ଉଇକିପିଡ଼ିଆ orwiki https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%AA%E0%AD%8D%E0%AC%B0%E0%AC%A7%E0%AC%BE%E0%AC%A8_%E0%AC%AA%E0%AD%83%E0%AC%B7%E0%AD%8D%E0%AC%A0%E0%AC%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter ମାଧ୍ୟମ ବିଶେଷ ଆଲୋଚନା ବ୍ୟବହାରକାରୀ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆଲୋଚନା ଫାଇଲ ଫାଇଲ ଆଲୋଚନା ମିଡ଼ିଆଉଇକି ମିଡ଼ିଆଉଇକି ଆଲୋଚନା ଛାଞ୍ଚ ଛାଞ୍ଚ ଆଲୋଚନା ସହଯୋଗ ସହଯୋଗ ଆଲୋଚନା ଶ୍ରେଣୀ ଶ୍ରେଣୀ ଆଲୋଚନା ପୋର୍ଟାଲ ପୋର୍ଟାଲ ଆଲୋଚନା TimedText TimedText talk ମଡ୍ୟୁଲ ମଡ୍ୟୁଲ ଆଲୋଚନା Package Package talk Event Event talk ବିଷୟ 0 3057 606497 557568 2026-09-21T13:48:51Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606497 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bangalore}} {{Infobox settlement | name = ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ | native_name = | native_name_lang = | other_name = ବାଙ୍ଗାଲୋର | nickname = | settlement_type = ମହାନଗର | image_skyline = BangaloreMontage.png | image_alt = | image_caption = ଉପରୁ ଡାହାଣଆଡୁ: [[ଇଉ.ବି. ସିଟି]], [[ଇନଫୋସିସ]], [[ଲାଲ ବାଗ]]ର କାଚଘର, [[ବିଧାନ ସୌଧ (କର୍ଣାଟକ)]], [[ଶିବ]]ମୂର୍ତ୍ତି, [[ବାଗମାଣେ ଟେକ ପାର୍କ]] | pushpin_map = India କର୍ଣ୍ଣାଟକ | pushpin_label_position = left | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in କର୍ଣ୍ଣାଟକ, India | latd = 12 | latm = 58 | lats = 0 | latNS = N | longd = 77 | longm = 34 | longs = 0 | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]] | subdivision_type2 = [[List of regions of India|Region]] | subdivision_name2 = ବାୟାଳୁସିମି | subdivision_type3 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name3 = ବାଙ୍ଗାଲୋର ନଗରାଞ୍ଚଳ | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | leader_title1 = [[ମେୟର]] | leader_name1 = ଏସ.କେ. ନଟରାଜ | leader_title2 = କମିସନର | leader_name2 = ସିଦ୍ଧୟା, IAS | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 709.5 | elevation_footnotes = | elevation_m = 920 | population_total = 5438065 | population_as_of = 2009 | population_rank = 5th | population_density_km2 = auto | population_metro = 6,562,408 | population_metro_footnotes = <ref>{{cite web |url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=80&geo=-104&srt=pnan&col=aohdq&msz=1500&va=&pt=a |title=Bangalore/Bengaluru Metro Population. World Gazetteer. Retrieved 8 February 2010 |publisher=World-gazetteer.com |date= |accessdate=2011-01-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110311071851/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=80&geo=-104&srt=pnan&col=aohdq&msz=1500&va=&pt=a |archivedate=2011-03-11 |url-status=dead }}</ref> | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = ୫୬୦ xxx | area_code_type = Telephone code | area_code = 91-(0)80-XXXX XXXX | registration_plate = KA 01, KA 02, KA 03, KA 04, KA 05, KA 41, KA 50, KA 51, KA 53 | blank1_name_sec2 = [[Climate of India|Climate]] | blank1_info_sec2 = [[Climatic regions of India|BW]] <small>([[Köppen climate classification|Köppen]])</small> | website = {{URL|www.bbmp.gov.in/}} | footnotes = }} '''ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ''' (ବାଙ୍ଗାଲୋର) [[ଭାରତ]]<nowiki></nowiki>ର [[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]] ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟ [[:category:ନଗର|ନଗର]] । == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ]] == ଆଧାର == {{reflist|colwidth=30em}} == ଆହୁରି ପଢ଼ିବେ == * Hasan, Fazlul. Bangalore Through The Centuries. Bangalore: Historical Publications, 1970. * Plunkett, Richard. South India. [[Lonely Planet]], 2001. {{ISBN|1-86450-161-8}} * Vagale, Uday Kumar. {{PDFlink|[http://scholar.lib.vt.edu/theses/available/etd-05172004-231956/unrestricted/4.pdf "Public Space in Bangalore: Present and Future Projections"]|773&nbsp;KB}}. Digital Libraries and Archives. 2006. Virginia Tech. 27 April 2004. * {{PDFlink|[http://www.bmrtl.com/EIA.PDF "Environmental Impact Analysis"]{{dead link|date=January 2011}}}}. Bangalore Metropolitan Rapid Transport Corporation Limited. 2006. [[Government of Karnataka]]. 2005. * Hunter, Cotton, Burn, Meyer. [http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/ "The Imperial Gazetteer of India"], 2006. Oxford, [[Clarendon Press]]. 1909. * "Bangalore." [http://www.1911encyclopedia.org/Bangalore Encyclopedia Britannica]. 1911 ed. * Hayavadana Rao, The Mysore State Gazetteer, 1929 == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == {{Commons category}} * [http://www.bbmp.gov.in/ Bruhat Bengaluru Mahanagara Palike – (Municipal government)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100225072009/http://www.bbmp.gov.in/ |date=2010-02-25 }} * [http://www.bdabangalore.org/ Official Website of Bangalore Development Authority] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705010621/http://www.bdabangalore.org/ |date=2022-07-05 }} * {{dmoz|Regional/Asia/India/Karnataka/Localities/Bangalore/}} * {{Wikivoyage-inline|Bangalore}} {{ଭାରତର ରାଜଧାନୀ ସହର}} {{ଅଧାଗଢା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ସହର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର]] 0gbuny3tfm604wmqmmsjrioegeio8yb 4 3128 606504 602106 2026-09-21T15:26:34Z MediaWiki message delivery 5929 /* Your feedback wanted: Remove (Language link added:) and similar edits from Special:RecentChanges */ ନୂଆ ଭାଗ 606504 wikitext text/x-wiki {{shortcut|WP:CP}} {{/ଅଭିଲେଖ}} <!--{{WP nav pages (header bar)}} --> <div style="border-bottom:1px solid #DDD; border-right:1px solid #DDD; margin-right:-1px;"> <div style="border:1px solid #AAA; background-color:#FFFFFF; padding-left:6px;"> <div style="float:right; background-color:#F7F7F7; padding:10px; padding-right:20px; border-left:1px solid #CCC; border-bottom:1px solid #DDD; border-right:1px solid #DDD; border-top:1px solid #FAFAFA; margin-left:50px;"> <div style="font-size:90%; text-align:center;">'''ସୂଚୀ'''</div> <div style="text-align:left;"> [[#CBB|୧ ସଙ୍ଘ ସୂଚନା ଫଳକ]]<br /> [[#Todo|୨ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ]]<br /> [[#Collaborations|୩ ମିଳିତ ଚେଷ୍ଟା]]<br /> [[#Guidelines|୪&nbsp;ନିୟମାବଳୀ,&nbsp;ସାହାଯ୍ୟ ଓ ସ୍ରୋତ]] </div></div> <h1 style="margin-top:.1em; padding-left:5px; text-align:left; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"> ସଙ୍ଘ ସୂଚନା ଫଳକ </h1> <div style="font-size:120%; margin-bottom:10px; text-align:left; padding-right:5%; line-height:150%; color:#222; padding-left:5px;"> ଆସନ୍ତୁ, ସଙ୍ଘ ସୂଚନା ଫଳକ (Community portal) ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା । ଏଠାରେ ଆପଣ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ କଣ ଘଟୁଛି ତାର ଖବର ଜାଣିପାରିବେ ଆଉ ନୂଆ ଖବର, କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଆଦି ଦେଖିପାରିବେ । ଏହା ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଘଟୁଥିବା ଘଟଣାସମୂହର ସୂଚନାଫଳକଟିଏ, କିଛି ଆଲୋଚନା କରିବା ପାଇଁ [[WP:ଆଲୋଚନା ସଭା|'''''ଆଲୋଚନା ସଭା''''']]କୁ ଯାଆନ୍ତୁ, ଯଦି ଆପଣ ଜଣେ ନୂଆ ବ୍ୟବହାରକାରୀ, ତେବେ [[WP:ଚାଟସଭା|'''''ଚାଟସଭା''''']]କୁ ଯାଇ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିପାରିବେ । ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସମ୍ପାଦକମାନେ ଇଣ୍ଟରନେଟ ରିଲେ ଚାଟ (IRC) ଯୋଗେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର ଆଲୋଚନା କରିଥାନ୍ତି ଅତୀତରେ ହୋଇଥିବା ଆଲୋଚନାମାନ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:IRC/logs|'''''ଏଠାରେ''''']] ଦେଖିପାରିବେ । </div><div style="clear:both;"></div></div></div> <div style="clear:both; border:0; padding-top:5px; text-align:left; padding-left:10px; padding-bottom:10px; font-size:1.1em; margin-top:5px;" id="mightbelooking"> <div style="background:transparent; padding:0; margin:0;">'''ବୋଧହୁଏ ଆପଣ ଏହାସବୁ ଖୋଜୁଥିବେ...'''</div> * ଉଇକିପିଡ଼ିଆର କାମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା: '''[[Help:Contents|ଲେଖା ସାଇତିବେ]]''' କେମିତି ଦେଖନ୍ତୁ, ନହେଲେ '''[[Wikipedia:Questions|ପ୍ରଶ୍ନଟିଏ]]''' ପଚାରନ୍ତୁ'' * ''ଉଇକିପିଡ଼ିଆର '''[[Wikipedia:Reference desk|ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ ସାରଣୀ]]''' ପାଇଁ ଉତ୍ତର । * ଅନ୍ୟ ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା: '' '''[[Wikipedia:Village pump|ଆଲୋଚନା ସଭା]]''' ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ମୂଳ ଆଲୋଚନା/ଫୋରମ'' * ଅସୁବିଧା ସବୁର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଜାଗାଟିଏ: '' '''[[Wikipedia:Dispute resolution|ଲେଖାରେ ମତ ଅମେଳ ପାଇଁ ନିୟମ]]''' ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ''</div> <!---------------------------------------ନିହାତି ଦରକାରି କାମ ---------------------------------------> {{anchor|Community bulletin board}} {| id="CBB" cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:1px solid #B1A3BF; padding:0px;" |- | colspan="2" style="background:#E0CEF2; text-align:left; padding:2px; border-bottom:1px #B1A3BF solid;" | <div style="float:right; font-size:85%; margin-top:5px; margin-right:1.2em;" class="plainlinks"></div> [[File:System-users.svg|50px|left|link=]] <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:bold;"> ନିହାତି ଦରକାରି କାମ </h2> <!-- 3 line spacing of h2 is important for subsection edit links to work correctly, PLEASE DO NOT FIX --> |- | valign="top" style="padding:1.2em; background:#FAF5FF;" | <!-- Please add content to the CBB on that page, not here. --> {{Announcements}} |} __NOTOC__ [[Category:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପରିଚାଳନା|Community portal]] [[Category:Wikipedia basic information|Community portal]] [[Category:Wikipedia discussion|Community portal]] [[Category:Wikipedia directories|Community portal]] [[Category:Wikipedia news|Community portal]] [[Category:Wikipedia noticeboards|Community portal]] [[Category:Portals|Community portal]] <!--All announcements below this--> == The visual editor is now active here== ''Hello again. This message is only available in English at this time: {{Int:Please-translate}}. {{Int:Feedback-thanks-title}}'' <gallery mode="nolines" widths=300px> File:VisualEditor bi-directional switching pencil icon in wikitext.png|alt=The upper right corner of the wikitext editing toolbar, showing a pencil icon|thumb|In the wikitext editor, the pencil icon allows you to switch to the visual editor. File:VisualEditor toolbar Page options - Switch to wikitext - Save.png|alt=The toolbar in the visual editor, showing the square brackets icon next to the Publish button.|thumb|In the visual editor, the <nowiki>[[ ]]</nowiki> (square brackets) icon allows you to switch to the wikitext editor. ''Please note that the button will soon say {{int:Publishpage}} or {{int:Publishchanges}}, due to an unrelated change.'' </gallery> As some of you have noticed, '''this Wikipedia now has [[:mw:VisualEditor/Portal|the visual editor]] ({{int:visualeditor}}) enabled for all registered users'''. The rollout to logged-out users will likely happen in a week or so. <mark>For an '''explanation of how the editing system now works and how to choose/go back to your favorite setting, please see my previous announcement above'''.</mark> If you wish to '''change your editing system preferences now, this can be done from [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|this link to your Preferences]] --> {{int:prefs-editing}} --> {{int:visualeditor-preference-tabs}}'''. All edits using the visual editor will be tagged with "{{Int:tag-visualeditor}}" in recent changes, watchlists, and page histories. To access the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide|User Guide for the visual editor]], click on the "(?)" icon in its toolbar. Please let us know if you find any problems. You can report issues directly in [[phab:|Phabricator, the new bug tracking system]] or on at [[:mw:VisualEditor/Feedback]]; by all means, feel free to also [[:mw:User talk:Elitre (WMF)|ping or contact me directly]] if you prefer. In case of emergency (like an unexpected bug causing widespread problems), please contact James Forrester, the product manager, at jforrester@wikimedia.org or on [[:m:IRC|IRC]] in the #mediawiki-visualeditor channel. Happy editing! Respectfully, [[:mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] ୦୦:୪୨, ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬ (IST) PS: Are you seeing interface messages that are not in this wiki's language? Please fix this by providing translations [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-visualeditor-0-all&filter=%21translated&action=translate here]. Translations may be also provided for the [[:mw:Help:VisualEditor/User_guide|user guide]]. Please contact me if you want guidance in contributing translations! :Just a heads-up that rollout of the visual editor on this wiki is now complete. Please refer to my previous messages for details. You can [[:mw:Help:VisualEditor/VE_as_the_main_editor|read the "checklist"]] that was written to help communities like yours in their process of adapting the visual editor to their customs and needs. Best, [[:mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] ୦୦:୦୭, ୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୬ (IST) == RevisionSlider == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="or" dir="ltr"> ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୩ ପରଠାରୁ [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|ରିଭିଜନସ୍ଲାଇଡ଼ର]] ଆପଣଙ୍କ ଉଇକିରେ ଏକ [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|ବିଟା ସୁବିଧା]] ଭାବେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ । ରିଭିଜନସ୍ଲାଇଡ଼ର ତୁଳନା (diff) ପୃଷ୍ଠାରେ ଏକ ସ୍ଲାଇଡ଼ର ଦେଖଣା ଯୋଡ଼ିଥାଏ ଫଳରେ ଆପଣ ତୁଳନାମାନଙ୍କ ଭିତରେ ସହଜରେ ଯା'ଆସ କରିପାରିବେ । ଏହି ସୁବିଧା [[m:WMDE Technical Wishes|ଜର୍ମାନ ସଂଘର କାରିଗରୀ ଆଶାତାଲିକା]]ରୁ ଆଶାଟିଏ ପୂରଣ କରେ । ସଭିଙ୍କୁ ଏହି ସୁବିଧା ପରଖ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ ଆଉ ଏହା ଆପଣଙ୍କ କାମରେ ଲାଗିବ ବୋଲି ଆଶା! </div> [[user:Birgit Müller (WMDE)|Birgit Müller (WMDE)]] ୨୦:୩୮, ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୬ (IST) <!-- Message sent by User:Birgit Müller (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_2&oldid=15903627 --> == Grants to improve your project == ''{{int:Please-translate}}:'' Greetings! The [[:m:Grants:Project|Project Grants program]] is currently accepting proposals for funding. There is just over a week left to submit before the October 11 deadline. If you have ideas for software, offline outreach, research, online community organizing, or other projects that enhance the work of Wikimedia volunteers, start your proposal today! Please encourage others who have great ideas to apply as well. Support is available if you want help turning your idea into a grant request. *'''[[:m:Grants:Project/Apply|Submit a grant request]]''' *'''Get help''': In [[:m:Grants:IdeaLab|IdeaLab]] or an upcoming [[:m:Grants:Project#Upcoming_events|Hangout session]] *'''Learn from examples''' of completed [[:m:Grants:IEG#ieg-engaging|Individual Engagement Grants]] or [[:m:Grants:PEG/Requests#Grants_funded_by_the_WMF_in_FY_2015.E2.80.9316|Project and Event Grants]] [[m:User:I JethroBT (WMF)|I JethroBT (WMF)]] ([[m:User talk:I JethroBT (WMF)|talk]]) ୦୧:୪୧, ୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୬ (IST) <!-- Message sent by User:I JethroBT (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:I_JethroBT_(WMF)/IEG_2015_Targets&oldid=15939807 --> == Creative Commons 4.0 == Hello! I'm writing from the Wikimedia Foundation to invite you to give your feedback on a proposed move from CC BY-SA 3.0 to a CC BY-SA 4.0 license across all Wikimedia projects. The consultation will run from October 5 to November 8, and we hope to receive a wide range of viewpoints and opinions. Please, if you are interested, [[meta:Special:MyLanguage/Terms of use/Creative Commons 4.0|take part in the discussion on Meta-Wiki]]. ''Apologies that this message is only in English. [[meta:Special:MyLanguage/Terms of use/Creative Commons 4.0/MassMessage|This message can be read and translated in more languages here]].'' [[User:JSutherland (WMF)|Joe Sutherland]] ([[User talk:JSutherland (WMF)|talk]]) ୦୭:୦୪, ୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୬ (IST) <!-- Message sent by User:JSutherland (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:JSutherland_(WMF)/MassMessage/1&oldid=15962252 --> ==Editing news n.3-2016== <div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''Sorry for the delay in delivering this newsletter!'' *'''[[:m:VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE|Change or add a community page where the next issue is delivered]]''' *'''[[:m:VisualEditor/Newsletter|Sign up personally]]''' *'''[[:m:VisualEditor/Newsletter/Translators|Volunteer to provide translations in the future]]''' ''[[:m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2016/October|Read this in another language]] • [[:m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:230px;{{#switch:ltr|rtl=float:left;margin-left:0;|#default=float:right;margin-right:0;}}margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center|alt=VisualEditor]]'''Did you know?''' <div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can easily re-arrange columns and rows in the visual editor? [[File:VisualEditor table editing menu.png|alt=Screenshot showing a dropdown menu with options for editing the table structure|center|frameless|232x232px]] Select a cell in the column or row that you want to move. Click the arrow at the start of that row or column to open the dropdown menu (shown). Choose either "Move before" or "Move after" to move the column, or "Move above" or "Move below" to move the row. You can read and help translate [[:mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor. </div></div> Since the last newsletter, the [[:mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|VisualEditor Team]] has mainly worked on a new wikitext editor. They have also released some small features and the new map editing tool. Their workboard is available [[phab:project/board/483/|in Phabricator]]. You can find links to the list of work finished each week at [[:mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|mw:VisualEditor/Weekly triage meetings]]. Their [[:mw:VisualEditor/Current_priorities|current priorities]] are fixing bugs, releasing the 2017 wikitext editor as a [[mediawikiwiki:Beta_Features|beta feature]], and improving language support. === Recent changes === *You can now set text as small or big.[https://phabricator.wikimedia.org/T53613] *Invisible templates have been shown as a puzzle icon. Now, the name of the invisible template is displayed next to the puzzle icon.[https://phabricator.wikimedia.org/T141861] A similar feature will display the first part of hidden HTML comments.[https://phabricator.wikimedia.org/T147089] *Categories are displayed at the bottom of each page. If you click on the categories, the dialog for editing categories will open.[https://phabricator.wikimedia.org/T145267] *At many wikis, you can now add [[mediawikiwiki:Maps|maps]] to pages. Go to the Insert menu and choose the "Maps" item. The Discovery department is adding more features to this area, like geoshapes. You can read more at mediawiki.org.[https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Discovery#Maps] *The "Save" button now says "Save page" when you create a page, and "Save changes" when you change an existing page.[https://phabricator.wikimedia.org/T139033] In the future, the "{{int:Savearticle}}" button will say "{{int:Publishpage}}". This will affect both the visual and wikitext editing systems. More [[:m:Editing/Publish|information is available on Meta]]. *Image galleries now use a visual mode for editing. You can see thumbnails of the images, add new files, remove unwanted images, rearrange the images by dragging and dropping, and add captions for each image. Use the "Options" tab to set the gallery's display mode, image sizes, and add a title for the gallery.[https://phabricator.wikimedia.org/T45037] === Future changes === The visual editor will be offered to all editors at the remaining 10 [[:mw:VisualEditor/Rollouts|"Phase 6" Wikipedias]] during the next month. The developers want to know whether typing in your language feels natural in the visual editor. Please post your comments and the language(s) that you tested at [[:mw:Topic:St8y4ni42d0vr9cv|the feedback thread on mediawiki.org]]. This will affect several languages, including [[:w:th:|'''Thai''']], [[:w:my:|'''Burmese''']] and [[:w:arc:|'''Aramaic''']]. The team is working on a modern wikitext editor. The [[Mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] will look like the visual editor and be able to use the citoid service and other modern tools. This new editing system may become available as a Beta Feature on desktop devices in October 2016. You can read about this project in a [[:mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Roadmap/Update_2016-06-23|general status update on the Wikimedia mailing list]]. === Let's work together === * Do you teach new editors how to use the visual editor? Did you help [[:mw:Citoid/Enabling Citoid on your wiki|set up the Citoid automatic reference feature for your wiki]]? Have you written or imported [[:mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData|TemplateData]] for your most important citation templates? <mark>Would you be willing to help new editors and small communities with the visual editor? Please sign up for the new [[:mw:Help:VisualEditor/Community Taskforce|'''VisualEditor Community Taskforce''']].</mark> *If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit&section=new contact us] directly, so that we can notify you when the next issue is ready. {{int:Feedback-thanks-title}} —[[:mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] ୦୨:୪୪, ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୬ (IST) </div> == New Wikipedia Library Accounts Available Now (November 2016) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello Wikimedians! [[File:Wikipedia_Library_owl.svg|thumb|upright|The TWL OWL says sign up today!]] [[:m:The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is announcing signups today for free, full-access, accounts to published research as part of our [[m:The_Wikipedia_Library/Journals|Publisher Donation Program]]. You can sign up for new accounts and research materials from: *'''''[[:en:WP:Foreign Affairs|Foreign Affairs]]''''' - Journal of international relations and U.S. foreign policy *'''[[:en:WP:OpenEdition|OpenEdition]]''' - Journals in the social sciences and humanities *'''[[:en:WP:EDP Sciences|Édition Diffusion Presse Sciences]]''' - French and English language scientific journals *'''[[:en:WP:ASHA|ASHA]]''' - Speech–language–hearing journals *'''[[:fi:Wikipedia:Wikipedian_Lähdekirjasto/Tilastopaja|Tilastopaja]]''' - Athletics statistics '''Expansions''' *'''[[:en:WP:EBSCO|EBSCO]]''' - Many new databases added *'''[[:en:WP:Taylor & Francis|Taylor & Francis]]''' - Strategic, Defence & Security Studies collection Many other partnerships with accounts available are listed on [[:m:The Wikipedia Library/Databases|our partners page]]. Sign up today! <br>--[[:m:The Wikipedia Library/Coordinators|The Wikipedia Library Team]] ୦୦:୦୦, ୨ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୬ (IST) :''You can host and coordinate signups for a Wikipedia Library branch in your own language. Please contact [[:m:User:Ocaasi_(WMF)|Ocaasi (WMF)]].''<br> :<small>This message was delivered via the [https://meta.wikimedia.org/wiki/MassMessage#Global_message_delivery Global Mass Message] tool to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library The Wikipedia Library Global Delivery List].</small> </div> <!-- Message sent by User:Samwalton9@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library&oldid=15939318 --> == Password reset == ''I apologise that this message is in English. [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Security%2FPassword+reset&language=&action=page&filter= {{int:Centralnotice-shared-help-translate}}]'' We are having a problem with attackers taking over wiki accounts with privileged user rights (for example, admins, bureaucrats, oversighters, checkusers). It appears that this may be because of weak or reused passwords. Community members are working along with members of multiple teams at the Wikimedia Foundation to address this issue. In the meantime, we ask that everyone takes a look at the passwords they have chosen for their wiki accounts. If you know that you've chosen a weak password, or if you've chosen a password that you are using somewhere else, please change those passwords. Select strong passwords – eight or more characters long, and containing letters, numbers, and punctuation. [[m:User:JSutherland (WMF)|Joe Sutherland]] ([[m:User talk:JSutherland (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]]) / [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୫:୩୦, ୧୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୬ (IST) <!-- Message sent by User:JSutherland (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:JSutherland_(WMF)/MassMessage/1&oldid=16060701 --> == Adding to the above section (Password reset) == Please accept my apologies - that first line should read "[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Security%2FPassword+reset&language=&action=page&filter= Help with translations!]". [[m:User:JSutherland (WMF)|Joe Sutherland (WMF)]] ([[m:User talk:JSutherland (WMF)|talk]]) / [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୫:୪୧, ୧୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୬ (IST) <!-- Message sent by User:JSutherland (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:JSutherland_(WMF)/MassMessage/1&oldid=16060701 --> == New way to edit wikitext == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Summary''': There's a new opt-in Beta Feature of a [[:mw:2017 wikitext editor|wikitext mode for the visual editor]]. Please [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|go try it out]]. We in the Wikimedia Foundation's Editing department are responsible for making editing better for all our editors, new and experienced alike. We've been slowly improving [[:mw:VisualEditor|the visual editor]] based on feedback, user tests, and feature requests. However, that doesn't work for all our user needs: whether you need to edit a wikitext talk page, create a template, or fix some broken reference syntax, sometimes you need to use wikitext, and many experienced editors prefer it. Consequently, we've planned a "wikitext mode" for the visual editor for a long time. It provides as much of the visual editor's features as possible, for those times that you need or want wikitext. It has the same user interface as the visual editor, including the same toolbar across the top with the same buttons. It provides access to the [[:mw:citoid|citoid service]] for formatting citations, integrated search options for inserting images, and the ability to add new templates in a simple dialog. Like in the visual editor, if you paste in formatted text copied from another page, then formatting (such as bolding) will automatically be converted into wikitext. All wikis now have access to this mode as a [[:mw:Beta Features|Beta Feature]]. When enabled, it replaces your existing [[:mw:Editor|wikitext editor]] everywhere. If you don't like it, you can reverse this at any time by turning off the Beta Feature in your preferences. We don't want to surprise anyone, so it's strictly an ''opt-in-only'' Beta Feature. It won't switch on automatically for anyone, even if you have previously checked the box to "{{Int:Betafeatures-auto-enroll}}". The new wikitext edit mode is based on the visual editor, so it requires JavaScript (as does the [[:mw:Extension:WikiEditor|current wikitext editor]]). It doesn't work with gadgets that have only been designed for the older one (and ''vice versa''), so some users will miss gadgets they find important. We're happy to [[:mw:VisualEditor/Gadgets|work with gadget authors to help them update their code to work]] with both editors. We're not planning to get rid of the current main wikitext editor on desktop in the foreseeable future. We're also not going to remove the existing ability to edit plain wikitext without JavaScript. Finally, though it should go without saying, if you prefer to continue using the current wikitext editor, then you may so do. This is an early version, and we'd love to know what you think so we can make it better. Please leave feedback about the new mode [[:mw:2017 wikitext editor/Feedback|on the feedback page]]. You may write comments in any language. Thank you. </div> [[:mw:User:Jdforrester (WMF)|James Forrester]] (Product Manager, Editing department, Wikimedia Foundation) --୦୧:୦୨, ୧୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬ (IST) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=15942009 --> == Review of initial updates on Wikimedia movement strategy process == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''Note: Apologies for cross-posting and sending in English. [[m:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/Initial announcements review|Message is available for translation on Meta-Wiki]].'' The Wikimedia movement is beginning a movement-wide strategy discussion, a process which will run throughout 2017. For 15 years, Wikimedians have worked together to build the largest free knowledge resource in human history. During this time, we've grown from a small group of editors to a diverse network of editors, developers, affiliates, readers, donors, and partners. Today, we are more than a group of websites. We are a movement rooted in values and a powerful vision: all knowledge for all people. As a movement, we have an opportunity to decide where we go from here. This movement strategy discussion will focus on the future of our movement: where we want to go together, and what we want to achieve. We hope to design an inclusive process that makes space for everyone: editors, community leaders, affiliates, developers, readers, donors, technology platforms, institutional partners, and people we have yet to reach. There will be multiple ways to participate including on-wiki, in private spaces, and in-person meetings. You are warmly invited to join and make your voice heard. The immediate goal is to have a strategic direction by Wikimania 2017 to help frame a discussion on how we work together toward that strategic direction. Regular updates are being sent to the [[mail:Wikimedia-l|Wikimedia-l mailing list]], and posted [[m:Strategy/Wikimedia_movement/2017/Updates|on Meta-Wiki]]. Beginning with this message, monthly reviews of these updates will be sent to this page as well. [[m:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/Signup|Sign up]] to receive future announcements and monthly highlights of strategy updates on your user talk page. Here is a review of the updates that have been sent so far: * [[m:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/15 December 2016 - Update 1 on Wikimedia movement strategy process|Update 1 on Wikimedia movement strategy process]] (15 December 2016) ** Introduction to process and information about budget spending resolution to support it * [[m:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/23 December 2016 - Update 2 on Wikimedia movement strategy process|Update 2 on Wikimedia movement strategy process]] (23 December 2016) ** Start of search for Lead Architect for movement strategy process * [[m:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/8 January 2017 - Update 3 on Wikimedia movement strategy process|Update 3 on Wikimedia movement strategy process]] (8 January 2017) ** Plans for strategy sessions at upcoming Wikimedia Conference 2017 * [[m:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/11 January 2017 - Update 4 on Wikimedia movement strategy process|Update 4 on Wikimedia movement strategy process]] (11 January 2017) ** Introduction of williamsworks * [[m:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/2 February 2017 - Update 5 on Wikimedia movement strategy process|Update 5 on Wikimedia movement strategy process]] (2 February 2017) ** The core movement strategy team, team tracks being developed, introduction of the Community Process Steering Committee, discussions at WikiIndaba conference 2017 and the Wikimedia movement affiliates executive directors gathering in Switzerland * [[m:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/10 February 2017 - Update 6 on Wikimedia movement strategy process|Update 6 on Wikimedia movement strategy process]] (10 February 2017) ** Tracks A & B process prototypes and providing feedback, updates on development of all four Tracks More information about the movement strategy is available on the [[m:Strategy/Wikimedia movement/2017|Meta-Wiki 2017 Wikimedia movement strategy portal]]. ''Posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]], ୦୨:୦୧, ୧୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୭ (IST) • [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/Initial announcements review|{{int:please-translate}}]] • [[m:Talk:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates|Get help]]'' </div> <!-- Message sent by User:GVarnum-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=16297862 --> == Overview #2 of updates on Wikimedia movement strategy process == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''Note: Apologies for cross-posting and sending in English. [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/Overview 2 of updates on Wikimedia movement strategy process|This message is available for translation on Meta-Wiki]].'' As we mentioned last month, the Wikimedia movement is beginning a movement-wide strategy discussion, a process which will run throughout 2017. This movement strategy discussion will focus on the future of our movement: where we want to go together, and what we want to achieve. Regular updates are being sent to the [[mail:Wikimedia-l|Wikimedia-l mailing list]], and posted [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia_movement/2017/Updates|on Meta-Wiki]]. Each month, we are sending overviews of these updates to this page as well. [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/Signup|Sign up]] to receive future announcements and monthly highlights of strategy updates on your user talk page. Here is a overview of the updates that have been sent since our message last month: * [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/16 February 2017 - Update 7 on Wikimedia movement strategy process|Update 7 on Wikimedia movement strategy process]] (16 February 2017) ** Development of documentation for Tracks A & B * [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/24 February 2017 - Update 8 on Wikimedia movement strategy process|Update 8 on Wikimedia movement strategy process]] (24 February 2017) ** Introduction of Track Leads for all four audience tracks * [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/2 March 2017 - Update 9 on Wikimedia movement strategy process|Update 9 on Wikimedia movement strategy process]] (2 March 2017) ** Seeking feedback on documents being used to help facilitate upcoming community discussions More information about the movement strategy is available on the [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017|Meta-Wiki 2017 Wikimedia movement strategy portal]]. ''Posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]], ୦୧:୧୩, ୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୭ (IST) • [[m:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/Overview 2 of updates on Wikimedia movement strategy process|{{int:please-translate}}]] • [[m:Talk:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates|Get help]]'' </div> <!-- Message sent by User:GVarnum-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=16350625 --> == We invite you to join the movement strategy conversation (now through April 15) == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> : ''This message, "[[mailarchive:wikimediaannounce-l/2017-March/001383.html|We invite you to join the movement strategy conversation (now through April 15)]]", was sent through multiple channels by [[m:User:GVarnum-WMF|Gregory Varnum]] on 15 and 16 of March 2017 to village pumps, affiliate talk pages, movement mailing lists, and MassMessage groups. A similar message was sent by [[m:User:Nicole_Ebber_(WMDE)|Nicole Ebber]] to organized groups and their mailing lists on 15 of March 2017. This version of the message is available for translation and documentation purposes'' Dear Wikimedians/Wikipedians: Today we are starting a broad discussion to define Wikimedia's future role in the world and develop a collaborative strategy to fulfill that role. You are warmly invited to join the conversation. There are many ways to participate, by joining an existing conversation or starting your own: [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia_movement/2017/Track_A|Track A (organized groups)]]: Discussions with your affiliate, committee or other organized group (these are groups that support the Wikimedia movement). Track B (individual contributors): [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia_movement/2017/Cycle_1|On Meta]] or your [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia_movement/2017/Participate|local language or project wiki]]. This is the first of three conversations, and it will run between now and April 15. The purpose of cycle 1 is to discuss the future of the movement and generate major themes around potential directions. What do we want to build or achieve together over the next 15 years? We welcome you, as we create this conversation together, and look forward to broad and diverse participation from all parts of our movement. * [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia_movement/2017|Find out more about the movement strategy process]] * [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia_movement/2017/Toolkit/Discussion_Coordinator_Role|Learn more about volunteering to be a Discussion Coordinator]] Sincerely, Nicole Ebber (Track A Lead), Jaime Anstee (Track B Lead), & the [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia_movement/2017/People|engagement support teams]]</div></div> ୧୦:୪୦, ୧୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:GVarnum-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Strategy/Wikimedia_movement/2017/Updates/Global_message_delivery&oldid=16453957 --> == [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Start of the 2017 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections|Start of the 2017 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''Please accept our apologies for cross-posting this message. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Start of the 2017 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections|This message is available for translation on Meta-Wiki]].'' [[File:Wikimedia-logo black.svg|right|150px|link=m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017]] On behalf of the Wikimedia Foundation Elections Committee, I am pleased to announce that self-nominations are being accepted for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2017/Board_of_Trustees/Call_for_candidates|2017 Wikimedia Foundation Board of Trustees Elections]]. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Board of Trustees]] (Board) is the decision-making body that is ultimately responsible for the long-term sustainability of the Wikimedia Foundation, so we value wide input into its selection. More information about this role can be found [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Board of Trustees|on Meta-Wiki]]. Please read the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Board of Trustees/Call for candidates|letter from the Board of Trustees calling for candidates]]. '''The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Board of Trustees/Candidates|candidacy submission phase]] will last from April 7 (00:00 UTC) to April 20 (23:59 UTC).''' '''We will also be accepting questions to ask the candidates from April 7 to April 20. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Board of Trustees/Questions|You can submit your questions on Meta-Wiki]].''' Once the questions submission period has ended on April 20, the Elections Committee will then collate the questions for the candidates to respond to beginning on April 21. The goal of this process is to fill the '''three community-selected seats''' on the Wikimedia Foundation Board of Trustees. The election results will be used by the Board itself to select its new members. The full schedule for the Board elections is as follows. All dates are '''inclusive''', that is, from the beginning of the first day (UTC) to the end of the last. * April 7 (00:00 UTC) – April 20 (23:59 UTC) – '''Board nominations''' * April 7 – April 20 – '''Board candidates questions submission period''' * April 21 – April 30 – '''Board candidates answer questions''' * May 1 – May 14 – '''Board voting period''' * May 15–19 – '''Board vote checking''' * May 20 – '''Board result announcement goal''' In addition to the Board elections, we will also soon be holding elections for the following roles: * '''Funds Dissemination Committee (FDC)''' ** There are five positions being filled. More information about this election will be available [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Funds Dissemination Committee|on Meta-Wiki]]. * '''Funds Dissemination Committee Ombudsperson (Ombuds)''' ** One position is being filled. More information about this election will be available [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Funds Dissemination Committee Ombudsperson|on Meta-Wiki]]. Please note that this year the Board of Trustees elections will be held before the FDC and Ombuds elections. Candidates who are not elected to the Board are explicitly permitted and encouraged to submit themselves as candidates to the FDC or Ombuds positions after the results of the Board elections are announced. More information on this year's elections can be found [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017|on Meta-Wiki]]. Any questions related to the election can be posted on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation elections/2017|election talk page on Meta-Wiki]], or sent to the election committee's mailing list, <tt dir="ltr" style="white-space:nowrap;font-size:12px;line-height:1.5">board-elections[[File:At sign.svg|15x15px|middle|link=|alt=(at)]]wikimedia.org</tt>. On behalf of the Election Committee,<br /> [[m:User:KTC|Katie Chan]], Chair, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Wikimedia Foundation Elections Committee]]<br /> [[m:User:JSutherland (WMF)|Joe Sutherland]], Community Advocate, Wikimedia Foundation ''Posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Wikimedia Foundation Elections Committee]], ୦୯:୦୭, ୭ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୭ (IST) • [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Start of the 2017 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections|{{int:please-translate}}]] • [[m:Talk:Wikimedia Foundation elections/2017|Get help]]''</div> <!-- Message sent by User:GVarnum-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=16441214 --> == Read-only mode for 20 to 30 minutes on 19 April and 3 May == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2017|Read this message in another language]] • {{int:please-translate}} The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will be testing its secondary data center in Dallas. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to conduct a planned test. This test will show whether they can reliably switch from one data center to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. They will switch all traffic to the secondary data center on '''Wednesday, 19 April 2017'''. On '''Wednesday, 3 May 2017''', they will switch back to the primary data center. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop during those two switches. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for approximately 20 to 30 minutes on Wednesday, 19 April and Wednesday, 3 May. The test will start at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20170419T14 14:00 UTC] (15:00 BST, 16:00 CEST, 10:00 EDT, 07:00 PDT, 23:00 JST, and in New Zealand at 02:00 NZST on Thursday 20 April and Thursday 4 May). *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. *There will be code freezes for the weeks of 17 April 2017 and 1 May 2017. Non-essential code deployments will not happen. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch Datacenter#Schedule for 2017 switch|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. '''Please share this information with your community.''' /<span dir=ltr>[[m:User:Whatamidoing (WMF)|User:Whatamidoing (WMF)]] ([[m:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])</span> </div></div>[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୦୩, ୧୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=16545942 --> == Wikidata description editing in the Wikipedia Android app == <div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[:mw:Wikimedia_Apps/Short_descriptions|Wikidata description editing]] is a new experiment being rolled out on the Wikipedia app for Android. While this primarily impacts Wikidata, the changes are also addressing a concern about the mobile versions of Wikipedia, so that mobile users will be able to edit directly the descriptions shown under the title of the page and in the search results. We began by rolling out this feature several weeks ago to a pilot group of Wikipedias (Russian, Hebrew, and Catalan), and have seen very positive [[:mw:Wikimedia_Apps/Short_descriptions/Research|results]] including numerous quality contributions in the form of new and updated descriptions, and a low rate of vandalism. We are now ready for the next phase of rolling out this feature, which is to enable it in a few days for all Wikipedias except the top ten by usage within the app (i.e. except English, German, Italian, French, Spanish, Japanese, Dutch, Portuguese, Turkish, and Chinese). We will enable the feature for those languages instead at some point in the future, as we closely monitor user engagement with our expanded set of pilot communities. As always, if have any concerns, please reach out to us on wiki at [[:mw:Talk:Wikimedia_Apps/Short_descriptions|the talk page for this project]] or by email at reading@wikimedia.org. Thanks! -[[:mw:User:DBrant (WMF)|DBrant (WMF)]] ୧୪:୧୧, ୧୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୭ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Elitre_(WMF)/Wikidata_editing&oldid=16580284 --> == New Page previews feature == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> New Page previews feature [[:m:Special:MyLanguage/User:CKoerner (WMF)/Enable Hovercards/Phase 1|Read this message in another language]] • {{int:please-translate}} Hello, The Reading web team at the Wikimedia Foundation has been working to enable [[mw:Beta Features/Hovercards|Page previews]], [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|a beta feature]] known previously as Hovercards, as opt-in behavior for logged-in users and the default behavior for logged-out users across Wikipedia projects. Page previews provide a preview of any linked article, giving readers a quick understanding of a related article without leaving the current page. For this project, we are expecting to collect feedback over the following few weeks and tentatively enable the feature in early May, 2017. A quick note on the implementation: * For logged-in users who are not currently testing out the beta feature, Page previews will be off by default. Users may turn them on from [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|their user preferences]] page. * For logged-out users, the feature will be on by default. Users may disable it at any time by selecting the setting cog available in each preview. * For users of the Navigation popups gadget, you will not be able to turn on the Page previews feature while using navigational popups. If you would like to try out the Page preview feature, make sure to first turn Navigation popups off prior to turning Page previews on. You can read more about [[mw:Beta_Features/Hovercards|the feature]] and [[mw:Beta Features/Hovercards#Success Metrics and Feature Evaluation|the tests we used to evaluate performance]], try it out by enabling it from the beta features page, and leave feedback or questions [[mw:Talk:Beta_Features/Hovercards|on the talk page]]. Thank you, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୨୨, ୧୯ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୭ (IST) </div></div> <!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CKoerner_(WMF)/Enable_Hovercards/Phase_1/Distribution_list&oldid=16616381 --> == New Wikipedia Library Accounts Available Now (May 2017) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello Wikimedians! [[File:Wikipedia_Library_owl.svg|thumb|upright|The TWL OWL says sign up today!]] [[m:The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is announcing signups today for free, full-access, accounts to published research as part of our [[m:The_Wikipedia_Library/Journals|Publisher Donation Program]]. You can sign up for new accounts and research materials from: * '''[[w:en:Wikipedia:American Psychiatric Association|American Psychiatric Association]]''' – Psychiatry books and journals * '''[[w:en:Wikipedia:Bloomsbury|Bloomsbury]]''' – ''Who's Who'', Drama Online, Berg Fashion Library, and ''Whitaker's'' * '''[[w:fi:Wikipedia:Wikipedian Lähdekirjasto/Gaudeamus|Gaudeamus]]''' – Finnish humanities and social sciences * '''[[w:fi:Wikipedia:Wikipedian Lähdekirjasto/Ympäristö-lehti|Ympäristö-lehti]]''' – The Finnish Environment Institute's ''Ympäristö-lehti'' magazine '''Expansions''' * '''[[w:en:Wikipedia:Gale|Gale]]''' – Biography In Context database added * '''[[w:en:Wikipedia:Adam Matthew|Adam Matthew]]''' – all 53 databases now available Many other partnerships with accounts available are listed on [[m:The Wikipedia Library/Databases|our partners page]], including [[w:en:WP:Project MUSE|Project MUSE]], [[w:en:WP:EBSCO|EBSCO]], [[w:en:WP:Taylor & Francis|Taylor & Francis]] and [[w:en:WP:Newspaperarchive.com|Newspaperarchive.com]]. Do better research and help expand the use of high quality references across Wikipedia projects: sign up today! <br>--[[w:en:Wikipedia:TWL/Coordinators|The Wikipedia Library Team]] ୦୦:୨୨, ୩ ମଇ ୨୦୧୭ (IST) :''You can host and coordinate signups for a Wikipedia Library branch in your own language. Please contact [[m:User:AVasanth_(WMF)|Aaron]].''<br> :<small>This message was delivered via the [https://meta.wikimedia.org/wiki/MassMessage#Global_message_delivery Global Mass Message] tool to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library The Wikipedia Library Global Delivery List].</small> </div> <!-- Message sent by User:Samwalton9@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library&oldid=16557812 --> == [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:SecurePoll/vote/341?setlang={{CONTENTLANG}} Voting has begun in 2017 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections] == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[File:Wikimedia-logo black.svg|{{#switch:{{CONTENTLANG}}|ar=left|he=left|right}}|125px|link=m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Board voting has begun]]''This is a message from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Wikimedia Foundation Elections Committee]]. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Board voting has begun|Translations]] are available.'' [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:SecurePoll/vote/341?setlang={{CONTENTLANG}}&uselang={{CONTENTLANG}} Voting has begun] for [[m:Wikimedia Foundation elections/2017#Requirements|eligible voters]] in the 2017 elections for the ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]]''. The [[m:Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] is the ultimate governing authority of the Wikimedia Foundation, a 501(c)(3) non-profit organization registered in the United States. The Wikimedia Foundation manages many diverse projects such as Wikipedia and Commons. The voting phase lasts from 00:00 UTC May 1 to 23:59 UTC May 14. '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:SecurePoll/vote/341?setlang={{CONTENTLANG}}&uselang={{CONTENTLANG}} Click here to vote].''' More information on the candidates and the elections can be found on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Board of Trustees|2017 Board of Trustees election page]] on Meta-Wiki. On behalf of the Elections Committee,<br/> [[m:User:KTC|Katie Chan]], Chair, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Wikimedia Foundation Elections Committee]]<br/> [[m:User:JSutherland (WMF)|Joe Sutherland]], Community Advocate, Wikimedia Foundation ''Posted by the [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] • [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Board voting has begun|Translate]] • [[m:Talk:Wikimedia Foundation elections/2017|Get help]]</div> ୦୦:୪୪, ୪ ମଇ ୨୦୧୭ (IST)'' <!-- Message sent by User:GVarnum-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=16683836 --> == Beta Feature Two Column Edit Conflict View == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> From May 9, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two_Column_Edit_Conflict_View|Two Column Edit Conflict View]] will be available as a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]] on all wikis. The Two Column Edit Conflict View is a new interface for the edit conflict resolution page. It highlights differences between the editor's and the conflicting changes to make it easy to copy and paste pieces of the text and resolve the conflict. The feature fulfils a request for a more user-friendly edit conflict resolution from the [[m:WMDE Technical Wishes|German Community’s Technical Wishlist]]. Everyone is invited to test the feature and we hope that it will serve you well! </div> [[m:user:Birgit Müller (WMDE)|Birgit Müller (WMDE)]] ୨୦:୧୧, ୮ ମଇ ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:Birgit Müller (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_2&oldid=16712264 --> == Editing News #1—2017 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[:m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2017/May|Read this in another language]] • [[:m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:230px;{{#switch:ltr|rtl=float:left;margin-left:0;|#default=float:right;margin-right:0;}}margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center|alt=VisualEditor]]'''Did you know?''' <div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can review your changes visually? [[File:VisualEditor visual diff tool - visual diff.png|alt=Screenshot showing some changes to an article. Most changes are highlighted with text formatting.|center|frameless|245x245px]]When you are finished editing the page, type your edit summary and then choose "{{Int:visualeditor-savedialog-label-review}}". In visual mode, you will see additions, removals, new links, and formatting highlighted. Other changes, such as changing the size of an image, are described in notes on the side. [[File:VisualEditor visual diff tool - toggle button.png|alt=Toggle button showing visual and wikitext options; visual option is selected.|center|frameless|220x220px]] Click the toggle button to switch between visual and wikitext diffs. [[File:VisualEditor visual diff tool - wikitext diff.png|alt=Screenshot showing the same changes, in the two-column wikitext diff display.|center|frameless|245x245px]] The wikitext diff is the same diff tool that is used in the wikitext editors and in the page history. You can read and help translate [[:mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor. </div></div> Since the last newsletter, the [[:mw:VisualEditor|VisualEditor Team]] has spent most of their time supporting [[:mediawikiwiki:2017_wikitext_editor|the 2017 wikitext editor mode]] which is available inside the visual editor as a Beta Feature, and adding [[:mediawikiwiki:VisualEditor/Diffs|the new visual diff tool]]. Their workboard is available [[:phab:project/board/483/|in Phabricator]]. You can find links to the work finished each week at [[:mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|mw:VisualEditor/Weekly triage meetings]]. Their [[:mw:VisualEditor/Current_priorities|current priorities]] are fixing bugs, supporting the 2017 wikitext editor as a [[:mw:Beta Features|beta feature]], and improving the visual diff tool. === Recent changes === *A '''new wikitext editing mode''' is available as a Beta Feature on desktop devices. The [[:mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] has the same toolbar as the visual editor and can use the citoid service and other modern tools. Go to [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures]] to enable the {{Int:Visualeditor-preference-newwikitexteditor-label}}. * A new '''[[:mediawikiwiki:VisualEditor/Diffs|visual diff tool]]''' is available in VisualEditor's visual mode. You can toggle between wikitext and visual diffs. More features will be added to this later. In the future, this tool may be integrated into other MediaWiki components. [https://phabricator.wikimedia.org/T143350] * The team have added [[:mediawikiwiki:Editing/Projects/Columns_for_references|multi-column support for lists of footnotes]]. The <code><nowiki><references /></nowiki></code> block can automatically display long lists of references in columns on wide screens. This makes footnotes easier to read. You can [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Cite,VisualEditor,Wikimedia-Site-requests&title=Convert%20reference%20lists%20over%20to%20`responsive`%20on%20XXwiki&priority=10&parent=159895 '''request multi-column support'''] for your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T33597] * You can now use your web browser's function to switch typing direction in the new wikitext mode. This is particularly helpful for RTL language users like Urdu or Hebrew who have to write JavaScript or CSS. You can use Command+Shift+X or Control+Shift+X to trigger this. [https://phabricator.wikimedia.org/T153356] * The way to switch between the visual editing mode and the wikitext editing mode is now consistent. There is a drop-down menu that shows the two options. This is now the same in desktop and mobile web editing, and inside things that embed editing, such as Flow. [https://phabricator.wikimedia.org/T116417] * The {{Int:visualeditor-categories-tool}} item has been moved to the top of the {{Int:visualeditor-pagemenu-tooltip}} menu (from clicking on the "hamburger" icon) for quicker access. [https://phabricator.wikimedia.org/T74399] There is also now a "Templates used on this page" feature there. [https://phabricator.wikimedia.org/T149009] * You can now create <code><nowiki><chem></nowiki></code> tags (sometimes used as <code><nowiki><ce></nowiki></code>) for chemical formulas inside the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T153365] * Tables can be set as collapsed or un-collapsed. [https://phabricator.wikimedia.org/T157989] * The {{Int:visualeditor-specialcharacter-button-tooltip}} menu now includes characters for Canadian Aboriginal Syllabics and angle quotation marks (‹› and ⟨⟩) . The team thanks the volunteer developer, [[:S:en:User:Tpt|Tpt]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T108626] * A bug caused some section edit conflicts to blank the rest of the page. This has been fixed. The team are sorry for the disruption. [https://phabricator.wikimedia.org/T154217] * There is a new keyboard shortcut for citations: <code>Control</code>+<code>Shift</code>+<code>K</code> on a PC, or <code>Command</code>+<code>Shift</code>+<code>K</code> on a Mac. It is based on the keyboard shortcut for making links, which is <code>Control</code>+<code>K</code> or <code>Command</code>+<code>K</code> respectively. [https://phabricator.wikimedia.org/T99299] === Future changes === * The team is working on a syntax highlighting tool. It will highlight matching pairs of <code><nowiki><ref></nowiki></code> tags and other types of wikitext syntax. You will be able to turn it on and off. It will first become available in VisualEditor's built-in wikitext mode, maybe late in 2017. [https://phabricator.wikimedia.org/T101246] * The kind of button used to {{Int:Showpreview}}, {{Int:showdiff}}, and finish an edit will change in all WMF-supported wikitext editors. The new buttons will use [[Mw:OOjs UI|OOjs UI]]. The buttons will be larger, brighter, and easier to read. The labels will remain the same. You can test the new button by editing a page and adding <code>&ooui=1</code> to the end of the URL, like this: https://www.mediawiki.org/wiki/Project:Sandbox?action=edit&ooui=1 The old appearance will no longer be possible, even with local CSS changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T162849] * The [[:mediawikiwiki:File:Edit_toolbar_-_2.png|outdated 2006 wikitext editor]] will be removed later this year. It is used by approximately 0.03% of active editors. See [[:mw:Editor|a list of editing tools on mediawiki.org]] if you are uncertain which one you use. [https://phabricator.wikimedia.org/T30856] *If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit&section=new contact us] directly, so that we can notify you when the next issue is ready. {{int:Feedback-thanks-title}} —[[:mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] </div> ୨୩:୩୬, ୧୨ ମଇ ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=16160401 --> == Prototype for editing Wikidata infoboxes on Wikipedia == Hello, I’m sorry for writing in English. It’d be great if someone could translate this message if necessary. One of the most requested features for Wikidata is to enable editing of Wikidata’s data directly from Wikipedia, so the editors can continue their workflow without switching websites. The Wikidata development team has been working on a tool to achieve this goal: '''fill and edit the Wikipedia infoboxes with information from Wikidata, directly on Wikipedia''', via the Visual Editor. We already [[d:Wikidata:Client editing input|asked for feedback in 2015]], and collected some interesting ideas which we [[:File:Facilitating_the_use_of_Wikidata_in_Wikimedia_projects_with_a_user-centered_design_approach.pdf|shared with you in this thesis]]. Now we would like to present to you our first prototype and collect your feedback, in order to improve and continue the development of this feature. We present this work to you very early, so we can include your feedback before and all along the development. You are the core users of this feature, so we want to make sure that it fits your needs and editing processes. You will find the prototype, description of the features, and a demo video, '''[[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Client editing prototype|on this page]]'''. Feel free to add any comment or feedback on the talk page. The page is currently not translated in every languages, but you can add your contribution by helping to translate it. Unfortunately, I won’t be able to follow all the discussions on Wikipedia, so if you want to be sure that your feedback is read, please add it on the Wikidata page, in your favorite language. Thanks for your understanding. Thanks, [[user:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] <!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/List_Wikipedias&oldid=16766491 --> == RevisionSlider == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] will be available as a default feature for all users on all wikis from May 17. The RevisionSlider adds a slider view to the diff page so that you can easily move between revisions. The slider view is collapsed by default, and will load by clicking on it. It can also be turned off entirely in the user preferences. RevisionSlider has been a default feature on German, Arabic and Hebrew Wikipedia for 6 months and a beta feature on all wikis for 8 months. The feature fulfills a wish from the [[m:WMDE Technical Wishes|German Community’s Technical Wishlist]]. Thanks to everyone who tested RevisionSlider and gave valuable feedback to improve the feature! We hope that RevisionSlider will continue to serve you well in your work. </div> [[m:user:Birgit Müller (WMDE)|Birgit Müller (WMDE)]] ୨୦:୧୪, ୧୬ ମଇ ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:Birgit Müller (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_2&oldid=16715712 --> == [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2|Join the next cycle of Wikimedia movement strategy discussions (underway until June 12)]] == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> :''[[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/Cycle 2 discussions launch|Message is available for translation on Meta-Wiki]]'' [[File:Wikimedia-logo.svg||{{#switch:{{CONTENTLANG}}|ar=left|he=left|right}}||150px]] The Wikimedia movement strategy core team and working groups have completed reviewing the more than 1800 thematic statements we received from the first discussion. They have identified [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2|5 themes that were consistent across all the conversations]] - each with their own set of sub-themes. These are not the final themes, just an initial working draft of the core concepts. You are invited to [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Participate|join the online and offline discussions taking place]] on these 5 themes. This round of discussions will take place between now and June 12th. You can discuss as many as you like; we ask you to participate in the ones that are most (or least) important to you. Here are the five themes, each has a page on Meta-Wiki with more information about the theme and how to participate in that theme's discussion: * [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2/Healthy, Inclusive Communities|Healthy, Inclusive Communities]] * [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2/The Augmented Age|The Augmented Age]] * [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2/A Truly Global Movement|A Truly Global Movement]] * [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2/The Most Respected Source of Knowledge|The Most Respected Source of Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2/Engaging in the Knowledge Ecosystem|Engaging in the Knowledge Ecosystem]] On the [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Participate|movement strategy portal on Meta-Wiki]], you can find more information about each of these themes, their discussions, and how to participate. ''Posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]] • [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/Cycle 2 discussions launch|{{int:please-translate}}]] • [[m:Talk:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates|Get help]]''</div> ୦୨:୩୮, ୧୭ ମଇ ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:GVarnum-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Strategy/Wikimedia_movement/2017/Updates/Global_message_delivery&oldid=16773425 --> == [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Start of the 2017 Wikimedia Foundation Funds Dissemination Committee elections|Start of the 2017 Wikimedia Foundation Funds Dissemination Committee elections]] == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[File:Wikimedia-logo black.svg|{{#switch:{{CONTENTLANG}}|ar=left|he=left|right}}|125px|link=m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Start of the 2017 Wikimedia Foundation Funds Dissemination Committee elections]] :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Start of the 2017 Wikimedia Foundation Funds Dissemination Committee elections|Translations of this message are available on Meta-Wiki]].'' On behalf of the Wikimedia Foundation Elections Committee, we are pleased to announce that self-nominations are being accepted for the [[m:Wikimedia Foundation elections/2017/Funds Dissemination Committee/Call for candidates|2017 Wikimedia Foundation Funds Dissemination Committee]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Funds Dissemination Committee Ombudsperson|Funds Dissemination Committee Ombudsperson]] elections. Please read the letter from the Wikimedia Foundation calling for candidates at [[m:Wikimedia Foundation elections/2017/Funds Dissemination Committee/Call for candidates|on the 2017 Wikimedia Foundation elections portal]]. ''Funds Dissemination Committee''<br /> The Funds Dissemination Committee (FDC) makes recommendations about how to allocate Wikimedia movement funds to eligible entities. There are five positions being filled. More information about this role can be found at [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Funds Dissemination Committee|the FDC elections page]]. ''Funds Dissemination Committee Ombudsperson''<br /> The Funds Dissemination Committee Ombudsperson receives complaints and feedback about the FDC process, investigates complaints at the request of the Board of Trustees, and summarizes the investigations and feedback for the Board of Trustees on an annual basis. One position is being filled. More information about this role can be found at [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Funds Dissemination Committee Ombudsperson|the FDC Ombudsperson elections page]]. '''The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Funds Dissemination Committee/Candidates|candidacy submission phase]] will last until May 28 (23:59 UTC).''' '''We will also be accepting questions to ask the candidates until May 28. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Funds Dissemination Committee/Questions|You can submit your questions on Meta-Wiki]].''' Once the questions submission period has ended on May 28, the Elections Committee will then collate the questions for the candidates to respond to. The goal of this process is to fill the '''five community-selected seats''' on the Wikimedia Foundation Funds Dissemination Committee and the '''community-selected ombudsperson'''. The election results will be used by the Board itself to make the appointments. The full schedule for the FDC elections is as follows. All dates are '''inclusive''', that is, from the beginning of the first day (UTC) to the end of the last. * May 15 (00:00 UTC) – May 28 (23:59 UTC) – '''Nominations''' * May 15 – May 28 – '''Candidates questions submission period''' * May 29 – June 2 – '''Candidates answer questions''' * June 3 – June 11 – '''Voting period''' * June 12–14 – '''Vote checking''' * June 15 – '''Goal date for announcing election results''' More information on this year's elections can be found at [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017|the 2017 Wikimedia Foundation elections portal]]. Please feel free to post a note about the election on your project's village pump. Any questions related to the election can be posted on [[m:Talk:Wikimedia Foundation elections/2017|the talk page on Meta-Wiki]], or sent to the election committee's mailing list, <tt dir="ltr" style="white-space:nowrap;font-size:12px;line-height:1.5">board-elections[[File:At sign.svg|15x15px|middle|link=|alt=(at)]]wikimedia.org</tt>. On behalf of the Election Committee,<br /> [[m:User:KTC|Katie Chan]], Chair, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Wikimedia Foundation Elections Committee]]<br /> [[m:User:JSutherland (WMF)|Joe Sutherland]], Community Advocate, Wikimedia Foundation ''Posted by the [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] • [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Start of the 2017 Wikimedia Foundation Funds Dissemination Committee elections|Translate]] • [[m:Talk:Wikimedia Foundation elections/2017|Get help]]''</div> ୦୨:୩୫, ୨୪ ମଇ ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:GVarnum-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=16804695 --> == Accessible editing buttons == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">The MediaWiki developers have been slowly improving the accessibility of the user interface. The next step in this transition will change the appearance of some buttons and may break some outdated (non-updated or unmaintained) user scripts and gadgets. You can see and use the [https://www.mediawiki.org/wiki/Project:Sandbox?action=submit&ooui=0 old] and [https://www.mediawiki.org/wiki/Project:Sandbox?action=submit&ooui=1 new] versions now. Most editors will only notice that some buttons are slightly larger and have different colors. <gallery mode="nolines" caption="Comparison of old and new styles" heights="240" widths="572"> File:MediaWiki edit page buttons accessibility change 2017, before.png|Buttons before the change File:MediaWiki edit page buttons accessibility change 2017, after.png|Buttons after the change </gallery> However, this change also affects some user scripts and gadgets. Unfortunately, some of them may not work well in the new system. <mark>If you maintain any user scripts or gadgets that are used for editing, please see '''[[:mw:Contributors/Projects/Accessible editing buttons]]''' for information on how to test and fix your scripts. Outdated scripts can be tested and fixed now.</mark> This change will probably reach this wiki on '''Tuesday, 18 July 2017'''. Please leave a note at [[:mw:Talk:Contributors/Projects/Accessible editing buttons]] if you need help.</div> [[:m:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) ୦୩:୫୩, ୧୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=16980876 --> == Page Previews (Hovercards) update == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, A quick update on the progress of enabling [[mw:Hovercards|Page Previews]] (previously named Hovercards) on this project. Page Previews provide a preview of any linked article, giving readers a quick understanding of a related article without leaving the current page. As mentioned in December we're preparing to remove the feature from Beta and make it the default behavior for logged-out users. We have recently made a large update to the code which fixes most outstanding bugs. Due to some issues with our instrumentation, we delayed our deployment by a few months. We are finally ready to deploy the feature. Page Previews will be off by default and available in the user preferences page for logged-in users the week of July 24th. The feature will be on by default for current beta users and logged-out users. If you would like to preview the feature, you can enable it as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]. For more information see [[mw:Hovercards|Page Previews]]. Questions can be left [[mw:Talk:Beta_Features/Hovercards|on the talk page]] in your preferred language. Thank you again. </div>[[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) ୦୪:୦୨, ୨୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CKoerner_(WMF)/Enable_Hovercards/Reminder/Distribution_list&oldid=17019707 --> == RfC regarding "Interlinking of accounts involved with paid editing to decrease impersonation" == There is currently a RfC open on Meta regarding "[https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_comment/Interlinking_of_accounts_involved_with_paid_editing_to_decrease_impersonation requiring those involved with paid editing on Wikipedia to link on their user page to all other active accounts through which they advertise paid Wikipedia editing business.]" Note this is to apply to Wikipedia and not necessarily other sister projects, this is only to apply to websites where people are specifically advertising that they will edit Wikipedia for pay and not any other personal, professional, or social media accounts a person may have. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_comment/Interlinking_of_accounts_involved_with_paid_editing_to_decrease_impersonation Please comment on meta]. Thanks. Send on behalf of [[User:Doc James]]. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୨:୩୭, ୧୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedias&oldid=17234819 --> == Discussion on synced reading lists == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Discussion on synced reading lists''' Hello, [[File:Illustration of Reading List feature on Android Wikipedia App (not logged in).png|thumb]] The Reading Infrastructure team at the Wikimedia Foundation is developing a cross-platform reading list service for the mobile Wikipedia app. Reading lists are like bookmark folders in your web browser. They allow readers using the Wikipedia app to bookmark pages into folders to read later. This includes reading offline. Reading lists do not create or alter content in any way. To create Reading Lists, app users will register an account and marked pages will be tied to that account. Reading List account preferences sync between devices. You can read the same pages on different mobile platforms (tablets, phones). This is the first time we are syncing preference data between devices in such a way. We want to hear and address concerns about privacy and data security. We also want to explain why the current watchlist system is not being adapted for this purpose. === Background === In 2016 the Android team replaced the simple Saved Pages feature with Reading Lists. Reading Lists allow users to bookmark pages into folders and for reading offline. The intent of this feature was to allow "syncing" of these lists for users with many devices. Due to overlap with the Gather feature and related community concerns, this part was put on hold. The Android team has identified this lack of synching as a major area of complaint from users. They expect lists to sync. The iOS team has held off implementing Reading Lists, as syncing was seen as a "must have" for this feature. A recent [https://phabricator.wikimedia.org/T164990 technical RfC] has allowed these user stories and needs to be unblocked. Initially for Android, then iOS, and with web to potentially follow. Reading lists are private, stored as part of a user's account, not as a public wiki page. There is no sharing or publishing ability for reading lists. No planned work to make these public. The target audience are people that read Wikipedia and want to bookmark and organize that content in the app. There is a potential for the feature to be available on the web in the future. === Why not watchlists === Watchlists offer similar functionality to Reading Lists. The Reading Infrastructure team evaluated watchlist infrastructure before exploring other options. In general, the needs of watchlists differ from Reading Lists in a few key ways: * Reading lists focus on Reading articles, not the monitoring of changes. * Watchlists are focused on monitoring changes of pages/revisions. ** The Watchlist infrastructure is key to our contributor community for monitoring content changes manually and through the use of automated tools (bots). Because of these needs, expanding the scope of Watchlists to reading purposes will only make the project harder to maintain and add more constraints. * By keeping the projects separate it is easier to scale resources. We can serve these two different audiences and prioritize the work accordingly. Reading Lists are, by their nature, less critical to the health of Wikipedia/MediaWiki. * Multi-project support. Reading Lists are by design cross-wiki/project. Watchlists are tied to specific wikis. While there have been many discussion for making them cross-wiki, resolution is not in the near term. [[mw:Wikimedia Apps/Synced Reading Lists|More information can be found on MediaWiki.org]] where feedback and ideas are welcome. Thank you </div> [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) ୦୨:୦୫, ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=16981815 --> == Changes to the global ban policy == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Hello. Some changes to the [[m:Global bans|community global ban policy]] have been proposed. Your comments are welcome at [[:m:Requests for comment/Improvement of global ban policy]]. Please translate this message to your language, if needed. Cordially. [[:m:User:Matiia|Matiia]] ([[:m:User talk:Matiia|Matiia]]) ୦୬:୦୪, ୧୨ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୭ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Matiia@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=17241561 --> == New print to pdf feature for mobile web readers == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''New print to pdf feature for mobile web readers''' The Readers web team will be deploying a new feature this week to make it [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile_PDFs|easier to download PDF versions of articles on the mobile website]]. Providing better offline functionality was one of the highlighted areas from [[m:New_Readers/Offline|the research done by the New Readers team in Mexico, Nigeria, and India]]. The teams created a prototype for mobile PDFs which was evaluated by user research and community feedback. The [[m:New_Readers/Offline#Concept_testing_for_mobile_web|prototype evaluation]] received positive feedback and results, so development continued. For the initial deployment, the feature will be available to Google Chrome browsers on Android. Support for other mobile browsers to come in the future. For Chrome, the feature will use the native Android print functionality. Users can choose to download a webpage as a PDF. [[mw:Reading/Web/Projects/Print_Styles#Mobile_Printing|Mobile print styles]] will be used for these PDFs to ensure optimal readability for smaller screens. The feature is available starting Wednesday, Nov 15. For more information, see [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile_PDFs|the project page on MediaWiki.org]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} </div> [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) ୦୩:୩୭, ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CKoerner_(WMF)/Mobile_PDF_distribution_list&oldid=17448927 --> == Call for Wikimania 2018 Scholarships == Hi all, We wanted to inform you that scholarship applications for [[:wm2018:Wikimania 2018|Wikimania 2018]] which is being held in Cape Town, South Africa on July 18–22, 2018 are now being accepted. '''Applications are open until Monday, 22 January 2018 23:59 UTC.''' Applicants will be able to apply for a partial or full scholarship. A full scholarship will cover the cost of an individual's round-trip travel, shared accommodation, and conference registration fees as arranged by the Wikimedia Foundation. A partial scholarship will cover conference registration fees and shared accommodation. Applicants will be rated using a pre-determined selection process and selection criteria established by the Scholarship Committee and the Wikimedia Foundation, who will determine which applications are successful. To learn more about Wikimania 2018 scholarships, please visit: [[:wm2018:Scholarships]]. To apply for a scholarship, fill out the multi-language application form on: '''https://scholarships.wikimedia.org/apply''' It is highly recommended that applicants review all the material on the Scholarships page and [[:wm2018:Scholarships/FAQ|the associated FAQ]] before submitting an application. If you have any questions, please contact: wikimania-scholarships at wikimedia.org or leave a message at: [[:wm2018:Talk:Scholarships]]. Please help us spread the word and translate pages! Best regards, [[:m:User:Slashme|David Richfield]] and [[:m:DerHexer|Martin Rulsch]] for the [[:wm2018:Scholarship Committee|Scholarship Committee]] ୦୦:୫୪, ୨୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:DerHexer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_Wikipedia_delivery&oldid=17300722 --> == User group for Military Historians == Greetings, "Military history" is one of the most important subjects when speak of sum of all human knowledge. To support contributors interested in the area over various language Wikipedias, we intend to form a user group. It also provides a platform to share the best practices between military historians, and various military related projects on Wikipedias. An initial discussion was has been done between the coordinators and members of WikiProject Military History on English Wikipedia. Now this discussion has been taken to Meta-Wiki. Contributors intrested in the area of military history are requested to share their feedback and give suggestions at [[:m:Talk:Discussion to incubate a user group for Wikipedia Military Historians|Talk:Discussion to incubate a user group for Wikipedia Military Historians]]. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୧୬, ୨୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୭ (IST) <!-- Message sent by User:Krishna Chaitanya Velaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_Wikipedia_delivery&oldid=17565441 --> == Editing News #1—2018 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[m:VisualEditor/Newsletter/2018/February|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]] '''Did you know?'''<div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can now use the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diff tool]] on any page? [[File:Wikitext diff paragraph move correcting vandalism 2018.png|alt=Screenshot showing some changes, in the two-column wikitext diff display|center|frameless|250px]] Sometimes, it is hard to see important changes in a wikitext diff. This screenshot of a wikitext diff (click to enlarge) shows that the paragraphs have been rearranged, but it does not highlight the removal of a word or the addition of a new sentence. If you [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable the Beta Feature]] for "{{Int:visualeditor-preference-visualdiffpage-label}}", you will have a new option. It will give you a new box at the top of every diff page. This box will let you choose either diff system on any edit. [[File:VisualEditor visual diff tool - toggle button.png|alt=Toggle button showing visual and wikitext options; visual option is selected|center|frameless|200px]] Click the toggle button to switch between visual and wikitext diffs. In the visual diff, additions, removals, new links, and formatting changes will be highlighted. Other changes, such as changing the size of an image, are described in notes on the side. [[File:Visual diff paragraph move correcting vandalism 2018.png|alt=Screenshot showing the same changes to an article. Most changes are highlighted with text formatting.|center|frameless|250px]] This screenshot shows the same edit as the wikitext diff. The visual diff highlights the removal of one word and the addition of a new sentence. You can read and help translate [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor. </div></div> Since [[m:VisualEditor/Newsletter/2017/May|the last newsletter]], the [[mw:Editing|Editing Team]] has spent most of their time supporting [[mw:2017 wikitext editor|the 2017 wikitext editor mode]], which is available inside the visual editor as a Beta Feature, and improving [[mw:VisualEditor/Diffs|the visual diff tool]]. Their work board is available [[phab:project/view/3236/|in Phabricator]]. You can find links to the work finished each week at [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings]]. Their [[mw:Editing team/Current priorities|current priorities]] are fixing bugs, supporting the 2017 wikitext editor, and improving the visual diff tool. ===Recent changes=== *The '''[[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]]''' is [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|available as a Beta Feature]] on desktop devices. It has the same toolbar as the visual editor and can use the citoid service and other modern tools. The team have been comparing the performance of different editing environments. They have studied how long it takes to open the page and start typing. The study uses data for more than one million edits during December and January. Some changes have been made to improve the speed of the 2017 wikitext editor and the visual editor. Recently, the 2017 wikitext editor opened fastest for most edits, and the 2010 WikiEditor was fastest for some edits. More information will be posted at [[mw:Contributors/Projects/Editing performance]]. *The '''[[mw:VisualEditor/Diffs|visual diff tool]]''' was developed for the visual editor. It is now available to all users of the visual editor and the 2017 wikitext editor. When you review your changes, you can toggle between wikitext and visual diffs. You can also [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable the new Beta Feature]] for "Visual diffs". The Beta Feature lets you use the visual diff tool to view other people's edits on page histories and [[Special:RecentChanges]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T167508] *[[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|'''Wikitext syntax highlighting''']] is available as a Beta Feature for both [[mw:2017 wikitext editor|the 2017 wikitext editor]] and the 2010 wikitext editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T101246] *The [[mw:Citoid|citoid service]] automatically translates URLs, DOIs, ISBNs, and PubMed id numbers into wikitext citation templates. It is very popular and useful to editors, although it can be a bit tricky to set up. <mark>Your wiki can have this service. Please [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|read the instructions]]. You can [[phab:T127354|ask the team to help you enable citoid at your wiki]]</mark>. ===Let's work together=== *The team will talk about editing tools at an upcoming [[m:Wikimedia Foundation metrics and activities meetings|Wikimedia Foundation metrics and activities meeting]]. *Wikibooks, Wikiversity, and other communities may have the visual editor made available by default to contributors. If your community wants this, then please contact [[mw:User talk:Deskana (WMF)|Dan Garry]]. *The <code><nowiki><references /></nowiki></code> block can [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Projects/Columns for references|automatically display long lists of references in columns]] on wide screens. This makes footnotes easier to read. You can [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Cite,VisualEditor,Wikimedia-Site-requests&title=Convert%20reference%20lists%20over%20to%20`responsive`%20on%20XXwiki&priority=10&parent=159895 '''request multi-column support'''] for your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T33597] *If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit&section=new contact us] directly. We will notify you when the next issue is ready for translation. {{Int:Feedback-thanks-title}} —[[mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] </div> ୦୨:୨୬, ୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=17790200 --> == AdvancedSearch == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> From May 8, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:AdvancedSearch|AdvancedSearch]] will be available as a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]] in your wiki. The feature enhances the [[Special:Search|search page]] through an advanced parameters form and aims to make [[m:WMDE_Technical_Wishes/AdvancedSearch/Functional_scope|existing search options]] more visible and accessible for everyone. AdvancedSearch is a project by [[m:WMDE Technical Wishes/AdvancedSearch|WMDE Technical Wishes]]. Everyone is invited to test the feature and we hope that it will serve you well in your work! </div> [[m:User:Birgit Müller (WMDE)|Birgit Müller (WMDE)]] ୨୦:୨୪, ୭ ମଇ ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:Birgit Müller (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_2&oldid=17995461 --> == New Wikipedia Library Accounts Available Now (May 2018) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello Wikimedians! [[File:Wikipedia_Library_owl.svg|thumb|upright|The TWL OWL says sign up today!]] [[m:The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is announcing signups today for free, full-access, accounts to research and tools as part of our [[m:The_Wikipedia_Library/Journals|Publisher Donation Program]]. You can sign up for new accounts and research materials on the [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/ Library Card platform]: * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/69/ Rock's Backpages]''' – Music articles and interviews from the 1950s onwards - 50 accounts * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/68/ Invaluable]''' – Database of more than 50 million auctions and over 500,000 artists - 15 accounts * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/70/ Termsoup]''' – Translation tool '''Expansions''' * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/43/ Fold3]''' – Available content has more than doubled, now including new military collections from the UK, Australia, and New Zealand. * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/52/ Oxford University Press]''' – The Scholarship collection now includes [http://www.e-enlightenment.com/ Electronic Enlightenment] * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/60/ Alexander Street Press]''' – [https://alexanderstreet.com/products/women-and-social-movements-library Women and Social Movements Library] now available * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/58/ Cambridge University Press]''' – [http://orlando.cambridge.org/ Orlando Collection] now available Many other partnerships with accounts available are listed on [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/ our partners page], including [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/47/ Baylor University Press], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/41/ Loeb Classical Library], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/46/ Cairn], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/55/ Gale] and [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/61/ Bloomsbury]. Do better research and help expand the use of high quality references across Wikipedia projects: sign up today! <br>--[[w:en:Wikipedia:TWL/Coordinators|The Wikipedia Library Team]] ୨୩:୩୩, ୩୦ ମଇ ୨୦୧୮ (IST) :''You can host and coordinate signups for a Wikipedia Library branch in your own language. Please contact [[m:User:Ocaasi_(WMF)|Ocaasi (WMF)]].''<br> :<small>This message was delivered via the [https://meta.wikimedia.org/wiki/MassMessage#Global_message_delivery Global Mass Message] tool to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library The Wikipedia Library Global Delivery List].</small> </div> <!-- Message sent by User:Samwalton9@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library&oldid=18064061 --> == Global preferences are available == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Global preferences are now available, you can set them by visiting your new [[Special:GlobalPreferences|global preferences page]]. Visit [[mw:Help:Extension:GlobalPreferences|mediawiki.org for information on how to use them]] and [[mw:Help talk:Extension:GlobalPreferences|leave feedback]]. -- [[User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ୦୦:୪୯, ୧୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=17968247 --> == New user group for editing sitewide CSS / JS == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''({{int:please-translate}})'' Hi all! To improve the security of our readers and editors, permission handling for CSS/JS pages has changed. (These are pages like <code dir="ltr">MediaWiki:Common.css</code> and <code dir="ltr">MediaWiki:Vector.js</code> which contain code that is executed in the browsers of users of the site.) A new user group, <code dir="ltr">[[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface-admin]]</code>, has been created. Starting four weeks from now, only members of this group will be able edit CSS/JS pages that they do not own (that is, any page ending with <code dir="ltr">.css</code> or <code dir="ltr">.js</code> that is either in the <code dir="ltr">MediaWiki:</code> namespace or is another user's user subpage). You can learn more about the motivation behind the change [[m:Special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|here]]. Please add users who need to edit CSS/JS to the new group (this can be done the same way new administrators are added, by stewards or local bureaucrats). This is a dangerous permission; a malicious user or a hacker taking over the account of a careless interface-admin can abuse it in far worse ways than admin permissions could be abused. Please only assign it to users who need it, who are trusted by the community, and who follow common basic password and computer security practices (use strong passwords, do not reuse passwords, use two-factor authentication if possible, do not install software of questionable origin on your machine, use antivirus software if that's a standard thing in your environment). Thanks! <br/><span dir="ltr">[[m:User:Tgr|Tgr]] ([[m:User talk:Tgr|talk]]) ୨୩:୧୫, ୩୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ (IST) <small>(via [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|global message delivery]])</small></span> </div> <!-- Message sent by User:Tgr@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tgr/massmessage-T139380-ifadmin&oldid=18255968 --> == Editing of sitewide CSS/JS is only possible for interface administrators from now == ''({{int:please-translate}})'' <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hi all, as [[m:Special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS/announcement 2|announced previously]], permission handling for CSS/JS pages has changed: only members of the <code>[[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface-admin]]</code> ({{int:group-interface-admin}}) group, and a few highly privileged global groups such as stewards, can edit CSS/JS pages that they do not own (that is, any page ending with .css or .js that is either in the MediaWiki: namespace or is another user's user subpage). This is done to improve the security of readers and editors of Wikimedia projects. More information is available at [[m:Special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS]]. If you encounter any unexpected problems, please contact me or file a bug. Thanks!<br /> [[m:User:Tgr|Tgr]] ([[m:User talk:Tgr|talk]]) ୧୮:୧୦, ୨୭ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ (IST) <small>(via [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|global message delivery]])</small> </div> <!-- Message sent by User:Tgr@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18258712 --> == Read-only mode for up to an hour on 12 September and 10 October == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|Read this message in another language]] • {{int:please-translate}} The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will be testing its secondary data centre. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. They will switch all traffic to the secondary data center on '''Wednesday, 12 September 2018'''. On '''Wednesday, 10 October 2018''', they will switch back to the primary data center. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop when we switch. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on Wednesday, 12 September and Wednesday, 10 October. The test will start at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20170503T14 14:00 UTC] (15:00 BST, 16:00 CEST, 10:00 EDT, 07:00 PDT, 23:00 JST, and in New Zealand at 02:00 NZST on Thursday 13 September and Thursday 11 October). *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. *There will be code freezes for the weeks of 10 September 2018 and 8 October 2018. Non-essential code deployments will not happen. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch Datacenter#Schedule for 2018 switch|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. '''Please share this information with your community.''' /<span dir=ltr>[[m:User:Johan (WMF)|User:Johan(WMF)]] ([[m:User talk:Johan (WMF)|talk]])</span> </div></div> ୧୯:୦୩, ୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18333489 --> == The Community Wishlist Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> The Community Wishlist Survey. {{Int:Please-translate}}. Hey everyone, The Community Wishlist Survey is the process when the Wikimedia communities decide what the Wikimedia Foundation [[m:Community Tech|Community Tech]] should work on over the next year. The Community Tech team is focused on tools for experienced Wikimedia editors. You can post technical proposals from now until 11 November. The communities will vote on the proposals between 16 November and 30 November. You can read more on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|wishlist survey page]]. <span dir=ltr>/[[m:User:Johan (WMF)|User:Johan (WMF)]]</span></div></div> ୧୬:୩୬, ୩୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18458512 --> == Editing News #2—2018 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2018/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]] '''Did you know?''' <div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can use the visual editor on a mobile device? [[File:Mobile editing watchlist star editing pencil.png|alt=Screenshot showing the location of the pencil icon|center|frameless|250px]] Tap on the pencil icon to start editing. The page will probably open in the wikitext editor. You will see another pencil icon in the toolbar. Tap on that pencil icon to the switch between visual editing and wikitext editing. [[File:Visual editing mobile switch wikitext.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]] Remember to publish your changes when you're done. You can read and help translate [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor.</div></div> Since the last newsletter, the [[mw:Editing|Editing Team]] has wrapped up most of their work on the [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] and [[mw:VisualEditor/Diffs|the visual diff tool]]. The team has begun investigating the needs of editors who use mobile devices. Their work board is available [[phab:project/view/3236/|in Phabricator]]. Their [[mw:Wikimedia Audiences/2018-19 Q2 Goals#Contributors|current priorities]] are fixing bugs and improving mobile editing. === Recent changes === *The Editing team has published an [[mw:Mobile editing using the visual editor report|initial report about mobile editing]]. *The Editing team has begun a design study of visual editing on the mobile website. New editors have trouble doing basic tasks on a smartphone, such as adding links to Wikipedia articles. You can [[c:File:Visual Editor Heuristic - Results.pdf|read the report]]. *The Reading team is working on a [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|separate mobile-based contributions project]]. *The 2006 wikitext editor is [[mw:Contributors/Projects/Removal of the 2006 wikitext editor|no longer supported]]. If you used [[:File:Edit toolbar - 2.png|that toolbar]], then you will no longer see any toolbar. You may choose another editing tool in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|editing preferences]], [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|local gadgets]], or [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]]. *The Editing team described the history and status of [[mw:Extension:VisualEditor|VisualEditor]] in [[m:Wikimedia monthly activities meetings/2018-03|this recorded public presentation]] (starting at 29 minutes, 30 seconds). *The Language team released [[mw:Content translation/V2|a new version of Content Translation]] (CX2) last month, on [[foundationsite:2018/09/30/international-translation-day/|International Translation Day]]. It integrates the visual editor to support templates, tables, and images. It also produces better wikitext when the translated article is published. [https://wikimediafoundation.org/2018/09/30/content-translation-version-two/] === Let's work together === * The Editing team wants to improve visual editing on the mobile website. <mark>Please read [[mw:Visual-based mobile editing/Ideas/October 2018|their ideas]] and tell the team what you think would help editors who use the mobile site.</mark> *The [[m:Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]] begins next week. *If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit&section=new contact us] directly. We will notify you when the next issue is ready for translation. {{int:Feedback-thanks-title}} —[[mw:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> ୧୯:୪୭, ୨ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=17790200 --> == Change coming to how certain templates will appear on the mobile web == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Change coming to how certain templates will appear on the mobile web''' {{int:please-translate}} [[File:Page_issues_-_mobile_banner_example.jpg|thumb|Example of improvements]] Hello, In a few weeks the Readers web team will be changing how some templates look on the mobile web site. We will make these templates more noticeable when viewing the article. We ask for your help in updating any templates that don't look correct. What kind of templates? Specifically templates that notify readers and contributors about issues with the content of an article – the text and information in the article. Examples like [[wikidata:Q5962027|Template:Unreferenced]] or [[Wikidata:Q5619503|Template:More citations needed]]. Right now these notifications are hidden behind a link under the title of an article. We will format templates like these (mostly those that use Template:Ambox or message box templates in general) to show a short summary under the page title. You can tap on the "Learn more" link to get more information. For template editors we have [[mw:Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Making_page_issues_(ambox_templates)_mobile_friendly|some recommendations on how to make templates that are mobile-friendly]] and also further [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues|documentation on our work so far]]. If you have questions about formatting templates for mobile, [[mw:Talk:Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues|please leave a note on the project talk page]] or [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Readers-Web-Backlog file a task in Phabricator] and we will help you. {{Int:Feedback-thanks-title}} </div> [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) ୦୧:୦୫, ୧୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18543269 --> == Community Wishlist Survey vote == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> The Community Wishlist Survey. {{Int:Please-translate}}. Hey everyone, The Community Wishlist Survey is the process when the Wikimedia communities decide what the Wikimedia Foundation [[m:Community Tech|Community Tech]] should work on over the next year. The Community Tech team is focused on tools for experienced Wikimedia editors. The communities have now posted a long list of technical proposals. You can vote on the proposals from now until 30 November. You can read more on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|wishlist survey page]]. <span dir=ltr>/[[m:User:Johan (WMF)|User:Johan (WMF)]]</span></div></div> ୨୩:୪୩, ୨୨ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18543269 --> == Advanced Search == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[m:WMDE_Technical_Wishes/AdvancedSearch|Advanced Search]] will become a default feature on your wiki on November 28. This new interface allows you to perform specialized searches on the [[Special:Search|search page]], even if you don’t know any [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch|search syntax]]. Advanced Search originates from the [[m:WMDE_Technical_Wishes|German Community’s Technical Wishes project]]. It's already a default feature on German, Arabic, Farsi and Hungarian Wikipedia. Besides, more than 40.000 users across all wikis have tested the beta version. Feedback is welcome on the [[mw:Help talk:Extension:AdvancedSearch|central feedback page]].</div> [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]] ([[m:User talk:Johanna Strodt (WMDE)|talk]]) ୧୬:୩୩, ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_2&oldid=18363910 --> == New Wikimedia password policy and requirements == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> {{int:please-translate}} The Wikimedia Foundation security team is implementing a new [[m:Password policy|password policy and requirements]]. [[mw:Wikimedia_Security_Team/Password_strengthening_2019|You can learn more about the project on MediaWiki.org]]. These new requirements will apply to new accounts and privileged accounts. New accounts will be required to create a password with a minimum length of 8 characters. Privileged accounts will be prompted to update their password to one that is at least 10 characters in length. These changes are planned to be in effect on December 13th. If you think your work or tools will be affected by this change, please let us know on [[mw:Talk:Wikimedia_Security_Team/Password_strengthening_2019|the talk page]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} </div> [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) ୦୧:୩୩, ୭ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18639017 --> == Invitation from Wiki Loves Love 2019 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[File:WLL Subtitled Logo (transparent).svg|right|frameless]] Love is an important subject for humanity and it is expressed in different cultures and regions in different ways across the world through different gestures, ceremonies, festivals and to document expression of this rich and beautiful emotion, we need your help so we can share and spread the depth of cultures that each region has, the best of how people of that region, celebrate love. [[:c:Commons:Wiki Loves Love|Wiki Loves Love (WLL)]] is an international photography competition of Wikimedia Commons with the subject love testimonials happening in the month of February. The primary goal of the competition is to document love testimonials through human cultural diversity such as monuments, ceremonies, snapshot of tender gesture, and miscellaneous objects used as symbol of love; to illustrate articles in the worldwide free encyclopedia Wikipedia, and other Wikimedia Foundation (WMF) projects. The theme of 2019 iteration is '''''Celebrations, Festivals, Ceremonies and rituals of love.''''' Sign up your affiliate or individually at [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Participants|Participants]] page. To know more about the contest, check out our [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019|Commons Page]] and [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2018/FAQ|FAQs]] There are several prizes to grab. Hope to see you spreading love this February with Wiki Loves Love! Kind regards, [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2018/International Team|Wiki Loves Love Team]] Imagine... the sum of all love! </div> --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୪୩, ୨୭ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18639017 --> == FileExporter beta feature == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Logo for FileExporter.svg|thumb|Coming soon: the beta feature [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileExporter]]]] A new beta feature will soon be released on all wikis: The [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileExporter]]. It allows exports of files from a local wiki to Wikimedia Commons, including their file history and page history. Which files can be exported is defined by each wiki's community: '''Please check your wiki's [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons/Configuration file documentation|configuration file]]''' if you want to use this feature. The FileExporter has already been a beta feature on [https://www.mediawiki.org mediawiki.org], [https://meta.wikimedia.org meta.wikimedia], deWP, faWP, arWP, koWP and on [https://wikisource.org wikisource.org]. After some functionality was added, it's now becoming a beta feature on all wikis. Deployment is planned for January 16. More information can be found [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|on the project page]]. As always, feedback is highly appreciated. If you want to test the FileExporter, please activate it in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|user preferences]]. The best place for feedback is the [[mw:Help_talk:Extension:FileImporter|central talk page]]. Thank you from Wikimedia Deutschland's [[m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes project]]. </div> [[User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]] ୧୫:୧୧, ୧୪ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=18782700 --> == No editing for 30 minutes on 17 January == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You will '''not be able to edit''' the wikis for up to 30 minutes on '''[https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190117T07 17 January 07:00 UTC]'''. This is because of a database problem that has to be fixed immediately. You can still read the wikis. Some wikis are not affected. They don't get this message. You can see which wikis are '''not''' affected [[:m:User:Johan (WMF)/201901ReadOnlyPage|on this page]]. Most wikis are affected. The time you can not edit might be shorter than 30 minutes. /[[User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]</div> ୦୦:୨୨, ୧୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/201901ReadOnly/Targets6&oldid=18789238 --> == Talk to us about talking == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:OOjs_UI_icon_speechBubbles-rtl.svg|alt="icon depicting two speech Bubbles"|frameless|right|120px]] The Wikimedia Foundation is planning a [[mw:Talk pages consultation 2019|global consultation about communication]]. The goal is to bring Wikimedians and wiki-minded people together to improve tools for communication. We want all contributors to be able to talk to each other on the wikis, whatever their experience, their skills or their devices. We are looking for input from as many different parts of the Wikimedia community as possible. It will come from multiple projects, in multiple languages, and with multiple perspectives. We are currently planning the consultation. We need your help. '''We need volunteers to help talk to their communities or user groups.''' You can help by hosting a discussion at your wiki. Here's what to do: # First, [[mw:Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up|sign up your group here.]] # Next, create a page (or a section on a Village pump, or an e-mail thread – whatever is natural for your group) to collect information from other people in your group. This is not a vote or decision-making discussion: we are just collecting feedback. # Then ask people what they think about communication processes. We want to hear stories and other information about how people communicate with each other on and off wiki. Please consider asking these five questions: ## When you want to discuss a topic with your community, what tools work for you, and what problems block you? ## What about talk pages works for newcomers, and what blocks them? ## What do others struggle with in your community about talk pages? ## What do you wish you could do on talk pages, but can't due to the technical limitations? ## What are the important aspects of a "wiki discussion"? # Finally, please go to [[mw:Talk:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019 on Mediawiki.org]] and report what you learned from your group. Please include links if the discussion is available to the public. '''You can also help build the list of the many different ways people talk to each other.''' Not all groups active on wikis or around wikis use the same way to discuss things: it can happen on wiki, on social networks, through external tools... Tell us [[mw:Talk pages consultation 2019/Tools in use|how your group communicates]]. You can read more about [[mw:Talk pages consultation 2019|the overall process]] on mediawiki.org. If you have questions or ideas, you can [[mw:Talk:Talk pages consultation 2019|leave feedback about the consultation process]] in the language you prefer. Thank you! We're looking forward to talking with you. </div> [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ୨୦:୩୧, ୨୧ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18639017 --> == New Wikipedia Library Accounts Available Now (March 2019) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello Wikimedians! [[File:Wikipedia_Library_owl.svg|thumb|upright|The TWL OWL says sign up today!]] [[m:The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is announcing signups today for free, full-access, accounts to published research as part of our [[m:The_Wikipedia_Library/Journals|Publisher Donation Program]]. You can sign up for new accounts and research materials on the [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/ Library Card platform]: * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/72/ Kinige]''' – Primarily Indian-language ebooks - 10 books per month * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/55/ Gale]''' – Times Digital Archive collection added (covering 1785-2013) * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/54/ JSTOR]''' – New applications now being taken again Many other partnerships with accounts available are listed on [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/ our partners page], including [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/47/ Baylor University Press], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/10/ Taylor & Francis], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/46/ Cairn], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/32/ Annual Reviews] and [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/61/ Bloomsbury]. You can request new partnerships on our [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/suggest/ Suggestions page]. Do better research and help expand the use of high quality references across Wikipedia projects: sign up today! <br>--[[w:en:Wikipedia:TWL/Coordinators|The Wikipedia Library Team]] ୨୩:୧୦, ୧୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୯ (IST) :''You can host and coordinate signups for a Wikipedia Library branch in your own language. Please contact [[m:User:Ocaasi_(WMF)|Ocaasi (WMF)]].''<br> :<small>This message was delivered via the [https://meta.wikimedia.org/wiki/MassMessage#Global_message_delivery Global Mass Message] tool to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library The Wikipedia Library Global Delivery List].</small> </div> <!-- Message sent by User:Samwalton9@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library&oldid=18873404 --> == Read-only mode for up to 30 minutes on 11 April == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You will '''not be able to edit''' most Wikimedia wikis for up to 30 minutes on '''[https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190411T05 11 April 05:00 UTC]'''. This is because of a hardware problem. You can still read the wikis. You [[phab:T220080|can see which wikis are affected]]. The time you can not edit might be shorter than 30 minutes. /[[User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]</div></div></div> ୧୬:୨୬, ୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18979889 --> == Wikimedia Foundation Medium-Term Plan feedback request == {{int:please-translate}} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The Wikimedia Foundation has published a [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Medium-term_plan_2019|Medium-Term Plan proposal]] covering the next 3–5 years. We want your feedback! Please leave all comments and questions, in any language, on [[m:Talk:Wikimedia_Foundation_Medium-term_plan_2019|the talk page]], by April 20. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[m:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[m:User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) ୨୩:୦୫, ୧୨ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୯ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18998727 --> == Editing News #1—July 2019 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]] <big>'''Did you know?'''</big> <div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can use the visual editor on a mobile device? Every article has a pencil icon at the top. Tap on the pencil icon [[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|frameless|16x16px]] to start editing. '''<big>Edit Cards</big>''' [[File:EditCards-v.20.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]] This is what the new '''Edit Cards for editing links''' in the mobile visual editor look like. You can try the prototype here: '''[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].''' </div></div> Welcome back to the [[mw:Editing|Editing]] newsletter. Since [[m:VisualEditor/Newsletter/2018/October|the last newsletter]], the team has released two new features for the [[mw:VisualEditor on mobile|mobile visual editor]] and has started developing three more. All of this work is part of the team's goal to [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2018-2019/Audiences#Outcome 3: Mobile Contribution|make editing on mobile web simpler]]. Before talking about the team's recent releases, we have a question for you: <strong>Are you willing to try a new way to add and change links?</strong> If you are interested, we would value your input! You can try this new link tool in the mobile visual editor on a separate wiki. <em>Follow these instructions and share your experience:</em> <strong>[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].