd_q98225017' | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q98225017|Q98225017]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ମନ୍ମଥ କୁମାର ଶତପଥୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944-06-04<ref name="ref_bbe59cbde1cf5571f6f13e204e14beeef55c77185ca1eeb43f23cf596ef04039">http://dharitriepaper.in/edition/10456/chhutidina/page/6</ref> |class='wd_p19'| [[ଭଞ୍ଜନଗର]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2000 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/8653908 8653908] |- class='wd_q98225726' | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q98225726|Q98225726]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1999 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/58209878 58209878] |- class='wd_q100157043' | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q100157043|Q100157043]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940-08-12<ref name="ref_dc42cf1dc679149652ca218d823a73b454f95bae5d870de84f1cef592292a7c9">https://sambadepaper.com/imageview_190004_21646822_4_71_06-11-2020_8_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1991 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/40929035 40929035] |- class='wd_q103983026' | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q103983026|Q103983026]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ରାସବିହାରୀ ବେହେରା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/135147905202579091587 135147905202579091587] |- class='wd_q105467834' | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q105467834|Q105467834]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[କୁଞ୍ଜ ରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944-05-16<ref name="ref_05f263ceb4a8447fad40e84373b5d9168dbcce393f39b806f73765d1e76c3dad">http://epaper.prameyanews.com/viewmap/474532.jpg</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2021" | 2021-02-12<ref name="ref_72c0c79379b8f4f19c7951cd78e9978633c1800ee2b17d9cc287770bfe1817cc">http://dharitriepaper.in/edition/7329/bhubaneswar/page/5</ref> |class='wd_p20'| | 1992 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/65607577 65607577] |- class='wd_q105659409' | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q105659409|Q105659409]] | 15 | 1 |class='wd_label'| [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)|ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| [[କଟକ]]<ref name="ref_df9af462a17df49973735c65426b9bd38a6301dc7481981501e599b0aa630777">https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2010/dec/02/theatre-must-serve-society--humanity-207688.html</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1996 |class='wd_p214'| |- class='wd_q105699134' | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q105699134|Q105699134]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[କେଶବ ଚନ୍ଦ୍ର ମେହେର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1925" | 1925-05-26<ref name="ref_9900237e69088eaf0a362a1ef8f83db03e546b345a2d9454f49aa803e1ec6b04">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA740</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1996 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/53023886 53023886] |- class='wd_q106473971' | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q106473971|Q106473971]] | 25 | 1 |class='wd_label'| [[କୁମାର ହସନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1960" | 1960-02-02<ref name="ref_2d53dde9cc63ac9757481a1a192f2a656e516af95081788419b6d8428cf12161">https://sambadepaper.com/epaperimages/11092022/11092022-md-hr-9/699461.jpg</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2023" | 2023-08-05<ref name="ref_b5b3ec10f15d4f6d75f5910423cf11e6880b28f0653a78d4791e95b8fa0e6fad">https://sambad.in/state/prominent-literary-and-journalist-kumar-hasan-passed-away-1051165/</ref> |class='wd_p20'| [[ସମ୍ବଲପୁର]] | 2006 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/28485385 28485385] |- class='wd_q106618121' | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q106618121|Q106618121]] | 13 | 1 |class='wd_label'| [[ଗୌର ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944-04-01<ref name="ref_863630187a88848eed40eef25323e528d9dc44b3173e09597227f1db6c6b9304">http://dharitriepaper.in/edition/8155/chhutidina/page/6</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2002 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/33583992 33583992] |- class='wd_q107021889' | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q107021889|Q107021889]] | 26 | 1 |class='wd_label'| [[ବସନ୍ତ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940-01-02 |class='wd_p19'| ବିରିଡ଼ି ବ୍ଳକ<ref name="ref_bf39d5977e1a931d67741c9d55a2c08efdb4ca78952519cbde71fb182ad07b8b">https://ommcomnews.com/odisha-news/veteran-journalist-basant-das-passes-away-due-to-covid-19</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2021" | 2021-05-28 |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]<ref name="ref_bf39d5977e1a931d67741c9d55a2c08efdb4ca78952519cbde71fb182ad07b8b">https://ommcomnews.com/odisha-news/veteran-journalist-basant-das-passes-away-due-to-covid-19</ref> | 2010 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/63684526 63684526] |- class='wd_q107159024' | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q107159024|Q107159024]] | 14 | 1 |class='wd_label'| [[ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/16153219 16153219] |- class='wd_q107638466' | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q107638466|Q107638466]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ଅରବିନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2014 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/58024214 58024214] |- class='wd_q107738884' | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q107738884|Q107738884]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଗୀତିକାର)|ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1955" | 1955-06-24<ref name="ref_2fc1f8f171f82ff71d6fc40d04e30aaac3a2cc3265e715b1831255297ccadc5a">http://dharitriepaper.in/viewmap/274964.jpg</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2011 |class='wd_p214'| |- class='wd_q108903246' | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q108903246|Q108903246]] | 14 | 1 |class='wd_label'| [[ଦିଲ୍ଲୀପ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1942" | 1942-06-15 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2021" | 2021-10-12 |class='wd_p20'| | 1998 |class='wd_p214'| |- class='wd_q109926671' | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q109926671|Q109926671]] | 13 | 1 |class='wd_label'| [[ନନ୍ଦକିଶୋର ସିଂହ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2001 |class='wd_p214'| |- class='wd_q110610015' | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q110610015|Q110610015]] | 10 | 1 |class='wd_label'| [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଶତପଥୀ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2007 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/38506539 38506539] |- class='wd_q113130747' | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q113130747|Q113130747]] | 10 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2016 |class='wd_p214'| |- class='wd_q23498271' | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q23498271|Q23498271]] | 29 | 1 |class='wd_label'| [[ବିଜୟ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1938" | 1938-08-01<ref name="ref_872255abb097d47c4fd621504f1ed4d3f20c2c8e432a1d4bc2eadf83ada7417a">http://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA689</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2013" | 2013 |class='wd_p20'| | 1998 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/45246927 45246927] |- class='wd_q23783725' | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q23783725|Q23783725]] | 26 | 1 |class='wd_label'| [[ଦେବକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1939" | 1939-03-05 |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1981 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/57899055 57899055] |- class='wd_q23836165' | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q23836165|Q23836165]] | 21 | 1 |class='wd_label'| [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର|ଶାରଦା ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1962" | 1962-02-01 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2016" | 2016-04-17 |class='wd_p20'| | 2011 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/68068456 68068456] |- class='wd_q25128196' | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q25128196|Q25128196]] | 30 | 1 |class='wd_label'| [[ବିପିନ ବିହାରୀ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1929" | 1929-06-26<ref name="ref_8f5f44e0e241b38e3c72ab42f434e8baf8faa7740c90455b8fb9f6c29d57b82f">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2016-09-17&PageId=11217&PageNum=9</ref> |class='wd_p19'| [[ତାଳଚେର]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1994 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/23533737 23533737] |- class='wd_q25643915' | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q25643915|Q25643915]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ଦେବ୍ରାଜ ଲେଙ୍କା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1938" | 1938<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1994 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/28406218 28406218] |- class='wd_q25818726' | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q25818726|Q25818726]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ପରେଶ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2006 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/33594134 33594134] |- class='wd_q26111589' | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q26111589|Q26111589]] | 25 | 1 |class='wd_label'| [[ଧନେଶ୍ୱର ସାହୁ|ଧନେଶ୍ଵର ସାହୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1949" | 1949-09-30<br/>1949<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଭୁବନ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/30887720 30887720]<br/>[https://viaf.org/viaf/68368858 68368858] |- class='wd_q26702658' | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q26702658|Q26702658]] | 13 | 1 |class='wd_label'| [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1957" | 1957-04-03 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2016" | 2016-08-24 |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/187271699 187271699] |- class='wd_q26764219' | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q26764219|Q26764219]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ହୃଷୀକେଶ ମଲ୍ଲିକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1955" | 1955-03-05 |class='wd_p19'| [[ଭଦ୍ରକ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1988 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/13846916 13846916] |- class='wd_q26818510' | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q26818510|Q26818510]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ନାରାୟଣ ସାହୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1955" | 1955-11-25 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1991 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/30890788 30890788] |- class='wd_q26972811' | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q26972811|Q26972811]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1913" | 1913<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2004" | 2004-01-18 |class='wd_p20'| | 1980 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/23476201 23476201] |- class='wd_q28758007' | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q28758007|Q28758007]] | 31 | 1 |class='wd_label'| [[କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1933" | 1933-04-19<ref name="ref_dad7ed0d77fd4241593d08cae25282464360231c1ea9d703780ccca1f9f2da51">http://www.sambadepaper.com/epapermain.aspx?edcode=10&eddate=4/19/2017&querypage=2#</ref> |class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1994" | 1994-02-13 |class='wd_p20'| | 1985 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/44314322 44314322] |- class='wd_q28792286' | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q28792286|Q28792286]] | 21 | 1 |class='wd_label'| [[ଅସିତ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1958" | 1958-05-30 |class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2008 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/35913081 35913081] |- class='wd_q28913845' | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q28913845|Q28913845]] | 21 | 1 |class='wd_label'| [[ବନବିହାରୀ ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940-05-02 |class='wd_p19'| [[ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2017" | 2017-03-02<ref name="ref_95a29079afa4671a94cf900821e127bafec4866bfeecf4225cabc7c50bab5d36">http://timesofindia.indiatimes.com/city/cuttack/odisha-former-dgp-passes-away/articleshow/57435504.cms</ref> |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 1995 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/4057675 4057675]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q28973111' | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q28973111|Q28973111]] | 24 | 1 |class='wd_label'| [[କମଳ ଲୋଚନ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1991" | 1991 |class='wd_p20'| | 1983 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/16100616 16100616] |- class='wd_q28976212' | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q28976212|Q28976212]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[କୃପାସାଗର ସାହୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-07-16 |class='wd_p19'| [[ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2009 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/65911881 65911881] |- class='wd_q29051976' | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q29051976|Q29051976]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2015" | 2015-08<ref name="ref_46060e489ee3e63d1bd2e7a9cb4295e023480bb2717988bd8c82eb32c479bef8">http://eodishasamachar.com/en/eminent-odia-literateur-shri-satchidananda-misra-passes-away/</ref> |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 1984 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/21013788 21013788] |- class='wd_q29052017' | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q29052017|Q29052017]] | 25 | 1 |class='wd_label'| [[ହରପ୍ରସାଦ ପରିଛା ପଟ୍ଟନାୟକ|ହରପ୍ରସାଦ ପରିଚ୍ଛା ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1953" | 1953-10-19<ref name="ref_d04c1009422b9d1f998ae1bc3f62aed59cd0166749365e86b1874c652864410a">http://dharitriepaper.in/edition/9941/bhubaneswar/page/14</ref> |class='wd_p19'| [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2022" | 2022-02-16<ref name="ref_8b12ed32b2478961774bc062f01da148c2fcb629e5c51eecc1e014efed0751a0">https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/haraprasad-parichha-pattnaik-poet-and-teacher-dies-at-69/articleshow/89627791.cms</ref> |class='wd_p20'| | 2012 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/71260567 71260567] |- class='wd_q29053416' | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q29053416|Q29053416]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p19'| [[କଣ୍ଟିଲୋ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1991 |class='wd_p214'| |- class='wd_q29405390' | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q29405390|Q29405390]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ଅରବିନ୍ଦ ରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p19'| [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା]]<ref name="ref_fed5e5b4169bb265e945a6b67657db80b8af6d47899b33b2822ba7652a1174ff">http://www.dharitri.com/sahityayan/150417/p4-5.htm</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2010 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/77911115 77911115] |- class='wd_q29418384' | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q29418384|Q29418384]] | 30 | 1 |class='wd_label'| [[ଯଦୁନାଥ ଦାସ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1929" | 1929-03-01<ref name="ref_ea5e0a9a018301d3d330b92eec116ecda6ef7030fbd3d34f5690adeb87e32f79">http://www.moodisha.com/Profile-of-Jadunath-Das-Mohapatra-of-SORO-constituency-568.html</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2018" | 2018-08-21<ref name="ref_d1f63ab1c9f9c0d83c98da6022e0c277f60f815ebc0e6884957571ae166b3ba9">https://odishasuntimes.com/former-odisha-minister-jadunath-das-mohapatra-dead/</ref> |class='wd_p20'| | 1976 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/95134209 95134209] |- class='wd_q29531403' | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q29531403|Q29531403]] | 21 | 1 |class='wd_label'| [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ|ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1943" | 1943-05-17<ref name="ref_d5357583e2321ed2049203952b22d274e8f68a3bd92b0ce5f830a456392959b6">https://www.enewspapr.com/News/NITIDIN/BHUB/2022/04/21/ArticleImages/1ECB263.jpg</ref> |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2022" | 2022-04-20<ref name="ref_caf85b623af6cd201de2c7ec44ddc3617dafca607d5d7ae793376bb9aa57ca76">http://dharitriepaper.in/edition/10384/bhubaneswar/page/5</ref> |class='wd_p20'| | 1979 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/55446232 55446232] |- class='wd_q29564951' | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q29564951|Q29564951]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦ ଦାନୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1901" | 20th century |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2004" | 2004<ref name="ref_5974d9bfc90b709c755b3f7df112935c2356313ffee3106b075db81591c175c4">http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/2011/Nov/engpdf/9-17.pdf</ref> |class='wd_p20'| | 1986 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/8816077 8816077] |- class='wd_q29576681' | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q29576681|Q29576681]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ଶୁଭେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନସିଂହ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1932" | 1932<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref><br/>1933-08-06 |class='wd_p19'| [[ଅନୁଗୋଳ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2023" | 2023-11-15 |class='wd_p20'| [[ନାଗପୁର]] | 2010 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/31133571 31133571] |- class='wd_q29904538' | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q29904538|Q29904538]] | 30 | 1 |class='wd_label'| [[ସାତକଡ଼ି ହୋତା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1929" | 1929-10-29<ref name="ref_716e082bab03b1dc6fe60ef6fd252c8d596647db72ec558b9cf0c6dbdc9d6c4f">https://odia.oneindia.com/odisha/eminent-litterateur-satakadi-hote-passes-away-035165.html</ref> |class='wd_p19'| ଜଗନ୍ନାଥଖୁଣ୍ଟା<ref name="ref_1a743f66d7608b14b3dfb913882a2e6e57e8716681e59163b50ec192492b47ff">https://sambad.in/state/eminent-writer-satakadi-hota-is-no-more-1121636/</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2024" | 2024-02-11<ref name="ref_716e082bab03b1dc6fe60ef6fd252c8d596647db72ec558b9cf0c6dbdc9d6c4f">https://odia.oneindia.com/odisha/eminent-litterateur-satakadi-hote-passes-away-035165.html</ref> |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]<ref name="ref_716e082bab03b1dc6fe60ef6fd252c8d596647db72ec558b9cf0c6dbdc9d6c4f">https://odia.oneindia.com/odisha/eminent-litterateur-satakadi-hote-passes-away-035165.html</ref> | 1987 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/65563159 65563159] |- class='wd_q29906118' | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q29906118|Q29906118]] | 24 | 1 |class='wd_label'| [[ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦାଶ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1918" | 1918-11-17 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1994" | 1994-08-10 |class='wd_p20'| | 1959 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/20131162 20131162] |- class='wd_q29906969' | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q29906969|Q29906969]] | 23 | 1 |class='wd_label'| [[ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1990" | 1990<ref name="ref_ac372afb3f50628a2c644c90bbd04520989f04a44a03d4ab63c1823bef2587bc">https://books.google.com/books?id=sqBjpV9OzcsC&pg=PA580</ref> |class='wd_p20'| | 1974 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/33409082 33409082] |- class='wd_q29921906' | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q29921906|Q29921906]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ରାଇଚରଣ ଦାସ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2005 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/2558508 2558508] |- class='wd_q29948371' | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q29948371|Q29948371]] | 22 | 1 |class='wd_label'| [[ଦେବବ୍ରତ ମଦନରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2005 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/65608494 65608494] |- class='wd_q30118884' | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q30118884|Q30118884]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1932" | 1932<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref><ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1960 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/308708121 308708121] |- class='wd_q30248406' | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q30248406|Q30248406]] | 15 | 1 |class='wd_label'| [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ|ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ଵାଳ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2000 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/24664886 24664886] |- class='wd_q15725091' | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q15725091|Q15725091]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ରତି ରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର|ରତିରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-10-01 |class='wd_p19'| [[ଆନନ୍ଦପୁର]] |class='wd_p570' data-sort-value="2005" | 2005-05-10 |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 1987 |class='wd_p214'| |- class='wd_q15725425' | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q15725425|Q15725425]] | 31 | 1 |class='wd_label'| [[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1955" | 1955-05-01<ref name="ref_da9896ec5589fa9ffe53a54c8b84174c08b1a2aa95f7d112cc52e89cd90a0648">''[[:d:Q112122720|WorldCat Entities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1995 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/23676474 23676474] |- class='wd_q16334222' | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q16334222|Q16334222]] | 28 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1941" | 1941-03-18 |class='wd_p19'| [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2014" | 2014-02-13 |class='wd_p20'| | 1988 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/13648988 13648988]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q18164982' | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q18164982|Q18164982]] | 25 | 1 |class='wd_label'| [[ରାଧାନାଥ ରଥ (ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱବିଦ)|ରାଧାନାଥ ରଥ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1920" | 1920<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2014" | 2014-09-29 |class='wd_p20'| | 1991 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/110345209 110345209]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q18325437' | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q18325437|Q18325437]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ସୌଭାଗ୍ୟବନ୍ତ ମହାରଣା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1951" | 1951-08-15 |class='wd_p19'| [[ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2010 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/6532075 6532075] |- class='wd_q18580084' | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q18580084|Q18580084]] | 26 | 1 |class='wd_label'| [[ରାଜକିଶୋର ରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1914" | 1914-11-23 |class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1998" | 1998-08-11 |class='wd_p20'| | 1989 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/60654941 60654941] |- class='wd_q18601448' | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q18601448|Q18601448]] | 21 | 1 |class='wd_label'| [[ମଦନମୋହନ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1934" | 1934-03-13<ref name="ref_ea9c478b4af05adaaf7d31debe5c2f264042b1f60b7448e1cfc3add46b732f98">http://rebatee.in/docs/emagazine/20218/index.html#page/14</ref> |class='wd_p19'| [[ବାଣପୁର]] |class='wd_p570' data-sort-value="2014" | 2014-12-02 |class='wd_p20'| | 1989 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/6496963 6496963] |- class='wd_q18936161' | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q18936161|Q18936161]] | 27 | 1 |class='wd_label'| [[ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ନାଥ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1915" | 1915-02-01<br/>1915<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2006" | 2006-03-10 |class='wd_p20'| | 1994 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/74135309 74135309] |- class='wd_q20080719' | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q20080719|Q20080719]] | 27 | 1 |class='wd_label'| [[ମନମୋହନ ଚୌଧୁରୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1915" | 1915-10-11<br/>1915<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2003" | 2003-06-02 |class='wd_p20'| | 1982 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/53064041 53064041]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q20680187' | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q20680187|Q20680187]] | 22 | 1 |class='wd_label'| [[ବେଣୀମାଧବ ପାଢ଼ୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1919" | 1919-06-16 |class='wd_p19'| ଚିକିଟି |class='wd_p570' data-sort-value="2008" | 2008 |class='wd_p20'| | 1995 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/70360365 70360365] |- class='wd_q20726615' | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q20726615|Q20726615]] | 30 | 1 |class='wd_label'| [[ନୃସିଂହ ଚରଣ ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1929" | 1929-04-20 |class='wd_p19'| [[ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2015" | 2015-12-30<ref name="ref_8a4ad3907f1de868f2123f5349ef4c481a74024a8fd230312ffdf421801cc83b">http://prameyanews7.com/en/dec2015/odisha/10106/Writer-Nrusingha-Charan-Panda-passes-away-Nrusingha-Charan-PandaOdisha-Odisha.htm</ref> |class='wd_p20'| | 1984 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/17954452 17954452]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q20736268' | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q20736268|Q20736268]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ଶୈଳେଶ୍ୱର ନନ୍ଦ|ଶୈଳେଶ୍ଵର ନନ୍ଦ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944-11-04<ref name="ref_510a4383679fb1e3bd751e1f1371bca645f973d0e438aa351267a9be632e4d0f">https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/060314/p12.htm</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2006 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/31122877 31122877] |- class='wd_q20795019' | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q20795019|Q20795019]] | 39 | 1 |class='wd_label'| [[ଗଣେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1942" | 1942-10-28<ref name="ref_5a3f65d7bbaccf6e61e3393af1d12f08e71de2828e783e61b79d71efeb9842b0">''[[:d:Q15222191|general catalog of BnF]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2015" | 2015-08-10 |class='wd_p20'| | 1983 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/93603783 93603783] |- class='wd_q20857019' | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q20857019|Q20857019]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ବାମାଚରଣ ମିତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1975" | 1975 |class='wd_p20'| | 1974 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/51345338 51345338] |- class='wd_q20894426' | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q20894426|Q20894426]] | 24 | 1 |class='wd_label'| [[ଚୌଧୁରୀ ହେମକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2005" | 2005-08-31 |class='wd_p20'| | 1976 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/75283996 75283996] |- class='wd_q20968921' | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q20968921|Q20968921]] | 27 | 1 |class='wd_label'| [[ଗୋଲୋକ ବିହାରୀ ଧଳ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1921" | 1921-12-15<ref name="ref_e812fe3ebf21867108cb199606f60a867256f09902d2adfab724b456130ae632">http://dharitriepaper.in/edition/9550/bhubaneswar/page/11</ref> |class='wd_p19'| [[ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1974" | 1974-06-24<ref name="ref_e812fe3ebf21867108cb199606f60a867256f09902d2adfab724b456130ae632">http://dharitriepaper.in/edition/9550/bhubaneswar/page/11</ref> |class='wd_p20'| | 1959 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/1640410 1640410] |- class='wd_q21334812' | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q21334812|Q21334812]] | 28 | 1 |class='wd_label'| [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ସାମଲ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1939" | 1939-02-27<ref name="ref_d3238ca804902c76a32cce3c2f2906d687b7daad2a39aada6835e48ba78780ed">{{#invoke:cite|web|url=http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-04-15&PageId=19217&PageNum=9|title=ବାହାର ସାହିତ୍ୟରୁ ମାଲ୍ ମସଲା ଆଣିଲେ ଆମ ସାହିତ୍ୟ ଉଧେଇବ ନାହିଁ|access-date=2017-04-15}}</ref> |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]]<ref name="ref_d3238ca804902c76a32cce3c2f2906d687b7daad2a39aada6835e48ba78780ed">{{#invoke:cite|web|url=http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-04-15&PageId=19217&PageNum=9|title=ବାହାର ସାହିତ୍ୟରୁ ମାଲ୍ ମସଲା ଆଣିଲେ ଆମ ସାହିତ୍ୟ ଉଧେଇବ ନାହିଁ|access-date=2017-04-15}}</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2002 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/65368788 65368788] |- class='wd_q22039186' | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q22039186|Q22039186]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1931" | 1931-02-09<ref name="ref_ff8b0f98b2e08b8cc7b8e5ada862f9f074312b37bc17469fa1d07db36116f19e">https://sambadepaper.com/imageview_226895_22234525_4_71_09-02-2021_2_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p19'| [[ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2016" | 2016-01-03 |class='wd_p20'| | 2002 |class='wd_p214'| |- class='wd_q22328040' | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q22328040|Q22328040]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ବିଜୟକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p19'| [[ପୁରୀ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1991 |class='wd_p214'| |- class='wd_q22569385' | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q22569385|Q22569385]] | 27 | 1 |class='wd_label'| [[ଦୁର୍ଗାମାଧବ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p19'| [[ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲl]] |class='wd_p570' data-sort-value="1997" | 1997-02-03 |class='wd_p20'| | 1982 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/72986241 72986241] |- class='wd_q22952531' | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q22952531|Q22952531]] | 22 | 1 |class='wd_label'| [[ସଦାନନ୍ଦ ତ୍ରିପାଠୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p19'| [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-04-02 |class='wd_p20'| | 2003 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/6525981 6525981] |- class='wd_q113150109' | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q113150109|Q113150109]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[କ୍ଷୀରୋଦଚନ୍ଦ୍ର ଦାଶ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1992 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/45899759 45899759] |- class='wd_q113150113' | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q113150113|Q113150113]] | 8 | 1 |class='wd_label'| [[ରମେଶଚନ୍ଦ୍ର ପରିଡ଼ା]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1995 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113163548' | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q113163548|Q113163548]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ମନୋଜ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2015 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113280259' | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q113280259|Q113280259]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ଗୋଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1965 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113303710' | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q113303710|Q113303710]] | 12 | 1 |class='wd_label'| [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/113401461 113401461] |- class='wd_q113361180' | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q113361180|Q113361180]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ଗୌରହରି ଦଳାଇ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2010 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113367875' | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q113367875|Q113367875]] | 15 | 1 |class='wd_label'| [[ଅଲେଖଚନ୍ଦ୍ର ପଢ଼ିଆରୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1953" | 1953-06-10<ref name="ref_28de4a75a7a86b560601a93a66ff5d2e5b0a4f9066b960abd288015685a19ad4">https://sambadepaper.com/epaperimages/26112023/26112023-md-hr-6/791749.jpg</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2007 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/78422534 78422534] |- class='wd_q113527045' | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q113527045|Q113527045]] | 8 | 1 |class='wd_label'| [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)|ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | |class='wd_p214'| |- class='wd_q113527760' | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q113527760|Q113527760]] | 9 | 1 |class='wd_label'| [[ବଟକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2000 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113950022' | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q113950022|Q113950022]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1938" | 1938-10-18<ref name="ref_1e72c409b87d0f3925fc9b806bec60ae57c8df8506f1d81b7c9697b2dae1aa6e">https://sambadepaper.com/epaperimages/06092022/06092022-md-hr-9/183432.jpg</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2022" | 2022-09-05<ref name="ref_800ffe9acb7c8d504bb9d8fbe2904dbc10f05e0d887c685aa79436d74dd3f025">https://prameyaepaper.com/uploads/epaper/2022-09/63166906cd21c.jpg</ref> |class='wd_p20'| | 1990 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/26198555 26198555] |- class='wd_q118746799' | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q118746799|Q118746799]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ନାରାୟଣ ପୃଷେଠ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2011" | 2011-11-25<ref name="ref_33ee185a3c5023ff5e8e8ddd0d89735b00f39e34bc81fde2bffdf2ad07f37db0">https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2011/nov/27/eminent-scholar-narayan-pruseth-mourned-314410.html</ref> |class='wd_p20'| | 1998 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/58211762 58211762] |- class='wd_q123741618' | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q123741618|Q123741618]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ବିଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1954" | 1954-11-20<ref name="ref_22969b1d9735212fea74d82a84064485fe0c98cb36a85ff1a9ac3d3389cecd12">https://sambadepaper.com/epaperimages/10122023/10122023-md-hr-6/793790.jpg</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| |- class='wd_q125451810' | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q125451810|Q125451810]] | 12 | 1 |class='wd_label'| [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2002 |class='wd_p214'| |- class='wd_q125462799' | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q125462799|Q125462799]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ମିହିର କୁମାର ମେହେର]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2003 |class='wd_p214'| |- class='wd_q125472897' | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q125472897|Q125472897]] | 12 | 1 |class='wd_label'| [[ଦିଲ୍ଲୀଶ୍ୱର ମହାରଣା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1947" | 1947-11-05<ref name="ref_002db5993e26208df204711659d8f9b09f640e8fbaa35bd85354a936bd8675ad">https://archive.org/details/asthi-2016/page/n247</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2004 |class='wd_p214'| |- class='wd_q125490562' | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q125490562|Q125490562]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2005 |class='wd_p214'| |- class='wd_q125500926' | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q125500926|Q125500926]] | 13 | 1 |class='wd_label'| [[ସୁଧାକର ନନ୍ଦ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2006 |class='wd_p214'| |- class='wd_q125504442' | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q125504442|Q125504442]] | 13 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରସନ୍ନ ଦାସ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2008 |class='wd_p214'| |- class='wd_q125516207' | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q125516207|Q125516207]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ସୀମନ୍ତ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2009 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113150106' | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q113150106|Q113150106]] | 12 | 1 |class='wd_label'| [[ଦିଗମ୍ବର ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1928" | 1928-05-01 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1988 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/13867755 13867755] |- class='wd_q113150107' | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q113150107|Q113150107]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ନାରାୟଣ ରଥ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/19847762 19847762] |- class='wd_q113150108' | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q113150108|Q113150108]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ଅଶୋକ କୁମାର ରଥ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940-06-24<ref name="ref_5177166bffde9dad488d5af96bd11441ab885128c0fb115b07b15bb4f6aabe02">https://www.sakalaepaper.com/media/2022-08/07054926-page-08.jpg</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1992 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/117156423 117156423] |- class='wd_q113150111' | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q113150111|Q113150111]] | 8 | 1 |class='wd_label'| [[ଅଲେଖ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2007 |class='wd_p214'| |- class='wd_q15724871' | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q15724871|Q15724871]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ବୃନ୍ଦାବନ ଜେନା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944-01-14<ref name="ref_6867c8f5925d9bc1cc2bd581fa203e0dfc1673e0e18106569b107d3ec8992450">http://dharitriepaper.in/edition/8456/chhutidina/page/6</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2008 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113150096' | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q113150096|Q113150096]] | 8 | 1 |class='wd_label'| [[ବେଣୁଧର ରାଉତ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1968 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113150097' | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q113150097|Q113150097]] | 8 | 1 |class='wd_label'| [[ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1967 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113150098' | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q113150098|Q113150098]] | 11 | 1 |class='wd_label'| [[ଅସିତ କବି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1978 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/38275689 38275689] |- class='wd_q113150099' | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q113150099|Q113150099]] | 8 | 1 |class='wd_label'| [[ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1980 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113150101' | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q113150101|Q113150101]] | 9 | 1 |class='wd_label'| [[ନିକୁଞ୍ଜ କିଶୋର କାନୁନଗୋ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1980 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113150102' | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q113150102|Q113150102]] | 8 | 1 |class='wd_label'| [[ଦାଶରଥି ମୁଣ୍ଡ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1985 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113150105' | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q113150105|Q113150105]] | 8 | 1 |class='wd_label'| [[ଦୁର୍ଗାପ୍ରସାଦ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1987 |class='wd_p214'| |- class='wd_q31616570' | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q31616570|Q31616570]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ଶୈଳଜ ରବି]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2002 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/43624939 43624939] |- class='wd_q31919761' | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q31919761|Q31919761]] | 24 | 1 |class='wd_label'| [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ନାଟ୍ୟକାର)|ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1938" | 1938-04-15<ref name="ref_866ec76622f9f60c028caa04ffbcc3d559bdf00c247248c4bf4c8c0afbc50293">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA503</ref> |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2017" | 2017-07-04<ref name="ref_f2e93df3964932f7b78334c2bcc99b598cd936d15a8c59611b558b0edbd5ca89">http://odishasuntimes.com/2017/07/04/odisha-sahitya-akademi-awardee-chintamani-jena-no-more/</ref> |class='wd_p20'| [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା]] | 2012 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/8710108 8710108] |- class='wd_q32859692' | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q32859692|Q32859692]] | 23 | 1 |class='wd_label'| [[ହେମନ୍ତ କୁମାର ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1937" | 1937-04-22<ref name="ref_c9db607b6762a132ec5d1a2217c3d392550ce1beb5fcd267d120cebc85d3610d">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA275</ref> |class='wd_p19'| [[ଝାରସୁଗୁଡ଼ା]]<ref name="ref_cf30cb4ea27f5662c208d075672da19ebad478fd6fde9547b5f122510b0f160d">http://www.dharitri.com/Berhampur/100717/p3.htm</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2017" | 2017-07-09<ref name="ref_9d05df8b544a9575088ceaab50c9392ee48e72efd4515863b5ab8de9df09610d">http://sambad.in/news/cuttack/64078.html</ref> |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 1993 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/47494336 47494336] |- class='wd_q33026932' | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q33026932|Q33026932]] | 25 | 1 |class='wd_label'| [[ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p19'| [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା]]<ref name="ref_6b7aec693afa4634325cfca82c5fc5cc7aacea9528b504e94dee82beaeace42c">https://www.outlookindia.com/newswire/story/gangadhar-rath-passes-away-at-86/554039</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2008" | 2008-03-15<ref name="ref_f691a182812d08a83d0096dd7698fafc566b75df22f8de98c81a106ddcecc007">http://www.oneindia.com/2008/03/15/former-advocate-general-gangadhar-rath-dead-1205598795.html</ref><ref name="ref_6b7aec693afa4634325cfca82c5fc5cc7aacea9528b504e94dee82beaeace42c">https://www.outlookindia.com/newswire/story/gangadhar-rath-passes-away-at-86/554039</ref> |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 2001 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/60682690 60682690] |- class='wd_q33125310' | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q33125310|Q33125310]] | 28 | 1 |class='wd_label'| [[ଖଗେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର|ଖଗେଶ୍ଵର ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1933" | 1933-11-27<ref name="ref_4ab0a1bb6e098a6816bf236b48fcaf8603369d008bb2b0f25c84d7c2a46b3f4e">http://www.dharitri.com/Bhubaneswar/200717/p2.htm</ref><ref name="ref_5b4e4db192d1c4e90af3b53fa108bac6a8976b204d762941b6c8712955e643a7">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA690</ref> |class='wd_p19'| [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2017" | 2017-07-19<ref name="ref_2c3e7a7b092a08038aeb49083df0a0eec4602ff5a153c875913efc0610c98fea">http://odishasuntimes.com/2017/07/19/odisha-litterateur-khageswar-mohapatra-passes-away/</ref> |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 1985 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/77231387 77231387]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q33927748' | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q33927748|Q33927748]] | 29 | 1 |class='wd_label'| [[କୃଷ୍ଣଚରଣ ବେହେରା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1932" | 1932-06-02<ref name="ref_7641d3485eeaf0fd660396ab7b266256c1b32abc30fc99c9343dd0736a0fb83e">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA126</ref> |class='wd_p19'| [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]]<ref name="ref_7ab7dae44c1bb86d2366a669a655eef8f98144cef6d59b0ed20ced8e08848101">http://www.dharitri.com/Bhubaneswar/300717/p3.htm</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2017" | 2017-07-29<ref name="ref_93e7331f84c6d3f7320e6abff770bc179aaf02fff70596749c4b8aa5ebbafc86">https://web.archive.org/web/20200729042814/http://sambadepaper.com/imageview_149012_22449467_4_71_29-07-2020_16_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p20'| | 1998 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/35784246 35784246] |- class='wd_q37980447' | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q37980447|Q37980447]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ଖୁଣ୍ଟିଆ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-02-10 |class='wd_p19'| [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2003 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/53474605 53474605] |- class='wd_q38788870' | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q38788870|Q38788870]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାଳିକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2011 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/56053047 56053047] |- class='wd_q38885489' | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q38885489|Q38885489]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ସୀତେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1957" | 1957-01-04<ref name="ref_6b99422192ee52b5dd1dada49fc1416a2523b33b015a82d916dcedc4909a7006">http://online.fliphtml5.com/aukd/awej/#p=30</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2011 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/83521632 83521632] |- class='wd_q39228583' | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q39228583|Q39228583]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ଗଙ୍ଗାଧର ବଳ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1927" | 1927-08-10<ref name="ref_944e41e42436bc734bfb1e75c9e61b74ed04dd04cc7687b1aa76ad2216183149">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA87</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2010" | 2010-02-08<ref name="ref_86d58454e484edebeefae28e3cc7883729c66a1808c6bceaaf44d47691896482">https://web.archive.org/web/20200810073136/http://sambadepaper.com/imageview_154322_2436168_4_71_10-08-2020_2_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p20'| | 1993 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/50627290 50627290] |- class='wd_q39366027' | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q39366027|Q39366027]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1949" | 1949-05-12 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2007 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/66200736 66200736] |- class='wd_q39804671' | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q39804671|Q39804671]] | 15 | 1 |class='wd_label'| [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1995 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/33597381 33597381] |- class='wd_q41652984' | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q41652984|Q41652984]] | 29 | 1 |class='wd_label'| [[ରମେଶ ପ୍ରସାଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1943" | 1943<ref name="ref_07af80eea8b2217349d28e572c0868ba7e82fd43670ad720030deb7c8f6a7a7d">''[[:d:Q1201876|Open Library]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1984 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/53284110 53284110] |- class='wd_q41655174' | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q41655174|Q41655174]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944-02-03<ref name="ref_536d0d6179ca687c09764480c190b9cc1c45fbc1867f9d912fd500240adea8c6">https://archive.org/details/raktara-ranga-1997/page/n115/</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2000 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/18814197 18814197] |- class='wd_q41778787' | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q41778787|Q41778787]] | 25 | 1 |class='wd_label'| [[ଭଞ୍ଜକିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ|ଭଞ୍ଜ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1922" | 1922-11-13<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| ସାଲେପୁର ବ୍ଳକ |class='wd_p570' data-sort-value="1999" | 1999-11-27<ref name="ref_f4734981406039beff61825201fc0ee11eb2bef76e7c4955e0ebe3ef7e4c2c10">https://sambadepaper.com/imageview_199289_23257609_4_71_27-11-2020_3_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p20'| | 1958 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/48360958 48360958] |- class='wd_q41791790' | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q41791790|Q41791790]] | 26 | 1 |class='wd_label'| [[ଦେବାଶିଷ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1965" | 1965-08-29<ref name="ref_329cc16c820c5280c19aebca7dcef437e2ce8069335c59d186b68944ac96332b">http://dharitriepaper.in/edition/8214/bhubaneswar/page/4</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2021" | 2021-06-18<ref name="ref_a5f52aedf8a9c32a8ea4f534f20565531525b42fdf7cf3166b23aa659cd2a510">https://sambadepaper.com/epaperimages/19062021/19062021-md-hr-1/23432828.jpg</ref> |class='wd_p20'| | 2002 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/7034787 7034787] |- class='wd_q42576603' | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q42576603|Q42576603]] | 23 | 1 |class='wd_label'| [[ଉମାଶଙ୍କର ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1937" | 1937-12-22<ref name="ref_9f344b232974bdd0675dc8feaaf82b7b7588e3577168a9130ee7c1fa74224ded">http://www.sambadepaper.com/Details.aspx?id=402471&boxid=2300928</ref><br/>1937-11-28<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲl]] |class='wd_p570' data-sort-value="2017" | 2017-11-02 |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 1987 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/12584417 12584417] |- class='wd_q42711409' | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q42711409|Q42711409]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ବିପିନ ନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1950" | 1950-07-25 |class='wd_p19'| [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2014 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/43439000 43439000] |- class='wd_q43301998' | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q43301998|Q43301998]] | 21 | 1 |class='wd_label'| [[ପଞ୍ଚାନନ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1950" | 20th century<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2022" | 2022-02-12<ref name="ref_bb36ef6d9897fd1b398bad6f7426eb05ea31d9d10f75e10035945b80b6bc032a">https://sambadepaper.com/epaperimages/13022022/13022022-md-hr-6/182941.jpg</ref> |class='wd_p20'| | 2015 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/299250622 299250622] |- class='wd_q43302001' | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q43302001|Q43302001]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ବିମଳ ଜେନା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1970" | 1970 |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/41146461443227730435 41146461443227730435] |- class='wd_q43371577' | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q43371577|Q43371577]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1928" | 1928-01-23<ref name="ref_da9896ec5589fa9ffe53a54c8b84174c08b1a2aa95f7d112cc52e89cd90a0648">''[[:d:Q112122720|WorldCat Entities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1995 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/62954558 62954558] |- class='wd_q45860182' | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q45860182|Q45860182]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ରକ୍ଷକ ନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1963" | 1963-08-18<ref name="ref_7fce1bd901c760d5fbcdcc9c4bf679b1b9d9750317a135e6596225f4aa3f74af">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2019-08-02&PageId=63091&PageNum=9</ref> |class='wd_p19'| [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/16779389 16779389] |- class='wd_q56519117' | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q56519117|Q56519117]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପାଣ୍ଡବ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1955" | 1955-07-18<ref name="ref_eb91d0d5ca140a8f7dc9be234881bc3c334dca71bd30614c14cb244f798066a3">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2018-09-14&PageId=44107&PageNum=9</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2001 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/45900694 45900694] |- class='wd_q56705909' | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q56705909|Q56705909]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ଭୀମ ପୃଷ୍ଟି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959-01-11<ref name="ref_7b6bf3e19c8712b3d4f0ef8e1439fcd5a0c7ab77d8599d708728b908064fa6ca">https://sambadepaper.com/epaperimages/14022021/14022021-md-hr-10/2384694.jpg</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2008 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/170035741 170035741] |- class='wd_q57615128' | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q57615128|Q57615128]] | 14 | 1 |class='wd_label'| [[ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1962" | 1962-04-08<ref name="ref_8fe1c7387ab7a3476d5e330ce8fb0062267a0fcabbae2e11d5363576ef41a737">http://dharitriepaper.in/edition/8853/chhutidina/page/6</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1996 |class='wd_p214'| |- class='wd_q57646395' | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q57646395|Q57646395]] | 15 | 1 |class='wd_label'| [[ନାରୁ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1943" | 1943-07-18 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1999 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/68236252 68236252] |- class='wd_q113150092' | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q113150092|Q113150092]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1958 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/40977768 40977768] |- class='wd_q113150094' | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q113150094|Q113150094]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାପାତ୍ର |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1958 |class='wd_p214'| |- class='wd_q113150095' | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q113150095|Q113150095]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ଗୋଲକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1964 |class='wd_p214'| |} == ମହିଳା == {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! Wikidata ! Stmnts ! Wikis ! label ! ଜନ୍ମ ତାରିଖ ! