ଓପନ-ସୋର୍ସ ସଫ୍ଟୱେର

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="or">
  <siteinfo>
    <sitename>ଉଇକିପିଡ଼ିଆ</sitename>
    <dbname>orwiki</dbname>
    <base>https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%AA%E0%AD%8D%E0%AC%B0%E0%AC%A7%E0%AC%BE%E0%AC%A8_%E0%AC%AA%E0%AD%83%E0%AC%B7%E0%AD%8D%E0%AC%A0%E0%AC%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.18</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ମାଧ୍ୟମ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ବିଶେଷ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ବ୍ୟବହାରକାରୀ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ଉଇକିପିଡ଼ିଆ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ଫାଇଲ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ଫାଇଲ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ମିଡ଼ିଆଉଇକି</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ମିଡ଼ିଆଉଇକି ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ଛାଞ୍ଚ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ଛାଞ୍ଚ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ସହଯୋଗ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ସହଯୋଗ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ଶ୍ରେଣୀ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ଶ୍ରେଣୀ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ପୋର୍ଟାଲ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ପୋର୍ଟାଲ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ମଡ୍ୟୁଲ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ମଡ୍ୟୁଲ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
      <namespace key="2600" case="first-letter">ବିଷୟ</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ଓପନ-ସୋର୍ସ ସଫ୍ଟୱେର</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7325</id>
    <revision>
      <id>601752</id>
      <parentid>600199</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T22:07:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>601752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6311" sha1="ooz84819qjfh8tnrsonzz6p2vd97zx7" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Open-source software}}
[[ଫାଇଲ:Open Source Initiative.svg|thumb|[[ଓପନ ସୋର୍ସ ଉଦ୍ୟମ]]ର ଲୋଗୋ]]
'''ଓପନ ସୋର୍ସ ସଫ୍ଟବେର''' ('''OSS''') ଗୋଟିଏ [[ସଫ୍ଟୱେର|କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସଫ୍ଟୱେର]] ଯାହା ସୋର୍ସ-କୋଡ଼ ସହ ମିଳିଥାଏ ଓ କେତେଗୋଟି ଅଧିକାର ଏକ [[ସଫ୍ଟବେର ଲାଇସେନ୍ସ]] ଭିତରେ [[କପିରାଇଟ]] ପାଇଁ ସାଇତାହୋଇଥାଏ ଯାହା ବ୍ୟବାହାରକାରୀଙ୍କୁ ସଫ୍ଟବେରଟିରେ ଗବେଷଣା କରିବା, ବଦଳାଇବା, ଉନ୍ନତ କରିବା ଓ କେବେକେବେ ବନତିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ ।

କେତେକ ଓପନ-ସୋର୍ସ ସଫ୍ଟବେର [[ପବ୍ଲିକ ଡୋମେନ]]ରେ ମିଳିଥାଏ ।

== ଆଗକୁ ପଢ଼ିବା ==
* {{cite book |last=Lui |first=K.M. |author2=Chan, K.C.C. |year=2008 |title=Software Development Rhythms: Harmonizing Agile Practices for Synergy |url=https://archive.org/details/softwaredevelopm0000luik |publisher=[[John Wiley and Sons]] |isbn=978-0-470-07386-5}}
Free Open Source Software Book Author &quot;[http://books.google.co.in/books?id=2JwU71HSkikC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=k.s.sampathkumar&amp;source=bl&amp;ots=wFNsEJ7tDL&amp;sig=VJLpX2YBhdIzs6b69qGa-hpWPBo&amp;hl=en&amp;ei=AC-1TcuRFcrtrQe1wI3IDQ&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=5&amp;ved=0CCkQ6AEwBA#v=onepage&amp;q&amp;f=false Understanding FOSS]&quot; '''K.S.Sampathkumar Coimbatore India'''

=== ଆଇନଗତ ଓ ଆର୍ଥିକ ବିଷୟ ===
* [http://www.benkler.org/CoasesPenguin.PDF Benkler, Yochai (2002), “Coase's Penguin, or, Linux and The Nature of the Firm.&quot; Yale Law Journal 112.3 (Dec 2002): p367(78)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181222161103/http://www.benkler.org/CoasesPenguin.PDF |date=2018-12-22 }} (in Adobe [[Portable Document Format|pdf]] format)
* {{cite book |last=v. Engelhardt |first=Sebastian |year=2008|url=http://ideas.repec.org/p/jrp/jrpwrp/2008-045.html |title=&quot;The Economic Properties of Software&quot;, Jena Economic Research Papers, Volume 2 (2008), Number 2008-045 |format=PDF}}
* Lerner, J. &amp; Tirole, J. (2002): ‘Some simple economics on open source’, Journal Of Industrial Economics 50(2), p 197–234
* {{cite book |first=Mikko |last=Välimäki |title=The Rise of Open Source Licensing: A Challenge to the Use of Intellectual Property in the Software Industry |publisher=Turre Publishing |year=2005 |url=http://pub.turre.com/openbook_valimaki.pdf |format=PDF |access-date=2011-04-29 |archive-date=2009-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090304002920/http://pub.turre.com/openbook_valimaki.pdf |url-status=dead }}
* {{cite journal |last=Polley |first=Barry |date=2007-12-11 |url=http://nzoss.org.nz/system/files/moj_oss_strategy_1.0.pdf |title=Open Source Discussion Paper – version 1.0 |publisher=New Zealand Ministry of Justice |accessdate=2007-12-12 |format=PDF |archive-date=2018-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180223161836/https://nzoss.org.nz/system/files/moj_oss_strategy_1.0.pdf |url-status=dead }}
* Rossi, M. A. (2006): Decoding the free/open source software puzzle: A survey of theoretical and empirical contributions, in J. Bitzer P. Schröder, eds, ‘The Economics of Open Source Software Development’, p 15–55.

== ବାହାର ଲିଙ୍କ ==
{{Commons category|Free software}}
{{Wikibooks|Open Source}}
* [[Computerworld]] article: [http://www.computerworld.com/action/article.do?command=viewArticleBasic&amp;taxonomyName=development&amp;articleId=9066615&amp;taxonomyId=11&amp;intsrc=kc_top Does the open-source development model work for business users?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090330121339/http://www.computerworld.com/action/article.do?command=viewArticleBasic&amp;taxonomyName=development&amp;articleId=9066615&amp;taxonomyId=11&amp;intsrc=kc_top |date=2009-03-30 }}
* The [[Open Source Initiative|Open Source Initiative's]] [http://opensource.org/docs/definition.php definition of open source]
* [http://www.oreilly.com/catalog/opensources/book/toc.html Open Sources: Voices from the Open Source Revolution] — an online book containing essays from prominent members of the open source community
* [http://opensource.mit.edu/online_papers.php Free / Open Source Research Community] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050828004359/http://opensource.mit.edu/online_papers.php |date=2005-08-28 }} — Many online research papers about Open Source
* [http://freeopensourcesoftware.org/ FreeOpenSourceSoftware.org] - Wiki on Open Source history, organizations, licenses, people, software.
* [[KDE]] developer Aaron Siego's presentation [http://video.google.com/videoplay?docid=1755108258049541143&amp;q=duration%3Along &quot;How OSS Improves Society&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628182019/http://video.google.com/videoplay?docid=1755108258049541143&amp;q=duration:long |date=2011-06-28 }} at the 2nd Trans-Pacific Open Source Software Conference in Honolulu, Hawaii, January 2006.
* ''[http://www.oreillynet.com/pub/a/oreilly/opensource/news/scoville_0399.html Whence The Source: Untangling the Open Source/Free Software Debate]'', essay on the differences between Free Software and Open Source, by [[Thomas Scoville]]
* [http://opensource.mit.edu/papers/berry1.pdf Berry, D M (2004). The Contestation of Code: A Preliminary Investigation into the Discourse of the Free Software and Open Software Movement, Critical Discourse Studies, Volume 1(1).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060912222653/http://opensource.mit.edu/papers/berry1.pdf |date=2006-09-12 }}
* [http://ec.europa.eu/enterprise/sectors/ict/files/2006-11-20-flossimpact_en.pdf EU study on adopting FLOSS]
* [http://www.osor.eu Open Source Observatory and Repository]
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/7841486.stm Calls for open source government]

{{DEFAULTSORT:Open-Source Software}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:ମାଗଣା ସଫ୍ଟୱେର ପରମ୍ପରା ଓ ଡକୁମେଣ୍ଟ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ମାଗଣା ସଫ୍ଟୱେର]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ସଫ୍ଟୱେର]]

{{ମୁଣ୍ଡିଆ}}</text>
      <sha1>ooz84819qjfh8tnrsonzz6p2vd97zx7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ରମଜାନ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11957</id>
    <revision>
      <id>601754</id>
      <parentid>593647</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T02:47:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>601754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28502" sha1="k12oexzeizqelvbo23ld4f6yajegxv2" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Ramjan}}
[[ଫାଇଲ:هلال رمضان.jpg|thumb|250px]]

ଆରବୀ ଶବ୍ଦ ରମଜାନର ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ ହେଲା ଜଳିଯିବା (ଯେଉଁ ମାସରେ ଧର୍ମ କର୍ମଦ୍ୱାରା ପାପରାଶି ଜଳିଯାଏ)। ଇସଲାମ ଧର୍ମର ହିଜରୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସାରେ ରମଜାନ [[ମାସ]] ହେଉଛି ବର୍ଷର ନବମ ମାସ। ଏହା ସାବାନର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଓ ସବାଲ୍‌ର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ। ଇସଲାମୀୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଏହି ରମଜାନ ମାସ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ [[କାର୍ତ୍ତିକ]] ମାସ ଭଳି ସବୁଠାରୁ ପୂଣ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର ମାସ।

ଏହି ପବିତ୍ର ମାସସାରା ରୋଜା (ଉପବାସ) ଓ ଏବାଦତ (ବିଶେଷ ପ୍ରାର୍ଥନା) ଏବଂ ତରାବି ନମାଜ ପାଠ କରାଯାଏ ।
ଇସଲାମ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଏହି ମାସରେ ୩୦ ଦିନ ଧରି ରୋଜା ରଖିବା, ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ରକ୍ଷା କବଚ ସଦୃଶ, ଯାହା ସମସ୍ତ ବିପଦ ଆପଦରୁ ଭକ୍ତକୁ ରକ୍ଷା କରେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଜଳ ଉପବାସ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ସହିତ ଚକ୍ଷୁ, କର୍ଣ୍ଣ, ନାସା, ଜିହ୍ୱା ଇତ୍ୟାଦି ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସଂଯମ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇ ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ରୋଜା କୁହାଯାଏ। 
ଏହି ସଂଯମ ବିନା ରୋଜା ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଥାଏ । ମାସସାରା ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳତା, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା, ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ପ୍ରତି ବିନୟ ଏବଂ ଅର୍ପଣ ଭାଗ ଇତ୍ୟାଦି ବେଶ କଠୋର ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।

ଇସଲାମୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ଅନୁଯାୟୀ ୨୯ ବା ୩୦ଦିନ ପରେ ନୂତନ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖିବା ପରେ ରମଜାନ ମାସ '[[ଇଦ ଉଲ-ଫିତର]]' ଦିନ ଶେଷ ହୋଇଥାଏ। ଇଦ୍ର ଅର୍ଥ ଖୁସି, ଫିତର ଅର୍ଥ ଦାନ। ରମଜାନର ଶେଷ ରାତ୍ରି ଉପବାସ କରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଗଫିରତ ରାତ୍ରି ଆଟେ । ଏହି ରାତ୍ରିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଲ୍ଲା ଆଗାମୀବର୍ଷ ପାଇଁ ରୋଜି ଓ ରୋଜଗାର ଦେଇଥାନ୍ତି। ଇଦୁଲ ଫିତର ହେଉଛି ଦାନର ମହୋତ୍ସବ । ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନରେ ବର୍ଷସାରା ଯାହା ଆୟ କରିଥିବ ତାର ଅଢ଼େଇ ଭାଗ ଗରୀବ ଓ ନିଃସହାୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ ପୂଣ୍ୟ ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।

ରମଜାନ ମାସରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁଖ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ [[ମୁସଲମାନ]]ମାନେ ଆଲ୍ଲାତଲ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟରେ ଦୁଆ (ପ୍ରାର୍ଥନା) କରିଥାନ୍ତି । ସବେକଦର ଦିନଟି ରମଜାନ ମାସର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିନ । ଏହି ଦିନ ଇସଲାମ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ରାତ୍ରି ଉଜାଗର ରହି ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥାନ୍ତି ।