</strong> === Recent releases === The mobile visual editor is a simpler editing tool, for smartphones and tablets using the [[mw:Reading/Web/Mobile#About|mobile site]]. The Editing team recently launched two new features to improve the mobile visual editor: # [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing|Section editing]] #* The purpose is to help contributors focus on their edits. #* The team studied this with an A/B test. [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing#16 June 2019|This test showed]] that contributors who could use section editing were '''1% more likely to publish''' the edits they started than people with only full-page editing. # [[mw:VisualEditor on mobile#March 1, 2019|Loading overlay]] #* The purpose is to smooth the transition between reading and editing. Section editing and the new loading overlay are '''now available to everyone''' using the mobile visual editor. === New and active projects === This is a list of our most active projects. [[mw:Help:Watching pages|Watch]] these pages to learn about project updates and to share your input on new designs, prototypes and research findings. *[[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit cards]]: This is a clearer way to add and edit links, citations, images, templates, etc. in articles. You can try this feature now. <em>Go here to see how:</em> [[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 <em>Try Edit Cards</em>]]. *[[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Mobile toolbar refresh]]: This project will learn if contributors are more successful when the editing tools are easier to recognize. *[[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|Mobile visual editor availability]]: This A/B test asks: ''Are newer contributors more successful if they use the mobile visual editor?'' We are collaborating with [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default#26 June 2019 %E2%80%93 Participating wikis and test start date|20 Wikipedias]] to answer this question. *[[mw:VisualEditor on mobile/Usability improvements|Usability improvements]]: This project will make the mobile visual editor easier to use. The goal is to let contributors stay focused on editing and to feel more confident in the editing tools. === Looking ahead === * '''Wikimania:''' Several members of the Editing Team will be attending [[wmania:|Wikimania]] in August 2019. They will lead a session about mobile editing in the [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|Community Growth space]]. Talk to the team about how editing can be improved. * '''Talk Pages:''' In the coming months, the Editing Team will begin [[mw:Talk pages consultation 2019|improving talk pages]] and communication on the wikis. === Learning more === The [[mw:VisualEditor on mobile|VisualEditor on mobile]] is a good place to learn more about the projects we are working on. The team wants to talk with you about anything related to editing. If you have something to say or ask, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]]. [[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:user_talk:PPelberg (WMF)|talk]]) & [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:user_talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> ୦୦:୦୨, ୨୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=19175117 --> == Update on the consultation about office actions == Hello all, Last month, the Wikimedia Foundation's Trust & Safety team [[:en:Wikipedia:Village_pump_(policy)/Archive_152#Announcement_of_forthcoming_temporary_and_partial_ban_tool_consultation|announced]] a future consultation about partial and/or temporary [[m:Special:MyLanguage/office actions|office actions]]. We want to let you know that the '''draft version''' of this consultation has now been [[:m:Office_actions/Community_consultation_on_partial_and_temporary_office_actions/draft|posted on Meta]]. This is a '''draft'''. It is not intended to be the consultation itself, which will be posted on Meta likely in early September. Please do not treat this draft as a consultation. Instead, we ask your assistance in forming the final language for the consultation. For that end, we would like your input over the next couple of weeks about what questions the consultation should ask about partial and temporary Foundation office action bans and how it should be formatted. '''[[:m:Talk:Office_actions/Community_consultation_on_partial_and_temporary_office_actions/draft|Please post it on the draft talk page]]'''. Our goal is to provide space for the community to discuss all the aspects of these office actions that need to be discussed, and we want to ensure with your feedback that the consultation is presented in the best way to encourage frank and constructive conversation. Please visit [[:m:Office_actions/Community_consultation_on_partial_and_temporary_office_actions/draft|the consultation draft on Meta-wiki]] and leave your comments on the draft’s talk page about what the consultation should look like and what questions it should ask. Thank you for your input! -- The [[m:Special:MyLanguage/Trust and Safety|Trust & Safety team]] ୧୩:୩୩, ୧୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=19175143 --> == New tools and IP masking == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hey everyone, The Wikimedia Foundation wants to work on two things that affect how we patrol changes and handle vandalism and harassment. We want to make the tools that are used to handle bad edits better. We also want to get better privacy for unregistered users so their IP addresses are no longer shown to everyone in the world. We would not hide IP addresses until we have better tools for patrolling. We have an idea of what tools ''could'' be working better and how a more limited access to IP addresses would change things, but we need to hear from more wikis. You can read more about the project [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|on Meta]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|post comments and feedback]]. Now is when we need to hear from you to be able to give you better tools to handle vandalism, spam and harassment. You can post in your language if you can't write in English. [[User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]</div></div></div> ୧୯:୪୮, ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tools_and_IP_message/Distribution&oldid=19315232 --> == The consultation on partial and temporary Foundation bans just started == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div class="plainlinks"> Hello, In a [[:en:Wikipedia:Community_response_to_the_Wikimedia_Foundation%27s_ban_of_Fram/Official_statements#Board_statement|recent statement]], the Wikimedia Foundation Board of Trustees [[:en:Wikipedia:Community_response_to_the_Wikimedia_Foundation%27s_ban_of_Fram/Official_statements#Board_statement|requested that staff hold a consultation]] to "re-evaluat[e] or add community input to the two new office action policy tools (temporary and partial Foundation bans)". Accordingly, the Foundation's Trust & Safety team invites all Wikimedians [[:m:Office actions/Community consultation on partial and temporary office actions/09 2019|to join this consultation and give their feedback]] from 30 September to 30 October. How can you help? * Suggest how partial and temporary Foundation bans should be used, if they should (eg: On all projects, or only on a subset); * Give ideas about how partial and temporary Foundation bans should ideally implemented, if they should be; and/or * Propose changes to the existing Office Actions policy on partial and temporary bans. We offer our thanks in advance for your contributions, and we hope to get as much input as possible from community members during this consultation! </div> </div>-- [[user:Kbrown (WMF)|Kbrown (WMF)]] ୨୨:୪୪, ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=19302497 --> == Feedback wanted on Desktop Improvements project == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> {{Int:Please-translate}} {{int:Hello}}. The Readers Web team at the WMF will work on some [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|improvements to the desktop interface]] over the next couple of years. The goal is to increase usability without removing any functionality. We have been inspired by changes made by volunteers, but that currently only exist as local gadgets and user scripts, prototypes, and volunteer-led skins. We would like to begin the process of bringing some of these changes into the default experience on all Wikimedia projects. We are currently in the research stage of this project and are looking for ideas for improvements, as well as feedback on our current ideas and mockups. So far, we have performed interviews with community members at Wikimania. We have gathered lists of previous volunteer and WMF work in this area. We are examining possible technical approaches for such changes. We would like individual feedback on the following: * Identifying focus areas for the project we have not yet discovered * Expanding the list of existing gadgets and user scripts that are related to providing a better desktop experience. If you can think of some of these from your wiki, please let us know * Feedback on the ideas and mockups we have collected so far We would also like to gather a list of wikis that would be interested in being test wikis for this project - these wikis would be the first to receive the updates once we’re ready to start building. When giving feedback, please consider the following goals of the project: * Make it easier for readers to focus on the content * Provide easier access to everyday actions (e.g. search, language switching, editing) * Put things in logical and useful places * Increase consistency in the interface with other platforms - mobile web and the apps * Eliminate clutter * Plan for future growth As well as the following constraints: * Not touching the content - no work will be done in terms of styling templates or to the structure of page contents themselves * Not removing any functionality - things might move around, but all navigational items and other functionality currently available by default will remain * No drastic changes to the layout - we're taking an evolutionary approach to the changes and want the site to continue feeling familiar to readers and editors Please give all feedback (in any language) at [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements]] After this round of feedback, we plan on building a prototype of suggested changes based on the feedback we receive. You’ll hear from us again asking for feedback on this prototype. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[mw:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[mw:User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) </div> ୧୨:୪୮, ୧୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/Global_message_delivery_split_4&oldid=19462890 --> == Beta feature "Reference Previews" == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> A new beta feature will soon be deployed to your wiki: [[m:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]]. As you might guess from the name, this feature gives you a preview of references in the article text. That means, you can look up a reference without jumping down to the bottom of the page. Reference Previews have already been a beta feature on German and Arabic Wikipedia since April. Now they will become available on more wikis. Deployment is planned for October 24. More information can be found [[m:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews|on the project page]]. As always, feedback is highly appreciated. If you want to test Reference Previews, please activate the beta feature in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|user preferences]] and let us know what you think. The best place for feedback is the [[mw:Help talk:Reference Previews|central talk page]]. We hope the feature will serve you well in your work. Thank you from Wikimedia Deutschland's [[m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes project]]. </div> -- [[User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]] ୧୫:୧୭, ୨୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=19478814 --> == Editing News #2 – Mobile editing and talk pages == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> Inside this newsletter, the [[mw:Editing|Editing team]] talks about their work on the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]], on [[mw:Talk pages project|the new talk pages project]], and at [[wikimania:|Wikimania 2019]]. === Help === <strong>What talk page interactions do you remember?</strong> Is it a story about how someone helped you to learn something new? Is it a story about how someone helped you get involved in a group? Something else? Whatever your story is, we want to hear it! Please tell us a story about how you used a talk page. <mark>Please share a link to a memorable discussion, or describe it on the <strong>[[mw:Topic:V8d91yh8gcg404dj|talk page for this project]]</strong>.</mark> The team wants your examples. These examples will help everyone develop a shared understanding of what this project should support and encourage. === Talk pages project === The [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk Pages Consultation]] was a global consultation to define better tools for wiki communication. From February through June 2019, more than 500 volunteers on 20 wikis, across 15 languages and multiple projects, came together with members of the Foundation to create a product direction for a set of discussion tools. The [[mw:Talk pages consultation 2019/Phase 2 report|Phase 2 Report]] of the Talk Page Consultation was published in August. It summarizes the product direction the team has started to work on, which you can read more about here: [[mw:Talk pages project|Talk Page Project project page]]. The team needs and wants your help at this early stage. They are starting to develop the first idea. Please add your name to the [[mw:Talk pages project#Getting involved|<strong>"Getting involved"</strong>]] section of the project page, if you would like to hear about opportunities to participate. === Mobile visual editor === The Editing team is trying to make it simpler to edit on mobile devices. The team is changing the [[mw:VisualEditor on mobile|visual editor on mobile]]. If you have something to say about editing on a mobile device, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]]. ==== [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit Cards]] ==== [[File:Edit Cards-before-v3-comparison.png|thumb|486x486px|What happens when you click on a link. The new Edit Card is bigger and has more options for editing links.]] * On 3 September, the Editing team released [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|version 3 of Edit Cards]]. Anyone could use the new version in the mobile visual editor. * There is an [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|updated design]] on the Edit Card for adding and modifying links. There is also a new, [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#2 September 2019 - v3 deployment timing|combined workflow for editing a link's display text and target]]. * Feedback: You can try the new Edit Cards by opening the mobile visual editor on a smartphone. Please post your feedback on the [[:mw:Topic:V5rg0cqmikpubmjj|Edit cards talk page]]. ==== [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Toolbar]] ==== [[File:Toolbar-comparison-v1.png|thumb|486px|The editing toolbar is changing in the mobile visual editor. The old system had two different toolbars. Now, all the buttons are together. [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Tell the team what you think about the new toolbar]].]] * In September, the Editing team updated the mobile visual editor's editing toolbar. Anyone could see these changes in the mobile visual editor. ** <em>One toolbar:</em> All of the editing tools are located in one toolbar. Previously, the toolbar changed when you clicked on different things. **<em>New navigation:</em> The buttons for moving forward and backward in the edit flow have changed. **<em>Seamless switching:</em> an [[phab:T228159|improved workflow]] for switching between the visual and wikitext modes. * Feedback: You can try the refreshed toolbar by opening the mobile VisualEditor on a smartphone. Please post your feedback on the [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Toolbar feedback talk page]]. === Wikimania === The Editing Team attended [[wmania:2019:Program|Wikimania 2019]] in Sweden. They led a session on [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|the mobile visual editor]] and a session on [[wmania:2019:Community Growth/After Flow: A new direction for improving talk pages|the new talk pages project]]. They tested [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh#v1 prototype|two]] new [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#v3 prototype|features]] in the mobile visual editor with contributors. You can read more about what the team did and learned in [[mw:VisualEditor on mobile#Wikimania Stockholm: Overview|the team's report on Wikimania 2019]]. === Looking ahead === * <strong>Talk Pages Project:</strong> The team is thinking about the first set of proposed changes. The team will be working with a few communities to pilot those changes. The best way to stay informed is by adding your username to the list on the project page: [[mw:Talk pages project#Getting involved|<strong>Getting involved</strong>]]. * <strong>Testing the mobile visual editor as the default:</strong> The Editing team plans to post results before the end of the calendar year. The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|<strong>VisualEditor as mobile default project page</strong>]]. * <strong>Measuring the impact of Edit Cards:</strong> This study asks whether the project helped editors add links and citations. The Editing team hopes to share results in November. The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|<strong>Edit Cards project page</strong>]]. – [[User:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) & [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> ୧୬:୪୨, ୨୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/VE_201910/4&oldid=19500850 --> == Movement Learning and Leadership Development Project == Hello The Wikimedia Foundation’s Community Development team is seeking to learn more about the way volunteers learn and develop into the many different roles that exist in the movement. Our goal is to build a movement informed framework that provides shared clarity and outlines accessible pathways on how to grow and develop skills within the movement. To this end, we are looking to speak with you, our community to learn about your journey as a Wikimedia volunteer. Whether you joined yesterday or have been here from the very start, we want to hear about the many ways volunteers join and contribute to our movement. To learn more about the project, [[:m:special:MyLanguage/Movement Learning and Leadership Development Project|please visit the Meta page]]. If you are interested in participating in the project, please complete [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSegM07N1FK_s0VUECM61AlWOthwdn5zQOlVsa2vaKcx13BwZg/viewform?usp=sf_link this simple Google form]. Although we may not be able to speak to everyone who expresses interest, we encourage you to complete this short form if you are interested in participating! -- [[user:LMiranda (WMF)|LMiranda (WMF)]] ([[user talk:LMiranda (WMF)|talk]]) ୦୦:୩୧, ୨୩ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=19738989 --> == Additional interface for edit conflicts on talk pages == ''Sorry, for writing this text in English. If you could help to translate it, it would be appreciated.'' You might know the new interface for edit conflicts (currently a beta feature). Now, Wikimedia Germany is designing an additional interface to solve edit conflicts on talk pages. This interface is shown to you when you write on a discussion page and another person writes a discussion post in the same line and saves it before you do. With this additional editing conflict interface you can adjust the order of the comments and edit your comment. We are inviting everyone to have a look at [[m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Edit conflicts on talk pages|the planned feature]]. Let us know what you think on our [[mw:Help talk:Two Column Edit Conflict View|central feedback page]]! -- For the Technical Wishes Team: [[m:User:Max Klemm (WMDE)|Max Klemm (WMDE)]] ୧୯:୪୫, ୨୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Max Klemm (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=19845780 --> == Editing news 2020 #1 – Discussion tools == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> [[File:TalkPages-Reply-v1.0.png|thumb|300px|alt=Screenshot showing what the Reply tool looks like|This early version of the Reply tool automatically signs and indents comments.]] The [[mw:Editing|Editing team]] has been working on [[mw:Talk pages project|the talk pages project]]. The goal of the talk pages project is to help contributors communicate on wiki more easily. This project is the result of the [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019]]. [[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|thumb|300px|alt=Reply tool improved with edit tool buttons|In a future update, the team plans to test a tool for easily linking to another user's name, a rich-text editing option, and other tools.]] The team is building a [[mw:Talk pages project/replying|new tool for replying]] to comments now. This early version can sign and indent comments automatically. <strong>Please [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20version%201.0|test the new Reply tool]].</strong> *On 31 March 2020, the new {{Int:discussiontools-replylink}} tool was offered as a [[mw:Beta Feature|Beta Feature]] editors at four Wikipedias: [[w:ar:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Arabic]], [[w:nl:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Dutch]], [[w:fr:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|French]], and [[w:hu:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Hungarian]]. If your community also wants early access to the new tool, contact [[User:Whatamidoing (WMF)]]. *The team is planning some upcoming changes. <strong>Please [[mw:Talk pages project/replying#Version%202.0|review the proposed design]] and share your thoughts on the talk page.</strong> The team will test features such as: **an easy way to mention another editor ("pinging"), **a rich-text visual editing option, and **other features identified through user testing or recommended by editors. To hear more about Editing Team updates, please add your name to the [[mw:Talk pages project#Get involved|<strong>"Get involved"</strong>]] section of the project page. You can also watch [[File:MediaWiki Vector skin blue star watchlist icon.svg|frameless|16px]] these pages: [[mw:Talk pages project|the main project page]], [[mw:Talk pages project/Updates|Updates]], [[mw:Talk pages project/replying|Replying]], and [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing|User testing]]. – [[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) & [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> ୦୦:୫୫, ୯ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox2&oldid=19967064 --> == Editing news 2020 #2 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2020/June|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> [[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|alt=Mockup of the new reply feature, showing new editing tools|thumb|400x400px|The new features include a toolbar. [[mw:Talk:Talk pages project/replying|What do you think should be in the toolbar?]]]] This issue of the [[mw:Special:MyLanguage/Editing|Editing]] newsletter includes information the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]], an effort to help contributors communicate on wiki more easily. * [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|<strong>Reply tool</strong>]]: This is available as a Beta Feature at the four partner wikis (Arabic, Dutch, French, and Hungarian Wikipedias). The Beta Feature is called "{{int:discussiontools-preference-label}}". The Beta Feature will get [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying#Version%202.0|new features]] soon. The new features include writing comments in a new visual editing mode and pinging other users by typing <code>@</code>. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20tool%20version%202.0|test the new features]] on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] now. Some other wikis will have a chance to try the Beta Feature in the coming months. * [[mw:Special:MyLanguage/New requirements for user signatures|<strong>New requirements for user signatures</strong>]]: Soon, users will not be able to save invalid custom signatures in [[Special:Preferences]]. This will reduce signature spoofing, prevent page corruption, and make new talk page tools more reliable. Most editors will not be affected. * [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|<strong>New discussion tool</strong>]]: The Editing team is beginning work on a simpler process for starting new discussions. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion#Design|see the initial design on the project page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Research:Usage of talk pages|<strong>Research on the use of talk pages</strong>]]: The Editing team worked with the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Research|Wikimedia research team]] to study how talk pages help editors improve articles. We learned that new editors who use talk pages make more edits to the main namespace than new editors who don't use talk pages. – [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> ୦୨:୦୩, ୧୮ ଜୁନ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=20184653 --> == Annual contest Wikipedia Pages Wanting Photos == [[File:WPWP logo 1.png|150px|right|Wikipedia Pages Wanting Photos (WPWP)]] This is to invite you to join the Wikipedia Pages Wanting Photos (WPWP) campaign to help improve Wikipedia articles with photos and win prizes. The campaign starts today 1st July 2020 and closes 31st August 2020. The campaign primarily aims at using images from Wikimedia Commons on Wikipedia articles that are lacking images. Participants will choose among Wikipedia pages without photo images, then add a suitable file from among the many thousands of photos in the Wikimedia Commons, especially those uploaded from thematic contests (Wiki Loves Africa, Wiki Loves Earth, Wiki Loves Folklore, etc.) over the years. Please visit the '''[[m:Wikipedia Pages Wanting Photos|campaign page]]''' to learn more about the WPWP Campaign. With kind regards, Thank you, Deborah Schwartz Jacobs, Communities Liaison, On behalf of the Wikipedia Pages Wanting Photos Organizing Team - ୧୩:୫୪, ୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ (IST) ''feel free to translate this message to your local language when this helps your community'' <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Romaine/MassMessage&oldid=20232618 --> == Feedback on movement names == {{int:Hello}}. Apologies if you are not reading this message in your native language. {{int:please-translate}} if necessary. {{Int:Feedback-thanks-title}} There are a lot of conversations happening about the future of our movement names. We hope that you are part of these discussions and that your community is represented. Since 16 June, the Foundation Brand Team has been running a [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9G2dN7P0T7gPqpD survey] in 7 languages about [[m:Special:MyLanguage/Communications/Wikimedia brands/2030 movement brand project/Naming convention proposals|3 naming options]]. There are also community members sharing concerns about renaming in a [[m:Special:MyLanguage/Community open letter on renaming|Community Open Letter]]. Our goal in this call for feedback is to hear from across the community, so we encourage you to participate in the survey, the open letter, or both. The survey will go through 7 July in all timezones. Input from the survey and discussions will be analyzed and published on Meta-Wiki. Thanks for thinking about the future of the movement, --[[:m:Talk:Communications/Wikimedia brands/2030 movement brand project|The Brand Project team]], ୦୧:୧୨, ୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ (IST) ''Note: The survey is conducted via a third-party service, which may subject it to additional terms. For more information on privacy and data-handling, see the [[foundation:Special:MyLanguage/Naming Convention Proposals Movement Feedback Survey Privacy Statement|survey privacy statement]].'' <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Elitre_(WMF)/All_wikis_June_2020&oldid=20238830 --> == Editing news 2020 #3 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="or" dir="ltr"> == ଖବର ସମ୍ପାଦନ କରିବା 2020 #3 == <em>[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> [[File:50M@2x.png|thumb|alt=ଏକ ନୀଳ ରିବନ ଏବଂ 50m ପାଠ ଥିବା ଏକ ସୁନେଲି ଷ୍ଟାର|ଡେସ୍କଟପ'ରେ ଭିଜୁଏଲ ଏଡିଟର ବ୍ୟବହାର କରି <strong>50 ମିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ସମ୍ପାଦନ</strong> ଆଇଛି ।|400px]] Seven years ago this month, the [[mw:Editing team|Editing team]] offered the visual editor to most Wikipedia editors. Since then, editors have achieved many milestones: * More than <strong>50 million edits</strong> have been made using the visual editor on desktop. * More than <strong>2 million new articles</strong> have been created in the visual editor. More than 600,000 of these new articles were created during 2019. * The visual editor is <strong>increasingly popular</strong>. The proportion of all edits made using the visual editor has increased every year since its introduction. * In 2019, <strong>35% of the edits by newcomers</strong> (logged-in editors with ≤99 edits) used the visual editor. This percentage has <strong>increased every year</strong>. * Almost <strong>5 million edits on the mobile site</strong> have been made with the visual editor. Most of these edits have been made since the Editing team started improving the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]] in 2018. * On 17 November 2019, the [https://discuss-space.wmflabs.org/t/first-edit-made-to-wikipedia-from-outer-space/2254 <strong>first edit from outer space</strong>] was made in the mobile visual editor. 🚀 👩‍🚀 * Editors have made more than <strong>7 million edits in the 2017 wikitext editor</strong>, including starting <strong>600,000 new articles</strong> in it. The [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] is VisualEditor's built-in wikitext mode. You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable it in your preferences]]. [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> ୧୮:୨୫, ୯ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=20232673 --> == Announcing a new wiki project! Welcome, Abstract Wikipedia == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hi all, It is my honor to introduce Abstract Wikipedia, a new project that has been unanimously approved by the Wikimedia Foundation Board of Trustees. Abstract Wikipedia proposes a new way to generate baseline encyclopedic content in a multilingual fashion, allowing more contributors and more readers to share more knowledge in more languages. It is an approach that aims to make cross-lingual cooperation easier on our projects, increase the sustainability of our movement through expanding access to participation, improve the user experience for readers of all languages, and innovate in free knowledge by connecting some of the strengths of our movement to create something new. This is our first new project in over seven years. Abstract Wikipedia was submitted as a project proposal by Denny Vrandečić in May 2020 <ref>[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]</ref> after years of preparation and research, leading to a detailed plan and lively discussions in the Wikimedia communities. We know that the energy and the creativity of the community often runs up against language barriers, and information that is available in one language may not make it to other language Wikipedias. Abstract Wikipedia intends to look and feel like a Wikipedia, but build on the powerful, language-independent conceptual models of Wikidata, with the goal of letting volunteers create and maintain Wikipedia articles across our polyglot Wikimedia world. The project will allow volunteers to assemble the fundamentals of an article using words and entities from Wikidata. Because Wikidata uses conceptual models that are meant to be universal across languages, it should be possible to use and extend these building blocks of knowledge to create models for articles that also have universal value. Using code, volunteers will be able to translate these abstract “articles” into their own languages. If successful, this could eventually allow everyone to read about any topic in Wikidata in their own language. As you can imagine, this work will require a lot of software development, and a lot of cooperation among Wikimedians. In order to make this effort possible, Denny will join the Foundation as a staff member in July and lead this initiative. You may know Denny as the creator of Wikidata, a long-time community member, a former staff member at Wikimedia Deutschland, and a former Trustee at the Wikimedia Foundation <ref>[[m:User:Denny|User:Denny]]</ref>. We are very excited that Denny will bring his skills and expertise to work on this project alongside the Foundation’s product, technology, and community liaison teams. It is important to acknowledge that this is an experimental project, and that every Wikipedia community has different needs. This project may offer some communities great advantages. Other communities may engage less. Every language Wikipedia community will be free to choose and moderate whether or how they would use content from this project. We are excited that this new wiki-project has the possibility to advance knowledge equity through increased access to knowledge. It also invites us to consider and engage with critical questions about how and by whom knowledge is constructed. We look forward to working in cooperation with the communities to think through these important questions. There is much to do as we begin designing a plan for Abstract Wikipedia in close collaboration with our communities. I encourage you to get involved by going to the project page and joining the new mailing list <ref>[[mail:abstract-wikipedia|Abstract Wikipedia mailing list]]</ref>. We recognize that Abstract Wikipedia is ambitious, but we also recognize its potential. We invite you all to join us on a new, unexplored path. Yours, Katherine Maher (Executive Director, Wikimedia Foundation) <references/> </div> <small>Sent by [[:m:User:Elitre (WMF)]] ୦୧:୩୬, ୧୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ (IST) - '''[[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/July 2020 announcement]]''' </small> <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Elitre_(WMF)/All_wikis_June_2020&oldid=20265889 --> == Technical Wishes: FileExporter and FileImporter become default features on all Wikis == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> The [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileExporter and FileImporter]] will become a default features on all wikis until August 7, 2020. They are planned to help you to move files from your local wiki to Wikimedia Commons easier while keeping all original file information (Description, Source, Date, Author, View History) intact. Additionally, the move is documented in the files view history. How does it work? Step 1: If you are an auto-confirmed user, you will see a link "Move file to Wikimedia Commons" on the local file page. Step 2: When you click on this link, the FileImporter checks if the file can in fact be moved to Wikimedia Commons. These checks are performed based on the wiki's [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons/Configuration_file_documentation|configuration file]] which is created and maintained by each local wiki community. Step 3: If the file is compatible with Wikimedia Commons, you will be taken to an import page, at which you can update or add information regarding the file, such as the description. You can also add the 'Now Commons' template to the file on the local wiki by clicking the corresponding check box in the import form. Admins can delete the file from the local wiki by enabling the corresponding checkbox. By clicking on the 'Import' button at the end of the page, the file is imported to Wikimedia Commons. If you want to know more about the [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileImporter extension]] or the [[m:WMDE_Technical_Wishes|Technical Wishes Project]], follow the links. --For the Technical Wishes Team: </div>[[User:Max Klemm (WMDE)|Max Klemm (WMDE)]] ୧୪:୪୪, ୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Max Klemm (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=20343133 --> == Important: maintenance operation on September 1st == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2020|Read this message in another language]] • [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2020|{{int:please-translate}}]] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will be testing its secondary data centre. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. They will switch all traffic to the secondary data centre on '''Tuesday, September 1st 2020'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on Tuesday, September 1st. The test will start at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200901T14 14:00 UTC] (15:00 BST, 16:00 CEST, 10:00 EDT, 19:30 IST, 07:00 PDT, 23:00 JST, and in New Zealand at 02:00 NZST on Wednesday September 2). *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. *There will be code freezes for the week of September 1st, 2020. Non-essential code deployments will not happen. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch Datacenter#Schedule for 2018 switch|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. '''Please share this information with your community.''' </div></div> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|talk]])</span> ୧୯:୧୮, ୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=20384955 --> == New Wikipedia Library Collections Now Available (September 2020) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello Wikimedians! [[File:Wikipedia_Library_owl.svg|thumb|upright|The TWL owl says sign up today!]] [[m:The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is announcing new free, full-access, accounts to reliable sources as part of our [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/ research access program]. You can sign up for new accounts and research materials on the [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/ Library Card platform]: * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/101/ Al Manhal]''' – Arabic journals and ebooks * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/102/ Ancestry.com]''' – Genealogical and historical records * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/100/ RILM]''' – Music encyclopedias Many other partnerships are listed on [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/ our partners page], including [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/49/ Adam Matthew], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/57/ EBSCO], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/55/ Gale] and [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/54/ JSTOR]. A significant portion of our collection now no longer requires individual applications to access! Read more in our [https://diff.wikimedia.org/2020/06/24/simplifying-your-research-needs-the-wikipedia-library-launches-new-technical-improvements-and-partnerships/ recent blog post]. Do better research and help expand the use of high quality references across Wikipedia projects! <br>--[[w:en:Wikipedia:TWL/Coordinators|The Wikipedia Library Team]] ୧୫:୧୯, ୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) :<small>This message was delivered via the [https://meta.wikimedia.org/wiki/MassMessage#Global_message_delivery Global Mass Message] tool to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library The Wikipedia Library Global Delivery List].