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ ! Awarded year ! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ |- class='wd_q1953018' | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q1953018|Q1953018]] | 56 | 24 |class='wd_label'| [[ପ୍ରତିଭା ରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1943" | 1943-01-21 |class='wd_p19'| [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1986 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/102461931 102461931] |- class='wd_q3182884' | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q3182884|Q3182884]] | 41 | 20 |class='wd_label'| [[ସରୋଜିନୀ ସାହୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1956" | 1956-01-04<ref name="ref_0e3a59f093f1b106eed155f4147bbdd29331ffdac490a74bc2eb178b7cf73dad">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2016-12-24&PageId=14791&PageNum=9</ref> |class='wd_p19'| [[ଢେଙ୍କାନାଳ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1993 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/18606073 18606073] |- class='wd_q7288737' | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q7288737|Q7288737]] | 39 | 17 |class='wd_label'| [[ରମାଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1899" | 1899-12-03 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1985" | 1985-07-22 |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 1985 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/8289811 8289811] |- class='wd_q15724831' | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q15724831|Q15724831]] | 27 | 8 |class='wd_label'| [[ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ଦେବୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1926" | 1926-07-12<br/>1929 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1977" | 1977-01-28 |class='wd_p20'| | 1962 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/38323099 38323099] |- class='wd_q29907163' | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q29907163|Q29907163]] | 30 | 8 |class='wd_label'| [[ମନୋରମା ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1934" | 1934-06-10<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଆଠଗଡ଼]]<ref name="ref_d9baaa0dade81b695d9c8f96e1d217260197fc895953fdc1dd1ae61395825843">http://www.dnaindia.com/locality/cuttack/81-year-old-manorama-mohapatra-passionate-nationalist-41125</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2021" | 2021-09-18<ref name="ref_06477865bf75c5067ea3e2df1079035a252e581564670addd807b0e08a5d4346">https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2021/sep/19/noted-litterateur-manorama-mohapatra-passes-away-at-87-2360829.html</ref> |class='wd_p20'| [[ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] | 1984 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/228383934 228383934] |- class='wd_q18953489' | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q18953489|Q18953489]] | 21 | 8 |class='wd_label'| [[ମମତା ଦାଶ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1947" | 1947-10-04<ref name="ref_8807568adf3729c586ff65fd4e228bd0b8aa0098dc2ede124d762e2b21eea205">http://dharitriepaper.in/edition/10050/chhutidina/page/6</ref> |class='wd_p19'| [[ଜଗତସିଂହପୁର]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1987 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/13896545 13896545]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q15724857' | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q15724857|Q15724857]] | 43 | 8 |class='wd_label'| [[ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936-11-11<ref name="ref_00151356a2441d33ae263101692b33e44113242dde2f23ecb775901a3266dee1">https://web.archive.org/web/20200303073429/http://dharitriepaper.in/edition/4897/bhubaneswar/page/3</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2022" | 2022-04-24<ref name="ref_780edb774b80c159a6fcca2f109fa00e9c1acff4ba76ceeb27cb88482c591b6c">{{#invoke:cite|web|url=https://kanaknews.com/binapani-mohanty-passes-away/|title=ପରଲୋକରେ ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟିକା ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି । ୮୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଆଖି ବୁଜିଲେ ‘ପାଟଦେଇ’|access-date=2022-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20220424164719/https://kanaknews.com/binapani-mohanty-passes-away|archive-date=2022-04-24}}</ref> |class='wd_p20'| | 1969 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/65595191 65595191]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q6573929' | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q6573929|Q6573929]] | 33 | 7 |class='wd_label'| [[ପ୍ରତିଭା ଶତପଥୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-01-08 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1986 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/4573343 4573343]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q15724568' | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q15724568|Q15724568]] | 34 | 7 |class='wd_label'| [[ପାରମିତା ଶତପଥୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1965" | 1965-08-30<br/>1965<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2006 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/75622016 75622016] |- class='wd_q26144275' | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q26144275|Q26144275]] | 30 | 6 |class='wd_label'| [[ଯଶୋଧାରା ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1951" | 1951-01-06<br/>1951<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ସମ୍ବଲପୁର]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1990 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/66877846 66877846] |- class='wd_q28554691' | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q28554691|Q28554691]] | 25 | 6 |class='wd_label'| [[ସୁସ୍ମିତା ବାଗ୍‌ଚୀ|ସୁସ୍ମିତା ବାଗଚୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1960" | 1960-09-25<ref name="ref_2bca0c002d468b7b8070a3d5bd9069786d8ff11adb89513a4ef4188f180bdccb">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA83</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1992 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/6525348 6525348] |- class='wd_q22808101' | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q22808101|Q22808101]] | 21 | 6 |class='wd_label'| [[ଶକୁନ୍ତଳା ବଳିଆରସିଂହ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1948" | 1948-02-18 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2009 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/44162664189755000680 44162664189755000680]<br/>[https://viaf.org/viaf/6375539 6375539] |- class='wd_q19601586' | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q19601586|Q19601586]] | 23 | 3 |class='wd_label'| [[କାନନ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944-01-02 |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2015" | 2015-03-07 |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 2004 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/63679785 63679785]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q22328230' | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q22328230|Q22328230]] | 23 | 3 |class='wd_label'| [[ବ୍ରହ୍ମୋତ୍ରୀ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1934" | 1934 |class='wd_p19'| [[ପୁରୀ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2010" | 2010-06-30 |class='wd_p20'| | 1983 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/63332486 63332486] |- class='wd_q15723662' | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q15723662|Q15723662]] | 24 | 2 |class='wd_label'| [[ଅଳକା ଚାନ୍ଦ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1943" | 1943-04-06<ref name="ref_52373f55ef1b17d8bf20b18fe3b940b419afb1e20fbf0717a884b06ccd8d5d13">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA32</ref> |class='wd_p19'| [[ଭଦ୍ରକ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2002 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/75111282 75111282] |- class='wd_q15724968' | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q15724968|Q15724968]] | 30 | 2 |class='wd_label'| [[ମନୋରମା ବିଶ୍ୱାଳ ମହାପାତ୍ର|ମନୋରମା ବିଶ୍ଵାଳ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1948" | 1948-11-27<ref name="ref_c4cef4030f1ba064cd012adb3ae9ccab57b20e5cbd41ddd1c90a8a8999c856a9">https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12532497q</ref> |class='wd_p19'| [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1999 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/41951170 41951170]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q39015897' | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q39015897|Q39015897]] | 25 | 2 |class='wd_label'| [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-12-16<ref name="ref_28b3b1ef926fc188cf2eb7bd038296e6bf19dc8aaa75afd21b95653589b8f062">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA786</ref><ref name="ref_46654678df85559aa8e4422d8dd0de15fe0b3e9e0e689d16316aac274eedabd2">http://www.samanvayindianlanguagesfestival.org/2012/aparna-mohanty/</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2007 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/28657805 28657805] |- class='wd_q60023782' | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q60023782|Q60023782]] | 14 | 1 |class='wd_label'| [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦଳବେହେରା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1933" | 1933 |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1959 |class='wd_p214'| |- class='wd_q60430904' | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q60430904|Q60430904]] | 12 | 1 |class='wd_label'| [[ରଶ୍ମି ରାଉଳ|ରଶ୍ମୀ ରାଉଳ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2004 |class='wd_p214'| |- class='wd_q60431126' | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q60431126|Q60431126]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ଶାନ୍ତି ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1941" | 1941-07-02<ref name="ref_b462f297b304f5239fb92f4f6502069fc448eaf4d4b2a2915015963e865fd7d1">''[[:d:Q620946|Library of Congress Control Number]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2016" | 2016-11-16 |class='wd_p20'| | 2003 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/67858652 67858652] |- class='wd_q60438363' | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q60438363|Q60438363]] | 15 | 1 |class='wd_label'| [[ସଂଯୁକ୍ତା ରାଉତ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2002 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/43427388 43427388] |- class='wd_q60687588' | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q60687588|Q60687588]] | 26 | 1 |class='wd_label'| [[ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ଦେବୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1931" | 1931-03-12 |class='wd_p19'| [[ପାର୍ବତୀପୁରମ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ|ପାର୍ବତୀପୁରମ]] |class='wd_p570' data-sort-value="1998" | 1998-05-14 |class='wd_p20'| | 1999 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/36463275 36463275] |- class='wd_q61648913' | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q61648913|Q61648913]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ବୀଣାପାଣି ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1958" | 1958-11-01<ref name="ref_069125762eb4baeda1eb8ef0cda770ff16e9c4a6c18013578f5bdb2928de05d1">''[[:d:Q7102897|ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଯାଜପୁର]]<ref name="ref_069125762eb4baeda1eb8ef0cda770ff16e9c4a6c18013578f5bdb2928de05d1">''[[:d:Q7102897|ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]''</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2015 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/66115471 66115471] |- class='wd_q61813256' | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q61813256|Q61813256]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ମାନସୀ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1943" | 1943-05-06 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1996 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/11444259 11444259] |- class='wd_q62555663' | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q62555663|Q62555663]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1955" | 1955-01-29<ref name="ref_31fa8c3df049bc8c17a1580232f8930cf8f2cd25c17fc73d70142d4205dd0250">https://www.odishaestore.com/index.php?route=product/author/info&author_id=1203</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1997 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/35913075 35913075] |- class='wd_q62593461' | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q62593461|Q62593461]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ସୁଲୋଚନା ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1949" | 1949-01-25<ref name="ref_5f26072913ca3202095cea1ac1257428280498e7cf20c3937b17f78356f3148b">http://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6082313ba44b4.jpg</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2003 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/6531402 6531402] |- class='wd_q62660517' | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q62660517|Q62660517]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଭାତୀ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1948" | 1948-10-31<ref name="ref_a6735fe2bf5364697e38f39cd2dad947f5de7cf684ae9b7e96a8cc9f677336b3">http://www.authorspressbooks.com/book_detail.php?preference=1939</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/86027551 86027551] |- class='wd_q97345255' | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q97345255|Q97345255]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1948" | 1948-09-30<ref name="ref_67411be900df044cf1dc9bed7c97940ba0417e8eede1f4c66fe1df72177a6b32">https://www.odishaestore.com/odia-writer-laxmi-priya-acharya</ref><ref name="ref_ad8fa6a497aa0ea85d30414481e3bef78f1d5084e29c951c1647321c0b677c1d">http://dharitriepaper.in/edition/6337/bhubaneswar/page/11</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2016 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/35884288 35884288] |- class='wd_q97422582' | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q97422582|Q97422582]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ଶାରଦା ରଥ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1941" | 1941-05-25<ref name="ref_e6d24d23c6331ab1350ef18c3da022f6311130cb03a1a2efc2f3c3deb4cda699">https://sambadepaper.com/epaperimages/10042022/10042022-md-an-6/384480.jpg</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2016 |class='wd_p214'| |- class='wd_q106228671' | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q106228671|Q106228671]] | 14 | 1 |class='wd_label'| [[ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2009 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/171289599 171289599] |- class='wd_q106388467' | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q106388467|Q106388467]] | 14 | 1 |class='wd_label'| [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1971" | 1971<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1999 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/16773901 16773901] |- class='wd_q108122076' | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q108122076|Q108122076]] | 9 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରମିଳା ନାୟକ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | |class='wd_p214'| |- class='wd_q108122120' | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q108122120|Q108122120]] | 8 | 1 |class='wd_label'| [[ଗାୟତ୍ରୀ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | |class='wd_p214'| |- class='wd_q22998410' | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q22998410|Q22998410]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ମମତାମୟୀ ଚୌଧୁରୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1970" | 1970 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2010 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/56050614 56050614] |- class='wd_q28816694' | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q28816694|Q28816694]] | 25 | 1 |class='wd_label'| [[ମୋନାଲିସା ଜେନା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1963" | 1963-12-10<ref name="ref_d1886f08cc3090444af07a868bdd92b08aa22b6320b051c93c35bd75affcf335">http://epaper.prameyanews.com/80148-15028287-1-article.html</ref> |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]]<ref name="ref_57f30f348bbdf47291962721b174e2d2627daee57e9d4e2656e94f3877e2d3b4">http://www.dharitri.com/Bhubaneswar/220217/p3.htm</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2007 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/86288819 86288819] |- class='wd_q29414197' | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q29414197|Q29414197]] | 23 | 1 |class='wd_label'| [[ଜୟନ୍ତୀ ରଥ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1960" | 1960-07-09<ref name="ref_951da39296d3db9dde491e18a11ff948a27f3f0ee565eeb7cee1ddee5ab44a9b">https://sambadepaper.com/imageview_179339_31434654_4_71_11-10-2020_8_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1996 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/53289907 53289907] |- class='wd_q29558507' | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q29558507|Q29558507]] | 15 | 1 |class='wd_label'| [[ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1937" | 1937-02-23 |class='wd_p19'| [[ବଲାଙ୍ଗୀର]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2005 |class='wd_p214'| |- class='wd_q29575884' | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q29575884|Q29575884]] | 18 | 1 |class='wd_label'| [[ବିଜୟିନୀ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1946" | 1946<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1991 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/48337749 48337749] |- class='wd_q18650088' | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q18650088|Q18650088]] | 15 | 1 |class='wd_label'| [[ବିଳାସିନୀ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1968" | 1968-05-10 |class='wd_p19'| [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2012 |class='wd_p214'| |- class='wd_q20232714' | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q20232714|Q20232714]] | 21 | 1 |class='wd_label'| [[ସ୍ନେହଲତା ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1932" | 1932-03-23<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2001 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/6941196 6941196] |- class='wd_q21481811' | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q21481811|Q21481811]] | 16 | 1 |class='wd_label'| [[ସରଳା ପତ୍ରୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1941" | 1941-12-15 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1994 |class='wd_p214'| |- class='wd_q22967375' | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q22967375|Q22967375]] | 13 | 1 |class='wd_label'| [[କନକ ମଞ୍ଜରୀ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1959 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/23734140 23734140] |- class='wd_q33495246' | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q33495246|Q33495246]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ସଂଘମିତ୍ରା ମିଶ୍ର|ସଙ୍ଘମିତ୍ରା ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1953" | 1953-06-20<ref name="ref_8b99aa4308ed1050806391cc9d7519027e8091124685b5a9b79d3e396f746f9f">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-08-12&PageId=24326&PageNum=9</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2009 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/174451560 174451560] |- class='wd_q38516831' | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q38516831|Q38516831]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ନିର୍ମଳା ଦେବୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1907" | 1907<ref name="ref_718a1e716e05ca366e03ddea6f8d8d0f957c456e123056f68f0c4529f5995bd0">''[[:d:Q18912790|Library of Congress Name Authority File]]''</ref><ref name="ref_159659e7db85cf6b4ca376cd3ed9fca454930d21fe48a56bde44eda5439c6915">https://www.odishastory.com/2016/10/23/symposium-on-poet-nirmala-devi</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1987" | 1987<ref name="ref_718a1e716e05ca366e03ddea6f8d8d0f957c456e123056f68f0c4529f5995bd0">''[[:d:Q18912790|Library of Congress Name Authority File]]''</ref> |class='wd_p20'| | 1985 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/15156988781561000958 15156988781561000958] |- class='wd_q38523624' | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q38523624|Q38523624]] | 19 | 1 |class='wd_label'| [[ବନଜ ଦେବୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1941" | 1941-08-10 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2001 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/68054757 68054757] |- class='wd_q38791931' | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q38791931|Q38791931]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ନିବେଦିତା ଜେନା]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2011 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/91082309 91082309] |- class='wd_q59511318' | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q59511318|Q59511318]] | 17 | 1 |class='wd_label'| [[ସୁଚେତା ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1965" | 1965-11-14<ref name="ref_ee5b1eb0f16e4ce2d0854687b08360cfe067638ec3651556797a96e862370752">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA769</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/23924208 23924208] |- class='wd_q59772489' | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q59772489|Q59772489]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରବାସିନୀ ମହାକୁଡ଼]] |class='wd_p569' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p19'| [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2009 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/50820430 50820430] |} == Misc == {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! Wikidata ! Stmnts ! Wikis ! label ! ଜନ୍ମ ତାରିଖ ! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ ! Awarded year ! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ |- class='wd_q111149343' | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q111149343|Q111149343]] | 15 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p19'| [[ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲl]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/42147423025244881103 42147423025244881103] |- class='wd_q133804941' | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q133804941|Q133804941]] | 6 | 1 |class='wd_label'| [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1959 |class='wd_p214'| |- class='wd_q137259179' | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q137259179|Q137259179]] | 9 | 1 |class='wd_label'| [[ଦେବରାଜ ସାମନ୍ତରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1938" | 1938-08-23 |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | |class='wd_p214'| |- class='wd_q137259283' | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q137259283|Q137259283]] | 8 | 1 |class='wd_label'| [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ସାମନ୍ତରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1946" | 1946-10-01 |class='wd_p19'| [[ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲl]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | |class='wd_p214'| |- class='wd_q137536883' | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q137536883|Q137536883]] | 10 | 1 |class='wd_label'| [[ବୀରକିଶୋର ପାଢ଼ୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1930" | 1930-08-11 |class='wd_p19'| ଧର୍ମଶାଳା ବ୍ଳକ |class='wd_p570' data-sort-value="2010" | 2010-09-06 |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | |class='wd_p214'| |- class='wd_q137536918' | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q137536918|Q137536918]] | 7 | 1 |class='wd_label'| [[ରବି ତ୍ରିପାଠୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | |class='wd_p214'| |- class='wd_q137860046' | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q137860046|Q137860046]] | 9 | 1 |class='wd_label'| [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ଵାଳ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | |class='wd_p214'| |- class='wd_q56705934' | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q56705934|Q56705934]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ଅଜାତି |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2009 |class='wd_p214'| |- class='wd_q61679420' | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q61679420|Q61679420]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ନିଃସଙ୍ଗ ବିସର୍ଗ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1985 |class='wd_p214'| |} ---- &sum; 325 items. {{Wikidata list end}} ==References== {{Reflist|30em}} eko67gz4zsqibuampnv0r2ljorsw5x1 2 69588 596003 595822 2026-06-05T23:25:15Z ListeriaBot 13866 Wikidata list updated [V2] 596003 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?statements (COUNT(distinct ?sitelink) as ?sites) ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel WHERE { SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "en,or" } # for generating label BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . ?item wikibase:statements ?statements . # for counting statements OPTIONAL { ?sitelink schema:about ?item . ?sitelink schema:inLanguage ?lang } # for counting sitelinks ?item wdt:P1412 wd:Q33810 . # Language: Odia ?item wdt:P166 wd:Q172582 . # award received = Kendra Sahitya Akademi OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?birth } OPTIONAL { ?item wdt:P19 ?pob } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?death } OPTIONAL { ?item wdt:P20 ?pod } } GROUP BY ?item ?statements ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel ORDER BY DESC(?sites) |section=p21 |sort=P166/Q172582/p585 |columns=number:#,item:Wikidata,?statements:Stmnts,?sites:Wikis,label,p569,p19,p570,p20, P166/Q172582/p585:Awarded year, p214 |thumb=80 |min_section=1 |links=text |autolist=fallback |references=all |wdedit=yes |summary=itemnumber }} == ପୁରୁଷ == {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! Wikidata ! Stmnts ! Wikis ! label ! ଜନ୍ମ ତାରିଖ ! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ ! Awarded year ! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ |- class='wd_q3595809' | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q3595809|Q3595809]] | 63 | 15 |class='wd_label'| [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1937" | 1937-09-17 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1974 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/179890550 179890550]<br/>[https://viaf.org/viaf/269014170 269014170] |- class='wd_q5314070' | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q5314070|Q5314070]] | 62 | 14 |class='wd_label'| [[ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1914" | 1914-04-20 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1991" | 1991-08-20 |class='wd_p20'| San Jose | 1955 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/114932685 114932685]<br/>[https://viaf.org/viaf/38817704 38817704] |- class='wd_q369952' | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q369952|Q369952]] | 57 | 11 |class='wd_label'| [[ଅନ୍ନଦା ଶଙ୍କର ରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1905" | 1905-05-15 |class='wd_p19'| [[ଢେଙ୍କାନାଳ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟ|ଢେଙ୍କାନାଳ ରାଜ୍ୟ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2002" | 2002-10-28 |class='wd_p20'| [[କଲିକତା]] | 1962 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/39391009 39391009] |- class='wd_q5320436' | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q5320436|Q5320436]] | 40 | 11 |class='wd_label'| [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1916" | 1916-05-13<ref name="ref_f339fb345c595bc6e4dbbfdcb04d044b35965b64c2ef8c58a8114391fa4cebcc">http://sambadepaper.com/imageview_158831_25725706_4_71_21-08-2020_12_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2004" | 2004-08-21<ref name="ref_f339fb345c595bc6e4dbbfdcb04d044b35965b64c2ef8c58a8114391fa4cebcc">http://sambadepaper.com/imageview_158831_25725706_4_71_21-08-2020_12_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 1963 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/107786978 107786978]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q4170627' | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q4170627|Q4170627]] | 42 | 7 |class='wd_label'| [[ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1886" | 1886-10-26 |class='wd_p19'| [[ବାଣପୁର]] |class='wd_p570' data-sort-value="1956" | 1956-07-26 |class='wd_p20'| | 1961 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/35846309 35846309]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q15724984' | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q15724984|Q15724984]] | 39 | 7 |class='wd_label'| [[ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1926" | 1926-12-22<ref name="ref_d1009ebd823dea9fc42b0dc462bb8a71a07e1ec704f09d5b2c213bc740d8e262">https://historygreatest.com/mohapatra-nilamani-sahoo-indian-writer-died-at-89</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2016" | 2016-06-25<ref name="ref_d1009ebd823dea9fc42b0dc462bb8a71a07e1ec704f09d5b2c213bc740d8e262">https://historygreatest.com/mohapatra-nilamani-sahoo-indian-writer-died-at-89</ref> |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 1984 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/34871962 34871962] |- class='wd_q5312677' | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q5312677|Q5312677]] | 45 | 6 |class='wd_label'| [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1923" | 1923-03-10 |class='wd_p19'| [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2013" | 2013-02-17 |class='wd_p20'| | 1971 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/54577260 54577260] |- class='wd_q15723875' | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q15723875|Q15723875]] | 35 | 6 |class='wd_label'| [[କାହ୍ନୁଚରଣ ମହାନ୍ତି|କାହ୍ନୁ ଚରଣ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1906" | 1906-08-11<ref name="ref_0c37d4bcfb36e377de0721835aef2b8791c02991324de873ba4a7ab9e7a4f852">http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/library/fellowship_pdf/Shri.%20Kanhu%20Charan%20Mohanty.pdf</ref> |class='wd_p19'| [[ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର|ସୋନପୁର]] |class='wd_p570' data-sort-value="1994" | 1994-04-06<ref name="ref_dc6caa9c75a9d9af340fa5298944d43238bf7f42f41a8d00333705f6611e0a52">http://www.sambadepaper.com/epapermain.aspx?edcode=10&eddate=4/6/2017&querypage=2#</ref><ref name="ref_0c37d4bcfb36e377de0721835aef2b8791c02991324de873ba4a7ab9e7a4f852">http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/library/fellowship_pdf/Shri.%20Kanhu%20Charan%20Mohanty.pdf</ref> |class='wd_p20'| | 1958 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/6031288 6031288]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q15724846' | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q15724846|Q15724846]] | 42 | 6 |class='wd_label'| [[ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1937" | 1937-10-25<br/>1937<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2015 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/1511160668193803560005 1511160668193803560005]<br/>[https://viaf.org/viaf/72946443 72946443] |- class='wd_q6574946' | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q6574946|Q6574946]] | 35 | 5 |class='wd_label'| [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1912" | 1912-06-17<ref name="ref_cf740121ff1ccbbff667268eea218c69d93f3e0197228bf1a97ac17532deadd6">''[[:d:Q19938912|ସୂଚନା]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଭଦ୍ରକ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2012" | 2012-04-17<ref name="ref_bfbb5c3c68777fca63f93e84b6874fee230b248e04ffbd47b0b6e880d85a2624">http://zeenews.india.com/news/odisha/ex-odisha-minister-nityananda-mohapatra-dead_770388.html</ref> |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 1987 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/32415707 32415707] |- class='wd_q15725123' | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q15725123|Q15725123]] | 29 | 5 |class='wd_label'| [[ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1911" | 1911-08-25<br/>1911<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2000" | 2000-02-21<br/>2000<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p20'| | 1975 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/70270100 70270100] |- class='wd_q16738653' | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q16738653|Q16738653]] | 39 | 5 |class='wd_label'| [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ରାଜଗୁରୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1903" | 1903-08-19<ref name="ref_d2a94e9e1c3f4f276ca3e4ae56cc4e36184555d2298085982883feb4149822eb">http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2010/April/engpdf/58-64.pdf</ref> |class='wd_p19'| [[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି]] |class='wd_p570' data-sort-value="1997" | 1997-06-11 |class='wd_p20'| | 1996 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/48008481 48008481]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q18650092' | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q18650092|Q18650092]] | 30 | 5 |class='wd_label'| [[ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ରଥ|ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-08-03 |class='wd_p19'| [[ସମ୍ବଲପୁର]] |class='wd_p570' data-sort-value="2016" | 2016-12-30<ref name="ref_dad97d296d2b72b4789225ceb80fba2622a0403e6d67d22490b123c424f74784">{{#invoke:cite|web|url=http://www.dharitri.com/Sambalpur/311216/p1.htm|title=ସାହିତ୍ୟିକ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରଲୋକ}}</ref> |class='wd_p20'| [[ପୁଣେ]] | 2014 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/36046613 36046613] |- class='wd_q31319995' | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q31319995|Q31319995]] | 43 | 5 |class='wd_label'| [[କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1897" | 1897-12-23<ref name="ref_a4620b73d7c85b671936e66a7aa6eb8c035189c4e5b47425421725bf101fe6e3">https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/231217/p6.htm</ref> |class='wd_p19'| [[ବାଙ୍କୀ]] |class='wd_p570' data-sort-value="1978" | 1978-07-24<ref name="ref_b6c91c1f3ca48edfbd47bfaf30312d8ff66c490be80a9105e793f07b2185f868">https://web.archive.org/web/20200724040032/https://samajaepaper.in/imageview_21_247202024433811_4_71_24-07-2020_12_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p20'| | 1977 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/38029542 38029542] |- class='wd_q31320108' | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q31320108|Q31320108]] | 33 | 5 |class='wd_label'| [[ସୌଭାଗ୍ୟ କୁମାର ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1941" | 1941-09-05<ref name="ref_e54e321c096f48acaecfacf9fe4e7b60651a2b8dfab774fad9e14c40f1ecdece">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-08-05&PageId=24029&PageNum=9</ref> |class='wd_p19'| [[ବ୍ରହ୍ମପୁର]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1986 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/66507006 66507006] |- class='wd_q15724825' | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q15724825|Q15724825]] | 35 | 4 |class='wd_label'| [[ବିଜୟ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936-07-16<ref name="ref_f5c335bb1f2d7f45bb43bf8808baa66863fbeabc3643016f43d4438ae4890b3a">{{#invoke:cite|web|url=http://www.dharitri.com/epaper/191213/p1.htm|title=ବିଜୟ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|access-date=2016-11-21}}</ref> |class='wd_p19'| [[ସନ୍ତରାଗଡ଼ିଆ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2020" | 2020-04-26<ref name="ref_04fd8fcdfde5bfd614ac3742e12f2381acc3ff3345227ad6fbf81ce9f5ac45a5">{{#invoke:cite|web|url=http://sambad.in/state/famous-dramatist-bijay-mishra-passes-away-509470/|title=ବିଶିଷ୍ଟ ନାଟ୍ୟକାର ଓ ସଂଳାପକାର ବିଜୟ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପରଲୋକ|access-date=2020-04-26}}</ref> |class='wd_p20'| | 2013 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/61096966 61096966] |- class='wd_q31315740' | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q31315740|Q31315740]] | 34 | 4 |class='wd_label'| [[କେଶବ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାଶ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1955" | 1955-03-06<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଯାଜପୁର]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1996 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/15001341 15001341] |- class='wd_q31320072' | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q31320072|Q31320072]] | 35 | 4 |class='wd_label'| [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944-06-24<br/>1944-06-29 |class='wd_p19'| [[ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2025" | 2025-10-24<ref name="ref_bb0788c38bcfc19b4954ebcdf32505dafc4ce6e81c6e59540517ee021d31fd47">https://pragativadi.com/renowned-odia-poet-rajendra-kishore-panda-passes-away-at-81/</ref> |class='wd_p20'| | 1985 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/65266704 65266704] |- class='wd_q31320077' | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q31320077|Q31320077]] | 30 | 4 |class='wd_label'| [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-11-02<br/>1945<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2005 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/6525330 6525330] |- class='wd_q31320041' | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q31320041|Q31320041]] | 28 | 4 |class='wd_label'| [[ପଠାଣି ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1928" | 1928-09-29 |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2017" | 2017-02-04 |class='wd_p20'| [[କଟକ]] | 2010 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/40700241 40700241] |- class='wd_q5312982' | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q5312982|Q5312982]] | 27 | 3 |class='wd_label'| [[ଫତୁରାନନ୍ଦ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1915" | 1915-06-01 |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570' data-sort-value="1995" | 1995-11-06 |class='wd_p20'| | 1995 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/30948489 30948489] |- class='wd_q15724092' | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q15724092|Q15724092]] | 38 | 3 |class='wd_label'| [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1923" | 1923-10-03<br/>1923<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2011" | 2011-01-16<ref name="ref_f4ad5f9b789e7c331ac47cb0ef7c4b91e32a2c33bc1553374f1c62acf55ea13e">{{#invoke:cite|web|url=http://www.orissadiary.com/personality/writer/CHITTARANJANDAS%20.asp|title=orissadiaryରେ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ|archive-url=https://web.archive.org/web/20110925181831/http://orissadiary.com/personality/writer/CHITTARANJANDAS%20.asp|archive-date=2011-09-25}}</ref> |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 1998 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/79050302 79050302] |- class='wd_q28145270' | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q28145270|Q28145270]] | 18 | 3 |class='wd_label'| [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝୀ|ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1956" | 1956-05-17 |class='wd_p19'| ବହଳଦା |class='wd_p570' data-sort-value="2020" | 2020-12-17<ref name="ref_36e7aec13f21d1bc0e51a61314032c91d73e597b7555b51cbf65e9d209ccd77a">https://sambadepaper.com/imageview_205569_2404466_4_71_18-12-2020_11_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p20'| | 2016 |class='wd_p214'| |- class='wd_q29904554' | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q29904554|Q29904554]] | 31 | 3 |class='wd_label'| [[ତରୁଣକାନ୍ତି ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1950" | 1950-08-02<ref name="ref_ee5b1eb0f16e4ce2d0854687b08360cfe067638ec3651556797a96e862370752">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA769</ref> |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2019 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/68066398 68066398] |- class='wd_q31319978' | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q31319978|Q31319978]] | 28 | 3 |class='wd_label'| [[ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1898" | 1898-01-10<ref name="ref_da9896ec5589fa9ffe53a54c8b84174c08b1a2aa95f7d112cc52e89cd90a0648">''[[:d:Q112122720|WorldCat Entities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ବାଣପୁର]] |class='wd_p570' data-sort-value="1965" | 1965-11-25<ref name="ref_da9896ec5589fa9ffe53a54c8b84174c08b1a2aa95f7d112cc52e89cd90a0648">''[[:d:Q112122720|WorldCat Entities]]''</ref> |class='wd_p20'| | 1966 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/64879246 64879246] |- class='wd_q31319988' | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q31319988|Q31319988]] | 29 | 3 |class='wd_label'| [[ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1914" | 1914-06-12 |class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1987" | 1987 |class='wd_p20'| | 1980 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/50779456 50779456]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q31319998' | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q31319998|Q31319998]] | 37 | 3 |class='wd_label'| [[କିଶୋରୀ ଚରଣ ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1924" | 1924-03-01<br/>1924<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2004" | 2004-08-17<br/>2004<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p20'| | 1976 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/42760708 42760708] |- class='wd_q31320058' | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q31320058|Q31320058]] | 29 | 3 |class='wd_label'| [[ଫନୀ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944-01-25<ref name="ref_28b3b1ef926fc188cf2eb7bd038296e6bf19dc8aaa75afd21b95653589b8f062">https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA786</ref> |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2009 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/111928676 111928676] |- class='wd_q31320080' | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q31320080|Q31320080]] | 26 | 3 |class='wd_label'| [[ବିନୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1919" | 1919-09-02<ref name="ref_8ea9f3ccf1f01c25edf6c0442295b563f1efb1a8e56779365c8679dc7bbd9a4e">http://orissadiary.com/personality/poet/BINOD_NAYAK.asp</ref> |class='wd_p19'| [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2003" | 2003-11-15 |class='wd_p20'| | 1970 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/45138658 45138658] |- class='wd_q31320022' | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q31320022|Q31320022]] | 38 | 3 |class='wd_label'| [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରଥ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1929" | 1929-10-17<br/>1929<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2018" | 2018-02-09 |class='wd_p20'| | 1997 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/119355199 119355199]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q31320055' | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q31320055|Q31320055]] | 32 | 3 |class='wd_label'| [[ବୈକୁଣ୍ଠନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1904" | 1904-09-14 |class='wd_p19'| [[ବଡ଼ମ୍ବା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1979" | 1979-01-26 |class='wd_p20'| | 1965 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/38505686 38505686] |- class='wd_q17147169' | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q17147169|Q17147169]] | 27 | 2 |class='wd_label'| [[ଦୀପକ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2008" | 2008-01-30 |class='wd_p20'| | 2007 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/72948282 72948282] |- class='wd_q19361041' | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q19361041|Q19361041]] | 33 | 2 |class='wd_label'| [[ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣ ଦାଶ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1908" | 1908-07-01<ref name="ref_8ff61dec6399451d4b051532176f2c79a4702bab1b89b67f97aba65891a5c5b6">https://sambadepaper.com/epaperimages/01082022/01082022-md-pau-48/205131383.jpg</ref> |class='wd_p19'| [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="1982" | 1982-07-11<ref name="ref_5dfbcd1ce93decaaa42ea6eb7111ab98b73499f657eec01bbf0b635958a7c977">https://sambadepaper.com/epaperimages/01082022/01082022-md-pau-52/205320152.jpg</ref> |class='wd_p20'| | 1967 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/30932284 30932284] |- class='wd_q21217814' | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q21217814|Q21217814]] | 23 | 2 |class='wd_label'| [[ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ବାରିକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1938" | 1938-10-03<ref name="ref_a0d2f496431d3059b43800f5aff3f9dcef1a6176b1977524008291580e999572">https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/240216/p15.htm</ref> |class='wd_p19'| [[ବାରିପଦା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2016" | 2016-02-23<ref name="ref_8cc68889487a72aecf62986a49685a9cbb5910e8de8d8e559eeaa1423c569b0c">https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2016/feb/24/Poet-Sourindra-Barik-Passes-Away-at-79-896253.html</ref> |class='wd_p20'| | 1988 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/65274054 65274054] |- class='wd_q23058170' | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q23058170|Q23058170]] | 24 | 2 |class='wd_label'| [[ବଂଶୀଧର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940-12-04 |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2006 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/75103196 75103196] |- class='wd_q28859993' | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q28859993|Q28859993]] | 32 | 2 |class='wd_label'| [[ହରେକୃଷ୍ଣ ଶତପଥୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1956" | 1956<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2011 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/56945658 56945658] |- class='wd_q29167788' | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q29167788|Q29167788]] | 24 | 2 |class='wd_label'| [[ଗୁରୁଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1917" | 1917-10-31 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2008" | 2008-11-09<ref name="ref_7287a7e85e1c6453eb87906951fae6f2194a6687233714be365c40b2c6517319">https://www.mainstreamweekly.net/article1443.html</ref> |class='wd_p20'| | 1994 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/13901817 13901817] |- class='wd_q31319977' | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31319977|Q31319977]] | 26 | 2 |class='wd_label'| [[ରବି ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1935" | 1935-10-21 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1991" | 1991-06-03 |class='wd_p20'| | 1992 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/43435408 43435408] |- class='wd_q31319981' | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31319981|Q31319981]] | 20 | 2 |class='wd_label'| [[ଅଖିଳ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ|ଅଖିଳମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1927" | 1927-12-18 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1987" | 1987-11-29 |class='wd_p20'| | 1981 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/63137768 63137768] |- class='wd_q31320061' | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31320061|Q31320061]] | 26 | 2 |class='wd_label'| [[ଭାନୁଜୀ ରାଓ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1926" | 1926-11-03<ref name="ref_3e1cc149763748ef315d1d447ec5d9cbf334683e73059d16e4644a9320275798">https://sambadepaper.com/imageview_188946_21112225_4_71_03-11-2020_2_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2001" | 2001-11-15<ref name="ref_3e1cc149763748ef315d1d447ec5d9cbf334683e73059d16e4644a9320275798">https://sambadepaper.com/imageview_188946_21112225_4_71_03-11-2020_2_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p20'| | 1989 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/40974219 40974219] |- class='wd_q31320088' | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31320088|Q31320088]] | 24 | 2 |class='wd_label'| [[ଶରତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1938" | 1938-01-26 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2006" | 2006-03-18 |class='wd_p20'| | 2002 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/68060113 68060113] |- class='wd_q113613337' | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q113613337|Q113613337]] | 14 | 2 |class='wd_label'| [[ଡିଲେଶ୍ୱର ରଣା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1994" | 1994-06-14 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2023 |class='wd_p214'| |- class='wd_q31320024' | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31320024|Q31320024]] | 37 | 2 |class='wd_label'| [[ଯତୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1932" | 1932-08-03<br/>1932<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2012" | 2012-08-14<br/>2012-08-12<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p20'| | 2003 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/94768302 94768302] |- class='wd_q31320029' | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31320029|Q31320029]] | 26 | 2 |class='wd_label'| [[ଗୁରୁ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1924" | 1924-07-16<ref name="ref_e28bbce2af6a76680d71ff509fd4a64813a712b14b26414af9850fe14c1057cd">http://wwjmrd.com/upload/a-coup-dil-at-the-life-and-literature-of-guruprasad-mohanty_1519729556.pdf</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2004" | 2004-08-26<ref name="ref_5974d9bfc90b709c755b3f7df112935c2356313ffee3106b075db81591c175c4">http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/2011/Nov/engpdf/9-17.pdf</ref> |class='wd_p20'| | 1973 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/43440440 43440440] |- class='wd_q31320049' | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31320049|Q31320049]] | 20 | 2 |class='wd_label'| [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1942" | 1942 |class='wd_p19'| ବିରିଡ଼ି ବ୍ଳକ |class='wd_p570' data-sort-value="2022" | 2022-02-02 |class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | 2008 |class='wd_p214'| |- class='wd_q31320050' | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31320050|Q31320050]] | 22 | 2 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1939" | 1939-07-23<ref name="ref_478a3a28f7325d90b086a15e1b92c3e627e030b45fa7284399f535b4325d005f">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=1&schedule=2017-09-16&PageId=25879&PageNum=9</ref> |class='wd_p19'| [[ବ୍ରହ୍ମପୁର]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2004 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/33061823 33061823] |- class='wd_q31320003' | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31320003|Q31320003]] | 33 | 2 |class='wd_label'| [[କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ଦାଶ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1914" | 1914-03-07<ref name="ref_da9896ec5589fa9ffe53a54c8b84174c08b1a2aa95f7d112cc52e89cd90a0648">''[[:d:Q112122720|WorldCat Entities]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1994" | 1994-03-14<ref name="ref_da9896ec5589fa9ffe53a54c8b84174c08b1a2aa95f7d112cc52e89cd90a0648">''[[:d:Q112122720|WorldCat Entities]]''</ref> |class='wd_p20'| | 1979 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/47060438 47060438] |- class='wd_q31320019' | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31320019|Q31320019]] | 24 | 2 |class='wd_label'| [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦ୍‌ଗାତା|ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦଗାତା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1920" | 1920-03-04<ref name="ref_7d98d7a3b29b9f65571f2044fe7aee9e6d746b2c18a51054bb7ec7d3f4ade0c6">https://sambadepaper.com/epaperimages/28072021/28072021-md-hr-9/183896.jpg</ref> |class='wd_p19'| [[ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 1995 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/77917799 77917799] |- class='wd_q15724281' | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q15724281|Q15724281]] | 28 | 1 |class='wd_label'| [[ଦାଶରଥି ଦାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936-07-27<ref name="ref_f7937fabaa5562b006a63d137b7da92777d0bef53614f467125e15435a2d3b08">http://sahitya-akademi.gov.in/festival/pdf/news_28-1-2019.pdf</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2018 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/43178901 43178901]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q15724691' | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q15724691|Q15724691]] | 22 | 1 |class='wd_label'| [[ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ କର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1914" | 1914-12-01<br/>1914<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1998" | 1998<ref name="ref_19fbbe2be7ed85a098dbb9e533d50aedf533476d715ab71346ab1a2d04883272">''[[:d:Q36578|ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଅଥରିଟୀ ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p20'| | 1968 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/66023311 66023311] |- class='wd_q21334812' | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q21334812|Q21334812]] | 28 | 1 |class='wd_label'| [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ସାମଲ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1939" | 1939-02-27<ref name="ref_d3238ca804902c76a32cce3c2f2906d687b7daad2a39aada6835e48ba78780ed">{{#invoke:cite|web|url=http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-04-15&PageId=19217&PageNum=9|title=ବାହାର ସାହିତ୍ୟରୁ ମାଲ୍ ମସଲା ଆଣିଲେ ଆମ ସାହିତ୍ୟ ଉଧେଇବ ନାହିଁ|access-date=2017-04-15}}</ref> |class='wd_p19'| [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]]<ref name="ref_d3238ca804902c76a32cce3c2f2906d687b7daad2a39aada6835e48ba78780ed">{{#invoke:cite|web|url=http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-04-15&PageId=19217&PageNum=9|title=ବାହାର ସାହିତ୍ୟରୁ ମାଲ୍ ମସଲା ଆଣିଲେ ଆମ ସାହିତ୍ୟ ଉଧେଇବ ନାହିଁ|access-date=2017-04-15}}</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2024 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/65368788 65368788] |- class='wd_q26764219' | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q26764219|Q26764219]] | 20 | 1 |class='wd_label'| [[ହୃଷୀକେଶ ମଲ୍ଲିକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1955" | 1955-03-05 |class='wd_p19'| [[ଭଦ୍ରକ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2021 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/13846916 13846916] |} == ମହିଳା == {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! Wikidata ! Stmnts ! Wikis ! label ! ଜନ୍ମ ତାରିଖ ! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ ! Awarded year ! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ |- class='wd_q15723844' | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q15723844|Q15723844]] | 24 | 9 |class='wd_label'| [[କଳ୍ପନା କୁମାରୀ ଦେବୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936<ref name="ref_62a380152f21f6abe3f59b80d09e064cca70b25f3fbc4b7951eca6092997fa0d">http://www.telegraphindia.com/1120215/jsp/odisha/story_15136285.jsp#.WFHwr2rfNPY</ref> |class='wd_p19'| [[କଟକ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2017" | 2017-08-28<ref name="ref_5dcbe98429d89619fb2c407476fda125e7813ecff8082fc3d23ed7269848d787">http://sambad.in/news/state/73435.html</ref> |class='wd_p20'| [[କଲିକତା]] | 2011 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/86288738 86288738] |- class='wd_q6573929' | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q6573929|Q6573929]] | 33 | 7 |class='wd_label'| [[ପ୍ରତିଭା ଶତପଥୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-01-08 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2001 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/4573343 4573343]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |- class='wd_q15723992' | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q15723992|Q15723992]] | 22 | 4 |class='wd_label'| [[ଗାୟତ୍ରୀ ସରାଫ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-08-17<ref name="ref_d232092376ce30a79bce8f76a8364d83aa6122ee5c76632fd3e0a5795f41a557">http://www.indianwriters.org/G/gayatri_saraf.htm</ref> |class='wd_p19'| [[ବଲାଙ୍ଗୀର]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | 2017 |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/28996105 28996105] |} == Misc == {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! Wikidata ! Stmnts ! Wikis ! label ! ଜନ୍ମ ତାରିଖ ! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ ! Awarded year ! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ |- class='wd_q131551656' | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q131551656|Q131551656]] | 6 | 1 |class='wd_label'| [[ଅରୁଣ ରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959-01-02 |class='wd_p19'| [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| | |class='wd_p214'| |} ---- &sum; 56 items. {{Wikidata list end}} jo44zqza8e164a1wbwcch4sgvv528cm 2 69765 595995 595796 2026-06-05T19:04:53Z ListeriaBot 13866 Wikidata list updated [V2] 595995 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?statements (COUNT(distinct ?sitelink) as ?sites) ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel ?img WHERE { SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "en,or" } # for generating label BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . ?item wikibase:statements ?statements . # for counting statements OPTIONAL { ?sitelink schema:about ?item . ?sitelink schema:inLanguage ?lang } # for counting sitelinks ?item wdt:P31 wd:Q5. #human ?item wdt:P21 wd:Q6581072. #woman ?item wdt:P106 wd:Q33999. #actor ?item wdt:P27 wd:Q902. # people of Bangladesh OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?birth } OPTIONAL { ?item wdt:P19 ?pob } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?death } OPTIONAL { ?item wdt:P20 ?pod } OPTIONAL { ?item wdt:P18 ?img } } GROUP BY ?item ?statements ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel ?img ORDER BY DESC(?sites) |section=p21 |sort=P39 |columns=number:#,item:Wikidata,?statements:Stmnts,?sites:Wikis,label,p569,p19,p570,p20,p214,?img |thumb=80 |min_section=1 |links=text |autolist=fallback |references=all |wdedit=yes |summary=itemnumber }} == ମହିଳା == {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! Wikidata ! Stmnts ! Wikis ! label ! ଜନ୍ମ ତାରିଖ ! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ ! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ ! ?img |- class='wd_q248427' | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q248427|Q248427]] | 32 | 9 |class='wd_label'| [[ରୋଜୀ ଆଫସାରୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940s<br/>1946-04-23<ref name="ref_8aef1a589812c7c1566fadce755e92758e1f9cf41d6c4b8f40a3d8280cc98cf3">''[[:d:Q37312|ଇଣ୍ଟରନେଟ ମୁଭି ଡାଟାବେସ]]''</ref> |class='wd_p19'| Lakshmipur |class='wd_p570' data-sort-value="2007" | 2007-03-09<ref name="ref_862365e946dc379be84cbc184e5402c34c612c285e0bd5d186c5a7f6bdbf0fc9">http://www.thedailystar.net/2007/03/11/d703111401121.htm</ref><ref name="ref_8aef1a589812c7c1566fadce755e92758e1f9cf41d6c4b8f40a3d8280cc98cf3">''[[:d:Q37312|ଇଣ୍ଟରନେଟ ମୁଭି ଡାଟାବେସ]]''</ref> |class='wd_p20'| [[ଢାକା]]<ref name="ref_e0e6ebe48b01d0b378a34949a300fddfc3970f854f325964aef871716de8d922">''[[:d:Q15241312|Freebase Data Dumps]]''</ref> |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/27151246540844131915 27151246540844131915] | |- class='wd_q4689234' | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q4689234|Q4689234]] | 31 | 8 |class='wd_label'| [[ଆଫିଆ ନୁସରାତ ବର୍ଷା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1989" | 1989-02-28 |class='wd_p19'| Sirajganj |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Afiea Nusrat Barsha.jpg|center|80px]] |- class='wd_q4690357' | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q4690357|Q4690357]] | 21 | 10 |class='wd_label'| [[ଆଫସାନା ମିମି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1968" | 1968-12-20 |class='wd_p19'| [[ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Afsana Mimi 2021 (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q4765868' | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q4765868|Q4765868]] | 19 | 11 |class='wd_label'| [[ଅଞ୍ଜୁ ଘୋଷ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p19'| Bhanga Upazila |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q4856849' | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q4856849|Q4856849]] | 19 | 9 |class='wd_label'| [[ବନ୍ନା ମିର୍ଜା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1975" | 1975-09-09 |class='wd_p19'| Kushtia District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Bonna Mirza (5).jpg|center|80px]] |- class='wd_q4907242' | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q4907242|Q4907242]] | 20 | 7 |class='wd_label'| [[ବିଜରୀ ବର୍କତୁଲ୍ଲାଃ|ବିଜରୀ ବରକତୁଲ୍ଲାଃ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Bijori Barkatullah (Cropped - Full Length).jpg|center|80px]] |- class='wd_q4914051' | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q4914051|Q4914051]] | 20 | 8 |class='wd_label'| [[ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988-01-14 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Afsana Ara Bindu.jpg|center|80px]] |- class='wd_q4915419' | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q4915419|Q4915419]] | 33 | 11 |class='wd_label'| [[ବିପାଶା ହାୟାତ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1971" | 1971-03-23 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]]<ref name="ref_e0e6ebe48b01d0b378a34949a300fddfc3970f854f325964aef871716de8d922">''[[:d:Q15241312|Freebase Data Dumps]]''</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/305234635 305234635]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> | |- class='wd_q4935828' | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q4935828|Q4935828]] | 26 | 18 |class='wd_label'| [[ଫରିଦା ଅଖତାର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1953" | 1953-07-30 |class='wd_p19'| Bagerhat Sadar Upazila |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Farida Akhtar Babita in 2023.jpg|center|80px]] |- class='wd_q5289322' | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q5289322|Q5289322]] | 31 | 8 |class='wd_label'| [[ଡଲି ଅନବର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1948" | 1948-07-01<ref name="ref_fded7aef1d55ee02519f9762a808b0bc88fa657da1816a59e0144c549e9a8ace">''[[:d:Q63056|Find a Grave]]''</ref> |class='wd_p19'| Jashore District |class='wd_p570' data-sort-value="1991" | 1991-07-03<ref name="ref_fded7aef1d55ee02519f9762a808b0bc88fa657da1816a59e0144c549e9a8ace">''[[:d:Q63056|Find a Grave]]''</ref> |class='wd_p20'| [[ଢାକା]] |class='wd_p214'| | |- class='wd_q5443965' | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q5443965|Q5443965]] | 33 | 7 |class='wd_label'| [[ଫେରଦୌସୀ ମଜୁମଦାର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1942" | 1942-06-18<br/>1943<ref name="ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c">''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/36355029 36355029]<ref name="ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c">''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''</ref> | [[ଫାଇଲ:Ferdousi Mazumder cropped Bangladesh President Abdul Hamid Presenting Crests At Daily Star 25th Anniversary Dhaka 2016-02-05 (PID-0056029) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q6167679' | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q6167679|Q6167679]] | 16 | 6 |class='wd_label'| ଜୟଶ୍ରୀ ରାୟ |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-01-12<ref name="ref_eeab33c590240a72e0ccd2291a0d9820ce102009cc7226068cae7ffc558359a4">https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/renowned-actress-jayasree-kabir-passes-away-london-4081771</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q6297352' | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q6297352|Q6297352]] | 36 | 12 |class='wd_label'| [[ଜୟା ଆହସାନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1983" | 1983-07-01 |class='wd_p19'| Gopalganj District<ref name="ref_e0e6ebe48b01d0b378a34949a300fddfc3970f854f325964aef871716de8d922">''[[:d:Q15241312|Freebase Data Dumps]]''</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Joya Ahsan receives Prime Minister Sheikh Hasina presents National Film Awards 2022 at Bangabandhu International Conference Center Dhaka 2023-11-14 (PID-0012404) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q6435642' | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q6435642|Q6435642]] | 29 | 14 |class='wd_label'| [[ଶବନମ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1946" | 1946-08-17 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Shabnam.jpg|center|80px]] |- class='wd_q6734134' | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q6734134|Q6734134]] | 22 | 14 |class='wd_label'| [[ମାହିୟା ମାହି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1990" | 20th century |class='wd_p19'| Rajshahi |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Mahiya Mahi (01).jpg|center|80px]] |- class='wd_q6809250' | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q6809250|Q6809250]] | 33 | 7 |class='wd_label'| ମେହଜାବିନ ଚୌଧୁରୀ |class='wd_p569' data-sort-value="1991" | 1991-04-19 |class='wd_p19'| [[ଚିଟାଗଙ୍ଗ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Mehazabien Chowdhury cropped JCI Bangladesh Ten Outstanding Young Persons Award 2023 Ceremony Dhaka 2023-10-13 (PID-0013135) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q6861911' | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q6861911|Q6861911]] | 33 | 9 |class='wd_label'| [[ବିଦ୍ୟା ସିହ୍ନା ସାହା ମିମ୍]] |class='wd_p569' data-sort-value="1992" | 1992-11-10 |class='wd_p19'| Cumilla |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Bidya Sinha Saha.png|center|80px]] |- class='wd_q6926134' | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q6926134|Q6926134]] | 21 | 10 |class='wd_label'| Moushumi |class='wd_p569' data-sort-value="1973" | 1973-11-03 |class='wd_p19'| Khulna |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Moushumi cropped Reception hosted by Hasan Mahmud honoring National Film Award recipients Dhaka Club 2021-03-12 (PID-0030445) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q7098121' | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q7098121|Q7098121]] | 25 | 7 |class='wd_label'| [[ଆଉପୀ କରିମ୍]] |class='wd_p569' data-sort-value="1979" | 1979-05-01 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Aupee Karim 2016.jpg|center|80px]] |- class='wd_q7261354' | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q7261354|Q7261354]] | 23 | 13 |class='wd_label'| [[ଦିଲାରା ହନିଫ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1981" | 1981-07-11<ref name="ref_e0e6ebe48b01d0b378a34949a300fddfc3970f854f325964aef871716de8d922">''[[:d:Q15241312|Freebase Data Dumps]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଚିଟାଗଙ୍ଗ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Purnima CJFB Award Ceremony at Bangabandhu International Convention Centre 2023-02-17 (PID-0017921) (cropped) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q7330455' | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q7330455|Q7330455]] | 11 | 4 |class='wd_label'| [[ରିଚି ସୋଲେମାନ|ରିଚି ସୋଲାୟମାନ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q7372285' | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q7372285|Q7372285]] | 17 | 2 |class='wd_label'| ରୋଶନାରା ମନି |class='wd_p569' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p19'| Moulvibazar District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q7421665' | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q7421665|Q7421665]] | 12 | 1 |class='wd_label'| ସାରା ଜେରିନ |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988-10-16 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q7421816' | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q7421816|Q7421816]] | 27 | 4 |class='wd_label'| ସାରା ଜାକେର |class='wd_p569' data-sort-value="1954" | 1954-10-21 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/48691288 48691288] | [[ଫାଇଲ:Sara Zaker.jpg|center|80px]] |- class='wd_q7460022' | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q7460022|Q7460022]] | 23 | 16 |class='wd_label'| ଶାବାନା |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-06-15 |class='wd_p19'| Raozan Upazila |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Shabana (actress), 24 July 2017 (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q7460127' | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q7460127|Q7460127]] | 23 | 9 |class='wd_label'| [[ଶାବନୁର୍]] |class='wd_p569' data-sort-value="1979" | 1979-12-17 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Shabnur-actress.jpg|center|80px]] |- class='wd_q7497046' | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q7497046|Q7497046]] | 24 | 7 |class='wd_label'| ଶିମୁଲ ଇଉସୁଫ |class='wd_p569' data-sort-value="1957" | 1957-03-24 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/310665667 310665667]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> | [[ଫାଇଲ:Shimul Yousuf.jpg|center|80px]] |- class='wd_q7504600' | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q7504600|Q7504600]] | 26 | 11 |class='wd_label'| [[ସୁଚନ୍ଦା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p19'| Jashore District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Suchanda Cox's Bazar in 2014.jpg|center|80px]] |- class='wd_q7637152' | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q7637152|Q7637152]] | 31 | 10 |class='wd_label'| [[ସୁମିତା ଦେବୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936-02-02 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2004" | 2004-01-06 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/317284215 317284215] | [[ଫାଇଲ:Kancher Deyal.jpg|center|80px]] |- class='wd_q7686099' | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q7686099|Q7686099]] | 16 | 9 |class='wd_label'| [[ତାରୀନ ଜାହାଁ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Royal Bengal Noakhali District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Tarin 2018.jpg|center|80px]] |- class='wd_q12985953' | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q12985953|Q12985953]] | 22 | 10 |class='wd_label'| [[ଇଆମିନ୍ ହକ୍ ବବି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1987" | 1987-08-18 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Eamin Haque Bobby.jpg|center|80px]] |- class='wd_q13056872' | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q13056872|Q13056872]] | 14 | 5 |class='wd_label'| [[ଅଲିଭିଆ ଗୋମେଜ|ଅଲିଭିୟା ଗୋମେଜ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1953" | 1953-02-16 |class='wd_p19'| [[କରାଚୀ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q13057831' | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q13057831|Q13057831]] | 23 | 12 |class='wd_label'| [[ଗୁଲଶାନ ଆରା ଅଖତାର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1950" | 1950s |class='wd_p19'| Jashore District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Champa Cox's Bazar in 2014.jpg|center|80px]] |- class='wd_q13058227' | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q13058227|Q13058227]] | 19 | 9 |class='wd_label'| [[ପରବୀନ ସୁଲତାନା ଦିତି|ପାରବୀନ ସୁଲତାନା ଦିତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1965" | 1965-03-31<ref name="ref_8aef1a589812c7c1566fadce755e92758e1f9cf41d6c4b8f40a3d8280cc98cf3">''[[:d:Q37312|ଇଣ୍ଟରନେଟ ମୁଭି ଡାଟାବେସ]]''</ref> |class='wd_p19'| Narayanganj |class='wd_p570' data-sort-value="2016" | 2016-03-20<ref name="ref_8aef1a589812c7c1566fadce755e92758e1f9cf41d6c4b8f40a3d8280cc98cf3">''[[:d:Q37312|ଇଣ୍ଟରନେଟ ମୁଭି ଡାଟାବେସ]]''</ref> |class='wd_p20'| [[ଢାକା]] |class='wd_p214'| | |- class='wd_q13058386' | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q13058386|Q13058386]] | 14 | 3 |class='wd_label'| Nasima Khan |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q13059781' | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q13059781|Q13059781]] | 12 | 3 |class='wd_label'| ଶାବନାଜ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q13060069' | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q13060069|Q13060069]] | 15 | 7 |class='wd_label'| ସୁଚରିତା |class='wd_p569' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q13060085' | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q13060085|Q13060085]] | 21 | 5 |class='wd_label'| [[ସୁଲତାନା ଜମାନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1935" | 1935-09-02 |class='wd_p19'| Natore District |class='wd_p570' data-sort-value="2012" | 2012-05-20 |class='wd_p20'| [[ଢାକା]] |class='wd_p214'| | |- class='wd_q14301448' | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q14301448|Q14301448]] | 34 | 14 |class='wd_label'| [[ଅପୁ ବିଶ୍ୱାସ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1983" | 1983-10-11 |class='wd_p19'| Bogura |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Apu Bishwas (4).jpg|center|80px]] |- class='wd_q15300228' | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q15300228|Q15300228]] | 43 | 14 |class='wd_label'| [[ନୁସରତ ଇମରୋଜ ଟିଶା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1989" | 1989-02-20 |class='wd_p19'| Rajshahi |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/6156073641153860179 6156073641153860179] | [[ଫାଇଲ:Nusrat Imrose Tisha 08.png|center|80px]] |- class='wd_q15305012' | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q15305012|Q15305012]] | 18 | 10 |class='wd_label'| [[ସାଦିକା ପାରଭିନ ପପି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1989" | 1989-09-10 |class='wd_p19'| Khulna |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Sadika Parvin Popy.jpg|center|80px]] |- class='wd_q15310843' | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q15310843|Q15310843]] | 13 | 1 |class='wd_label'| ଅମୃତା ଖାନ |class='wd_p569' data-sort-value="1992" | 1992-12-24 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q15375521' | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q15375521|Q15375521]] | 20 | 9 |class='wd_label'| [[ନିପୁନ୍ ଅକ୍ତର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1984" | 1984-06-09 |class='wd_p19'| Cumilla<ref name="ref_e0e6ebe48b01d0b378a34949a300fddfc3970f854f325964aef871716de8d922">''[[:d:Q15241312|Freebase Data Dumps]]''</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Nipun Akter (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q15626821' | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q15626821|Q15626821]] | 14 | 6 |class='wd_label'| ସାଦିୟା ଜାହାନ ପ୍ରଭା |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988 |class='wd_p19'| Shariatpur District<ref name="ref_e0e6ebe48b01d0b378a34949a300fddfc3970f854f325964aef871716de8d922">''[[:d:Q15241312|Freebase Data Dumps]]''</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q15633511' | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q15633511|Q15633511]] | 16 | 8 |class='wd_label'| [[ଅନିକା କବୀର ଶୋକ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1993" | 1993 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]]<ref name="ref_e0e6ebe48b01d0b378a34949a300fddfc3970f854f325964aef871716de8d922">''[[:d:Q15241312|Freebase Data Dumps]]''</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Anika Kabir Shokh in 2014 (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q15713168' | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q15713168|Q15713168]] | 29 | 15 |class='wd_label'| [[ପରି ମଣି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1992" | 1992-10-24 |class='wd_p19'| Satkhira District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Porimoni in Dhaka (8) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q15715259' | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q15715259|Q15715259]] | 17 | 8 |class='wd_label'| [[ଅଲିଶା ପ୍ରଧାନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1992" | 1992-02-22 |class='wd_p19'| Gulshan Thana |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Alisha Pradhan in a Photo-shoot.jpg|center|80px]] |- class='wd_q15779965' | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q15779965|Q15779965]] | 30 | 8 |class='wd_label'| [[ଜନ୍ନାତୁଲ ଫିରଦୋସ୍ ପେୟା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1991" | 1991-10-14<ref name="ref_ff1e688ae469e879b24d332ac8aa2290e12996e271e6d23325c50f58e397cfb2">http://www.peyajannatul.com/</ref> |class='wd_p19'| Khulna |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Jannatul Ferdoush Peya in Tri-Nation Mega Festival.jpg|center|80px]] |- class='wd_q15894778' | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q15894778|Q15894778]] | 28 | 7 |class='wd_label'| [[ନଫିସା ଜାହାଁ ଆଞ୍ଚଲ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1992" | 1992-08-26 |class='wd_p19'| Khulna |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q15898948' | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q15898948|Q15898948]] | 19 | 10 |class='wd_label'| [[ଆଇରିନ ସୁଲତାନା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988-09-04 |class='wd_p19'| Jashore District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Airin Sultana (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q15922084' | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q15922084|Q15922084]] | 15 | 5 |class='wd_label'| [[ସାହାରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ସାହାରା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1987" | 1987-11-17 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q15932929' | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q15932929|Q15932929]] | 22 | 10 |class='wd_label'| [[ସୋମି କୈସର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1969" | 1969-01-15<ref name="ref_e0e6ebe48b01d0b378a34949a300fddfc3970f854f325964aef871716de8d922">''[[:d:Q15241312|Freebase Data Dumps]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/26151246545144132033 26151246545144132033] | [[ଫାଇଲ:Shami Kaiser.jpg|center|80px]] |- class='wd_q15938268' | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q15938268|Q15938268]] | 22 | 8 |class='wd_label'| [[ଜାକିୟା ବାରୀ ମମ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1984" | 1984-08-14<ref name="ref_e0e6ebe48b01d0b378a34949a300fddfc3970f854f325964aef871716de8d922">''[[:d:Q15241312|Freebase Data Dumps]]''</ref> |class='wd_p19'| Brahmanbaria |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q15982714' | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q15982714|Q15982714]] | 14 | 5 |class='wd_label'| ମେହବୁବା ଇସଲାମ ରାଖି |class='wd_p569' data-sort-value="1993" | 1993-07-21 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q16106240' | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q16106240|Q16106240]] | 26 | 9 |class='wd_label'| ଦିଲାରା ଜମାନ |class='wd_p569' data-sort-value="1943" | 1943-06-19 |class='wd_p19'| ବର୍ଦ୍ଧମାନ ଜିଲ୍ଲା |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Dilara Zaman in 2024.png|center|80px]] |- class='wd_q16146866' | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q16146866|Q16146866]] | 22 | 7 |class='wd_label'| [[ଶିଲା ଅହମଦ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1982" | 1982-09-09 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]]<ref name="ref_e0e6ebe48b01d0b378a34949a300fddfc3970f854f325964aef871716de8d922">''[[:d:Q15241312|Freebase Data Dumps]]''</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Shila Ahmed.jpg|center|80px]] |- class='wd_q16231820' | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q16231820|Q16231820]] | 24 | 7 |class='wd_label'| [[ମୋଜେଜା ଅଶରଫ୍ ମୋନାଲିସା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1980" | 1980-10-05 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Mozeza Ashraf Monalisa.jpg|center|80px]] |- class='wd_q16235795' | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q16235795|Q16235795]] | 14 | 7 |class='wd_label'| [[ସାରିକା ସବ୍ରିନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1992" | 1992-09-23 |class='wd_p19'| [[ଚିଟାଗଙ୍ଗ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q16345639' | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q16345639|Q16345639]] | 19 | 7 |class='wd_label'| [[କାଜି ନସ୍ୱାବ ଅହମ୍ମଦ|କାଜୀ ନଓଶାବା ଆହମେଦ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1983" | 1983-05-08 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:কাজী নওশাবা আহমেদ, ২০১৭.jpg|center|80px]] |- class='wd_q16345732' | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q16345732|Q16345732]] | 14 | 4 |class='wd_label'| ନୂତନ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q16733390' | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q16733390|Q16733390]] | 12 | 4 |class='wd_label'| [[ନିଝୁମ ରୁବିନା]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Cumilla |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q16734688' | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q16734688|Q16734688]] | 22 | 10 |class='wd_label'| [[ରୋକେୟା ପ୍ରାଚୀ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Rokeya Prachi (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q16846168' | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q16846168|Q16846168]] | 24 | 6 |class='wd_label'| Masuma Rahman Nabila |class='wd_p569' data-sort-value="1985" | 1985-04-08 |class='wd_p19'| Jeddah |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Masuma Rahman Nabila.jpg|center|80px]] |- class='wd_q17403383' | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q17403383|Q17403383]] | 27 | 6 |class='wd_label'| [[ନାଇଲା ନାୟେମ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1985" | 1985-12-14 |class='wd_p19'| Barishal |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Naila Nayem JagoFM (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q18206741' | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q18206741|Q18206741]] | 17 | 9 |class='wd_label'| ରୋଜିନା |class='wd_p569' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p19'| Faridpur District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:State Minister Mohammad Ali Arafat Participates in National Film Day Rally Dhaka 2024-04-03 (PID-0009354) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q18379068' | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q18379068|Q18379068]] | 18 | 7 |class='wd_label'| [[ସୋହାନା ସାବା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1986" | 1986-10-16 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Sohana Saba (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q18388637' | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q18388637|Q18388637]] | 19 | 6 |class='wd_label'| ଡଲି ଜହୁର |class='wd_p569' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p19'| Dhanmondi Thana |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Dolly Johur cropped from Sheikh Hasina presents National Film Awards 2021, Dhaka, 2023-03-09 (PID-0017387) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q18705241' | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q18705241|Q18705241]] | 26 | 7 |class='wd_label'| [[ମୌସୁମୀ ହମିଦ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988-10-12 |class='wd_p19'| Satkhira District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Moushumi Hamid (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q18720227' | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q18720227|Q18720227]] | 18 | 7 |class='wd_label'| [[ଦିଲରୁବା ଯସ୍ମିନ ରୁହୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q18978009' | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q18978009|Q18978009]] | 27 | 8 |class='wd_label'| [[ଲିସା ଗାଜୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1969" | 1969-08-14<ref name="ref_686c79db68b3a700caf7037a652f36ff14002e1c5a323366aafa238c663d24c9">''[[:d:Q3561957|Česko-Slovenská filmová databáze]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/4859162422747632460001 4859162422747632460001] | |- class='wd_q18987287' | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q18987287|Q18987287]] | 20 | 10 |class='wd_label'| [[ସାଇନା ଅମିନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1991" | 1991-02-26 |class='wd_p19'| Mecca |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Shaina Amin (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q18987302' | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q18987302|Q18987302]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ଶାବନାଜ ସାଦିୟା ଇମି |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q18988163' | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q18988163|Q18988163]] | 8 | 1 |class='wd_label'| ବନଶ୍ରୀ |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q19560939' | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q19560939|Q19560939]] | 22 | 6 |class='wd_label'| [[ତମାଳିକା କର୍ମାକର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1970" | 1970 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Tamalika Karmakar.jpg|center|80px]] |- class='wd_q19664015' | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q19664015|Q19664015]] | 16 | 7 |class='wd_label'| [[ଶମ୍ପା ରେଜା]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Shampa Reza.jpg|center|80px]] |- class='wd_q19665030' | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q19665030|Q19665030]] | 18 | 8 |class='wd_label'| [[ଲୈଲା ହାସନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q19667791' | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q19667791|Q19667791]] | 19 | 4 |class='wd_label'| ଶିବା ଆଲି ଖାନ |class='wd_p569' data-sort-value="1993" | 1993-03-16 |class='wd_p19'| Munshiganj District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q19968829' | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q19968829|Q19968829]] | 32 | 13 |class='wd_label'| [[ନୁସରତ ଫରିୟା|ନୁସରତ ଫରିୟା ମଜହାର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1993" | 1993-09-08<ref name="ref_962871b312abc63931dbb294c177b5c1ea2e29acb3b772c011673045c7304f9c">https://www.ntvbd.com/gallery/entertainment/bangladesh/others/birthday-girl-nusraat-faria</ref> |class='wd_p19'| [[ଚିଟାଗଙ୍ଗ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Nusrat Faria003.jpg|center|80px]] |- class='wd_q20603977' | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q20603977|Q20603977]] | 10 | 2 |class='wd_label'| Banani Choudhury |class='wd_p569' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1995" | 1995-01-05<ref name="ref_5f38336be8e6abea82e4d4b039debace9517abb04b36493bda9303b280bd7737">http://www.maguranews.com/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A5%E0%A6%AE-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF-%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%B8%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%AE-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC/</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q20684230' | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q20684230|Q20684230]] | 30 | 5 |class='wd_label'| [[ରୱଶନ ଜାମିଲ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1931" | 1931-05-08 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2002" | 2002-05-14 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/7149151248006344270004 7149151248006344270004] | [[ଫାଇଲ:Rawshan Jamil (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q20684936' | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q20684936|Q20684936]] | 14 | 5 |class='wd_label'| [[ନାଜନୀନ ହାସନ ଚୁମକି]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Chuadanga District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q20684937' | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q20684937|Q20684937]] | 13 | 4 |class='wd_label'| [[ସାମସୁନ ନାହାର ସିମଲା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1978" | 1978 |class='wd_p19'| Shailkupa Upazila |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q20880409' | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q20880409|Q20880409]] | 12 | 4 |class='wd_label'| [[ମିତା ନୂର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1971" | 1971 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2013" | 2013-07-01 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q21004749' | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q21004749|Q21004749]] | 21 | 10 |class='wd_label'| [[ତାନିଆ ଅହମଦ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1972" | 1972-06-05 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Tania Ahmed.jpg|center|80px]] |- class='wd_q21066016' | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q21066016|Q21066016]] | 30 | 6 |class='wd_label'| [[କୁସୁମ ଶିକଦାର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1978" | 1978-04-12 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Kusum Sikder.jpg|center|80px]] |- class='wd_q21066217' | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21066217|Q21066217]] | 22 | 4 |class='wd_label'| Sumaiya Shimu |class='wd_p569' data-sort-value="1980" | 1980 |class='wd_p19'| Narail District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q21088551' | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21088551|Q21088551]] | 21 | 9 |class='wd_label'| [[ଅନ୍ୱରା ବେଗମ|ଆନୋୟାରା ଜାମାଲ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1948" | 1948-06-01 |class='wd_p19'| Cumilla |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Anwara Begum 1967.png|center|80px]] |- class='wd_q21284653' | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21284653|Q21284653]] | 16 | 4 |class='wd_label'| [[ମେହବୁବା ମାହନୂର ଚାନ୍ଦନୀ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1982" | 1982-05-19<ref name="ref_8aef1a589812c7c1566fadce755e92758e1f9cf41d6c4b8f40a3d8280cc98cf3">''[[:d:Q37312|ଇଣ୍ଟରନେଟ ମୁଭି ଡାଟାବେସ]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q21622460' | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21622460|Q21622460]] | 16 | 3 |class='wd_label'| ମଶିୟାତ ରହମାନ |class='wd_p569' data-sort-value="1991" | 1991-08-24 |class='wd_p19'| Rangpur |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q21663352' | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q21663352|Q21663352]] | 20 | 5 |class='wd_label'| [[ସାଦିୟା ଇସଲାମ ମୌ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1976" | 1976-06-21 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Sadia Islam Mou (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q21898055' | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q21898055|Q21898055]] | 25 | 7 |class='wd_label'| [[ତାଂଜିନ ଟିଶା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1991" | 1991-05-23 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Tanjin Tisha, 2019.jpg|center|80px]] |- class='wd_q21931942' | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q21931942|Q21931942]] | 13 | 5 |class='wd_label'| [[ରୁମାନା ରଶୀଦ ଈଶିତା]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Rumana Rashid Ishita01 (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q22003028' | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q22003028|Q22003028]] | 17 | 7 |class='wd_label'| [[ଶର୍ମିଲି ଅହମଦ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1947" | 1947-05-08 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2022" | 2022 |class='wd_p20'| [[ଢାକା]] |class='wd_p214'| | |- class='wd_q22246469' | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q22246469|Q22246469]] | 31 | 12 |class='wd_label'| [[ମେହେର ଅଫରୋଜ ଶାଓନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1981" | 1981-10-12 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/310716918 310716918] | [[ଫାଇଲ:Meher Afroz Shaon (12) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q22276734' | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q22276734|Q22276734]] | 27 | 8 |class='wd_label'| [[ଆଖି ଆଲମଗିର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1974" | 1974-01-07 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Ankhi Alamgir cropped from Sheikh Hasina presents National Film Awards 2017 and 2018, Dhaka, 2019-12-08 (PID-0035527) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q22276833' | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q22276833|Q22276833]] | 21 | 12 |class='wd_label'| ଅଞ୍ଜନା |class='wd_p569' data-sort-value="1965" | 1965-06-27<ref name="ref_203db9cae8acb0bfa53c988a8bc57a367e18da46d730d9fb8cdee904342f8bf3">https://www.dhakatribune.com/showtime/369908/eminent-actress-anjana-passes-away</ref> |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2025" | 2025-01-04<ref name="ref_72fe222585bcbcc52607b052c15e4a247e31afb621192cc6131b5e98cbeecd32">https://www.rtvonline.com/entertainment/307166</ref> |class='wd_p20'| [[ଢାକା]]<ref name="ref_203db9cae8acb0bfa53c988a8bc57a367e18da46d730d9fb8cdee904342f8bf3">https://www.dhakatribune.com/showtime/369908/eminent-actress-anjana-passes-away</ref> |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:National Film Day 2024 Inauguration by State Minister Mohammad Ali Arafat at BFDC Dhaka 2024-04-03 (PID-0009357) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q22276849' | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q22276849|Q22276849]] | 30 | 8 |class='wd_label'| [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଘୋଷ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Rangamati District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Sheikh Hasina Presents National Film Award 2013 To Aparna 2015-04-04 (PID-0060024) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q22277746' | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q22277746|Q22277746]] | 12 | 3 |class='wd_label'| Farhana Mili |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q22278478' | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q22278478|Q22278478]] | 14 | 5 |class='wd_label'| [[ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1984" | 1984-09-11 |class='wd_p19'| Mymensingh |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q22278592' | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q22278592|Q22278592]] | 17 | 5 |class='wd_label'| ଦୀପା ଖନ୍ଦକାର |class='wd_p569' data-sort-value="1978" | 1978-11-28 |class='wd_p19'| Narayanganj |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Deepa Khandakar.jpg|center|80px]] |- class='wd_q22278923' | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q22278923|Q22278923]] | 13 | 5 |class='wd_label'| [[ଲୁସି ତୃପ୍ତି ଗୋମେଜ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Lucy tripti Gomez.jpg|center|80px]] |- class='wd_q22279263' | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q22279263|Q22279263]] | 11 | 4 |class='wd_label'| [[ମନିରା ମିଠୁ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q22279339' | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q22279339|Q22279339]] | 12 | 2 |class='wd_label'| Nadia Ahmed |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q22280174' | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q22280174|Q22280174]] | 9 | 5 |class='wd_label'| [[ରୁମାନା ଖାନ୍]] |class='wd_p569' data-sort-value="1901" | 20th century |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q22958157' | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q22958157|Q22958157]] | 12 | 3 |class='wd_label'| Srabosti Dutta Tinni |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Netrokona District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q23000307' | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q23000307|Q23000307]] | 17 | 5 |class='wd_label'| Orchita Sporshia |class='wd_p569' data-sort-value="1992" | 1992-12-08 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Access Orchita Sporshia.jpg|center|80px]] |- class='wd_q23542655' | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q23542655|Q23542655]] | 19 | 6 |class='wd_label'| [[ଅରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Aruna Biswas 2023 ..(3) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q23712247' | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q23712247|Q23712247]] | 13 | 5 |class='wd_label'| [[ଶାମିମା ନଜରିନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1901" | 20th century |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q23712249' | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q23712249|Q23712249]] | 9 | 5 |class='wd_label'| [[ଶର୍ମିମାଳା]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q23712258' | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q23712258|Q23712258]] | 14 | 4 |class='wd_label'| ୱାହିଦା ମଲ୍ଲିକ ଜଲି |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Wahida Mollick Jolly receives award- K M Khalid presenting awards at Bangladesh Shilpakala Academy Dhaka 2021-01-23 (PID-0031379) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q23712283' | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q23712283|Q23712283]] | 11 | 3 |class='wd_label'| [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିଶ୍ୱାସ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q23712286' | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q23712286|Q23712286]] | 18 | 4 |class='wd_label'| [[ଚିତ୍ରଲେଖା ଗୁହ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Chitralekha Guho - Hasina presenting National Film Awards 2014 at Bangabandhu International Conference Centre Dhaka 2016-05-11 (PID-0054568) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q23712846' | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q23712846|Q23712846]] | 16 | 6 |class='wd_label'| ଲାକୀ ଇନାମ |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-09-06 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q23712850' | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q23712850|Q23712850]] | 10 | 3 |class='wd_label'| Falguni Hamid |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q23712967' | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q23712967|Q23712967]] | 14 | 5 |class='wd_label'| [[ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା|ତନ୍ଦ୍ରା ମଜୁମଦାର]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Kushtia District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Sujata in 1967.jpg|center|80px]] |- class='wd_q23731519' | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q23731519|Q23731519]] | 12 | 3 |class='wd_label'| [[ଜାହାନାରା ଅହମ୍ମଦ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Faridpur District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q23815611' | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q23815611|Q23815611]] | 12 | 4 |class='wd_label'| [[ଶାନ୍ତା ଇସଲାମ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q23879978' | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q23879978|Q23879978]] | 13 | 4 |class='wd_label'| [[ମୁନମୁନ ଅହମଦ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1966" | 1966-12-27 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q24045550' | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q24045550|Q24045550]] | 13 | 4 |class='wd_label'| [[ଫାଲ୍ଗୁନି ରହମାନ ଜଲି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1996" | 1996-08-24 |class='wd_p19'| Savar Upazila |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q24049170' | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q24049170|Q24049170]] | 7 | 3 |class='wd_label'| [[ସାବରିନ ଶାକା ମୀମ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q25587604' | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q25587604|Q25587604]] | 21 | 8 |class='wd_label'| [[ରଓଶନ ଆରା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940-08-03 |class='wd_p19'| Pabna |class='wd_p570' data-sort-value="2010" | 2010-06-24 |class='wd_p20'| [[ଢାକା]] |class='wd_p214'| | |- class='wd_q25587623' | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q25587623|Q25587623]] | 15 | 4 |class='wd_label'| Chitra Zahir |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Rajshahi |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q25588287' | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q25588287|Q25588287]] | 20 | 4 |class='wd_label'| ରାନୀ ସରକାର |class='wd_p569' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p19'| Satkhira District |class='wd_p570' data-sort-value="2018" | 2018-07-07 |class='wd_p20'| [[ଢାକା]] |class='wd_p214'| | |- class='wd_q26997360' | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q26997360|Q26997360]] | 10 | 4 |class='wd_label'| [[ମୌଟୁସୀ ବିଶ୍ୱାସ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Khulna |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q27210411' | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q27210411|Q27210411]] | 11 | 4 |class='wd_label'| [[ମୌସୁମୀ ନାଗ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q27888930' | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q27888930|Q27888930]] | 11 | 5 |class='wd_label'| [[ଖଲିଦା ଅକ୍ତର କଳ୍ପନା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1953" | 1953-09-03 |class='wd_p19'| Narsingdi District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q27941575' | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q27941575|Q27941575]] | 17 | 6 |class='wd_label'| [[ତାନିଆ ବୃଷ୍ଟି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1993" | 1993 |class='wd_p19'| Munshiganj District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q27967822' | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q27967822|Q27967822]] | 18 | 5 |class='wd_label'| ସାବିଲା ନୂର |class='wd_p569' data-sort-value="1995" | 1995-05-27 |class='wd_p19'| [[ଚିଟାଗଙ୍ଗ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Sabila Nur, AIUB 21st Convocation (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q28051435' | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q28051435|Q28051435]] | 10 | 4 |class='wd_label'| [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ଶିରୀନ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q28709699' | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q28709699|Q28709699]] | 23 | 2 |class='wd_label'| [[ପ୍ରସୂନ ଆଜାଦ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1994" | 1994-07-27 |class='wd_p19'| Fulbaria Upazila |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Prosun Azad 2 (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q28811863' | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q28811863|Q28811863]] | 12 | 6 |class='wd_label'| [[ତାନଭିନ ସୁଇଟି]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Tanvin Sweety (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q30051033' | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q30051033|Q30051033]] | 14 | 3 |class='wd_label'| ପିୟା ବିପାଶା |class='wd_p569' data-sort-value="1994" | 1994-07-19 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q30056101' | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q30056101|Q30056101]] | 14 | 1 |class='wd_label'| ନୀଲାଞ୍ଜନା ନୀଲା |class='wd_p569' data-sort-value="1996" | 1996-10-13 |class='wd_p19'| Sylhet |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q30275005' | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q30275005|Q30275005]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ନିମା ରହମାନ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q30321607' | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q30321607|Q30321607]] | 12 | 1 |class='wd_label'| Tinni |class='wd_p569' data-sort-value="1977" | 1977-10-22 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570' data-sort-value="2002" | 2002-11-10 |class='wd_p20'| [[ଢାକା]] |class='wd_p214'| | |- class='wd_q31726116' | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q31726116|Q31726116]] | 17 | 3 |class='wd_label'| [[ମିଷ୍ଟି ଜାନ୍ନାତ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Khulna |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q46321543' | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q46321543|Q46321543]] | 20 | 1 |class='wd_label'| ମମତାଜ ଆଲିୟା ଆକବରୀ |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988-07-07 |class='wd_p19'| [[ରାଜସାହୀ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Mumtaz Alia Akbari.jpg|center|80px]] |- class='wd_q46999834' | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q46999834|Q46999834]] | 8 | 4 |class='wd_label'| [[ସାମରୋଜ ଆଜମି ଆଲଭୀ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Kushtia District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q47458194' | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q47458194|Q47458194]] | 27 | 12 |class='wd_label'| [[ଆଜମେରୀ ହକ୍ ବଧନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1983" | 1983-10-28 |class='wd_p19'| Munshiganj District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Badhan Meril Prothom Alo Awards 2025 (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q47462710' | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q47462710|Q47462710]] | 16 | 5 |class='wd_label'| [[ଇଶ୍ରାତ୍ ଜାହାଁ ଚୈତି]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Ishrat jahan chaity portrait.jpg|center|80px]] |- class='wd_q47467266' | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q47467266|Q47467266]] | 16 | 3 |class='wd_label'| ହୃଦି ହକ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Hridi Haq (2).jpg|center|80px]] |- class='wd_q47467271' | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q47467271|Q47467271]] | 12 | 3 |class='wd_label'| Sushoma Sarkar |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q47467278' | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q47467278|Q47467278]] | 7 | 4 |class='wd_label'| [[ବିନ୍ଦିୟା କବିର]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q47467282' | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q47467282|Q47467282]] | 17 | 10 |class='wd_label'| [[ହୁମାଇରା ହିମୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1985" | 1985-11-23 |class='wd_p19'| Lakshmipur District |class='wd_p570' data-sort-value="2023" | 2023-11-02<ref