&lt;!-- ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟ ପାଇଁ ଭକ୍ତ ସତତ ଚେଷ୍ଟାକରେ । ବିଭିନ୍ନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟତର ହେବାକୁ ସର୍ବଦା ଚେଷ୍ଟା କରେ । ଆହ୍ଲାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିବା ପାଇଁ ରୋଜା ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଅଟେ । ରମ୍‌ଜାନ୍ ମାସରେ ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଆୟତ୍ତରେ ରଖି ଭୋକଶୋଷରେ ରହି ଆହ୍ଲାଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ରୋଜା କୁହାଯାଏ । ଇସ୍‌ଲାମୀୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ରମ୍‌ଜାନ୍ ମାସ ହେଉଛି ପୁରା ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ପୂଣ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର ମାସ । ଇସ୍‌ଲାମ ଧର୍ମର ହଜରୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ଷର ନବମ ମାସ ହେଉଛି ରମ୍‌ଜାନ୍ ମାସ । ମହମ୍ମଦଙ୍କ ଅନୁସାରେ ୩୦ଦିନ ଧରି ରୋଜା ରଖିବା ହେଉଛି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରକ୍ଷାକବଚ ସଦୃଶ, ଯାହା ସମସ୍ତ ବିପଦ ଆପଦରୁ ଭକ୍ତକୁ ରକ୍ଷା କରେ । ଶରୀର ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ନେଇ ମଣିଷର ସ୍ଥିତି । ସାଧାରଣ ଦିନମାନଙ୍କରେ ଖାଇବା ପିଇବା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ମେଣ୍ଟାଇବା ପଛରେ ପଣିଷର ପୂରା ସମୟ ବିତିଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଅସଲ ଜିନିଷ ହେଉଛି ଆତ୍ମା । ଶରୀରକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ପାଇଁ ଆହ୍ଲା ରମ୍‌ଜାନ ସଂରଚନା କରିଛନ୍ତି । ନିଷ୍ଠାର ସହ ରୋଜା ରଖିଥିବା ଭକ୍ତ ପ୍ରଳୟ ଦିନ ଯଦି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣରୁ ନର୍କଗାମୀ ହୋଇଥାନ୍ତି, କ୍ଷମା ପାଇଁ ରମ୍‌ଜାନ ମାସର ରୋଜା ଆହ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟରେ ନିବେଦନ କରିବ । ୧୨ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବୟସ୍କ ସମସ୍ତ ଇସ୍‌ଲାମୀୟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କହିଲେ ଚଳେ । କାୟ ମନ ବାକ୍ୟରେ ଆହ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟରେ ଏକାକାର ହେବାର ଏହି ପବିତ୍ର ଅବସରକୁ ସଭିଏଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି । ମୋଲାନା ଅବ୍‌ଦୁଲ କାସିମ୍ ନୋମାନୀ ରମ୍‌ଜାନର ବିଶେଷତ୍ୱ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପବିତ୍ର ମାସରେ ରୋଜା ରଖିଥିବା ଭକ୍ତ ଆହ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟତର ହେବା ପାଇଁ ଭୋକ ଶୋଷ ସମେତ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାକୁ ଆୟତ୍ତ କରନ୍ତି । ଇସ୍‌ଲାମ୍‌ର ପାଞ୍ଚଟି ବୁନିୟାଦ୍(ମୂଳଦୁଆ)ରେ ରୋଜା ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି । ରମ୍‌ଜାନ ମାସରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ସ୍ୱରୂପ ଆହ୍ଲା କୋରାନ୍ ସରିଫ ପଠାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେଥିରେ ରୋଜା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି । ରମ୍‌ଜାନ ମାସରେ କରିଥିବା ସବୁ ଭଲ କାମରୁ ଅର୍ଜନ କରିଥିବା ପୂଣ୍ୟ ବହୁଗୁଣ ହୁଏ । ଏହି ଦିନମାନଙ୍କରେ ଭଲ କାମ କଲେ ସାଧାରଣ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା ୭୦ଗୁଣା ଅଧିକ ପୂଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ ହୁଏ । ସାଥିରେ ଏହିମାସରେ ନର୍କ ଦୁଆର ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଅନ୍ୟ ଦିନମାନଙ୍କରେ ପ୍ରତିଦିନ ପାଞ୍ଚଥର ନମାଜ ପଢ଼ାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ରମଜାନ୍ ମାସରେ ଈଶା ନମାଜ ପରେ ଏକ ଘଣ୍ଟା ବା ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ଧରି ନମାଜ ପଢ଼ାଯାଏ ତାହାକୁ ତରାବି କହନ୍ତି । ୩୦ଦିନ ବ୍ୟାପୀ ନିଷ୍ଠାର ସହ ରୋଜା ରଖିଥିବା ଭକ୍ତ ଆହ୍ଲାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ପାପରୁ କ୍ଷମା ପାଆନ୍ତି । ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜା ଏକ ଶକ୍ତି ସଦୃଶ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱବାନ୍ ହେବା ପାଇଁ ଅନୁଭବ କରାଏ। ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ ଅବଲୋକନ କରିବା ସହ ଖରାପ ଗୁଣରୁ ନିବୃତ ରହିବା ପାଇଁ ଏହା ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏହି ବସ୍ତୁବାଦୀ ଦୁନିଆରେ ଉଚିତ୍ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିବା ଏବଂ ଆହ୍ଲାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ହେବା ପାଇଁ ମିଥ୍ୟାବଚନ, ଚୁଗୁଲିଖୋର, ସ୍ୱାର୍ଥପରତା, ଖରାପ ନଜର ଆଦିରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ୍ । ସମସ୍ତ ପରମ୍ପରାର ବିଭିନ୍ନ ବିଧି ରହିଛି । ତେବେ ପବିତ୍ର ରୋଜାରେ ମଧ୍ୟ ବିଧିବିଧାନ ରହିଛି । ଭକ୍ତମାନେ ରୋଜାରେ ନିୟତ୍ ରଖନ୍ତି । ଏହି ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାତଃ କାଳରେ ରୋଜା ରଖିବା ବେଳେ ଆହ୍ଲାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କୁହନ୍ତି- ‘ଆହ୍ଲା...ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜା ରଖୁଛି, ମୋ ରୋଜାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ’ ଏବଂ ରୋଜା ଖୋଲିବା ବେଳେ କହନ୍ତି- ‘ ଆହ୍ଲା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜା ରଖିଥିଲି ଏବଂ ତୋରି ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ଖୋଲୁଛି’ । ରୋଜା ରଖିବା ପାଇଁ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଇସ୍‌ଲାମୀୟ ପଦ୍ଧତି ଅନୁଯାୟୀ ନିତ୍ୟକର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।
==ସହେରୀ==
ରୋଜା ରଖିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୁସ୍‌ଲିମ୍ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନେ ରାତ୍ରିର ଶେଷ ପ୍ରହରରେ ଯେଉଁ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ସହେରୀ କହାଯାଏ । ଏହି ଭୋଜନ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ପାଇଁ ମହମ୍ମଦ କହିଛନ୍ତି । ଅତିକମ୍‌ରେ ଗୋଟିଏ ଖଜୁରୀ ଓ ଢୋକେ ପାଣି ପିଇବା ବିଧେୟ ।
==ଇଫ୍‌ତାର୍==
ରୋଜା ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଅଳ୍ପ ଭୋଜନ କରାଯାଏ ତାହାକୁ ଇଫ୍‌ତାର୍ କହାଯାଏ । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର କିଛି ସମୟ ପରେ ଅଜାନ ପାଠ କରିବା ସମୟ ହିଁ ଇଫ୍‌ତାର୍ର ପ୍ରକୃତ ସମୟ । ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ମନସ୍କାମନା ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ ହେବ ବୋଲି ମହମ୍ମଦ କହିଛନ୍ତି ।
==ତରାୱିହ୍==
ରମ୍‌ଜାନ୍ ମାସର ବିଶେଷ ନମାଜ ପାଠକୁ ତରାୱିହ କୁହାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଦିନକୁ ପାଞ୍ଚଥର ନମାଜ ପଢାଯାଏ । ପ୍ରାତଃକାଳରେ ‘ସୁବ୍‌ହା କି ନମାଜ୍’, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ‘ଜୋହର କି ନମାଜ’, ଅପରାହ୍ଣରେ ‘ଅସର କି ନମାଜ’, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ‘ମଗରୀବ କି ନମାଜ’ ଏବଂ ରାତ୍ରିରେ ‘ଈଶା କି ନମାଜ’ ଆଦି ପାଠ କରାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଏସବୁ ବାଦ୍ ରମଜାନ ମାସରେ ପ୍ରତିଦିନ ଈଶା କି ନମାଜ ପରେ ୧ଘଣ୍ଟାରୁ ୨ଘଣ୍ଟା ସମସ୍ତ ତରାୱିହ୍ ନମାଜ ପାଠ କରନ୍ତି ।
==ସବେ କଦର୍==
ରମ୍‌ଜାନ୍ ମାସର ବିଶେଷ ରାତିରେ ଉଜାଗର ରହି ନମାଜ ପାଠ, କୋରାନ୍ ପାଠ ଓ ଆହ୍ଲାଙ୍କ ନାମଜପ କରିବାକୁ ସବେ କଦର୍ କହନ୍ତି । ଏହିମାସର ୨୧-୨୩-୨୫-୨୭-୨୯ ଦିନମାନଙ୍କରେ ସବେ କଦର୍ କରାଯାଇଥାଏ । ମାତ୍ର ୨୭ରାତିରେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଭକ୍ତ ଉଜାଗର ରହନ୍ତି । କାରଣ ଏହି ରାତିରେ ପବିତ୍ର ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ କୋରାନ୍ ଆହ୍ଲାଙ୍କଠାରୁ ଆସିଥିଲା । ଏହି ରାତିରେ ଉଜାଗର ରହି ଆହ୍ଲାଙ୍କ ସ୍ତୁତି କଲେ ହଜାରେ ମାସର ପ୍ରାର୍ଥନା ସହ ସମାନ ପୂଣ୍ୟ ମିଳେ ।
==ଏତେକାଫ୍==
ରମଜାନ୍ ମାସର ଶେଷ ୧୦ଦିନ କେତେକ ପୁରୁଷଭକ୍ତ ଘର ଛାଡ଼ି ମସଜିଦରେ ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ଘରେ ରହି ଆହ୍ଲାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି । ଏହାକୁ କହନ୍ତି ଏତେକାଫ୍ । ଇଦ୍‌ର ଜହ୍ନ ଦେଖିବା ପରେ ମସଜିଦରେ ଥିବା ପୁରୁଷମାନେ ଘରକୁ ଫେରନ୍ତି ଏବଂ ଘରେ ରହି ଏତେକାଫ୍ ମହିଳାମାନେ ବାହାରକୁ ବାହରନ୍ତି । ରୋଜା ରଖିବା ସମୟରେ ଖାଦ୍ୟ ପାନୀୟ ପରିହାର କରାଯାଏ । ତେବେ ପେଟ ବ୍ୟତୀତ ସମଗ୍ର ଶରୀରର ରୋଜା ହୁଏ । ଯଥା- ଆଖିର ରୋଜା, ମୁଖର ରୋଜା , କାନର ରୋଜା, ହାତର ରୋଜା, ପାଦର ରୋଜା ଇତ୍ୟାଦି ।
==ଆଖିର ରୋଜା==
ଅର୍ଥାତ୍ ରୋଜା ଅବସରରେ ପରସ୍ତ୍ରୀକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ସେହିପରି ନାଚ-ଗୀତ ଭଳି ମନୋରଞ୍ଜନଧର୍ମୀ ଦୃଶ୍ୟ, ସିନେମା ଆଦି ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
==ମୁଖର ରୋଜା==
ଅର୍ଥାତ୍ ମୁଖରୁ ମିଥ୍ୟା ବଚନ, ଅପରର ହୃଦୟକୁ ଆଘାତ ଦେବା ଭଳି କଥା, ଗାଳି, କୁମନ୍ତ୍ରଣା, ଚୁଗୁଲି, ଅପର ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ା ଲଗାଇବା ଭଳି କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
==କାନର ରୋଜା==
ଅର୍ଥାତ୍ କେହି କାହା ବିରୋଧରେ ଗପୁଥିଲେ ତା’ର ମଜା ନେଇ ଶୁଣିବା କଥା ନୁହେଁ । ସେହିପରି କାହାର ରହସ୍ୟ କଥା ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିବା କଥା ନୁହେଁ ।

==ହାତର ରୋଜା==
ଅର୍ଥାତ୍ ଆମ ହାତ କାହା ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ଅନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ନଉଠୁ, ଆମହାତ କାହାକୁ ଆଘାତ ନ ପହଞ୍ଚାଉ ।
==ପାଦର ରୋଜା==
ଅର୍ଥାତ ଆମ ଖରାପ କାମ ପାଇଁ ପାଦ ବଢ଼ିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ ।
ଏସବୁକୁ ସୁଚାରୁରୂପେ ପାଳନ ନକଲେ ରୋଜା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ । ସେହିଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟ ‘ମକ୍ରୁ’ ( ଆହ୍ଲା ଚାହିଁଲେ ଆପଣଙ୍କ ରୋଜା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ନକରି ପାରନ୍ତି) ହୋଇଯାଏ। ତନ୍ମୟରୁ ବାନ୍ତି ହୋଇଗଲେ, ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ନିର୍ଗତ ହେବା, କାନ-ନାକରେ ଔଷଧ ପକାଇଲେ, ଇଞ୍ଜେକ୍‌ସନ୍ ନେଲେ ରୋଜା ମକ୍ରୁ ହୁଏ । ସାଧାରଣ ଅର୍ଥରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଶାନ୍ତି, ମୈତ୍ରୀ, ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟଭାବ ତଥା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତାର ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିବା ରୋଜାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟତା । ଯେଉଁଠି ହିଂସା, ଦ୍ୱେଷ, ପରଶ୍ରୀକାତରର ସ୍ଥାନ ନାହିଁ ।&lt;ref&gt;ସଲ୍‌ମା ପରୱିନ୍, ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା, ପୃଷ୍ଠା-୮, ଗୁରୁବାର, ୨୬ଜୁଲାଇ ୨୦୧୨&lt;/ref&gt; 
==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}
 --&gt;
ମୁସଲିମ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ଏହିମାସ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ
:* ପ୍ରଥମ ୧୦ଦିନ ଆଲ୍ଲାତଲ୍ଲା ଦୟା କରନ୍ତି
:* ୧୧ଦଶରୁ ୨୦ଶ ଦିନ ପାପୀର ପାପକୁ କ୍ଷମା କରିଥାନ୍ତି
:* ୨୧ଶରୁ ୩୦ଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୋଜଖ (ନର୍କ) ନିଆଁରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି ।

== ନିତ୍ୟକର୍ମ ==
ରୋଜା ରଖିବା ପାଇଁ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଇସଲାମୀୟ ପଦ୍ଧତିରେ ଅନୁଯାୟୀ ନିତ୍ୟକର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଥାନ୍ତି ।
=== ରୋଜା ===
୧୨ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବୟସ୍କ ସମସ୍ତ ଇସଲାମୀୟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ରୋଜା ଏକ ପ୍ରକାର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କହିଲେ ଚଳେ। 
ଇସଲାମ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ରମଜାନ ମାସରେ ଭଲ କାମ କଲେ ସାଧାରଣ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା ୭୦ ଗୁଣା ଅଧିକ ପୂଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ ହୁଏ। ଏହି ମାସରେ ନର୍କର ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ଥାଏ । ଏହି ମାସରେ ପୈଗମ୍ବର [[ମହମ୍ମଦ]] ଆଶୀର୍ବାଦ ସ୍ୱରୂପ [[ଆଲ୍ଲା]]ଙ୍କ ବାଣୀ (କୋରାନ ସରିଫ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

ଭକ୍ତମାନେ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ପ୍ରାତଃ କାଳରେ ରୋଜା ରଖିବା ବେଳେ ଆଲ୍ଲାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କହନ୍ତି “ଆଲ୍ଲା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜା ରଖୁଛି ମୋ ରୋଜାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ”। ସେହିପରି ରୋଜା ଖୋଲିବା ବେଳେ କହନ୍ତି “ଆଲ୍ଲା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜା ରଖିଥିଲି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ଖୋଲୁଛି”। 

=== ସହେରୀ ===
ରୋଜା ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ମୁସଲମାନମାନେ ରାତ୍ରିର ଶେଷ ପ୍ରହରରେ କରୁଥିବା ଭୋଜନକୁ ସହେରୀ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଭୋଜନ ରୋଜା ରଖୁଥିବା ସମସ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ବାଧ୍ୟତାମୁଳକ ଅଟେ ।
=== ଇଫତାର ===
ରୋଜା ଖୋଲିବା ପରେ ଯେଉଁ (ଅଳ୍ପ) ଭୋଜନ କରାଯାଏ ତାହାକୁ ଇଫତାର କୁହାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତପରେ ଅଜାନ ପାଠ କରିବା ସମୟ ଇଫତାରର ପ୍ରକୃତ ସମୟ ।
=== ତରାବୀ ===
ସାଧାରଣ ଦିନମାନଙ୍କରେ ପ୍ରତିଦିନ ପାଞ୍ଚଥର ନିୟମିତ ନମାଜ (ସୁବ୍ହା, ଜୋହର, ଅସର, ମଗରୀବ ଓ ଇଶା) ପଢ଼ାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ରମଜାନ ମାସରେ ନିୟମିତ ଇଶା କି ନମାଜ ପରେ ପ୍ରାୟ ଏକଘଣ୍ଟାରୁ ଦୁଇଘଣ୍ଟା ଧରି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତରାବି (ତରାୱିହ୍) ନମାଜ ପାଠ କରାଯାଇଥାଏ ।
=== ସବେ କଦର ===
ରମଜାନ ମାସର ବିଶେଷ ରାତିରେ ଉଜାଗର ରହି ନମାଜ ପାଠ, କୋରାନ ପାଠ ଓ ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ନାମଜପ କରିବାକୁ ସବେ କଦର କୁହାଯାଏ। ଏହି ମାସର ୨୧, ୨୩, ୨୫, ୨୭ ଓ ୨୯ତମ ରାତିରେ ସବେ କଦର କରାଯାଏ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୨୭ତମ ରାତିରେ ପବିତ୍ର ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ କୋରାନ ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟରୁ ଆସିଥିବାରୁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଭକ୍ତ ଉଜାଗର ରହିଥାନ୍ତି ।
=== ଏତେକାଫ ===
ରମଜାନ ମାସର ଶେଷ ଦଶଦିନ କିଛି ପୁରୁଷ ଘର ଛାଡ଼ି ମସଜିଦରେ ଓ କିଛି ମହିଳା ଘର ଭିତରେ ରହି ଆଲ୍ଲାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଏହା ଏତେକାଫ ଭାବେ ନାମିତ । ଇଦର ଜହ୍ନ ଦେଖିବା ପରେ ମସଜିଦର ପୁରୁଷମାନେ ଘରକୁ ଫେରନ୍ତି ଓ ଘରେ ଥିବା ମହିଳା ବାହାରକୁ ବାହାରନ୍ତି।
=== ରୋଜା ମକ୍ରୁ ===
ମୁସଲମାନମାନେ ରମଜାନ ମାସର ଦିନବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ପାନୀୟ ପରିହାର କରିବା ସହ ପୁରା ମାସ ସାରା ସମଗ୍ର ଶରୀରକୁ ହିଂସା, ଦ୍ୱେଷ ଓ ପରଶ୍ରୀକାତର ଭଳି ଖରାପ କାମରୁ ଦୁରେଇ ରଖନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ନାଚ-ଗୀତ ଭଳି ମନୋରଞ୍ଜନଧର୍ମୀ ଦୃଶ୍ୟ, କଥାଚିତ୍ର ଆଦି ଦେଖିବା ନିଶେଧ। ଏହି ସମୟରେ ଗାଳି, କୁମନ୍ତ୍ରଣା, ମିଥ୍ୟା କହିବାରୁ ଦୁରେଇ ରହନ୍ତି । ପରଚର୍ଚ୍ଚା ଓ ପରର ସମାଲୋଚନାରେ ଭାଗ ନିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଏଥି ସହ, ରହସ୍ୟ କଥା ଓ ସିନେମା ସଙ୍ଗୀତରୁ ଦୁରେଇ ରହନ୍ତି । ନିଜ ହାତ ଓ ଗୋଡ଼କୁ କୌଣସି ଖରାପ କାମ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଏହି ସବୁ ନୀତି ନିୟମକୁ ପାଳନ କରିନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ରୋଜା ମକ୍ରୁ (ଅସଫଳ) ହୋଇଥାଏ। ଏହା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣରୁ ଯଥା ବାନ୍ତି ହେଲେ କିମ୍ବା ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ନିର୍ଗତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରୋଜା ମକ୍ରୁ ହୁଏ ।