</small> </div> <!-- Message sent by User:Samwalton9@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library&oldid=20418180 --> == Invitation to participate in the conversation == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''{{int:Hello}}. Apologies for cross-posting, and that you may not be reading this message in your native language: translations of the following announcement may be available on '''[[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Draft review/Invitation (long version)|Meta]]'''. {{int:please-translate}}. {{Int:Feedback-thanks-title}}'' We are excited to share '''[[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Draft review|a draft of the Universal Code of Conduct]]''', which the Wikimedia Foundation Board of Trustees called for earlier this year, for your review and feedback. The discussion will be open until October 6, 2020. The UCoC Drafting Committee wants to learn which parts of the draft would present challenges for you or your work. What is missing from this draft? What do you like, and what could be improved? Please join the conversation and share this invitation with others who may be interested to join, too. To reduce language barriers during the process, you are welcomed to translate this message and the [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Draft review|Universal Code of Conduct/Draft review]]. You and your community may choose to provide your opinions/feedback using your local languages. To learn more about the UCoC project, see the [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] page, and the [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/FAQ|FAQ]], on Meta. Thanks in advance for your attention and contributions, [[:m:Talk:Trust_and_Safety|The Trust and Safety team at Wikimedia Foundation]], ୨୩:୨୫, ୧୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Draft_review/Invitation_(long_version)/List&oldid=20440292 --> == Wiki of functions naming contest == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> {{int:Please-translate}} {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Wikimedia wiki project. This project will be a wiki where the community can work together on a library of [[m:Special:MyLanguage/Abstract_Wikipedia/Wiki_of_functions_naming_contest#function|functions]]. The community can create new functions, read about them, discuss them, and share them. Some of these functions will be used to help create language-independent Wikipedia articles that can be displayed in any language, as part of the Abstract Wikipedia project. But functions will also be usable in many other situations. There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with voting beginning on 29 September and 27 October. Our goal is to have a final project name selected on 8 December. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Wiki of functions naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[m:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]]</div> ୦୨:୫୨, ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/Global_message_delivery_split_5&oldid=20492309 --> == Call for feedback about Wikimedia Foundation Bylaws changes and Board candidate rubric == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:Hello}}. Apologies if you are not reading this message in your native language. {{Int:Please-translate}}. Today the Wikimedia Foundation Board of Trustees starts two calls for feedback. One is about changes to the Bylaws mainly to increase the Board size from 10 to 16 members. The other one is about a trustee candidate rubric to introduce new, more effective ways to evaluate new Board candidates. The Board welcomes your comments through 26 October. For more details, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard/October 2020 - Call for feedback about Bylaws changes and Board candidate rubric|check the full announcement]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[m:User:Qgil-WMF|Qgil-WMF]] ([[m:User talk:Qgil-WMF|talk]]) ୨୨:୪୭, ୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Elitre_(WMF)/Board&oldid=20519859 --> == Important: maintenance operation on October 27 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2020|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch+2020&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. They will switch all traffic back to the primary data center on '''Tuesday, October 27 2020'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on Tuesday, October 27. The test will start at [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 14:00 UTC] (14:00 WET, 15:00 CET, 10:00 EDT, 19:30 IST, 07:00 PDT, 23:00 JST, and in New Zealand at 03:00 NZDT on Wednesday October 28). *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. *There will be code freezes for the week of October 26, 2020. Non-essential code deployments will not happen. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter#Schedule_for_2020_switch|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div></div> -- <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|talk]])</span> ୨୨:୪୦, ୨୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=20519839 --> == Wiki of functions naming contest - Round 2 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose the name for the new Wikimedia wiki project - the library of functions. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikicode, Wikicodex, Wikifunctions, Wikifusion, Wikilambda, Wikimedia Functions</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Wiki of functions naming contest/Names|please learn more and vote now]]''' at Meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[m:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] </div> ୦୩:୪୦, ୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=20564572 --> == [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Invitation|Community Wishlist Survey 2021]] == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Magic Wand Icon 229981 Color Flipped.svg|thumb|48px]] The '''[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|2021 Community Wishlist Survey]]''' is now open! This survey is the process where communities decide what the [[m:Community Tech|Community Tech]] team should work on over the next year. We encourage everyone to submit proposals until the deadline on '''{{#time:j xg|2020-11-30|{{PAGELANGUAGE}}}}''', or comment on other proposals to help make them better. The communities will vote on the proposals between {{#time:j xg|2020-12-08|{{PAGELANGUAGE}}}} and {{#time:j xg|2020-12-21|{{PAGELANGUAGE}}}}. The Community Tech team is focused on tools for experienced Wikimedia editors. You can write proposals in any language, and we will translate them for you. Thank you, and we look forward to seeing your proposals! </div> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</span> ୨୩:୩୯, ୨୦ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/1&oldid=20689939 --> == Wikidata descriptions changes to be included more often in Recent Changes and Watchlist == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''Sorry for sending this message in English. Translations are available on [[m:Special:MyLanguage/Announcements/Announcement Wikidata descriptions in watchlist|this page]]. Feel free to translate it in more languages!'' As you may know, you can include changes coming from Wikidata in your Watchlist and Recent Changes ([[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist|in your preferences]]). Until now, this feature didn’t always include changes made on Wikidata descriptions due to the way Wikidata tracks the data used in a given article. Starting on December 3rd, the Watchlist and Recent Changes will include changes on the descriptions of Wikidata Items that are used in the pages that you watch. This will only include descriptions in the language of your wiki to make sure that you’re only seeing changes that are relevant to your wiki. This improvement was requested by many users from different projects. We hope that it can help you monitor the changes on Wikidata descriptions that affect your wiki and participate in the effort of improving the data quality on Wikidata for all Wikimedia wikis and beyond. Note: if you didn’t use the Wikidata watchlist integration feature for a long time, feel free to give it another chance! The feature has been improved since the beginning and the content it displays is more precise and useful than at the beginning of the feature in 2015. If you encounter any issue or want to provide feedback, feel free to use [[Phab:T191831|this Phabricator ticket]]. Thanks! [[:d:User:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] ୨୦:୦୯, ୩୦ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/wikis&oldid=20728482 --> == 2020 Coolest Tool Award Ceremony on December 11th == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello all, The ceremony of the 2020 [[m:Coolest_Tool_Award|Wikimedia Coolest Tool Award]] will take place virtually on Friday, December 11th, at 17:00 GMT. This award is highlighting tools that have been nominated by contributors to the Wikimedia projects, and the ceremony will be a nice moment to show appreciation to the tools developers and maybe discover new tools! You will find more information [[m:Coolest_Tool_Award|here]] about the livestream and the discussions channels. Thanks for your attention, [[:d:User:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] ୧୬:୨୫, ୭ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=20734978 --> == Community Wishlist Survey 2021 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Magic Wand Icon 229981 Color Flipped.svg|thumb|48px]] '''We invite all registered users to vote on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|2021 Community Wishlist Survey]]. You can vote from now until {{#time:j xg|2020-12-21|en}} for as many different wishes as you want.''' In the Survey, wishes for new and improved tools for experienced editors are collected. After the voting, we will do our best to grant your wishes. We will start with the most popular ones. We, the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]], are one of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]] teams. We create and improve editing and wiki moderation tools. What we work on is decided based on results of the Community Wishlist Survey. Once a year, you can submit wishes. After two weeks, you can vote on the ones that you're most interested in. Next, we choose wishes from the survey to work on. Some of the wishes may be granted by volunteer developers or other teams. '''[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Tracking|You can view and vote all proposals here.]]''' We are waiting for your votes. Thank you! </div> [[user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ୦୬:୨୨, ୧୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୦ (IST) <!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/1&oldid=20689939 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): #Odisha1 (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:علاء|علاء]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:علاء|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୧୨, ୧୩ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୧ (IST) == Moving Wikimania 2021 to a Virtual Event == <div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikimania_logo_with_text_2.svg|right|alt=Wikimania's logo.|75px]] ''{{int:Hello}}. Apologies if you are not reading this message in your native language. {{Int:Please-translate}}. {{Int:Feedback-thanks-title}}'' [[:m:Wikimania 2021|Wikimania will be a virtual event this year]], and hosted by a wide group of community members. Whenever the next in-person large gathering is possible again, [[:m:ESEAP Hub|the ESEAP Core Organizing Team]] will be in charge of it. Stay tuned for more information about how ''you'' can get involved in the planning process and other aspects of the event. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2021-January/096141.html Please read the longer version of this announcement on wikimedia-l]. ''ESEAP Core Organizing Team, Wikimania Steering Committee, Wikimedia Foundation Events Team'', ୨୦:୪୬, ୨୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୧ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Elitre_(WMF)/Wikimania21&oldid=21014617 --> == Project Grant Open Call == This is the announcement for the [[m:Grants:Project|Project Grants program]] open call that started on January 11, with the submission deadline of February 10, 2021.<br> This first open call will be focussed on Community Organizing proposals. A second open call focused on research and software proposals is scheduled from February 15 with a submission deadline of March 16, 2021.<br> For the Round 1 open call, we invite you to propose grant applications that fall under community development and organizing (offline and online) categories. Project Grant funds are available to support individuals, groups, and organizations to implement new experiments and proven ideas, from organizing a better process on your wiki, coordinating a campaign or editathon series to providing other support for community building. We offer the following resources to help you plan your project and complete a grant proposal:<br> * Weekly proposals clinics via Zoom during the Open Call. Join us for [[m:Grants:Project|#Upcoming_Proposal_Clinics|real-time discussions]] with Program Officers and select thematic experts and get live feedback about your Project Grants proposal. We’ll answer questions and help you make your proposal better. We also offer these support pages to help you build your proposal: * [[m:Grants:Project/Tutorial|Video tutorials]] for writing a strong application<br> * General [[m:Grants:Project/Plan|planning page]] for Project Grants <br> * [[m:Grants:Project/Learn|Program guidelines and criteria]]<br> Program officers are also available to offer individualized proposal support upon request. Contact us if you would like feedback or more information.<br> We are excited to see your grant ideas that will support our community and make an impact on the future of Wikimedia projects. Put your idea into motion, and [[m:Grants:Project/Apply|submit your proposal]] by February 10, 2021!<br> Please feel free to get in touch with questions about getting started with your grant application, or about serving on the Project Grants Committee. Contact us at projectgrants{{at}}wikimedia.org. Please help us translate this message to your local language. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୩୧, ୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:RSharma (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=20808431 --> == New Wikipedia Library Collections Available Now (February 2021) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello Wikimedians! [[File:Wikipedia_Library_owl.svg|thumb|upright|The TWL owl says sign up today!]] [[m:The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is announcing new free, full-access, accounts to reliable sources as part of our [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/ research access program]. You can sign up to access research materials on the [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/ Library Card platform]: * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/103/ Taxmann]''' – Taxation and law database * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/104/ PNAS]''' – Official journal of the National Academy of Sciences * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/57/ EBSCO]''' – New Arabic and Spanish language databases added We have a wide array of [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/ other collections available], and a significant number now no longer require individual applications to access! Read more in our [https://diff.wikimedia.org/2020/06/24/simplifying-your-research-needs-the-wikipedia-library-launches-new-technical-improvements-and-partnerships/ blog post]. Do better research and help expand the use of high quality references across Wikipedia projects! :<small>This message was delivered via the [https://meta.wikimedia.org/wiki/MassMessage#Global_message_delivery Global Mass Message] tool to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library The Wikipedia Library Global Delivery List].</small> --୧୮:୨୭, ୧ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୧ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Samwalton9@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library&oldid=21022367 --> == Feminism & Folklore 1 February - 31 March == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} Greetings! You are invited to participate in '''[[m:Feminism and Folklore 2021|Feminism and Folklore]] writing contest'''. This year Feminism and Folklore will focus on feminism, women's biographies and gender-focused topics for the project in league with Wiki Loves Folklore gender gap focus with folk culture theme on Wikipedia. folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, fairy tales, folk plays, folk arts, folk religion, mythology, etc. You can help us in enriching the folklore documentation on Wikipedia from your region by creating or improving articles centered on folklore around the world, including, but not limited to folk festivals, folk dances, folk music, women and queer personalities in folklore, folk culture (folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch-hunting, fairy tales and more. You can contribute to new articles or translate from the list of [[:m:Feminism and Folklore 2021/List of Articles|suggested articles here]]. You can also support us in translating the [[m:Feminism and Folklore 2021|project page]] and help us spread the word in your native language. Learn more about the contest and prizes from our [[m:Feminism and Folklore 2021|project page]]. Thank you. Feminism and Folklore team, [[m:User:Joy Agyepong|Joy Agyepong]] ([[m:User talk:Joy Agyepong|talk]]) ୦୮:୧୦, ୧୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୧ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=20421065 --> == Wikifunctions logo contest == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> {{Int:Hello}}. Please help to choose a design concept for the logo of the new Wikifunctions wiki. Voting starts today and will be open for 2 weeks. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Wikifunctions logo concept/Vote|please learn more and vote now]]''' at Meta-Wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[m:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]]</div> ୦୭:୧୭, ୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=21087740 --> == Universal Code of Conduct – 2021 consultations == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> === Universal Code of Conduct Phase 2 === {{int:please-translate}} The [[:wmf:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|'''Universal Code of Conduct (UCoC)''']] provides a universal baseline of acceptable behavior for the entire Wikimedia movement and all its projects. The project is currently in Phase 2, outlining clear enforcement pathways. You can read more about the whole project on its [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|'''project page''']]. ==== Drafting Committee: Call for applications ==== The Wikimedia Foundation is recruiting volunteers to join a committee to draft how to make the code enforceable. Volunteers on the committee will commit between 2 and 6 hours per week from late April through July and again in October and November. It is important that the committee be diverse and inclusive, and have a range of experiences, including both experienced users and newcomers, and those who have received or responded to, as well as those who have been falsely accused of harassment. To apply and learn more about the process, see [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee|Universal Code of Conduct/Drafting committee]]. ==== 2021 community consultations: Notice and call for volunteers / translators ==== From 5 April – 5 May 2021 there will be conversations on many Wikimedia projects about how to enforce the UCoC. We are looking for volunteers to translate key material, as well as to help host consultations on their own languages or projects using suggested [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/2021 consultations/Discussion|key questions]]. If you are interested in volunteering for either of these roles, please [[:m:Talk:Universal Code of Conduct/2021 consultations|contact us]] in whatever language you are most comfortable. To learn more about this work and other conversations taking place, see [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/2021 consultations|Universal Code of Conduct/2021 consultations]]. -- [[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] ([[User talk:Xeno (WMF)|talk]]) ୦୩:୩୬, ୬ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧ (IST) </div> <!-- Message sent by User:MNadzikiewicz (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MNadzikiewicz_(WMF)/Without_Russian,_Polish_and_translated/5&oldid=21302202 --> == Line numbering coming soon to all wikis == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Technical_Wishes_–_Line_numbering_-_2010_wikitext_editor.png|thumb|Example]] From April 15, you can enable line numbering in some wikitext editors - for now in the template namespace, coming to more namespaces soon. This will make it easier to detect line breaks and to refer to a particular line in discussions. These numbers will be shown if you enable the syntax highlighting feature ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror extension]]), which is supported in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|2010]] and [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017]] wikitext editors. More information can be found on [[m:WMDE Technical Wishes/Line Numbering|this project page]]. Everyone is invited to test the feature, and to give feedback [[m:talk:WMDE Technical Wishes/Line Numbering|on this talk page]]. </div> -- [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]] ୨୦:୩୯, ୧୨ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=21329014 --> == Intimation about the Research Proposal on Gender Gap == Dear Wikimedians, Hope you are doing well. We would like to inform you that we ([[User: Praveenky1589]] and [[User: Nitesh Gill]]) have proposed a research project for Project Grant. The study will focus on analyzing gender-based differences in leadership of Indian Wikimedia communities. The purpose of the research project is to analyse the growth of projects under different leadership, reasons behind the difference in engagement, contribution and iterations of the project. It also aims to study- How male and female leadership impacts volunteer contribution and their retention? The output of events under different leadership and the future of projects and leaders. The study will be conducted on the last 5 years of online and offline activities. For knowing more about the project please visit the [[:m:Grants: Project/Research Grant/A study on analysis of leadership wrt Gender and its impact on projects, individual and community growth in India|proposal page]] and share your valuable feedback and suggestions on the talk page. We look forward to refining it more following your valuable inputs and questions.  Thank you [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Nitesh Gill|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୧:୨୩, ୨୦ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧ (IST) == Suggested Values == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> From April 29, it will be possible to suggest values for parameters in templates. Suggested values can be added to [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData|TemplateData]] and will then be shown as a drop-down list in [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|VisualEditor]]. This allows template users to quickly select an appropriate value. This way, it prevents potential errors and reduces the effort needed to fill the template with values. It will still be possible to fill in values other than the suggested ones. More information, including the supported parameter types and how to create suggested values: [[mw:Help:TemplateData#suggestedvalues|[1]]] [[m:WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters|[2]]]. Everyone is invited to test the feature, and to give feedback [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Suggested values for template parameters|on this talk page]]. </div> [[m:User:Timur Vorkul (WMDE)|Timur Vorkul (WMDE)]] ୧୯:୩୮, ୨୨ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:Timur Vorkul (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=21361904 --> == Universal Code of Conduct News – Issue 1 == <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size:200%;">'''Universal Code of Conduct News'''</span><br> <span style="font-size:120%; color:#404040;">'''Issue 1, June 2021'''</span><span style="font-size:120%; float:right;">[[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/1|Read the full newsletter]]</span> ---- Welcome to the first issue of [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct News]]! This newsletter will help Wikimedians stay involved with the development of the new code, and will distribute relevant news, research, and upcoming events related to the UCoC. Please note, this is the first issue of UCoC Newsletter which is delivered to all subscribers and projects as an announcement of the initiative. If you want the future issues delivered to your talk page, village pumps, or any specific pages you find appropriate, you need to [[m:Global message delivery/Targets/UCoC Newsletter Subscription|subscribe here]]. You can help us by translating the newsletter issues in your languages to spread the news and create awareness of the new conduct to keep our beloved community safe for all of us. Please [[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/Participate|add your name here]] if you want to be informed of the draft issue to translate beforehand. Your participation is valued and appreciated. </div><div style="margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;"> * '''Affiliate consultations''' – Wikimedia affiliates of all sizes and types were invited to participate in the UCoC affiliate consultation throughout March and April 2021. ([[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/1#sec1|continue reading]]) * '''2021 key consultations''' – The Wikimedia Foundation held enforcement key questions consultations in April and May 2021 to request input about UCoC enforcement from the broader Wikimedia community. ([[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/1#sec2|continue reading]]) * '''Roundtable discussions''' – The UCoC facilitation team hosted two 90-minute-long public roundtable discussions in May 2021 to discuss UCoC key enforcement questions. More conversations are scheduled. ([[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/1#sec3|continue reading]]) * '''Phase 2 drafting committee''' – The drafting committee for the phase 2 of the UCoC started their work on 12 May 2021. Read more about their work. ([[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/1#sec4|continue reading]]) * '''Diff blogs''' – The UCoC facilitators wrote several blog posts based on interesting findings and insights from each community during local project consultation that took place in the 1st quarter of 2021. ([[m:Universal Code of Conduct/Newsletter/1#sec5|continue reading]])</div> --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୪:୩୬, ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:SOyeyele (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SOyeyele_(WMF)/Announcements/Other_languages&oldid=21578291 --> == Wikimania 2021: Individual Program Submissions == [[File:Wikimania logo with text 2.svg|right|200px]] Dear all, Wikimania 2021 will be [[:wikimania:2021:Save the date and the Core Organizing Team|hosted virtually]] for the first time in the event's 15-year history. Since there is no in-person host, the event is being organized by a diverse group of Wikimedia volunteers that form the [[:wikimania:2021:Organizers|Core Organizing Team]] (COT) for Wikimania 2021. '''Event Program''' - Individuals or a group of individuals can submit their session proposals to be a part of the program. There will be translation support for sessions provided in a number of languages. See more information [[:wikimania:2021:Submissions/Guidelines#Language Accessibility|here]]. Below are some links to guide you through; * [[:wikimania:2021:Submissions|Program Submissions]] * [[:wikimania:2021:Submissions/Guidelines|Session Submission Guidelines]] * [[:wikimania:2021:FAQ|FAQ]] Please note that the deadline for submission is 18th June 2021. '''Announcements'''- To keep up to date with the developments around Wikimania, the COT sends out weekly updates. You can view them in the Announcement section [[:wikimania:2021:Announcements|here]]. '''Office Hour''' - If you are left with questions, the COT will be hosting some office hours (in multiple languages), in multiple time-zones, to answer any programming questions that you might have. Details can be found [[:wikimania:2021:Organizers#Office hours schedule|here.]] Best regards, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୯:୪୮, ୧୬ ଜୁନ ୨୦୨୧ (IST) On behalf of Wikimania 2021 Core Organizing Team <!-- Message sent by User:Bodhisattwa@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=21597568 --> == Editing news 2021 #2 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2021/June|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> [[File:Reply Tool A-B test comment completion.png|alt=Junior contributors comment completion rate across all participating Wikipedias|thumb|296x296px|When newcomers had the Reply tool and tried to post on a talk page, they were more successful at posting a comment. ([https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ Source])]] Earlier this year, the Editing team ran a large study of [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply Tool]]. The main goal was to find out whether the Reply Tool helped [[mw:Talk pages project/Glossary|newer editors]] communicate on wiki. The second goal was to see whether the comments that newer editors made using the tool needed to be reverted more frequently than comments newer editors made with the existing wikitext page editor. The key results were: * Newer editors who had automatic ("default on") access to the Reply tool were [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ more likely] to post a comment on a talk page. * The comments that newer editors made with the Reply Tool were also [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ less likely] to be reverted than the comments that newer editors made with page editing. These results give the Editing team confidence that the tool is helpful. <strong>Looking ahead</strong> The team is planning to make the Reply tool available to everyone as an opt-out preference in the coming months. This has already happened at the Arabic, Czech, and Hungarian Wikipedias. The next step is to [[phab:T280599|resolve a technical challenge]]. Then, they will deploy the Reply tool first to the [[phab:T267379|Wikipedias that participated in the study]]. After that, they will deploy it, in stages, to the other Wikipedias and all WMF-hosted wikis. You can turn on "{{int:discussiontools-preference-label}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|in Beta Features]] now. After you get the Reply tool, you can change your preferences at any time in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. –[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> ୧୯:୪୪, ୨୪ ଜୁନ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=21624491 --> == Server switch == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2020|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch+2020&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. <!-- They will switch all traffic back to the primary data center on '''Tuesday, October 27 2020'''. --> Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on Tuesday, 29 June 2021. The test will start at [https://zonestamp.toolforge.org/1624975200 14:00 UTC] (07:00 PDT, 10:00 EDT, 15:00 WEST/BST, 16:00 CEST, 19:30 IST, 23:00 JST, and in New Zealand at 02:00 NZST on Wednesday 30 June). *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. *There will be code freezes for the week of June 28. Non-essential code deployments will not happen. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter#Schedule_for_2021_switch|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div></div> [[user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ୦୬:୪୯, ୨୭ ଜୁନ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=21463754 --> == New Wikipedia Library collections and design update (August 2021) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello Wikimedians! [[File:Wikipedia_Library_owl.svg|thumb|upright|The TWL OWL says log in today!]] [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/users/my_library/ The Wikipedia Library] is pleased to announce the addition of new collections, alongside a new interface design. New collections include: * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/107/ Cabells]''' – Scholarly and predatory journal database * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/108/ Taaghche]''' - Persian language e-books * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/112/ Merkur]''', '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/111/ Musik & Ästhetik]''', and '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/110/ Psychologie, Psychotherapie, Psychoanalyse]''' - German language magazines and journals published by Klett-Cotta * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/117/ Art Archiv]''', '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/113/ Capital]''', '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/115/ Geo]''', '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/116/ Geo Epoche]''', and '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/114/ Stern]''' - German language newspapers and magazines published by Gruner + Jahr Additionally, '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/105/ De Gruyter]''' and '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/106/ Nomos]''' have been centralised from their previous on-wiki signup location on the German Wikipedia. Many other collections are freely available by simply logging in to [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/ The Wikipedia Library] with your Wikimedia login! We are also excited to announce that the first version of a new design for My Library was deployed this week. We will be iterating on this design with more features over the coming weeks. Read more on the [[:m:Library Card platform/Design improvements|project page on Meta]]. Lastly, an Echo notification will begin rolling out soon to notify eligible editors about the library ([[Phab:T132084|T132084]]). If you can translate the notification please do so [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-thewikipedialibrary at TranslateWiki]! --The Wikipedia Library Team ୧୮:୫୩, ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୧ (IST) :<small>This message was delivered via the [https://meta.wikimedia.org/wiki/MassMessage#Global_message_delivery Global Mass Message] tool to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library The Wikipedia Library Global Delivery List].</small> </div> <!-- Message sent by User:Samwalton9@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library&oldid=21851699 --> == Universal Code of Conduct - Enforcement draft guidelines review == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="content"/>The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee#Phase_2|Universal Code of Conduct Phase 2 drafting committee]] would like comments about the '''[[:m:Universal Code of Conduct/Enforcement draft guidelines review|enforcement draft guidelines]]''' for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] (UCoC). This review period is planned for 17 August 2021 through 17 October 2021. These guidelines are not final but you can help move the progress forward. The committee will revise the guidelines based upon community input. Comments can be shared in any language on the [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Enforcement draft guidelines review|draft review talk page]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Discussions|multiple other venues]]. Community members are encouraged to organize conversations in their communities. There are planned live discussions about the UCoC enforcement draft guidelines: :[[wmania:2021:Submissions/Universal_Code_of_Conduct_Roundtable|Wikimania 2021 session]] (recorded 16 August) :[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/2021_consultations/Roundtable_discussions#Conversation hours|Conversation hours]] - 24 August, 31 August, 7 September @ 03:00 UTC & 14:00 UTC :[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/2021_consultations/Roundtable_discussions|Roundtable calls]] - 18 September @ 03:00 UTC & 15:00 UTC Summaries of discussions will be posted every two weeks [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee/Digests|here]]. Please let me know if you have any questions.<section end="content"/> </div> [[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] ୦୪:୪୯, ୧୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Xeno_(WMF)/Delivery/Wikipedia&oldid=21895766 --> == Wikimedia Foundation Board of Trustees election has come to an end == Thank you for participating in the [[:meta:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]! Voting closed August 31 at 23:59. The official data, including the four most voted candidates, will be announced as soon as the [[:meta:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections_committee|Elections Committee]] completes their review of the ballots. The official announcement of the new trustees appointed will happen later, once the selected candidates have been confirmed by the Board. 