name="ref_15756b52f2dd7921fa1a4014e2a293bafe7a194037b9445b0871365c7fcc09e9">https://www.prothomalo.com/entertainment/tv/atqp01q8qs</ref> |class='wd_p20'| [[ଢାକା]] |class='wd_p214'| | |- class='wd_q47467287' | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q47467287|Q47467287]] | 25 | 8 |class='wd_label'| [[ନୱସୀନ ନହରୀନ ମୋଉ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1985" | 1985-08-15 |class='wd_p19'| Khulna |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Nawsheen Nahreen Mou (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q48160508' | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q48160508|Q48160508]] | 19 | 6 |class='wd_label'| [[ଅହନା ରହମାନ ଲକି|ଅହନା ରହମାନ ଲାକି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1987" | 1987-04-04 |class='wd_p19'| Patuakhali |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Ahona Rahman.jpg|center|80px]] |- class='wd_q48204001' | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q48204001|Q48204001]] | 22 | 5 |class='wd_label'| ଶବନମ ଫାରିୟା |class='wd_p569' data-sort-value="1990" | 1990-01-06 |class='wd_p19'| Matlab Uttar Upazila |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Sabnam Faria (3) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q48280216' | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q48280216|Q48280216]] | 15 | 2 |class='wd_label'| ଉର୍ମିଳା ଶ୍ରାବନ୍ତୀ କର |class='wd_p569' data-sort-value="1990" | 1990-06-18 |class='wd_p19'| Tangail |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q48782428' | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q48782428|Q48782428]] | 15 | 3 |class='wd_label'| [[ନାଦିୟା ଆଫରିନ ମିମ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1996" | 1996-02-12 |class='wd_p19'| Mymensingh District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q52149647' | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q52149647|Q52149647]] | 32 | 7 |class='wd_label'| [[ପୂଜା ଚେରୀ ରାୟ]] |class='wd_p569' data-sort-value="2000" | 2000-08-20 |class='wd_p19'| Khulna |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Puja Cherry Roy (04) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q53128296' | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q53128296|Q53128296]] | 18 | 3 |class='wd_label'| Mim Mantasha |class='wd_p569' data-sort-value="1996" | 1996 |class='wd_p19'| Brahmanbaria District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Mantasha Mim Meril Prothom Alo Awards 2025 (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q53567969' | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q53567969|Q53567969]] | 10 | 2 |class='wd_label'| Suzana Zafar |class='wd_p569' data-sort-value="1986" | 1986-09-25 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q53605662' | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q53605662|Q53605662]] | 14 | 4 |class='wd_label'| [[ହୋସନେ ଆରା ପୁତୁଲ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q53869468' | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q53869468|Q53869468]] | 10 | 3 |class='wd_label'| ଲୁତ୍ଫୁନ ନାହାର ଲତା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q53931465' | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q53931465|Q53931465]] | 23 | 8 |class='wd_label'| ତାଜିନ ଆହମେଦ |class='wd_p569' data-sort-value="1975" | 1975-07-30 |class='wd_p19'| Royal Bengal Noakhali District |class='wd_p570' data-sort-value="2018" | 2018-05-22 |class='wd_p20'| [[ଢାକା]] |class='wd_p214'| | |- class='wd_q54352011' | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q54352011|Q54352011]] | 14 | 4 |class='wd_label'| Rumana Malik Munmun |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Sylhet |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q55818678' | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q55818678|Q55818678]] | 12 | 5 |class='wd_label'| [[ନାଜମା ଅନୱର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p19'| Munshiganj District |class='wd_p570' data-sort-value="2004" | 2004-12-06 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q56702136' | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q56702136|Q56702136]] | 31 | 5 |class='wd_label'| ସାଫା କବିର |class='wd_p569' data-sort-value="1994" | 1994-08-29 |class='wd_p19'| Barishal |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Safa Kabir in 2019 (02).png|center|80px]] |- class='wd_q56827136' | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q56827136|Q56827136]] | 18 | 7 |class='wd_label'| Jannatul Ferdous Oishee |class='wd_p569' data-sort-value="2000" | 2000-08-17 |class='wd_p19'| Pirojpur District<ref name="ref_109585d96104d9e331062021a353aed26f91127337fe7d5480e21f9d348e22a3">https://www.jugantor.com/country-news/96222/%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%8F%E0%A6%87-%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%81%E0%A6%B2-%E0%A6%AB%E0%A7%87%E0%A6%B0%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A7%97%E0%A6%B8-%E0%A6%90%E0%A6%B6%E0%A7%80</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Jannatul Ferdous Oishee 2024 (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q56850055' | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q56850055|Q56850055]] | 15 | 4 |class='wd_label'| [[ନାଜିଫା ତୁଶି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1996" | 1996-10-14 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Nazifa Tushi - IFFR 2026.jpg|center|80px]] |- class='wd_q61080427' | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q61080427|Q61080427]] | 9 | 3 |class='wd_label'| Moyuri |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q61080428' | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q61080428|Q61080428]] | 9 | 1 |class='wd_label'| Poli |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q61080534' | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q61080534|Q61080534]] | 16 | 5 |class='wd_label'| [[ରୁନା ଖାନ୍]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Runa Khan (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q61580211' | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q61580211|Q61580211]] | 5 | 0 |class='wd_label'| Nafiza Jahan |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q62530197' | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q62530197|Q62530197]] | 20 | 4 |class='wd_label'| ତାସନୋଭା ହକ ଏଲଭିନ |class='wd_p569' data-sort-value="1990" | 1990-04-26 |class='wd_p19'| Brahmanbaria |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Tasnova Hoque Elvin (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q63967973' | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q63967973|Q63967973]] | 8 | 3 |class='wd_label'| Anjuman Ara Shilpi |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q64359033' | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q64359033|Q64359033]] | 11 | 4 |class='wd_label'| ଶବନମ ପାରଭୀନ |class='wd_p569' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q64359034' | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q64359034|Q64359034]] | 8 | 1 |class='wd_label'| শর্বরী দাশগুপ্ত |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q64359115' | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q64359115|Q64359115]] | 8 | 4 |class='wd_label'| [[ନୁସରତ ଜାହାଁ ଡାୟନା|କାଜୀ ନୁସରତ ଜାହାଁ ଡାୟନା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1984" | 1984-09-18 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q64359138' | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q64359138|Q64359138]] | 10 | 3 |class='wd_label'| Puspita Popy |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Chandpur District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q64667943' | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q64667943|Q64667943]] | 8 | 5 |class='wd_label'| [[ଜିନାତ ସାନୁ ସ୍ୱାଗତା]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q64856755' | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q64856755|Q64856755]] | 13 | 4 |class='wd_label'| [[ମାୟା ଘୋଷ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p19'| Jashore District |class='wd_p570' data-sort-value="2019" | 2019-05-19 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q64856908' | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q64856908|Q64856908]] | 10 | 1 |class='wd_label'| Nazira Ahmed Mou |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q64857143' | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q64857143|Q64857143]] | 10 | 2 |class='wd_label'| Tanha Tasnia |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q64857144' | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q64857144|Q64857144]] | 18 | 6 |class='wd_label'| [[ଆଶନା ହବିବ ଭାବନା]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Bhabna Meril Prothom Alo Awards 2025 (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q65116323' | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q65116323|Q65116323]] | 8 | 1 |class='wd_label'| Sonia Hossain |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q65318613' | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q65318613|Q65318613]] | 13 | 5 |class='wd_label'| Shanarei Devi Shanu |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q65318976' | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q65318976|Q65318976]] | 9 | 1 |class='wd_label'| Sharmin Zoha Shoshee |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q65589026' | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q65589026|Q65589026]] | 13 | 4 |class='wd_label'| [[ଇଲୋରା ଗହର]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q65963232' | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q65963232|Q65963232]] | 14 | 4 |class='wd_label'| [[ଅଧରା ଖାନ୍]] |class='wd_p569' data-sort-value="1992" | 1992-03-10 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q65964455' | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q65964455|Q65964455]] | 18 | 1 |class='wd_label'| Shirin Shila |class='wd_p569' data-sort-value="1996" | 1996-08-26 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q67206140' | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q67206140|Q67206140]] | 19 | 4 |class='wd_label'| ମାରିୟା ନୂର ରୌଶନ |class='wd_p569' data-sort-value="1987" | 1987-03-21 |class='wd_p19'| [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q67575653' | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q67575653|Q67575653]] | 10 | 4 |class='wd_label'| [[ଶାକିବା ବିଣ୍ଟେ ଅଲୀ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Manikganj District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q67581697' | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q67581697|Q67581697]] | 11 | 3 |class='wd_label'| Ratna Kabir Sweety |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q67598066' | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q67598066|Q67598066]] | 9 | 4 |class='wd_label'| [[ଏକା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ଏକା]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q67598264' | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q67598264|Q67598264]] | 10 | 3 |class='wd_label'| Sonia |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q67647138' | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q67647138|Q67647138]] | 13 | 4 |class='wd_label'| Erin Zaman |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Khulna |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q67651224' | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q67651224|Q67651224]] | 14 | 4 |class='wd_label'| Mridula Ahmed Racy |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Mridula Ahmed Racy.jpg|center|80px]] |- class='wd_q67654032' | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q67654032|Q67654032]] | 10 | 4 |class='wd_label'| [[ସବ୍ରିନା ସୁଲତାନା କେୟା]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q67654084' | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q67654084|Q67654084]] | 17 | 5 |class='wd_label'| Shahnoor |class='wd_p569' data-sort-value="1985" | 1985-02-10 |class='wd_p19'| Narail |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q67938724' | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q67938724|Q67938724]] | 15 | 5 |class='wd_label'| [[ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Jashore |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Farzana Rikta (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q81335091' | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q81335091|Q81335091]] | 11 | 2 |class='wd_label'| Zeenat Barkatullah |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2023" | 2023-09-20 |class='wd_p20'| [[ଢାକା]] |class='wd_p214'| | |- class='wd_q85966769' | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q85966769|Q85966769]] | 10 | 1 |class='wd_label'| Rasheda Chowdhury |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q85972284' | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q85972284|Q85972284]] | 12 | 4 |class='wd_label'| Nasreen |class='wd_p569' data-sort-value="1978" | 1978-05-13 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q85973286' | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q85973286|Q85973286]] | 12 | 3 |class='wd_label'| Rebeka Rouf |class='wd_p569' data-sort-value="1971" | 1971<br/>1971-03-11 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q86493867' | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q86493867|Q86493867]] | 9 | 2 |class='wd_label'| Nazia Haque Orsha |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q94148191' | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q94148191|Q94148191]] | 19 | 4 |class='wd_label'| Samia Said Chowdhory |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| South Shields |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q94283258' | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q94283258|Q94283258]] | 9 | 0 |class='wd_label'| Fariha Shams Sheuti |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q95812560' | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q95812560|Q95812560]] | 13 | 4 |class='wd_label'| [[ସାନଜିଦା ପ୍ରୀତି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1990" | 1990-10-24 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q97382977' | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q97382977|Q97382977]] | 13 | 6 |class='wd_label'| Sunerah Binte Kamal |class='wd_p569' data-sort-value="1995" | 1995-08-22 |class='wd_p19'| [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Sunerah Binte Kamal 2023.jpg|center|80px]] |- class='wd_q97383003' | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q97383003|Q97383003]] | 8 | 1 |class='wd_label'| Joba Chowdhury |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q97383109' | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q97383109|Q97383109]] | 10 | 1 |class='wd_label'| Ferdousi Ahmed Lina |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2020" | 2020-04-18<ref name="ref_916180870f9cfbb2d611257abe945512ef905ff831ef010632424511a2d5e15b">https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/news/actor-ferdousi-ahmed-lina-passes-away-1894537</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q97481698' | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q97481698|Q97481698]] | 7 | 3 |class='wd_label'| [[କାଜି ମିସବାହୁନ ନାହାର]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q99055075' | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q99055075|Q99055075]] | 15 | 0 |class='wd_label'| Lameesa R. Reemjheem |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q99643930' | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q99643930|Q99643930]] | 9 | 3 |class='wd_label'| Shanta Jahan |class='wd_p569' data-sort-value="1993" | 1993-04-20 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q101141527' | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q101141527|Q101141527]] | 7 | 1 |class='wd_label'| Nova Firoze |class='wd_p569' data-sort-value="1989" | 1989-02-16 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q101777750' | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q101777750|Q101777750]] | 7 | 2 |class='wd_label'| Shahnaz Sumi |class='wd_p569' data-sort-value="2001" | 2001-04-18 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q102221401' | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q102221401|Q102221401]] | 14 | 0 |class='wd_label'| Jannatul Sumaiya Heme |class='wd_p569' data-sort-value="1880" | 1880-12-04 |class='wd_p19'| [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q102222863' | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q102222863|Q102222863]] | 10 | 1 |class='wd_label'| Mili Basher |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q102338670' | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q102338670|Q102338670]] | 8 | 0 |class='wd_label'| Rimi Karim |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Brahmanbaria District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q102435894' | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q102435894|Q102435894]] | 7 | 3 |class='wd_label'| Mou Khan |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q103816594' | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q103816594|Q103816594]] | 7 | 0 |class='wd_label'| Snigdha Momin |class='wd_p569' data-sort-value="1991" | 1991 |class='wd_p19'| Kurigram District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q103944606' | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q103944606|Q103944606]] | 12 | 0 |class='wd_label'| Sanjana Sarkar Riya |class='wd_p569' data-sort-value="1997" | 1997-07-05 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q103967156' | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q103967156|Q103967156]] | 7 | 3 |class='wd_label'| [[ନର୍ଗିସ ଅଖତାର]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q106674905' | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q106674905|Q106674905]] | 9 | 2 |class='wd_label'| Tonima Hamid |class='wd_p569' data-sort-value="1980" | 1980-08-27 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q107122330' | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q107122330|Q107122330]] | 9 | 4 |class='wd_label'| Sharlin Farzana |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q107168607' | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q107168607|Q107168607]] | 14 | 0 |class='wd_label'| Sallha Khanam |class='wd_p569' data-sort-value="1993" | 1993-04-20 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q107284556' | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q107284556|Q107284556]] | 6 | 3 |class='wd_label'| Farah Ruma |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q107478644' | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q107478644|Q107478644]] | 10 | 0 |class='wd_label'| Silvi Azmi Chandni |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Bogura District<ref name="ref_639d7fe3f2de92baf24f6e6d16206a3adfd8f823a3e7f3e0bb5df04c27185026">http://www.dhakamirror.com/tag/silvi-azmi-chandni/</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2021" | 2021-07-06<ref name="ref_418c60ea2c9378687b0cbb384741266c8974fc3f06135be2a422092e5639154b">https://aznewsbd.com/english/film-actress-silvi-is-no-more/</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q108060484' | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q108060484|Q108060484]] | 10 | 0 |class='wd_label'| Mounita Khan Ishana |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q108405702' | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q108405702|Q108405702]] | 14 | 1 |class='wd_label'| SANCHITA DATTA |class='wd_p569' data-sort-value="1995" | 1995-09-28 |class='wd_p19'| Bogura District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q108413286' | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q108413286|Q108413286]] | 8 | 2 |class='wd_label'| Labonno Chowdhury |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q108439990' | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q108439990|Q108439990]] | 15 | 0 |class='wd_label'| Sarika Sabah |class='wd_p569' data-sort-value="1999" | 1999-06-03 |class='wd_p19'| Rangpur |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q109526246' | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q109526246|Q109526246]] | 7 | 3 |class='wd_label'| Mirana Zaman |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q109560961' | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q109560961|Q109560961]] | 8 | 0 |class='wd_label'| Mahmuda Khatun |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q109603822' | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q109603822|Q109603822]] | 11 | 0 |class='wd_label'| Maya Hazarika |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q109700198' | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q109700198|Q109700198]] | 10 | 5 |class='wd_label'| [[ରେହାନା ଜଲି]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q109784587' | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q109784587|Q109784587]] | 9 | 1 |class='wd_label'| Robena Reza Jui |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q110269839' | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q110269839|Q110269839]] | 9 | 3 |class='wd_label'| Sadia Nabila |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Sadia Nabila.jpg|center|80px]] |- class='wd_q110609932' | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q110609932|Q110609932]] | 8 | 3 |class='wd_label'| Raima Islam Shimu |class='wd_p569' data-sort-value="1977" | 1977 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2022" | 2022-01 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q111015923' | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q111015923|Q111015923]] | 14 | 4 |class='wd_label'| Shilpi Sharkar Apu |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q111187779' | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q111187779|Q111187779]] | 10 | 4 |class='wd_label'| Keya Payel |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q111534510' | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q111534510|Q111534510]] | 5 | 0 |class='wd_label'| Rikita Nandini Shimu |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q112162707' | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q112162707|Q112162707]] | 10 | 6 |class='wd_label'| Mishu Chowdhury |class='wd_p569' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Umpire Mishu Chowdhury.jpg|center|80px]] |- class='wd_q112207381' | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q112207381|Q112207381]] | 11 | 5 |class='wd_label'| [[ଫରଜାନା ଛବି]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Farzana Chobi.jpg|center|80px]] |- class='wd_q118116065' | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q118116065|Q118116065]] | 10 | 1 |class='wd_label'| Golam Farida Chhanda |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q118116864' | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q118116864|Q118116864]] | 8 | 1 |class='wd_label'| Dilruba Hossain Doyel |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q118116866' | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q118116866|Q118116866]] | 5 | 1 |class='wd_label'| Ipshita Shabnam Srabonty |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q118116868' | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q118116868|Q118116868]] | 5 | 1 |class='wd_label'| Noha Munir Dihan |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q118898617' | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q118898617|Q118898617]] | 17 | 11 |class='wd_label'| [[ସାଦିୟା ଆୟମାନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1998" | 1998-03-17<ref name="ref_fea589cbf66fd1a69e239bc9d6d5020134a5f9559b700fa1487bdd73efda67f9">https://wiki.factsider.com/sadia-ayman/</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Sadia Ayman Meril Prothom Alo Awards 2025 (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q119214670' | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q119214670|Q119214670]] | 9 | 4 |class='wd_label'| Zahara Mitu |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Zahara Mitu, Sonargaon Hotel Dhaka 2019-07-29 (PID-0037568) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q119361583' | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q119361583|Q119361583]] | 7 | 0 |class='wd_label'| Moumita Mou |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q120115072' | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q120115072|Q120115072]] | 9 | 2 |class='wd_label'| Mita Rahman |class='wd_p569' data-sort-value="1958" | 1958-01-22 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2023" | 2023-06-29<ref name="ref_577116fd7ff80a97e5ef13723c40747bdf9e6f5fbe432608be9d0fa124a68b2a">https://en.prothomalo.com/entertainment/6pn0vdl0rg</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q122454643' | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q122454643|Q122454643]] | 15 | 0 |class='wd_label'| Samira Khan Mahi |class='wd_p569' data-sort-value="1997" | 1997-02-07 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q123581113' | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q123581113|Q123581113]] | 11 | 5 |class='wd_label'| Elina Shammi |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q125484464' | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q125484464|Q125484464]] | 11 | 1 |class='wd_label'| Rodela Tapur |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q125694794' | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q125694794|Q125694794]] | 12 | 1 |class='wd_label'| Mondira Chakroborty |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q126285475' | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q126285475|Q126285475]] | 6 | 0 |class='wd_label'| Rishta Laboni Shimana |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988-07-29 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q126361877' | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q126361877|Q126361877]] | 13 | 3 |class='wd_label'| Rishta Laboni Shimana |class='wd_p569' data-sort-value="1985" | 1985 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2024" | 2024-06-04<ref name="ref_70a921211e3877a4d915dcd67e34ba2feaa4ed19a9d64eaaa8a76b6b157cfc3b">https://www.jagonews24.com/en/entertainment/news/74834</ref> |class='wd_p20'| [[ଢାକା]]<ref name="ref_91fca1ea56a6e6f6245331b13f292c45deea2fc44c67d65f29b9596d5b5ac385">https://www.tbsnews.net/splash/actress-rista-laboni-shimana-passes-away-868081</ref> |class='wd_p214'| | |- class='wd_q127424394' | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q127424394|Q127424394]] | 10 | 1 |class='wd_label'| আনুম রহমান খান |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q128246997' | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q128246997|Q128246997]] | 24 | 1 |class='wd_label'| Samina Luthfa |class='wd_p569' data-sort-value="1973" | 1973-06-01 |class='wd_p19'| Mymensingh District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/16151654738608282111 16151654738608282111]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref><br/>[https://viaf.org/viaf/307459280 307459280]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref><br/>[https://viaf.org/viaf/4686172459148522830001 4686172459148522830001] | |- class='wd_q129147492' | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q129147492|Q129147492]] | 15 | 1 |class='wd_label'| Faria Shahrin |class='wd_p569' data-sort-value="1993" | 1993-11-09 |class='wd_p19'| Royal Bengal Noakhali District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q130215697' | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q130215697|Q130215697]] | 10 | 0 |class='wd_label'| Tropa Majumdar |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/316792077 316792077]<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> | |- class='wd_q130279366' | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q130279366|Q130279366]] | 12 | 1 |class='wd_label'| Parsha Mahjabeen Purnee |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q131288304' | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q131288304|Q131288304]] | 7 | 2 |class='wd_label'| Tanjim Saiyara Totini |class='wd_p569' data-sort-value="1995" | 1995-08-24 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q131585942' | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q131585942|Q131585942]] | 6 | 1 |class='wd_label'| Mousumi Mou |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q131654923' | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q131654923|Q131654923]] | 11 | 1 |class='wd_label'| Rosey Siddiqui |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q133854988' | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q133854988|Q133854988]] | 5 | 3 |class='wd_label'| Meghna Alam |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q133888010' | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q133888010|Q133888010]] | 11 | 1 |class='wd_label'| Gulshan Ara Ahmed |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2015" | 2015-04-15<ref name="ref_baf21c05c2a54546dbbfad55467a9b90d25e74b6e69829d7ed1b6043ddea8a59">https://rtvonline.com/english/entertainment/268077</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q134233511' | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q134233511|Q134233511]] | 7 | 1 |class='wd_label'| Aisha Khan |class='wd_p569' data-sort-value="1998" | 1998-07-25 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q134890964' | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q134890964|Q134890964]] | 7 | 3 |class='wd_label'| Tanin Subha |class='wd_p569' data-sort-value="1993" | 1993 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2025" | 2025-06-10<ref name="ref_1968c96e9bf727898824840e19177341263119c5c81288594fda7c5af15cb2b1">https://bdnews24.com/glitz/7413f981c029</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q135908225' | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q135908225|Q135908225]] | 9 | 0 |class='wd_label'| Farzana Ridy Sheikh |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| [[ଋଷିଆ]]<ref name="ref_218158cd54c0e8db0391e9edcc9ce9dd51e9448efe073c6c25c2c3d0cdc1916b">https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/news/i-always-wanted-be-closer-my-roots-ridy-sheikh-1897867</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q136146636' | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q136146636|Q136146636]] | 6 | 1 |class='wd_label'| Purnima Sen |class='wd_p569' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1997" | 1997 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q136510263' | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q136510263|Q136510263]] | 40 | 8 |class='wd_label'| [[ସୁମାୟା ହାରୁନ]] |class='wd_p569' data-sort-value="2001" | 2001-05-02 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q136768384' | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q136768384|Q136768384]] | 18 | 2 |class='wd_label'| Enamtara Begum |class='wd_p569' data-sort-value="1972" | 1972-12-10 |class='wd_p19'| Kurigram District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Enamtara Begum Saki.jpg|center|80px]] |- class='wd_q136942482' | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q136942482|Q136942482]] | 11 | 0 |class='wd_label'| Neela Israfil |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q137386609' | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q137386609|Q137386609]] | 7 | 0 |class='wd_label'| Saira Akhter Jahan |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q137392501' | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q137392501|Q137392501]] | 9 | 1 |class='wd_label'| Helena Jahangir |class='wd_p569' data-sort-value="1974" | 1974-08-29 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q137950192' | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q137950192|Q137950192]] | 10 | 2 |class='wd_label'| Aynun Nahar Putul |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q138643951' | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q138643951|Q138643951]] | 5 | 0 |class='wd_label'| Raiyanul Jannat Roja |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q138685614' | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q138685614|Q138685614]] | 10 | 0 |class='wd_label'| Novera Rahman |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/90160242740552430362 90160242740552430362] | |- class='wd_q139814383' | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q139814383|Q139814383]] | 13 | 1 |class='wd_label'| Kaarina Kaisar |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-05-16<ref name="ref_3f2de364e369ddf941c26377c986abcef45f3d0420f82402155521687fca3c88">https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/news/kaarina-kaisar-no-more-4176771</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q139949050' | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q139949050|Q139949050]] | 7 | 1 |class='wd_label'| Naznin Nahar Niha |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | |- class='wd_q6344324' | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q6344324|Q6344324]] | 35 | 11 |class='wd_label'| [[କବୋରୀ ସରୱର]] |class='wd_p569' data-sort-value="1950" | 1950-07-09<ref name="ref_8aef1a589812c7c1566fadce755e92758e1f9cf41d6c4b8f40a3d8280cc98cf3">''[[:d:Q37312|ଇଣ୍ଟରନେଟ ମୁଭି ଡାଟାବେସ]]''</ref> |class='wd_p19'| [[ଚିଟାଗଙ୍ଗ]] |class='wd_p570' data-sort-value="2021" | 2021-04-17 |class='wd_p20'| National Gastroliver Institute & Hospital<ref name="ref_90b0dc31b50d2852639281d87674b4ab73173b5d56faa33d618621dcd7cb367b">https://www.dhakatribune.com/bangladesh/2021/04/17/veteran-actress-kabori-passes-away</ref> |class='wd_p214'| [https://viaf.org/viaf/60158185724020061146 60158185724020061146] | [[ଫାଇଲ:Sarah Begum Kabori Receives Lifetime Achievement Award National Film Awards Dhaka 2013-04-04 (PID-0060031) (cropped).jpg|center|80px]] |- class='wd_q7631787' | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q7631787|Q7631787]] | 27 | 12 |class='wd_label'| [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ମୁସ୍ତଫା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959-12-02 |class='wd_p19'| [[ଢାକା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Suborna mustafa 1.jpg|center|80px]] |- class='wd_q20728058' | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q20728058|Q20728058]] | 27 | 11 |class='wd_label'| [[ତାରାନା ହାଲିମ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1966" | 1966-08-16 |class='wd_p19'| [[ଚିଟାଗଙ୍ଗ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| | [[ଫାଇଲ:Tarana Halim (cropped).jpg|center|80px]] |} ---- &sum; 276 items. {{Wikidata list end}} 9w3nytknaen3kol1jeivxqzyzya64n5 2 83003 596004 595837 2026-06-05T23:41:47Z ListeriaBot 13866 Wikidata list updated [V2] 596004 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?statements (COUNT(distinct ?sitelink) as ?sites) ?itemLabel ?tvLabel ?directorLabel ?actLabel WHERE { SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "en,or" } # for generating label BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . ?item wikibase:statements ?statements . # for counting statements OPTIONAL { ?sitelink schema:about ?item . ?sitelink schema:inLanguage ?lang } # for counting sitelinks ?item wdt:P31 wd:Q5398426. ?item wdt:P364 wd:Q33810. OPTIONAL {?item wdt:P449 ?tv.} OPTIONAL {?item wdt:P161 ?act.} OPTIONAL {?item wdt:P57 ?director.} } GROUP BY ?item ?statements ?itemLabel ?tvLabel ?directorLabel ?actLabel ORDER BY DESC(?sites) |sort=P161/P4633 |columns=number:#,item:Wikidata,?statements:Stmnts,?sites:Wikis,label,p449,p57:ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ,p161:ଅଭିନୟ |thumb=80 |min_section=1 |links=text |autolist=fallback |references=all |wdedit=yes |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! Wikidata ! Stmnts ! Wikis ! label ! ପ୍ରସାରିତ ହେଉଥିବା ମୂଳ ଚେନାଲ ! ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ! ଅଭିନୟ |- class='wd_q28183144' | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q28183144|Q28183144]] | 8 | 1 |class='wd_label'| ହେଲୋ ଡକ୍ଟର |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q117225599' | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q117225599|Q117225599]] | 9 | 1 |class='wd_label'| ସଂସ୍କାର |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]<ref name="ref_4319f014254bc4b3cd459f642ac9aa0224c13d30c6db255c6da4043f940d6771">{{#invoke:cite|web|url=https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|title=କାହାର ହେବି ମୁଁ କଣ୍ଢେଇ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2023-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230320182412/https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|archive-date=2023-03-20}}</ref> |- class='wd_q122959018' | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q122959018|Q122959018]] | 6 | 1 |class='wd_label'| ତୁ ଖରା ମୁଁ ଛାଇ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ<ref name="ref_06294a219b00ce97d563d53d61e435d692c765c91cf153ff64927c34fd2e060e">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|title=ଶକ୍ତି, ସନ୍ଧ୍ୟା ରାଗିଣୀ, ତୁ ମୋ ସାଥୀରେ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006165627/https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|archive-date=2023-10-06}}</ref> |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q139565672' | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q139565672|Q139565672]] | 10 | 1 |class='wd_label'| [[ରଜ କୁଇନ୍]] |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି<br/>ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q56085954' | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q56085954|Q56085954]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[କୀର୍ତ୍ତି ମହାନ୍ତି|କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ରବି ମିଶ୍ର]]<br/>ବିକ୍ରମ ମହାନ୍ତି<br/>ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ<br/>ଜଗଜିତ ପାଲ<br/>ଅଳକା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ<ref name="ref_e0786939dfbea289d6e4589e89ef37d96431ccd62caac035f22ccec9e6e6fc67">{{#invoke:cite|web|url=https://prameyaepaper.com/viewmap/639889.jpg|title=ସଫଳ ଅଳକା|website=''[[:d:Q19895389|ପ୍ରମେୟ]]''|access-date=2023-01-06|archive-url=http://web.archive.org/web/20230106182454/https://prameyaepaper.com/viewmap/639889.jpg|archive-date=2023-01-06}}</ref> |- class='wd_q56086018' | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q56086018|Q56086018]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>ଭବାନୀ ପ୍ରସାଦ |- class='wd_q56086146' | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q56086146|Q56086146]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ଜୀବନ ଯମୁନାରେ ଜୁଆର ଉଠେରେ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>ଭଗବାନ ବେହେରା<br/>ଏଲିନା ଦାଶ<br/>ତମସା ମିଶ୍ର |- class='wd_q56086197' | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q56086197|Q56086197]] | 7 | 0 |class='wd_label'| କିଛି ଲୁହ ପିଇଯାଏ ଓଠ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]<br/>[[ପ୍ରିୟା ମହାପାତ୍ର]]<br/>କ୍ରିଷ୍ଣା କର |- class='wd_q56086323' | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q56086323|Q56086323]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ସ୍ୱାଭିମାନ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଆନିଷା ଶର୍ମା]]<br/>[[ଉଷସୀ ମିଶ୍ର]]<br/>[[ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି]]<br/>ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>[[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]]<br/>[[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]]<ref name="ref_1e6a903bf9f496c7bf87518a9db114573ed5ae041115dd7f78f20e95fc23d91b">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|title=ପରଲୋକରେ ଟେଲି ଅଭିନେତ୍ରୀ ରାଜେଶ୍ୱରୀ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2022-07-21|archive-url=http://web.archive.org/web/20220721142757/https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|archive-date=2022-07-21}}</ref> |- class='wd_q56086508' | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q56086508|Q56086508]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ଫୁଲ୍ ଗଡ଼ବଡ଼ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଲୋପାମୁଦ୍ରା ଶତପଥୀ<br/>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<br/>[[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]] |- class='wd_q56086591' | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q56086591|Q56086591]] | 19 | 0 |class='wd_label'| ଦୁର୍ଗା |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| ମହେଶ ହାଜ୍‌ରା<ref name="ref_2b0894d515e2d17aff1fda858fe5210f6962a3db13f9afe120cf887d2ad2d9e8">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/407458.jpg|title=ବଡ଼ ପରଦାରେ ମହେଶ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-09-23|archive-url=http://web.archive.org/web/20230923184727/https://dharitriepaper.in/viewmap/407458.jpg|archive-date=2023-09-23}}</ref> |class='wd_p161'| [[ବ୍ରଜ ସିଂହ]]<br/>[[ଦେବୁ ବୋଷ]]<br/>[[ନମ୍ରତା ଦାସ]]<br/>ଅର୍ପିତା କର<br/>ଛନ୍ଦିତା ପାଢ଼ୀ<br/>ମନୋରଞ୍ଜନ ବେଉରା<br/>ପ୍ରିୟଙ୍କା ପାଣିଗ୍ରାହୀ<br/>ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>[[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]]<br/>ସ୍ମରଣୀକା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ |- class='wd_q56086619' | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q56086619|Q56086619]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ଆମ ଘର ଲକ୍ଷ୍ମୀ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]]<br/>ସମୀର ତ୍ରିପାଠୀ<br/>[[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]<br/>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<br/>ରାକେଶ ଧଳ<ref name="ref_af91b99169e23482fc96823606c504d6e2734e83430b3d9f704f291788fbb1c8">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|title=ଫିଲ୍ମ ଲାଗି ସିରିଏଲ ଛାଡ଼ିବିନି|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230912230542/https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|archive-date=2023-10-03}}</ref> |- class='wd_q60496748' | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q60496748|Q60496748]] | 14 | 0 |class='wd_label'| ରାନୀ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ମହାପ୍ରସାଦ କର<br/>[[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[କୀର୍ତ୍ତି ମହାନ୍ତି|କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>ଭବାନୀ ପ୍ରସାଦ<br/>ଜଗଜିତ ପାଲ<br/>ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>ରାକେଶ ଧଳ<ref name="ref_af91b99169e23482fc96823606c504d6e2734e83430b3d9f704f291788fbb1c8">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|title=ଫିଲ୍ମ ଲାଗି ସିରିଏଲ ଛାଡ଼ିବିନି|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230912230542/https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|archive-date=2023-10-03}}</ref> |- class='wd_q60497325' | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q60497325|Q60497325]] | 18 | 0 |class='wd_label'| ତୋ ଆଖି ମୋ ଆଇନା |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>ରତନ ମେହେର<br/>[[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]]<br/>ମନୋରଞ୍ଜନ ବେଉରା<br/>ଅର୍ଚ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି<ref name="ref_754371d8d97a5bc4b0a0c047cf0e90c4350357bca9130c8c9890224871cdfbb1">{{#invoke:cite|web|url=http://readersum.com/assets/output/HighresJPGFILE/12092022/Nirbhay%20Daily-Nirbhay/Bhubneshwar/10.jpg|title=ଅର୍ଚ୍ଚିତାଙ୍କୁ ମିଳିଲା ଆଉ ଏକ ସିନେମା|access-date=2022-09-13|archive-url=http://web.archive.org/web/20220913041325/http://readersum.com/assets/output/HighresJPGFILE/12092022/Nirbhay%20Daily-Nirbhay/Bhubneshwar/10.jpg|archive-date=2022-09-13}}</ref><br/>ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>ଅଳକା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ<ref name="ref_e0786939dfbea289d6e4589e89ef37d96431ccd62caac035f22ccec9e6e6fc67">{{#invoke:cite|web|url=https://prameyaepaper.com/viewmap/639889.jpg|title=ସଫଳ ଅଳକା|website=''[[:d:Q19895389|ପ୍ରମେୟ]]''|access-date=2023-01-06|archive-url=http://web.archive.org/web/20230106182454/https://prameyaepaper.com/viewmap/639889.jpg|archive-date=2023-01-06}}</ref><br/>ରାକେଶ ଧଳ<ref name="ref_af91b99169e23482fc96823606c504d6e2734e83430b3d9f704f291788fbb1c8">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|title=ଫିଲ୍ମ ଲାଗି ସିରିଏଲ ଛାଡ଼ିବିନି|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230912230542/https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|archive-date=2023-10-03}}</ref> |- class='wd_q60497595' | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q60497595|Q60497595]] | 19 | 0 |class='wd_label'| ନୂଆ ବୋହୂ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| ମିହିର ସ୍ୱାଇଁ |class='wd_p161'| [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ନୀତୁ ସିଂହ]]<br/>ଅସୀତା ଶତପଥୀ<br/>ବିରଞ୍ଚି ନାରାୟଣ ନାୟକ<br/>ମିତାଲି ସରଘରିଆ<br/>ଜଗଜିତ ପାଲ<br/>ଲୋପାମୁଦ୍ରା ରାଉତ<br/>ଭଗବାନ ବେହେରା<br/>କ୍ରିଷ୍ଣା କର |- class='wd_q60497693' | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q60497693|Q60497693]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ତାରା ତାରିଣୀ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ଲିପି]]<br/>[[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] |- class='wd_q60497739' | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q60497739|Q60497739]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ସିଷ୍ଟର ଶ୍ରୀଦେବୀ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଆନିଷା ଶର୍ମା]] |- class='wd_q60497882' | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q60497882|Q60497882]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ସାହାନାଇ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]]<br/>[[ମୀନକେତନ|ମୀନ‌କେତନ]]<br/>[[ଅଜିତ ଦାସ]]<br/>ରଣଜିତ ପଟ୍ଟନାୟକ<ref name="ref_ca6a34c0ef7d6456d2948e98ec3031dbdfe53001e3356aa7465dfcbad36b79b2">https://sambadenglish.com/odia-television-actor-ranjit-dies-in-road-mishap-in-odisha/</ref><br/>ଯାଜ୍ଞସେନୀ ଜେନା<br/>କ୍ରିଷ୍ଣା କର<br/>ଅଭିପ୍ସା ଭଞ୍ଜ<ref name="ref_8bf3b9a2fb490f44d9e2a2725d25c31083cfd49b4ef1ea274dc8a04474fb6616">https://www.orissapost.com/read-why-odiya-actress-abhipsa-bhanja-is-destinys-child/</ref> |- class='wd_q60498167' | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q60498167|Q60498167]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ନେଇଯାରେ ମେଘ ମତେ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ<ref name="ref_44b637f130a8fde14f2ec104a4a72843b63643ca1113677e2e9f57b44873ae43">https://mycitylinks.in/family-rendezvous-with-web-series-welcome-to-the-family/</ref><br/>ଭୂପତି ତ୍ରିପାଠୀ<br/>[[ନିକିତା ମିଶ୍ର]]<ref name="ref_864ca210fea5c58d1f8e812ad7ec9f547eac458f8c153702f424393ce7852344">{{#invoke:cite|web|url=https://www.sakalaepaper.com/media/2022-09/25060049-page-02.jpg|title=ନିକିତାଙ୍କ ଚମକ|access-date=2022-12-19|archive-url=http://web.archive.org/web/20221219180953/https://www.sakalaepaper.com/media/2022-09/25060049-page-02.jpg|archive-date=2022-12-19}}</ref><br/>ଅଳକା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ<ref name="ref_e0786939dfbea289d6e4589e89ef37d96431ccd62caac035f22ccec9e6e6fc67">{{#invoke:cite|web|url=https://prameyaepaper.com/viewmap/639889.jpg|title=ସଫଳ ଅଳକା|website=''[[:d:Q19895389|ପ୍ରମେୟ]]''|access-date=2023-01-06|archive-url=http://web.archive.org/web/20230106182454/https://prameyaepaper.com/viewmap/639889.jpg|archive-date=2023-01-06}}</ref><br/>ରାକେଶ ଧଳ<ref name="ref_af91b99169e23482fc96823606c504d6e2734e83430b3d9f704f291788fbb1c8">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|title=ଫିଲ୍ମ ଲାଗି ସିରିଏଲ ଛାଡ଼ିବିନି|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230912230542/https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|archive-date=2023-10-03}}</ref> |- class='wd_q60498789' | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q60498789|Q60498789]] | 15 | 0 |class='wd_label'| ଦେବୀ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]]<br/>ରଣଜିତ ପଟ୍ଟନାୟକ<ref name="ref_ca6a34c0ef7d6456d2948e98ec3031dbdfe53001e3356aa7465dfcbad36b79b2">https://sambadenglish.com/odia-television-actor-ranjit-dies-in-road-mishap-in-odisha/</ref><br/>ଲରେନ୍ସ ବେହେରା<br/>[[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ<br/>[[ସମରେଶ ରାଉତରାୟ]]<br/>[[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]]<ref name="ref_1e6a903bf9f496c7bf87518a9db114573ed5ae041115dd7f78f20e95fc23d91b">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|title=ପରଲୋକରେ ଟେଲି ଅଭିନେତ୍ରୀ ରାଜେଶ୍ୱରୀ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2022-07-21|archive-url=http://web.archive.org/web/20220721142757/https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|archive-date=2022-07-21}}</ref><br/>ସୋମଦତ୍ତ ଦାସ<ref name="ref_809e02ac8a495f5a332085b64d88e149da42409a5d8dec56646598764e2b7022">https://kalingatv.com/state/odia-television-actor-somadutta-das-passes-away-at-48/</ref> |- class='wd_q60498848' | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q60498848|Q60498848]] | 19 | 0 |class='wd_label'| ଅବୁଝା ଏ ମନ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| ରଣଜିତ୍ ମହାନ୍ତି |class='wd_p161'| ଲରେନ୍ସ ବେହେରା<br/>[[ଜର୍ଜ ତିଆଡ଼ି]]<br/>[[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]]<br/>[[ପିଙ୍କି ପ୍ରଧାନ]]<br/>[[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]<ref name="ref_ae94bce538864ba227fac919c04eed1b7c637ba4d099bc546afc854607ad9f4d">{{#invoke:cite|web|url=https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|title=କାହାର ହେବି ମୁଁ କଣ୍ଢେଇ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2023-03-20|archive-url=http://web.archive.org/web/20230320182412/https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|archive-date=2023-03-20}}</ref> |- class='wd_q60498873' | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q60498873|Q60498873]] | 10 | 0 |class='wd_label'| କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଜିନା ସାମଲ]]<br/>ଲରେନ୍ସ ବେହେରା<br/>[[କୀର୍ତ୍ତି ମହାନ୍ତି|କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]]<ref name="ref_2ab96d0dd127447adecbe3080941e89e30b6b80253a3d9f7bb3f35b2f833b37a">https://kalingatv.com/state/odia-film-and-tv-actress-tilottama-khuntia-passes-away/</ref> |- class='wd_q60498894' | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q60498894|Q60498894]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ଉଆଁସୀ କନ୍ୟା |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି]]<ref name="ref_5aa59fc3d963b1337c61c3001a8a0c150316eee71eb342c645715ad01deb2037">https://www.orissapost.com/actor-by-chance/</ref><br/>ରଣଜିତ ପଟ୍ଟନାୟକ<ref name="ref_ca6a34c0ef7d6456d2948e98ec3031dbdfe53001e3356aa7465dfcbad36b79b2">https://sambadenglish.com/odia-television-actor-ranjit-dies-in-road-mishap-in-odisha/</ref><br/>ଭବାନୀ ପ୍ରସାଦ<br/>ମଧୁସ୍ମିତା ପ୍ରଧାନ<br/>[[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]]<ref name="ref_1e6a903bf9f496c7bf87518a9db114573ed5ae041115dd7f78f20e95fc23d91b">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|title=ପରଲୋକରେ ଟେଲି ଅଭିନେତ୍ରୀ ରାଜେଶ୍ୱରୀ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2022-07-21|archive-url=http://web.archive.org/web/20220721142757/https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|archive-date=2022-07-21}}</ref><br/>[[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]]<br/>ମମତା ନନ୍ଦ<ref name="ref_5aa59fc3d963b1337c61c3001a8a0c150316eee71eb342c645715ad01deb2037">https://www.orissapost.com/actor-by-chance/</ref> |- class='wd_q110720557' | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110720557|Q110720557]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ଖରା ବର୍ଷାର ଖେଳ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ସମରେଶ ରାଉତରାୟ]] |- class='wd_q111020626' | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q111020626|Q111020626]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ଜୟ ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି<ref name="ref_33c5aa14f4ac0798c1a57fa71a63b0cde0334e34ea2360d718fc8518177211e7">https://odishatv.in/odisha-news/otherstories/jai-maa-laxmi-in-tarang-channel-soon-104103</ref> |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଦିବ୍ୟା ମହାନ୍ତି]] |- class='wd_q112131561' | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q112131561|Q112131561]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ଦୁନିଆ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବିରାଜ ଦାଶ]] |- class='wd_q112131562' | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q112131562|Q112131562]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ଆକାଶ କୟାଁ ଚିଲିକା ମାଛ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବିରାଜ ଦାଶ]] |- class='wd_q112131563' | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q112131563|Q112131563]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ସୁନା କାଇଁଚ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବିରାଜ ଦାଶ]] |- class='wd_q112131564' | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q112131564|Q112131564]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ମୂଲିଆ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବିରାଜ ଦାଶ]] |- class='wd_q112131565' | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q112131565|Q112131565]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ତମସାତୀରେ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବିରାଜ ଦାଶ]] |- class='wd_q112194999' | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q112194999|Q112194999]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ମନିଷା ରଥ |- class='wd_q112195050' | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q112195050|Q112195050]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ବୋହୁ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ମନିଷା ରଥ<br/>ଭୂପତି ତ୍ରିପାଠୀ |- class='wd_q112246197' | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q112246197|Q112246197]] | 8 | 0 |class='wd_label'| କହିଲେ ତୋ କୁଳ କୁଟୁମ୍ବକୁ ଲାଜ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]<ref name="ref_ae94bce538864ba227fac919c04eed1b7c637ba4d099bc546afc854607ad9f4d">{{#invoke:cite|web|url=https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|title=କାହାର ହେବି ମୁଁ କଣ୍ଢେଇ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2023-03-20|archive-url=http://web.archive.org/web/20230320182412/https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|archive-date=2023-03-20}}</ref> |- class='wd_q112246203' | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q112246203|Q112246203]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ପଣତକାନି |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ବର୍ଷା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]] |- class='wd_q112479101' | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q112479101|Q112479101]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ତୁ କହିବୁ ନା ମୁଁ |class='wd_p449'| ଷ୍ଟାର୍ କିରଣ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଶ୍ରେୟାନ୍ ନାୟକ<br/>ମିତାଲି ସରଘରିଆ<br/>ଲୋପାମୁଦ୍ରା ଶତପଥୀ |- class='wd_q112479104' | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q112479104|Q112479104]] | 10 | 0 |class='wd_label'| କିଏ ପର କିଏ ଆପଣାର |class='wd_p449'| ଷ୍ଟାର୍ କିରଣ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]] |- class='wd_q112479107' | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q112479107|Q112479107]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ଶାନ୍ତି |class='wd_p449'| ଷ୍ଟାର୍ କିରଣ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ନୈନା ଦାସ]]<br/>ପ୍ରୀତିରାଜ ଶତପଥୀ<ref name="ref_86dd874e9e149255abf8570aa781d60ce795fcee316259d11d1acf351b08b3e0">http://odishapostepaper.com/viewmap/169855.jpg</ref><br/>ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି ସାହୁ |- class='wd_q112479109' | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q112479109|Q112479109]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ସୁହାଗ ସିନ୍ଦୂର |class='wd_p449'| ଷ୍ଟାର୍ କିରଣ |class='wd_p57'| [[ଅଶୋକ ପତି]] |class='wd_p161'| ଜୟଜିତ ଦାସ<br/>ସରୋଜ ଦାସ |- class='wd_q112625398' | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q112625398|Q112625398]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ଚୋରାବାଲି |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| [[ମହମ୍ମଦ ମହସୀନ]] |class='wd_p161'| [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]<br/>[[ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର]] |- class='wd_q112625962' | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q112625962|Q112625962]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ବାଲିଘର |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଝରଣା ଦାସ]]<br/>ଶଙ୍କର ବସୁମଲ୍ଲିକ |- class='wd_q112625975' | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q112625975|Q112625975]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ପୂରାପୂରି ପାରିବାରିକ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ<br/>ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ପଣ୍ଡା<br/>ମଧୁମିତା ମହାନ୍ତି |- class='wd_q112625991' | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q112625991|Q112625991]] | 17 | 0 |class='wd_label'| ତୋଷ ନୋହିଲା ମୋର ଚିତ୍ତ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| [[ହର ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p161'| [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା]]<br/>[[ରୁନୁ ପରିଜା]]<br/>[[ସୁରେଶ ବଳ]]<br/>[[ବ୍ରଜ ସିଂହ]]<br/>ସରୋଜ ଦାସ<br/>ରଣଜିତ୍ ମହାନ୍ତି<br/>ଦେବୁ ପଟ୍ଟନାୟକ<br/>ହିମାଂଶୁ ପରିଜା<br/>ବିନାୟକ ମିଶ୍ର<br/>[[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]] |- class='wd_q112626321' | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q112626321|Q112626321]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ଉଦ୍ଧବ କେତେ ତୁ ପଚାରୁ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| [[ବିଜୟ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p161'| [[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ମୀନକେତନ|ମୀନ‌କେତନ]]<br/>ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ପଣ୍ଡା |- class='wd_q112626345' | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q112626345|Q112626345]] | 16 | 0 |class='wd_label'| ଇନସ୍ପେକ୍ଟର ଅଜୟ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଅଶୋକ ଦାସ<br/>[[ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି]]<br/>[[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]]<br/>[[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]<br/>[[ହର ରଥ]]<br/>ସୋମା ଭୌମିକ<br/>[[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]]<br/>ମିହିର ସ୍ୱାଇଁ<br/>[[ବିରାଜ ଦାଶ]]<br/>ରତନ ମେହେର |- class='wd_q112626444' | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q112626444|Q112626444]] | 10 | 0 |class='wd_label'| କଣାମାମୁଁ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ପ୍ରେମାଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା<br/>[[ହାଡ଼ୁ]]<br/>[[ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି (କାଶ୍ୟପ)]]<br/>[[ରାଇଚରଣ ଦାସ]] |- class='wd_q112626465' | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q112626465|Q112626465]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ସମୟ ସୁଅରେ ଜୀବନ ଧାରା |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ରୁନୁ ପରିଜା]]<br/>ସରୋଜ ଦାସ |- class='wd_q112626476' | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q112626476|Q112626476]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ଦେବଦାସୀ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q112626477' | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q112626477|Q112626477]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ବାସି ଫୁଲ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q112626478' | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q112626478|Q112626478]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ସୁନାବୋହୁ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q112626479' | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q112626479|Q112626479]] | 17 | 0 |class='wd_label'| ଭଗ୍ନାଂଶ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| [[ହିମାଂଶୁ ଖଟୁଆ]] |class='wd_p161'| [[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]<br/>ମିହିର ସ୍ୱାଇଁ<br/>[[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]]<br/>[[ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି]]<br/>ମଧୁମିତା ମହାନ୍ତି<br/>[[ଦୀପା ସାହୁ]]<br/>[[ଜର୍ଜ ତିଆଡ଼ି]]<br/>ବିନାୟକ ମିଶ୍ର<br/>[[ରାକ୍ଷୀ ଦାଶ]] |- class='wd_q112647354' | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q112647354|Q112647354]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ବନ୍ଧନ ଏ ଜନ୍ମ ଜନ୍ମର |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ<br/>ଜଗଜିତ ପାଲ<ref name="ref_363baf9f0815fef13d7844df76a0e5c80fe5be152525eecba6932dec1485c79f">{{#invoke:cite|web|url=http://readersum.com/assets/output/HighresJPGFILE/12122022/Nirbhay%20Daily-Nirbhay/Bhubneshwar/10.jpg|title=ଜଗଜିତଙ୍କ ସହ ଅର୍ଲିନ ଅଙ୍କିତା|access-date=2023-08-31|archive-url=http://web.archive.org/web/20230103155104/http://readersum.com/assets/output/HighresJPGFILE/12122022/Nirbhay%20Daily-Nirbhay/Bhubneshwar/10.jpg|archive-date=2023-01-03}}</ref><br/>[[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]]<br/>[[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ନୀତୁ ସିଂହ]]<br/>ହେପି କର<ref name="ref_e29e21a8f47231a6345039336b88f43d99f16a365cca86a1eba4c41b43e2c557">{{#invoke:cite|web|url=https://samajaepaper.in/epaperimages/05062022/05062022-md-sn-8/462022204156443.jpg|title=ହେପିଙ୍କ ଦକ୍ଷତା|website=''[[:d:Q2685557|ସମାଜ]]''|access-date=2022-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627183358/https://samajaepaper.in/epaperimages/05062022/05062022-md-sn-8/462022204156443.jpg|archive-date=2022-06-27}}</ref><br/>ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ମହାନ୍ତି |- class='wd_q112757098' | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q112757098|Q112757098]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ତାରିଣୀ ଆଖିର ତାରା |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ସତ୍ୟ ଦାସ |- class='wd_q112757175' | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q112757175|Q112757175]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ସକାଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ସତ୍ୟ ଦାସ |- class='wd_q112758208' | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q112758208|Q112758208]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ବିଜୟିନୀ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ବାଦଲ ମହାନ୍ତି |- class='wd_q112917743' | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q112917743|Q112917743]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ସୁନା କଳସ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ନୈନା ଦାସ]]<br/>[[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]<br/>[[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]<ref name="ref_219c293002bf62cff94c561bb5627107dca75849e3e00a447f9623318225ccff">{{#invoke:cite|web|url=https://sambad.in/entertainment/pahili-pulak-885071/|title=ପହିଲି ପୁଲକ : ନୃତ୍ୟ ଦେଲା ଅଭିନୟରେ ସ୍ବୀକୃତି, ଦୁର୍ଘଟଣା ଦେଲା ଜୀବନସାଥୀ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2022-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012123731/https://sambad.in/entertainment/pahili-pulak-885071/|archive-date=2022-10-12}}</ref><br/>ତମସା ମିଶ୍ର |- class='wd_q114050838' | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q114050838|Q114050838]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ମୁଁ ଭଲପାଏ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] |- class='wd_q114050840' | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q114050840|Q114050840]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ଏ ଗପ ମଲା ଜହ୍ନର |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] |- class='wd_q114050841' | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q114050841|Q114050841]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ପ୍ରତିଘାତ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] |- class='wd_q114050842' | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q114050842|Q114050842]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ସକାଳର ଅପେକ୍ଷାରେ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] |- class='wd_q114050843' | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q114050843|Q114050843]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ସଞ୍ଜ ସଳିତା |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] |- class='wd_q114050844' | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q114050844|Q114050844]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ଶାମୁକା |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] |- class='wd_q114050846' | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q114050846|Q114050846]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ସିନ୍ଦୂର |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] |- class='wd_q115769096' | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q115769096|Q115769096]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ଝିଲି |class='wd_p449'| ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ନିକିତା ମିଶ୍ର]]<ref name="ref_69dffa1d88f976795d9cfa493a7836fbd17c92a1642d5a539534a2cae5e7e29c">{{#invoke:cite|web|url=https://www.sakalaepaper.com/media/2022-09/25060049-page-02.jpg|title=ନିକିତାଙ୍କ ଚମକ|access-date=2022-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20221219180953/https://www.sakalaepaper.com/media/2022-09/25060049-page-02.jpg|archive-date=2022-12-19}}</ref><br/>ଅମନ ଚିନଚାନି<br/>ଲିପିକା ପରିଡ଼ା<ref name="ref_ec8855a022c491459b986198bbf60543db1691386a38fb302e0ed05a47720035">{{#invoke:cite|web|url=https://www.sakalaepaper.com/media/2025-05/29015138-page-11.jpg|title=ସାକ୍ଷାତକାର: ଲିପିକା ପରିଡ଼ା|website=''[[:d:Q123004626|ସକାଳ]]''|access-date=2025-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20250817055649/https://www.sakalaepaper.com/media/2025-05/29015138-page-11.jpg|archive-date=2025-08-17}}</ref> |- class='wd_q116207813' | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q116207813|Q116207813]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ଭାଗ୍ୟ ହାତେ ଡୋରି |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]]<ref name="ref_6ff5904e0b855bb397c50b6937c97d9e9b8e5d3dec8597f4badff00027e49c93">{{#invoke:cite|web|url=https://samajaepaper.in/epaperimages/15012023/15012023-md-sn-8/1412023212830352.jpg|title=ସାକ୍ଷାତକାର: ଇଂ ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର|website=''[[:d:Q2685557|ସମାଜ]]''|access-date=2023-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20230115145711/https://samajaepaper.in/epaperimages/15012023/15012023-md-sn-8/1412023212830352.jpg|archive-date=2023-01-15}}</ref><br/>ମମତା ନନ୍ଦ |- class='wd_q116207814' | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q116207814|Q116207814]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ଗୌରୀ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116207815' | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q116207815|Q116207815]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ତ୍ରିଲୋଚନୀ ଗୌରୀ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]]<ref name="ref_6ff5904e0b855bb397c50b6937c97d9e9b8e5d3dec8597f4badff00027e49c93">{{#invoke:cite|web|url=https://samajaepaper.in/epaperimages/15012023/15012023-md-sn-8/1412023212830352.jpg|title=ସାକ୍ଷାତକାର: ଇଂ ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର|website=''[[:d:Q2685557|ସମାଜ]]''|access-date=2023-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20230115145711/https://samajaepaper.in/epaperimages/15012023/15012023-md-sn-8/1412023212830352.jpg|archive-date=2023-01-15}}</ref> |- class='wd_q116207852' | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q116207852|Q116207852]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ସାଲବେଗ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଅଶୋକ ଦାସ |- class='wd_q116207980' | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q116207980|Q116207980]] | 14 | 0 |class='wd_label'| ଏତେ ଭଲପାଏ ତତେ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଜୟଜିତ ଦାସ<br/>[[ସମରେଶ ରାଉତରାୟ]]<br/>[[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]] |- class='wd_q60498946' | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q60498946|Q60498946]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ଏସିପି ନିକିତା |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ନିକିତା]]<br/>ଭୂପତି ତ୍ରିପାଠୀ<br/>ରାକେଶ ଧଳ<ref name="ref_af91b99169e23482fc96823606c504d6e2734e83430b3d9f704f291788fbb1c8">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|title=ଫିଲ୍ମ ଲାଗି ସିରିଏଲ ଛାଡ଼ିବିନି|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230912230542/https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|archive-date=2023-10-03}}</ref><br/>[[ଲିପନ ସାହୁ]] |- class='wd_q60498980' | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q60498980|Q60498980]] | 11 | 0 |class='wd_label'| କୁଆଁରୀ ବୋହୂ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଉଷସୀ ମିଶ୍ର]]<br/>[[କୀର୍ତ୍ତି ମହାନ୍ତି|କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>ଅଳକା ଶତପଥୀ<br/>ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ<br/>ରାକେଶ ଧଳ<ref name="ref_af91b99169e23482fc96823606c504d6e2734e83430b3d9f704f291788fbb1c8">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|title=ଫିଲ୍ମ ଲାଗି ସିରିଏଲ ଛାଡ଼ିବିନି|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230912230542/https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|archive-date=2023-10-03}}</ref> |- class='wd_q60499035' | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q60499035|Q60499035]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ତେଜସ୍ୱିନୀ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ସୁମନ ମହାରଣା]]<br/>[[ମେଘନା ମିଶ୍ର]]<br/>ଜଗଜିତ ପାଲ<br/>ମନୋରଞ୍ଜନ ବେଉରା<br/>ପ୍ରିୟଙ୍କା ପାଣିଗ୍ରାହୀ<br/>ଭଗବାନ ବେହେରା<br/>ଅର୍ଚ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି |- class='wd_q60499638' | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q60499638|Q60499638]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ମୁଁ ବି ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ସୋମା ଭୌମିକ<br/>[[ପାର୍ଥ ସାରଥୀ ରାୟ]]<br/>ମମତା ନନ୍ଦ<ref name="ref_5aa59fc3d963b1337c61c3001a8a0c150316eee71eb342c645715ad01deb2037">https://www.orissapost.com/actor-by-chance/</ref> |- class='wd_q60499657' | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q60499657|Q60499657]] | 16 | 0 |class='wd_label'| ତୋ ଅଗଣାର ତୁଳସୀ ମୁଁ |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି<br/>ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ନମ୍ରତା ଦାସ]]<br/>[[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]<br/>[[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]<br/>ଛନ୍ଦିତା ପାଢ଼ୀ<br/>[[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]]<br/>[[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] |- class='wd_q60499663' | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q60499663|Q60499663]] | 18 | 0 |class='wd_label'| ଜୀବନ ସାଥି |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବବି ମିଶ୍ର]]<br/>ବିକ୍ରମ ମହାନ୍ତି<br/>[[ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର]]<br/>[[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]]<br/>ଅମନ ଚିନଚାନି<br/>[[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]<ref name="ref_ae94bce538864ba227fac919c04eed1b7c637ba4d099bc546afc854607ad9f4d">{{#invoke:cite|web|url=https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|title=କାହାର ହେବି ମୁଁ କଣ୍ଢେଇ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2023-03-20|archive-url=http://web.archive.org/web/20230320182412/https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|archive-date=2023-03-20}}</ref><br/>ମଧୁମିତା ମହାନ୍ତି<br/>ଅଭିପ୍ସା ଭଞ୍ଜ<ref name="ref_8bf3b9a2fb490f44d9e2a2725d25c31083cfd49b4ef1ea274dc8a04474fb6616">https://www.orissapost.com/read-why-odiya-actress-abhipsa-bhanja-is-destinys-child/</ref> |- class='wd_q60499666' | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q60499666|Q60499666]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ତୋ ପାଇଁ ମୁଁ |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଅସୀତା ଶତପଥୀ<br/>ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ<br/>[[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]]<ref name="ref_1e6a903bf9f496c7bf87518a9db114573ed5ae041115dd7f78f20e95fc23d91b">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|title=ପରଲୋକରେ ଟେଲି ଅଭିନେତ୍ରୀ ରାଜେଶ୍ୱରୀ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2022-07-21|archive-url=http://web.archive.org/web/20220721142757/https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|archive-date=2022-07-21}}</ref><br/>ଲିପିକା ପରିଡ଼ା<ref name="ref_ec8855a022c491459b986198bbf60543db1691386a38fb302e0ed05a47720035">{{#invoke:cite|web|url=https://www.sakalaepaper.com/media/2025-05/29015138-page-11.jpg|title=ସାକ୍ଷାତକାର: ଲିପିକା ପରିଡ଼ା|website=''[[:d:Q123004626|ସକାଳ]]''|access-date=2025-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20250817055649/https://www.sakalaepaper.com/media/2025-05/29015138-page-11.jpg|archive-date=2025-08-17}}</ref> |- class='wd_q60499672' | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q60499672|Q60499672]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ରହିଛି ରହିବି ତୋରି ପାଇଁ |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]]<br/>ଲିପିକା ପରିଡ଼ା<ref name="ref_ec8855a022c491459b986198bbf60543db1691386a38fb302e0ed05a47720035">{{#invoke:cite|web|url=https://www.sakalaepaper.com/media/2025-05/29015138-page-11.jpg|title=ସାକ୍ଷାତକାର: ଲିପିକା ପରିଡ଼ା|website=''[[:d:Q123004626|ସକାଳ]]''|access-date=2025-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20250817055649/https://www.sakalaepaper.com/media/2025-05/29015138-page-11.jpg|archive-date=2025-08-17}}</ref> |- class='wd_q60499693' | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q60499693|Q60499693]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ସିନ୍ଦୂର ବିନ୍ଦୁ |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବିରେନ୍ ମିଶ୍ର]]<br/>ଗୁଡ୍ଡୁ<br/>ଅସୀତା ଶତପଥୀ<br/>[[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]]<ref name="ref_2ab96d0dd127447adecbe3080941e89e30b6b80253a3d9f7bb3f35b2f833b37a">https://kalingatv.com/state/odia-film-and-tv-actress-tilottama-khuntia-passes-away/</ref><br/>ସୋମଦତ୍ତ ଦାସ<ref name="ref_130479a159bacce63c2e38f26e49d20907bd545661146a79da55b6ec3f6cc1f5">{{#invoke:cite|web|url=https://knewsodisha.com/state/serial-actor-somdutta-das-passaway-528788|title=ଚିରନିଦ୍ରାରେ ଧାରାବାହିକ ଅଭିନେତା ସୋମଦତ୍ତ ଦାସ|access-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322184747/https://knewsodisha.com/state/serial-actor-somdutta-das-passaway-528788|archive-date=2023-03-22}}</ref><br/>ରାକେଶ ଧଳ<ref name="ref_af91b99169e23482fc96823606c504d6e2734e83430b3d9f704f291788fbb1c8">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|title=ଫିଲ୍ମ ଲାଗି ସିରିଏଲ ଛାଡ଼ିବିନି|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230912230542/https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|archive-date=2023-10-03}}</ref><br/>[[ସିମ୍ରନ ମହାରଣା]]<ref name="ref_0ec1fe5f2f29ad8065a24b50a09d8fc7aad71a352a9c729295d11bb31326d656">{{#invoke:cite|web|url=https://www.prameyaepaper.com/preview/284690/1536528/BHUBANESWAR/20250514/24|title=ସିମ୍ରନଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ ଜ୍ୟୋତି|website=''[[:d:Q19895389|ପ୍ରମେୟ]]''|access-date=2025-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20250514133010/https://www.prameyaepaper.com/preview/284690/1536528/BHUBANESWAR/20250514/24|archive-date=2025-05-14}}</ref> |- class='wd_q60499737' | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q60499737|Q60499737]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ସୃଷ୍ଟି |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଅର୍ପିତା କର<br/>[[ଜ୍ୟୋତି ମିଶ୍ର]] |- class='wd_q60499746' | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q60499746|Q60499746]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ଜ୍ୱାଇଁ ନଂ ୱାନ |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ପ୍ରିୟା ମହାପାତ୍ର]]<br/>ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ<ref name="ref_44b637f130a8fde14f2ec104a4a72843b63643ca1113677e2e9f57b44873ae43">https://mycitylinks.in/family-rendezvous-with-web-series-welcome-to-the-family/</ref><br/>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<br/>[[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]] |- class='wd_q60499751' | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q60499751|Q60499751]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ପରୀ |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ସୁମନ ମହାରଣା]]<br/>[[ରାକ୍ଷୀ ଦାଶ]]<br/>[[ବିଦୁସ୍ମିତା]]<br/>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<br/>ସତ୍ୟ ଦାସ<br/>ସତ୍ୟଜିତ ପୁରୋହିତ<br/>ତମସା ମିଶ୍ର |- class='wd_q60499766' | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q60499766|Q60499766]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ମୋ ଜେଜେମା |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ହର ପଟ୍ଟନାୟକ]]<br/>[[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]]<br/>ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ<ref name="ref_7948914421d71f7ab2f8b0ebfef1b1210ebdd33a84be3425c6f8609e907a4918">{{#invoke:cite|web|url=https://sambad.in/entertainment/devika-odia-heroine-9368/|title=ସତର ବର୍ଷ ବୟସରେ ପରଦାରେ ‘ଜେଜେ ମା’ ବନିଥିଲେ ଏହି ନାୟିକା|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2017-10-13}}</ref> |- class='wd_q60499778' | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q60499778|Q60499778]] | 9 | 0 |class='wd_label'| କଥା ତ ଏତିକି |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଜ୍ୟୋତି ମିଶ୍ର]]<br/>ଅର୍ପିତା କର |- class='wd_q60499786' | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q60499786|Q60499786]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ମାନିନୀ |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]]<br/>[[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]]<br/>[[କୀର୍ତ୍ତି ମହାନ୍ତି|କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>ଜୟଜିତ ଦାସ<br/>[[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]<ref name="ref_219c293002bf62cff94c561bb5627107dca75849e3e00a447f9623318225ccff">{{#invoke:cite|web|url=https://sambad.in/entertainment/pahili-pulak-885071/|title=ପହିଲି ପୁଲକ : ନୃତ୍ୟ ଦେଲା ଅଭିନୟରେ ସ୍ବୀକୃତି, ଦୁର୍ଘଟଣା ଦେଲା ଜୀବନସାଥୀ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2022-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012123731/https://sambad.in/entertainment/pahili-pulak-885071/|archive-date=2022-10-12}}</ref><br/>ମମତା ନନ୍ଦ<ref name="ref_5aa59fc3d963b1337c61c3001a8a0c150316eee71eb342c645715ad01deb2037">https://www.orissapost.com/actor-by-chance/</ref> |- class='wd_q60499791' | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q60499791|Q60499791]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ବଧୂ |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]<br/>ସୁକାନ୍ତ ରଥ<br/>ମଧୁସ୍ମିତା ପ୍ରଧାନ<br/>[[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]]<br/>ଅଳକା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ<ref name="ref_e0786939dfbea289d6e4589e89ef37d96431ccd62caac035f22ccec9e6e6fc67">{{#invoke:cite|web|url=https://prameyaepaper.com/viewmap/639889.jpg|title=ସଫଳ ଅଳକା|website=''[[:d:Q19895389|ପ୍ରମେୟ]]''|access-date=2023-01-06|archive-url=http://web.archive.org/web/20230106182454/https://prameyaepaper.com/viewmap/639889.jpg|archive-date=2023-01-06}}</ref><br/>ଅଭିପ୍ସା ଭଞ୍ଜ<ref name="ref_8bf3b9a2fb490f44d9e2a2725d25c31083cfd49b4ef1ea274dc8a04474fb6616">https://www.orissapost.com/read-why-odiya-actress-abhipsa-bhanja-is-destinys-child/</ref><br/>[[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]] |- class='wd_q60499962' | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q60499962|Q60499962]] | 19 | 0 |class='wd_label'| ଗାୟତ୍ରୀ |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| ମିହିର ସ୍ୱାଇଁ |class='wd_p161'| [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ନୀତୁ ସିଂହ]]<br/>[[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]]<br/>[[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ସୁରେଶ ବଳ]]<br/>ସୁକାନ୍ତ ରଥ<br/>[[କୀର୍ତ୍ତି ମହାନ୍ତି|କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା]]<br/>[[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା]]<br/>କ୍ରିଷ୍ଣା କର<br/>[[ଝରଣା ଦାସ]]<br/>[[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]]<br/>ଲରେନ୍ସ ବେହେରା |- class='wd_q60499963' | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q60499963|Q60499963]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ତପସ୍ୟା |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ନିକିତା]]<br/>[[ରୁନୁ ପରିଜା]]<br/>[[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା]]<br/>ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ |- class='wd_q116208607' | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q116208607|Q116208607]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ଭୁବନେଶ୍ୱର ନାଇଟ୍ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ<ref name="ref_fea52037678c691388e177534d48c2818a49e04d34c2b28a9dc53e77eabd3fac">{{#invoke:cite|web|url=https://samajaepaper.in/epaperimages/15012023/15012023-md-sn-8/1412023212823248.jpg|title=ଚିନ୍ତାମଣିଙ୍କ|website=''[[:d:Q2685557|ସମାଜ]]''|access-date=2023-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20230115160454/https://samajaepaper.in/epaperimages/15012023/15012023-md-sn-8/1412023212823248.jpg|archive-date=2023-01-15}}</ref> |- class='wd_q116208608' | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q116208608|Q116208608]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ସିକ୍ସ୍ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116208609' | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q116208609|Q116208609]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ଓଖା ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116208610' | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q116208610|Q116208610]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ଗ୍ୟାଙ୍ଗସ୍ ଅଫ୍ ପୁରୀ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116208611' | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q116208611|Q116208611]] | 14 | 0 |class='wd_label'| ଏକ୍ସପୋଜ୍ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[କାବ୍ୟା କିରଣ]]<br/>[[ମେଘନା ମିଶ୍ର]]<br/>ବିକ୍ରମ ମହାନ୍ତି<br/>ଶକ୍ତି ବରାଳ |- class='wd_q116208612' | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q116208612|Q116208612]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ଲଭ୍ ୟୁ ଲଭ୍‌ଲି |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116208613' | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q116208613|Q116208613]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ଏ ମନ ମାନେନା |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116208614' | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q116208614|Q116208614]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ବ୍ରେକ୍ଅପ୍ ରୁଲ୍‌ସ୍ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116208615' | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q116208615|Q116208615]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ପ୍ରାକ୍ଟିକାଲ୍ ଲାଇଫ୍ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116208616' | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q116208616|Q116208616]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ପିଜି |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116208617' | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q116208617|Q116208617]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ମେନ୍ ଫର୍ ସେଲ୍ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116208618' | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q116208618|Q116208618]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ମିକ୍ସଡ୍ ଡବଲ୍‌ସ୍ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116208620' | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q116208620|Q116208620]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ଲାଷ୍ଟ ଫୋନ୍ କଲ୍ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116208621' | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q116208621|Q116208621]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ମା' ସମଲେଶ୍ୱରୀ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q116208622' | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q116208622|Q116208622]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ଜୟ ମା' ଶାରଳା |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q117225556' | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q117225556|Q117225556]] | 10 | 0 |class='wd_label'| କାହାର ହେବି ମୁଁ କଣ୍ଢେଇ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଜଗଜିତ ପାଲ<br/>ସୁକାନ୍ତ ରଥ<br/>ଅଶୋକ ଦାସ |- class='wd_q117288386' | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q117288386|Q117288386]] | 14 | 0 |class='wd_label'| ମା' ଯାହାର ସାହା |class='wd_p449'| ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଜସ୍ମିନ୍ ରଥ<ref name="ref_7c55c1d26652f730371df41ba11d20a924143a4af62a3d65e9e7e3fdd9a1c507">{{#invoke:cite|web|url=https://www.sakalaepaper.com/media/2023-01/22060038-page-14.jpg|title=କନ୍ୟାଦାନ|access-date=2023-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230324171343/https://www.sakalaepaper.com/media/2023-01/22060038-page-14.jpg|archive-date=2023-03-24}}</ref><br/>[[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]]<br/>[[ବିରେନ୍ ମିଶ୍ର]] |- class='wd_q122706539' | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q122706539|Q122706539]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ମୋ ଶାଶୂର ଶାଶୂମା |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ରାକ୍ଷୀ ଦାଶ]] |- class='wd_q122706587' | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q122706587|Q122706587]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ତୁ ମୋ ଆଖିର ତାରା |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q122706588' | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q122706588|Q122706588]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ଅନୁରାଧା |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଜଗଜିତ ପାଲ |- class='wd_q122706589' | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q122706589|Q122706589]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ତିତ୍‌ଲି |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q122706590' | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q122706590|Q122706590]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ତୋରି ପାଇଁ ତୋ ପାଇଁ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q122925651' | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q122925651|Q122925651]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ଟୁପୁର ଟାପୁର |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ସ୍ମରଣୀକା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ<br/>ରାକେଶ ଧଳ<ref name="ref_af91b99169e23482fc96823606c504d6e2734e83430b3d9f704f291788fbb1c8">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|title=ଫିଲ୍ମ ଲାଗି ସିରିଏଲ ଛାଡ଼ିବିନି|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230912230542/https://www.dharitri.com/%E0%AC%AB%E0%AC%BF%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E0%AC%AE-%E0%AC%B2%E0%AC%BE%E0%AC%97%E0%AC%BF-%E0%AC%B8%E0%AC%BF%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%8F%E0%AC%B2-%E0%AC%9B%E0%AC%BE%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%AC/|archive-date=2023-10-03}}</ref><br/>[[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]] |- class='wd_q122959014' | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q122959014|Q122959014]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ଶକ୍ତି |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ<ref name="ref_06294a219b00ce97d563d53d61e435d692c765c91cf153ff64927c34fd2e060e">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|title=ଶକ୍ତି, ସନ୍ଧ୍ୟା ରାଗିଣୀ, ତୁ ମୋ ସାଥୀରେ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006165627/https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|archive-date=2023-10-06}}</ref> |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q122959015' | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q122959015|Q122959015]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ସନ୍ଧ୍ୟା ରାଗିଣୀ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ<ref name="ref_06294a219b00ce97d563d53d61e435d692c765c91cf153ff64927c34fd2e060e">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|title=ଶକ୍ତି, ସନ୍ଧ୍ୟା ରାଗିଣୀ, ତୁ ମୋ ସାଥୀରେ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006165627/https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|archive-date=2023-10-06}}</ref> |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ନୀତୁ ସିଂହ]]<ref name="ref_06294a219b00ce97d563d53d61e435d692c765c91cf153ff64927c34fd2e060e">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|title=ଶକ୍ତି, ସନ୍ଧ୍ୟା ରାଗିଣୀ, ତୁ ମୋ ସାଥୀରେ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006165627/https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|archive-date=2023-10-06}}</ref> |- class='wd_q122959017' | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q122959017|Q122959017]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ଖୁସିର ଛୁଙ୍କ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ<ref name="ref_06294a219b00ce97d563d53d61e435d692c765c91cf153ff64927c34fd2e060e">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|title=ଶକ୍ତି, ସନ୍ଧ୍ୟା ରାଗିଣୀ, ତୁ ମୋ ସାଥୀରେ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006165627/https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|archive-date=2023-10-06}}</ref> |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q122959019' | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q122959019|Q122959019]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ସୁନା ଝିଅ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ<ref name="ref_06294a219b00ce97d563d53d61e435d692c765c91cf153ff64927c34fd2e060e">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|title=ଶକ୍ତି, ସନ୍ଧ୍ୟା ରାଗିଣୀ, ତୁ ମୋ ସାଥୀରେ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006165627/https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|archive-date=2023-10-06}}</ref> |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ସମ୍ଭବ ମାନସିଂହ<ref name="ref_27b0b20e2b7c4dc095448df27b05117392416e8af5a3a6955c208aa3f4d32e64">{{#invoke:cite|web|url=https://www.sakalaepaper.com/media/2025-07/17013814-page-11.jpg|title=ସାକ୍ଷାତକାର: କଳାକାର ହେବା ପାଇଁ ପରିଶ୍ରମ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ|website=''[[:d:Q123004626|ସକାଳ]]''|access-date=2025-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250920150114/https://www.sakalaepaper.com/media/2025-07/17013814-page-11.jpg|archive-date=2025-09-20}}</ref> |- class='wd_q122959020' | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q122959020|Q122959020]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ତୁ ମୋ ସାଥୀରେ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ<ref name="ref_06294a219b00ce97d563d53d61e435d692c765c91cf153ff64927c34fd2e060e">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|title=ଶକ୍ତି, ସନ୍ଧ୍ୟା ରାଗିଣୀ, ତୁ ମୋ ସାଥୀରେ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006165627/https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|archive-date=2023-10-06}}</ref> |class='wd_p57'| ସରୋଜ ଦାଶ<ref name="ref_06294a219b00ce97d563d53d61e435d692c765c91cf153ff64927c34fd2e060e">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|title=ଶକ୍ତି, ସନ୍ଧ୍ୟା ରାଗିଣୀ, ତୁ ମୋ ସାଥୀରେ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2023-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006165627/https://dharitriepaper.in/viewmap/438621.jpg|archive-date=2023-10-06}}</ref> |class='wd_p161'| |- class='wd_q122962829' | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q122962829|Q122962829]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ରହସ୍ୟ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ତମସା ମିଶ୍ର |- class='wd_q122962840' | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q122962840|Q122962840]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ପ୍ରଥମ ସୂର୍ଯ୍ୟ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ତମସା ମିଶ୍ର |- class='wd_q122962907' | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q122962907|Q122962907]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ବୋହୂ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ତମସା ମିଶ୍ର<ref name="ref_782896572a4aece0c0d0e7ac27b9d002140cf9f8d4f0fb8310922497290fb97f">https://www.youtube.com/watch?v=dG7ZRKkcRik</ref> |- class='wd_q126254253' | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q126254253|Q126254253]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ମଶାଲ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]<ref name="ref_75fcce1a501c1832f177f7c5b9dbf48112534e95e6649dc407673a65234a5386">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/484465.jpg|title=ଅପାସୋରା ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|archive-url=https://web.archive.org/web/20240601055505/https://dharitriepaper.in/viewmap/484465.jpg|archive-date=2024-06-01}}</ref> |- class='wd_q126254271' | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q126254271|Q126254271]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ଜୁଆର ଭଟ୍ଟା |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]<ref name="ref_75fcce1a501c1832f177f7c5b9dbf48112534e95e6649dc407673a65234a5386">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/484465.jpg|title=ଅପାସୋରା ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|archive-url=https://web.archive.org/web/20240601055505/https://dharitriepaper.in/viewmap/484465.jpg|archive-date=2024-06-01}}</ref> |- class='wd_q126254283' | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q126254283|Q126254283]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ସୁନାବୋହୂ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]<ref name="ref_75fcce1a501c1832f177f7c5b9dbf48112534e95e6649dc407673a65234a5386">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/484465.jpg|title=ଅପାସୋରା ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|archive-url=https://web.archive.org/web/20240601055505/https://dharitriepaper.in/viewmap/484465.jpg|archive-date=2024-06-01}}</ref> |- class='wd_q126254430' | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q126254430|Q126254430]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ଭାଗ୍ୟରେଖା |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଜୟଜିତ ଦାସ<ref name="ref_41f2c98ad5cb04705b2c8bb2620361e5837d2b16358731535424296177bdd54e">{{#invoke:cite|web|url=https://dharitriepaper.in/viewmap/484465.jpg|title=ଛୋଟ ପରଦା: ଭାଗ୍ୟରେଖା|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|archive-url=https://web.archive.org/web/20240601055505/https://dharitriepaper.in/viewmap/484465.jpg|archive-date=2024-06-01}}</ref> |- class='wd_q135874127' | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q135874127|Q135874127]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ମୋ ଅଗଣାର ତୁଳସୀ ତୁ |class='wd_p449'| ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଲିପିକା ପରିଡ଼ା<ref name="ref_ec8855a022c491459b986198bbf60543db1691386a38fb302e0ed05a47720035">{{#invoke:cite|web|url=https://www.sakalaepaper.com/media/2025-05/29015138-page-11.jpg|title=ସାକ୍ଷାତକାର: ଲିପିକା ପରିଡ଼ା|website=''[[:d:Q123004626|ସକାଳ]]''|access-date=2025-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20250817055649/https://www.sakalaepaper.com/media/2025-05/29015138-page-11.jpg|archive-date=2025-08-17}}</ref><br/>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<ref name="ref_1947ce163aa4531e85fc9151b8479aceb3262c6e9a98423019867e68c7a966f4">{{#invoke:cite|web|url=https://sambad.in/entertainment/megaseries-mo-aganara-tulasi-tu-874479/|title=ମେଗା ଧାରାବାହିକ ‘ମୋ ଅଗଣାର ତୁଳସୀ ତୁ’|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2025-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005192153/https://sambad.in/entertainment/megaseries-mo-aganara-tulasi-tu-874479/|archive-date=2025-08-17}}</ref><br/>ସୋମା ହୋତା<ref name="ref_1947ce163aa4531e85fc9151b8479aceb3262c6e9a98423019867e68c7a966f4">{{#invoke:cite|web|url=https://sambad.in/entertainment/megaseries-mo-aganara-tulasi-tu-874479/|title=ମେଗା ଧାରାବାହିକ ‘ମୋ ଅଗଣାର ତୁଳସୀ ତୁ’|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2025-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005192153/https://sambad.in/entertainment/megaseries-mo-aganara-tulasi-tu-874479/|archive-date=2025-08-17}}</ref> |- class='wd_q135874157' | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q135874157|Q135874157]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ତୁ ରାଜା ମୁଁ ରାଣୀ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଲିପିକା ପରିଡ଼ା<ref name="ref_ec8855a022c491459b986198bbf60543db1691386a38fb302e0ed05a47720035">{{#invoke:cite|web|url=https://www.sakalaepaper.com/media/2025-05/29015138-page-11.jpg|title=ସାକ୍ଷାତକାର: ଲିପିକା ପରିଡ଼ା|website=''[[:d:Q123004626|ସକାଳ]]''|access-date=2025-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20250817055649/https://www.sakalaepaper.com/media/2025-05/29015138-page-11.jpg|archive-date=2025-08-17}}</ref><br/>[[ପୀୟୂଷ ତ୍ରିପାଠୀ]]<br/>[[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]] |- class='wd_q137886264' | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q137886264|Q137886264]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ଦି ଗ୍ରେଟ୍ ଓଡ଼ିଶା ପଲିଟିକାଲ୍ ସର୍କସ |class='wd_p449'| [[ଓ ଟିଭି|ଓଡ଼ିଶା ଟିଭି]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q139917716' | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q139917716|Q139917716]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ମଧୁଝରା |class='wd_p449'| ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q60499964' | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q60499964|Q60499964]] | 20 | 0 |class='wd_label'| ସଂସ୍କାର |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା]]<br/>ସୁକାନ୍ତ ରଥ<br/>[[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]]<br/>[[ସମରେଶ ରାଉତରାୟ]]<br/>ମଧୁମିତା ମହାନ୍ତି<br/>[[ରବି ମିଶ୍ର]]<br/>କେଦାର ମିଶ୍ର<br/>[[ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି]]<br/>ଲରେନ୍ସ ବେହେରା<br/>[[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]]<ref name="ref_1e6a903bf9f496c7bf87518a9db114573ed5ae041115dd7f78f20e95fc23d91b">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|title=ପରଲୋକରେ ଟେଲି ଅଭିନେତ୍ରୀ ରାଜେଶ୍ୱରୀ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2022-07-21|archive-url=http://web.archive.org/web/20220721142757/https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|archive-date=2022-07-21}}</ref><br/>[[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]]<br/>[[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]<ref name="ref_ae94bce538864ba227fac919c04eed1b7c637ba4d099bc546afc854607ad9f4d">{{#invoke:cite|web|url=https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|title=କାହାର ହେବି ମୁଁ କଣ୍ଢେଇ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2023-03-20|archive-url=http://web.archive.org/web/20230320182412/https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|archive-date=2023-03-20}}</ref> |- class='wd_q60499989' | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q60499989|Q60499989]] | 21 | 0 |class='wd_label'| ତୁଳସୀ |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| ସୁବ୍ରତ ନାୟକ |class='wd_p161'| [[ପ୍ରକୃତି ମିଶ୍ର]]<br/>ଅଶୋକ ଦାସ<br/>ଈଶା ବେବର୍ତ୍ତା<br/>ଇପ୍ସିତା ମହାନ୍ତି<br/>ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>ମଧୁସ୍ମିତା ପ୍ରଧାନ<br/>[[ଦେବଯାନୀ]]<br/>[[ନୈନା ଦାସ]]<br/>[[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]]<br/>[[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]]<ref name="ref_2ab96d0dd127447adecbe3080941e89e30b6b80253a3d9f7bb3f35b2f833b37a">https://kalingatv.com/state/odia-film-and-tv-actress-tilottama-khuntia-passes-away/</ref><br/>[[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]]<br/>[[ସମାଜ ପତି]]<ref name="ref_3f14a8539676a55a7283551a3b9e75d9ac0417d41b5219f8bae7d97e6222f1cd">{{#invoke:cite|web|url=https://www.prameyaepaper.com/preview/195747/1009370/BHUBANESWAR/20240802/8|title=ଅଭିନେତା ସମାଜ ପତିଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ|website=''[[:d:Q19895389|ପ୍ରମେୟ]]''|access-date=2024-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20240802062840/https://www.prameyaepaper.com/preview/195747/1009370/BHUBANESWAR/20240802/8|archive-date=2024-08-02}}</ref> |- class='wd_q60499994' | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q60499994|Q60499994]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ତୁଳସୀ |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ମିହିର ଦାସ]]<br/>[[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]] |- class='wd_q60500000' | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q60500000|Q60500000]] | 20 | 0 |class='wd_label'| ବଡ଼ ଘର ବଡ଼ ଗୁମର କଥା |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି]]<br/>[[କାଜଲ ମିଶ୍ର]]<br/>[[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]]<br/>[[ଦୀପା ସାହୁ (୧୯୮୫ ଜନ୍ମ)|ଦୀପା ସାହୁ]]<br/>କେଦାର ମିଶ୍ର<br/>ଜ୍ୟୋତିପ୍ରକାଶ ତ୍ରିପାଠୀ<br/>[[ରବି ମିଶ୍ର]]<br/>[[ସଲିଲ ମିତ୍ର]]<br/>[[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ବଳ]]<br/>ବିରଞ୍ଚି ନାରାୟଣ ନାୟକ<br/>[[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]<ref name="ref_ae94bce538864ba227fac919c04eed1b7c637ba4d099bc546afc854607ad9f4d">{{#invoke:cite|web|url=https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|title=କାହାର ହେବି ମୁଁ କଣ୍ଢେଇ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2023-03-20|archive-url=http://web.archive.org/web/20230320182412/https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|archive-date=2023-03-20}}</ref><br/>ସୁଭାଶିଷ ଦାଶ<br/>ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି ସାହୁ |- class='wd_q60500005' | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q60500005|Q60500005]] | 14 | 0 |class='wd_label'| ଆହୁତି |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ନମ୍ରତା ଦାସ]]<br/>[[ହର ପଟ୍ଟନାୟକ]]<br/>[[କୀର୍ତ୍ତି ମହାନ୍ତି|କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]]<br/>ସୁଇଟ୍ ପଟ୍ଟନାୟକ<br/>ତୃପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ଦାସ<br/>[[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]] |- class='wd_q60500017' | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q60500017|Q60500017]] | 19 | 0 |class='wd_label'| ଅପା |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| ମହେଶ ହାଜ୍‌ରା |class='wd_p161'| [[ଜିନା ସାମଲ]]<br/>ଭବାନୀ ପ୍ରସାଦ<br/>[[ଦେବୁ ବୋଷ]]<br/>[[ଜୟୀରାମ ସାମଲ]]<br/>[[ହର ରଥ]]<br/>[[ରବି ମିଶ୍ର]]<br/>[[ପ୍ରିୟା ମହାପାତ୍ର]]<br/>[[ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର]]<br/>ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>ସତ୍ୟ ଦାସ<br/>ତମସା ମିଶ୍ର |- class='wd_q60500023' | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q60500023|Q60500023]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ମାଉସୀ |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]<br/>[[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]<br/>ପ୍ରୀତିରାଜ ଶତପଥୀ<br/>[[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]] |- class='wd_q60500027' | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q60500027|Q60500027]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ରାଜକନ୍ୟା |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]]<br/>ରଣଜିତ ପଟ୍ଟନାୟକ<ref name="ref_ca6a34c0ef7d6456d2948e98ec3031dbdfe53001e3356aa7465dfcbad36b79b2">https://sambadenglish.com/odia-television-actor-ranjit-dies-in-road-mishap-in-odisha/</ref><br/>ଅଭିପ୍ସା ଭଞ୍ଜ<ref name="ref_8bf3b9a2fb490f44d9e2a2725d25c31083cfd49b4ef1ea274dc8a04474fb6616">https://www.orissapost.com/read-why-odiya-actress-abhipsa-bhanja-is-destinys-child/</ref><br/>[[ପୀୟୂଷ ତ୍ରିପାଠୀ]]<ref name="ref_5e248a359655e07e4563ec8bf7c4cc64e298952182ded59ea082319565813032">https://pbs.twimg.com/media/Ei0daGhVgAE1lX0?format=jpg&name=4096x4096</ref> |- class='wd_q60500032' | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q60500032|Q60500032]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ଆଇନା |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଆନିଷା ଶର୍ମା]]<br/>[[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]] |- class='wd_q60500038' | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q60500038|Q60500038]] | 13 | 0 |class='wd_label'| କୁମକୁମ |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]]<ref name="ref_1e6a903bf9f496c7bf87518a9db114573ed5ae041115dd7f78f20e95fc23d91b">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|title=ପରଲୋକରେ ଟେଲି ଅଭିନେତ୍ରୀ ରାଜେଶ୍ୱରୀ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2022-07-21|archive-url=http://web.archive.org/web/20220721142757/https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|archive-date=2022-07-21}}</ref><br/>[[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]<ref name="ref_219c293002bf62cff94c561bb5627107dca75849e3e00a447f9623318225ccff">{{#invoke:cite|web|url=https://sambad.in/entertainment/pahili-pulak-885071/|title=ପହିଲି ପୁଲକ : ନୃତ୍ୟ ଦେଲା ଅଭିନୟରେ ସ୍ବୀକୃତି, ଦୁର୍ଘଟଣା ଦେଲା ଜୀବନସାଥୀ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2022-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012123731/https://sambad.in/entertainment/pahili-pulak-885071/|archive-date=2022-10-12}}</ref><br/>ମମତା ନନ୍ଦ<ref name="ref_5aa59fc3d963b1337c61c3001a8a0c150316eee71eb342c645715ad01deb2037">https://www.orissapost.com/actor-by-chance/</ref><br/>[[କୀର୍ତ୍ତି ମହାନ୍ତି|କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>ଭୂପତି ତ୍ରିପାଠୀ<br/>ଦେବୀ ବାରିକ |- class='wd_q60500280' | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q60500280|Q60500280]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ତାସର ଘର |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]<br/>ଲରେନ୍ସ ବେହେରା |- class='wd_q60500432' | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q60500432|Q60500432]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ସବୁ ଠିକ୍ ଠାକ୍ |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]]<br/>[[ଶ୍ରୀଚରଣ|ଶ୍ରୀଚରଣ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]<br/>ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ<br/>ଶଙ୍କର ପ୍ରଧାନ |- class='wd_q60511183' | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q60511183|Q60511183]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ସାବିତ୍ରୀ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ସୁକାନ୍ତ ରଥ<br/>ଅସୀତା ଶତପଥୀ<br/>ରାଜ ରାଜେଶ ପଣ୍ଡା |- class='wd_q60511187' | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q60511187|Q60511187]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ରାଜନୀତି |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]]<br/>[[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]<br/>ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>[[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]<ref name="ref_219c293002bf62cff94c561bb5627107dca75849e3e00a447f9623318225ccff">{{#invoke:cite|web|url=https://sambad.in/entertainment/pahili-pulak-885071/|title=ପହିଲି ପୁଲକ : ନୃତ୍ୟ ଦେଲା ଅଭିନୟରେ ସ୍ବୀକୃତି, ଦୁର୍ଘଟଣା ଦେଲା ଜୀବନସାଥୀ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2022-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012123731/https://sambad.in/entertainment/pahili-pulak-885071/|archive-date=2022-10-12}}</ref> |- class='wd_q98373826' | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q98373826|Q98373826]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ୭୨ ଆୱାର୍‌ସ୍ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର]]<br/>[[ଅନୁ ଚୌଧୁରୀ]]<br/>[[ମିହିର ଦାସ]] |- class='wd_q99288857' | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q99288857|Q99288857]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ମା |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| ହରିଶ ମହାନ୍ତି |class='wd_p161'| ଅଶୋକ ଦାସ<br/>[[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]]<br/>[[ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା]]<br/>[[ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ବିରେନ୍ ମିଶ୍ର]] |- class='wd_q104923151' | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q104923151|Q104923151]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ସୁଭଦ୍ରା |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଅସୀତା ଶତପଥୀ<br/>ଅଂଶୁମାନ<br/>ତମସା ମିଶ୍ର<ref name="ref_782896572a4aece0c0d0e7ac27b9d002140cf9f8d4f0fb8310922497290fb97f">https://www.youtube.com/watch?v=dG7ZRKkcRik</ref> |- class='wd_q104923276' | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q104923276|Q104923276]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ନଣନ୍ଦ ପୁଟୁଳି |class='wd_p449'| ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭି<ref name="ref_31966a40eb85b15ceff7056720eda4a6ad420d5c4313d620e86034b4f82eac46">https://sambadenglish.com/brand-new-family-drama-nanand-putuli-coming-soon-on-manjari-tv/</ref> |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଅସୀତା ଶତପଥୀ<br/>[[ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା]]<br/>କୁକିଜ୍ ସ୍ୱାଇଁ<br/>[[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]] |- class='wd_q104923351' | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q104923351|Q104923351]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ଦିବ୍ୟଦୃଷ୍ଟି |class='wd_p449'| ସାର୍ଥକ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଅସୀତା ଶତପଥୀ<br/>ମନିଷା ରଥ |- class='wd_q104923398' | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q104923398|Q104923398]] | 8 | 0 |class='wd_label'| କଲିକତି ଚେଙ୍କ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ରବି ମିଶ୍ର]]<br/>ବିନୋଦ କୁମାର ମହାପାତ୍ର<br/>[[ବିରାଜ ଦାଶ]] |- class='wd_q104923443' | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q104923443|Q104923443]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ଗୋପାଳ ରହସ୍ୟ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ରବି