ସାର ଅର୍ଥରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଏହି ପବିତ୍ର ମାସରେ ରୋଜା ରଖିଥିବା ଭକ୍ତ ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟତର ହେବା ପାଇଁ ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିୟ ସମତେ ଭୋକ ଶୋଷ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାକୁ ଆୟତ୍ତ କରି ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟତର ହେବା ନିମନ୍ତେ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରଖେ। ସାଧାରଣ ଭାବେ ଶାନ୍ତି, ମୈତ୍ରୀ, ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ଭାବ ତଥା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତାର ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିବା ରୋଜା ଓ ରମଜାନ ମାସର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟତା । ଏହି ମାସ ଇଦ ବା ଇଦୁଲ ଫିତର ପର୍ବ ପାଳନ ସହ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।


== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}
== ବାହାର ଆଧାର ==
{{Commons category}}
* [http://www.ramadantimetable.co.uk/ Ramadan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120806173230/http://www.ramadantimetable.co.uk/ |date=2012-08-06 }}
* [http://aapkaislam.com/ramadan.html Ramadan Articles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120627042045/http://aapkaislam.com/ramadan.html |date=2012-06-27 }}
* [http://www.makkahcalendar.org/en/ramadan-2013.php Ramadan 2013 Start] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130708230840/http://www.makkahcalendar.org/en/ramadan-2013.php |date=2013-07-08 }} 
* [http://www.afgclassics.com/ramadan.html/ Ramadan Calendar for 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120816030452/http://www.afgclassics.com/ramadan.html/ |date=2012-08-16 }}
* [http://blog.beliefnet.com/cityofbrass/tag/Ramadan City of Brass: Ramadan series]
* [http://www.iqrasense.com/islamic-e-books-and-lectures-on-ramadan-and-fasting Ramadan Sources / e-books / lectures]
* [http://www.haqislam.org/articles/ramadan Ramadan Articles]
* [http://the-deen.co.uk/library/ramadhan/ The Deen: Ramadan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830181947/http://the-deen.co.uk/library/ramadhan/ |date=2011-08-30 }}
* [http://ramadan.ahadith.co.uk Hadith about Ramadan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120729075641/http://ramadan.ahadith.co.uk/ |date=2012-07-29 }}
* [http://www.thefirstpost.co.uk/67441,in-pictures,news-in-pictures,ramadan-around-the-world-in-pictures-muslims-islam-fasting-mosque-prayer Ramadan Around the World] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110106035653/http://www.thefirstpost.co.uk/67441,in-pictures,news-in-pictures,ramadan-around-the-world-in-pictures-muslims-islam-fasting-mosque-prayer |date=2011-01-06 }} - slideshow by ''[[The First Post]]''
* [http://presstv.com/Program/141715.html Ramadan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723101218/http://presstv.com/Program/141715.html |date=2011-07-23 }} ([[PressTV]] video)
* [http://religionresearchinstitute.org/ramadan/roots.htm RAMADAN and its ROOTS - By Dr. Rafat Amari] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120810013249/http://religionresearchinstitute.org/ramadan/roots.htm |date=2012-08-10 }}
* [http://atheism.about.com/library/FAQs/islam/blfaq_islam_ramadan.htm Ramadan Muslim Holy Days] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120714073845/http://atheism.about.com/library/FAQs/islam/blfaq_islam_ramadan.htm |date=2012-07-14 }}
* [http://dailysmspk.com/category/ramadan-mubarak-sms/ RAMADAN Wishes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120715062157/http://dailysmspk.com/category/ramadan-mubarak-sms/ |date=2012-07-15 }}
* [http://www.islamfrominside.com/Pages/Articles/Fast%20until%20the%20night%20%28Ramadan%29.html Meanings behind the fast of Ramadan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250111115513/http://www.islamfrominside.com/Pages/Articles/Fast%20until%20the%20night%20(Ramadan).html |date=2025-01-11 }}

[[ଶ୍ରେଣୀ:ଇସଲାମ ଧର୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଇସଲାମ ଧର୍ମର ପର୍ବ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ମୁସଲିମ]]</text>
      <sha1>k12oexzeizqelvbo23ld4f6yajegxv2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ବିଶ୍ୱ ପରିବେଶ ଦିବସ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18352</id>
    <revision>
      <id>601753</id>
      <parentid>515985</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T01:24:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>601753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5548" sha1="a05m6nmbxe6awzja8klojcgohjhfs3q" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|World Environment Day}}
'''ବିଶ୍ୱ ପରିବେଶ ଦିବସ (ଇଂରାଜୀରେ World Environment Day)''', ସଂକ୍ଷେପରେ ('''WED''') [[ଜୁନ]] ମାସ ୫ ତାରିଖ ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଏ। ପରିବେଶପ୍ରତି ସକାରାତ୍ମକ ଜନ ଜାଗ୍ରତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏହି ଦିବସ ପାଳନର ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଏହି ଦିବସ ପାଳନ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ପରିବେଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (United Nations Environment Programme - UNEP)ର ଅନ୍ତର୍ଗତ । &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://dhruvplanet.com/6126/world-environment-day-2012-theme-sms-quotes-posters-wallpapers/ |title=ବିଶ୍ୱ ପରିବେଶ ଦିବସ, ଜୁନ୍ ୫ |access-date=2012-06-05 |archive-date=2012-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604015641/http://dhruvplanet.com/6126/world-environment-day-2012-theme-sms-quotes-posters-wallpapers/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

ଏହିଦିନ ମାନବୀୟ ପରିବେଶକୁ ନେଇ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ (United Nations Conference on the Human Environment) ବସିଥିଲା। ଏହା ୫ରୁ ୧୬ ଜୁନ ୧୯୭୨ ଯାଏ ଚାଲିଥିଲା। ଏହା ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଆସେମ୍ବ୍ଲି (United Nations General Assembly)ଦ୍ୱାରା ୧୯୭୨ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱ ପରିବେଶ ଦିବସ ୧୯୭୩ରେ ପାଳିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରଠାରୁ ୧୯୭୧ ମସିହାର ଜୁନ ୫ର ସପ୍ତାହକୁ ମନେ ପକାଇଏହି ଦିନଟି ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏକ ନୂଆ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ନେଇ ପାଳନ କରା ଯାଇଥାଏ। ଏହି ଦିନ ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ବସନ୍ତ ଋତୁଥାଏ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ବର୍ଷା।
== ବାହାର ତଥ୍ୟ ==
{{Commons category|World Environment Day}}
* [http://www.oikos-paint.com/DesktopModules/news2/DettNews.aspx?ID=583&amp;lang=enWorld Environment Day 2010 initiative of OIKOS]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.unep.org/wed UNEP, World Environment Day] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411175941/http://unep.org/wed/ |date=2016-04-11 }}
* [http://www.unep.org United Nations Environment Programme (UNEP)]
* [http://www.facebook.com/pages/World-Environment-Day-WED/183559845166 World Environment Day (WED) Grassroots Facebook Campaign]
* UNEP, World Environment Day – [http://www.unep.org/wed/2005/english/ 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110303011724/http://www.unep.org/wed/2005/english/ |date=2011-03-03 }}, [http://www.unep.org/wed/2006/english/ 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110303010017/http://www.unep.org/wed/2006/english/ |date=2011-03-03 }}, [http://www.unep.org/wed/2007/english/ 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130403035132/http://www.unep.org/wed/2007/english/ |date=2013-04-03 }}, [http://www.unep.org/wed/2008/english/ 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080606041920/http://www.unep.org/wed/2008/english/ |date=2008-06-06 }}, [http://www.unep.org/wed/2009/english/ 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090510161031/http://www.unep.org/wed/2009/english/ |date=2009-05-10 }}
* [http://www.wed2005.org/0.0.php World Environment Day 2005 host city site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070812192351/http://www.wed2005.org/0.0.php |date=2007-08-12 }}
* [http://www.chicagobotanic.org/wed Chicago Botanic Garden, 2008 North American host city site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150528225432/http://www.chicagobotanic.org/wed |date=2015-05-28 }}
* [http://www.unep.org/wed/2007/english/Previous_Themes/index.asp Previous themes of World Environment Day] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304113530/http://www.unep.org/wed/2007/english/Previous_Themes/index.asp |date=2016-03-04 }}
* [http://www.mendoftheworld.org WED, UK World Environment Day 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170422102551/http://mendoftheworld.org/ |date=2017-04-22 }}
* [http://www.unep.org/themes/climatechange/ UNEP, Climate Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090604151642/http://www.unep.org/themes/climatechange/ |date=2009-06-04 }}
* [http://polar.grida.no/ UNEP/GRID Arendal Polar Programme] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070319213627/http://polar.grida.no/ |date=2007-03-19 }}
* [http://www.unep.org/geo/geo%5Fice/polar.grida.no/ UNEP Global Outlook for Ice and Snow] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615124159/http://www.unep.org/geo/geo%5Fice/polar.grida.no/ |date=2011-06-15 }}
* [http://www.unac.org/en/news_events/un_days/international_years.asp News &amp; Events – UN Days, Weeks and Years] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617165222/http://www.unac.org/en/news_events/un_days/international_years.asp |date=2010-06-17 }}
== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁନ ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ]]</text>
      <sha1>a05m6nmbxe6awzja8klojcgohjhfs3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53685</id>
    <revision>
      <id>601748</id>
      <parentid>597635</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T20:44:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ଶାଶ୍ୱତ ପାଣିଗ୍ରାହୀ</username>
        <id>26052</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>601748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10360" sha1="4hpp8xfmbj0xrhoa84iki19eoj044bd" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Hrudananda Panigrahi}}
{{Infobox person
| name                      = ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
| image                     = Odisha Sahitya Akademi awardee Hrudananda Panigrahi at Bhadrak Book fair in 2022.jpg
| image_size                = 250px
| alt                       =  
| caption                   = ୨୦୨୨ ମସିହାର ଭଦ୍ରକ ପୁସ୍ତକମେଳାରେ ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ।
| birth_name                = 
| birth_date                = {{Birth date and age|1955|08|6|df=y}}
| birth_place               = ଝାଡ଼ପଟା, [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା|ଭଦ୍ରକ]]
| death_date                = 
| death_place               = 
| death_cause               = 
| body_discovered           = 
| resting_place             = 
| resting_place_coordinates = 
| monuments                 = 
| residence                 = 
| nationality               = ଭାରତୀୟ
| other_names               = 
| citizenship               = 
| education                 = 
| alma_mater                =  
| occupation                = 
| years_active              = 
| employer                  = 
| organization              = 
| agent                     = 
| known_for                 = 
| notable_works             = 
| style                     = 
| home_town                 = 
| parents                   = 
| spouse                    = 
| children                  = 
| relatives                 = 
| callsign                  = 
| awards                    = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର
| signature                 = 
| signature_alt             = 
| signature_size            = 
| website                   = 
| footnotes                 = 
}}

'''ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ୧୯୫୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖରେ [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]]ସ୍ଥିତ [[ଝାଡ଼ପଟା]]ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=ସୃଜନ ଆଳାପ|url=http://www.dharitri.com/e-Paper/sahityayan/100118/p6.htm|accessdate=10 January 2018|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଜାରୁଆରୀ ୧୦-୨୩ ପୃଷ୍ଠା ୬}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PaniDas1988&quot;&gt;{{cite book|author1=Subas Pani|author2=H. C. Das|author3=Indu Bhusan Kar|title=Glimpses of History and Culture of Balasore|url=http://books.google.com/books?id=im1DAAAAYAAJ|year=1988|publisher=Orissa State Museum}}&lt;/ref&gt; ସେ [[ଭଦ୍ରକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ଭଦ୍ରକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକ ଏବଂ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ । ୧୯୭୯ ମସିହାରୁ ଚମ୍ପୁଆସ୍ଥିତ [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କରି ୨୦୧୫ ମସିହାରେ [[ପାଳିଆବିନ୍ଧା]]ସ୍ଥିତ [[ବିରଞ୍ଚି ନାରୟଣ ମାଧବ-ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଏବଂ ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟଭାବେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

ହୃଦାନନ୍ଦ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ [[ପ୍ରସାର ଭାରତୀ]]ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସର୍ବଭାଷା କବି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରିଥିଲେ I ସେ ୨୦୦୬ରେ [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର]]ରେ ଠାରେ [http://www.thewritersclub.org/wfi_2006.htm ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନୀ] ଓ ୨୦୧୨ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଲେଖକ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ I  


&lt;!-- ହୃଦାନନ୍ଦ ଦିଲ୍ଲୀର ଇଣ୍ଡସ ସ୍କୋଲସ ପ୍ରେସ ଏବଂ ଇଟାଲୀର ରାଇଟର୍ସ କ୍ୟାପିଟାଲ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଆନୁକୂଲ୍ୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ପାନରୋମା ଇଣ୍ଟରନେସନାଳ ଲିଟରାରି ଫେଷ୍ଟିଭାଲରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। --&gt;

== ରଚନାବଳୀ ==
ହୃଦାନନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ ''ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ'' ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର &quot;ମୟୂର ପବ୍ଳିକେଶନ&quot; ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Trust1993&quot;&gt;{{cite book|author=National Book Trust|title=Books recommended for translation|url=http://books.google.com/books?id=Vvl0AAAAIAAJ|date=1993|publisher=National Book Trust, India}}&lt;/ref&gt; [[ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ବାରିକ]] ବହିଟିର ମୁଖବନ୍ଧ ଓ ପ୍ରକାଶକ [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ମିଶ୍ର]] ପୃଷ୍ଠବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ । ହୃଦାନନ୍ଦ &quot;ସ୍ୱରଲିପି&quot;, &quot;ପ୍ରତଶ୍ରୁତି&quot;,  'ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା&quot; ଏବଂ &quot;ପ୍ରଭଞ୍ଜନ&quot; ଇତ୍ୟାଦି ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦାନ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅନେକ କବିତା [[ଇଂରାଜୀ]], [[ହିନ୍ଦୀ]], [[ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷା|ଉର୍ଦ୍ଦୁ]] ଏବଂ [[ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା|ଗୁଜରାଟୀ]] ଭାଷାରେ ଅନୂଦିତ ହୋଇଛି।
{{Col-begin}}
{{Col-3}}
=== କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ (୧୯୯୦)
* ଲୁହର ଟୋପାଏ ଜହ୍ନ (୧୯୯୧)
* ନଷ୍ଟପାଦ (୧୯୯୪)
* ଆରତ ନଳିନୀ ବନ (୧୯୯୬)
* ଝରିପଡୁଥିବା ଶୂନ୍ୟତା (୨୦୦୦)
* ଗୋଟାପଣେ ଦୁଃଖରେ (୨୦୦୨)
* ମାଟିକଥା (୨୦୦୫)
* ଶକୁଂତଳା (୨୦୦୨)
* ଦୀଘି (୨୦୧୨)
* ଅଂଧାର ଧୂଳି (୨୦୧୫)
* ମେଘଆଣ୍ଡି
* ଆଗ ପାହୁଣ୍ଡ (୨୦୦୫)
* ପାଣିଫୋଟକା (୨୦୦୮)
* ମନେପଡେ ଆଜି (୨୦୦୯)
{{Col-3}}
=== ଗୀତିକବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ମନେପଡେ ଆଜି
* ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି
* ମାୟା ମୁରୁଜ

=== ଇ-ବୁକ ===
* ଛାଇର ପାଦ

=== ଅନୁବାଦ ===
* ଗୁରୁ ଦୟାଲ ସିଂହଙ୍କ ବବୁରି ଗଛର ଭୂତ ୨୦୧୭
* ବୁଦ୍ଧିମାନ ଘରଚାଟିଆ
{{Col-3}}
=== ଆଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ସାରସ୍ୱତ ଗବାକ୍ଷ&lt;ref&gt;{{cite news|title=ପ୍ରଥମ ବହି|url=http://www.dharitri.com/sahityayan/300416/p2.htm|accessdate=5 May 2016|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଏପ୍ରିଲ ୩୦-ମେ ୧୩. ୨୦୧୬ ପୃଷ୍ଠା ୨}}&lt;/ref&gt;
{{Col-end}}
== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର -  ୨୦୧୪ (''ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି''  ଗୀତିକବିତା ସଂକଳନ ପାଇଁ) &lt;ref&gt;{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=11 June 2019}}&lt;/ref&gt;
*ଝଙ୍କାର କବିତା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୦&lt;ref&gt;{{cite web |title=ମର୍ଯ୍ୟାଦାଜନକ ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା |url=https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6067dc177f6d8.jpg |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=13 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210613174322/https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6067dc177f6d8.jpg |archivedate=୧୩ ଜୁନ ୨୦୨୧ |page=୧ |date=୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧}}&lt;/ref&gt;
* ରତ୍ନମଣି ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୭ (ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପ୍ରଦତ୍ତ କବିତା ସମ୍ମାନ)
* କାନ୍ତକବି ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର
* ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ବିଷୁବ କବିତା ସମ୍ମାନ
* ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା କବିତା ସମ୍ମାନ 
* ଚଲାପଥ କବିତା ସମ୍ମାନ
* ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ଲେଖକ ସମ୍ମେଳନ ସମ୍ମାନ
* ଧ୍ୱନୀ ପ୍ରତିଧ୍ୱନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