6,946 community members from 216 wiki projects have voted. This makes 10.2% global participation, 1.1% higher than in the last Board elections. In 2017, 5167 people from 202 wiki projects cast their vote. A full analysis is planned to be published in a few days when the confirmed results are announced. In the meantime, you can check the [[:meta:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Stats|data produced during the election]]. Diversity was an important goal with these elections. Messages about the Board election were translated into 61 languages. This outreach worked well. There were 70 communities with eligible voters voting in this election for the first time. With your help, next year’s Board of Trustees election will be even better. ୧୫:୩୩, ୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:MNadzikiewicz (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Xeno_(WMF)/Delivery/Wikipedia&oldid=21895840 --> == The 2022 Community Wishlist Survey will happen in January == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello everyone, We hope all of you are as well and safe as possible during these trying times! We wanted to share some news about a change to the Community Wishlist Survey 2022. We would like to hear your opinions as well. Summary: <div style="font-style:italic;"> We will be running the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]] 2022 in January 2022. We need more time to work on the 2021 wishes. We also need time to prepare some changes to the Wishlist 2022. In the meantime, you can use a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Sandbox|dedicated sandbox to leave early ideas for the 2022 wishes]]. </div> === Proposing and wish-fulfillment will happen during the same year === In the past, the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] team has run the Community Wishlist Survey for the following year in November of the prior year. For example, we ran the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Wishlist for 2021]] in November 2020. That worked well a few years ago. At that time, we used to start working on the Wishlist soon after the results of the voting were published. However, in 2021, there was a delay between the voting and the time when we could start working on the new wishes. Until July 2021, we were working on wishes from the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|Wishlist for 2020]]. We hope having the Wishlist 2022 in January 2022 will be more intuitive. This will also give us time to fulfill more wishes from the 2021 Wishlist. === Encouraging wider participation from historically excluded communities === We are thinking how to make the Wishlist easier to participate in. We want to support more translations, and encourage under-resourced communities to be more active. We would like to have some time to make these changes. === A new space to talk to us about priorities and wishes not granted yet === We will have gone 365 days without a Wishlist. We encourage you to approach us. We hope to hear from you in the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey|talk page]], but we also hope to see you at our bi-monthly Talk to Us meetings! These will be hosted at two different times friendly to time zones around the globe. We will begin our first meeting '''September 15th at 23:00 UTC'''. More details about the agenda and format coming soon! === Brainstorm and draft proposals before the proposal phase === If you have early ideas for wishes, you can use the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Sandbox|new Community Wishlist Survey sandbox]]. This way, you will not forget about these before January 2022. You will be able to come back and refine your ideas. Remember, edits in the sandbox don't count as wishes! === Feedback === * What should we do to improve the Wishlist pages? * How would you like to use our new [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Sandbox|sandbox?]] * What, if any, risks do you foresee in our decision to change the date of the Wishlist 2022? * What will help more people participate in the Wishlist 2022? Answer on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey|talk page]] (in any language you prefer) or at our Talk to Us meetings. </div> [[user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[user talk:SGrabarczuk (WMF)|talk]]) ୦୫:୫୩, ୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=21980442 --> == Call for Candidates for the Movement Charter Drafting Committee ending 14 September 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content"/>Movement Strategy announces [[:m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee|the Call for Candidates for the Movement Charter Drafting Committee]]. The Call opens August 2, 2021 and closes September 14, 2021. The Committee is expected to represent [[:m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Diversity_and_Expertise_Matrices|diversity in the Movement]]. Diversity includes gender, language, geography, and experience. This comprises participation in projects, affiliates, and the Wikimedia Foundation. English fluency is not required to become a member. If needed, translation and interpretation support is provided. Members will receive an allowance to offset participation costs. It is US$100 every two months. We are looking for people who have some of the following [[:m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee#Role_Requirements|skills]]: * Know how to write collaboratively. (demonstrated experience is a plus) * Are ready to find compromises. * Focus on inclusion and diversity. * Have knowledge of community consultations. * Have intercultural communication experience. * Have governance or organization experience in non-profits or communities. * Have experience negotiating with different parties. The Committee is expected to start with 15 people. If there are 20 or more candidates, a mixed election and selection process will happen. If there are 19 or fewer candidates, then the process of selection without election takes place. Will you help move Wikimedia forward in this important role? Submit your candidacy [[:m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee#Candidate_Statements|here]]. Please contact strategy2030[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with questions.<section end="announcement-content"/> </div> [[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] ୨୨:୩୧, ୧୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Xeno_(WMF)/Delivery/Wikipedia&oldid=22002240 --> == Server switch == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. They will switch all traffic back to the primary data center on '''Tuesday, 14 September 2021'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on Tuesday, 14 September 2021. The test will start at [https://zonestamp.toolforge.org/1631628049 14:00 UTC] (07:00 PDT, 10:00 EDT, 15:00 WEST/BST, 16:00 CEST, 19:30 IST, 23:00 JST, and in New Zealand at 02:00 NZST on Wednesday, 15 September). *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div></div> [[user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[user talk:SGrabarczuk (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) ୦୬:୧୫, ୧୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=21980442 --> == Talk to the Community Tech == [[File:Magic Wand Icon 229981 Color Flipped.svg|{{dir|{{pagelang}}|left|right}}|frameless|50px]] [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2021-09 Talk to Us|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Community_Wishlist_Survey/Updates/2021-09_Talk_to_Us&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] Hello! As we have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates|recently announced]], we, the team working on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]], would like to invite you to an online meeting with us. It will take place on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210915T2300 '''September 15th, 23:00 UTC'''] on Zoom, and will last an hour. [https://wikimedia.zoom.us/j/89828615390 '''Click here to join''']. '''Agenda''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Status report 1#Prioritization Process|How we prioritize the wishes to be granted]] * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates|Why we decided to change the date]] from November 2021 to January 2022 * Update on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages|disambiguation]] and the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|real-time preview]] wishes * Questions and answers '''Format''' The meeting will not be recorded or streamed. Notes without attribution will be taken and published on Meta-Wiki. The presentation (first three points in the agenda) will be given in English. We can answer questions asked in English, French, Polish, and Spanish. If you would like to ask questions in advance, add them [[m:Talk:Community Wishlist Survey|on the Community Wishlist Survey talk page]] or send to sgrabarczuk@wikimedia.org. [[m:Special:MyLanguage/User:NRodriguez (WMF)|Natalia Rodriguez]] (the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] manager) will be hosting this meeting. '''Invitation link''' * [https://wikimedia.zoom.us/j/89828615390 Join online] * Meeting ID: 898 2861 5390 * One tap mobile ** +16465588656,,89828615390# US (New York) ** +16699006833,,89828615390# US (San Jose) * [https://wikimedia.zoom.us/u/kctR45AI8o Dial by your location] See you! [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) ୦୮:୩୩, ୧୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) <!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=21980442 --> == Movement Charter Drafting Committee - Community Elections to take place October 11 - 24 == This is a short message with an update from the Movement Charter process. The call for candidates for the Drafting Committee closed September 14, and we got a diverse range of candidates. The committee will consist of 15 members, and those will be (s)elected via three different ways. The 15 member committee will be selected with a [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Set Up Process|3-step process]]: *Election process for project communities to elect 7 members of the committee. *Selection process for affiliates to select 6 members of the committee. *Wikimedia Foundation process to appoint 2 members of the committee. The community elections will take place between October 11 and October 24. The other process will take place in parallel, so that all processes will be concluded by November 1. We are very happy about the wide range of diverse Wikimedians that are running for the election and selection processes for the drafting committee of the Movement Charter! As the number of candidates is quite large and thus informing yourself about them might be a bit more complicated, we want to try something different this time: We want to organize a so-called “Voting Advice Application'' (or “Election Compass'') with statements related to the Movement Charter. All candidates can propose their statements [[:m:Special:Movement Charter/Drafting Committee/Election Compass Statements|here]]. For the full context of the Movement Charter, its role, as well the process for its creation, please [[:m:Special:MyLanguage/Movement Charter|have a look at Meta]]. You can also contact us at any time on Telegram or via email (wikimedia2030@wikimedia.org). Best, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୨୬, ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) == Select You the question statements for candidates of Drafting Committee Movement Charter == Into 2021-10-04 11:59:59 UTC you can select [[:m:Movement Charter/Drafting Committee/Election Compass Statements|question statements]] for the [[:m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates|candidates]] of [[:m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Drafting Committee]] [[:m:Special:MyLanguage/Movement_Charter|Movement Charter]]. ✍️ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Dušan Kreheľ|Dušan Kreheľ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Dušan Kreheľ|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୮:୦୫, ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) == Universal Code of Conduct News - Issue 4 == <section begin="ucoc-newsletter"/> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size:200%;">''' Universal Code of Conduct News'''</span><br> <span style="font-size:120%; color:#404040;">''' Issue 4, October 2021'''</span><span style="font-size:120%; float:right;">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Newsletter/4|''' Read the full newsletter''']]</span> ---- Welcome to the fourth issue of Universal Code of Conduct News! This newsletter will help Wikimedians stay involved with the development of the new code and will distribute relevant news, research, and upcoming events related to the UCoC. If you haven’t already, please remember to subscribe [[:m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/UCoC Newsletter Subscription|here]] if you would like to be notified about future editions of the newsletter, and also leave your username [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Newsletter/Participate|here]] if you’d like to be contacted to help with translations in the future. </div><div style="margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;"> *'''Enforcement Draft Guidelines Review Wrap-up''' - The Universal Code of Conduct Enforcement Draft Guidelines Review will come to a close on 17 October 2021, after more than two months of extensive consultations. ([[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Newsletter/4#Enforcement Draft Guidelines Review Wrap-up|continue reading]]) *'''Roundtable Discussions and Conversation Hours''' - Another successful roundtable session happened on September 18, 2021 to discuss the EDGR. One last conversation hour will be happening on October 15th, 2021. ([[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Newsletter/4#Roundtable Discussions and Conversation Hours|continue reading]]) *''' Movement Charter Drafting Committee Elections''' - The Movement Charter Drafting Committee selection process has kicked off and will be open until October 25, 2021. Contributors to Wikimedia projects can elect their favorite candidates on to the committee. ([[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Newsletter/4#Movement Charter Drafting Committee Elections|continue reading]]) *'''New Direction for the Newsletter''' - As we round-up the consultation processes for the Universal Code of Conduct, the facilitation team is currently envisioning new directions for the newsletter. ([[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Newsletter/4#New Direction for the Newsletter|continue reading]]) *''' Diff Blogs''' - Check out the most recent publications about the UCoC on Wikimedia Diff. ([[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Newsletter/4#Diff Blogs|continue reading]]) </div> --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୧୯, ୧୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ (IST) == Learn how Movement Strategy Implementation Grants can support your Movement Strategy plans == Movement Strategy Implementation grants now provide more than $2,000 USD to put Movement Strategy plans into action. Find out more about Movement Strategy Implementation grants, the criteria, and how to apply [[:meta:Grants:MSIG/About|here]]. Also, the Movement Charter Drafting Committee election is still ongoing. It would be great to increase community participation. If you haven't voted now is the time. Please [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Elections|vote here]] before October 24. Regards, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୪୮, ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ (IST) == Meet the new Movement Charter Drafting Committee Members == The Movement Charter Drafting Committee election and selection processes are complete. *The [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Elections/Results|election results have been published]]. 1018 participants voted to elect seven members to the committee: [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Richard Knipel(Pharos)|Richard Knipel (Pharos)]], [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Anne Clin (Risker)|Anne Clin (Risker)]], [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Alice Wiegand (Lyzzy)|Alice Wiegand (Lyzzy)]], [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Michał Buczyński (Aegis Maelstrom)|Michał Buczyński (Aegis Maelstrom)]], [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Richard (Nosebagbear)|Richard (Nosebagbear)]], [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Ravan J Al-Taie (Ravan)|Ravan J Al-Taie (Ravan)]], [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Ciell (Ciell)|Ciell (Ciell)]]. *The affiliate process has selected six members: [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Anass Sedrati (Anass Sedrati)|Anass Sedrati (Anass Sedrati)]], [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Érica Azzellini (EricaAzzellini)|Érica Azzellini (EricaAzzellini)]], [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Jamie Li-Yun Lin (Li-Yun Lin)|Jamie Li-Yun Lin (Li-Yun Lin)]], [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Georges Fodouop (Geugeor)|Georges Fodouop (Geugeor)]], [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Manavpreet Kaur (Manavpreet Kaur)|Manavpreet Kaur (Manavpreet Kaur)]], [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Pepe Flores (Padaguan)|Pepe Flores (Padaguan)]]. The Wikimedia Foundation has appointed two members: [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Runa Bhattacharjee (Runab WMF)|Runa Bhattacharjee (Runab WMF)]], [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Candidates#Jorge Vargas (JVargas (WMF)|Jorge Vargas (JVargas (WMF)]]. The committee will convene soon to start its work. The committee can appoint up to three more members to bridge diversity and expertise gaps. If you are interested in engaging with [[:meta:Movement Charter|Movement Charter]] drafting process, follow the updates [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee|on Meta]] and join the [https://t.me/joinchat/U-4hhWtndBjhzmSf Telegram group]. You can read this announcement in other languages [[:meta:Movement Charter/Drafting Committee/Elections/Results/Announcement|here]]. With thanks from the Movement Strategy and Governance team [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୫୨, ୨ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) == Closing the comment period for the Universal Code of Conduct Enforcement Draft Guidelines == Thank you for your continued comments and ideas on the Universal Code of Conduct enforcement guidelines. Your responses have helped to build a stronger Universal Code of Conduct. If you have not already provided your comments, now is the time as the drafting committee has been [[:m:Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee/Phase_2_meeting_summaries|meeting to update the enforcement guidelines]]. The drafting committee wants to consider all comments as they make their updates. Please submit any comments by the end of November. The Committee hopes to finish its revisions before the end of the year, and the revised guidelines will be published as soon as they have been completed. The next steps for the Universal Code of Conduct include conversations about ratification of the enforcement guidelines. There will be [[:m:Universal_Code_of_Conduct/2021_consultations/Roundtable_discussions|a conversation about ratification on Nov 29]]. The Wikimedia Foundation will make recommendations to the Board of Trustees about the ratification of the guidelines in December. The recommendations will inform the next steps in the Universal Code of Conduct process. Best, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୦୩, ୨୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) == Upcoming Call for Feedback about the Board of Trustees elections == The Wikimedia Board of Trustees is preparing a call for feedback about the upcoming Board Elections, from January 7 - February 10, 2022. While details will be finalized the week before the call, we have confirmed at least two questions that will be asked during this call for feedback: *What is the best way to ensure fair representation of emerging communities among the Board? *What involvement should candidates have during the election? While additional questions may be added, the Movement Strategy and Governance team wants to provide time for community members and affiliates to consider and prepare ideas on the above confirmed questions before the call opens. Community members can also organise local conversations during the call. You can find more information about this upcoming call for feedback [[:meta:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback:2022 Board of Trustees election/Upcoming Call for Feedback about the Board of Trustees elections|here]]. Best, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୦୦, ୨୪ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୧ (IST) == Feminism and Folklore 2022 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} Greetings! You are invited to participate in '''[[:m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]]''' writing competion. This year Feminism and Folklore will focus on feminism, women biographies and gender-focused topics for the project in league with Wiki Loves Folklore gender gap focus with folk culture theme on Wikipedia. You can help us in enriching the folklore documentation on Wikipedia from your region by creating or improving articles focused on folklore around the world, including, but not limited to folk festivals, folk dances, folk music, women and queer personalities in folklore, folk culture (folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more. You can contribute to new articles or translate from the list of suggested articles [[:m:Feminism and Folklore 2022/List of Articles|here]]. You can also support us in organizing the contest on your local Wikipedia by signing up your community to participate in this project and also translating the [[m:Feminism and Folklore 2022|project page]] and help us spread the word in your native language. Learn more about the contest and prizes from our project page. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2022|talk page]] or via Email if you need any assistance... Thank you. '''Feminism and Folklore Team''', [[User:Tiven2240|Tiven2240]] --୧୧:୧୯, ୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୨ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf&oldid=22574381 --> == The Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open == The Call for Feedback: Board of Trustees elections is now open and will close on 7 February 2022. With this Call for Feedback, the Movement Strategy and Governance team is taking a different approach. This approach incorporates community feedback from 2021. Instead of leading with proposals, the Call is framed around key questions from the Board of Trustees. The key questions came from the feedback about the 2021 Board of Trustees election. The intention is to inspire collective conversation and collaborative proposal development about these key questions. There are two confirmed questions that will be asked during this Call for Feedback: #What is the best way to ensure more diverse representation among elected candidates? The Board of Trustees noted the importance of selecting candidates who represent the full diversity of the Wikimedia movement. The current processes have favored volunteers from North America and Europe. #What are the expectations for the candidates during the election? Board candidates have traditionally completed applications and answered community questions. How can an election provide appropriate insight into candidates while also appreciating candidates’ status as volunteers? There is one additional question that may be presented during the Call about selection processes. This question is still under discussion, but the Board wanted to give insight into the confirmed questions as soon as possible. Hopefully if an additional question is going to be asked, it will be ready during the first week of the Call for Feedback. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections|Join the conversation.]] Best, Movement Strategy and Governance, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୦୧, ୧୨ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୨ (IST) == Movement Strategy and Governance News – Issue 5 == <section begin="ucoc-newsletter"/> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5/Global message|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Newsletter/5/Global message}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' <span style="font-size:200%;">''' Movement Strategy and Governance News'''</span><br> <span style="font-size:120%; color:#404040;">'''Issue 5, January 2022'''</span><span style="font-size:120%; float:right;">[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5|'''Read the full newsletter''']]</span> ---- Welcome to the fifth issue of Movement Strategy and Governance News (formerly known as Universal Code of Conduct News)! This revamped newsletter distributes relevant news and events about the Movement Charter, Universal Code of Conduct, Movement Strategy Implementation grants, Board elections and other relevant MSG topics. This Newsletter will be distributed quarterly, while more frequent Updates will also be delivered weekly or bi-weekly to subscribers. Please remember to subscribe [[:m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive these updates. <div style="margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;"> *'''Call for Feedback about the Board elections''' - We invite you to give your feedback on the upcoming WMF Board of Trustees election. This call for feedback went live on 10th January 2022 and will be concluded on 7th February 2022. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Call for Feedback about the Board elections|continue reading]]) *'''Universal Code of Conduct Ratification''' - In 2021, the WMF asked communities about how to enforce the Universal Code of Conduct policy text. The revised draft of the enforcement guidelines should be ready for community vote in March. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Universal Code of Conduct Ratification|continue reading]]) * '''Movement Strategy Implementation Grants''' - As we continue to review several interesting proposals, we encourage and welcome more proposals and ideas that target a specific initiative from the Movement Strategy recommendations. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Movement Strategy Implementation Grants|continue reading]]) * '''The New Direction for the Newsletter''' - As the UCoC Newsletter transitions into MSG Newsletter, join the facilitation team in envisioning and deciding on the new directions for this newsletter. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#The New Direction for the Newsletter|continue reading]]) *'''Diff Blogs''' - Check out the most recent publications about MSG on Wikimedia Diff. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Diff Blogs|continue reading]])</div><section end="ucoc-newsletter"/> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୪:୨୮, ୨୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୨ (IST) == Updates on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines Review == Hello everyone, The '''[[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]]''' were published 24 January 2022 as a proposed way to apply the [[m:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] across the movement. Comments about the guidelines can be shared here or [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|the Meta-wiki talk page]]. There will be conversations on Zoom on 4 February 2022 at 15:00 UTC, 25 February 2022 at 12:00 UTC, and 4 March 2022 at 15:00 UTC. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Conversations|Join the UCoC project team and drafting committee members to discuss the guidelines and voting process]].''' The [[m:Universal Code of Conduct/Project#Timeline|timeline is available on Meta-wiki]]. The voting period is March 7 to 21. '''[[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting|See the voting information page for more details]].''' You can read the full announcement [[m:Updates on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines Review|here]]. Thank you to everyone who has participated so far. Sincerely, Movement Strategy and Governance<br/> Wikimedia Foundation [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୪୦, ୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ (IST) == Leadership Development Task Force: Your feedback is appreciated == The Community Development team at the Wikimedia Foundation is supporting the creation of a global, community-driven Leadership Development Task Force. The purpose of the task force is to advise leadership development work. The team is looking for feedback about the responsibilities of the Leadership Development Task Force. This Meta page shares the proposal for a [[m:Leadership Development Task Force|Leadership Development Task Force]] and how [[m:Leadership Development Task Force/Participate|you can help]]. Feedback on the proposal will be collected from 7 to 25 February 2022. Best, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୧୫, ୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ (IST) == Wiki Loves Folklore is extended till 15th March == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">{{int:please-translate}} [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless|180px]] Greetings from Wiki Loves Folklore International Team, We are pleased to inform you that [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore|Wiki Loves Folklore]] an international photographic contest on Wikimedia Commons has been extended till the '''15th of March 2022'''. The scope of the contest is focused on folk culture of different regions on categories, such as, but not limited to, folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, etc. We would like to have your immense participation in the photographic contest to document your local Folk culture on Wikipedia. You can also help with the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022/Translations|translation]] of project pages and share a word in your local language. Best wishes, '''International Team'''<br /> '''Wiki Loves Folklore''' [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୨୦, ୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=22754428 --> == Coming soon == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> === Several improvements around templates === Hello, from March 9, several improvements around templates will become available on your wiki: * Fundamental improvements of the [[Mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide#Editing templates|VisualEditor template dialog]] ([[m:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|1]], [[m:WMDE Technical Wishes/Removing a template from a page using the VisualEditor|2]]), * Improvements to make it easier to put a template on a page ([[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|3]]) (for the template dialogs in [[Mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide#Editing templates|VisualEditor]], [[Mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor#/media/File:VectorEditorBasic-en.png|2010 Wikitext]] and [[Mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|New Wikitext Mode]]), * and improvements in the syntax highlighting extension [[Mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] ([[m:WMDE Technical Wishes/Improved Color Scheme of Syntax Highlighting|4]], [[m:WMDE Technical Wishes/Bracket Matching|5]]) (which is available on wikis with writing direction left-to-right). All these changes are part of the “[[m:WMDE Technical Wishes/Templates|Templates]]” project by [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. We hope they will help you in your work, and we would love to hear your feedback on the talk pages of these projects. </div> - [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]] ୧୮:୦୮, ୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=22907463 --> == Thank you for your feedback about the Board of Trustees election == The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections|Call for Feedback: Board of Trustees elections]] is now closed. This Call ran from 10 January and closed on 16 February 2022. The Call focused on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Discuss Key Questions|three key questions]] and received broad discussion on [[m:Talk:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Discuss Key Questions|Meta-wiki]], during meetings with affiliates, and in various community conversations. The community and affiliates provided many proposals and discussion points. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Reports|reports]] are on Meta-wiki. This information will be shared with the Board of Trustees and Elections Committee so they can make informed decisions about the upcoming Board of Trustees election. The Board of Trustees will then follow with an announcement after they have discussed the information. Thank you to everyone who participated in the Call for Feedback to help improve Board election processes. Best, Movement Strategy and Governance [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୫୭, ୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ (IST) == Invitation to Hubs Global Conversation == Hello! The Movement Strategy and Governance team of the Wikimedia Foundation would like to invite you to the next event about "Regional and Thematic Hubs". The Wikimedia Movement is in the process of understanding what Regional and Thematic Hubs should be. Our workshop in November was a good start ([[m:Special:MyLanguage/Hubs/Documentation/27 November Workshop|read the report]]), but we're not finished yet. Over the last weeks we conducted about 16 interviews with groups working on establishing a Hub in their context ([[m:Special:MyLanguage/Hubs/Dialogue|see Hubs Dialogue]]). These interviews informed a report that will serve as a foundation for discussion on March 12. The report is planned to be published on March 9. The event will take place on March 12, 13:00 to 16:00 UTC on Zoom. Interpretation will be provided in French, Spanish, Arabic, Russian, and Portuguese. Registration is open, and will close on March 10. Anyone interested in the topic is invited to join us. [[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022|More information on the event on Meta-wiki]]. Best regards, Movement Strategy and Governance [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୩୫, ୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ (IST) == Universal Code of Conduct Enforcement guidelines ratification voting open from 7 to 21 March 2022 == Hello everyone, The ratification voting process for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|revised enforcement guidelines]] of the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] (UCoC) is now open! '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting|Voting commenced on SecurePoll]]''' on 7 March 2022 and will conclude on 21 March 2022. Please [[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information|read more on the voter information and eligibility details]]. The Universal Code of Conduct (UCoC) provides a baseline of acceptable behavior for the entire movement. The revised enforcement guidelines were published 24 January 2022 as a proposed way to apply the policy across the movement. You can [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Project|read more about the UCoC project]]. You can also comment on Meta-wiki talk pages in any language. You may also contact the team by email: ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org Sincerely, Movement Strategy and Governance [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୮:୪୦, ୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ (IST) == Wiki Loves Folklore 2022 ends tomorrow == [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless|180px]] International photographic contest [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022| Wiki Loves Folklore 2022]] ends on 15th March 2022 23:59:59 UTC. This is the last chance of the year to upload images about local folk culture, festival, cuisine, costume, folklore etc on Wikimedia Commons. Watch out our social media handles for regular updates and declaration of Winners. ([https://www.facebook.com/WikiLovesFolklore/ Facebook] , [https://twitter.com/WikiFolklore Twitter ] , [https://www.instagram.com/wikilovesfolklore/ Instagram]) The writing competition Feminism and Folklore will run till 31st of March 2022 23:59:59 UTC. Write about your local folk tradition, women, folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, folklore, and tradition, including ballads, folktales, fairy tales, legends, traditional song and dance, folk plays, games, seasonal events, calendar customs, folk arts, folk religion, mythology etc. on your local Wikipedia. Check if your [[:m:Feminism and Folklore 2022/Project Page|local Wikipedia is participating]] A special competition called '''Wiki Loves Falles''' is organised in Spain and the world during 15th March 2022 till 15th April 2022 to document local folk culture and [[:en:Falles|Falles]] in Valencia, Spain. Learn more about it on [[:ca:Viquiprojecte:Falles 2022|Catalan Wikipedia project page]]. We look forward for your immense co-operation. Thanks Wiki Loves Folklore international Team [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୧୦, ୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=22754428 --> == Leadership Development Working Group: Apply to join! (14 March to 10 April 2022) == :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Leadership Development Working Group/Participate/Announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello everyone, Thank you to everyone who participated in the feedback period for the [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group|Leadership Development Working Group]] initiative. A [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate#5. Summary of Call for Feedback|summary of the feedback]] can be found on Meta-wiki. This feedback will be shared with the working group to inform their work. The application period to join the Working Group is now open and will close on April 10, 2022. Please [[m:Special:MyLanguage/Leadership_Development_Working_Group/Purpose_and_Structure#3._How_is_the_working_group_formed_and_structured?</tvar>|review the information about the working group]], share with community members who might be interested, and apply [[m:Special:MyLanguage/Leadership_Development_Working_Group/Participate#1._How_to_participate</tvar>|here]] if you are interested. Best, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୧୯, ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ (IST) == Join the Community Resilience and Sustainability Conversation Hour with Maggie Dennis == :''[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate/Announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/IRC office hours/Office hours 2022-03-24/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:IRC office hours/Office hours 2022-03-24/Announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' The [[m:Community Resilience and Sustainability|Community Resilience and Sustainability]] team at the Wikimedia Foundation is hosting a conversation hour led by its Vice President [[m:User:Mdennis (WMF)|Maggie Dennis]]. Topics within scope for this call include Movement Strategy, Board Governance, Trust and Safety, the Universal Code of Conduct, Community Development, and Human Rights. Come with your questions and feedback, and let's talk! You can also send us your questions in advance. The meeting will be on 24 March 2022 at 15:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1648134035 check your local time]). You can [[m:IRC office hours/Office hours 2022-03-24|read details on Meta-wiki]]. Best, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୪୨, ୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ (IST) == Feminism and Folklore 2022 ends soon == [[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|right|frameless|250px]] [[:m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]] which is an international writing contest organized at Wikipedia ends soon that is on <b>31 March 2022 11:59 UTC</b>. This is the last chance of the year to write about feminism, women biographies and gender-focused topics such as <i>folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, fairy tales, folk plays, folk arts, folk religion, mythology, folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more</i> Keep an eye on the project page for declaration of Winners. We look forward for your immense co-operation. Thanks Wiki Loves Folklore international Team [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୫୮, ୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf&oldid=23060054 --> == Leadership Development Working Group: Reminder to apply by 10 April 2022 == :''[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate/Announcement/Reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate/Announcement/Reminder|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Leadership Development Working Group/Participate/Announcement/Reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello everyone, The Community Development team at the Wikimedia Foundation is supporting the creation of a global, community-driven [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group|Leadership Development Working Group]]. The purpose of the working group is to advise leadership development work. Feedback was collected in February 2022 and a [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate#5. Summary of Call for Feedback|summary of the feedback]] is on Meta-wiki. The application period to join the Working Group is now open and is closing soon on April 10, 2022. Please [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Purpose and Structure#3. How is the working group formed and structured?