ମିଶ୍ର]]<br/>ସରୋଜ ଦାସ |- class='wd_q105671707' | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q105671707|Q105671707]] | 12 | 0 |class='wd_label'| କଥା ସରିତା |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଲରେନ୍ସ ବେହେରା<br/>[[ହର ରଥ]]<br/>[[ନମ୍ରତା ଦାସ]]<br/>[[ନୈନା ଦାସ]]<br/>[[ଉଷସୀ ମିଶ୍ର]]<br/>[[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]]<br/>[[ବୀଣା ମହାରଣା]] |- class='wd_q105671792' | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q105671792|Q105671792]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ମଙ୍ଗଳା ଚରଣ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ସୁକାନ୍ତ ରଥ |- class='wd_q105672171' | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q105672171|Q105672171]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ସିନ୍ଦୂରର ଅଧିକାର |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ହେପି କର<ref name="ref_e29e21a8f47231a6345039336b88f43d99f16a365cca86a1eba4c41b43e2c557">{{#invoke:cite|web|url=https://samajaepaper.in/epaperimages/05062022/05062022-md-sn-8/462022204156443.jpg|title=ହେପିଙ୍କ ଦକ୍ଷତା|website=''[[:d:Q2685557|ସମାଜ]]''|access-date=2022-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627183358/https://samajaepaper.in/epaperimages/05062022/05062022-md-sn-8/462022204156443.jpg|archive-date=2022-06-27}}</ref><br/>[[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]]<br/>[[ସିମ୍ରନ ମହାରଣା]]<ref name="ref_0ec1fe5f2f29ad8065a24b50a09d8fc7aad71a352a9c729295d11bb31326d656">{{#invoke:cite|web|url=https://www.prameyaepaper.com/preview/284690/1536528/BHUBANESWAR/20250514/24|title=ସିମ୍ରନଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ ଜ୍ୟୋତି|website=''[[:d:Q19895389|ପ୍ରମେୟ]]''|access-date=2025-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20250514133010/https://www.prameyaepaper.com/preview/284690/1536528/BHUBANESWAR/20250514/24|archive-date=2025-05-14}}</ref> |- class='wd_q105672172' | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q105672172|Q105672172]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ମାୟା |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଜସ୍ମିନ୍ ରଥ<ref name="ref_90946490e467c2155adfc6b4c5952ce7f5d061f4c68bdf6282cdbe596bed0392">{{#invoke:cite|web|url=https://moapi.prameyanews.com/prameya/document/pdf/63d0440351562.jpg|title=ଜସ୍ମିନ୍‌ଙ୍କ ଅଭିନୟ ଯାତ୍ରା|website=''[[:d:Q19895389|ପ୍ରମେୟ]]''|access-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322161019/https://moapi.prameyanews.com/prameya/document/pdf/63d0440351562.jpg|archive-date=2023-03-22}}</ref><br/>ମମତା ନନ୍ଦ |- class='wd_q105672175' | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q105672175|Q105672175]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ରଖିଲେ ସିଏ ମାରିବ କିଏ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q105672176' | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q105672176|Q105672176]] | 6 | 0 |class='wd_label'| କାଳିକାଈ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q105672177' | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q105672177|Q105672177]] | 20 | 0 |class='wd_label'| ଉତ୍ତରଦାୟୀ |class='wd_p449'| [[ଓ ଟିଭି|ଓଡ଼ିଶା ଟିଭି]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>[[ମିହିର ଦାସ]]<br/>[[ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା]]<br/>[[ଦୀପା ସାହୁ (୧୯୮୫ ଜନ୍ମ)|ଦୀପା ସାହୁ]]<br/>[[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]]<br/>[[ଦେବୁ ବୋଷ]]<br/>[[ତନ୍ଦ୍ରା ରାୟ]]<br/>[[ସମରେଶ ରାଉତରାୟ]]<br/>[[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]<br/>[[ହାଡ଼ୁ]]<br/>ପ୍ରୀତିରାଜ ଶତପଥୀ |- class='wd_q105672294' | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q105672294|Q105672294]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ହେ ପ୍ରଭୁ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]<br/>[[ରବି ମିଶ୍ର]] |- class='wd_q105672296' | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q105672296|Q105672296]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ସାତ ଭାଇଙ୍କ ସୁନାନାକୀ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q105672297' | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q105672297|Q105672297]] | 14 | 0 |class='wd_label'| କେମିତି କହିବି କହ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| ସୁଶାନ୍ତ ମଣି |class='wd_p161'| [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]<ref name="ref_e2326cbf22375f5af0fc5cf849ae95e8cb9a794cd5e3ba1edc6514430a7324d1">https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/bhubaneswar/siddhant-mahapatra-acts-in-television-serial-after-two-decades/articleshow/79844297.cms</ref><br/>[[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]<br/>[[ବ୍ରଜ ସିଂହ]]<br/>[[ସୁପ୍ରିୟା ନାୟକ]]<ref name="ref_b11633c5d6036fb28bb2995effe69c6d64d77a8f9ecb66b785aacd3e0476e611">{{#invoke:cite|web|url=https://prameyaepaper.com/viewmap/696108.jpg|title=ସୁପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ପରେ ସୁଯୋଗ|website=''[[:d:Q19895389|ପ୍ରମେୟ]]''|access-date=2022-10-27|archive-url=http://web.archive.org/web/20221027115358/https://prameyaepaper.com/viewmap/696108.jpg|archive-date=2022-10-27}}</ref><br/>ରଶ୍ମିରେଖା ଓଝା<ref name="ref_4ce8bbe1c1f6424af23268d708895c3880e28c9c46b4ea3293786838c6485249">https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/odia-tv-actor-rashmirekha-ojha-found-dead-at-rented-home-in-odisha-family-alleges-foul-play-101655733322816.html</ref> |- class='wd_q105672298' | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q105672298|Q105672298]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ରାଧିକା |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q105672299' | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q105672299|Q105672299]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ନାଗମଣୀ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| |- class='wd_q105672300' | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q105672300|Q105672300]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ମହାଦେବୀ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଅର୍ପିତା କର<br/>[[ବିରେନ୍ ମିଶ୍ର]] |- class='wd_q105672302' | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q105672302|Q105672302]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ସର୍‌ଗମ୍ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଅଳକା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ<ref name="ref_4a7585aca91b9399b37847ddecbb5907f5eb49e5584654b34950e0dcd4774410">{{#invoke:cite|web|url=https://prameyaepaper.com/viewmap/639889.jpg|title=ସଫଳ ଅଳକା|website=''[[:d:Q19895389|ପ୍ରମେୟ]]''|access-date=2023-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230106182454/https://prameyaepaper.com/viewmap/639889.jpg|archive-date=2023-01-06}}</ref><br/>ଜସ୍ମିନ୍ ରଥ<ref name="ref_eb6968235f598884a4703a587fa147e065718e084da4558c22c4d845d13b13db">https://orissadiary.com/actress-jasmine-rath-shares-glimpses-of-her-journey/</ref> |- class='wd_q105672303' | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q105672303|Q105672303]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ |- class='wd_q105672304' | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q105672304|Q105672304]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ଅଞ୍ଜଳୀ |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଲୋପାମୁଦ୍ରା ଶତପଥୀ<br/>ଅର୍ଚ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି |- class='wd_q105672336' | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q105672336|Q105672336]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ସମ୍ପର୍କ ହୃଦୟର |class='wd_p449'| ଜୀ ସାର୍ଥକ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର]]<br/>[[ବିଜୟ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]]<br/>ଜୀବନ ପଣ୍ଡା |- class='wd_q105672447' | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q105672447|Q105672447]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ସିଂହଦ୍ୱାର |class='wd_p449'| ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା|ରାଇମୋହନ]]<br/>[[ଦୈତାରି ପଣ୍ଡା|ଦୈତ୍ୟାରି ପଣ୍ଡା]]<br/>[[ନିକିତା ମିଶ୍ର]]<ref name="ref_864ca210fea5c58d1f8e812ad7ec9f547eac458f8c153702f424393ce7852344">{{#invoke:cite|web|url=https://www.sakalaepaper.com/media/2022-09/25060049-page-02.jpg|title=ନିକିତାଙ୍କ ଚମକ|access-date=2022-12-19|archive-url=http://web.archive.org/web/20221219180953/https://www.sakalaepaper.com/media/2022-09/25060049-page-02.jpg|archive-date=2022-12-19}}</ref> |- class='wd_q105672448' | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q105672448|Q105672448]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ମୋ ଦେହେ ବୋଳିଦେ ତୋ ଦେହ କଳା |class='wd_p449'| ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]<br/>[[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]<br/>କେଦାର ମିଶ୍ର |- class='wd_q105672449' | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q105672449|Q105672449]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ବୋହୂ ଆମର ଏନ୍.ଆର୍.ଆଇ |class='wd_p449'| ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]] |- class='wd_q105672450' | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q105672450|Q105672450]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ବଜରଙ୍ଗୀ କଲୋନୀ |class='wd_p449'| ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ପପୁ ପମ ପମ]]<ref name="ref_3582e10c8161573dd7dd799e3c1de361bc22ed10f83485ce621499f43676ebd8">{{#invoke:cite|web|url=https://sambad.in/entertainment/new-comedy-serial-bajrangi-colony-in-manjari-550924/|title=‘ମଞ୍ଜରୀ’ରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ‘ବଜରଙ୍ଗୀ କଲୋନୀ’ : ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ହେବେ ପପୁ ପମପମ୍ ଓ ରାନୀ ପଣ୍ଡା|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2020-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220102162434/https://sambad.in/entertainment/new-comedy-serial-bajrangi-colony-in-manjari-550924/|archive-date=2022-01-02}}</ref> |- class='wd_q109475182' | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q109475182|Q109475182]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ନଦୀ ଫେରେ ସାଗରକୁ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଭବାନୀ ପ୍ରସାଦ<br/>ପ୍ରୀତିରାଜ ଶତପଥୀ<br/>ତମସା ମିଶ୍ର |- class='wd_q109585899' | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q109585899|Q109585899]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ସୁନା ଫରୁଆ |class='wd_p449'| ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭି<ref name="ref_9a07f8ff26a97c8bf0d530ccb7f47210d5aa9b0ce57cf481e0330bdc7aacde14">https://sambadenglish.com/manjari-tvs-newest-mega-serial-suna-pharua-set-to-enthrall-viewers-this-oct/</ref> |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଉଷସୀ ମିଶ୍ର]]<br/>[[ନୈନା ଦାସ]] |- class='wd_q109585904' | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q109585904|Q109585904]] | 15 | 0 |class='wd_label'| ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ |class='wd_p449'| ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ଲିପି]]<br/>[[ଦୈତାରି ପଣ୍ଡା|ଦୈତ୍ୟାରି ପଣ୍ଡା]]<br/>[[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା]]<br/>[[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ସମରେଶ ରାଉତରାୟ]]<br/>[[ମନିଷା ମିଶ୍ର]]<br/>ପ୍ରିୟଙ୍କା ପାଣିଗ୍ରାହୀ<br/>[[ପାର୍ଥ ସାରଥୀ ରାୟ]] |- class='wd_q110458410' | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q110458410|Q110458410]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ସଂପର୍କ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଭୂପତି ତ୍ରିପାଠୀ<br/>[[ବିରାଜ ଦାଶ]] |- class='wd_q110477497' | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q110477497|Q110477497]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ଭାଗ୍ୟ ବିଧାତା |class='wd_p449'| କଲର୍ସ ଓଡ଼ିଆ |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ସୋମା ଭୌମିକ<br/>[[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]]<br/>ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର<ref name="ref_782896572a4aece0c0d0e7ac27b9d002140cf9f8d4f0fb8310922497290fb97f">https://www.youtube.com/watch?v=dG7ZRKkcRik</ref> |- class='wd_q110480224' | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q110480224|Q110480224]] | 24 | 0 |class='wd_label'| ମହାଯଜ୍ଞ |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବିଜୟ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]]<br/>[[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]<br/>[[ମୀନକେତନ|ମୀନ‌କେତନ]]<br/>[[କାଜଲ ମିଶ୍ର]]<br/>[[ଚକ୍ରଧର ଜେନା]]<br/>ଲରେନ୍ସ ବେହେରା<br/>[[ତନ୍ଦ୍ରା ରାୟ]]<br/>ଶ୍ୱେତା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ<br/>ଈଶା ବେବର୍ତ୍ତା<br/>ସମୀର ତ୍ରିପାଠୀ<br/>ଲୋପାମୁଦ୍ରା ରାଉତ<br/>ବିନାୟକ ମିଶ୍ର<br/>[[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]<ref name="ref_ae94bce538864ba227fac919c04eed1b7c637ba4d099bc546afc854607ad9f4d">{{#invoke:cite|web|url=https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|title=କାହାର ହେବି ମୁଁ କଣ୍ଢେଇ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2023-03-20|archive-url=http://web.archive.org/web/20230320182412/https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|archive-date=2023-03-20}}</ref> |- class='wd_q110720556' | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q110720556|Q110720556]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ବସୁନ୍ଧରା |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ସମରେଶ ରାଉତରାୟ]]<br/>[[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]]<ref name="ref_1e6a903bf9f496c7bf87518a9db114573ed5ae041115dd7f78f20e95fc23d91b">{{#invoke:cite|web|url=https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|title=ପରଲୋକରେ ଟେଲି ଅଭିନେତ୍ରୀ ରାଜେଶ୍ୱରୀ|website=''[[:d:Q15724333|ଧରିତ୍ରୀ]]''|access-date=2022-07-21|archive-url=http://web.archive.org/web/20220721142757/https://www.dharitri.com/odia-tele-actress-rajeswari-ray-mohapatra-is-no-more/|archive-date=2022-07-21}}</ref> |- class='wd_q110480226' | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q110480226|Q110480226]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ଦୁହିତା |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ନୈନା ଦାସ]]<br/>[[ବୀଣା ମହାରଣା]]<br/>[[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]<ref name="ref_ae94bce538864ba227fac919c04eed1b7c637ba4d099bc546afc854607ad9f4d">{{#invoke:cite|web|url=https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|title=କାହାର ହେବି ମୁଁ କଣ୍ଢେଇ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2023-03-20|archive-url=http://web.archive.org/web/20230320182412/https://sambadepaper.com/epaperimages/26022023/26022023-md-rv-8/13630629.jpg|archive-date=2023-03-20}}</ref><br/>ସୋମଦତ୍ତ ଦାସ<ref name="ref_809e02ac8a495f5a332085b64d88e149da42409a5d8dec56646598764e2b7022">https://kalingatv.com/state/odia-television-actor-somadutta-das-passes-away-at-48/</ref> |- class='wd_q110480230' | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q110480230|Q110480230]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ମା |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବିରେନ୍ ମିଶ୍ର]]<br/>ଅଶୋକ ଦାସ<br/>[[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]]<br/>[[ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା]]<br/>ଇଲୁ ବାନାର୍ଜୀ |- class='wd_q110482245' | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q110482245|Q110482245]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| [[ହର ପଟ୍ଟନାୟକ]]<br/>ହିମାଂଶୁ ପରିଜା |class='wd_p161'| ସମୀର ତ୍ରିପାଠୀ<br/>[[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]]<ref name="ref_c03734e73d4d092276f67e46f55e1c02a273d99b8dc8378a1de2e2b7e4ace4ba">{{#invoke:cite|web|url=https://sambad.in/entertainment/pahali-pulaka65g4sf654g654g65sf-805804/|title=ନୂଆ କାମଟେ ପାଇଲେ ଏତେ ପ୍ରଯତ୍ନର ସହ କରେ, ଦର୍ଶକ ଆଉ ସହକର୍ମୀ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ମୁଁ ପୁଲକିତ ହେଇଉଠେ : ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2022-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012123922/https://sambad.in/entertainment/pahali-pulaka65g4sf654g654g65sf-805804/|archive-date=2022-10-12}}</ref><br/>[[ମେଘନା ମିଶ୍ର]]<br/>[[ଦେବୁ ବୋଷ]]<br/>[[ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ]] |- class='wd_q110482247' | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q110482247|Q110482247]] | 14 | 0 |class='wd_label'| ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ବୁଦ୍ଧାଦିତ୍ୟ ମହାନ୍ତି]]<br/>[[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]]<br/>ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>ରୁଷି ପଟ୍ଟନାୟକ<br/>ଅର୍ପିତା କର<br/>[[ଜାଗୃତି ରଥ]] |- class='wd_q110660364' | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q110660364|Q110660364]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ଆଶା |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ସୁଇଟ୍ ପଟ୍ଟନାୟକ<br/>ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>ରତନ ମେହେର<br/>[[ସିମ୍ରନ ମହାରଣା]]<ref name="ref_0ec1fe5f2f29ad8065a24b50a09d8fc7aad71a352a9c729295d11bb31326d656">{{#invoke:cite|web|url=https://www.prameyaepaper.com/preview/284690/1536528/BHUBANESWAR/20250514/24|title=ସିମ୍ରନଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ ଜ୍ୟୋତି|website=''[[:d:Q19895389|ପ୍ରମେୟ]]''|access-date=2025-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20250514133010/https://www.prameyaepaper.com/preview/284690/1536528/BHUBANESWAR/20250514/24|archive-date=2025-05-14}}</ref> |- class='wd_q110660376' | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q110660376|Q110660376]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ଶ୍ରାବଣୀ |class='wd_p449'| |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ |- class='wd_q110660380' | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q110660380|Q110660380]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ଧର୍ମାତ୍ମା |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ |- class='wd_q110660383' | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q110660383|Q110660383]] | 7 | 0 |class='wd_label'| ପର ଆପଣା |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ |- class='wd_q110660384' | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q110660384|Q110660384]] | 7 | 0 |class='wd_label'| କିଏ ଆପଣାର |class='wd_p449'| [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ |- class='wd_q110660389' | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q110660389|Q110660389]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ଦାସୀ |class='wd_p449'| [[ଓ ଟିଭି|ଓଡ଼ିଶା ଟିଭି]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>ସୋମଦତ୍ତ ଦାସ<ref name="ref_809e02ac8a495f5a332085b64d88e149da42409a5d8dec56646598764e2b7022">https://kalingatv.com/state/odia-television-actor-somadutta-das-passes-away-at-48/</ref> |- class='wd_q110660390' | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q110660390|Q110660390]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ଦାମିନୀ |class='wd_p449'| [[ଓ ଟିଭି|ଓଡ଼ିଶା ଟିଭି]] |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>ଅଳକା ଶତପଥୀ<br/>ସୋମଦତ୍ତ ଦାସ<ref name="ref_130479a159bacce63c2e38f26e49d20907bd545661146a79da55b6ec3f6cc1f5">{{#invoke:cite|web|url=https://knewsodisha.com/state/serial-actor-somdutta-das-passaway-528788|title=ଚିରନିଦ୍ରାରେ ଧାରାବାହିକ ଅଭିନେତା ସୋମଦତ୍ତ ଦାସ|access-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322184747/https://knewsodisha.com/state/serial-actor-somdutta-das-passaway-528788|archive-date=2023-03-22}}</ref> |- class='wd_q110660461' | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q110660461|Q110660461]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ଝିଅ ଆମର ନୂଆବୋହୂ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଭଗବାନ ବେହେରା<br/>ଲୋପାମୁଦ୍ରା ରାଉତ |- class='wd_q110660481' | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q110660481|Q110660481]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ଛ ମାଣ ଆଠ ଗୁଣ୍ଠ |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| ଧରିତ୍ରୀ ଖଣ୍ଡୁଆଳ<br/>[[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]] |- class='wd_q110660482' | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q110660482|Q110660482]] | 7 | 0 |class='wd_label'| କା |class='wd_p449'| ତରଙ୍ଗ ଟିଭି |class='wd_p57'| |class='wd_p161'| [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ଲିପି]] |} ---- &sum; 188 items. {{Wikidata list end}} exz4s5o705y3yurx8ofme9yvy1w92xy 0 86114 596006 497838 2026-06-06T08:23:33Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596006 wikitext text/x-wiki {{Infobox Protected area|name=ସାତକୋଶିଆ ବାଘ ଅଭୟାରଣ୍ୟ|location=[[ଓଡ଼ିଶା]], [[ଭାରତ]]}} [[File:Tiger_translocated_from_Kanha_Tiger_reserve_to_Satakosia.jpg|thumb|<nowiki>ବାଘଟି କାନ୍ହା ଅଭୟାରଣ୍ୟରୁ ସାତକୋଶିଆ ବାଘ ଅଭୟାରଣ୍ୟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେଲା |</nowiki>]] '''[[:en:Satkosia_Gorge|ସାତକୋଶିଆ]] ବାଘ ଅଭୟାରଣ୍ୟ''' ହେଉଛି ଏକ [[ବ୍ୟାଘ୍ର ପରିଯୋଜନା|ବାଘ ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥାନ]] ଯାହାକି [[ଭାରତ|ଭାରତର]] [[ଓଡ଼ିଶା|ଓଡ଼ିଶାର]] [[ଅନୁଗୋଳ]] ଏବଂ [[ନୟାଗଡ଼]] ଜିଲ୍ଲା ସୀମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ୯୮୮.୩୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ । <ref>[http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=44799 pib.nic.in: Eight New Tiger Reserves]</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଅଭୟାରଣ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ ଥିବା ବାଘ ଅଭୟାରଣ୍ୟ]] 5fqkxob1pm67zz09k8i1g0ftcayom3l 0 92735 596000 595895 2026-06-05T19:22:10Z Ssgapu22 7676 ଯଦିଓ ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ ନାହିଁ, ତେବେ ଏହା ନାଲି ଲିଙ୍କ୍ ଦେଖାଇଲେ ବି କିଛି ଅସୁବିଧା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରୁ ଲିଙ୍କ୍ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । 596000 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Mohan Charan Majhi ministry‌}} {{Infobox | title = ଓଡ଼ିଶାର ୩୧ତମ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ | image = [[File:Seal of Odisha.svg|120px|ଓଡ଼ିଶାର ରାଜପ୍ରତୀକ]] | image2 = [[File:Mohan Charan Majhi at oath taking ceremony in 2024.jpg|300px]] | caption2 = ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]]ଙ୍କ ସହ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ | label1 = ଗଠନ | data1 = ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | label2 = କାର୍ଯ୍ୟକାଳ | data2 = {{ayd|12 june 2024}} | label3 = ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ | data3 = [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]] | label4 = ଉପ-ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ | data4 = [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]]<br/>[[ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା]] | label5 = ରାଜ୍ୟପାଳ | data5 = [[ରଘୁବର ଦାସ]] ଏବଂ [[କମ୍ଭମପତି ହରି ବାବୁ]] | label6 = ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା | data6 = ୧୬ {{small|(ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଉପ-ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ)}} | label7 = ସରକାର ସ୍ଥିତି | data7 = [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|ବିଧାନ ସଭା]] {{Infobox political party/seats|81|147|hex=#ff9933|per=1}} | label8 = ଶାସକ ଦଳ | data8 = {{Color box|#FF9933}} [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] | label9 = ବିରୋଧୀ ଦଳ | data9 = {{Color box|#709B40}} [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ|ବିଜଦ]] | label10 = ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା | data10 = [[ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] | label11 = ନିର୍ବାଚନ | data11 = [[୨୦୨୪ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ|୨୦୨୪]] | label12 = ପୂର୍ବ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ | data12 = [[w:Fifth Naveen Patnaik ministry|ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ୫ମ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ]] }} '''ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ''' ହେଉଛି [[୨୦୨୪ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ]] ପରେ ଗଢ଼ାଯାଇଥିବା [[ଓଡ଼ିଶା ସରକାର]]ର ୩୧ତମ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]]ଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ସୂଚୀ । ୧୧ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |date=2024-06-11 |title=Tribal Leader Mohan Majhi Is Odisha’s New CM: 5 Things You Need To Know About This 4-Time MLA |url=https://www.news18.com/politics/who-is-mohan-charan-majhi-the-new-chief-minister-of-odisha-8929441.html |access-date=2024-06-13 |website=News18 |language=en}}</ref> ମଇ ଏବଂ ଜୁନ ମାସରେ ଚାରୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ୧୪୭ଟି ଆସନ ମଧ୍ୟରୁ ୭୮ଟି ଆସନ ହାସଲ କରି ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲା । ଜୁନ ୪ ତାରିଖରେ ଏହି ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର ଆଧାରରେ [[୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] ଗଠନ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web |date=2024-06-12 |title=Mohan Charan Majhi Cabinet in Odisha: Full list of BJP ministers who took oath today |url=https://www.indiatvnews.com/news/india/mohan-charan-majhi-cabinet-in-odisha-list-of-bjp-ministers-who-took-oath-today-2024-06-12-936560 |website=www.indiatvnews.com}}</ref> ଏହି ସରକାରଙ୍କୁ ୩ ଜଣ ସ୍ୱାଧୀନ ବିଧାୟକ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇତିହାସ == [[File:1st Cabinet Meeting of Mohan Charan Majhi in 2024.jpg|400x400px|center|thumb|୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ପ୍ରଥମ କ୍ୟାବିନେଟ ବୈଠକ]] ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]] ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଉପ-ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ୮ ଜଣ କ୍ୟାବିନେଟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ୫ ଜଣ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ (ସ୍ୱାଧୀନ ଦାୟିତ୍ୱ)ଙ୍କ ସହ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ଜନତା ମଇଦାନଠାରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ରାଜ୍ୟପାଳ [[ରଘୁବର ଦାସ]] ସେମାନଙ୍କୁ ଶପଥପାଠ କରାଇଥିଲେ । ଏହି ଶପଥ ଗ୍ରହଣ ଉତ୍ସବରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]], କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ [[ଅମିତ ଶାହ]], ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ [[ରାଜନାଥ ସିଂହ]]ଙ୍କ ସମେତ ୧୦ଟି ଭାଜପା ଶାସିତ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଗଣ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |title=Highlights: BJP Tribal Leader, 4-Time MLA Mohan Majhi Sworn In As Odisha Chief Minister |url=https://www.ndtv.com/india-news/odisha-chief-minister-swearing-in-live-updates-mohan-majhi-set-to-be-sworn-in-as-bjps-first-chief-minister-in-odisha-5874031 |access-date=2024-06-13 |website=NDTV.com}}</ref><ref>{{Cite news |last=Barik |first=Satyasundar |date=2024-06-12 |title=Mohan Charan Majhi sworn in as Odisha’s first BJP Chief Minister |url=https://www.thehindu.com/news/national/odisha/mohan-charan-majhi-sworn-in-as-odishas-first-bjp-chief-minister/article68281205.ece |access-date=2024-06-13 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-06-13 |title=Odisha Cabinet portfolios: CM Mohan Charan Majhi keeps Home |url=https://www.indiatvnews.com/news/india/odisha-cabinet-portfolios-cm-mohan-charan-majhi-keeps-home-ministry-kanak-vardhan-singh-agriculture-pravati-parida-women-child-development-finance-2024-06-15-937131 |access-date=2024-06-15 |work=India News |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> == ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ == ଜୁନ ୧୫ ତାରିଖରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/odisha-cabinet-portfolios-cm-mohan-charan-majhi-keeps-home-ministry-kanak-vardhan-singh-agriculture-pravati-parida-women-child-development-finance-2024-06-15-937131|title=Odisha Cabinet portfolios: CM Mohan Charan Majhi keeps Home|date=2024-06-13|work=India News|access-date=2024-06-15|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+ ! ବିଭାଗ !! ଚିତ୍ର !! ନାମ <br/>{{small|ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ}} !! କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଆରମ୍ଭ !! କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ !! colspan="2" | ଦଳ |- | style="text-align:left;" | * [[ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ତାଲିକା|'''ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ''']] * ଗୃହ * ସାଧାରଣ ପ୍ରଶାସନ ଓ ଅଭିଯୋଗ * ଅର୍ଥ * ସୂଚନା ଏବଂ ଲୋକସମ୍ପର୍କ * ଜଳ ସମ୍ପଦ * ଯୋଜନା ଓ ସମନ୍ୱୟ * '''ଆବଣ୍ଟନ ହୋଇନଥିବା ସମସ୍ତ ବିଭାଗ''' | [[File:Shri Mohan Charan Majhi.jpg|100px]] | '''[[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]]'''<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[କେନ୍ଦୁଝର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କେନ୍ଦୁଝର]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933; width: 5px;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- ! colspan="7" style="background-color:#E6F2FF;" | '''କ୍ୟାବିନେଟ ମନ୍ତ୍ରୀ''' |- | style="text-align:left;" | * '''ଉପ-ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ''' * କୃଷି ଓ କୃଷକ ସଶକ୍ତିକରଣ * ଶକ୍ତି | [[File:Kanak Vardhan Singh Deo 2024.jpg|100px]] | [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ|କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହଦେଓ]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ପାଟଣାଗଡ଼ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ପାଟଣାଗଡ଼]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * '''ଉପ-ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ''' * ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ * ମିଶନ ଶକ୍ତି * ପର୍ଯ୍ୟଟନ | [[File:Dy CM Pravati Parida.jpg|100px]] | [[ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ନିମାପଡ଼ା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ନିମାପଡ଼ା]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * ରାଜସ୍ୱ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା | [[File:Suresh Pujari 2024.jpg|100px]] | [[ସୁରେଶ ପୂଜାରୀ]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ବ୍ରଜରାଜନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ବ୍ରଜରାଜନଗର]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * ଗ୍ରାମ୍ୟ ଉନ୍ନୟନ * ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଓ ପାନୀୟ ଜଳ | [[File:Rabi Narayan Naik 2024.jpg|100px]] | [[ରବି ନାରାୟଣ ନାଏକ]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[କୁଚିଣ୍ଡା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କୁଚିଣ୍ଡା]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା * ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଓ ଜନଜାତି ଉନ୍ନୟନ * ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଓ ପଛୁଆ ବର୍ଗ କଲ୍ୟାଣ * ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ସଶକ୍ତିକରଣ | [[File:Nityananda Gond.jpg|100px]] | [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଣ୍ଡ]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ଉମରକୋଟ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଉମରକୋଟ]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣ ଓ ଖାଉଟି କଲ୍ୟାଣ * ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା | [[File:Krushna Chandra Patra 2024.jpg|100px]] | [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ଢେଙ୍କାନାଳ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଢେଙ୍କାନାଳ]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * ଆଇନ * ଅବକାରୀ * ପୂର୍ତ୍ତ | [[File:Prithiviraj Harichandan 2024.jpg|100px]] | [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ଚିଲିକା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଚିଲିକା]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ * ସଂସଦୀୟ ବ୍ୟାପାର * ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା | [[File:Mukesh Mahaling 2024.jpg|100px]] | [[ମୁକେଶ ମହାଲିଙ୍ଗ]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ଲୋଇସିଂହା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଲୋଇସିଂହା]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ପରିବହନ * ଇସ୍ପାତ ଓ ଖଣି | [[File:Bibhuti Bhusan Jena.jpg|100px]] | [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଜେନା]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ଗୋପାଳପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଗୋପାଳପୁର]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ * ସାର୍ବଜନୀନ ଉଦ୍ୟୋଗ | [[File:Krushna Chandra Mahapatra 2024.jpg|100px]] | [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ମୋରଡ଼ା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ମୋରଡ଼ା]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- ! colspan="7" style="background-color:#E6F2FF;" | '''ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ (ସ୍ୱାଧୀନ ଦାୟିତ୍ୱ)''' |- | style="text-align:left;" | * ଜଙ୍ଗଲ, ପରିବେଶ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ * ଶ୍ରମ ଓ କର୍ମଚାରୀ ରାଜ୍ୟ ବୀମା | [[File:Ganesh Ram SinghKhuntia 2024.jpg|100px]] | [[ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ|ଗଣେଶ ରାମ ସିଂହ ଖୁଣ୍ଟିଆ]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ଜଶୀପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଯଶିପୁର]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା * କ୍ରୀଡ଼ା ଓ ଯୁବସେବା * ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି | [[File:Suryabanshi Suraj (new image).jpg|100px]] | [[ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ଧାମନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଧାମନଗର]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * ସମବାୟ * ହସ୍ତତନ୍ତ, ବୟନ ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ | [[File:Pradeep Bal Samanta 2024.jpg|100px]] | [[ପ୍ରଦୀପ ବଳସାମନ୍ତ]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ସୁକିନ୍ଦା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ସୁକିନ୍ଦା]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ପଶୁସମ୍ପଦ ବିକାଶ * ସୂକ୍ଷ୍ମ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ | [[File:Gokulananda Mallick 2024.jpg|100px]] | [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ପୋଲସରା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ପୋଲସରା]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |- | style="text-align:left;" | * ଶିଳ୍ପ * ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷା | [[File:Sampad Chandra Swain 2024.jpg|100px]] | [[ସମ୍ପଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]<br />{{small|ବିଧାୟକ, [[ପାରାଦ୍ୱୀପ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ପାରାଦୀପ]]}} | ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | ''କାର୍ଯ୍ୟରତ'' | style="background-color:#FF9933;" | | [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] |} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସରକାର]] psvt8u4wc65l3c38zgtqmo03enzggzq 3 93850 596021 576972 2026-06-06T10:18:32Z MediaWiki message delivery 5929 /* Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar */ ନୂଆ ଭାଗ 596021 wikitext text/x-wiki <!-- This comes from the template {{subst:ସ୍ଵାଗତ}} --> <div style="text-align: center; padding: 1em; border: solid 2px darkblue; background-color: darkblue; -moz-border-radius: 25px 25px 0 0; -webkit-border-radius: 25px 25px 0 0; border-radius: 25px 25px 0 0;"> <span style="font-size:120%; color:white">ନମସ୍କାର Raj K. Mohapatra (Puri), [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Welcoming_committee/Welcome_to_Wikipedia|<span style="color:orange"> ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ସ୍ଵାଗତ!</span>]]</span>[[File:New-Bouncywikilogo.gif|50px]]</div> <div style="align: left; padding: 1em; border: solid 2px darkblue; background-color: white; -moz-border-radius: 0 0 25px 25px; -webkit-border-radius: 0 0 25px 25px; border-radius: 0 0 25px 25px;"> '''''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Welcoming_committee/Welcome_to_Wikipedia|ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ଵାଗତ ଜଣାଉଛି ! ]]''''' ମୁଁ ଆଶା କରୁଛି ଯେ ଆପଣ ଏହି ଖୋଲା ଜ୍ଞାନକୋଷକୁ ପଢ଼ି ଖୁସି ଅନୁଭବ କରିବେ ଏବଂ ଏଥିରେ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଆଳି|ଲେଖାଲେଖି]] କରିବେ । ଯେହେତୁ ଆପଣ ଏଠି ନୂଆ ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଆପଣ ଏହି [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Introduction|ଉପକ୍ରମଟିକୁ]] ପଢ଼ନ୍ତୁ । ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ମନରେ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି ତେବେ ମୋ [[User talk:Ssgapu22|ଆଲୋଚନା ପୃଷ୍ଠାରେ]] ପଚାରିପାରିବେ – ମୋତେ ଆପଣଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରି ଖୁସି ଲାଗିବ । ଏହାଛଡ଼ା ଆପଣ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଚାଟସଭା|ଚାଟସଭା]] ପୃଷ୍ଠାରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିପାରିବେ । ------- ନିମ୍ନରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ କିଛି ତଥ୍ୟ ଦିଆଗଲା ଯେମିତିକି ଆପଣ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]କୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝିପାରିବେ ଏବଂ ଏହି ଖୋଲା ଜ୍ଞାନକୋଷ ସହ ସାମିଲ ହେଇପାରିବେ ।<br /> <big> '''ସାହାଯ୍ୟ ଦରକାର ?''' </big> {{col-begin}} {{col-2}} * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଚାଟସଭା|ଚାଟସଭା]]''' – ଏଠାରେ ଆପଣ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିପାରିବେ * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Cheatsheet|ଶୈଳୀ]]''' – ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଲେଖିବା ଶୈଳୀ * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ତମ୍ଭ|ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ତମ୍ଭ]]''' – ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ବିଷୟରେ ପାଞ୍ଚଟି ସାଧାରଣ ଜାଣିବା କଥା {{col-2}} * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Article_wizard|ପ୍ରସଙ୍ଗ ବିବରଣୀ]]''' – ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଲେଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ବିବରଣୀ * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଜାଣିବା_କଥା|ଜାଣିବା କଥା]]''' – ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ କିଛି ଜାଣିବା କଥା *'''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଶିକ୍ଷଣ|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଶିକ୍ଷଣ]]''' – ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଶିକ୍ଷଣ ବାବଦରେ {{col-end}} <big> '''ଆପଣ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବେ:''' </big> {{col-begin}} {{col-2}} * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Contributing_to_Wikipedia|ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଅବଦାନ]]''' – ଆପଣ କିପରି ଅବଦାନ କରିପାରିବେ ସେ ନେଇ ଏକ ଶିକ୍ଷଣ {{col-2}} * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆଲୋଚନା:ଆଲୋଚନା ସଭା|ଆଲୋଚନା ସଭା]]''' – ଉଇକିପିଡ଼ିଆର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବିଷୟରେ {{col-end}} <big> '''ଅଧିକ ଜାଣିବା କଥା...''' </big> {{col-begin}}{{col-2}} * ଦୟାକରି ଆଲୋଚନା ପୃଷ୍ଠାରେ ଆପଣଙ୍କ ଲେଖା ଲେଖିସାରି ଚାରୋଟି ଟିଲେଡ (<nowiki>~~~~</nowiki>) ଚିହ୍ନ ଦିଅନ୍ତୁ । ଏହା ଆପେ ଆପେ ଆପଣଙ୍କ ଦସ୍ତଖତଟିକୁ ତାରିଖ ସହ ସେଠାରେ ଯୋଡ଼ିଦେବ । ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସମ୍ପାଦନା ବାକ୍ସର ଉପରେ ଥିବା [[File:Button sig.png]] ଏବଂ [[File:Insert-signature.png]] ଦ୍ଵାରା ମଧ୍ୟ ଏହା କରାଯାଇପାରିବ {{col-2}} * ଆପଣ ଯଦି ଯାହିତାହି ବଦଳ କରି ସମ୍ପାଦନା କେମିତି ହୁଏ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ତେବେ '''''[[Wikipedia:Sandbox| ଏଠାରେ]]''''' କରନ୍ତୁ । {{col-end}} ''Raj K. Mohapatra (Puri), '''ଧନ୍ୟବାଦ''''' [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୭:୪୫, ୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ (IST)</div> == ଆପଣଙ୍କ ତିଆରି ପ୍ରସଙ୍ଗସବୁ == ଆଦରର @[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]], ଖୁବ ଖୁସିର ବିଷୟ ଯେ ଆପଣ ନିକଟରେ ୨୦ ପାଖାପାଖି ଲେଖକଙ୍କ ବାବଦରେ ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି । ତେବେ ସେ ସବୁଯାକ ସିଧା କୌଣସି ବହିରୁ କପି କଲା ଭଳି ଲାଗୁଛି । ଲେଖକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଗରୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ (ଯଥା [[ଭୀମ ଭୋଇ]] ଆପଣ ଲିଖନଶୈଳୀ, ପ୍ରସଙ୍ଗର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ଓ ତା ଭିତରେ ସଜାଣି ଆଦି ଦେଖିପାରିବେ ଆଉ ନିଜେ ସମାନ ଶୈଳୀରେ ଲେଖିପାରିବେ । ତେବେ ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ିବା ଆଗରୁ ଦୟାକରି ସର୍ଚ ଘରେ ପ୍ରସଙ୍ଗର ନାମ ଟାଇପ କରି ଖୋଜିବେ । ବେଳେବେଳେ "ସତ୍ୟ ରଞ୍ଜନ" ଆଉ "ସତ୍ୟରଞ୍ଜନ" କିମ୍ବା "ସବିତା ରାଣୀ" ଆଉ "ସବିତା ରାଣୀ" ଭଳି ନାମ ଥିଲେ ଉଭୟ ବନାନ (ସ୍ପେସ ଥାଇ ଓ ନଥାଇ) ଖୋଜିବେ । ଫଳରେ ସମାନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉପରେ ଏକାଧିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ାହେବ ନାହିଁ କି ଏକାଧିକ ଉଇକିଆଳିଙ୍କ ପରିଶ୍ରମ ବୃଥାରେ ଯିବ ନାହିଁ । ଆପଣଙ୍କ ଏବେ ଯାଏ ଗଢ଼ା ୨୦ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଲିଖନ ଶୈଳୀ]] ଅନୁସାରେ ଲେଖାଯାଇନଥିବାରୁ ସେସବୁକୁ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ନାମ ଅଧୀନରେ ଉପପୃଷ୍ଠା ଭାବେ ଘୁଞ୍ଚେଇଲି । ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଭଲ ଭାବେ ଲେଖାହେଲେ ଆପଣ ନିଜେ ଘୁଞ୍ଚେଇପାରିବେ (ଡେସ୍କଟପ/ଲ୍ୟାପଟପରେ ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ ସର୍ଚ ଘର ବାଁକୁ ''ଅଧିକ'' > ''ଘୁଞ୍ଚାଇବେ'' ଉପରେ କ୍ଲିକକରିବେ) । ସମାନ ଭାବେ ଯଦି ନୂଆ ଗଢ଼ିବାକୁ ଯାଉଥିବା ଏକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏବେ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ନଥିଲେ (ଯଥା [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)/ରାଜକିଶୋର ମହାପାତ୍ର|ରାଜକିଶୋର ମହାପାତ୍ର]]) ସିଧା ପ୍ରସଙ୍ଗ ତିଆରି ନ କରି ନିଜ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଉପପୃଷ୍ଠାରେ ରଖି (ଯେମିତି ଏବେ ଅଛି) ତାକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଉନ୍ନତ କରିବେ । ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ତଥ୍ୟ ରହିଲେ ତାକୁ ଏକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଭାବେ ଘୁଞ୍ଚାଇବେ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୪୨, ୨୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ (IST) == ଆଧାର ଆବଶ୍ୟକ == ବନ୍ଧୁ । ଆପଣ ବହୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ଯୋଡ଼ୁଛନ୍ତି । ସେଥିପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଅଭିନନ୍ଦନ ଓ ଧନ୍ୟବାଦ । କିନ୍ତୁ କୌଣସି ତଥ୍ୟ ଯୋଡ଼ିବା ସହିତ, ସେଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଆଧର ଯୋଡ଼ିବା ମଧ୍ୟ ନିହାତି ଜରୁରୀ । ଆଧାର ନଥିଲେ, ଆପଣ ଯୋଡ଼ିଥିବା ତଥ୍ୟକୁ ହଟେଇ ଦିଆଯାଇପାରେ । ଆଧାର ନିମନ୍ତେ ଆପଣ ଜଣାଶୁଣା ୱେବସାଇଟ, ପତ୍ରପତ୍ରିକା ବା ଖବରକାଗଜ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ । ଯେଉଁପ୍ରସଙ୍ଗ ଆପଣ ଅଦ୍ୟତନ କରୁଛନ୍ତି, ସେଥିରେ ଅନ୍ୟ ତଥ୍ୟ ସହିତ ଆଧାର କିପରି ଦିଆଯାଇଛି ଦେଖନ୍ତୁ, ଆପଣ ନିଜେ ଦେଖି ଶିଖିପାରିବେ । ଯେକୌଣସି ଅସୁବିଧା ଆପଣ ଆଲୋଚନା ସଭାରେ ଲେଖିପାରିବେ । ପୁରୁଖା ଉଇକିଆଳିମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରେ ଦେବେ । ଧନ୍ୟବାଦ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hellohappy|ପ୍ରିତିରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hellohappy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୪୦, ୨୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ (IST) :ଅଧାର କିପରି ଯୋଡ଼ିବି କହିଲେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଯୋଡ଼ିଦେବି । ମନେକର ମୁଁ ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁ ମହାରଣାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ଲେଖକମାନଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଦେଖି କିଛି ନୂଆ ଯୋଡୁଛି ତାକୁ ଆଧାରରେ କିପରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିବି ? [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Raj K. Mohapatra (Puri)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୩୦, ୨୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ (IST) ::@[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ଦୟାକରି [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନିୟମାବଳୀ]]ରୁ ଆଧାର କିପରି ଦିଆଯାଏ ଦେଖନ୍ତୁ । ଦ୍ୱିତୀୟରେ ଆପଣ ତିଆରୁଥିବା ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଶୈଳୀରେ ଲେଖାଯାଇନାହିଁ ଓ ମୁଁ ଏ ବାବଦରେ ଉପରେ ଲେଖିଥିଲି ::ଦୟାକରି ପୁଣି ଆଗ ଭଳି ଶୈଳୀରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ ଆଗରୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶୈଳୀର ଅନୁକରଣରେ ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଲେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରନ୍ତୁ ଫଳରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଶୈଳୀ ସହଜରେ ବୁଝାପଡ଼ିବ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୦୪, ୨୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ (IST) ::@[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ଯାହା ଉତ୍ତର ଲେଖିଲେ, ସେହି ସବୁ ନିୟମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । [[ଅମିୟବାଳା ପଟ୍ଟନାୟକ]] ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆପଣ ଯୋଡ଼ିଲେ ଯେ, ସେ ସୁନିଲ ଗଙ୍ଗୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ''ପ୍ରଥମ ଆଲୋକ'' ପୁସ୍ତକକୁ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । ଏ ତଥ୍ୟ କେଉଁଠୁ ପାଇଲେ ଆପଣ ! ମୁଁ କେବଳ "ପ୍ରଥମ ଆଲୋକ" ଗୁଗୁଲରେ ସର୍ଚ୍ଚ କରିବାରୁ ମତେ ଗୋଟିଏ ଗୁଗୁଲ ବୁକ୍ସର ଲିଙ୍କ ମିଳିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଲେଖାଯାଇଛି ଯେ ପୁସ୍ତକଟିର ଅନୁବାଦିକା ହେଲେ [[ମମତା ଦାଶ]] । ''ମମତା ଦାଶ'' ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପୁସ୍ତକର ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି । ସଠିକ ଆଧାର ନଦେଲେ ଆପଣଙ୍କ ଅବଦାନ ହଟେଇ ଦିଆଯିବ । ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିରଖେ ଯେ, ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ କରେ, ସେଥିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆଧାର । ସେହିପରି "ଅରଣ୍ୟର ଅଧିକାର" ପୁସ୍ତକଟିକୁ "ଅଞ୍ଜଳି ରାୟ" ଅନୁବାଦ କରିଥିବାର ସୁଚନା ମଧ୍ୟ ଗୁଗୁଲ ସର୍ଚ୍ଚରେ ମିଳୁଛି । ପ୍ରଥମ ଆଲୋକର ଗୁଗୁଲ ବୁକ୍ସ ଲିଙ୍କଟି ନିମ୍ନରେ ଦେଲି । ::https://books.google.co.in/books/about/%E0%AC%AA%E0%AD%8D%E0%AC%B0%E0%AC%A5%E0%AC%AE_%E0%AC%86%E0%AC%B2%E0%AD%8B%E0%AC%95.html?id=ESfRzwEACAAJ&redir_esc=y ::ଧନ୍ୟବାଦ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hellohappy|ପ୍ରିତିରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hellohappy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୯:୪୨, ୨୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ (IST) :::[[ଅମିୟବାଳା ପଟ୍ଟନାୟକ|ଅମିୟବାଳା ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ]] ୨୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଅନୁବାଦ ଓ ୫ରୁ ଅଧିକ ମୌଳିକ କୃତି ପ୍ରକାଶିତ । ଏ ସମସ୍ତ ପୁସ୍ତକର ବିବରଣୀ ଗୁଗୁଲରେ ଉପଲବ୍ଧ ନୁହେଁ । :::୧- ''ପ୍ରଥମ ଆଲୋକ ପାଇଁ'' :::https://ritikart.com/products/prathama-alok-by-sunil-gangopadhyaya?srsltid=AfmBOoozqdob_hBZgJwYGltjItY3Dy8m6p9LRVYSxMJaiGNqPDkQPqU8 :::୨- ଅରଣ୍ୟର ଅଧିକାର ପାଇଁ :::https://www.flipkart.com/aranyara-adhikar/p/itm6441eb55938a3 :::ଆପଣଙ୍କ ମତାମତ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ । ପ୍ରଥମତଃ ଆଧାର କିପରି ସଂଯୋଗ କରିବାକୁ ହୁଏ ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରି ମଧ୍ୟ ଯୋଗ କରିପାରୁନାହିଁ । :::ଦ୍ୱିତୀୟତଃ ପାଖାପାଖି ୧୯୯୬ ମସିହାରୁ ମୁଁ କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକମାନଙ୍କ ବାୟୋଡାଟା ସଂଗ୍ରହ କରିଚାଲିଛି ଯାହାର ସଂଖ୍ୟା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୦୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହେବ । ତନ୍ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ଏନେକ ଦିବଂଗତ ଓ ଜୀବିତ ଲେଖକ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଲେଖା ବା ପୁସ୍ତକ ସଂପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ନା ଗୁଗୁଲ ସର୍ଚ୍ଚରେ ମିଳେ ନା ଅନ୍ୟ କେଉଁଥିରେ । ମୋ ଅଗ୍ରହରୁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଡାଟା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ହେଉ ବା ଫୋନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କ ସଂଗ୍ରହ କରିଛି । ଏ ସଂପର୍କିତ ମୋର ୩ଖଣ୍ଡ ବହି ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ । ତେବେ ମୋର ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଆମେ ୱିକିପେଡିଆରେ ଯୋଗ କରିପାରିବା କି ? ଯଦି କରିପାରିବା ତେବେ ସେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମେ କେଉଁ 'ଆଧାର'କୁ ସଂଯୋଗ କରିବା ? [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Raj K. Mohapatra (Puri)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୫୦, ୨୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ (IST) ::::ବହିର ଆଧାର ପାଇଁ ଲିଙ୍କ ଅନାବଶ୍ୟକ । [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ|ଏ ପୃଷ୍ଠାର]] "ଆଧାର" ଭାଗରେ କିପରି ବହିର ଆଧାର ଦେବେ ତା' ରହିଛି (ଡାହାଣ ପଟେ ଏକ ଟ୍ୟୁଟୋରିଆଲ ଦେଲି) । ନିଜ ବହି ମଧ୍ୟ ଆଧାର ଭାବେ ଦେଇପାରିବେ । ବହିର ଆଧାର ପାଇଁ କେବଳ ଲେଖକ, ପ୍ରକାଶକ, ବହିର ନାଁ, ପ୍ରକାଶ ବର୍ଷ ଆଦି ତଥ୍ୟ ଲୋଡ଼ା । ତେବେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଆପଣ ଲେଖିଥିବା ଭଳି ଲେଖକଙ୍କ ବାୟୋଡାଟା ଶୈଳୀରେ ରହେନାହିଁ । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ ରହେ ଯାହା ମୁଁ ଉପରେ ଲେଖିଥିଲି । ଯେକୌଣସି ଜଣାଶୁଣା ଲେଖକଙ୍କ (ଯଥା [[ଭୀମ ଭୋଇ]]) ପ୍ରସଙ୍ଗ ଯାଇ ତାହା ଦେଖିପାରିବେ ଓ ତା' ଅନୁକରଣରେ ସେହି ଶୈଳୀରେ ଲେଖିପାରିବେ । ::::[[File:Cite-book.gif|400px|right]] [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୧୦, ୨୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ (IST) :::::@[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ଦୟାକରି ବହି ଇ-ଷ୍ଟୋରର ଲିଙ୍କ ଆଧାର ଭାବେ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ । ବହିର ବାକି ତଥ୍ୟ (ଲେଖକ, ପ୍ରକାଶକ, ପ୍ରକାଶନ ବର୍ଷ ଆଦି ଯଥେଷ୍ଟ) । କେବଳ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ହୋଇଥିଲେ (ଗୁଗୁଲ ବୁକ୍ସ ଭଳି) ଦିଆଯାଇପାରିବ । ଆମାଜନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟିକ ବହି ବିକୁଥିବା ସାଇଟ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଆଧାର ଭାବେ ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୨୯, ୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) ::::::ଓକେ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Raj K. Mohapatra (Puri)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୪୭, ୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) :::::::ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଆଉ କେତେକ ସୂଚନା: :::::::* ଦୟାକରି ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଆଗରୁ ଥିବା ଏକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଖୋଲି ତା'ର ଶୈଳୀ ଅନୁକରଣ କରିବେ । ଏ ବିଷୟରେ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ଆଗରୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛି । [https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%AC%AD%E0%AD%80%E0%AC%AE_%E0%AC%AD%E0%AD%8B%E0%AC%87&action=edit ଭୀମ ଭୋଇ] ପ୍ରସଙ୍ଗର ଉଦାହରଣ ଦେଇଥିଲି । ତେବେ ଆପଣ ନିକଟରେ ଗଢ଼ିଥିବା [[ମଞ୍ଜୁବାଳା ପଣ୍ଡା‌]] ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମନମୁତାବକ ଶୈଳୀ ରହିଛି ଯାହାକୁ ସଜାଡ଼ିବା ସମୟସାପେକ୍ଷ । :::::::* ନିକଟର ଥିବା ତ୍ରୁଟିର ଉଦାହରଣ ଯାହା ଆଗକୁ ସଜାଡ଼ିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ: ବିଭାଗ ଓ ଉପ ବିଭାଗ ପାଇଁ ବା ଆଧାର ଦେବା ପାଇଁ ଶୈଳୀସବୁ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Cheatsheet|ଏଠି]] ଅଛି । ରଚନାବଳୀ ବିନ୍ଦୁ ଦେଇ ତାଲିକା କରାଯାଏ (୧, ୨, ୩ ନୁହେଁ) । ପ୍ରତି ବହିର ନାଁ ଇଟାଲିକ (ତେରେଛା) କରାଯାଏ । ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମରେ ଉପାଧୀ ବା ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ, ଶ୍ରୀମତୀ, ପଣ୍ଡିତ ଆଦି ରହେନାହିଁ । ଯାହା ଘଟିଯାଇଛି ତାହା ଅତୀତ କାଳରେ ଲେଖାଯାଏ (ଅମୁକ ଲେଖକ ଅମୁକ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ '''କରିଥିଲେ''', '''କରନ୍ତି''' '''''ନୁହେଁ''''') । :::::::* ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଯେତେ ଅଧିକ ସମ୍ଭବ ବିନା ବିଶେଷଣରେ ଓ ସରଳ ଭାବରେ ଲେଖାଯାଏ । ଯଥା: "ଅମୁକ ଲେଖକ '''ଅନେକ''' '''ସୁନ୍ଦର''', '''ସାବଲୀଳ''' ଓ '''ମନୋମୁଗ୍ଧକର''' ରଚନାମାନ ଲେଖିଛନ୍ତି"ରେ '''ଅନେକ''' '''ସୁନ୍ଦର''', '''ସାବଲୀଳ''' ଓ '''ମନୋମୁଗ୍ଧକର''' ଆଦି ଅନାବଶ୍ୟକ । ଯଦି ରଚନାବଳୀର ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ (ଯଥା: ୧୨ଟି କବିତା ସଂକଳନ) ତାହେଲେ କେବଳ "ଅମୁକ ଲେଖକ ସମୁକ ମସିହାରୁ କବିତା, ଗପ ଓ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିଛନ୍ତି" ବୋଲି ଲେଖିପାରିବେ । '''ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲେ ଯାହା ମାପି ହେବ, ଗଣି ହେବ ବା ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶରେ କରିହେବ ତା' ବିଶେଷଣ ବିନା ଲେଖିବେ''' । ଏସବୁ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ|ଏ ପୃଷ୍ଠାରେ]] ରହିଛି । :::::::* big, small ଆଦି ଟ୍ୟାଗ ବ୍ୟବହାର ନ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ । ଉପରେ ଯାହା ଲେଖିଛି ବିଭାଗ ଓ ଉପବିଭାଗ ପାଇଁ ଯଥାକ୍ରମେ ଦୁଇ ଓ ତିନି ସମାନ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଲେଖିବେ । :::::::* ସବୁ ଲିଙ୍କ ଆଧାରଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ । ଇ-ବହି ଦୋକାନ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବ୍ଲଗ, ୟୁଟ୍ୟୁବ ଚ୍ୟାନେଲ ଆଦି ଆଧାର ଅଯୋଗ୍ୟ । ଅପରପକ୍ଷେ, ଜଣାଶୁଣା ନିଉଜ ଚ୍ୟାନେଲ, ଖବରକାଗଜ, ପତ୍ରିକା, ବହି ଆଦି ଯୋଗ୍ୟ । ବହି ପାଇଁ ଯେମିତି "Cite book", ୱେବ ନିଉଜ ପାଇଁ "Cite news" ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ୱେବସାଇଟ ପାଇଁ "Cite web" ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ । ଏସବୁ ବି [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ]]ରେ ରହିଛି । :::::::* ଆଧାର ଦେବା ପାଇଁ ଡାହାଣ ପାଖେ ଯେଉଁ ଟ୍ୟୁଟୋରିଆଲ ଅଛି ସେଭଳି ଦେବେ । ପ୍ରସଙ୍ଗ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଭିତରେ ଆଧାର ଦେଲେ (ଇନ-ଲାଇନ) ଆଧାର ବିଭାଗରେ ତାଲିକା ଆପେଆପେ ତିଆରି ହେବ । ଦୋହରା ତାଲିକା କରି ଆଧାର ଦେବା ଅନାବଶ୍ୟକ । :::::::* ଶେଷରେ ଏକ ଭଲମାନର ପ୍ରସଙ୍ଗର ଶୈଳୀ (ଉପରେ ପ୍ରଥମ ଉଦାହରଣ) ଖୋଲିଲେ ଆପଣ ସବୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଶୈଳୀ ପାଇପାରିବେ । :::::::[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୮:୪୧, ୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) ::::::::ଧନ୍ୟଵାଦ [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/2402:3A80:18B1:220D:4CD1:4CFF:FE8D:C8FC|2402:3A80:18B1:220D:4CD1:4CFF:FE8D:C8FC]] ୧୯:୧୫, ୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) :::::::::ଆପଣ ତିଆରି କରିଥିବା [[କଲୋସିୟମ]] ଆଗରୁ [[କୋଲୋଜିୟମ୍]] ନାମରେ ଥିବାରୁ ଲେଉଟାଣି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା । ଏଠି କହିରଖେ ଯେ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଲେଖା ଇଂରାଜୀ ଉଇକିରୁ ଅନୁବାଦ କରିବା ଭଲ କାରଣ ଓଡ଼ିଆ ପେପରରେ ଖୁବ ସଂକ୍ଷେପରେ ଚୁମ୍ବକରେ ଲେଖାଯାଇଥାଏ ଓ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ପୁରୁଣା ହୋଇପାରେ । ଇଂରାଜୀ ଉଇକିରେ ଅଧିକ‌ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକ ବାରମ୍ବାର ଲେଖି ବଦଳାଉଥିବାରୁ ଏ ଡର ନାହିଁ । :::::::::ଉପରେ ଆଧାର‌ ପାଇଁ କେମିତି ବହି ଓ ଖବରକାଗଜ ଆଦି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ତାହା ଲିଙ୍କ ସହ ଦେଇଥିଲି - ଦେଖିବେ । ଖବରକାଗଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲିଙ୍କ ଥିଲେ ଭଲ ହେଲେ ଖବରର ନାମିତ ଶୀର୍ଷକ (ଓ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ନାମ ଥିଲେ ଭଲ) ଓ ତାରିଖ ଜରୁରୀ । ତେବେ‌ ସାଦା ଲେଖାରେ ନ ଲେଖି ଫର୍ମ ଯୋଗେ ଟେମ୍ପଲେଟ ବା ଛାଞ୍ଚ ବ୍ୟବହାର ବାବଦରେ ଉପରେ ମୁଁ ଲେଖିଚି ଆଉଥରେ ଦେଖିବେ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୮:୨୭, ୨୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) ::::::::::ଧନ୍ୟବାଦ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Raj K. Mohapatra (Puri)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୦୯, ୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) :::::::::::@[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]]: ସମାନ ଧରଣର ଅସୁବିଧା [[ନୂର୍ ଇନାୟତ୍ ଖାଁ]] ପ୍ରସଙ୍ଗରେ । ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିରେ ନଥିଲେ ହେଁ [[:en:Noor Inayat Khan|ଇଂରାଜୀରେ ବିଶଦ ଭାବେ ଅଛି]] । ସମ୍ଭବତଃ ଆପଣ ଯେଉଁ ଆଧାର ଦେଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ବି ଉକ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦେଖି ଲେଖିଛନ୍ତି । ମୁଁ ଆଗରୁ ବି‌ ଲେଖିଛି । ଓଡ଼ିଶା ବାହାର ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରାୟତଃ ଇଂରାଜୀ ଉଇକିରେ‌ ଭଲ ଭାବେ ଲେଖା ଏଣୁ ଇଂରାଜୀରୁ ଓଡ଼ିଆକୁ ଅନୁବାଦ ବରଂ ଭଲ । ସେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ତଥ୍ୟ ଅନୁବାଦ କରିହେବ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୫୩, ୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) ::::::::::::ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏବେ ଦେଖିଲି, ସୂଚନା ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ । ପ୍ରସଙ୍ଗଟିକୁ ହଟାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Raj K. Mohapatra (Puri)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୩୪, ୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) :::::::::::::କେଉଁ ପ୍ରସଙ୍ଗ? [[କଲୋସିୟମ]] ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ‌ ନୂଆ ତିଆରି ପ୍ରସଙ୍ଗଟିକୁ ଲେଉଟାଇ (ମିଶାଇ) ଦେଇଥିଲି ହେଲେ [[ନୂର୍ ଇନାୟତ୍ ଖାଁ]] ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୂଆ ଆଉ ରହିବାଯୋଗ୍ୟ ହେତୁ ଆପଣଙ୍କୁ ପରେ ଧୀରେ‌ଧୀରେ ଇଂରାଜୀ ଉଇକି ପ୍ରସଙ୍ଗ ସହ ମେଳ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ । ନୂର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆପଣ କିଛି ଭୁଲ କରିନଥିଲେ ହେଁ ଇଂରାଜୀରେ ଉଚ୍ଚ ମାନର ଲେଖା ଥିବାରୁ ସେଥିରୁ ଅନୁବାଦ କଲେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖାଟା ବି ସମ-ଉନ୍ନତ ହେବ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୦୪, ୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) == ଇଣ୍ଡିକ ମିଡ଼ିଆ ଉଇକି ଡେଭେଲପର୍ସ ୟୁଜର ଗୃପ - ଟେକନିକାଲ କନ୍ସଲ୍ଟେସନ ୨୦୨୪ == ଆଦରର ଓଡିଆ ଉଇକିଆଳି, ଇଣ୍ଡିକ୍ ମିଡିଆ ୱିକି ଡେଭଲପର୍ସ ୟୁଜର୍ ଗ୍ରୁପ୍, ଉଇକିମିଡିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରେ ସହଯୋଗ କରୁଥିବାବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ବୈଷୟିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ବୁଝିବା ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବୈଷୟିକ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପରିଚାଳନା କରୁଛି । ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଉଇକି ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡିକରେ ଥିବା ଅସୁବିଧା / ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଜାଣିବା , ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟାଗୁଡିକ ବୁଝିବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଟେକନିକାଲ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିବା । ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣଙ୍କର ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା, ଧାରଣା ଇତ୍ୟାଦି ରିପୋର୍ଟ କରିବେ । ଦୟାକରି ଏହି ଲିଙ୍କରେ ସର୍ଭେ ପୁରଣ କରନ୍ତୁ (ନିଜ ପସନ୍ଦର ଭାଷାରେ) https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link ସର୍ଭେ ପୁରା କରିବାର ଶେଷ ତାରିଖ ହେଉଛି ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର୨୦୨୪ । ଏହି କାମ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ପଢିବାକୁ , ଏହି ପୃଷ୍ଠା ଦେଖନ୍ତୁ : https://w.wiki/AV78 ଉପରୋକ୍ତ ଲିଙ୍କରେ {ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା} ରେ ପଢିବା ପାଇଁ ସର୍ଭେ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି । ଯଦି ଆପଣ ଏକାଧିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଧାରଣା ରିପୋର୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ତେବେ ଆପଣ ଏକାଧିକ ଥର ସର୍ଭେ ପୂରଣ କରିପାରିବେ । ଆପଣଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ! ଶୁଭେଚ୍ଛା ସହ, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୦୬, ୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) ଇଣ୍ଡିକ୍ ମିଡିଆ ଉଇକି ଡେଭଲପର୍ସଙ୍କ ତରଫରୁ <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/or&oldid=27434532 --> == ଲେଖକ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ସମ୍ପାଦନା କଲାବେଳେ == [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଲିଖନ ଶୈଳୀ]]ରୁ ଦୟାକରି ବିଭାଗର ନାମ, ଜନ୍ମ ତାରିଖ, ରଚନାବଳୀ ଆଦିରେ ଲେଖିବା ଶୈଳୀ ବାବଦରେ ଦେଖିବେ । ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ତିଆରି ଅନେକ ଲେଖାରେ ଆପଣ ସୁଧାରିଛନ୍ତି ଆଉ ଆଗକୁ ସୁଧାରିବାରେ କାମରେ ଆସିବ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୧୮, ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) :@[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]]: ଦୟାକରି ନିକଟରେ ଆପଣ ସମ୍ପାଦନା କରିଥିବା ଏ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ସମ୍ପାଦନା କରି ତଳ ବଦଳସବୁ କରିବେ କି? :* ପ୍ରଥମତଃ ବିଭାଗର ଆରମ୍ଭରେ ମୁଖ୍ୟ ବିଭାଗ (ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ; ରଚନାବଳୀ ଆଦି) ନାମ କିଭଳି ରହେ ତାହା ଦେଖିବେ - ନାମଟି ସିଲେକ୍ଟ କରି ଉପର ବାମ ଟୁଲ ପଟିରେ ଥିବା "ଅନୁଚ୍ଛେଦ"ରୁ " ଉପଶୀର୍ଷକ୧" ବାଛିବାକୁ ପଡ଼େ । :* ବିଭାଗ ନାମରେ ନୂଆ ଶୈଳୀ ଅନାବଶ୍ୟକ (ପ୍ରକାଶିତ ବହି ବଦଳରେ "ରଚନାବଳୀ" ହେବ) । :* [[ଘନଶ୍ୟାମ ସାହୁ (ଲେଖକ)]] ପ୍ରସଙ୍ଗର ରଚନାବଳୀ ବିଭାଗର ପ୍ରଥମ ବହି ନାମ ଓ ତା' ପର ଲେଖା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଦେଖିବା ପାଇଁ ବଦଳାଇଛି; ''ଇଟାଲିକରେ ବହିର ନାମ'' (ବହି ପ୍ରକାର ଯଥା ଭଜନ, ପ୍ରକାଶ ବର୍ଷ) କେବଳ ରହେ । ପ୍ରକାଶକଙ୍କ ନାମ ଦୟାକରି କାଟିବେ । :ମୁଁ ଏଇ କାରଣରୁ ଆରମ୍ଭରେ ଆଗରୁ ଲେଖା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅନୁକରଣରେ ଲେଖିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲି । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୫୫, ୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ (IST) ::@[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ଦୟାକରି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଲେଖିବା ବା ସମ୍ପାଦନା କଲାବେଳେ "ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ" ଓ "ରଚନାବଳୀ" ଭଳି ବିଭାଗକୁ ବିଭାଗ ଭାବେ ରଖିବେ । ଭିଜୁଆଲ ଏଡିଟର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ବିଭାଗ ନାମକୁ ସିଲେକ୍ଟ କରି ବାମ ପଟ ଉପରେ "ଅନୁଚ୍ଛେଦ"ରେ କ୍ଲିକ କରି "ଶିରୋନାମ"କୁ ବଦଳାଇବେ । ସୋର୍ସ ଏଡିଟର ବ୍ୟବହାର କଲାବେଳେ ବିଭାଗ ନାମ ଆଗ ଓ ପରେ ଦୁଇଟି ସମାନ ଚିହ୍ନ (ଏମିତି: "== ରଚନାବଳୀ ==") ଦେବେ । ଆu ପ୍ରସଙ୍ଗର ଶେଷରେ ଆଧାର ତଳ ଲେଖା ହେଲା ଭଳି ଦେବେ ହେଲେ ଆଧାର ଆପେ ଆପେ ଯୋଡ଼ାହେବ । ଆଉ କେହି ବା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ତିଆରି ପ୍ରତିଟି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏ ବଦଳ କରୁଛି ହେଲେ ଆପଣ ନିଜେ ଏସବୁ କରିପାରିବେ । ଆପଣଙ୍କ ନିକଟର ତିଆରି ପ୍ରସଙ୍ଗର [https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%AC%AA%E0%AD%8D%E0%AC%B0%E0%AC%AC%E0%AD%8B%E0%AC%A7_%E0%AC%95%E0%AD%81%E0%AC%AE%E0%AC%BE%E0%AC%B0_%E0%AC%AE%E0%AC%BF%E0%AC%B6%E0%AD%8D%E0%AC%B0_(%E0%AC%93%E0%AC%A1%E0%AC%BC%E0%AC%BF%E0%AC%86_%E0%AC%B2%E0%AD%87 ଭିତର କୋଡ଼ ଏଇଠୁ] ଦେଖିବେ ବୁଝିବା ପାଇଁ । <nowiki>== ଆଧାର ==</nowiki><br> <nowiki>{{ଆଧାର}}</nowiki><br> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୦୨, ୨୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ (IST) :@[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ଆଉ ଗୋଟେ କଥା: ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ନ ପଡ଼ିଲେ କର୍ମବାଚ୍ୟରେ ଲେଖିବେ ନାହିଁ । କର୍ତ୍ତୃବାଚ୍ୟରେ ସବୁଠି ସବୁବେଳେ ଲେଖିବା ଜରୁରୀ । ([[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଲିଖନ ଶୈଳୀ#କ୍ରିୟାପଦ|ଅଧିକ ସୂଚନା]]) [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୨୯, ୨୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ (IST) ::@[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ଆପଣଙ୍କ ନିକଟର ସମ୍ପାଦନାସବୁକୁ ଅତି ଯତ୍ନରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଶୈଳୀ ଅନୁସାରେ ଲେଖିଥିବାରୁ ବଧେଇ ଓ ସାଧୁବାଦ! [[ରବୀନ୍ଦ୍ର_କୁମାର_ନାୟକ#ରଚନାବଳୀ|ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକଙ୍କ ରଚନାବଳୀ]] ବିଭାଗଟି ଦେଖିବେ । ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକସବୁ ଟିକେ ଅଲଗା ପ୍ରକାରେ ଲେଖାଯାଏ (ଆଗେ ମୂଳ ଲେଖକଙ୍କ ନାମ ଆଉ ତା'ପରେ ପୁସ୍ତକର ନାମ) । ଅନୁବାଦବଳୀ ତାଲିକା ବାବଦରେ ଅଧିକ ସୂଚନା [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଲିଖନ_ଶୈଳୀ#ଅନୁବାଦ|ଏ ନିୟମାବଳୀ ପୃଷ୍ଠା]] ଅଛି । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୫:୩୮, ୨୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ (IST) :::@[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ଆପଣଙ୍କ ନିକଟର ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ଅତି ଉନ୍ନତ ମାନର ହୋଇଛି ବୋଲି ବଧାଇବା ପାଇଁ ଲେଖୁଛି । :-) ଆପଣ ନିଜେ ଲେଖକ ବୋଲି ଚିନୁ ଆଉ ଗପୁଠୁ ଜାଣିଥିଲି । ହେଲେ ଏତେ କମ ସମୟ ଭିତରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ନିୟମାବଳୀ ଅନୁସାରେ ଲେଖିବା ବିରଳ ବୋଲି କହିହେବ । ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଏଠି ଅନେକ ବର୍ଷରୁ ସକ୍ରିୟ ଅନେକ ବାର ଲଙ୍ଗଳ ବୁଲାଇ ବୁଲାଇ ଯାହା କିଛି ଆୟତ୍ତ କରିଛୁ । :::: ଗୋଟେ ଛୋଟ ବିଷୟରେ ଖାଲି ଲେଖିବି । ଆପଣ ହୁଏତ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିବେ ଯେ ଆପଣଙ୍କର ଆଉ ଅନେକ ଉଇକିଆଳିଙ୍କ ଲେଖାକୁ ପରିଚାଳକମାନେ ଟିକେ ବଦଳାନ୍ତି । ଯଥା: "ନିଜ ଜ୍ଯେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରର ଅକାଳ ବିୟୋଗଜନିତ କଷ୍ଟକୁ ଲାଘବ କରିବାକୁ ଯାଇ ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ସାଧନାରେ ମନୋନିବେଶ କରିଥିଲେ ।" ବଦଳରେ "ନିଜ ଜ୍ଯେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରର ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । " । କାରଣ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ସାହିତ୍ୟରେ ସାହିତ୍ୟ ପୁଟ ରହିଥାଏ । ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ତାକୁ କାଢ଼ି ଲେଖୁ । ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ କଣ-କେବେ-କିଏ-କାହିଁକି-କେମିତି ରହେ । ଭାବନା ଓ ଅନୁଭବ (''କଷ୍ଟକୁ ଲାଘବ କରିବାକୁ'') ରହେନା । :::: ସେହିଭଳି "ସନ୍ଥକବି ତୁଳସୀ ଦାସଙ୍କ ''[[ରାମଚରିତ ମାନସ]]''ର "ସୁନ୍ଦରା କାଣ୍ଡ"କୁ ନେଇ ସେ ଲେଖିଥିବା ''ସୁନ୍ଦରା କାଣ୍ଡର ସୁନ୍ଦରତା'' ଗୋଟିଏ ଅମୂଲ୍ୟ ରଚନା ।" ବଦଳରେ "ସେ [[ତୁଳସୀ ଦାସ]]ଙ୍କ ''[[ରାମଚରିତ ମାନସ]]''ର "ସୁନ୍ଦରା କାଣ୍ଡ"କୁ ନେଇ ''ସୁନ୍ଦରା କାଣ୍ଡର ସୁନ୍ଦରତା'' ନାମ ଏକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।" ହେବ । କାରଣ ଅମୂଲ୍ୟ କି ନୁହେଁ ସେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ପାଠକର । ସାହିତ୍ୟରେ ଧୁରୀଣ ଅନେକଙ୍କ ପାଇଁ ଏଇଟା ଗୋଟେପ୍ରକାର ତାଡ଼ନା । ତେବେ ଏଇଟା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆଉ ସବୁ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ପାଇଁ ଲୋଡ଼ା । ଭାବନା ଓ ଅନୁଭବ ପାଠକ ପାଇଁ ଛାଡ଼ି କେବଳ ନିରୁତା ତଥ୍ୟ ରହିବ ।-- [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୩୧, ୧୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) :@[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]], ଆପଣ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କ ସଂଖା (ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ) ବଢ଼େଇଥିବାରୁ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ! ମୁଁ ନିକଟର ଲେଖାସବୁ ସାଦରରେ ପଢ଼ୁଛି କାରଣ ଆଉ କେଉଁଠି ବୋଧେ ତଥ୍ୟମୂଳକ ଲେଖା ପାଇବା କଷ୍ଟ । ଗୋଟେ ଛୋଟ ସୂଚନା: ବହିର ନାଁ କେବଳ ଇଟାଲିକ ହେବ, ମସିହା ନୁହେଁ । ମାନେ ''ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ'' (୨୦୦୧) ହେବ, ''ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ (୨୦୦୧)'' ନୁହେଁ । ଆଉ ଆପଣ ବହିର ନାଁ ଆଗରୁ ଦିଟା କୋଲୋନ (<nowiki>''</nowiki>) ଚିହ୍ନ ଦେଉଛନ୍ତି ଇଟାଲିକ ପାଇଁ ଯାହାକି ଠିକ । ହେଲେ ବହିର ନାଁ ସରିବା ପରେ ଆଉ ଦିଟା କୋଲୋନ (<nowiki>''</nowiki>) ଦେଇ କୋଡ୍‌ଟି ସାରୁନଥିବାରୁ ମସିହା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୂଚନା ମଧ୍ୟ ଆପେଆପେ ଇଟାଲିକ ହେଇଯାଉଛି । ଏଇଟା ସେତେବଡ଼ ଅସୁବିଧା ନୁହେଁ ତଥାପି ଜଣେଇଦେଉଛି । ଆଉ ଗୋଟେ ଜିନିଷ । ଆପଣ ନିଜ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ପୃଷ୍ଠା [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj_K._Mohapatra_(Puri)]] ପୃଷ୍ଠାରେ ନିଜ ବାବଦରେ ଯାହା ଚାହିଁବେ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ରଖିପାରିବେ । ପୃଷ୍ଠାଟି ସମସ୍ତେ ଦେଖିପାରିବେ ଏଣୁ ଯାହା ସାଧାରଣରେ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି ତାକୁ ରଖିବେ ନାହିଁ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୨୩, ୧୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) {{ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ}}[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୨୪, ୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) == A barnstar for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The Tireless Contributor Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ନମସ୍କାର ବନ୍ଧୁ । ଆପଣ ଲେଖିଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖୁଥିଲି । ଲାଗୁଛି ଏ ଭିତରେ ଆପଣ ଜଣେ ପୋଖତ ଉଇକିଆଳି ହେଇଗଲେଣି । ବିଶେଷକରି ବିଭିନ୍ନ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କ ବାବଦରେ ଆପଣଙ୍କ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ଖୁବ ଭଲ ଓ ତଥ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରିଛି । ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଲେଖିବା ସହିତ, ଆପଣ ନିଜର ପୁରୁଣା ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ପରଖନ୍ତୁ ଓ ଶିଖୁଥିବା କୌଶଳସବୁ ସେ ପୁରୁଣା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗକରି ତାକୁ ଉନ୍ନତ କରନ୍ତୁ । ତେବେ ଏତେ ଅଳ୍ପଦିନରେ ଆପଣଙ୍କ ଭଳି ଏତେ ଭଲ ଲେଖିପାରୁଥିବା ଉଇକିଆଳି ଖୁବ କମ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ଆନ୍ତରିକ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଓ ଆପଣଙ୍କର ନିରବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅବଦାନପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବାର୍ଣ୍ଣଷ୍ଟାର । ଧନ୍ୟବାଦ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hellohappy|ପ୍ରିତିରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Hellohappy|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୯:୨୨, ୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) |} :ସୁପ୍ରଭାତ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Raj K. Mohapatra (Puri)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୨୦, ୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) == A barnstar for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[ଫାଇଲ:Resilient Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The Resilient Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ଏତେ ଅଳ୍ପ ଦିନ ଭିତରେ ଏତେଗୁଡ଼ିଏ ଉପାଦେୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅବିରତ ଭାବେ ଲେଖିଚାଲିଥିବାରୁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଛୋଟ ଇ-ଉପହାରଟେ! [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୧୩, ୧୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) |} :ଧନ୍ୟବାଦ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Raj K. Mohapatra (Puri)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୩୨, ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) == [[ବାବାଜୀ ଚରଣ ଜେନା]] == @[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Raj K. Mohapatra (Puri)|Raj K. Mohapatra (Puri)]] କ୍ୱଚିତ ଉଇକିଆଳିଏ ପୁରୁଣା ଲେଖାକୁ ଫେରନ୍ତି ଆଉ ଆପଣ ପୁରୁଣା ଲେଖାକୁ ପୁଣି ସୁଧାରୁଥିବା ଦେଖି ଖୁସିଲାଗୁଚି । [[ବାବାଜୀ ଚରଣ ଜେନା]] ପ୍ରସଙ୍ଗରେ "ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର" ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅତିଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ରହିଛି ଆଉ ତା' ବି ପ୍ରତି ସହର ନାମ ସହ ଯାହା ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ୨ଟି କାରଣ ପାଇଁ କେବେ ରହିପାରିବନି । ୧) ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ନ ରହି ପୁରସ୍କାର ରହେ ଆଉ ମୁଖ୍ୟ ଓ ଅତି ଜଣାଶୁଣା ପୁରସ୍କାର‌ ରହି ସ୍ଥାନୀୟ ପୁରସ୍କାର ବାଦ ଦିଆଯାଏ; ତେବେ ସ୍ଥାନ-କାଳ-ପାତ୍ରରେ ଏ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଲେଖୁଥିବା ଉଇକିଆଳିଙ୍କର । ଧରନ୍ତୁ ମନୋଜ ଦାସ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ କେହି ହଜାର ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ପାଇଥିବାରୁ ସେସବୁ ପୂରା ବାଦ ଦିଆଯାଇ ତାଙ୍କର ଶହଶହ ପୁରସ୍କାର ଭିତରୁ କେବଳ ଗଣିଗଣି ବିଶ୍ୱ ଓ ଭାରତର ଅତି ସମ୍ମାନଜନକ ପୁରସ୍କାର କେବଳ ତାଲିକାରେ ରହିବ । ତେବେ କେବଳ ରାଜ୍ୟସ୍ତରରେ ଜଣା ଜଣେ ଲେଖକଙ୍କ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନାସବୁ ନରହି ଅତି ଜଣାଶୁଣା ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପୁରସ୍କାରସବୁ (ଧରନ୍ତୁ, ୧୦୦ ପାଇଥିଲେ ୧୦-୧୫ଟି; ୨୦ ପାଇଥିଲେ ୫-୧୦ ଯାଏ) ରହିବ । ଏ ପ୍ରସଙ୍ଗଟିକୁ ସମ୍ପାଦନା କରି ସୁଧାରିବାକୁ ଏଣୁ ଅନୁରୋଧ । ସହର ତାଲିକା ଆଦୌ ରହିବ ନାହିଁ ଓ ରାଜ୍ୟସ୍ତରରେ ଜଣା ପୁରସ୍କାର ଏକ ବୁଲେଟ ପଏଣ୍ଟ (ଯେମିତି ଆପଣ ନିଜେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଲେଖିଆସୁଛନ୍ତି) ବା ପାରାଗ୍ରାଫ ଭାବେ ରହିବ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୦୯, ୩୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୪ (IST) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> == Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar == <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 300px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Betty2407|Betty2407]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Betty2407|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୧୫, ୧୫ ମଇ ୨୦୨୫ (IST) == ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ବାବଦରେ == <div style="text-align:center; background-color:#32AFAF; color:#FFFFFF; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ'''</span> <br/>'''୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର – ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫''' </div> <div style="background-color:#b3fafa; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|80px|right|frameless]]ଆସନ୍ତା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି '''ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା''' । ଆସନ୍ତୁ ମିଶି ଲେଖିବା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ କିଛି ପ୍ରସଙ୍ଗ । <div style="text-align:center;"> {{Clickable button 2|ଭାଗ ନିଅନ୍ତୁ|url=https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା_ଗାନ୍ଧୀ_ଗଣସମ୍ପାଦନା_୨୦୨୫|class=mw-ui-progressive}} </div> <small>''ଅପେକ୍ଷାରେ,'' <br/>[[User:Ssgapu22|ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ସେନାପତି (ଗପୁ)]] </small> </div> {{ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୧୨, ୧୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ (IST) == Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] [[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=30642887 --> 7gvq5kqfomx25e6nzaibvrks6qj3asl 0 100678 595986 2026-06-05T18:48:56Z Ssgapu22 7676 ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା 595986 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ganga Jamuna Saraswati}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] | producer = କ୍ଷିରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ | writer = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | screenplay = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | story = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | based on = | narrator = | starring = [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]<br>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<br>[[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା]] | music = ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା | cinematography = କାହ୍ନୁ ନନ୍ଦ | editing = ତାପସ ରଞ୍ଜନ ବେହେରା | studio = | distributor = | released = ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ___ । ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ସଙ୍ଗୀତକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ଅଭିନୟ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} 1q35909qchx2qmb7xorb8rbeo3qwr88 595988 595986 2026-06-05T18:49:37Z Ssgapu22 7676 added [[Category:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 595988 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ganga Jamuna Saraswati}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] | producer = କ୍ଷିରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ | writer = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | screenplay = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | story = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | based on = | narrator = | starring = [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]<br>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<br>[[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା]] | music = ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା | cinematography = କାହ୍ନୁ ନନ୍ଦ | editing = ତାପସ ରଞ୍ଜନ ବେହେରା | studio = | distributor = | released = ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ___ । ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ସଙ୍ଗୀତକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ଅଭିନୟ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] 2dnvnxydnssrps4q7820nlkyj711qo0 595989 595988 2026-06-05T18:49:52Z Ssgapu22 7676 added [[Category:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 595989 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ganga Jamuna Saraswati}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] | producer = କ୍ଷିରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ | writer = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | screenplay = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | story = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | based on = | narrator = | starring = [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]<br>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<br>[[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା]] | music = ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା | cinematography = କାହ୍ନୁ ନନ୍ଦ | editing = ତାପସ ରଞ୍ଜନ ବେହେରା | studio = | distributor = | released = ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ___ । ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ସଙ୍ଗୀତକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ଅଭିନୟ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] 7fkzffqyrq7na7yvnniwbovrttbl09i 595990 595989 2026-06-05T18:51:29Z Ssgapu22 7676 595990 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ganga Jamuna Saraswati}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] | producer = କ୍ଷିରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ | writer = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | screenplay = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | story = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | based on = | narrator = | starring = [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]<br>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<br>[[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା]] | music = ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା | cinematography = କାହ୍ନୁ ନନ୍ଦ | editing = ତାପସ ରଞ୍ଜନ ବେହେରା | studio = | distributor = | released = ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ କ୍ଷୀରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ । ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ଅଭିନୟ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] j483vx1yi0fmkpxhz1qio5hp9fpn0fb 595991 595990 2026-06-05T18:52:45Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟ */ 595991 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ganga Jamuna Saraswati}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] | producer = କ୍ଷିରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ | writer = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | screenplay = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | story = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | based on = | narrator = | starring = [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]<br>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<br>[[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା]] | music = ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା | cinematography = କାହ୍ନୁ ନନ୍ଦ | editing = ତାପସ ରଞ୍ଜନ ବେହେରା | studio = | distributor = | released = ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ କ୍ଷୀରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ । ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ । ଅଙ୍କିତ କୁମାର, ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି, ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା, ଅଭିନବ ସିଂହ ଓ ରଶ୍ମି ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ଅଭିନୟ== * [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] * ଅଙ୍କିତ କୁମାର * ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି * ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] pz2svyqmflb3ogcmqh7nfwpe7qt68vn 595992 595991 2026-06-05T18:54:57Z Ssgapu22 7676 /* ଗୀତ */ 595992 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ganga Jamuna Saraswati}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] | producer = କ୍ଷିରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ | writer = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | screenplay = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | story = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | based on = | narrator = | starring = [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]<br>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<br>[[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା]] | music = ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା | cinematography = କାହ୍ନୁ ନନ୍ଦ | editing = ତାପସ ରଞ୍ଜନ ବେହେରା | studio = | distributor = | released = ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ କ୍ଷୀରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ । ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ । ଅଙ୍କିତ କୁମାର, ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି, ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା, ଅଭିନବ ସିଂହ ଓ ରଶ୍ମି ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ଅଭିନୟ== * [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] * ଅଙ୍କିତ କୁମାର * ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି * ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ | lyrics1 = ନିର୍ମଳ ନାୟକ | length1 = | extra1 = ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ | title2 = ଲାଜ ମୋହିନୀ | lyrics2 = ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା | length2 = | extra2 = ଏସ୍. ଜିତୁ, ପାୟଲ ମହାନ୍ତି | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] f07ec0qic1k4isrz2by3ucx2y6k9p0i 595993 595992 2026-06-05T18:55:29Z Ssgapu22 7676 /* ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ */ 595993 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ganga Jamuna Saraswati}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] | producer = କ୍ଷିରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ | writer = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | screenplay = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | story = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | based on = | narrator = | starring = [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]<br>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<br>[[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା]] | music = ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା | cinematography = କାହ୍ନୁ ନନ୍ଦ | editing = ତାପସ ରଞ୍ଜନ ବେହେରା | studio = | distributor = | released = ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ କ୍ଷୀରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ । ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ । ଅଙ୍କିତ କୁମାର, ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି, ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା, ଅଭିନବ ସିଂହ ଓ ରଶ୍ମି ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ଅଭିନୟ== * [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] * ଅଙ୍କିତ କୁମାର * ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି * ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା । ଗୀତିକାର ନିର୍ମଳ ନାୟକ ଓ ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏସ୍. ଜିତୁ, ପାୟଲ ମହାନ୍ତି, ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ | lyrics1 = ନିର୍ମଳ ନାୟକ | length1 = | extra1 = ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ | title2 = ଲାଜ ମୋହିନୀ | lyrics2 = ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା | length2 = | extra2 = ଏସ୍. ଜିତୁ, ପାୟଲ ମହାନ୍ତି | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] b1aeihtr6s2k9umuqa3zgjixo1mt74r 595994 595993 2026-06-05T18:56:08Z Ssgapu22 7676 595994 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ganga Jamuna Saraswati}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] | producer = କ୍ଷିରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ | writer = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | screenplay = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | story = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | based on = | narrator = | starring = [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]<br>ଅଙ୍କିତ କୁମାର<br>[[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା]] | music = ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା | cinematography = କାହ୍ନୁ ନନ୍ଦ | editing = ତାପସ ରଞ୍ଜନ ବେହେରା | studio = | distributor = | released = ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ କ୍ଷୀରୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ । ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ । ଅଙ୍କିତ କୁମାର, ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି, ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା, ଅଭିନବ ସିଂହ ଓ ରଶ୍ମି ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ତରଙ୍ଗ ଟିଭି ଓ ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍‌ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== * [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] * ଅଙ୍କିତ କୁମାର * ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି * ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପଣ୍ଡା ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା । ଗୀତିକାର ନିର୍ମଳ ନାୟକ ଓ ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏସ୍. ଜିତୁ, ପାୟଲ ମହାନ୍ତି, ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ | lyrics1 = ନିର୍ମଳ ନାୟକ | length1 = | extra1 = ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ | title2 = ଲାଜ ମୋହିନୀ | lyrics2 = ସନ୍ଦୀପ ପଣ୍ଡା | length2 = | extra2 = ଏସ୍. ଜିତୁ, ପାୟଲ ମହାନ୍ତି | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] cc8622egdkth2g4o1gdad1bvtcdge6g 0 100679 595987 2026-06-05T18:49:12Z Ssgapu22 7676 ପୃଷ୍ଠାଟି [[ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ]]‌କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦିଆଗଲା 595987 wikitext text/x-wiki #ଲେଉଟାଣି [[ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ]] ezd0321e9oql8bnv3j1zlz7aw3t5bv3 3 100680 595996 2026-06-05T19:13:20Z Ssgapu22 7676 "{{subst:ସ୍ଵାଗତ|sig=~~~~}}" ନାଆଁରେ ପୃଷ୍ଠାଟିଏ ତିଆରିକଲେ 595996 wikitext text/x-wiki <!-- This comes from the template {{subst:ସ୍ଵାଗତ}} --> <div style="text-align: center; padding: 1em; border: solid 2px #898ee2; background-color: #898ee2; -moz-border-radius: 0px 0px 0 0; -webkit-border-radius: 0px 0px 0 0; border-radius: 0px 0px 0 0;"> <span style="font-size:120%; color:black">'''ଆଦରର Gadadhar Sethi, ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ସ୍ଵାଗତ'''! </div> <div style="align: left; padding: 1em; border: solid 2px black; background-color: #FAEDCB; -moz-border-radius: 0 0 0px 0px; -webkit-border-radius: 0 0 0px 0px; border-radius: 0 0 0px 0px;"> ଆଶା ଆପଣ ଏ ଜ୍ଞାନକୋଷର ପ୍ରସଙ୍ଗସବୁ ପଢ଼ିବେ, ଭୁଲ ପାଇଲେ ସମ୍ପାଦନା କରିବେ ଏବଂ ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଲେଖିବେ । ଜାଣିବେ ଯେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ସମସ୍ତେ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ । ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆମେ "ଉଇକିଆଳି" ଡାକୁ ଓ ଆମେସବୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ । ଲେଖିବା ବାବଦରେ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନିୟମାବଳୀ|'''ନୀତି ନିୟମ''']] ଜାଣନ୍ତୁ । [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ|'''ଏହି ପୃଷ୍ଠାରୁ''']] ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇବେ ଓ କିଛି ଅସୁବିଧା ହେଲେ ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ପଚାରିପାରିବେ । ------- ;ଆଉ କିଛି ଦରକାରୀ ଲିଙ୍କ: {{col-begin}} {{col-2}} * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ତମ୍ଭ|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ବାବଦରେ ମୋଟାମୋଟି ଧାରଣା]]''' * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Article_wizard|ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ତିଆରି ଗଢ଼ିବେ]]''' * '''[[Wikipedia:Sandbox|ପରଖ ଘର]]''' — ସମ୍ପାଦନା ଶିଖିବା ପାଇଁ {{col-2}} * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆଲୋଚନା:ଆଲୋଚନା ସଭା|ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଲୋଚନା]]''' * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଜାଣିବା_କଥା|ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାଣିବା କଥା]]''' {{col-end}} ଧନ୍ୟବାଦ! [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୦:୪୩, ୬ ଜୁନ ୨୦୨୬ (IST)</div> jzyerugzuxnc2myws5xoz02740gvnt0 3 100681 595997 2026-06-05T19:13:21Z Ssgapu22 7676 "{{subst:ସ୍ଵାଗତ|sig=~~~~}}" ନାଆଁରେ ପୃଷ୍ଠାଟିଏ ତିଆରିକଲେ 595997 wikitext text/x-wiki <!-- This comes from the template {{subst:ସ୍ଵାଗତ}} --> <div style="text-align: center; padding: 1em; border: solid 2px #898ee2; background-color: #898ee2; -moz-border-radius: 0px 0px 0 0; -webkit-border-radius: 0px 0px 0 0; border-radius: 0px 0px 0 0;"> <span style="font-size:120%; color:black">'''ଆଦରର ଦିନେଶ କୁମାର, ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ସ୍ଵାଗତ'''! </div> <div style="align: left; padding: 1em; border: solid 2px black; background-color: #FAEDCB; -moz-border-radius: 0 0 0px 0px; -webkit-border-radius: 0 0 0px 0px; border-radius: 0 0 0px 0px;"> ଆଶା ଆପଣ ଏ ଜ୍ଞାନକୋଷର ପ୍ରସଙ୍ଗସବୁ ପଢ଼ିବେ, ଭୁଲ ପାଇଲେ ସମ୍ପାଦନା କରିବେ ଏବଂ ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଲେଖିବେ । ଜାଣିବେ ଯେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ସମସ୍ତେ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ । ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆମେ "ଉଇକିଆଳି" ଡାକୁ ଓ ଆମେସବୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ । ଲେଖିବା ବାବଦରେ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନିୟମାବଳୀ|'''ନୀତି ନିୟମ''']] ଜାଣନ୍ତୁ । [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ|'''ଏହି ପୃଷ୍ଠାରୁ''']] ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇବେ ଓ କିଛି ଅସୁବିଧା ହେଲେ ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ପଚାରିପାରିବେ । ------- ;ଆଉ କିଛି ଦରକାରୀ ଲିଙ୍କ: {{col-begin}} {{col-2}} * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ତମ୍ଭ|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ବାବଦରେ ମୋଟାମୋଟି ଧାରଣା]]''' * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Article_wizard|ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ତିଆରି ଗଢ଼ିବେ]]''' * '''[[Wikipedia:Sandbox|ପରଖ ଘର]]''' — ସମ୍ପାଦନା ଶିଖିବା ପାଇଁ {{col-2}} * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆଲୋଚନା:ଆଲୋଚନା ସଭା|ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଲୋଚନା]]''' * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଜାଣିବା_କଥା|ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାଣିବା କଥା]]''' {{col-end}} ଧନ୍ୟବାଦ! [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୦:୪୩, ୬ ଜୁନ ୨୦୨୬ (IST)</div> 0bi38nx2huf4bpkoyohlhrivg9w7hgu 3 100682 595998 2026-06-05T19:13:22Z Ssgapu22 7676 "{{subst:ସ୍ଵାଗତ|sig=~~~~}}" ନାଆଁରେ ପୃଷ୍ଠାଟିଏ ତିଆରିକଲେ 595998 wikitext text/x-wiki <!-- This comes from the template {{subst:ସ୍ଵାଗତ}} --> <div style="text-align: center; padding: 1em; border: solid 2px #898ee2; background-color: #898ee2; -moz-border-radius: 0px 0px 0 0; -webkit-border-radius: 0px 0px 0 0; border-radius: 0px 0px 0 0;"> <span style="font-size:120%; color:black">'''ଆଦରର Vyursn, ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ସ୍ଵାଗତ'''! </div> <div style="align: left; padding: 1em; border: solid 2px black; background-color: #FAEDCB; -moz-border-radius: 0 0 0px 0px; -webkit-border-radius: 0 0 0px 0px; border-radius: 0 0 0px 0px;"> ଆଶା ଆପଣ ଏ ଜ୍ଞାନକୋଷର ପ୍ରସଙ୍ଗସବୁ ପଢ଼ିବେ, ଭୁଲ ପାଇଲେ ସମ୍ପାଦନା କରିବେ ଏବଂ ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଲେଖିବେ । ଜାଣିବେ ଯେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ସମସ୍ତେ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ । ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆମେ "ଉଇକିଆଳି" ଡାକୁ ଓ ଆମେସବୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ । ଲେଖିବା ବାବଦରେ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନିୟମାବଳୀ|'''ନୀତି ନିୟମ''']] ଜାଣନ୍ତୁ । [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ|'''ଏହି ପୃଷ୍ଠାରୁ''']] ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇବେ ଓ କିଛି ଅସୁବିଧା ହେଲେ ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ପଚାରିପାରିବେ । ------- ;ଆଉ କିଛି ଦରକାରୀ ଲିଙ୍କ: {{col-begin}} {{col-2}} * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ତମ୍ଭ|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ବାବଦରେ ମୋଟାମୋଟି ଧାରଣା]]''' * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Article_wizard|ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ତିଆରି ଗଢ଼ିବେ]]''' * '''[[Wikipedia:Sandbox|ପରଖ ଘର]]''' — ସମ୍ପାଦନା ଶିଖିବା ପାଇଁ {{col-2}} * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆଲୋଚନା:ଆଲୋଚନା ସଭା|ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଲୋଚନା]]''' * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଜାଣିବା_କଥା|ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାଣିବା କଥା]]''' {{col-end}} ଧନ୍ୟବାଦ! [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୦:୪୩, ୬ ଜୁନ ୨୦୨୬ (IST)</div> p6ebuxtcpco74wbsrviiowilqu29bf3 3 100683 595999 2026-06-05T19:13:24Z Ssgapu22 7676 "{{subst:ସ୍ଵାଗତ|sig=~~~~}}" ନାଆଁରେ ପୃଷ୍ଠାଟିଏ ତିଆରିକଲେ 595999 wikitext text/x-wiki <!-- This comes from the template {{subst:ସ୍ଵାଗତ}} --> <div style="text-align: center; padding: 1em; border: solid 2px #898ee2; background-color: #898ee2; -moz-border-radius: 0px 0px 0 0; -webkit-border-radius: 0px 0px 0 0; border-radius: 0px 0px 0 0;"> <span style="font-size:120%; color:black">'''ଆଦରର Omarius257, ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ସ୍ଵାଗତ'''! </div> <div style="align: left; padding: 1em; border: solid 2px black; background-color: #FAEDCB; -moz-border-radius: 0 0 0px 0px; -webkit-border-radius: 0 0 0px 0px; border-radius: 0 0 0px 0px;"> ଆଶା ଆପଣ ଏ ଜ୍ଞାନକୋଷର ପ୍ରସଙ୍ଗସବୁ ପଢ଼ିବେ, ଭୁଲ ପାଇଲେ ସମ୍ପାଦନା କରିବେ ଏବଂ ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଲେଖିବେ । ଜାଣିବେ ଯେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ସମସ୍ତେ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ । ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆମେ "ଉଇକିଆଳି" ଡାକୁ ଓ ଆମେସବୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ । ଲେଖିବା ବାବଦରେ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନିୟମାବଳୀ|'''ନୀତି ନିୟମ''']] ଜାଣନ୍ତୁ । [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ|'''ଏହି ପୃଷ୍ଠାରୁ''']] ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇବେ ଓ କିଛି ଅସୁବିଧା ହେଲେ ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ପଚାରିପାରିବେ । ------- ;ଆଉ କିଛି ଦରକାରୀ ଲିଙ୍କ: {{col-begin}} {{col-2}} * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ତମ୍ଭ|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ବାବଦରେ ମୋଟାମୋଟି ଧାରଣା]]''' * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Article_wizard|ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ତିଆରି ଗଢ଼ିବେ]]''' * '''[[Wikipedia:Sandbox|ପରଖ ଘର]]''' — ସମ୍ପାଦନା ଶିଖିବା ପାଇଁ {{col-2}} * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆଲୋଚନା:ଆଲୋଚନା ସଭା|ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଲୋଚନା]]''' * '''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଜାଣିବା_କଥା|ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାଣିବା କଥା]]''' {{col-end}} ଧନ୍ୟବାଦ! [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୦:୪୩, ୬ ଜୁନ ୨୦୨୬ (IST)</div> ndd8mqpe34emj6vppn29dr3clgjtpmu 0 100684 596018 2026-06-06T10:04:04Z SamyakSamantasinghar 42167 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357377557|Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu]]" 596018 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian state or territory | name = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଲୀ ଏବଂ ଦମନ ଓ ଦିଉ | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | align = center | total_width = 250 | image_style = | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg | alt1 = | image2 = Diu,Gujarat,India (32).jpg | alt2 = | image3 = Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg | alt3 = | image4 = Diu IMG.jpg | alt4 = | image5 = Diu,Gujarat,India (26).jpg | alt5 = | image6 = Naida caves in diu , india.jpg | alt6 = }} | image_caption = From top, left to right: Vanganga Garden, Silvassa; St. Thomas Church, Diu; [[Damanganga]] river, Silvassa; [[Diu Fort]], Diu; St. Paul's Church, Diu; Naida Caves, Diu | type = Union Territory | image_seal = Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg{{!}}class=skin-invert | seal_size = 200 | motto = [[Satyameva Jayate]] (Sanskrit)<br />"Truth alone triumphs"{{force singular}} | image_map = IN-DD (2020).svg | coordinates = {{coord|20.42|N|72.83|E|display=inline,title}} | region = Western India | formation_date4 = 26 January 2020<ref name="auto2">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214745.pdf|title=Data|publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> | capital = Daman, India | largestcity = Silvassa | districts = [[List of districts of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu|3]] | Administrator = [[Praful Khoda Patel]] | Chief_secretary = Amit Singla, IAS | rajya_sabha_seats = N/A | lok_sabha_seats = 2 seats | judiciary = [[Bombay High Court]] | area_total_km2 = 603 | area_rank = 33rd | elevation_m = 8 | elevation_max_m = 425 | elevation_min_m = 0 | population_total = 585,764 | population_as_of = 2011 | population_density = 970 | 0fficial_Langs = [[Hindi]], [[Gujarati language|Gujarati]]<ref>{{cite web |url=http://www.nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf |title=Report of the Commissioner for linguistic minorities: 52nd report (July 2014 to June 2015) |pages=1–100 |publisher=Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171228171523/http://www.nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf |archive-date=28 December 2017}}</ref> | literacy = 87.8%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 13th | iso_code = IN-DH | registration_plate = DD<ref>{{cite web|url=https://1drv.ms/b/s!AoSY7m8bBHQlkxAnCvnuRK7v7Ui2?e=cdtfs9|title=DD Vehicle Registration Mark, Amendment in the Notification No. S.O. 444(E) dated 12th June, 1989|publisher=eGazette of India|access-date=22 January 2020}}</ref> | website = ddd.gov.in }} <references /> la8lcojoz5wtklh5jys6m9e4ag3g2gx 596019 596018 2026-06-06T10:14:19Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596019 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian state or territory | name = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଲୀ ଏବଂ ଦମନ ଓ ଦିଉ | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | align = center | total_width = 250 | image_style = | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg | alt1 = | image2 = Diu,Gujarat,India (32).jpg | alt2 = | image3 = Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg | alt3 = | image4 = Diu IMG.jpg | alt4 = | image5 = Diu,Gujarat,India (26).jpg | alt5 = | image6 = Naida caves in diu , india.jpg | alt6 = }} | image_caption = From top, left to right: Vanganga Garden, Silvassa; St. Thomas Church, Diu; [[Damanganga]] river, Silvassa; [[Diu Fort]], Diu; St. Paul's Church, Diu; Naida Caves, Diu | type = Union Territory | image_seal = Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg{{!}}class=skin-invert | seal_size = 200 | motto = [[Satyameva Jayate]] (Sanskrit)<br />"Truth alone triumphs"{{force singular}} | image_map = IN-DD (2020).svg | coordinates = {{coord|20.42|N|72.83|E|display=inline,title}} | region = Western India | formation_date4 = 26 January 2020<ref name="auto2">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214745.pdf|title=Data|publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> | capital = Daman, India | largestcity = Silvassa | districts = [[List of districts of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu|3]] | Administrator = [[:en:Praful Khoda Patel| ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଦା ପଟେଲ]] | Chief_secretary = ଅମିତ୍ ସିଂଲା, ଭାପ୍ରସେ | rajya_sabha_seats = | lok_sabha_seats = ୨ | judiciary = [[:en:Bombay High Court|ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟ]] | area_total_km2 = ୬୦୩ | area_rank = ୩୩ତମ | elevation_m = ୮ | elevation_max_m = ୪୨୫ | elevation_min_m = ୦ | population_total = ୫,୮୫,୭୬୪ | population_as_of = ୨୦୧୧ | population_density = ୯୭୦ | 0fficial_Langs = [[Hindi]], [[Gujarati language|Gujarati]]<ref>{{cite web |url=http://www.nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf |title=Report of the Commissioner for linguistic minorities: 52nd report (July 2014 to June 2015) |pages=1–100 |publisher=Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171228171523/http://www.nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf |archive-date=28 December 2017}}</ref> | literacy = 87.8%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 13th | iso_code = IN-DH | registration_plate = DD<ref>{{cite web|url=https://1drv.ms/b/s!AoSY7m8bBHQlkxAnCvnuRK7v7Ui2?e=cdtfs9|title=DD Vehicle Registration Mark, Amendment in the Notification No. S.O. 444(E) dated 12th June, 1989|publisher=eGazette of India|access-date=22 January 2020}}</ref> | website = ddd.gov.in }} <references /> q9k6g557wtjs44jd4tx33vuzrifj0i4 596020 596019 2026-06-06T10:14:44Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596020 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | native_name = Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu | settlement_type = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | image_seal = Emblem of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg | motto = ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ | image_map = Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu in India.svg | map_caption = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ଅବସ୍ଥିତି | coordinates = {{coord|20.42|N|72.83|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ଦେଶ | subdivision_name = [[ଭାରତ]] | subdivision_type1 = ଅଞ୍ଚଳ | subdivision_name1 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | established_date = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | seat = [[ଦାମନ]] | largest_city = [[ସିଲଭାସା]] | government_type = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | leader_title = ପ୍ରଶାସକ | leader_name = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | area_total_km2 = ୬୦୩ | elevation_m = ୮ | population_as_of = ୨୦୧୧ | population_total = ୫,୮୫,୭୬୪ | population_density_km2 = auto | timezone = [[ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ]] (IST) | utc_offset = +୫:୩୦ | iso_code = IN-DH | website = {{URL|ddd.gov.in}} }} ri5fh91pgn7dfnm16r3psif97ao9en9 596024 596020 2026-06-06T10:19:16Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596024 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use Indian English|date=June 2016}} {{Use dmy dates|date=September 2020}} {{Infobox settlement | name = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | native_name = Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu | settlement_type = [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]] | image_seal = Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg | seal_size = 150px | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | align = center | total_width = 250 | image_style = | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg | alt1 = | image2 = Diu,Gujarat,India (32).jpg | alt2 = | image3 = Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg | alt3 = | image4 = Diu IMG.jpg | alt4 = | image5 = Diu,Gujarat,India (26).jpg | alt5 = | image6 = Naida caves in diu , india.jpg | alt6 = }} | image_caption = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; [[ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ]], ସିଲଭାସା; [[ଦିଉ ଦୁର୍ଗ]], ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | motto = ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ <br />(ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image_map = IN-DD (2020).svg | coordinates = {{coord|20.42|N|72.83|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ଦେଶ | subdivision_name = [[ଭାରତ]] | subdivision_type1 = ଅଞ୍ଚଳ | subdivision_name1 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | established_title = ଗଠନ | established_date = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦<ref name="auto2">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214745.pdf|title=Data|publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> | seat_type = ରାଜଧାନୀ | seat = [[ଦାମନ]] | seat1_type = ସର୍ବବୃହତ ସହର | seat1 = [[ସିଲଭାସା]] | parts_type = ଜିଲ୍ଲା | parts_style = para | p1 = ୩ | governing_body = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | leader_title = ପ୍ରଶାସକ | leader_name = [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ]] | leader_title1 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | leader_name1 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା, IAS | leader_title2 bjgfg0pujh1xpou2jch03kismhu4hbs 596025 596024 2026-06-06T10:20:31Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596025 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use Indian English|date=June 2016}} {{Use dmy dates|date=September 2020}} {{Infobox settlement | name = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | native_name = Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu | settlement_type = [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]] | image_seal = Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg | seal_size = 150px | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | align = center | total_width = 250 | image_style = | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg | alt1 = | image2 = Diu,Gujarat,India (32).jpg | alt2 = | image3 = Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg | alt3 = | image4 = Diu IMG.jpg | alt4 = | image5 = Diu,Gujarat,India (26).jpg | alt5 = | image6 = Naida caves in diu , india.jpg | alt6 = }} | image_caption = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; [[ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ]], ସିଲଭାସା; [[ଦିଉ ଦୁର୍ଗ]], ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | motto = ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ <br />(ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image_map = IN-DD (2020).svg | coordinates = {{coord|20.42|N|72.83|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ଦେଶ | subdivision_name = [[ଭାରତ]] | subdivision_type1 = ଅଞ୍ଚଳ | subdivision_name1 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | established_title = ଗଠନ | established_date = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦<ref name="auto2">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214745.pdf|title=Data|publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> | seat_type = ରାଜଧାନୀ | seat = [[ଦାମନ]] | seat1_type = ସର୍ବବୃହତ ସହର | seat1 = [[ସିଲଭାସା]] | parts_type = ଜିଲ୍ଲା | parts_style = para | p1 = ୩ | governing_body = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | leader_title = ପ୍ରଶାସକ | leader_name = [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ]] | leader_title1 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | leader_name1 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା, IAS | leader_title2 = ରାଜ୍ୟ ସଭା ଆସନ | leader_name2 = ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ନୁହେଁ | leader_title3 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | leader_name3 = ୨ | leader_title4 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | leader_name4 = [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]] | area_total_km2 = 603 | area_rank = ୩୩ତମ | elevation_m = 8 | elevation_max_m = 425 | elevation_min_m = 0 | population_total = 585764 | population_as_of = ୨୦୧୧ | population_density_km2 = auto | blank_name_sec1 = ସରକାରୀ ଭାଷା | blank_info_sec1 = [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]], [[ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା|ଗୁଜରାଟୀ]]<ref>{{cite web |url=http://www.nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf |title=Report of the Commissioner for linguistic minorities: 52nd report (July 2014 to June 2015) |pages=1–100 |publisher=Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171228171523/http://www.nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf |archive-date=28 December 2017}}</ref> | timezone = [[ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ|IST]] | utc_offset = +୦୫:୩୦ | iso_code = IN-DH | registration_plate = DD<ref>{{cite web|url=https://1drv.ms/b/s!AoSY7m8bBHQlkxAnCvnuRK7v7Ui2?e=cdtfs9|title=DD Vehicle Registration Mark, Amendment in the Notification No. S.O. 444(E) dated 12th June, 1989|publisher=eGazette of India|access-date=22 January 2020}}</ref> | blank1_name_sec1 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | blank1_info_sec1 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) <br/><small>(୨୦୨୪)</small><ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | website = {{URL|ddd.gov.in}} }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]] ଏବଂ [[ଦାମନ ଓ ଦିଉ]]ର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତ ସରକାର]]ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ [[ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତ]]ର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି [[ଦାମନ]] ଏବଂ [[ସିଲଭାସା]] ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। 5vlxk75udm4jnh8rh37jwlmciq18xb4 596027 596025 2026-06-06T10:26:18Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596027 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use Indian English|date=June 2016}} {{Use dmy dates|date=September 2020}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 90%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]] | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = {{multiple image | border = infobox | align = center | total_width = 250 | image_style = | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg | image2 = Diu,Gujarat,India (32).jpg | image3 = Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg | image4 = Diu IMG.jpg | image5 = Diu,Gujarat,India (26).jpg | image6 = Naida caves in diu , india.jpg }} | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = [[ଦାମନ]] | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = [[ସିଲଭାସା]] | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି [[ଦାମନ]] ଏବଂ [[ସିଲଭାସା]] ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। rmp0rl6d9yagoewefyc8yzahxs2ovnf 596028 596027 2026-06-06T10:31:21Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596028 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 90%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]] | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = [[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]] | caption1 = ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = [[ଦାମନ]] | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = [[ସିଲଭାସା]] | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି ଭାରତର ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ। ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଚିତ୍ରଗ୍ୟାଲେରୀ == <gallery mode="packed" heights="150"> File:Diu,Gujarat,India (32).jpg | ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg | ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା File:Diu IMG.jpg | ଦିଉ ଦୁର୍ଗ File:Diu,Gujarat,India (26).jpg | ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ File:Naida caves in diu , india.jpg | ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ </gallery> qacn36lp9983hark0qvmp90b8kkxrmg 596029 596028 2026-06-06T10:34:49Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596029 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use Indian English|date=June 2016}} {{Use dmy dates|date=September 2020}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 90%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଆଧାର == {{reflist}} == ଚିତ୍ରଗ୍ୟାଲେରୀ == <gallery mode="packed" heights="150"> File:Diu,Gujarat,India (32).jpg | ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg | ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା File:Diu IMG.jpg | ଦିଉ ଦୁର୍ଗ File:Diu,Gujarat,India (26).jpg | ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ File:Naida caves in diu , india.jpg | ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ </gallery> fhuyqiapck15dqhynconu27g16ah4mg 596030 596029 2026-06-06T10:35:21Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596030 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use Indian English|date=June 2016}} {{Use dmy dates|date=September 2020}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 110%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଆଧାର == {{reflist}} == ଚିତ୍ରଗ୍ୟାଲେରୀ == <gallery mode="packed" heights="150"> File:Diu,Gujarat,India (32).jpg | ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg | ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା File:Diu IMG.jpg | ଦିଉ ଦୁର୍ଗ File:Diu,Gujarat,India (26).jpg | ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ File:Naida caves in diu , india.jpg | ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ </gallery> pijl7r1y5b5egoxadahon3fhnvmcrxq 596031 596030 2026-06-06T10:35:35Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596031 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use Indian English|date=June 2016}} {{Use dmy dates|date=September 2020}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଆଧାର == {{reflist}} == ଚିତ୍ରଗ୍ୟାଲେରୀ == <gallery mode="packed" heights="150"> File:Diu,Gujarat,India (32).jpg | ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg | ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା File:Diu IMG.jpg | ଦିଉ ଦୁର୍ଗ File:Diu,Gujarat,India (26).jpg | ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ File:Naida caves in diu , india.jpg | ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ </gallery> 14dophb8idgrczxg8dstncb11p3a8yl 596032 596031 2026-06-06T10:35:58Z SamyakSamantasinghar 42167 596032 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use Indian English|date=June 2016}} {{Use dmy dates|date=September 2020}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଆଧାର == {{reflist}} dm996dxf0mx0ia837ncpzpb3ri7kgp7 596033 596032 2026-06-06T10:37:03Z SamyakSamantasinghar 42167 596033 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use Indian English|date=June 2016}} {{Use dmy dates|date=September 2020}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଆଧାର == {{reflist}} ouw77gbunhslzwabsg0pajmzzewvov8 596034 596033 2026-06-06T10:38:43Z SamyakSamantasinghar 42167 596034 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use Indian English|date=June 2016}} {{Use dmy dates|date=September 2020}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ == ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଉଷ୍ମ ଆର୍ଦ୍ର ଜଳବାୟୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରା ସ୍ୱାଭାବିକ ରହିଥାଏ। {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ସାରଣୀ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- ! ମାସ !! ଜାନୁଆରୀ !! ଫେବୃଆରୀ !! ମାର୍ଚ୍ଚ !! ଏପ୍ରିଲ !! ମଇ !! ଜୁନ !! ଜୁଲାଇ !! ଅଗଷ୍ଟ !! ସେପ୍ଟେମ୍ବର !! ଅକ୍ଟୋବର !! ନଭେମ୍ବର !! ଡିସେମ୍ବର |- ! ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- ! ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- ! ବର୍ଷା (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତ୍ୱ === * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ:''' ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। * '''ମୌସୁମୀ:''' ଜୁନରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୁଏ। * '''ଶୀତ ଋତୁ:''' ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଯେତେବେଳେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ରହିଥାଏ। == ଆଧାର == {{reflist}} kknk52so7ugynmohcxinjj27ug5em02 596035 596034 2026-06-06T10:40:20Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596035 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ == ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଉଷ୍ମ ଆର୍ଦ୍ର ଜଳବାୟୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରା ସ୍ୱାଭାବିକ ରହିଥାଏ। {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ସାରଣୀ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- ! ମାସ !! ଜାନୁଆରୀ !! ଫେବୃଆରୀ !! ମାର୍ଚ୍ଚ !! ଏପ୍ରିଲ !! ମଇ !! ଜୁନ !! ଜୁଲାଇ !! ଅଗଷ୍ଟ !! ସେପ୍ଟେମ୍ବର !! ଅକ୍ଟୋବର !! ନଭେମ୍ବର !! ଡିସେମ୍ବର |- ! ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- ! ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- ! ବର୍ଷା (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତ୍ୱ === * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ:''' ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। * '''ମୌସୁମୀ:''' ଜୁନରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୁଏ। * '''ଶୀତ ଋତୁ:''' ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଯେତେବେଳେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ରହିଥାଏ। == ଆଧାର == {{reflist}} m7d0wx2v5fr1v8re5icd53yiiic57hf 596036 596035 2026-06-06T10:41:05Z SamyakSamantasinghar 42167 596036 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'କ୍ରାନ୍ତୀୟ ସାଭାନା' (Tropical Savanna) ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। == ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ == ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ଆଧାର == {{reflist}} lynfelrolbfb97lyiziyr7yl1ryj4q1 596037 596036 2026-06-06T10:41:28Z SamyakSamantasinghar 42167 596037 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'କ୍ରାନ୍ତୀୟ ସାଭାନା' (Tropical Savanna) ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ଆଧାର == {{reflist}} r6ulq27m4gpobr54a6e4hgv4wj378vc 596038 596037 2026-06-06T10:42:11Z SamyakSamantasinghar 42167 596038 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି' (Tropical Savanna) ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ଆଧାର == {{reflist}} f5wbnih20g7wrf0km71t4vabxsva7dt 596039 596038 2026-06-06T10:43:35Z SamyakSamantasinghar 42167 596039 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି' (Tropical Savanna) ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ପ୍ରଶାସନ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ [[ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ]]ର [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୦(୨) ଅନୁଚ୍ଛେଦ|ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୦(୨)]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ। [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|ପ୍ରଶାସକ]] ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। === ଜିଲ୍ଲା ସମୂହ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) |- style="background-color:#E6F2FF;" ! କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା !! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | ୧ || [[ଦାମନ ଜିଲ୍ଲା|ଦାମନ]] || ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦.୭୬ |- | ୨ || [[ଦିଉ ଜିଲ୍ଲା|ଦିଉ]] || ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧.୪୦ |- | ୩ || [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଜିଲ୍ଲା|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]] || ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮.୨୭ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | || ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧.୪୨ |} === ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ପୋଲିସ' ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥାଏ। === ସଂସଦୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ === ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ, [[ଲୋକ ସଭା]]କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁଇଜଣ ସଦସ୍ୟ (ଏମ.ପି.) ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ: * [[ଦାମନ ଓ ଦିଉ (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଦାମନ ଓ ଦିଉ]] * [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]] ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। == ଆଧାର == {{reflist}} kv25y5yuarnseursni7s0glf7n09ise 596040 596039 2026-06-06T10:44:40Z SamyakSamantasinghar 42167 596040 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି' (Tropical Savanna) ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ପ୍ରଶାସନ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ [[ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ]]ର [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୦(୨) ଅନୁଚ୍ଛେଦ|ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୦(୨)]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ। [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|ପ୍ରଶାସକ]] ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। === ଜିଲ୍ଲା ସମୂହ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) |- style="background-color:#E6F2FF;" ! କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା !! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | ୧ || [[ଦାମନ ଜିଲ୍ଲା|ଦାମନ]] || ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦.୭୬ |- | ୨ || [[ଦିଉ ଜିଲ୍ଲା|ଦିଉ]] || ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧.୪୦ |- | ୩ || [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଜିଲ୍ଲା|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]] || ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮.୨୭ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | || ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧.୪୨ |} === ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ପୋଲିସ' ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥାଏ। === ସଂସଦୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ === ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ, [[ଲୋକ ସଭା]]କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁଇଜଣ ସାଂସଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ: * ଦାମନ ଓ ଦିଉ * ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। == ଆଧାର == {{reflist}} 4piyoewydyfhdqwp10h717dxnp8jmcv 596041 596040 2026-06-06T10:46:24Z SamyakSamantasinghar 42167 /* ପ୍ରଶାସନ */ 596041 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି' (Tropical Savanna) ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ପ୍ରଶାସନ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ [[ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ]]ର [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୦(୨) ଅନୁଚ୍ଛେଦ|ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୦(୨)]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ। [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|ପ୍ରଶାସକ]] ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। === ଜିଲ୍ଲା ସମୂହ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) |- style="background-color:#E6F2FF;" ! କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା !! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | ୧ || [[ଡାମନ]]|| ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦.୭୬ |- | ୨ || [[ଦିଉ , ଭାରତ|ଦିଉ]]|| ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧.୪୦ |- | ୩ || [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]|| ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮.୨୭ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | || ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧.୪୨ |} === ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ପୋଲିସ' ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥାଏ। === ସଂସଦୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ === ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ, [[ଲୋକ ସଭା]]କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁଇଜଣ ସାଂସଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ: * ଦାମନ ଓ ଦିଉ * ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। == ଆଧାର == {{reflist}} qpghznmdyqsk8fdh13tkjn4sk3d3oj0 596042 596041 2026-06-06T10:51:07Z SamyakSamantasinghar 42167 SamyakSamantasinghar ପୃଷ୍ଠାଟିକୁ "[[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଲୀ ଏବଂ ଦମନ ଓ ଦିଉ]]"ରୁ "[[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ]]"କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ: ବନାନ ସଂଶୋଧନ 596041 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଦାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଦାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଦାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି' (Tropical Savanna) ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ପ୍ରଶାସନ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ [[ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ]]ର [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୦(୨) ଅନୁଚ୍ଛେଦ|ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୦(୨)]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ। [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|ପ୍ରଶାସକ]] ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। === ଜିଲ୍ଲା ସମୂହ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) |- style="background-color:#E6F2FF;" ! କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା !! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | ୧ || [[ଡାମନ]]|| ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦.୭୬ |- | ୨ || [[ଦିଉ , ଭାରତ|ଦିଉ]]|| ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧.୪୦ |- | ୩ || [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]|| ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮.୨୭ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | || ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧.୪୨ |} === ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ପୋଲିସ' ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥାଏ। === ସଂସଦୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ === ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ, [[ଲୋକ ସଭା]]କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁଇଜଣ ସାଂସଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ: * ଦାମନ ଓ ଦିଉ * ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। == ଆଧାର == {{reflist}} qpghznmdyqsk8fdh13tkjn4sk3d3oj0 596044 596042 2026-06-06T10:52:11Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596044 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସିଲଭାସା; ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ଦମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ସିଲଭାସା; ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ଦିଉ; ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ଦିଉ; ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା, ଦିଉ | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଡାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଡାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଡାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଡାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି' (Tropical Savanna) ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ପ୍ରଶାସନ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ [[ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ]]ର [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୦(୨) ଅନୁଚ୍ଛେଦ|ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୦(୨)]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ। [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|ପ୍ରଶାସକ]] ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। === ଜିଲ୍ଲା ସମୂହ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) |- style="background-color:#E6F2FF;" ! କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା !! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | ୧ || [[ଡାମନ]]|| ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦.୭୬ |- | ୨ || [[ଦିଉ , ଭାରତ|ଦିଉ]]|| ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧.୪୦ |- | ୩ || [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]|| ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮.୨୭ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | || ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧.୪୨ |} === ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ପୋଲିସ' ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥାଏ। === ସଂସଦୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ === ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ, [[ଲୋକ ସଭା]]କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁଇଜଣ ସାଂସଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ: * ଦାମନ ଓ ଦିଉ * ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। == ଆଧାର == {{reflist}} pdwcvg7ocrc8f0mdevt1e8sev59fbf7 596045 596044 2026-06-06T10:54:34Z SamyakSamantasinghar 42167 /* */ 596045 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସନ୍ଥ ଥୋମାସ ଗୀର୍ଜା, ଡାମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ସନ୍ଥ ପଲ୍ ଗୀର୍ଜା, ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଡାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଡାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଡାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଡାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି' (Tropical Savanna) ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ପ୍ରଶାସନ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ [[ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ]]ର [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୦(୨) ଅନୁଚ୍ଛେଦ|ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୦(୨)]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ। [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|ପ୍ରଶାସକ]] ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। === ଜିଲ୍ଲା ସମୂହ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) |- style="background-color:#E6F2FF;" ! କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା !! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | ୧ || [[ଡାମନ]]|| ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦.୭୬ |- | ୨ || [[ଦିଉ , ଭାରତ|ଦିଉ]]|| ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧.୪୦ |- | ୩ || [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]|| ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮.୨୭ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | || ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧.୪୨ |} === ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ପୋଲିସ' ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥାଏ। === ସଂସଦୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ === ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ, [[ଲୋକ ସଭା]]କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁଇଜଣ ସାଂସଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ: * ଦାମନ ଓ ଦିଉ * ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। == ଆଧାର == {{reflist}} 9kqaoo529sa66z3937dgooa4tcy747s 596046 596045 2026-06-06T11:06:20Z SamyakSamantasinghar 42167 596046 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସନ୍ଥ ଥୋମାସ ଗୀର୍ଜା, ଡାମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ସନ୍ଥ ପଲ୍ ଗୀର୍ଜା, ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଡାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଡାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଡାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଡାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି' (Tropical Savanna) ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ବିବରଣୀ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ଗଠନ ଏହାର ଐତିହାସିକ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ମିଶ୍ରଣ ପରେ, ୨୦୧୧ ମସିହାର ଜନଗଣନା ତଥ୍ୟକୁ ଆଧାର କରି ଏକ ସମନ୍ୱିତ ତଥ୍ୟାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।<ref name="FindEasyCensus">{{Cite web |title=Population of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu |url=https://findeasy.in |access-date=6 June 2026 |website=www.findeasy.in}}</ref> === ଧର୍ମ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ। ଇସଲାମ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମ ଭାବରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି। {{Bar chart | title = ଧର୍ମଗତ ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ) | units = % | width = 450 | color = #FF8C00 | label1 = ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ | value1 = 92.51 | label2 = ଇସଲାମ | value2 = 5.49 | label3 = ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ | value3 = 1.35 | label4 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | value4 = 0.65 }} === ଭାଷା === ଭାଷାଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ। ଦାମନ ଓ ଦିଉରେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାର ପ୍ରଭାବ ସର୍ବାଧିକ ରହିଥିବାବେଳେ, ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭିଲି ଏବଂ ଭିଲୋଡ଼ି ଭଳି ଆଦିବାସୀ ଭାଷାମାନ ପ୍ରଚଳିତ।<ref name="GovGlance">{{Cite web |title=UT Administration: At a Glance |url=https://ddd.gov.in/ut-at-a-glance/ |access-date=6 June 2026 |website=ddd.gov.in}}</ref> {{Bar chart | title = ପ୍ରଚଳିତ ଭାଷା (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ) | units = % | width = 450 | color = #4682B4 | label1 = ଭିଲି / ଭିଲୋଡ଼ି | value1 = 37.3 | label2 = ହିନ୍ଦୀ | value2 = 26.2 | label3 = ଗୁଜରାଟୀ | value3 = 21.5 | label4 = ମରାଠୀ | value4 = 7.0 | label5 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | value5 = 8.0 }} == ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ସାରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାୱାରୀ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିବରଣୀ |- style="background-color:#E6F2FF;" ! ଜିଲ୍ଲା ! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) ! ଜନସଂଖ୍ୟା ! ଜନଘନତ୍ୱ (ବର୍ଗ କି.ମି. ପିଛା) |- | [[ଦାମନ ଜିଲ୍ଲା|ଦାମନ]] || ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦ |- | [[ଦିଉ ଜିଲ୍ଲା|ଦିଉ]] || ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧ |- | [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଜିଲ୍ଲା|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]] || ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧ |} == ପ୍ରଶାସନ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ [[ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ]]ର [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୦(୨) ଅନୁଚ୍ଛେଦ|ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୦(୨)]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ। [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|ପ୍ରଶାସକ]] ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। === ଜିଲ୍ଲା ସମୂହ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) |- style="background-color:#E6F2FF;" ! କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା !! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | ୧ || [[ଡାମନ]]|| ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦.୭୬ |- | ୨ || [[ଦିଉ , ଭାରତ|ଦିଉ]]|| ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧.୪୦ |- | ୩ || [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]|| ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮.୨୭ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | || ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧.୪୨ |} === ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ପୋଲିସ' ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥାଏ। === ସଂସଦୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ === ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ, [[ଲୋକ ସଭା]]କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁଇଜଣ ସାଂସଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ: * ଦାମନ ଓ ଦିଉ * ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। == ଆଧାର == {{reflist}} a8xorp5jpq8gztb9972djd6r3s650pq 596047 596046 2026-06-06T11:06:58Z SamyakSamantasinghar 42167 596047 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସନ୍ଥ ଥୋମାସ ଗୀର୍ଜା, ଡାମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ସନ୍ଥ ପଲ୍ ଗୀର୍ଜା, ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଡାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଡାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଡାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଡାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି' (Tropical Savanna) ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ବିବରଣୀ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ଗଠନ ଏହାର ଐତିହାସିକ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ମିଶ୍ରଣ ପରେ, ୨୦୧୧ ମସିହାର ଜନଗଣନା ତଥ୍ୟକୁ ଆଧାର କରି ଏକ ସମନ୍ୱିତ ତଥ୍ୟାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।<ref name="FindEasyCensus">{{Cite web |title=Population of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu |url=https://findeasy.in |access-date=6 June 2026 |website=www.findeasy.in}}</ref> === ଧର୍ମ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ। ଇସଲାମ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମ ଭାବରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି। {{Bar chart | title = ଧର୍ମଗତ ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ) | units = % | width = 450 | color = #FF8C00 | label1 = ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ | value1 = 92.51 | label2 = ଇସଲାମ | value2 = 5.49 | label3 = ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ | value3 = 1.35 | label4 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | value4 = 0.65 }} === ଭାଷା === ଭାଷାଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ। ଦାମନ ଓ ଦିଉରେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାର ପ୍ରଭାବ ସର୍ବାଧିକ ରହିଥିବାବେଳେ, ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭିଲି ଏବଂ ଭିଲୋଡ଼ି ଭଳି ଆଦିବାସୀ ଭାଷାମାନ ପ୍ରଚଳିତ।<ref name="GovGlance">{{Cite web |title=UT Administration: At a Glance |url=https://ddd.gov.in/ut-at-a-glance/ |access-date=6 June 2026 |website=ddd.gov.in}}</ref> {{Bar chart | title = ପ୍ରଚଳିତ ଭାଷା (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ) | units = % | width = 450 | color = #4682B4 | label1 = ଭିଲି / ଭିଲୋଡ଼ି | value1 = 37.3 | label2 = ହିନ୍ଦୀ | value2 = 26.2 | label3 = ଗୁଜରାଟୀ | value3 = 21.5 | label4 = ମରାଠୀ | value4 = 7.0 | label5 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | value5 = 8.0 }} === ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ସାରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) === {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାୱାରୀ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିବରଣୀ |- style="background-color:#E6F2FF;" ! ଜିଲ୍ଲା ! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) ! ଜନସଂଖ୍ୟା ! ଜନଘନତ୍ୱ (ବର୍ଗ କି.ମି. ପିଛା) |- | [[ଦାମନ ଜିଲ୍ଲା|ଦାମନ]] || ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦ |- | [[ଦିଉ ଜିଲ୍ଲା|ଦିଉ]] || ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧ |- | [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଜିଲ୍ଲା|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]] || ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧ |} == ପ୍ରଶାସନ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ [[ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ]]ର [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୦(୨) ଅନୁଚ୍ଛେଦ|ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୦(୨)]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ। [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|ପ୍ରଶାସକ]] ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। === ଜିଲ୍ଲା ସମୂହ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) |- style="background-color:#E6F2FF;" ! କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା !! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | ୧ || [[ଡାମନ]]|| ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦.୭୬ |- | ୨ || [[ଦିଉ , ଭାରତ|ଦିଉ]]|| ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧.୪୦ |- | ୩ || [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]|| ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮.୨୭ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | || ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧.୪୨ |} === ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ପୋଲିସ' ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥାଏ। === ସଂସଦୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ === ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ, [[ଲୋକ ସଭା]]କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁଇଜଣ ସାଂସଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ: * ଦାମନ ଓ ଦିଉ * ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। == ଆଧାର == {{reflist}} g6468sqhghdeqzryznzpipf0ela8dy4 596048 596047 2026-06-06T11:07:13Z SamyakSamantasinghar 42167 596048 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସନ୍ଥ ଥୋମାସ ଗୀର୍ଜା, ଡାମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ସନ୍ଥ ପଲ୍ ଗୀର୍ଜା, ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଡାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଡାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଡାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଡାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି' (Tropical Savanna) ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ବିବରଣୀ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ଗଠନ ଏହାର ଐତିହାସିକ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ମିଶ୍ରଣ ପରେ, ୨୦୧୧ ମସିହାର ଜନଗଣନା ତଥ୍ୟକୁ ଆଧାର କରି ଏକ ସମନ୍ୱିତ ତଥ୍ୟାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।<ref name="FindEasyCensus">{{Cite web |title=Population of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu |url=https://findeasy.in |access-date=6 June 2026 |website=www.findeasy.in}}</ref> === ଧର୍ମ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ। ଇସଲାମ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମ ଭାବରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି। {{Bar chart | title = ଧର୍ମଗତ ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ) | units = % | width = 450 | color = #FF8C00 | label1 = ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ | value1 = 92.51 | label2 = ଇସଲାମ | value2 = 5.49 | label3 = ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ | value3 = 1.35 | label4 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | value4 = 0.65 }} === ଭାଷା === ଭାଷାଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ। ଦାମନ ଓ ଦିଉରେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାର ପ୍ରଭାବ ସର୍ବାଧିକ ରହିଥିବାବେଳେ, ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭିଲି ଏବଂ ଭିଲୋଡ଼ି ଭଳି ଆଦିବାସୀ ଭାଷାମାନ ପ୍ରଚଳିତ।<ref name="GovGlance">{{Cite web |title=UT Administration: At a Glance |url=https://ddd.gov.in/ut-at-a-glance/ |access-date=6 June 2026 |website=ddd.gov.in}}</ref> {{Bar chart | title = ପ୍ରଚଳିତ ଭାଷା (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ) | units = % | width = 450 | color = #4682B4 | label1 = ଭିଲି / ଭିଲୋଡ଼ି | value1 = 37.3 | label2 = ହିନ୍ଦୀ | value2 = 26.2 | label3 = ଗୁଜରାଟୀ | value3 = 21.5 | label4 = ମରାଠୀ | value4 = 7.0 | label5 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | value5 = 8.0 }} == ପ୍ରଶାସନ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ [[ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ]]ର [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୦(୨) ଅନୁଚ୍ଛେଦ|ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୦(୨)]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ। [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|ପ୍ରଶାସକ]] ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। === ଜିଲ୍ଲା ସମୂହ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) |- style="background-color:#E6F2FF;" ! କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା !! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | ୧ || [[ଡାମନ]]|| ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦.୭୬ |- | ୨ || [[ଦିଉ , ଭାରତ|ଦିଉ]]|| ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧.୪୦ |- | ୩ || [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]|| ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮.୨୭ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | || ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧.୪୨ |} === ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ପୋଲିସ' ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥାଏ। === ସଂସଦୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ === ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ, [[ଲୋକ ସଭା]]କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁଇଜଣ ସାଂସଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ: * ଦାମନ ଓ ଦିଉ * ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। == ଆଧାର == {{reflist}} ig42idja9j6tjrqvm2aq7nro4yhbaq4 596049 596048 2026-06-06T11:07:48Z SamyakSamantasinghar 42167 596049 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସନ୍ଥ ଥୋମାସ ଗୀର୍ଜା, ଡାମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ସନ୍ଥ ପଲ୍ ଗୀର୍ଜା, ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଡାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଡାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଡାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଡାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ '''କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି''' ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ବିବରଣୀ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ଗଠନ ଏହାର ଐତିହାସିକ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ମିଶ୍ରଣ ପରେ, ୨୦୧୧ ମସିହାର ଜନଗଣନା ତଥ୍ୟକୁ ଆଧାର କରି ଏକ ସମନ୍ୱିତ ତଥ୍ୟାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।<ref name="FindEasyCensus">{{Cite web |title=Population of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu |url=https://findeasy.in |access-date=6 June 2026 |website=www.findeasy.in}}</ref> === ଧର୍ମ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ। ଇସଲାମ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମ ଭାବରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି। {{Bar chart | title = ଧର୍ମଗତ ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ) | units = % | width = 450 | color = #FF8C00 | label1 = ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ | value1 = 92.51 | label2 = ଇସଲାମ | value2 = 5.49 | label3 = ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ | value3 = 1.35 | label4 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | value4 = 0.65 }} === ଭାଷା === ଭାଷାଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ। ଦାମନ ଓ ଦିଉରେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାର ପ୍ରଭାବ ସର୍ବାଧିକ ରହିଥିବାବେଳେ, ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭିଲି ଏବଂ ଭିଲୋଡ଼ି ଭଳି ଆଦିବାସୀ ଭାଷାମାନ ପ୍ରଚଳିତ।<ref name="GovGlance">{{Cite web |title=UT Administration: At a Glance |url=https://ddd.gov.in/ut-at-a-glance/ |access-date=6 June 2026 |website=ddd.gov.in}}</ref> {{Bar chart | title = ପ୍ରଚଳିତ ଭାଷା (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ) | units = % | width = 450 | color = #4682B4 | label1 = ଭିଲି / ଭିଲୋଡ଼ି | value1 = 37.3 | label2 = ହିନ୍ଦୀ | value2 = 26.2 | label3 = ଗୁଜରାଟୀ | value3 = 21.5 | label4 = ମରାଠୀ | value4 = 7.0 | label5 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | value5 = 8.0 }} == ପ୍ରଶାସନ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ [[ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ]]ର [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୦(୨) ଅନୁଚ୍ଛେଦ|ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୦(୨)]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ। [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|ପ୍ରଶାସକ]] ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। === ଜିଲ୍ଲା ସମୂହ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) |- style="background-color:#E6F2FF;" ! କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା !! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | ୧ || [[ଡାମନ]]|| ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦.୭୬ |- | ୨ || [[ଦିଉ , ଭାରତ|ଦିଉ]]|| ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧.୪୦ |- | ୩ || [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]|| ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮.୨୭ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | || ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧.୪୨ |} === ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ପୋଲିସ' ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥାଏ। === ସଂସଦୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ === ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ, [[ଲୋକ ସଭା]]କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁଇଜଣ ସାଂସଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ: * ଦାମନ ଓ ଦିଉ * ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। == ଆଧାର == {{reflist}} jpacp4frtp70ul440h1inba1nx0x7lj 596050 596049 2026-06-06T11:10:04Z SamyakSamantasinghar 42167 /* ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ବିବରଣୀ */ 596050 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସନ୍ଥ ଥୋମାସ ଗୀର୍ଜା, ଡାମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ସନ୍ଥ ପଲ୍ ଗୀର୍ଜା, ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଡାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଡାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଡାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଡାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ '''କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି''' ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ବିବରଣୀ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ଗଠନ ଏହାର ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଆଧାରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ତଥ୍ୟାବଳୀ ଅଞ୍ଚଳର ଧର୍ମଗତ ଏବଂ ଭାଷାଗତ ବିବିଧତାକୁ ଦର୍ଶାଏ। === ଧର୍ମଗତ ବିଭାଜନ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ। ତଳ ସାରଣୀରେ ଏହାର ବିଭାଜନକୁ ବାର୍ ଚାର୍ଟ (Bar Chart) ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଗଲା: {| style="width:100%; border-collapse:collapse; background:transparent;" | style="width:25%; padding: 5px;" | ହିନ୍ଦୁ: ୯୨.୫୧% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#FF8C00; width:92.51%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ମୁସଲିମ: ୫.୪୯% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#2E8B57; width:5.49%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ: ୧.୩୫% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#4682B4; width:1.35%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ଅନ୍ୟାନ୍ୟ: ୦.୬୫% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#808080; width:0.65%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |} === ଭାଷାଗତ ବିବରଣୀ === ଭାଷାଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ। ଦାମନ ଓ ଦିଉରେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାର ପ୍ରଭାବ ସର୍ବାଧିକ ରହିଥିବାବେଳେ, ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀରେ ଆଦିବାସୀ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ବହୁଳ ପ୍ରଚଳନ ରହିଛି। {| style="width:100%; border-collapse:collapse; background:transparent;" | style="width:25%; padding: 5px;" | ଭିଲି/ଭିଲୋଡ଼ି: ୩୭.୩% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#DAA520; width:37.3%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ହିନ୍ଦୀ: ୨୬.୨% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#87CEEB; width:26.2%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ଗୁଜରାଟୀ: ୨୧.୫% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#DC143C; width:21.5%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ମରାଠୀ: ୭.୦% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#9370DB; width:7.0%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ଅନ୍ୟାନ୍ୟ: ୮.୦% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#A9A9A9; width:8.0%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |} == ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ସାରଣୀ (୨୦୧୧) == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାୱାରୀ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିବରଣୀ |- style="background-color:#E6F2FF;" ! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | [[ଦାମନ ଜିଲ୍ଲା|ଦାମନ]] || ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦ |- | [[ଦିଉ ଜିଲ୍ଲା|ଦିଉ]] || ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧ |- | [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଜିଲ୍ଲା|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]] || ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧ |} == ପ୍ରଶାସନ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ [[ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ]]ର [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୦(୨) ଅନୁଚ୍ଛେଦ|ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୦(୨)]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ। [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|ପ୍ରଶାସକ]] ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। === ଜିଲ୍ଲା ସମୂହ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) |- style="background-color:#E6F2FF;" ! କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା !! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | ୧ || [[ଡାମନ]]|| ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦.୭୬ |- | ୨ || [[ଦିଉ , ଭାରତ|ଦିଉ]]|| ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧.୪୦ |- | ୩ || [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]|| ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮.୨୭ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | || ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧.୪୨ |} === ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ପୋଲିସ' ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥାଏ। === ସଂସଦୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ === ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ, [[ଲୋକ ସଭା]]କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁଇଜଣ ସାଂସଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ: * ଦାମନ ଓ ଦିଉ * ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। == ଆଧାର == {{reflist}} fhna07oxe4hchhzqzkp376zmiauxllp 596051 596050 2026-06-06T11:10:14Z SamyakSamantasinghar 42167 596051 wikitext text/x-wiki {{Short description|ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox | bodystyle = width: 22em; font-size: 100%; text-align: left; | title = ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ | titleclass = summary | subheader = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | subheaderstyle = font-weight: bold; background-color: #cddeff; padding: 0.2em; | image1 = <table style="border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto; background:transparent; line-height:0; width:250px;"><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Vanganga Garden, Silvassa (32345632184).jpg|250px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (32).jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Dadra and Nagar Haveli Silvassa.jpg|124px]]</td></tr><tr><td style="padding:1px;">[[File:Diu IMG.jpg|124px]]</td><td style="padding:1px;">[[File:Diu,Gujarat,India (26).jpg|124px]]</td></tr><tr><td colspan="2" style="padding:1px;">[[File:Naida caves in diu , india.jpg|250px]]</td></tr></table> | caption1 = ଉପରୁ, ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ: ବନଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ୟାନ, ସନ୍ଥ ଥୋମାସ ଗୀର୍ଜା, ଡାମନଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ଦିଉ ଦୁର୍ଗ, ସନ୍ଥ ପଲ୍ ଗୀର୍ଜା, ନାଇଡା ଗୁମ୍ଫା | image2 = [[File:Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|120px]] | caption2 = '''ସରକାରୀ ମୋହର'''<br/>ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ: ''ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ'' (ସତ୍ୟର ହିଁ ବିଜୟ ହୁଏ) | image3 = [[File:IN-DD (2020).svg|250px]] | caption3 = ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତି | headerstyle = background-color: #cddeff; font-weight: bold; text-align: center; | header1 = ସାଧାରଣ ସୂଚନା | label2 = ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା | data2 = ୨୦.୪୨° ଉତ୍ତର, ୭୨.୮୩° ପୂର୍ବ | label3 = ଦେଶ | data3 = [[ଭାରତ]] | label4 = ଅଞ୍ଚଳ | data4 = ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ | label5 = ଗଠନ | data5 = ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | label6 = ରାଜଧାନୀ | data6 = ଡାମନ | label7 = ସର୍ବବୃହତ ସହର | data7 = ସିଲଭାସା | label8 = ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା | data8 = ୩ | header9 = ପ୍ରଶାସନ | label10 = ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା | data10 = କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ | label11 = ପ୍ରଶାସକ | data11 = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଖୋଡ଼ା ପଟେଲ | label12 = ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ | data12 = ଅମିତ ସିଙ୍ଗଲା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.) | label13 = ଲୋକ ସଭା ଆସନ | data13 = ୨ | label14 = ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | data14 = ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | header15 = ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ | label16 = ସମୁଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | data16 = ୬୦୩ ବର୍ଗ କି.ମି. (୨୩୩ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) | label17 = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାନ୍ୟତା | data17 = ୩୩ତମ | label18 = ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା | data18 = ୮ ମିଟର | label19 = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା | data19 = ୪୨୫ ମିଟର | header20 = ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୧୧) | label21 = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା | data21 = ୫,୮୫,୭୬୪ | label22 = ଘନତ୍ୱ | data22 = ୯୭୦ / ବର୍ଗ କି.ମି. | header23 = ଅନ୍ୟାନ୍ୟ | label24 = ସରକାରୀ ଭାଷା | data24 = ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ | label25 = ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | data25 = ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) (+୦୫:୩୦) | label26 = ଆଇ.ଏସ.ଓ. କୋଡ୍ (ISO) | data26 = IN-DH | label27 = ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ | data27 = DD | label28 = ସାକ୍ଷରତା ହାର | data28 = ୮୭.୮% (୧୩ତମ) | label29 = ୱେବସାଇଟ୍ | data29 = [https://ddd.gov.in ddd.gov.in] }} '''ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ''' ହେଉଛି [[ଭାରତ]]ର ଏକ [[କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ]]।<ref name="Dutta">{{cite web|url=https://theprint.in/india/there-will-be-one-ut-less-as-modi-govt-plans-to-merge-dadra-nagar-haveli-and-daman-diu/261056/|title=There will be one UT less as Modi govt plans to merge Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu|first=Amrita Nayak|last=Dutta|date=10 July 2019|access-date=31 January 2020}}</ref><ref name="egazette.nic.in">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/214565.pdf |title=Data |publisher=egazette.nic.in |access-date=9 June 2020}}</ref> ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଦୁଇଟି ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ଏହି ନୂତନ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମିଶ୍ରଣର ଯୋଜନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରୁ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.devdiscourse.com/article/national/754685-govt-plans-to-merge-2-uts----daman-and-diu-dadra-and-nagar-haveli |title = Govt plans to merge 2 UTs -- Daman and Diu, Dadra and Nagar Haveli}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/366_2019_LS_Eng.pdf |title=Data |publisher=164.100.47.4 |access-date=9 June 2020}}</ref> ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ଚାରୋଟି ପୃଥକ ଭୌଗୋଳିକ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ: ଦାଦ୍ରା, ନଗର ହବେଳୀ, ଡାମନ ଏବଂ ଦିଉ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଚାରୋଟି ଯାକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାରତର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା ଏବଂ ଗୋଆର ପାଣାଜୀ ଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ମିଳିତ ରାଜଧାନୀ ରହିଥିଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗୋଆର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଗୋଆକୁ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଆ, ଡାମନ ଓ ଦିଉକୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏଁ ଏକାଠି ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଡାମନ ଏବଂ ସିଲଭାସା ହେଉଛି ସର୍ବବୃହତ ସହର। == ଇତିହାସ == [[File:Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg|left|400px|thumb|ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ମାନଚିତ୍ର: ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି।]] ଦାମନ ଓ ଦିଉ ୧୫୨୦ ଦଶକରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ରହିଆସିଥିଲା। ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ୧୭୭୯ ମସିହାରୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଏବଂ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୧ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ହୋଇଥିବା 'କାର୍ନେସନ ବିପ୍ଳବ' (Carnation Revolution) ପରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=Indian states since 1947|newspaper=World Statesmen|access-date=31 January 2020}}</ref> ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ 'ଗୋଆ, ଦାମନ ଓ ଦିଉ' କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ [[ଗୋଆ]]କୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଭୟ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୯' କୁ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଥିରେ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref name="egazette.nic.in"/><ref name="auto"/> ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ ହିଁ ପ୍ରଶାସକ ଏବଂ ସମାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଏହି ନୂତନ ମିଳିତ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ [[ଦାମନ]] ସହରକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Dutta"/> ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂତନ ଆଇନଟି ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦେଶରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="auto2"/> == ଭୂଗୋଳ == [[File:DadraAndNagarHaveliAndDamanAndDiu2024OSM.png|thumb|left|ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର।]] ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: * '''ଦାଦ୍ରା:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ। * '''ନଗର ହବେଳୀ:''' ଏହା ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାଘଭାଲ ଗ୍ରାମ ନାମକ ଗୁଜରାଟର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/4-gujarat-villages-will-no-more-be-dry/articleshow/89004297.cms|title=4 Gujarat villages will no more be dry |website=The Times of India |date=20 January 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> * '''ଦାମନ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା। * '''ଦିଉ:''' ଗୁଜରାଟର ଦକ୍ଷିଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଦାମ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି।<ref>{{Cite news|title=Holiday in Dadra & Nagar Haveli, Daman & Diu: Here’s all you need to know to plan a vacation there|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/spend/holiday-in-dadra-nagar-haveli-daman-diu-heres-all-you-need-to-know-to-plan-a-vacation-there/articleshow/118798979.cms?from=mdr|work=The Economic Times|date=2025-03-10|access-date=2025-11-27}}</ref> == ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ '''କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି''' ଜଳବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ। ଆରବ ସାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହା ବର୍ଷସାରା ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। === ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ === {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border-collapse:collapse;" |+ ଦାମନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ (ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହାରାହାରି) |- style="background-color:#e6f2ff;" ! ମାସ ! ଜାନୁ ! ଫେବୃ ! ମାର୍ଚ୍ଚ ! ଏପ୍ରି ! ମଇ ! ଜୁନ୍ ! ଜୁଲାଇ ! ଅଗଷ୍ଟ ! ସେପ୍ଟେ ! ଅକ୍ଟୋ ! ନଭେ ! ଡିସେ |- | style="background-color:#fff0f0;" | ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୨୮ || ୨୯ || ୩୧ || ୩୩ || ୩୪ || ୩୩ || ୩୦ || ୨୯ || ୩୦ || ୩୨ || ୩୧ || ୨୯ |- | style="background-color:#f0f9ff;" | ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା (°C) | ୧୬ || ୧୭ || ୨୦ || ୨୩ || ୨୬ || ୨୬ || ୨୫ || ୨୫ || ୨୪ || ୨୨ || ୧୯ || ୧୭ |- | style="background-color:#f0fff0;" | ହାରାହାରି ବର୍ଷାପାତ (ମିମି) | ୦ || ୦ || ୧ || ୧ || ୧୫ || ୩୫୦ || ୬୫୦ || ୫୦୦ || ୨୫୦ || ୮୦ || ୧୫ || ୨ |} <small>''ଉତ୍ସ: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ତଥ୍ୟାବଳୀ''</small> === ଋତୁଚକ୍ର ଓ ଜଳବାୟୁର ବିଶେଷତା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: * '''ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ (ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମଇ):''' ଏହି ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୁଦ୍ର ପବନ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ। * '''ମୌସୁମୀ ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର):''' ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷାପାତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ, ଯାହା କୃଷି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। * '''ଶୀତ ଋତୁ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ):''' ଏହି ସମୟରେ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆରାମଦାୟକ ଓ ଶୁଷ୍କ ରହିଥାଏ। ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ। === ପାଣିପାଗ ପ୍ରଭାବ === ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମୟିକ ଭାବେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ ଲଘୁଚାପଜନିତ ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବନୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। == ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ବିବରଣୀ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ଗଠନ ଏହାର ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଆଧାରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ତଥ୍ୟାବଳୀ ଅଞ୍ଚଳର ଧର୍ମଗତ ଏବଂ ଭାଷାଗତ ବିବିଧତାକୁ ଦର୍ଶାଏ। === ଧର୍ମଗତ ବିଭାଜନ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ। ତଳ ସାରଣୀରେ ଏହାର ବିଭାଜନକୁ ବାର୍ ଚାର୍ଟ (Bar Chart) ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଗଲା: {| style="width:100%; border-collapse:collapse; background:transparent;" | style="width:25%; padding: 5px;" | ହିନ୍ଦୁ: ୯୨.୫୧% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#FF8C00; width:92.51%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ମୁସଲିମ: ୫.୪୯% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#2E8B57; width:5.49%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ: ୧.୩୫% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#4682B4; width:1.35%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ଅନ୍ୟାନ୍ୟ: ୦.୬୫% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#808080; width:0.65%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |} === ଭାଷାଗତ ବିବରଣୀ === ଭାଷାଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ। ଦାମନ ଓ ଦିଉରେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାର ପ୍ରଭାବ ସର୍ବାଧିକ ରହିଥିବାବେଳେ, ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀରେ ଆଦିବାସୀ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ବହୁଳ ପ୍ରଚଳନ ରହିଛି। {| style="width:100%; border-collapse:collapse; background:transparent;" | style="width:25%; padding: 5px;" | ଭିଲି/ଭିଲୋଡ଼ି: ୩୭.୩% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#DAA520; width:37.3%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ହିନ୍ଦୀ: ୨୬.୨% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#87CEEB; width:26.2%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ଗୁଜରାଟୀ: ୨୧.୫% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#DC143C; width:21.5%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ମରାଠୀ: ୭.୦% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#9370DB; width:7.0%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |- | style="width:25%; padding: 5px;" | ଅନ୍ୟାନ୍ୟ: ୮.୦% | style="width:75%; padding: 5px;" | <div style="background-color:#A9A9A9; width:8.0%; height:20px; border-radius:3px;"></div> |} == ପ୍ରଶାସନ == ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ [[ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ]]ର [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୦(୨) ଅନୁଚ୍ଛେଦ|ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୦(୨)]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ। [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଜଣେ [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉର ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|ପ୍ରଶାସକ]] ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। === ଜିଲ୍ଲା ସମୂହ === ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; border-collapse:collapse;" |+ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ (୨୦୧୧ ଜନଗଣନା) |- style="background-color:#E6F2FF;" ! କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା !! ଜିଲ୍ଲା !! କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (ବର୍ଗ କି.ମି.) !! ଜନସଂଖ୍ୟା !! ଜନଘନତ୍ୱ (ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.) |- | ୧ || [[ଡାମନ]]|| ୭୨ || ୧,୯୦,୮୫୫ || ୨,୬୫୦.୭୬ |- | ୨ || [[ଦିଉ , ଭାରତ|ଦିଉ]]|| ୪୦ || ୫୨,୦୫୬ || ୧,୩୦୧.୪୦ |- | ୩ || [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ]]|| ୪୯୧ || ୩,୪୨,୮୫୩ || ୬୯୮.୨୭ |- style="font-weight:bold; background-color:#EAEDED;" | || ସର୍ବମୋଟ || ୬୦୩ || ୫,୮୫,୭୬୪ || ୯୭୧.୪୨ |} === ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା === ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ 'ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଦାମନ ଓ ଦିଉ ପୋଲିସ' ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଟି [[ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥାଏ। === ସଂସଦୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ === ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ, [[ଲୋକ ସଭା]]କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁଇଜଣ ସାଂସଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବିଭକ୍ତ: * ଦାମନ ଓ ଦିଉ * ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। == ଆଧାର == {{reflist}} 3vp4httfojpne86bskb2glr1udxmk3h 0 100685 596043 2026-06-06T10:51:07Z SamyakSamantasinghar 42167 SamyakSamantasinghar ପୃଷ୍ଠାଟିକୁ "[[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଲୀ ଏବଂ ଦମନ ଓ ଦିଉ]]"ରୁ "[[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ]]"କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ: ବନାନ ସଂଶୋଧନ 596043 wikitext text/x-wiki #ଲେଉଟାଣି [[ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ ଏବଂ ଡାମନ ଓ ଦିଉ]] tljrrvedi8gjci9f2phna62qp7u8091