{{Commons cat}}

{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଗୀତିକବିତା)}}
{{ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା)}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]</text>
      <sha1>4hpp8xfmbj0xrhoa84iki19eoj044bd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601749</id>
      <parentid>601748</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T20:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ଶାଶ୍ୱତ ପାଣିଗ୍ରାହୀ</username>
        <id>26052</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>601749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9924" sha1="l6l5gg0xkij9vdsnau6yu2o3il9gbms" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Hrudananda Panigrahi}}
{{Infobox person
| name                      = ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
| image                     = Odisha Sahitya Akademi awardee Hrudananda Panigrahi at Bhadrak Book fair in 2022.jpg
| image_size                = 250px
| alt                       =  
| caption                   = ୨୦୨୨ ମସିହାର ଭଦ୍ରକ ପୁସ୍ତକମେଳାରେ ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ।
| birth_name                = 
| birth_date                = {{Birth date and age|1955|08|6|df=y}}
| birth_place               = ଝାଡ଼ପଟା, [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା|ଭଦ୍ରକ]]
| death_date                = 
| death_place               = 
| death_cause               = 
| body_discovered           = 
| resting_place             = 
| resting_place_coordinates = 
| monuments                 = 
| residence                 = 
| nationality               = ଭାରତୀୟ
| other_names               = 
| citizenship               = 
| education                 = 
| alma_mater                =  
| occupation                = 
| years_active              = 
| employer                  = 
| organization              = 
| agent                     = 
| known_for                 = 
| notable_works             = 
| style                     = 
| home_town                 = 
| parents                   = 
| spouse                    = 
| children                  = 
| relatives                 = 
| callsign                  = 
| awards                    = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର
| signature                 = 
| signature_alt             = 
| signature_size            = 
| website                   = 
| footnotes                 = 
}}

'''ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ୧୯୫୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖରେ [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]]ସ୍ଥିତ [[ଝାଡ଼ପଟା]]ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=ସୃଜନ ଆଳାପ|url=http://www.dharitri.com/e-Paper/sahityayan/100118/p6.htm|accessdate=10 January 2018|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଜାରୁଆରୀ ୧୦-୨୩ ପୃଷ୍ଠା ୬}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PaniDas1988&quot;&gt;{{cite book|author1=Subas Pani|author2=H. C. Das|author3=Indu Bhusan Kar|title=Glimpses of History and Culture of Balasore|url=http://books.google.com/books?id=im1DAAAAYAAJ|year=1988|publisher=Orissa State Museum}}&lt;/ref&gt; ସେ [[ଭଦ୍ରକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ଭଦ୍ରକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକ ଏବଂ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ । ୧୯୭୯ ମସିହାରୁ ଚମ୍ପୁଆସ୍ଥିତ [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କରି ୨୦୧୫ ମସିହାରେ [[ପାଳିଆବିନ୍ଧା]]ସ୍ଥିତ [[ବିରଞ୍ଚି ନାରୟଣ ମାଧବ-ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଏବଂ ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟଭାବେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

ହୃଦାନନ୍ଦ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ [[ପ୍ରସାର ଭାରତୀ]]ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସର୍ବଭାଷା କବି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରିଥିଲେ I ସେ ୨୦୦୬ରେ [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର]]ରେ ଠାରେ [http://www.thewritersclub.org/wfi_2006.htm ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନୀ] ଓ ୨୦୧୨ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଲେଖକ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ I  
== ରଚନାବଳୀ ==
ହୃଦାନନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ ''ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ'' ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର &quot;ମୟୂର ପବ୍ଳିକେଶନ&quot; ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Trust1993&quot;&gt;{{cite book|author=National Book Trust|title=Books recommended for translation|url=http://books.google.com/books?id=Vvl0AAAAIAAJ|date=1993|publisher=National Book Trust, India}}&lt;/ref&gt; [[ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ବାରିକ]] ବହିଟିର ମୁଖବନ୍ଧ ଓ ପ୍ରକାଶକ [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ମିଶ୍ର]] ପୃଷ୍ଠବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ । ହୃଦାନନ୍ଦ &quot;ସ୍ୱରଲିପି&quot;, &quot;ପ୍ରତଶ୍ରୁତି&quot;,  'ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା&quot; ଏବଂ &quot;ପ୍ରଭଞ୍ଜନ&quot; ଇତ୍ୟାଦି ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦାନ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅନେକ କବିତା [[ଇଂରାଜୀ]], [[ହିନ୍ଦୀ]], [[ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷା|ଉର୍ଦ୍ଦୁ]] ଏବଂ [[ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା|ଗୁଜରାଟୀ]] ଭାଷାରେ ଅନୂଦିତ ହୋଇଛି।
{{Col-begin}}
{{Col-3}}
=== କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ (୧୯୯୦)
* ଲୁହର ଟୋପାଏ ଜହ୍ନ (୧୯୯୧)
* ନଷ୍ଟପାଦ (୧୯୯୪)
* ଆରତ ନଳିନୀ ବନ (୧୯୯୬)
* ଝରିପଡୁଥିବା ଶୂନ୍ୟତା (୨୦୦୦)
* ଗୋଟାପଣେ ଦୁଃଖରେ (୨୦୦୨)
* ମାଟିକଥା (୨୦୦୫)
* ଶକୁଂତଳା (୨୦୦୨)
* ଦୀଘି (୨୦୧୨)
* ଅଂଧାର ଧୂଳି (୨୦୧୫)
* ମେଘଆଣ୍ଡି
* ଆଗ ପାହୁଣ୍ଡ (୨୦୦୫)
* ପାଣିଫୋଟକା (୨୦୦୮)
* ମନେପଡେ ଆଜି (୨୦୦୯)
{{Col-3}}
=== ଗୀତିକବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ମନେପଡେ ଆଜି
* ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି
* ମାୟା ମୁରୁଜ

=== ଇ-ବୁକ ===
* ଛାଇର ପାଦ

=== ଅନୁବାଦ ===
* ଗୁରୁ ଦୟାଲ ସିଂହଙ୍କ ବବୁରି ଗଛର ଭୂତ ୨୦୧୭
* ବୁଦ୍ଧିମାନ ଘରଚାଟିଆ
{{Col-3}}
=== ଆଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ସାରସ୍ୱତ ଗବାକ୍ଷ&lt;ref&gt;{{cite news|title=ପ୍ରଥମ ବହି|url=http://www.dharitri.com/sahityayan/300416/p2.htm|accessdate=5 May 2016|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଏପ୍ରିଲ ୩୦-ମେ ୧୩. ୨୦୧୬ ପୃଷ୍ଠା ୨}}&lt;/ref&gt;
{{Col-end}}
== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର -  ୨୦୧୪ (''ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି''  ଗୀତିକବିତା ସଂକଳନ ପାଇଁ) &lt;ref&gt;{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=11 June 2019}}&lt;/ref&gt;
*ଝଙ୍କାର କବିତା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୦&lt;ref&gt;{{cite web |title=ମର୍ଯ୍ୟାଦାଜନକ ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା |url=https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6067dc177f6d8.jpg |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=13 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210613174322/https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6067dc177f6d8.jpg |archivedate=୧୩ ଜୁନ ୨୦୨୧ |page=୧ |date=୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧}}&lt;/ref&gt;
* ରତ୍ନମଣି ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୭ (ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପ୍ରଦତ୍ତ କବିତା ସମ୍ମାନ)
* କାନ୍ତକବି ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର
* ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ବିଷୁବ କବିତା ସମ୍ମାନ
* ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା କବିତା ସମ୍ମାନ 
* ଚଲାପଥ କବିତା ସମ୍ମାନ
* ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ଲେଖକ ସମ୍ମେଳନ ସମ୍ମାନ
* ଧ୍ୱନୀ ପ୍ରତିଧ୍ୱନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

{{Commons cat}}

{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଗୀତିକବିତା)}}
{{ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା)}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]</text>
      <sha1>l6l5gg0xkij9vdsnau6yu2o3il9gbms</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601750</id>
      <parentid>601749</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T21:00:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ଶାଶ୍ୱତ ପାଣିଗ୍ରାହୀ</username>
        <id>26052</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର */</comment>
      <origin>601750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11094" sha1="k18gmj472zvq2vkrsktocsf403bsgq2" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Hrudananda Panigrahi}}
{{Infobox person
| name                      = ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
| image                     = Odisha Sahitya Akademi awardee Hrudananda Panigrahi at Bhadrak Book fair in 2022.jpg
| image_size                = 250px
| alt                       =  
| caption                   = ୨୦୨୨ ମସିହାର ଭଦ୍ରକ ପୁସ୍ତକମେଳାରେ ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ।
| birth_name                = 
| birth_date                = {{Birth date and age|1955|08|6|df=y}}
| birth_place               = ଝାଡ଼ପଟା, [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା|ଭଦ୍ରକ]]
| death_date                = 
| death_place               = 
| death_cause               = 
| body_discovered           = 
| resting_place             = 
| resting_place_coordinates = 
| monuments                 = 
| residence                 = 
| nationality               = ଭାରତୀୟ
| other_names               = 
| citizenship               = 
| education                 = 
| alma_mater                =  
| occupation                = 
| years_active              = 
| employer                  = 
| organization              = 
| agent                     = 
| known_for                 = 
| notable_works             = 
| style                     = 
| home_town                 = 
| parents                   = 
| spouse                    = 
| children                  = 
| relatives                 = 
| callsign                  = 
| awards                    = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର
| signature                 = 
| signature_alt             = 
| signature_size            = 
| website                   = 
| footnotes                 = 
}}

'''ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ୧୯୫୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖରେ [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]]ସ୍ଥିତ [[ଝାଡ଼ପଟା]]ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=ସୃଜନ ଆଳାପ|url=http://www.dharitri.com/e-Paper/sahityayan/100118/p6.htm|accessdate=10 January 2018|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଜାରୁଆରୀ ୧୦-୨୩ ପୃଷ୍ଠା ୬}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PaniDas1988&quot;&gt;{{cite book|author1=Subas Pani|author2=H. C. Das|author3=Indu Bhusan Kar|title=Glimpses of History and Culture of Balasore|url=http://books.google.com/books?id=im1DAAAAYAAJ|year=1988|publisher=Orissa State Museum}}&lt;/ref&gt; ସେ [[ଭଦ୍ରକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ଭଦ୍ରକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକ ଏବଂ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ । ୧୯୭୯ ମସିହାରୁ ଚମ୍ପୁଆସ୍ଥିତ [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କରି ୨୦୧୫ ମସିହାରେ [[ପାଳିଆବିନ୍ଧା]]ସ୍ଥିତ [[ବିରଞ୍ଚି ନାରୟଣ ମାଧବ-ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଏବଂ ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟଭାବେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

ହୃଦାନନ୍ଦ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ [[ପ୍ରସାର ଭାରତୀ]]ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସର୍ବଭାଷା କବି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରିଥିଲେ I ସେ ୨୦୦୬ରେ [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର]]ରେ ଠାରେ [http://www.thewritersclub.org/wfi_2006.htm ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନୀ] ଓ ୨୦୧୨ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଲେଖକ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ I  
== ରଚନାବଳୀ ==
ହୃଦାନନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ ''ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ'' ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର &quot;ମୟୂର ପବ୍ଳିକେଶନ&quot; ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Trust1993&quot;&gt;{{cite book|author=National Book Trust|title=Books recommended for translation|url=http://books.google.com/books?id=Vvl0AAAAIAAJ|date=1993|publisher=National Book Trust, India}}&lt;/ref&gt; [[ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ବାରିକ]] ବହିଟିର ମୁଖବନ୍ଧ ଓ ପ୍ରକାଶକ [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ମିଶ୍ର]] ପୃଷ୍ଠବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ । ହୃଦାନନ୍ଦ &quot;ସ୍ୱରଲିପି&quot;, &quot;ପ୍ରତଶ୍ରୁତି&quot;,  'ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା&quot; ଏବଂ &quot;ପ୍ରଭଞ୍ଜନ&quot; ଇତ୍ୟାଦି ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦାନ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅନେକ କବିତା [[ଇଂରାଜୀ]], [[ହିନ୍ଦୀ]], [[ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷା|ଉର୍ଦ୍ଦୁ]] ଏବଂ [[ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା|ଗୁଜରାଟୀ]] ଭାଷାରେ ଅନୂଦିତ ହୋଇଛି।
{{Col-begin}}
{{Col-3}}
=== କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ (୧୯୯୦)
* ଲୁହର ଟୋପାଏ ଜହ୍ନ (୧୯୯୧)
* ନଷ୍ଟପାଦ (୧୯୯୪)
* ଆରତ ନଳିନୀ ବନ (୧୯୯୬)
* ଝରିପଡୁଥିବା ଶୂନ୍ୟତା (୨୦୦୦)
* ଗୋଟାପଣେ ଦୁଃଖରେ (୨୦୦୨)
* ମାଟିକଥା (୨୦୦୫)
* ଶକୁଂତଳା (୨୦୦୨)
* ଦୀଘି (୨୦୧୨)
* ଅଂଧାର ଧୂଳି (୨୦୧୫)
* ମେଘଆଣ୍ଡି
* ଆଗ ପାହୁଣ୍ଡ (୨୦୦୫)
* ପାଣିଫୋଟକା (୨୦୦୮)
* ମନେପଡେ ଆଜି (୨୦୦୯)
{{Col-3}}
=== ଗୀତିକବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ମନେପଡେ ଆଜି
* ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି
* ମାୟା ମୁରୁଜ

=== ଇ-ବୁକ ===
* ଛାଇର ପାଦ

=== ଅନୁବାଦ ===
* ଗୁରୁ ଦୟାଲ ସିଂହଙ୍କ ବବୁରି ଗଛର ଭୂତ ୨୦୧୭
* ବୁଦ୍ଧିମାନ ଘରଚାଟିଆ
{{Col-3}}
=== ଆଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ସାରସ୍ୱତ ଗବାକ୍ଷ&lt;ref&gt;{{cite news|title=ପ୍ରଥମ ବହି|url=http://www.dharitri.com/sahityayan/300416/p2.htm|accessdate=5 May 2016|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଏପ୍ରିଲ ୩୦-ମେ ୧୩. ୨୦୧୬ ପୃଷ୍ଠା ୨}}&lt;/ref&gt;
{{Col-end}}
== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର -  ୨୦୧୪ (''ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି''  ଗୀତିକବିତା ସଂକଳନ ପାଇଁ) &lt;ref&gt;{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=11 June 2019}}&lt;/ref&gt;
*ଝଙ୍କାର କବିତା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୯&lt;ref&gt;{{cite web |title=ମର୍ଯ୍ୟାଦାଜନକ ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା |url=https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6067dc177f6d8.jpg |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=13 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210613174322/https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6067dc177f6d8.jpg |archivedate=୧୩ ଜୁନ ୨୦୨୧ |page=୧ |date=୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧}}&lt;/ref&gt;
* ରତ୍ନମଣି ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୭ (ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପ୍ରଦତ୍ତ କବିତା ସମ୍ମାନ)
* ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ବିଷୁବ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୭
* ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା କବିତା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୫
* ଚଲାପଥ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୫
* କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୩
* ଡ. ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୫ 
* ସାଲେପୁର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୪
* ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସରସ୍ବତୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୨୨ (ଡ଼କ୍ଟର ପୀତାମ୍ବର ସ୍ୱାଇଁ ସ୍ମୃତି ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଡକ୍ଟର  ପିତାମ୍ବର ସ୍ୱାଇଁ ସ୍ମୃତି ସଂସଦ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୩
* କବି କମଳାକାନ୍ତ ଲେଙ୍କା କବିତା ସମ୍ମାନ,  ଭଦ୍ରକ ପୁସ୍ତକମେଳା, ୨୦୧୧ ଓଡ଼ିଶା ଲେଖକ ସମ୍ମେଳନ ସମ୍ମାନ
* ଧ୍ୱନୀ ପ୍ରତିଧ୍ୱନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ
* ମନସ୍ୱିନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ, କଟକ, ୨୦୧୧
* କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅଧୀନସ୍ଥ ସି.ବି.ଡି.ଟି. ପକ୍ଷରୁ ଆଦର୍ଶ କରଦାତା ଭାବେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍‌ରେ ସମ୍ମାନିତ, ୨୦୧୭

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

{{Commons cat}}

{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଗୀତିକବିତା)}}
{{ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା)}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]</text>
      <sha1>k18gmj472zvq2vkrsktocsf403bsgq2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601751</id>
      <parentid>601750</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T21:08:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ଶାଶ୍ୱତ ପାଣିଗ୍ରାହୀ</username>
        <id>26052</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>601751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11573" sha1="sxbxrxtaqbr3hkmanfaxpfoys8rddkh" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Hrudananda Panigrahi}}
{{Infobox person
| name                      = ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
| image                     = Odisha Sahitya Akademi awardee Hrudananda Panigrahi at Bhadrak Book fair in 2022.jpg
| image_size                = 250px
| alt                       =  
| caption                   = ୨୦୨୨ ମସିହାର ଭଦ୍ରକ ପୁସ୍ତକମେଳାରେ ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ।
| birth_name                = 
| birth_date                = {{Birth date and age|1955|08|6|df=y}}
| birth_place               = ଝାଡ଼ପଟା, [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା|ଭଦ୍ରକ]]
| death_date                = 
| death_place               = 
| death_cause               = 
| body_discovered           = 
| resting_place             = 
| resting_place_coordinates = 
| monuments                 = 
| residence                 = 
| nationality               = ଭାରତୀୟ
| other_names               = 
| citizenship               = 
| education                 = 
| alma_mater                =  
| occupation                = 
| years_active              = 
| employer                  = 
| organization              = 
| agent                     = 
| known_for                 = 
| notable_works             = 
| style                     = 
| home_town                 = 
| parents                   = 
| spouse                    = 
| children                  = 
| relatives                 = 
| callsign                  = 
| awards                    = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର
| signature                 = 
| signature_alt             = 
| signature_size            = 
| website                   = 
| footnotes                 = 
}}

'''ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ୧୯୫୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖରେ [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]]ସ୍ଥିତ [[ଝାଡ଼ପଟା]]ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=ସୃଜନ ଆଳାପ|url=http://www.dharitri.com/e-Paper/sahityayan/100118/p6.htm|accessdate=10 January 2018|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଜାରୁଆରୀ ୧୦-୨୩ ପୃଷ୍ଠା ୬}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PaniDas1988&quot;&gt;{{cite book|author1=Subas Pani|author2=H. C. Das|author3=Indu Bhusan Kar|title=Glimpses of History and Culture of Balasore|url=http://books.google.com/books?id=im1DAAAAYAAJ|year=1988|publisher=Orissa State Museum}}&lt;/ref&gt; ସେ [[ଭଦ୍ରକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ଭଦ୍ରକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକ ଏବଂ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ । ୧୯୭୯ ମସିହାରୁ ଚମ୍ପୁଆସ୍ଥିତ [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କରି ୨୦୧୫ ମସିହାରେ [[ପାଳିଆବିନ୍ଧା]]ସ୍ଥିତ [[ବିରଞ୍ଚି ନାରୟଣ ମାଧବ-ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଏବଂ ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟଭାବେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

ହୃଦାନନ୍ଦ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ [[ପ୍ରସାର ଭାରତୀ]]ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସର୍ବଭାଷା କବି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରିଥିଲେ I ସେ ୨୦୦୬ରେ [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର]]ରେ ଠାରେ [http://www.thewritersclub.org/wfi_2006.htm ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନୀ] ଓ ୨୦୧୨ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଲେଖକ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ I  

'କବି ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ କବିତାରେ କୃଷି ଓ କୃଷକ' ଶୀର୍ଷକରେ ଗବେଷଣା କରି ଅଧ୍ୟାପିକା ସ୍ନେହାଞ୍ଜଳି ମହାପାତ୍ର ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି I  

== ରଚନାବଳୀ ==
ହୃଦାନନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ ''ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ'' ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର &quot;ମୟୂର ପବ୍ଳିକେଶନ&quot; ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Trust1993&quot;&gt;{{cite book|author=National Book Trust|title=Books recommended for translation|url=http://books.google.com/books?id=Vvl0AAAAIAAJ|date=1993|publisher=National Book Trust, India}}&lt;/ref&gt; [[ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ବାରିକ]] ବହିଟିର ମୁଖବନ୍ଧ ଓ ପ୍ରକାଶକ [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ମିଶ୍ର]] ପୃଷ୍ଠବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ । ହୃଦାନନ୍ଦ &quot;ସ୍ୱରଲିପି&quot;, &quot;ପ୍ରତଶ୍ରୁତି&quot;,  'ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା&quot; ଏବଂ &quot;ପ୍ରଭଞ୍ଜନ&quot; ଇତ୍ୟାଦି ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦାନ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅନେକ କବିତା [[ଇଂରାଜୀ]], [[ହିନ୍ଦୀ]], [[ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷା|ଉର୍ଦ୍ଦୁ]] ଏବଂ [[ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା|ଗୁଜରାଟୀ]] ଭାଷାରେ ଅନୂଦିତ ହୋଇଛି।
{{Col-begin}}
{{Col-3}}
=== କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ (୧୯୯୦)
* ଲୁହର ଟୋପାଏ ଜହ୍ନ (୧୯୯୧)
* ନଷ୍ଟପାଦ (୧୯୯୪)
* ଆରତ ନଳିନୀ ବନ (୧୯୯୬)
* ଝରିପଡୁଥିବା ଶୂନ୍ୟତା (୨୦୦୦)
* ଗୋଟାପଣେ ଦୁଃଖରେ (୨୦୦୨)
* ମାଟିକଥା (୨୦୦୫)
* ଶକୁଂତଳା (୨୦୦୨)
* ଦୀଘି (୨୦୧୨)
* ଅଂଧାର ଧୂଳି (୨୦୧୫)
* ମେଘଆଣ୍ଡି
* ଆଗ ପାହୁଣ୍ଡ (୨୦୦୫)
* ପାଣିଫୋଟକା (୨୦୦୮)
* ମନେପଡେ ଆଜି (୨୦୦୯)
{{Col-3}}
=== ଗୀତିକବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ମନେପଡେ ଆଜି
* ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି
* ମାୟା ମୁରୁଜ

=== ଇ-ବୁକ ===
* ଛାଇର ପାଦ

=== ଅନୁବାଦ ===
* ଗୁରୁ ଦୟାଲ ସିଂହଙ୍କ ବବୁରି ଗଛର ଭୂତ ୨୦୧୭
* ବୁଦ୍ଧିମାନ ଘରଚାଟିଆ
{{Col-3}}
=== ଆଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ସାରସ୍ୱତ ଗବାକ୍ଷ&lt;ref&gt;{{cite news|title=ପ୍ରଥମ ବହି|url=http://www.dharitri.com/sahityayan/300416/p2.htm|accessdate=5 May 2016|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଏପ୍ରିଲ ୩୦-ମେ ୧୩. ୨୦୧୬ ପୃଷ୍ଠା ୨}}&lt;/ref&gt;
{{Col-end}}
== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର -  ୨୦୧୪ (''ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି''  ଗୀତିକବିତା ସଂକଳନ ପାଇଁ) &lt;ref&gt;{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=11 June 2019}}&lt;/ref&gt;
*ଝଙ୍କାର କବିତା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୯&lt;ref&gt;{{cite web |title=ମର୍ଯ୍ୟାଦାଜନକ ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା |url=https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6067dc177f6d8.jpg |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=13 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210613174322/https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6067dc177f6d8.jpg |archivedate=୧୩ ଜୁନ ୨୦୨୧ |page=୧ |date=୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧}}&lt;/ref&gt;
* ରତ୍ନମଣି ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୭ (ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପ୍ରଦତ୍ତ କବିତା ସମ୍ମାନ)
* ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ବିଷୁବ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୭
* ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା କବିତା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୫
* ଚଲାପଥ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୫
* କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୩
* ଡ. ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୫ 
* ସାଲେପୁର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୪
* ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସରସ୍ବତୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୨୨ (ଡ଼କ୍ଟର ପୀତାମ୍ବର ସ୍ୱାଇଁ ସ୍ମୃତି ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଡକ୍ଟର  ପିତାମ୍ବର ସ୍ୱାଇଁ ସ୍ମୃତି ସଂସଦ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୩
* କବି କମଳାକାନ୍ତ ଲେଙ୍କା କବିତା ସମ୍ମାନ,  ଭଦ୍ରକ ପୁସ୍ତକମେଳା, ୨୦୧୧ ଓଡ଼ିଶା ଲେଖକ ସମ୍ମେଳନ ସମ୍ମାନ
* ଧ୍ୱନୀ ପ୍ରତିଧ୍ୱନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ
* ମନସ୍ୱିନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ, କଟକ, ୨୦୧୧
* କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅଧୀନସ୍ଥ ସି.ବି.ଡି.ଟି. ପକ୍ଷରୁ ଆଦର୍ଶ କରଦାତା ଭାବେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍‌ରେ ସମ୍ମାନିତ, ୨୦୧୭

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

{{Commons cat}}

{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଗୀତିକବିତା)}}
{{ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା)}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]</text>
      <sha1>sxbxrxtaqbr3hkmanfaxpfoys8rddkh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601755</id>
      <parentid>601751</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T04:59:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>601755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11696" sha1="dzzkfljtmajn481jd8ff8edl6xqx2l6" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Hrudananda Panigrahi}}
{{Infobox person
| name                      = ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
| image                     = Odisha Sahitya Akademi awardee Hrudananda Panigrahi at Bhadrak Book fair in 2022.jpg
| image_size                = 250px
| alt                       =  
| caption                   = ୨୦୨୨ ମସିହାର ଭଦ୍ରକ ପୁସ୍ତକମେଳାରେ ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ।
| birth_name                = 
| birth_date                = {{Birth date and age|1955|08|6|df=y}}
| birth_place               = ଝାଡ଼ପଟା, [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା|ଭଦ୍ରକ]]
| death_date                = 
| death_place               = 
| death_cause               = 
| body_discovered           = 
| resting_place             = 
| resting_place_coordinates = 
| monuments                 = 
| residence                 = 
| nationality               = ଭାରତୀୟ
| other_names               = 
| citizenship               = 
| education                 = 
| alma_mater                =  
| occupation                = 
| years_active              = 
| employer                  = 
| organization              = 
| agent                     = 
| known_for                 = 
| notable_works             = 
| style                     = 
| home_town                 = 
| parents                   = 
| spouse                    = 
| children                  = 
| relatives                 = 
| callsign                  = 
| awards                    = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର
| signature                 = 
| signature_alt             = 
| signature_size            = 
| website                   = 
| footnotes                 = 
}}

'''ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ୧୯୫୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖରେ [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]]ସ୍ଥିତ [[ଝାଡ଼ପଟା]]ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=ସୃଜନ ଆଳାପ|url=http://www.dharitri.com/e-Paper/sahityayan/100118/p6.htm|accessdate=10 January 2018|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଜାରୁଆରୀ ୧୦-୨୩ ପୃଷ୍ଠା ୬}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PaniDas1988&quot;&gt;{{cite book|author1=Subas Pani|author2=H. C. Das|author3=Indu Bhusan Kar|title=Glimpses of History and Culture of Balasore|url=http://books.google.com/books?id=im1DAAAAYAAJ|year=1988|publisher=Orissa State Museum}}&lt;/ref&gt; ସେ [[ଭଦ୍ରକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ଭଦ୍ରକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକ ଏବଂ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ । ୧୯୭୯ ମସିହାରୁ ଚମ୍ପୁଆସ୍ଥିତ [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କରି ୨୦୧୫ ମସିହାରେ [[ପାଳିଆବିନ୍ଧା]]ସ୍ଥିତ [[ବିରଞ୍ଚି ନାରୟଣ ମାଧବ-ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଏବଂ ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟଭାବେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

ହୃଦାନନ୍ଦ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ [[ପ୍ରସାର ଭାରତୀ]]ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସର୍ବଭାଷା କବି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରିଥିଲେ I ସେ ୨୦୦୬ରେ [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର]]ରେ ଠାରେ [http://www.thewritersclub.org/wfi_2006.htm ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନୀ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126141827/http://www.thewritersclub.org/wfi_2006.htm |date=2021-01-26 }} ଓ ୨୦୧୨ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଲେଖକ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ I  

'କବି ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ କବିତାରେ କୃଷି ଓ କୃଷକ' ଶୀର୍ଷକରେ ଗବେଷଣା କରି ଅଧ୍ୟାପିକା ସ୍ନେହାଞ୍ଜଳି ମହାପାତ୍ର ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି I  

== ରଚନାବଳୀ ==
ହୃଦାନନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ ''ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ'' ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର &quot;ମୟୂର ପବ୍ଳିକେଶନ&quot; ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Trust1993&quot;&gt;{{cite book|author=National Book Trust|title=Books recommended for translation|url=http://books.google.com/books?id=Vvl0AAAAIAAJ|date=1993|publisher=National Book Trust, India}}&lt;/ref&gt; [[ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ବାରିକ]] ବହିଟିର ମୁଖବନ୍ଧ ଓ ପ୍ରକାଶକ [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ମିଶ୍ର]] ପୃଷ୍ଠବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ । ହୃଦାନନ୍ଦ &quot;ସ୍ୱରଲିପି&quot;, &quot;ପ୍ରତଶ୍ରୁତି&quot;,  'ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା&quot; ଏବଂ &quot;ପ୍ରଭଞ୍ଜନ&quot; ଇତ୍ୟାଦି ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦାନ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅନେକ କବିତା [[ଇଂରାଜୀ]], [[ହିନ୍ଦୀ]], [[ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷା|ଉର୍ଦ୍ଦୁ]] ଏବଂ [[ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା|ଗୁଜରାଟୀ]] ଭାଷାରେ ଅନୂଦିତ ହୋଇଛି।
{{Col-begin}}
{{Col-3}}
=== କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ (୧୯୯୦)
* ଲୁହର ଟୋପାଏ ଜହ୍ନ (୧୯୯୧)
* ନଷ୍ଟପାଦ (୧୯୯୪)
* ଆରତ ନଳିନୀ ବନ (୧୯୯୬)
* ଝରିପଡୁଥିବା ଶୂନ୍ୟତା (୨୦୦୦)
* ଗୋଟାପଣେ ଦୁଃଖରେ (୨୦୦୨)
* ମାଟିକଥା (୨୦୦୫)
* ଶକୁଂତଳା (୨୦୦୨)
* ଦୀଘି (୨୦୧୨)
* ଅଂଧାର ଧୂଳି (୨୦୧୫)
* ମେଘଆଣ୍ଡି
* ଆଗ ପାହୁଣ୍ଡ (୨୦୦୫)
* ପାଣିଫୋଟକା (୨୦୦୮)
* ମନେପଡେ ଆଜି (୨୦୦୯)
{{Col-3}}
=== ଗୀତିକବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ମନେପଡେ ଆଜି
* ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି
* ମାୟା ମୁରୁଜ

=== ଇ-ବୁକ ===
* ଛାଇର ପାଦ

=== ଅନୁବାଦ ===
* ଗୁରୁ ଦୟାଲ ସିଂହଙ୍କ ବବୁରି ଗଛର ଭୂତ ୨୦୧୭
* ବୁଦ୍ଧିମାନ ଘରଚାଟିଆ
{{Col-3}}
=== ଆଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥ ===
* ସାରସ୍ୱତ ଗବାକ୍ଷ&lt;ref&gt;{{cite news|title=ପ୍ରଥମ ବହି|url=http://www.dharitri.com/sahityayan/300416/p2.htm|accessdate=5 May 2016|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଏପ୍ରିଲ ୩୦-ମେ ୧୩. ୨୦୧୬ ପୃଷ୍ଠା ୨}}&lt;/ref&gt;
{{Col-end}}
== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର -  ୨୦୧୪ (''ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି''  ଗୀତିକବିତା ସଂକଳନ ପାଇଁ) &lt;ref&gt;{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=11 June 2019}}&lt;/ref&gt;
*ଝଙ୍କାର କବିତା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୯&lt;ref&gt;{{cite web |title=ମର୍ଯ୍ୟାଦାଜନକ ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା |url=https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6067dc177f6d8.jpg |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=13 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210613174322/https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6067dc177f6d8.jpg |archivedate=୧୩ ଜୁନ ୨୦୨୧ |page=୧ |date=୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧}}&lt;/ref&gt;
* ରତ୍ନମଣି ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୭ (ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପ୍ରଦତ୍ତ କବିତା ସମ୍ମାନ)
* ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ବିଷୁବ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୭
* ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା କବିତା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୫
* ଚଲାପଥ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୫
* କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୩
* ଡ. ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୫ 
* ସାଲେପୁର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୪
* ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସରସ୍ବତୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୨୨ (ଡ଼କ୍ଟର ପୀତାମ୍ବର ସ୍ୱାଇଁ ସ୍ମୃତି ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଡକ୍ଟର  ପିତାମ୍ବର ସ୍ୱାଇଁ ସ୍ମୃତି ସଂସଦ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୩
* କବି କମଳାକାନ୍ତ ଲେଙ୍କା କବିତା ସମ୍ମାନ,  ଭଦ୍ରକ ପୁସ୍ତକମେଳା, ୨୦୧୧ ଓଡ଼ିଶା ଲେଖକ ସମ୍ମେଳନ ସମ୍ମାନ
* ଧ୍ୱନୀ ପ୍ରତିଧ୍ୱନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ
* ମନସ୍ୱିନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ, କଟକ, ୨୦୧୧
* କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅଧୀନସ୍ଥ ସି.ବି.ଡି.ଟି. ପକ୍ଷରୁ ଆଦର୍ଶ କରଦାତା ଭାବେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍‌ରେ ସମ୍ମାନିତ, ୨୦୧୭

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

{{Commons cat}}

{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଗୀତିକବିତା)}}
{{ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା)}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]</text>
      <sha1>dzzkfljtmajn481jd8ff8edl6xqx2l6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61062</id>
    <revision>
      <id>601757</id>
      <parentid>599685</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T07:35:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kanhucharan sadangi</username>
        <id>42827</id>
      </contributor>
      <comment>ଏଥିରେ ଅନେକ ଗୁରୁଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ ନଥିଲା</comment>
      <origin>601757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18286" sha1="ej6f9sl89uqhj5yvekviqdhu1iz4h67" xml:space="preserve">{{Infobox Performing Arts|name=ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ|image=Archival photo of Prahallada Nataka.jpg|image_size=250px|caption=ହିରଣ୍ୟକଶ୍ୟପ 'ରଜା' ଓ ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ|medium=ଗୀତ-ନାଟ|types=ଜଳନ୍ତର, ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି, ତରଳା|ancestor=|descendant=|culture=[[ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି]]|origin=ଗଞ୍ଜାମ, [[ଓଡ଼ିଶା]], {{flag|ଭାରତ}}|era=୧୮୭୦-୧୮୮୦ (ପ୍ରଥମ ରଚନା)|music=[[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ]]|participants=}}'''ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ''' ବା '''ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ନାଟକ''' (''ରଜା ନାଟ'', ''ରଜା ନାଟକ'' ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ)&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;''[https://www.telegraphindia.com/1101229/jsp/orissa/story_13362766.jsp Rare art form finds few takers - 150-year-old traditional dance languishes in neglect]'', SUNIL PATNAIK. Wednesday , December 29 , 2010.&lt;/ref&gt; ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅଭିନୀତ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ସଙ୍ଗୀତପ୍ରଧାନ ନାଟକ ଅଟେ । ଏଥିରେ ଉଭୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓ ଲୌକିକ ଅଙ୍ଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରହିଛି । ଏହି ନାଟକରେ ନୃସିଂହ ଅବତାର ଚରିତ [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ|ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର]] ପ୍ରାୟ ୩୦ ଗୋଟି ପାରମ୍ପରିକ ରାଗ ରାଗିଣୀ ଆଧାରିତ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଷିତ ହୁଏ । ଏହାର ଲେଖା ରାଜା ରାମକୃଷ୍ଣ ଛୋଟରାୟଙ୍କ ନାମରେ ଭଣିତ ହେଲେହେଁ ଏହାକୁ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର ସଙ୍ଗୀତକାର କବି [[ଗୌରହରି ପରିଚ୍ଛା]] ଲେଖିଛନ୍ତି ବୋଲି ଗବେଷକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗୃହୀତ&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;। ପରେ ଏହାଙ୍କ ଅନୁକରଣରେ ଗଞ୍ଜାମର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜା ଯଥା ସୁରଙ୍ଗୀ ରଜା କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ହରିଚନ୍ଦନ ଜଗଦ୍ଦେବ ରାୟ, ତରଳା ରଜା ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଶୂରଦେଓ, ଧରାକୋଟ ରଜା ମଦନମୋହନ ସିଂହଦେବ ଓ [[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି|ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର]] [[ପଦ୍ମନାଭ ନାରାୟଣ ଦେବ|ପଦ୍ମନାଭ ନାରୟଣ ଦେବ]] ପ୍ରହ୍ଲାଦନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକରେ କୋଡ଼ିଏଟି ପୁରୁଷ ଚରିତ୍ର ଓ ପାଞ୍ଚଟି ନାରୀ ଚରିତ୍ର ସଂଯୋଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ '''ଗାହାକ''' ନାମକ ଚରିତ୍ର ଚରିତ୍ରଙ୍କୁ ମଞ୍ଚପ୍ରବେଶ କରାଏ ଓ ଘଟଣାକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ । ଏହି ଚରିତ୍ର ସଂସ୍କୃତ ଓ ଗ୍ରୀକ ନାଟ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ସୂତ୍ରଧାର ସହ ତୁଳନୀୟ ।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;ରାଜା ରାମକୃଷ୍ଣ ଛୋଟରାୟ ବିରଚିତ ''ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ'' । ସମ୍ପାଦକ - ସୁରେଶ ବଳବନ୍ତରାୟ । ପ୍ରକାଶକ - ବହିପତ୍ର, ୨୦୦୬ ।&lt;/ref&gt; ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ (ପ୍ରହ୍ଲାଦ), ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ (ହିରଣ୍ୟକଶ୍ୟପ), ଲୀଳାବତୀ, ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଗାହାକ, ଚଣ୍ଡମାର୍କ (ଚଣ୍ଡ ଅମାର୍କ), ଗଣେଶ, ସରସ୍ୱତୀ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଦ୍ୱାରୀ (ଦ୍ୱାରକ), ଚାରଗଣ, ଅସୁରଗଣ, ବାଳକଗଣ, ନାରଦ, ଗଜକର୍ଣ୍ଣ, ସାପୁଆ, ମାହୁନ୍ତ, କପଟ ରାକ୍ଷସ ଆଦି ପ୍ରଧାନ ।

== ଉପସ୍ଥାପନା ==

=== ମଞ୍ଚ ===
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକରେ ବ୍ୟବହୃତ ବିଶେଷ ମଞ୍ଚସ୍ଥାପତ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏହା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଅଭିନୟ ଲାଗି କୌଣସି ପ୍ରେକ୍ଷାଗାର ଆବଶ୍ୟକ ନ ଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଗ୍ରାମ ଉପକଣ୍ଠ ବା କୌଣସି ଖୋଲା ସ୍ଥାନରେ ଏହି ନାଟକ ଅଭିନୀତ ହୁଏ । ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ସୋପାନ ଥିବା ମଞ୍ଚ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ । ଏଥିରେ ପ୍ରାୟତଃ ୭ ଗୋଟି ପାହାଚ ଥାଏ । ଗ୍ରାମୀଣ ଭାଷାରେ ଏହି ପାହାଚ ଥିବା ମଞ୍ଚକୁ '''ମଞ୍ଚା''' କୁହାଯାଏ । ମଞ୍ଚା ସମ୍ମୁଖ ଭୂଇଁକୁ ନୃତ୍ୟ ଓ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । କୁହାଯାଏ ଯେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ସପ୍ତଲୋକ ଆଧିପତ୍ୟ ମଞ୍ଚାର ସାତପାହାଚଦ୍ୱାରା ଦର୍ଶାଯାଏ । ମଞ୍ଚାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ଦରବାର ଭାବରେ କଳ୍ପନା କରାଯାଏ । ପାତ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ, ରାଣୀ ଇତ୍ୟାଦି ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମଞ୍ଚର ଉପରିଭାଗରେ ବସିଥାନ୍ତି । ବାଦ୍ୟବୃନ୍ଦ ଓ ପାଳିଆମାନେ ମଞ୍ଚାର ତଳେ ଦୁଇ ପଟେ ବସିଥାନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର ===
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକରେ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ୱର ଯନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ''ମୁଖବୀଣା'' ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ତାଳବାଦ୍ୟ ହେଉଛି [[ମର୍ଦ୍ଦଳ|''ମର୍ଦ୍ଦଳ'']] । ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ବାୟୁଚାଳିତ ସଙ୍ଗୀତ ଯନ୍ତ୍ର ବା ଶୁଷୀର ବାଦ୍ୟ । ମୁଖବୀଣା ଗୀତକୁ ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଗତି ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏହା ସଙ୍ଗେ ମର୍ଦ୍ଦଳ, ଗିନି, ଝାଞ୍ଜ ଓ ଆଜିକାଲି ହାରମୋନିଅମର ପ୍ରୟୋଗ ଦେଖାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ପ୍ରାୟତଃ ଦୁଇଜଣ ମର୍ଦ୍ଦଳ ବାଦକ ଓ କେତେଜଣ ଗିନି ଓ ଝାଞ୍ଜ ବାଦକ ଯୋଗଦାନ କରନ୍ତି । ମୁଖ୍ୟ ଗାୟକ ହାରମୋନିଅମ ବାଦନ କରି ଅଧିକାଂଶ ଗୀତ ଗାୟନ କରନ୍ତି ଓ ପାଳିଆମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗାୟନରେ ସହଯୋଗ କରିଥାନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ସଙ୍ଗୀତ ===
ରାଜା ରାମକୃଷ୍ଣ ଛୋଟରାୟଙ୍କ ଲିଖିତ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକରେ ଅନେକ ଗୀତ ସଂଯୋଜିତ ହୋଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୀତର ରାଗ ଓ ତାଳ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରାଯାଇଛି । ସଙ୍ଗୀତ ପଦ୍ଧତି ପୂରାପୂରି ଶାସ୍ତ୍ର ଆଧାରିତ ଉତ୍କଳୀୟ ବା [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ]] । ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକର ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀତ ଲୋକସଙ୍ଗୀତ ପର୍ଯ୍ୟାୟଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ । [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ]]&lt;nowiki/&gt;ର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟତାର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ହେଉଛି ଏହି ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକର ଗୀତ । ବ୍ୟବହୃତ ରାଗଗୁଡ଼ିକ ହେଲା - ଆନନ୍ଦଭୈରବୀ, କେଦାରଗୌଡ଼ା, ମୁଖାରୀ, ମାରୁଆ, ଶୋକବରାଡ଼ି, ପୁନ୍ନାଗ, ଆହାରୀ, ପୁନ୍ନାଗ ମାରୁଆ, ତୋଡ଼ି ପୁନ୍ନାଗ, ଦେଶୀ, ଘଣ୍ଟାରବ, ତୋଡ଼ି, ଭୈରବୀ, ଶ୍ରୀ, କଲ୍ୟାଣୀ, ସାବେରୀ, ନାଟ, ଆଶାବରୀ, ଖମ୍ବାଜ, ଝିଞ୍ଜୋଟି, ଶଙ୍କରାଭରଣ, ପ୍ରାନ୍ତବରାଡ଼ି, ତୋଡ଼ି, ଘଣ୍ଟାରବ, କାମୋଦୀ, ଶ୍ରୋଟ (ସୁରଟ), ରେଗୁପ୍ତ, ସିନ୍ଧୁଖମାଞ୍ଚ, ଆରଭୀ, ବେହାଗ, ଦେଶୀ ଖମ୍ବାଜ ଇତ୍ୟାଦି । ବ୍ୟବହୃତ ତାଳଗୁଡ଼ିକ ହେଲା - ଆଠତାଳି, ଏକତାଳି, ଆଦିତାଳ, ରୂପକ, ଝୁଲା, ତ୍ରିପଟା, ଯତି, ଝମ୍ପା, ସିଂହନନ୍ଦନ ଇତ୍ୟାଦି ।&lt;ref&gt;''ଗଞ୍ଜାମର ପାରମ୍ପରିକ ଲୋକନାଟକ'', [[ତାରିଣୀ ଚରଣ ପାତ୍ର]]&lt;/ref&gt; ଏହି ରାଗ ଓ ତାଳ ସବୁ [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ|ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର]] ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମ୍ପଦ ଅଟନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ନୃତ୍ୟ ===
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକର ନୃତ୍ୟ ଭଙ୍ଗିମା ମୁଖ୍ୟତଃ ତାଣ୍ଡବଧର୍ମୀ । ଲାସ୍ୟ ନୃତ୍ୟ ସ୍ୱଳ୍ପ । ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ମଞ୍ଚା ଉପରେ ଆଗପଛ ହୋଇ ଦୋହଲିବା ନୃତ୍ୟ ବିଶେଷ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମଧ୍ୟ ଏହି ନାଟକରେ ଦ୍ରୁତ ପାଦଚାଳନା ସଙ୍ଗେ ନୃତ୍ୟ କରି ଶୂନ୍ୟରେ ଚକ୍ରଗତି ଦେଖାଇଥାଏ । ଚଣ୍ଡମାର୍କ ଓ ଶବର ଶବରୁଣୀ ଆଦି ଲୋକନୃତ୍ୟ ଶୈଳୀ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଅଂଶ ହୋଇଛି ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== କଳାକାର ==
[[File:Guru Simanchal Patro, Prahallada Nataka.jpg|ଲିଙ୍କ=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Guru Simanchal Patro, Prahallada Nataka.jpg|alt=|thumb|277x277_ପିକସେଲ|ବରିଷ୍ଠ ଗୁରୁ ସିମାଞ୍ଚଳ ପାତ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଅଭିନୟରେ ଦକ୍ଷତା ନିମନ୍ତେ ସୁପରିଚିତ । ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ତାଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରିଥିଲା ।]]
ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ନାଟକର ଧାରା ସାଧବ କବି ଗୌରହରି ପରିଚ୍ଛାଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଗୌରହରି [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ]] ରଚନାରେ ପାରଙ୍ଗମ ଥିଲେ ଏବଂ ବିଶେଷ କବିତ୍ୱ ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ । ନାନା ରାଗ ରାଗିଣୀ ରଚନା କରି ପ୍ରଥମେ ରାମକୃଷ୍ଣ ଛୋଟରାୟ ଓ ସହଚରମାନଙ୍କୁ ଗୌରହରି ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ରାଜା ନିଜେ ସପରିବାର ନାଟକ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ । ଏହାଙ୍କ ପରେ ସର୍ବପ୍ରଥମ ଗୁରୁ ଭାବେ ଇଚ୍ଛାପୁରର ଦୁର୍ଗା ଦାସର ବଂଶଜମାନେ ସମ୍ମାନିତ । ତାଙ୍କ ପରେ ଗୁରୁ ଘନଶ୍ୟାମ ବାଡ଼ତ୍ୟା, ଗୁରୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶତପଥୀ, ଗୁରୁ ଶ୍ରୀ କାଳିଆ କାମ୍ପ ଗୁରୁ ଶ୍ରୀ ବାଙ୍କିନି ଶତପଥୀ, ଗୁରୁ ରଘୁନାଥ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ, ଗୁରୁ ତ୍ରିନାଥ ପ୍ରଧାନ, ଗୁରୁ ଗଙ୍ଗା ଦୋରା, ଗୁରୁ ସିମାଞ୍ଚଳ ପାତ୍ର,ଗୁରୁ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର କଂସାରି, ଗୁରୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବାଡ଼ତ୍ୟା, ଗୁରୁ ମହେଶ୍ୱର ରଣା ,ଗୁରୁ ନନ୍ଦକିଶୋର ସିବାଲୁ, ଗୁରୁ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ବେହେରା ,ଗୁରୁ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଧାନ,ଗୁରୁ ବିଜୟ ସାହୁ,ଗୁରୁ ଦାଶରଥୀ ରେଡୀ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ଗୁରୁ ଖଲି ବେହେରା, ଗୁରୁ [[ସିମାଞ୍ଚଳ ପାତ୍ର]] ହିରଣ୍ୟକଶ୍ୟପ ଚରିତ୍ର ନିମନ୍ତେ ଜଣାଶୁଣା ଅଟନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ବର୍ତ୍ତମାନ ପିଢ଼ିରେ ଗୁରୁ ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ, ଗୁରୁ ବୃନ୍ଦାବନ ଜେନା, ଗୁରୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରୀ କାହ୍ନୁଚରଣ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ ଦେବଶର୍ମା,ଗୁରୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପ୍ରଧାନ,ଗୁରୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର, ଗୁରୁ ସନ୍ତୋଷ ରଣା,ଗୋକୁଳ ବଡତ୍ୟା ,ନିଳାଞ୍ଚଳ ପ୍ରଧାନ,ପ୍ରଦୀପ ପ୍ରଧାନ, ଟିକିନା ବେହେରା,ସୂରେସ ମୁନି, ତାପସ ପ୍ରଧାନ, ସାଗର ସାହୁ, ହରେକୃଷ୍ଣ ବେହେରା, କାହ୍ନୁଚରଣ ନାୟକ, ଶିବରାମ ବଡତ୍ୟ,ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣ ସାହୁ, ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ,ଗଣେଶ ସ୍ୱାଇଁ ଓ ଗଙ୍ଗାରାମ ବିଷୋୟୀ ଗଞ୍ଜାମର କୁକୁଡ଼ାଖଣ୍ଡି, କୁଲାଡ଼, କବିସୂର୍ଯ୍ୟନଗର, ପଦ୍ମପୁର(ଶେରଗଡ)ଭଞ୍ଜନଗର(ଲୁଦୁଲୁଦି), ପଦ୍ମନାଭପୁର, ବୋମକେଇ ଓ କୋଦଳା ନିକଟସ୍ଥ ଇନାମବେଲପଡା ଆଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ଚାଳିଶ ଗୋଟି ରଜାନାଟକ ଦଳ ବା ପୁଞ୍ଜା ରହିଛନ୍ତି ।

== ପରିବର୍ତ୍ତନ ==
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକର ଅଭିନୟ ବେଳେ ନୃସିଂହଙ୍କ ପୂଜିତ ମୁଖା ଧାରଣ କରି ନୃତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଲା ବେଳେ କେବେକେବେ ନୃସିଂହ ଅଭିନେତାଙ୍କ ଦେହରେ କାଳିଶି ଲାଗିଯାଏ । କାଳିଶି ଲାଗିଲେ ଅଭିନେତାଙ୍କ ଦେହରେ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚାର ହୁଏ ଓ ତାଙ୍କୁ ଧରି ରଖିବା ପାଇଁ ଦଶରୁ କୋଡ଼ିଏ ବ୍ୟକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ ହୁଅନ୍ତି । ଏହା ନ କରାଗଲେ ସେ ନୃସିଂହଙ୍କ ପରି କ୍ରୋଧରେ ବିଧ୍ୱଂସକାରୀ ପାଲଟିଯାଆନ୍ତି । ଏପରି ହୋଇ କେତେଥର ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ନୃସିଂହ ଅଭିନେତା ପ୍ରକୃତରେ ବିଦାରି ଦେଇଥିବା କଥା ଲୋକେ କୁହନ୍ତି । ଏହିପରି ଅଘଟଣ ହେଲା ପରଠୁଁ ଆଉ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକରେ ଲୌହ ବା କାଂସ୍ୟ ନଖ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉନାହିଁ ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

ଆଗରୁ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଷୋଡ଼ଶ ଦଣ୍ଡ ଭିତରୁ ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରକୃତରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲେ । ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଚରିତ୍ରର ଅଭିନେତା ଏହି ସବୁ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗମ ହୋଇ ସେଗୁଡ଼ିକ କରି ଦେଖାଉଥିଲେ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ସର୍ପଦଣ୍ଡରେ ପ୍ରକୃତ ବିଷଧର ସାପ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲେ । ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ସେହି ପ୍ରଥାକୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଛି ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== ସଂରକ୍ଷଣ ==
ଏକଦା ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକର ୧୫୦ରୁ ଅଧିକ ଦଳ ଥିଲେ । ଲୋକରୁଚିର ଅଭାବ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅସୁବିଧା ଯୋଗୁଁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା କମି କମି ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ମାତ୍ର ୩୦ ଗୋଟି ଦଳ ରହିଛନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; 

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ ଉପରେ ଡଃ ସୁରେଶ ବଳବନ୍ତରାୟ ଓ ଆମେରିକାର ଡଃ ଜନ ଏମି ପ୍ରମୁଖ ଗବେଷକ ଅଟନ୍ତି । ଆମେରିକାର ବ୍ରାଉନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଡଃ ଏମି ୧୯୮୦-୧୯୮୨ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରି ଏହା ବିଷୟରେ ଅନେକ ଅଜଣା ତଥ୍ୟ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== ଆଧାର ==
&lt;references /&gt;{{ଓଡ଼ିଶାର ନାଚ}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ]]</text>
      <sha1>ej6f9sl89uqhj5yvekviqdhu1iz4h67</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601758</id>
      <parentid>601757</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T08:38:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kanhucharan sadangi</username>
        <id>42827</id>
      </contributor>
      <origin>601758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18542" sha1="gzz5ubtbgneat2hdtt70rawcnbshmef" xml:space="preserve">{{Infobox Performing Arts|name=ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ|image=Archival photo of Prahallada Nataka.jpg|image_size=250px|caption=ହିରଣ୍ୟକଶ୍ୟପ 'ରଜା' ଓ ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ|medium=ଗୀତ-ନାଟ|types=ଜଳନ୍ତର, ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି, ତରଳା|ancestor=|descendant=|culture=[[ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି]]|origin=ଗଞ୍ଜାମ, [[ଓଡ଼ିଶା]], {{flag|ଭାରତ}}|era=୧୮୭୦-୧୮୮୦ (ପ୍ରଥମ ରଚନା)|music=[[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ]]|participants=}}'''ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ''' ବା '''ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ନାଟକ''' (''ରଜା ନାଟ'', ''ରଜା ନାଟକ'' ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ)&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;''[https://www.telegraphindia.com/1101229/jsp/orissa/story_13362766.jsp Rare art form finds few takers - 150-year-old traditional dance languishes in neglect]'', SUNIL PATNAIK. Wednesday , December 29 , 2010.&lt;/ref&gt; ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅଭିନୀତ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ସଙ୍ଗୀତପ୍ରଧାନ ନାଟକ ଅଟେ । ଏଥିରେ ଉଭୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓ ଲୌକିକ ଅଙ୍ଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରହିଛି । ଏହି ନାଟକରେ ନୃସିଂହ ଅବତାର ଚରିତ [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ|ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର]] ପ୍ରାୟ ୩୦ ଗୋଟି ପାରମ୍ପରିକ ରାଗ ରାଗିଣୀ ଆଧାରିତ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଷିତ ହୁଏ । ଏହି ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ନାଟକ(୧୮୫୭ ରୁ ୧୯୦୫ ମଧ୍ୟରେ ରଚିତ ହୋଇଛି ) ଏହାର ଲେଖା ଜଳନ୍ତ୍ରର ରାଜା ରାମକୃଷ୍ଣ ଛୋଟରାୟଙ୍କ ନାମରେ ଭଣିତ ହେଲେହେଁ ଏହାକୁ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର ସଙ୍ଗୀତକାର କବି [[ଗୌରହରି ପରିଚ୍ଛା]] ପ୍ରଣୟନ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଗବେଷକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗୃହୀତ&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;। ପରେ ଏହାଙ୍କ ଅନୁକରଣରେ ଗଞ୍ଜାମର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜା ଯଥା ସୁରଙ୍ଗୀ ରଜା କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ହରିଚନ୍ଦନ ଜଗଦ୍ଦେବ ରାୟ, ତରଳା ରଜା ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଶୂରଦେଓ, ଧରାକୋଟ ରଜା ମଦନମୋହନ ସିଂହଦେବ ଓ [[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି|ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର]] [[ପଦ୍ମନାଭ ନାରାୟଣ ଦେବ|ପଦ୍ମନାଭ ନାରୟଣ ଦେବ]] ପ୍ରହ୍ଲାଦନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକରେ କୋଡ଼ିଏଟି ପୁରୁଷ ଚରିତ୍ର ଓ ପାଞ୍ଚଟି ନାରୀ ଚରିତ୍ର ସଂଯୋଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ '''ଗାହାକ''' ନାମକ ଚରିତ୍ର ଚରିତ୍ରଙ୍କୁ ମଞ୍ଚପ୍ରବେଶ କରାଏ ଓ ଘଟଣାକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ । ଏହି ଚରିତ୍ର ସଂସ୍କୃତ ଓ ଗ୍ରୀକ ନାଟ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ସୂତ୍ରଧାର ସହ ତୁଳନୀୟ ।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;ରାଜା ରାମକୃଷ୍ଣ ଛୋଟରାୟ ବିରଚିତ ''ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ'' । ସମ୍ପାଦକ - ସୁରେଶ ବଳବନ୍ତରାୟ । ପ୍ରକାଶକ - ବହିପତ୍ର, ୨୦୦୬ ।&lt;/ref&gt; ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ (ପ୍ରହ୍ଲାଦ), ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ (ହିରଣ୍ୟକଶ୍ୟପ), ଲୀଳାବତୀ, ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଗାହାକ, ଚଣ୍ଡମାର୍କ (ଚଣ୍ଡ ଅମାର୍କ), ଗଣେଶ, ସରସ୍ୱତୀ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଦ୍ୱାରୀ (ଦ୍ୱାରକ), ଚାରଗଣ, ଅସୁରଗଣ, ବାଳକଗଣ, ନାରଦ, ଗଜକର୍ଣ୍ଣ, ସାପୁଆ, ମାହୁନ୍ତ, କପଟ ରାକ୍ଷସ ଆଦି ପ୍ରଧାନ ।

== ଉପସ୍ଥାପନା ==

=== ମଞ୍ଚ ===
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକରେ ବ୍ୟବହୃତ ବିଶେଷ ମଞ୍ଚସ୍ଥାପତ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏହା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଅଭିନୟ ଲାଗି କୌଣସି ପ୍ରେକ୍ଷାଗାର ଆବଶ୍ୟକ ନ ଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଗ୍ରାମ ଉପକଣ୍ଠ ବା କୌଣସି ଖୋଲା ସ୍ଥାନରେ ଏହି ନାଟକ ଅଭିନୀତ ହୁଏ । ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ସୋପାନ ଥିବା ମଞ୍ଚ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ । ଏଥିରେ ପ୍ରାୟତଃ ୭ ଗୋଟି ପାହାଚ ଥାଏ । ଗ୍ରାମୀଣ ଭାଷାରେ ଏହି ପାହାଚ ଥିବା ମଞ୍ଚକୁ '''ମଞ୍ଚା''' କୁହାଯାଏ । ମଞ୍ଚା ସମ୍ମୁଖ ଭୂଇଁକୁ ନୃତ୍ୟ ଓ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । କୁହାଯାଏ ଯେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ସପ୍ତଲୋକ ଆଧିପତ୍ୟ ମଞ୍ଚାର ସାତପାହାଚଦ୍ୱାରା ଦର୍ଶାଯାଏ । ମଞ୍ଚାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ଦରବାର ଭାବରେ କଳ୍ପନା କରାଯାଏ । ପାତ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ, ରାଣୀ ଇତ୍ୟାଦି ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମଞ୍ଚର ଉପରିଭାଗରେ ବସିଥାନ୍ତି । ବାଦ୍ୟବୃନ୍ଦ ଓ ପାଳିଆମାନେ ମଞ୍ଚାର ତଳେ ଦୁଇ ପଟେ ବସିଥାନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର ===
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକରେ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ୱର ଯନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ''ମୁଖବୀଣା'' ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ତାଳବାଦ୍ୟ ହେଉଛି [[ମର୍ଦ୍ଦଳ|''ମର୍ଦ୍ଦଳ'']] । ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ବାୟୁଚାଳିତ ସଙ୍ଗୀତ ଯନ୍ତ୍ର ବା ଶୁଷୀର ବାଦ୍ୟ । ମୁଖବୀଣା ଗୀତକୁ ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଗତି ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏହା ସଙ୍ଗେ ମର୍ଦ୍ଦଳ, ଗିନି, ଝାଞ୍ଜ ଓ ଆଜିକାଲି ହାରମୋନିଅମର ପ୍ରୟୋଗ ଦେଖାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ପ୍ରାୟତଃ ଦୁଇଜଣ ମର୍ଦ୍ଦଳ ବାଦକ ଓ କେତେଜଣ ଗିନି ଓ ଝାଞ୍ଜ ବାଦକ ଯୋଗଦାନ କରନ୍ତି । ମୁଖ୍ୟ ଗାୟକ ହାରମୋନିଅମ ବାଦନ କରି ଅଧିକାଂଶ ଗୀତ ଗାୟନ କରନ୍ତି ଓ ପାଳିଆମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗାୟନରେ ସହଯୋଗ କରିଥାନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ସଙ୍ଗୀତ ===
ରାଜା ରାମକୃଷ୍ଣ ଛୋଟରାୟଙ୍କ ଲିଖିତ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକରେ ଅନେକ ଗୀତ ସଂଯୋଜିତ ହୋଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୀତର ରାଗ ଓ ତାଳ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରାଯାଇଛି । ସଙ୍ଗୀତ ପଦ୍ଧତି ପୂରାପୂରି ଶାସ୍ତ୍ର ଆଧାରିତ ଉତ୍କଳୀୟ ବା [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ]] । ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକର ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀତ ଲୋକସଙ୍ଗୀତ ପର୍ଯ୍ୟାୟଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ । [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ]]&lt;nowiki/&gt;ର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟତାର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ହେଉଛି ଏହି ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକର ଗୀତ । ବ୍ୟବହୃତ ରାଗଗୁଡ଼ିକ ହେଲା - ଆନନ୍ଦଭୈରବୀ, କେଦାରଗୌଡ଼ା, ମୁଖାରୀ, ମାରୁଆ, ଶୋକବରାଡ଼ି, ପୁନ୍ନାଗ, ଆହାରୀ, ପୁନ୍ନାଗ ମାରୁଆ, ତୋଡ଼ି ପୁନ୍ନାଗ, ଦେଶୀ, ଘଣ୍ଟାରବ, ତୋଡ଼ି, ଭୈରବୀ, ଶ୍ରୀ, କଲ୍ୟାଣୀ, ସାବେରୀ, ନାଟ, ଆଶାବରୀ, ଖମ୍ବାଜ, ଝିଞ୍ଜୋଟି, ଶଙ୍କରାଭରଣ, ପ୍ରାନ୍ତବରାଡ଼ି, ତୋଡ଼ି, ଘଣ୍ଟାରବ, କାମୋଦୀ, ଶ୍ରୋଟ (ସୁରଟ), ରେଗୁପ୍ତ, ସିନ୍ଧୁଖମାଞ୍ଚ, ଆରଭୀ, ବେହାଗ, ଦେଶୀ ଖମ୍ବାଜ ଇତ୍ୟାଦି । ବ୍ୟବହୃତ ତାଳଗୁଡ଼ିକ ହେଲା - ଆଠତାଳି, ଏକତାଳି, ଆଦିତାଳ, ରୂପକ, ଝୁଲା, ତ୍ରିପଟା, ଯତି, ଝମ୍ପା, ସିଂହନନ୍ଦନ ଇତ୍ୟାଦି ।&lt;ref&gt;''ଗଞ୍ଜାମର ପାରମ୍ପରିକ ଲୋକନାଟକ'', [[ତାରିଣୀ ଚରଣ ପାତ୍ର]]&lt;/ref&gt; ଏହି ରାଗ ଓ ତାଳ ସବୁ [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ|ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର]] ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମ୍ପଦ ଅଟନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ନୃତ୍ୟ ===
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକର ନୃତ୍ୟ ଭଙ୍ଗିମା ମୁଖ୍ୟତଃ ତାଣ୍ଡବଧର୍ମୀ । ଲାସ୍ୟ ନୃତ୍ୟ ସ୍ୱଳ୍ପ । ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ମଞ୍ଚା ଉପରେ ଆଗପଛ ହୋଇ ଦୋହଲିବା ନୃତ୍ୟ ବିଶେଷ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମଧ୍ୟ ଏହି ନାଟକରେ ଦ୍ରୁତ ପାଦଚାଳନା ସଙ୍ଗେ ନୃତ୍ୟ କରି ଶୂନ୍ୟରେ ଚକ୍ରଗତି ଦେଖାଇଥାଏ । ଚଣ୍ଡମାର୍କ ଓ ଶବର ଶବରୁଣୀ ଆଦି ଲୋକନୃତ୍ୟ ଶୈଳୀ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଅଂଶ ହୋଇଛି ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== କଳାକାର ==
[[File:Guru Simanchal Patro, Prahallada Nataka.jpg|ଲିଙ୍କ=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Guru Simanchal Patro, Prahallada Nataka.jpg|alt=|thumb|277x277_ପିକସେଲ|ବରିଷ୍ଠ ଗୁରୁ ସିମାଞ୍ଚଳ ପାତ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଅଭିନୟରେ ଦକ୍ଷତା ନିମନ୍ତେ ସୁପରିଚିତ । ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ତାଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରିଥିଲା ।]]
ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ନାଟକର ଧାରା ସାଧବ କବି ଗୌରହରି ପରିଚ୍ଛାଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଗୌରହରି [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ]] ରଚନାରେ ପାରଙ୍ଗମ ଥିଲେ ଏବଂ ବିଶେଷ କବିତ୍ୱ ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ । ନାନା ରାଗ ରାଗିଣୀ ରଚନା କରି ପ୍ରଥମେ ରାମକୃଷ୍ଣ ଛୋଟରାୟ ଓ ସହଚରମାନଙ୍କୁ ଗୌରହରି ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ରାଜା ନିଜେ ସପରିବାର ନାଟକ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ । ଏହାଙ୍କ ପରେ ସର୍ବପ୍ରଥମ ଗୁରୁ ଭାବେ ଇଚ୍ଛାପୁରର ଦୁର୍ଗା ଦାସର ବଂଶଜମାନେ ସମ୍ମାନିତ । ତାଙ୍କ ପରେ ଗୁରୁ ଘନଶ୍ୟାମ ବାଡ଼ତ୍ୟା, ଗୁରୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶତପଥୀ, ଗୁରୁ ଶ୍ରୀ କାଳିଆ କାମ୍ପ ଗୁରୁ ଶ୍ରୀ ବାଙ୍କିନି ଶତପଥୀ, ଗୁରୁ ରଘୁନାଥ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ, ଗୁରୁ ତ୍ରିନାଥ ପ୍ରଧାନ, ଗୁରୁ ଗଙ୍ଗା ଦୋରା, ଗୁରୁ ସିମାଞ୍ଚଳ ପାତ୍ର,ଗୁରୁ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର କଂସାରି, ଗୁରୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବାଡ଼ତ୍ୟା, ଗୁରୁ ମହେଶ୍ୱର ରଣା ,ଗୁରୁ ନନ୍ଦକିଶୋର ସିବାଲୁ, ଗୁରୁ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ବେହେରା ,ଗୁରୁ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଧାନ,ଗୁରୁ ବିଜୟ ସାହୁ,ଗୁରୁ ଦାଶରଥୀ ରେଡୀ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ଗୁରୁ ଖଲି ବେହେରା, ଗୁରୁ [[ସିମାଞ୍ଚଳ ପାତ୍ର]] ହିରଣ୍ୟକଶ୍ୟପ ଚରିତ୍ର ନିମନ୍ତେ ଜଣାଶୁଣା ଅଟନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ବର୍ତ୍ତମାନ ପିଢ଼ିରେ ଗୁରୁ ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ, ଗୁରୁ ବୃନ୍ଦାବନ ଜେନା, ଗୁରୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରୀ କାହ୍ନୁଚରଣ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ ଦେବଶର୍ମା,ଗୁରୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପ୍ରଧାନ,ଗୁରୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର, ଗୁରୁ ସନ୍ତୋଷ ରଣା,ଗୋକୁଳ ବଡତ୍ୟା ,ନିଳାଞ୍ଚଳ ପ୍ରଧାନ,ପ୍ରଦୀପ ପ୍ରଧାନ, ଟିକିନା ବେହେରା,ସୂରେସ ମୁନି, ତାପସ ପ୍ରଧାନ, ସାଗର ସାହୁ, ହରେକୃଷ୍ଣ ବେହେରା, କାହ୍ନୁଚରଣ ନାୟକ, ଶିବରାମ ବଡତ୍ୟ,ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣ ସାହୁ, ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ,ଗଣେଶ ସ୍ୱାଇଁ ଓ ଗଙ୍ଗାରାମ ବିଷୋୟୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।ଗଞ୍ଜାମର କୁକୁଡ଼ାଖଣ୍ଡି, କୁଲାଡ଼, କବିସୂର୍ଯ୍ୟନଗର, ପଦ୍ମପୁର(ଶେରଗଡ)ଭଞ୍ଜନଗର(ଲୁଦୁଲୁଦି), ପଦ୍ମନାଭପୁର, ଖୁକୁଣ୍ଡିଆ, ପାଲକଷଣ୍ଢଆ,ବମକେଇ ଓ କୋଦଳା ନିକଟସ୍ଥ ଇନାମବେଲପଡା ଆଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ଚାଳିଶ ଗୋଟି ରଜାନାଟକ ଦଳ ବା ପୁଞ୍ଜା ରହିଛନ୍ତି ।

== ପରିବର୍ତ୍ତନ ==
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକର ଅଭିନୟ ବେଳେ ନୃସିଂହଙ୍କ ପୂଜିତ ମୁଖା ଧାରଣ କରି ନୃତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଲା ବେଳେ କେବେକେବେ ନୃସିଂହ ଅଭିନେତାଙ୍କ ଦେହରେ କାଳିଶି ଲାଗିଯାଏ । କାଳିଶି ଲାଗିଲେ ଅଭିନେତାଙ୍କ ଦେହରେ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚାର ହୁଏ ଓ ତାଙ୍କୁ ଧରି ରଖିବା ପାଇଁ ଦଶରୁ କୋଡ଼ିଏ ବ୍ୟକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ ହୁଅନ୍ତି । ଏହା ନ କରାଗଲେ ସେ ନୃସିଂହଙ୍କ ପରି କ୍ରୋଧରେ ବିଧ୍ୱଂସକାରୀ ପାଲଟିଯାଆନ୍ତି । ଏପରି ହୋଇ କେତେଥର ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ନୃସିଂହ ଅଭିନେତା ପ୍ରକୃତରେ ବିଦାରି ଦେଇଥିବା କଥା ଲୋକେ କୁହନ୍ତି । ଏହିପରି ଅଘଟଣ ହେଲା ପରଠୁଁ ଆଉ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକରେ ଲୌହ ବା କାଂସ୍ୟ ନଖ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉନାହିଁ ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

ଆଗରୁ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଷୋଡ଼ଶ ଦଣ୍ଡ ଭିତରୁ ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରକୃତରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲେ । ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଚରିତ୍ରର ଅଭିନେତା ଏହି ସବୁ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗମ ହୋଇ ସେଗୁଡ଼ିକ କରି ଦେଖାଉଥିଲେ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ସର୍ପଦଣ୍ଡରେ ପ୍ରକୃତ ବିଷଧର ସାପ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲେ । ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ସେହି ପ୍ରଥାକୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଛି ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== ସଂରକ୍ଷଣ ==
ଏକଦା ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକର ୧୫୦ରୁ ଅଧିକ ଦଳ ଥିଲେ । ଲୋକରୁଚିର ଅଭାବ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅସୁବିଧା ଯୋଗୁଁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା କମି କମି ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ମାତ୍ର ୩୦ ଗୋଟି ଦଳ ରହିଛନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; 

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ ଉପରେ ଡଃ ସୁରେଶ ବଳବନ୍ତରାୟ ଓ ଆମେରିକାର ଡଃ ଜନ ଏମି ପ୍ରମୁଖ ଗବେଷକ ଅଟନ୍ତି । ଆମେରିକାର ବ୍ରାଉନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଡଃ ଏମି ୧୯୮୦-୧୯୮୨ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରି ଏହା ବିଷୟରେ ଅନେକ ଅଜଣା ତଥ୍ୟ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== ଆଧାର ==
&lt;references /&gt;{{ଓଡ଼ିଶାର ନାଚ}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ]]</text>
      <sha1>gzz5ubtbgneat2hdtt70rawcnbshmef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83846</id>
    <revision>
      <id>601756</id>
      <parentid>574037</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T05:35:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hpsatapathy</username>
        <id>6324</id>
      </contributor>
      <comment>ଆଧାର ଯୋଡ଼ିବା</comment>
      <origin>601756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12804" sha1="dvrc9qeipsvwbyhflqajzfsam8scugm" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Trilochan Sahoo}}
{{Infobox person 
| name          = ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ
| image         = Trilochan Sahoo.jpg
| imagesize     = 
| alt           = 
| caption       = 
| pseudonym     = 
| birth_name    = 
| birth_date    = {{Birth date and age |df=y |1990|08|08}}
| birth_place   = ଫକିରପୁର, [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦୁଝର]], [[ଓଡ଼ିଶା]]
| death_date    = 
| death_place   = 
| resting_place = 
| occupation    = ଲେଖକ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା
| nationality   = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
| citizenship   = ଭାରତୀୟ
| education     = 
| alma_mater    = [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]
| period        = 
| genre         = 
| subject       = 
| movement      = 
| notableworks  = 
| spouse        = 
| children      = 
| relatives     = 
| influences    = 
| influenced    = 
| awards        = 
| signature     = 
| signature_alt = 
| website       = 
| portaldisp    = 
}}

'''ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ''' (ଜନ୍ମ: ୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ ''ଶେଷ ସ୍ୱପ୍ନ'' [[ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମି, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ]]ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଅଛି ।  ସେ ପାଖାପାଖି ୩୦ଟି ତଥ୍ୟ ଭିତ୍ତିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=ତ୍ରିଲୋଚନଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'ମୁଁ ଭୋଟ ଦେବି' |url=https://sambadepaper.com/epaperimages/15032022/15032022-md-keo-2/224378.jpg |accessdate=4 December 2022 |work=[[ସମ୍ବାଦ (ଖବରକାଗଜ)|ସମ୍ବାଦ]] |date=15 March 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204153623/https://sambadepaper.com/epaperimages/15032022/15032022-md-keo-2/224378.jpg |archivedate=4 December 2022 |location=[[ଆନନ୍ଦପୁର]] |language=ଓଡ଼ିଆ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ପ୍ରକୃତି, ପର୍ଯ୍ୟାବରଣ ଓ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସଂରକ୍ଷଣ ଦିଗରେ ସେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରିଆସୁଛନ୍ତି ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Page No 13 - KENDUJHAR - 04 Mar, 2025 - Prameya Epaper |url=https://www.prameyaepaper.com/preview/263814/1405426/KENDUJHAR/20250304/13 |access-date=2025-03-11 |website=www.prameyaepaper.com }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Anurjay |date=2023-02-16 |title=Know about Nature and Culture Man of Odisha- Keonjhar’s Trilochan Sahoo {{!}} India News Diary |url=https://indianewsdiary.com/know-about-nature-and-culture-man-of-odisha-keonjhars-trilochan-sahoo/ |access-date=2025-03-11 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ==
ତ୍ରିଲୋଚନ ୧୯୯୦ ମସିହାର ଅଗଷ୍ଟ ୮ ତାରିଖରେ [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା]]ର ଫକିରପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଫକିରପୁର ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିବା ପରେ ଆନନ୍ଦପୁର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ +୨ ଓ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ମାଷ୍ଟର ଅଫ ଫାଇନାନ୍ସ ଆଣ୍ଡ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ଓ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଛନ୍ତି । ଯୁକ୍ତ ତିନି ଅର୍ଥନୀତି ଅନର୍ସରେ ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଟପ୍ପର ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ +୩ ପରୀକ୍ଷା ଫଳ: ଇତିହାସରେ ଆନନ୍ଦପୁରର ରଂଜନ ଓ ଅର୍ଥନୀତିରେ ତ୍ରିଲୋଚନ ଟପର୍ |work=[[ସମ୍ବାଦ (ଖବରକାଗଜ)|ସମ୍ବାଦ]] |date=31 May 2010 |location=ଆନନ୍ଦପୁର |page=୮ |language=ଓଡ଼ିଆ}}&lt;/ref&gt; ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଗବେଷଣା କରୁଛନ୍ତି ।

== ରଚନାବଳୀ ==
ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଲେଖା ୨୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୬ରେ [[ପ୍ରଗତିବାଦୀ]]ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମି ତରଫରୁ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ [[ଦାର୍ଜିଲିଂ]]&lt;nowiki/&gt;ରେ ଆୟୋଜିତ ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଯୁବ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/ERYWM-22-23-Oct-2022.pdf&lt;/ref&gt; [[ଭାରତ ସରକାର]]&lt;nowiki/&gt;ଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରାଳୟଦ୍ୱାରା [[କଲିକତା]]&lt;nowiki/&gt;ରେ ଆୟୋଜିତ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସାହିତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Poet Trilochan Sahoo participates  in International Literacy Festival |url=https://epaper.dumanimail.in/uploads/epaper/2022-11/636a8e549e427.jpg |accessdate=4 December 2022 |work=Dumani Mail |date=9 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204153859/https://epaper.dumanimail.in/uploads/epaper/2022-11/636a8e549e427.jpg |archivedate=4 December 2022 |location=Keonjhar |page=4 |language=English |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ସେ ''ନେକ୍ସଟ ଇଣ୍ଡିଆ ଜର୍ନାଲ ଅଫ ସୋସିଆଲ ସାଇନ୍ସ'' ନାମକ ଏକ [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୧୬ ଓ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ''ଓଡ଼ିଶା ରିଭ୍ୟୁ''ରେ ତାଙ୍କ ରଚନା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Odisha State Budget in Eighty Years |journal=Odisha Review |issue=May - 2017 |pages=78-82 |url=http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2017/May/engpdf/78-82.pdf |accessdate=4 December 2022 |archive-date=4 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204153317/http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2017/May/engpdf/78-82.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Odisha in Eighty Years |journal=Odisha Review |issue=November - 2016 |pages=72-79 |url=http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2016/November/engpdf/72-79.pdf |accessdate=4 December 2022 |archive-date=4 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204153315/http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2016/November/engpdf/72-79.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== ରଚନାବଳୀ ===
* ଶେଷ ସ୍ୱପ୍ନ

=== ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ଦିଗରେ ଅବଦାନ ===
ବର୍ତ୍ତମାନ ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ ବାରିପଦାସ୍ଥିତ ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଗବେଷଣାର ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ଅର୍ଥନୀତି ବିଷୟରେ ପିଏଚ୍‌.ଡି. କରୁଛନ୍ତି ।  ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସଚେତନତା କର୍ମୀ ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନସ୍ଥ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଏଜୁକେସନାଲ୍ ପ୍ଲାନିଂ ଆଣ୍ଡ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ (NIEPA''')''' ପକ୍ଷରୁ ନବସୃଜନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।

ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଏବଂ ଏହା ସମୟରେ ଗ୍ରହଣୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନତା ପ୍ରସାର ପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସୁରକ୍ଷା କାନ୍ଥ (School Safety Wall) ନିର୍ମାଣ କରିବାର ଅଭିନବ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ସାହୁଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଛି। ପୁରସ୍କାର ସ୍ୱରୂପ ତାଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରମାଣପତ୍ର, ରୌପ୍ୟ ଫଳକ ଏବଂ ୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାର ନଗଦ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kumar |first=Anil |date=2026-09-05 |title=Trilochan Sahoo conferred national award for innovation - OrissaPOST |url=https://www.orissapost.com/trilochan-sahoo-conferred-national-award-for-innovation/ |access-date=2026-09-06 |website=Odisha News, Odisha Latest news, Odisha Daily - OrissaPOST |language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

ତାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ହଜାର ହଜାର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଅଭିଭାବକଙ୍କୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ଓ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି। ସାହୁଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସୁରକ୍ଷା-କାନ୍ଥ ପଦକ୍ଷେପ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଅନେକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଆନନ୍ଦପୁର ବ୍ଲକର ବିଭିନ୍ନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସଫଳତାର ସହ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି। 

== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ପ୍ରଗତିବାଦୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ସମ୍ପାଦନା ମଣ୍ଡଳୀଠାରୁ ପ୍ରେରଣା ପତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ (୨୦୦୬)
*ଅର୍ଥନୀତିରେ ଟପ୍ପର ପାଇଁ ପ୍ରଜ୍ଞାଶ୍ରୀ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଷଦ, ଆନନ୍ଦପୁର ତରଫରୁ ପୁରସ୍କୃତ (୨୦୧୦)
* ଶହେ ସ୍ୱର ସମ୍ମାନ (୨୦୧୮)
* ଉଦୟରାଗ ସମ୍ମାନ (୨୦୧୯)
* ୟୁଥ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମାନ (୨୦୧୯)
* ଉତ୍କଳ ସର୍ଟ ଫିଲ୍ମ ଫେଷ୍ଟିଭାଲର ବିଜେତା (୨୦୨୦)
* ପ୍ରକୃତି ବନ୍ଧୁ ପୁରସ୍କାର (୨୦୨୧), ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପରିବେଶ ବିଭାଗ, [[ଓଡ଼ିଶା ସରକାର]]
* ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଏଜୁକେସନାଲ୍ ପ୍ଲାନିଂ ଆଣ୍ଡ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ (NIEPA''')''' ପକ୍ଷରୁ ନବସୃଜନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର-୨୦୨୬

==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}

{{Commons cat}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]</text>
      <sha1>dvrc9qeipsvwbyhflqajzfsam8scugm</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>