|review the information about the working group]], share with community members who might be interested, and [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate#1. How to participate|apply if you are interested]]. Thank you, From the Community Development team Best, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୧୯, ୨୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ (IST) == Results from the Universal Code of Conduct Enforcement guidelines ratification vote published == :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results/Announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' The Trust and Safety Policy team published the results of the Universal Code of Conduct Enforcement guidelines ratification vote. The vote ended 21 March 2022. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results|'''See the results and read more on Meta-wiki.''']]<br /> Best, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୩୬, ୬ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨ (IST) == Movement Strategy and Governance News – Issue 6 == <section begin="ucoc-newsletter"/> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size:200%;">'''Movement Strategy and Governance News'''</span><br> <span style="font-size:120%; color:#404040;">'''Issue 6, April 2022'''</span><span style="font-size:120%; float:right;">[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6|'''Read the full newsletter''']]</span> ---- Welcome to the sixth issue of Movement Strategy and Governance News! This revamped newsletter distributes relevant news and events about the Movement Charter, Universal Code of Conduct, Movement Strategy Implementation grants, Board of trustees elections and other relevant MSG topics. This Newsletter will be distributed quarterly, while the more frequent Updates will also be delivered weekly. Please remember to subscribe [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive future issues of this newsletter. </div><div style="margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;"> *'''Leadership Development -''' A Working Group is Forming! - The application to join the Leadership Development Working Group closed on April 10th, 2022, and up to 12 community members will be selected to participate in the working group. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A1|continue reading]]) *'''Universal Code of Conduct Ratification Results are out! -''' The global decision process on the enforcement of the UCoC via SecurePoll was held from 7 to 21 March. Over 2,300 eligible voters from at least 128 different home projects submitted their opinions and comments. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A2|continue reading]]) *'''Movement Discussions on Hubs -''' The Global Conversation event on Regional and Thematic Hubs was held on Saturday, March 12, and was attended by 84 diverse Wikimedians from across the movement. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A3|continue reading]]) *'''Movement Strategy Grants Remain Open! -''' Since the start of the year, six proposals with a total value of about $80,000 USD have been approved. Do you have a movement strategy project idea? Reach out to us! ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A4|continue reading]]) *'''The Movement Charter Drafting Committee is All Set! -''' The Committee of fifteen members which was elected in October 2021, has agreed on the essential values and methods for its work, and has started to create the outline of the Movement Charter draft. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A5|continue reading]]) *'''Introducing Movement Strategy Weekly -''' Contribute and Subscribe! - The MSG team have just launched the updates portal, which is connected to the various Movement Strategy pages on Meta-wiki. Subscriber to get up-to-date news about the various ongoing projects. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A6|continue reading]]) *'''Diff Blogs -''' Check out the most recent publications about Movement Strategy on Wikimedia Diff. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A7|continue reading]]) </div><section end="ucoc-newsletter"/> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୦୩, ୧୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨ (IST) == Join the Wikimedia Foundation Annual Plan conversations with Maryana Iskander == :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello, The [[m:Special:MyLanguage/Movement Communications|Movement Communications]] and [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance|Movement Strategy and Governance]] teams invite you to discuss the '''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/draft|2022-23 Wikimedia Foundation Annual Plan]]''', a plan of record for the Wikimedia Foundation's work. These conversations continue [[m:User:MIskander-WMF|Maryana Iskander]]'s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Chief Executive Officer/Maryana’s Listening Tour|Wikimedia Foundation Chief Executive Officer listening tour]]. The conversations are about these questions: * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia 2030|2030 Wikimedia Movement Strategy]] sets a direction toward "knowledge as a service" and "knowledge equity". The Wikimedia Foundation wants to plan according to these two goals. How do you think the Wikimedia Foundation should apply them to our work? * The Wikimedia Foundation continues to explore better ways of working at a regional level. We have increased our regional focus in areas like grants, new features, and community conversations. What is working well? How can we improve? * Anyone can contribute to the Movement Strategy process. Let's collect your activities, ideas, requests, and lessons learned. How can the Wikimedia Foundation better support the volunteers and affiliates working in Movement Strategy activities? You can find [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/draft/Your Input|'''the schedule of calls on Meta-wiki''']]. The information will be available in multiple languages. Each call will be open to anyone to attend. Live interpretation will be available in some calls. Best regards, == 2022 Board of Trustees Call for Candidates == [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୨୮, ୧୫ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨ (IST) :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' The Board of Trustees seeks candidates for the 2022 Board of Trustees election. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Announcement/Call_for_Candidates|'''Read more on Meta-wiki.''']] The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] is here! Please consider submitting your candidacy to serve on the Board of Trustees. The Wikimedia Foundation Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's operations. Community-and-affiliate selected trustees and Board-appointed trustees make up the Board of Trustees. Each trustee serves a three year term. The Wikimedia community has the opportunity to vote for community-and-affiliate selected trustees. The Wikimedia community will vote to fill two seats on the Board in 2022. This is an opportunity to improve the representation, diversity, and expertise of the Board as a team. Who are potential candidates? Are you a potential candidate? Find out more on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Apply to be a Candidate page]]. Thank you for your support, Movement Strategy and Governance on behalf of the Elections Committee and the Board of Trustees [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୮:୩୮, ୨୬ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨ (IST) == New Wikipedia Library Collections Available Now - April 2022 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello Wikimedians! [[File:Wikipedia_Library_owl.svg|thumb|upright|The TWL owl says sign up today!]] [[m:The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] has free access to new paywalled reliable sources. You can these and dozens more collections at https://wikipedialibrary.wmflabs.org/: * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/128/ Wiley]''' – journals, books, and research resources, covering life, health, social, and physical sciences * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/125/ OECD]''' – OECD iLibrary, Data, and Multimedia​​ published by the Organisation for Economic Cooperation and Development * '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/129/ SPIE Digital Library]''' – journals and eBooks on optics and photonics applied research Many other sources are freely available for experienced editors, including collections which recently became accessible to all eligible editors: Cambridge University Press, BMJ, AAAS, Érudit and more. Do better research and help expand the use of high quality references across Wikipedia projects: log in today! <br>--The Wikipedia Library Team ୧୮:୪୭, ୨୬ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨ (IST) :<small>This message was delivered via the [https://meta.wikimedia.org/wiki/MassMessage#Global_message_delivery Global Mass Message] tool to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library The Wikipedia Library Global Delivery List].</small> </div> <!-- Message sent by User:Samwalton9@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library&oldid=23036656 --> == Next steps: Universal Code of Conduct (UCoC) and UCoC Enforcement Guidelines == The Community Affairs Committee of the Wikimedia Foundation Board of Trustees would like to thank everyone who participated in the recently concluded community vote on the Enforcement Guidelines for the Universal Code of Conduct (UCoC). While the Enforcement Guidelines did reach a threshold of support necessary for the Board to review, we encouraged voters, regardless of which way they were voting, to provide feedback on the elements of the enforcement guidelines that they felt needed to be changed or fixed, as well as why, in case it seemed advisable to launch a further round of edits that would address community concerns. Foundation staff who have been reviewing comments have advised us of some of the emerging themes, and as a result we have decided as Community Affairs Committee to ask the Foundation to reconvene the drafting committee and to undertake another community engagement to refine the enforcement guidelines based on the community feedback received from the recently concluded vote. Further, we are aware of the concerns with the note 3.1 in the Universal Code of Conduct Policy. We are directing the Foundation to facilitate a review of this language to ensure that the Policy meets its intended purposes of supporting a safe and inclusive community, without waiting for the planned review of the entire Policy at the end of year. Please visit [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard/April 2022 - Board of Trustees on Next steps: Universal Code of Conduct (UCoC) and UCoC Enforcement Guidelines|here]] to read the full announcement. Best,[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୨୮, ୨୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨ (IST) == Coming soon: Improvements for templates == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <!--T:11--> [[File:Overview of changes in the VisualEditor template dialog by WMDE Technical Wishes.webm|thumb|Fundamental changes in the template dialog.]] Hello, more changes around templates are coming to your wiki soon: The [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide#Editing templates|'''template dialog''' in VisualEditor]] and in the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 Wikitext Editor]] (beta) will be '''improved fundamentally''': This should help users understand better what the template expects, how to navigate the template, and how to add parameters. * [[metawiki:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|project page]], [[metawiki:Talk:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|talk page]] In '''syntax highlighting''' ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] extension), you can activate a '''colorblind-friendly''' color scheme with a user setting. * [[metawiki:WMDE Technical Wishes/Improved Color Scheme of Syntax Highlighting#Color-blind_mode|project page]], [[metawiki:Talk:WMDE Technical Wishes/Improved Color Scheme of Syntax Highlighting|talk page]] Deployment is planned for May 10. This is the last set of improvements from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes']] focus area “[[m:WMDE Technical Wishes/Templates|Templates]]”. We would love to hear your feedback on our talk pages! </div> -- [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]] ୧୬:୪୪, ୨୯ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=23222263 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Editing news 2022 #1</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2022/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> [[File:Junior Contributor New Topic Tool Completion Rate.png|thumb|New editors were more successful with this new tool.]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New discussion tool|New topic tool]] helps editors create new ==Sections== on discussion pages. New editors are more successful with this new tool. You can [[mw:Talk pages project/New topic#21 April 2022|read the report]]. Soon, the Editing team will offer this to all editors at the 20 Wikipedias that participated in the test. You will be able to turn it off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].<section end="message"/> </div> [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ୦୦:୨୫, ୩ ମଇ ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=22019984 --> == Call for Election Volunteers == The Movement Strategy and Governance team is looking for community members to serve as election volunteers in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|upcoming Board of Trustees election]]. The idea of the Election Volunteer Program came up during the 2021 Wikimedia Board of Trustees Election. This program turned out to be successful. With the help of Election Volunteers we were able to increase outreach and participation in the election by 1,753 voters over 2017. Overall turnout was 10.13%, 1.1 percentage points more, and 214 wikis were represented in the election. A total of 74 wikis that did not participate in 2017 produced voters in the 2021 election. Can you help change the participation for this year's? Election volunteers will help in the following areas: * Translate short messages and announce the ongoing election process in community channels * Optional: Monitor community channels for community comments and questions Volunteers should: * Maintain the friendly space policy during conversations and events * Present the guidelines and voting information to the community in a neutral manner Do you want to be an election volunteer and ensure your community is represented in the vote? Sign up [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|here]] to receive updates. You can use the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|talk page]] for questions about translation. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୪୪, ୪ ମଇ ୨୦୨୨ (IST) == Report on Voter Feedback from Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines Ratification == Hello all, The Universal Code of Conduct (UCoC) project team has completed the analysis of the feedback accompanying the ratification vote on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. Following the completion of the UCoC Enforcement Guidelines Draft in 2022, the guidelines were voted on by the Wikimedian community. Voters cast votes from 137 communities, with the top 9 communities being: English, German, French, Russian, Polish, Spanish, Chinese, Japanese, Italian Wikipedias, and Meta-wiki. Those voting had the opportunity to provide comments on the contents of the Draft document. 658 participants left comments. 77% of the comments are written in English. Voters wrote comments in 24 languages with the largest numbers in English (508), German (34), Japanese (28), French (25), and Russian (12). A report will be sent to the Revision Drafting Committee who will refine the enforcement guidelines based on the community feedback received from the recently concluded vote. A public version of the report is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report|'''published on Meta-wiki here''']]. The report is available in translated versions on Meta-wiki. Please help translate to your language Again, we thank all who participated in the vote and discussions. We invite everyone to contribute during the next community discussions. More information about the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines can be found [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Project|on Meta-wiki]]. Best, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୭:୦୦, ୨୬ ମଇ ୨୦୨୨ (IST) == Revisions to the Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines == <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Revision discussions/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Revision discussions/Announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello all, We'd like to provide an update on the work on the Enforcement Guidelines for the Universal Code of Conduct. After the conclusion of the community vote on the guidelines in March, the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs committee (CAC)]] of the Board [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/thread/JAYQN3NYKCHQHONMUONYTI6WRKZFQNSC/ asked that several areas of the guidelines be reviewed for improvements] before the Board does its final review. These areas were identified based on community discussions and comments provided during the vote. The CAC also requested review of the controversial Note in 3.1 of the UCoC itself. Once more, a big thank you to all who voted, especially to all who left constructive feedback and comments! The project team is working with the Board to establish a timeline for this work, and will communicate this next month. Members of the two prior [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee|UCoC Drafting Committees]] have generously offered their time to help shape improvements to the Guidelines. You can read more about them and their work [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee#Revisions_Committee|here]], as well as read [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee/Phase_2_meeting_summaries#2022|summaries of their weekly meetings in 2022]]. Wikimedians have provided many valuable comments together with the vote and in other conversations. Given the size and diversity of the Wikimedia community, there are even more voices out there who can give ideas on how to improve the enforcement guidelines and add even more valuable ideas to the process. To help the Revisions committee identify improvements, input on several questions for the committee’s review is requested. Visit the Meta-wiki pages ([[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines/Revision_discussions|Enforcement Guidelines revision discussions]], [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Policy text/Revision_discussions|Policy text revision discussions]]) to get your ideas to the Committee - it is very important that viewpoints are heard from different communities before the Committee begins drafting revision proposals. On behalf of the UCoC project team <br /><section end="announcement-content" /> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୧:୧୧, ୪ ଜୁନ ୨୦୨୨ (IST) == Results of Wiki Loves Folklore 2022 is out! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hi, Greetings The winners for '''[[c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022|Wiki Loves Folklore 2022]]''' is announced! We are happy to share with you winning images for this year's edition. This year saw over 8,584 images represented on commons in over 92 countries. Kindly see images '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022/Winners|here]]''' Our profound gratitude to all the people who participated and organized local contests and photo walks for this project. We hope to have you contribute to the campaign next year. '''Thank you,''' '''Wiki Loves Folklore International Team''' --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୪୨, ୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=23454230 --> == Propose statements for the 2022 Election Compass == :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hi all, Community members in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] are invited to [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|propose statements to use in the Election Compass.]] An Election Compass is a tool to help voters select the candidates that best align with their beliefs and views. The community members will propose statements for the candidates to answer using a Lickert scale (agree/neutral/disagree). The candidates’ answers to the statements will be loaded into the Election Compass tool. Voters will use the tool by entering in their answer to the statements (agree/disagree/neutral). The results will show the candidates that best align with the voter’s beliefs and views. Here is the timeline for the Election Compass: July 8 - 20: Community members propose statements for the Election Compass July 21 - 22: Elections Committee reviews statements for clarity and removes off-topic statements July 23 - August 1: Volunteers vote on the statements August 2 - 4: Elections Committee selects the top 15 statements August 5 - 12: candidates align themselves with the statements August 15: The Election Compass opens for voters to use to help guide their voting decision The Elections Committee will select the top 15 statements at the beginning of August. The Elections Committee will oversee the process, supported by the Movement Strategy and Governance team. MSG will check that the questions are clear, there are no duplicates, no typos, and so on. Best, Movement Strategy and Governance ''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee'' [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୩୧, ୧୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨ (IST) == Movement Strategy and Governance News - Issue 7 == <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size:200%;">'''Movement Strategy and Governance News'''</span><br> <span style="font-size:120%; color:#404040;">'''Issue 7, July-September 2022'''</span><span style="font-size:120%; float:right;">[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7|'''Read the full newsletter''']]</span> ---- Welcome to the 7th issue of Movement Strategy and Governance News! The newsletter distributes relevant news and events about the implementation of Wikimedia's [[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives|Movement Strategy recommendations]], other relevant topics regarding Movement governance, as well as different projects and activities supported by the Movement Strategy and Governance (MSG) team of the Wikimedia Foundation. The MSG Newsletter is delivered quarterly, while the more frequent [[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy/Updates|Movement Strategy Weekly]] will be delivered weekly. Please remember to subscribe [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive future issues of this newsletter. </div><div style="margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;"> * '''Movement sustainability''': Wikimedia Foundation's annual sustainability report has been published. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A1</tvar>|continue reading]]) * '''Improving user experience''': recent improvements on the desktop interface for Wikimedia projects. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A2|continue reading]]) * '''Safety and inclusion''': updates on the revision process of the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A3|continue reading]]) * '''Equity in decisionmaking''': reports from Hubs pilots conversations, recent progress from the Movement Charter Drafting Committee, and a new white paper for futures of participation in the Wikimedia movement. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A4|continue reading]]) * '''Stakeholders coordination''': launch of a helpdesk for Affiliates and volunteer communities working on content partnership. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A5|continue reading]]) * '''Leadership development''': updates on leadership projects by Wikimedia movement organizers in Brazil and Cape Verde. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A6|continue reading]]) * '''Internal knowledge management''': launch of a new portal for technical documentation and community resources. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A7|continue reading]]) * '''Innovate in free knowledge''': high-quality audiovisual resources for scientific experiments and a new toolkit to record oral transcripts. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A8|continue reading]]) * '''Evaluate, iterate, and adapt''': results from the Equity Landscape project pilot ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A9|continue reading]]) * '''Other news and updates''': a new forum to discuss Movement Strategy implementation, upcoming Wikimedia Foundation Board of Trustees election, a new podcast to discuss Movement Strategy, and change of personnel for the Foundation's Movement Strategy and Governance team. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A10|continue reading]]) </div><section end="msg-newsletter"/> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୬:୨୨, ୧୯ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨ (IST) == Announcing the six candidates for the Board of Trustees election == :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hi everyone, The Affiliate Representatives have completed their voting period. The selected 2022 Board of Trustees candidates are: * Tobechukwu Precious Friday ([[:m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]]) * Farah Jack Mustaklem ([[:m:User:Fjmustak|Fjmustak]]) * Shani Evenstein Sigalov ([[:m:User:Esh77|Esh77]]) * Kunal Mehta ([[:m:User:Legoktm|Legoktm]]) * Michał Buczyński ([[:m:User:Aegis Maelstrom|Aegis Maelstrom]]) * Mike Peel ([[:m:User:Mike Peel|Mike Peel]]) You may see more information about the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Results|Results]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Stats|Statistics]] of this Board election. The Affiliate organizations selected representatives to vote on behalf of the Affiliate organization. The Affiliate Representatives proposed questions for the candidates to answer in mid-June. These answers from candidates and the information provided from the Analysis Committee provided support for the representatives as they made their decision. Please take a moment to appreciate the Affiliate Representatives and Analysis Committee members for taking part in this process and helping to grow the Board of Trustees in capacity and diversity. These hours of volunteer work connect us across understanding and perspective. Thank you for your participation. Thank you to the community members who put themselves forward as candidates for the Board of Trustees. Considering joining the Board of Trustees is no small decision. The time and dedication candidates have shown to this point speaks to their commitment to this movement. Congratulations to those candidates who have been selected. A great amount of appreciation and gratitude for those candidates not selected. Please continue to share your leadership with Wikimedia. What can voters do now? [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Results|Review the results of the Affiliate selection process]]. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election|Read more here about the next steps in the 2022 Board of Trustee election]]. Best, Movement Strategy and Governance ''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''</translate><br /><section end="announcement-content" /> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୧:୧୪, ୨୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨ (IST) == Vote for Election Compass Statements == :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hi all, Volunteers in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] are invited to [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass/Statements|vote for statements to use in the Election Compass]]. You can vote for the statements you would like to see included in the Election Compass on Meta-wiki. An Election Compass is a tool to help voters select the candidates that best align with their beliefs and views. The community members will propose statements for the candidates to answer using a Lickert scale (agree/neutral/disagree). The candidates’ answers to the statements will be loaded into the Election Compass tool. Voters will use the tool by entering in their answer to the statements (agree/disagree/neutral). The results will show the candidates that best align with the voter’s beliefs and views. Here is the timeline for the Election Compass: *<s>July 8 - 20: Volunteers propose statements for the Election Compass</s> *<s>July 21 - 22: Elections Committee reviews statements for clarity and removes off-topic statements</s> *July 23 - August 3: Volunteers vote on the statements *August 4: Elections Committee selects the top 15 statements *August 5 - 12: candidates align themselves with the statements *August 16: The Election Compass opens for voters to use to help guide their voting decision The Elections Committee will select the top 15 statements at the beginning of August Best, Movement Strategy and Governance ''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee'' [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୧୦, ୨୬ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨ (IST) == Delay of the 2022 Wikimedia Foundation Board of Trustees election == Hi all, I am reaching out to you today with an update about the timing of the voting for the Board of Trustees election. As many of you are already aware, this year we are offering an [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]] to help voters identify the alignment of candidates on some key topics. Several candidates requested an extension of the character limitation on their responses expanding on their positions, and the Elections Committee felt their reasoning was consistent with the goals of a fair and equitable election process. To ensure that the longer statements can be translated in time for the election, the Elections Committee and Board Selection Task Force decided to delay the opening of the Board of Trustees election by one week - a time proposed as ideal by staff working to support the election. Although it is not expected that everyone will want to use the Election Compass to inform their voting decision, the Elections Committee felt it was more appropriate to open the voting period with essential translations for community members across languages to use if they wish to make this important decision. The voting will open on August 23 at 00:00 UTC and close on September 6 at 23:59 UTC. Please find this message translated in additional languages [[m:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election|here]]. Best regards, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୨୦, ୧୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୨ (IST) On behalf of the Elections Committee == Invitation to join Movement Strategy Forum == Hello everyone, The [https://forum.movement-strategy.org/ Movement Strategy Forum] (MS Forum) is a multilingual collaborative space for all conversations about Movement Strategy implementation. It provides a great opportunity to share your Movement Strategy(MS) work, find collaborators, and get even more support and ideas for your MS projects. We are inviting all Movement participants to collaborate on the MS Forum. The goal of the forum is to build community collaboration using an inclusive multilingual platform. The [[metawiki:Movement Strategy|Movement Strategy]] is a collaborative effort to imagine and build the future of the Wikimedia Movement. Anyone can contribute to the Movement Strategy, from a comment to a full-time project. Join this forum with your Wikimedia account, say hi [https://forum.movement-strategy.org/t/say-hello/79 here] and go ahead and join or start a conversation on the recommendation you are most passionate about! Feel free to discuss your MS project ideas and plans or even reports from MS projects you have worked on. To get started, you can also watch [https://forum.movement-strategy.org/t/a-walk-through-the-movement-strategy-forum/1431 this video]. The Movement Strategy and Governance team (MSG) launched the proposal for this MS Forum in May. After a 2-month review period, we have just published the [https://forum.movement-strategy.org/t/ms-forum-community-review-report/1436 Community Review Report]. It includes a summary of the discussions, metrics, and information about the next steps. We look forward to seeing you at the MS Forum! Best regards, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୨୦, ୧୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୨ (IST) == The 2022 Board of Trustees Election Community Voting period is now open == :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hi everyone, The Community Voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] is now open. Here are some helpful links to get you the information you need to vote: * Try the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]], showing how candidates stand on 15 different topics. * Read the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|candidate statements]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Affiliate_Organization_Participation/Candidate_Questions|answers to Affiliate questions]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Learn more about the skills the Board seeks]] and how the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|Analysis Committee found candidates align with those skills]] If you are ready to vote, you may go to [[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2022|SecurePoll voting page]] to vote now. '''You may vote from August 23 at 00:00 UTC to September 6 at 23:59 UTC.''' To see about your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]]. Best, Movement Strategy and Governance ''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee'' [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୨:୨୯, ୨୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୨ (IST) == The 2022 Board of Trustees election Community Voting is about to Close == Hello, The Community Voting period of the 2022 Board of Trustees election started on August 23, 2022, and will close on September 6, 2022 23:59 UTC. There’s still a chance to participate in this election. If you did not vote, please visit the [[metawiki:Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2022|SecurePoll voting page]] to vote now. To see about your voter eligibility, please visit the [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]]. If you need help in making your decision, here are some helpful links: * Try the [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]], showing how candidates stand on 15 different topics. * Read the [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Candidates|candidate statements]] and [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Affiliate_Organization_Participation/Candidate_Questions|answers to affiliates' questions]]. * [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Apply_to_be_a_Candidate|Learn more about the skills the Board seeks]] and how the [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Candidates|Analysis Committee found candidates align with those skills]] * [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Campaign_Videos|Watch the videos of the candidates answering questions proposed by the community]]. Best, Movement Strategy and Governance [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୪୬, ୩୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୨ (IST) == Revised Enforcement Draft Guidelines for the Universal Code of Conduct == Hello everyone, The [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee#Revisions_Committee|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines Revisions committee]] is requesting comments regarding the [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines|'''Revised Enforcement Draft Guidelines for the Universal Code of Conduct (UCoC)''']]. This review period will be open from '''8 September 2022 until 8 October 2022.''' The Committee collaborated to revise these draft guidelines based on input gathered from the community discussion period from May through July, as well as the community vote that concluded in March 2022. The revisions are focused on the following four areas: # To identify the type, purpose, and applicability of the UCoC training; # To simplify the language for more accessible translation and comprehension by non-experts; # To explore the concept of affirmation, including its pros and cons; # To review the balancing of the privacy of the accuser and the accused The Committee requests comments and suggestions about these revisions by '''8 October 2022'''. From there, the Revisions Committee anticipates further revising the guidelines based on community input. '''[[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines|Find the Revised Guidelines on Meta]], and a [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Comparison|comparison page in some languages.]]''' Everyone may share comments in a number of places. Facilitators welcome comments in any language on the Revisions Guideline Talk Page. Comments can also be shared on talk pages of translations, at local discussions, or during conversation hours. There are planned live discussions about the UCoC enforcement draft guidelines; please see Meta times and details: [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Conversation_hours|'''Conversation hours''']] The facilitation team supporting this review period hopes to reach a large number of communities. If you do not see a conversation happening in your community, please organize a discussion. Facilitators can assist you in setting up the conversations. Discussions will be summarized and presented to the drafting committee every two weeks. The summaries will be published [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee/Digests|here]]. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୪୬, ୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) == The Vector 2022 skin as the default in two weeks? == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikimania 2022 Vector (2022) Presentation.pdf|thumb|The slides for our presentation at Wikimania 2022|page=26]] Hello. I'm writing on behalf of the [[mw:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. '''In two weeks, we would like to make the Vector 2022 skin the default on this wiki.''' We have been working on it for the past three years. So far, it has been the default on more than 30 wikis, including sister projects, all accounting for more than 1 billion pageviews per month. On average [[phab:T317529#8246686|87% of active logged-in users]] of those wikis use Vector 2022. It would become the default for all logged-out users, and also all logged-in users who currently use Vector legacy. Logged-in users can at any time switch to [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|any other skins]]. No changes are expected for users of these skins. <div style="width:100%; margin:auto;"><gallery widths="220" heights="150" mode="packed" caption="Top of an article"> Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2010 top.png|Vector legacy (current default) Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 top.png|Vector 2022 </gallery><gallery widths="220" heights="150" mode="packed" caption="A section of an article"> Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2010 scrolled.png|Vector legacy (current default) Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 scrolled.png|Vector 2022 </gallery></div> === About the skin === '''[Why is a change necessary]''' The current default skin meets the needs of the readers and editors as these were 13 years ago. Since then, new users have begun using Wikimedia projects. [https://diff.wikimedia.org/2022/08/18/prioritizing-equity-within-wikipedias-new-desktop/ The old Vector doesn't meet their needs.] '''[Objective]''' The objective for the new skin is to make the interface more welcoming and comfortable for readers and useful for advanced users. It draws inspiration from previous requests, the [[metawiki:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey|Community Wishlist Surveys]], and gadgets and scripts. The work helped our code follow the standards and improve all other skins. [[phab:phame/post/view/290/how_and_why_we_moved_our_skins_to_mustache/|We reduced PHP code in Wikimedia deployed skins by 75%]]. The project has also focused on making it easier to support gadgets and use APIs. '''[Changes and test results]''' The skin introduces a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features|series of changes]] that improve readability and usability. The new skin does not remove any functionality currently available on the Vector skin. * The sticky header makes it easier to find tools that editors use often. It decreases scrolling to the top of the page by 16%. * The new table of contents makes it easier to navigate to different sections. Readers and editors jumped to different sections of the page 50% more than with the old table of contents. It also looks a bit different on talk pages. * The new search bar is easier to find and makes it easier to find the correct search result from the list. This increased the amount of searches started by 30% on the wikis we tested on. * The skin does not negatively affect pageviews, edit rates, or account creation. There is evidence of increases in pageviews and account creation across partner communities. '''[Try it out]''' Try out the new skin by going to the appearance tab in [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|your preferences]] and selecting Vector 2022 from the list of skins. === How can editors change and customize this skin? === It's possible to configure and personalize our changes. We support volunteers who create new gadgets and user scripts. Check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Repository|our repository]] for a list of currently available customizations, or add your own. === Our plan === '''If no large concerns are raised, we plan on deploying in the week of October 3, 2022'''. If your community would like to request more time to discuss the changes, hit the button and write to us. We can adjust the calendar. <div style="text-align: center;">[[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|<span class="plainlinks mw-ui-button">Request for more time to discuss the change</span>]]</div> If you'd like ask our team anything, if you have questions, concerns, or additional thoughts, please ping me here or write on the [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|talk page of the project]]. We will gladly answer! Also, [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions|see our FAQ]]. Thank you! [[mw:User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[mw:User talk:SGrabarczuk (WMF)|talk]]) ୦୯:୪୫, ୨୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) </div> <!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/MM/Varia&oldid=23838600 --> == Announcing the preliminary results of the 2022 Board of Trustees election Community Voting period == : ''[[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Announcement/Announcing_the_preliminary_results_of_the_2022_Board_of_Trustees_election_Community_Voting_period|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' : [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Announcement/Announcing_the_preliminary_results_of_the_2022_Board_of_Trustees_election_Community_Voting_period|More languages]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Foundation+elections%2F2022%2FAnnouncement%2FAnnouncing+the+preliminary+results+of+the+2022+Board+of+Trustees+election+Community+Voting+period&language=&action=page&filter= Please help translate to your language] Hi everyone, Thank you to everyone who participated in the [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022|2022 Board of Trustees election]] process. Your participation helps seat the trustees the community seeks on the Wikimedia Foundation Board of Trustees. These are the preliminary results of the 2022 Board of Trustees election: * [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Candidates/Shani_Evenstein_Sigalov|Shani Evenstein Sigalov]] * [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Candidates/Mike_Peel|Mike Peel]] You may see more information about the [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results|Results]] and [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Stats|Statistics]] of this Board election. The Board will complete their review of the most voted candidates, including conducting background checks. The Board plans to appoint new trustees at their meeting in December. Best, Movement Strategy and Governance ''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee.'' [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Zuz (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୪:୪୦, ୨୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) == Update on Vector 2022 == [[File:Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 scrolled.png|thumb]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello. I'm sorry for not communicating in your language. I'll be grateful if you translated my message. I'm writing on behalf of the [[mw:Reading/Web|Web team]] working on the new skin, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]]. We wanted to apologize for the delays in the deployment of Vector 2022. We know many of you are waiting for this eagerly. We have been delaying the deployment because we have been working on the logos. It has taken us more time than originally expected. Once the logos are ready, we will let you know the exact date of deployment. '''We are planning for either the next (more likely) or the following week'''. If your wiki doesn't currently have a localized logo, we encourage you to [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|reach out to us]] and we can help make one. We invite you to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements#contact|get involved in the project]]. Contact us if you have any questions or need any help, particularly with the compatibility of gadgets and user scripts. Thank you! [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|talk]]) ୦୪:୫୪, ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୨ (IST) </div> <!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/MM/Varia&oldid=23955535 --> == Community Wishlist Survey 2023 opens in January! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:Please-translate}}'' {{int:Hello}} The [[m:Community Wishlist Survey 2023|'''Community Wishlist Survey (CWS) 2023''']], which lets contributors propose and vote for tools and improvements, starts next month on Monday, [https://zonestamp.toolforge.org/1674496831 23 January 2023, at 18:00 UTC] and will continue annually. We are inviting you to share your ideas for technical improvements to our tools and platforms. Long experience in editing or technical skills is not required. If you have ever used our software and thought of an idea to improve it, this is the place to come share those ideas! The dates for the phases of the Survey will be as follows: * Phase 1: Submit, discuss, and revise proposals – Monday, Jan 23, 2023 to Sunday, Feb 6, 2023 * Phase 2: WMF/Community Tech reviews and organizes proposals – Monday, Jan 30, 2023 to Friday, Feb 10, 2023 * Phase 3: Vote on proposals – Friday, Feb 10, 2023 to Friday, Feb 24, 2023 * Phase 4: Results posted – Tuesday, Feb 28, 2023 If you want to start writing out your ideas ahead of the Survey, you can start thinking about your proposals and draft them in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]]. We are grateful to all who participated last year. See you in January 2023! </div> {{int:Feedback-thanks-title}} <bdi lang="en" dir="ltr">Community Tech, [[m:User:STei (WMF)|STei (WMF)]]</bdi> ୧୮:୨୯, ୧୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:STei_(WMF)/CWS_2023_List&oldid=24226232 --> == Feminism and Folklore 2023 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, Christmas Greetings and a Happy New Year 2023, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a fountain tool or dashboard. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]]. This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023. Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୫୪, ୨୪ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == Editing news 2023 #1 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2023/February|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> This newsletter includes two key updates about the [[mw:Special:MyLanguage/Editing team|Editing]] team's work: # The Editing team will finish adding new features to the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]] and deploy it. # They are beginning a new project, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]]. <strong>Talk pages project</strong> [[File:Page Frame Features on desktop.png|alt=Screenshot showing the talk page design changes that are currently available as beta features at all Wikimedia wikis. These features include information about the number of people and comments within each discussion.|thumb|300px|Some of the upcoming changes]] The Editing team is nearly finished with this first phase of the [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project|Talk pages project]]. Nearly all [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|new features]] are available now in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature for {{int:discussiontools-preference-label}}]]. It will show information about how active a discussion is, such as the date of the most recent comment. There will soon be a new "{{int:skin-action-addsection}}" button. You will be able to turn them off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. Please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Talk_pages_project/Usability#c-PPelberg_(WMF)-20230215001000-Feedback:_Proposed_Revisions_to_%22Add_topic%22_button|tell them what you think]]. [[File:Daily edit completion rates mobile talk pages.png|thumb|300px|Daily edit completion rate by test group: DiscussionTools (test group) and MobileFrontend overlay (control group)]] An A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|{{int:discussiontools-preference-label}} on the mobile site]] has finished. Editors were [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|more successful with {{int:discussiontools-preference-label}}]]. The Editing team is enabling these features for all editors on the mobile site. <strong>New Project: Edit Check</strong> The Editing team is beginning [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|a project to help new editors of Wikipedia]]. It will help people identify some problems before they click "{{int:publishchanges}}". The first tool will encourage people to add references when they add new content. Please [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist|watch]] that page for more information. You can [[mw:Special:MyLanguage/Editing_team/Community_Conversations#20230303|join a conference call on 3&nbsp;March&nbsp;2023]] to learn more.<section end="message"/> </div> –[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]]) ୦୪:୫୪, ୨୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=24611966 --> == Your wiki will be in read only soon == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ଏହି ସନ୍ଦେଶଟି ଅନ୍ଯ ଭାଷାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ]] ଏହାର ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ମାଧ୍ୟମିକ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ମଧ୍ୟରେ ସୁଇଚ୍ ପରୀକ୍ଷା କରେ । ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଉଇକିସବୁ ଏକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନଲାଇନ ରହିପାରିବେ ବୋଲି ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବ । ସବୁକିଛି କାମ କରୁଥିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବିଭାଗକୁ ଏକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ସେମାନେ ଏକ ଡାଟା କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଅନ୍ୟ ଡାଟା କେନ୍ଦ୍ରକୁ ସୁଇଚ କରିପାରିବେ କି ନାହିଁ ତାହା ଏହି ପରୀକ୍ଷା ଦର୍ଶାଇବ । ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଏବଂ କୌଣସି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହେବା ପାଇଁ ଅନେକ ଦଳ ଆବଶ୍ୟକ । '''{{#time:j xg|2023-03-01|or}}'''ରେ ସବୁ ଟ୍ରାଫିକ ସୁଇଚ ଅନ ହେବ । ଏହି ପରଖ '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-03-01T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-03-01T14:00}}]''' ବେଳେ ଆରମ୍ଭ ହେବ । ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ [[mw:Manual:What is MediaWiki?|ମିଡ଼ିଆଉଇକି]]ରେ ଥିବା କିଛି ସୀମାବଦ୍ଧତା ହେତୁ ସୁଇଚ ତିଆରି ହେବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ସମ୍ପାଦନା ବନ୍ଦ ହେବା ଜରୁରୀ । ଏହି ବାଧା ପାଇଁ ଆମେ କ୍ଷମା ମାଗୁଛୁ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାକୁ କମାଇବା ପାଇଁ ଆମେ କାମକରୁଛୁ । '''ଆପଣ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉଇକିରେ ପଢ଼ିପାରିବେ କିନ୍ତୁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।''' *{{#time:l j xg Y|2023-03-01|or}} ଦିନ ଆପଣ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ । *ଆପଣ ଏହି ସମୟରେ ସମ୍ପାଦନା ବା ସାଇତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲେ ଏକ ତ୍ରୁଟି ସନ୍ଦେଶ ଦେଖିବେ । ଆମର ଆଶା ଯେ ଏହି ମିନିଟଗୁଡ଼ିକରେ କୌଣସି ସମ୍ପାଦନା ନଷ୍ଟ ହେବନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଆମେ ଏହାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଇପାରିବୁ ନାହିଁ । ଆପଣ ତ୍ରୁଟି ସନ୍ଦେଶଟିଏ ଦେଖିଲେ ଦୟାକରି ସବୁକିଛି ସାଧାରଣ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ । ତା'ପରେ ଆପଣ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାଇତିପାରିବେ । ତେବେ ଆମର ପରାମର୍ଶ ହେଲା କାଳେ କିଛି ହେବ, ଆପଣ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ନକଲ କରିଥିବେ । ''ଅନ୍ୟ ପ୍ରଭାବ'': *ପଛରେ ଚାଲିଥିବା କାମ ହୁଏତ ଧୀର ହେବ ଏବଂ କିଛି ବନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ନାଲି ଲିଙ୍କସବୁ ସାଧାରଣ ଭଳି ଅପଡେଟ ହୋଇନପାରେ । ଆପଣ ଆଗରୁ କେଉଁଠି ଯୋଡ଼ାହୋଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟିଏ ଗଢ଼ିଲେ ଲିଙ୍କଟି ସାଧାରଣଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ନାଲି ହୋଇ ରହିବ । କେତେକ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିବା ସ୍କ୍ରିପ୍ଟକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । * ଆସନ୍ତା କେଇ ସପ୍ତାହରେ କୋଡ଼ ଚଳାହେବ ବୋଲି ଆଶାକରୁଛୁ । ତେବେ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ପରେ ଦରକାର ହେଲେ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି କେତେକ କୋଡ଼କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଅଚଳ କରାଯିବ । * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ୯୦ ମିନିଟ ପାଇଁ କାମ କରିବ ନାହିଁ । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଦରକାର ପଡ଼ିଲେ ଘୁଞ୍ଚାଯାଇପାରେ । ଆପଣ [[wikitech:Switch_Datacenter|wikitech.wikimedia.orgକୁ ଯାଇ ନିର୍ଘଣ୍ଟ ପଢ଼ିପାରିବେ]] । ସବୁ ବଦଳ ନିର୍ଘଣ୍ଟରେ ଘୋଷଣା କରାଯିବ । ଏ ବାବଦରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ପରେ ଦିଆଯିବ । ଏହି ପରିଚାଳନାର ୩୦ ମିନିଟ ଆଗରୁ ସବୁ ଉଇକିରେ ଏକ ଘୋଷଣାନାମା ଜାରୀ କରାଯିବ । '''ଦୟାକରି ଏହି ସୂଚନା ଆପଣଙ୍କ ସମୁଦାୟର ବାକିମାନଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ ।'''</div><section end="server-switch"/> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> ୦୨:୫୧, ୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023: We are back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:UCDM 2023 promo.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|Ministry of Foreign Affairs of Ukraine]] and [[en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the third edition of writing challenge "'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2023. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023/Prizes|prizes]].<br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[m:CentralNotice/Request/UCDM 2023|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! </div> [[m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) 07:58, 1 March 2023 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="wikimania-program-submissions"/>[[File:Wikimania Singapore Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.<section end="wikimania-program-submissions"/> </div> <!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 --> == Your wiki will be in read-only soon == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ଏହି ସନ୍ଦେଶଟି ଅନ୍ଯ ଭାଷାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ]] ଏହାର ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ମାଧ୍ୟମିକ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ମଧ୍ୟରେ ସୁଇଚ୍ ପରୀକ୍ଷା କରେ । ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଉଇକିସବୁ ଏକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନଲାଇନ ରହିପାରିବେ ବୋଲି ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବ । ସବୁକିଛି କାମ କରୁଥିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବିଭାଗକୁ ଏକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ସେମାନେ ଏକ ଡାଟା କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଅନ୍ୟ ଡାଟା କେନ୍ଦ୍ରକୁ ସୁଇଚ କରିପାରିବେ କି ନାହିଁ ତାହା ଏହି ପରୀକ୍ଷା ଦର୍ଶାଇବ । ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଏବଂ କୌଣସି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହେବା ପାଇଁ ଅନେକ ଦଳ ଆବଶ୍ୟକ । '''{{#time:j xg|2023-04-26|or}}'''ରେ ସବୁ ଟ୍ରାଫିକ ସୁଇଚ ଅନ ହେବ । ଏହି ପରଖ '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-04-26T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-04-26T14:00}}]''' ବେଳେ ଆରମ୍ଭ ହେବ । ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ [[mw:Manual:What is MediaWiki?|ମିଡ଼ିଆଉଇକି]]ରେ ଥିବା କିଛି ସୀମାବଦ୍ଧତା ହେତୁ ସୁଇଚ ତିଆରି ହେବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ସମ୍ପାଦନା ବନ୍ଦ ହେବା ଜରୁରୀ । ଏହି ବାଧା ପାଇଁ ଆମେ କ୍ଷମା ମାଗୁଛୁ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାକୁ କମାଇବା ପାଇଁ ଆମେ କାମକରୁଛୁ । '''ଆପଣ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉଇକିରେ ପଢ଼ିପାରିବେ କିନ୍ତୁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।''' *{{#time:l j xg Y|2023-04-26|or}} ଦିନ ଆପଣ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ । *ଆପଣ ଏହି ସମୟରେ ସମ୍ପାଦନା ବା ସାଇତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲେ ଏକ ତ୍ରୁଟି ସନ୍ଦେଶ ଦେଖିବେ । ଆମର ଆଶା ଯେ ଏହି ମିନିଟଗୁଡ଼ିକରେ କୌଣସି ସମ୍ପାଦନା ନଷ୍ଟ ହେବନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଆମେ ଏହାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଇପାରିବୁ ନାହିଁ । ଆପଣ ତ୍ରୁଟି ସନ୍ଦେଶଟିଏ ଦେଖିଲେ ଦୟାକରି ସବୁକିଛି ସାଧାରଣ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ । ତା'ପରେ ଆପଣ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାଇତିପାରିବେ । ତେବେ ଆମର ପରାମର୍ଶ ହେଲା କାଳେ କିଛି ହେବ, ଆପଣ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ନକଲ କରିଥିବେ । ''ଅନ୍ୟ ପ୍ରଭାବ'': *ପଛରେ ଚାଲିଥିବା କାମ ହୁଏତ ଧୀର ହେବ ଏବଂ କିଛି ବନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ନାଲି ଲିଙ୍କସବୁ ସାଧାରଣ ଭଳି ଅପଡେଟ ହୋଇନପାରେ । ଆପଣ ଆଗରୁ କେଉଁଠି ଯୋଡ଼ାହୋଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟିଏ ଗଢ଼ିଲେ ଲିଙ୍କଟି ସାଧାରଣଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ନାଲି ହୋଇ ରହିବ । କେତେକ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିବା ସ୍କ୍ରିପ୍ଟକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । * ଆସନ୍ତା କେଇ ସପ୍ତାହରେ କୋଡ଼ ଚଳାହେବ ବୋଲି ଆଶାକରୁଛୁ । ତେବେ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ପରେ ଦରକାର ହେଲେ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି କେତେକ କୋଡ଼କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଅଚଳ କରାଯିବ । * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ୯୦ ମିନିଟ ପାଇଁ କାମ କରିବ ନାହିଁ । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଦରକାର ପଡ଼ିଲେ ଘୁଞ୍ଚାଯାଇପାରେ । ଆପଣ [[wikitech:Switch_Datacenter|wikitech.wikimedia.orgକୁ ଯାଇ ନିର୍ଘଣ୍ଟ ପଢ଼ିପାରିବେ]] । ସବୁ ବଦଳ ନିର୍ଘଣ୍ଟରେ ଘୋଷଣା କରାଯିବ । ଏ ବାବଦରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ପରେ ଦିଆଯିବ । ଏହି ପରିଚାଳନାର ୩୦ ମିନିଟ ଆଗରୁ ସବୁ ଉଇକିରେ ଏକ ଘୋଷଣାନାମା ଜାରୀ କରାଯିବ । '''ଦୟାକରି ଏହି ସୂଚନା ଆପଣଙ୍କ ସମୁଦାୟର ବାକିମାନଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ ।'''</div><section end="server-switch"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ୦୬:୧୧, ୨୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=24748237 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Seeking volunteers for the next step in the Universal Code of Conduct process</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello, As follow-up to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/IOMVS7W75ZYMABQGOQ2QH2JAURC3CHGH/ the message about the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines] by Wikimedia Foundation Board of Trustees Vice Chair, Shani Evenstein Sigalov, I am reaching out about the next steps. I want to bring your attention to the next stage of the Universal Code of Conduct process, which is forming a building committee for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). I invite community members with experience and deep interest in community health and governance to nominate themselves to be part of the U4C building committee, which needs people who are: * Community members in good standing * Knowledgeable about movement community processes, such as, but not limited to, policy drafting, participatory decision making, and application of existing rules and policies on Wikimedia projects * Aware and appreciative of the diversity of the movement, such as, but not limited to, languages spoken, identity, geography, and project type * Committed to participate for the entire U4C Building Committee period from mid-May - December 2023 * Comfortable with engaging in difficult, but productive conversations * Confidently able to communicate in English The Building Committee shall consist of volunteer community members, affiliate board or staff, and Wikimedia Foundation staff. The Universal Code of Conduct has been a process strengthened by the skills and knowledge of the community and I look forward to what the U4C Building Committee creates. If you are interested in joining the Building Committee, please either [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee/Nominations|sign up on the Meta-Wiki page]], or contact ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org by May 12, 2023. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read more on Meta-Wiki]]'''. Best regards,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] ୦୦:୩୦, ୨୭ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24941045 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Automatic citations based on ISBN are broken</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message" /> Apologies if this message does not reach you in your favorite language. [[:m:User:Elitre (WMF)/ISBN|You can help translate it centrally at Meta]]. Thanks for your help. We have recently become unable to access the WorldCat API which provided the ability to generate citations using ISBN numbers. The Wikimedia Foundation's [[mw:Editing_team|Editing team]] is investigating several options to restore the functionality, but will need to disable ISBN citation generation for now. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts, such as the autofill button on [[:en:Wikipedia:RefToolbar|refToolbar]]. Please note that all the other automatic ways of generating citations, including via URL or DOI, are still available. You can keep updated on the situation [[phab:T336298|via Phabricator]], or by reading the next issues of [[m:Tech News]]. If you know of any users or groups who rely heavily on this feature (for instance, someone who has an upcoming editathon), I'd appreciate it if you shared this update with them. [[User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]], on behalf of the Editing team.<section end="message" /> </div> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୧:୧୫, ୧୨ ମଇ ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox3&oldid=25009633 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Selection of the U4C Building Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> The next stage in the Universal Code of Conduct process is establishing a Building Committee to create the charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). The Building Committee has been selected. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read about the members and the work ahead on Meta-wiki]].<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Project|UCoC Project Team]], ୦୯:୫୦, ୨୭ ମଇ ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25018085 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Announcing the new Elections Committee members</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello there, We are glad to announce [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/4TALOUFPAP2VDBR27GKRVOP7IGQYU3DB/|the new members and advisors of the Elections Committee]]. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections_committee|Elections Committee]] assists with the design and implementation of the process to select Community- and Affiliate-Selected trustees for the Wikimedia Foundation Board of Trustees. After an open nomination process, the strongest candidates spoke with the Board and four candidates were asked to join the Elections Committee. Four other candidates were asked to participate as advisors. Thank you to all the community members who submitted their names for consideration. We look forward to working with the Elections Committee in the near future. On behalf of the Wikimedia Foundation Board of Trustees,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ୨୩:୩୦, ୨୮ ଜୁନ ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25018085 --> == Deploying the Phonos in-line audio player to your Wiki == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:Hello}}! Apologies if this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language. This wiki will soon be able to use the [[mw:Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player]] implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. This is part of fulfilling a wishlist proposal of providing [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Multimedia_and_Commons/Audio_links_that_play_on_click|audio links that play on click]]. With the inline audio player, you can add text-to-speech audio snippets to wiki pages by simply using a tag: <syntaxhighlight lang="wikitext"> <phonos file="audio file" label="Listen"/> </syntaxhighlight> The above tag will show the text next to a speaker icon, and clicking on it will play the audio instantly without taking you to another page. A common example where you can use this feature is in adding pronunciation to words as illustrated on the [[wiktionary:en:English#Pronunciation|English Wiktionary]] below. <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{audio|en|En-uk-English.oga|Audio (UK)}} </syntaxhighlight> Could become: <syntaxhighlight lang="wikitext"> <phonos file="En-uk-English.oga" label="Audio (UK)"/> </syntaxhighlight> The inline audio player will be available in your wiki in 2 weeks time; in the meantime, we would like you to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos|read about the features]] and give us feedback or ask questions about it in this [[mw:Help_talk:Extension:Phonos|talk page]]. Thank you!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]], on behalf of the Foundation's Language team</bdi> </div> ୦୭:୫୬, ୨୭ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_announcement_list_(In-line_audio_player)&oldid=25350821 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Review the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello all, I am pleased to share the next step in the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] work. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) draft charter]] is now ready for your review. The [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Enforcement Guidelines]] require a [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4.5_U4C_Building_Committee|Building Committee]] form to draft a charter that outlines procedures and details for a global committee to be called the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4._UCoC_Coordinating_Committee_(U4C)|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Over the past few months, the U4C Building Committee worked together as a group to discuss and draft the U4C charter. The U4C Building Committee welcomes feedback about the draft charter now through 22 September 2023. After that date, the U4C Building Committee will revise the charter as needed and a community vote will open shortly afterward. Join the conversation during the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee#Conversation hours|conversation hours]] or on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Meta-wiki]]. Best,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]], on behalf of the U4C Building Committee, ୨୧:୦୫, ୨୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25392152 --> == Your wiki will be in read-only soon == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ଏହି ସନ୍ଦେଶଟି ଅନ୍ଯ ଭାଷାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] <span class="mw-translate-fuzzy">[[foundation:|ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ]] ଏହାର ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ମାଧ୍ୟମିକ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ମଧ୍ୟରେ ସୁଇଚ୍ ପରୀକ୍ଷା କରେ ।</span> ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଉଇକିସବୁ ଏକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନଲାଇନ ରହିପାରିବେ ବୋଲି ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବ । ସବୁକିଛି କାମ କରୁଥିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବିଭାଗକୁ ଏକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ସେମାନେ ଏକ ଡାଟା କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଅନ୍ୟ ଡାଟା କେନ୍ଦ୍ରକୁ ସୁଇଚ କରିପାରିବେ କି ନାହିଁ ତାହା ଏହି ପରୀକ୍ଷା ଦର୍ଶାଇବ । ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଏବଂ କୌଣସି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହେବା ପାଇଁ ଅନେକ ଦଳ ଆବଶ୍ୟକ । '''{{#time:j xg|2023-09-20|or}}'''ରେ ସବୁ ଟ୍ରାଫିକ ସୁଇଚ ଅନ ହେବ । ଏହି ପରଖ '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-09-20T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-09-20T14:00}}]''' ବେଳେ ଆରମ୍ଭ ହେବ । ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|ମିଡ଼ିଆଉଇକି]]ରେ ଥିବା କିଛି ସୀମାବଦ୍ଧତା ହେତୁ ସୁଇଚ ତିଆରି ହେବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ସମ୍ପାଦନା ବନ୍ଦ ହେବା ଜରୁରୀ । ଏହି ବାଧା ପାଇଁ ଆମେ କ୍ଷମା ମାଗୁଛୁ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାକୁ କମାଇବା ପାଇଁ ଆମେ କାମକରୁଛୁ । '''ଆପଣ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉଇକିରେ ପଢ଼ିପାରିବେ କିନ୍ତୁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।''' *{{#time:l j xg Y|2023-09-20|or}} ଦିନ ଆପଣ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ । *ଆପଣ ଏହି ସମୟରେ ସମ୍ପାଦନା ବା ସାଇତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲେ ଏକ ତ୍ରୁଟି ସନ୍ଦେଶ ଦେଖିବେ । ଆମର ଆଶା ଯେ ଏହି ମିନିଟଗୁଡ଼ିକରେ କୌଣସି ସମ୍ପାଦନା ନଷ୍ଟ ହେବନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଆମେ ଏହାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଇପାରିବୁ ନାହିଁ । ଆପଣ ତ୍ରୁଟି ସନ୍ଦେଶଟିଏ ଦେଖିଲେ ଦୟାକରି ସବୁକିଛି ସାଧାରଣ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ । ତା'ପରେ ଆପଣ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାଇତିପାରିବେ । ତେବେ ଆମର ପରାମର୍ଶ ହେଲା କାଳେ କିଛି ହେବ, ଆପଣ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ନକଲ କରିଥିବେ । ''ଅନ୍ୟ ପ୍ରଭାବ'': *ପଛରେ ଚାଲିଥିବା କାମ ହୁଏତ ଧୀର ହେବ ଏବଂ କିଛି ବନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ନାଲି ଲିଙ୍କସବୁ ସାଧାରଣ ଭଳି ଅପଡେଟ ହୋଇନପାରେ । ଆପଣ ଆଗରୁ କେଉଁଠି ଯୋଡ଼ାହୋଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟିଏ ଗଢ଼ିଲେ ଲିଙ୍କଟି ସାଧାରଣଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ନାଲି ହୋଇ ରହିବ । କେତେକ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିବା ସ୍କ୍ରିପ୍ଟକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । * ଆସନ୍ତା କେଇ ସପ୍ତାହରେ କୋଡ଼ ଚଳାହେବ ବୋଲି ଆଶାକରୁଛୁ । ତେବେ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ପରେ ଦରକାର ହେଲେ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି କେତେକ କୋଡ଼କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଅଚଳ କରାଯିବ । * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ୯୦ ମିନିଟ ପାଇଁ କାମ କରିବ ନାହିଁ । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଦରକାର ପଡ଼ିଲେ ଘୁଞ୍ଚାଯାଇପାରେ । ଆପଣ [[wikitech:Switch_Datacenter|wikitech.wikimedia.orgକୁ ଯାଇ ନିର୍ଘଣ୍ଟ ପଢ଼ିପାରିବେ]] । ସବୁ ବଦଳ ନିର୍ଘଣ୍ଟରେ ଘୋଷଣା କରାଯିବ । ଏ ବାବଦରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ପରେ ଦିଆଯିବ । ଏହି ପରିଚାଳନାର ୩୦ ମିନିଟ ଆଗରୁ ସବୁ ଉଇକିରେ ଏକ ଘୋଷଣାନାମା ଜାରୀ କରାଯିବ । '''ଦୟାକରି ଏହି ସୂଚନା ଆପଣଙ୍କ ସମୁଦାୟର ବାକିମାନଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ ।'''</div><section end="server-switch"/> [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|talk]]) ୧୪:୫୩, ୧୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=25018086 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">== Opportunities open for the Affiliations Committee, Ombuds commission, and the Case Review Committee ==</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> <div style="margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;"> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']] ''<span class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</span>''</div> Hi everyone! The [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]] (AffCom), [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission]] (OC), and the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee|Case Review Committee]] (CRC) are looking for new members. These volunteer groups provide important structural and oversight support for the community and movement. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to apply. There is more information about the roles of the groups, the skills needed, and the opportunity to apply on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments|'''Meta-wiki page''']]. On behalf of the Committee Support team,<br /><section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ~ [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ୨୨:୧୧, ୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Review and comment on the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Dear all, Please review and comment on the Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package from now until 29 October 2023. The selection rules package was based on older versions by the Elections Committee and will be used in the 2024 Board of Trustees selection. Providing your comments now will help them provide a smoother, better Board selection process. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|More on the Meta-wiki page]]. Best, Katie Chan <br> Chair of the Elections Committee<br /><section end="announcement-content" /> </div> ୦୬:୪୩, ୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Coming soon: Reference Previews</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="ReferencePreviewsDefault"/> [[File:Example_of_a_Reference_Preview.png|right|300px]] A new feature is coming to your wiki soon: Reference Previews are popups for references. Such popups have existed on wikis as local gadgets for many years. Now there is a central solution, available on all wikis, and consistent with the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. Reference Previews will be visible to everyone, including readers. If you don’t want to see them, [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|you can opt out]]. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews unless you disable the gadget. Reference Previews have been a beta feature on many wikis since 2019, and a default feature on some since 2021. Deployment is planned for November 22. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Help page]] * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Project page with more information (in English)]]. * Feedback is welcome [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|on this talk page]]. -- For [[m:WMDE Technical Wishes|Wikimedia Deutschland’s Technical Wishes]] team, <section end="ReferencePreviewsDefault"/> </div> [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], ୧୮:୪୧, ୧୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25866958 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">(New) Feature on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]]: Adding geopoints via QID</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="Body"/>Since September 2022, it is possible to create geopoints using a QID. Many wiki contributors have asked for this feature, but it is not being used much. Therefore, we would like to remind you about it. More information can be found on the [[M:WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|project page]]. If you have any comments, please let us know on the [[M:Talk:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|talk page]]. – Best regards, the team of Technical Wishes at Wikimedia Deutschland <section end="Body"/> </div> [[M:User:Thereza Mengs (WMDE)|Thereza Mengs (WMDE)]] ୧୮:୦୧, ୧୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୩ (IST) <!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25955829 --> == Do you use Wikidata in Wikimedia sibling projects? Tell us about your experiences == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.'' Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.<br> ''Currently, we are only able to conduct interviews in English.'' The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time. For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.<br>We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite&oldid=26027495 --> == Reusing references: Can we look over your shoulder? == ''Apologies for writing in English.'' The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references. * The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here]. * Interviews can be conducted in English, German or Dutch. * [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]]. * Sessions will be held in January and February. * [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.] * Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment. We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]] <!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25956752 --> == Feminism and Folklore 2024 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition from February 1, 2024, to March 31, 2024 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2024|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024 International Team]]''' ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୫୬, ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୪ (IST) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore 2024]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2024 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2024|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' -- [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୫୬, ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୪ (IST) </div></div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am reaching out to you today to announce that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) Charter is now open. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]] now through '''2 February 2024'''. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C Charter]] is on Meta-wiki with translations available. Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ୨୩:୩୮, ୧୯ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25853527 --> == A new feature for previewing references on your wiki == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Page Previews and Reference Previews.png|alt=Montage of two screenshots, one showing the Reference Previews feature, and one showing the Page Previews feature|right|350x350px]] ''Apologies for writing in English. If you can translate this message, that would be much appreciated.'' Hi. As announced some weeks ago ^{[<nowiki/>[[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CNPRQE2IG5ZNAVAOHBMF4AXXRLGJE6UT/|1]]] [<nowiki/>[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|2]]]}, Wikimedia Deutschland’s [[m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team introduced [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] to many wikis, including this one. This feature shows popups for references in the article text. While this new feature is already usable on your wiki, most people here are not seeing it yet because your wiki has set [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Relation to gadgets|a gadget as the default]] for previewing references. We plan to remove the default flag from the gadget on your wiki soon. This means: * The new default for reference popups on your wiki will be Reference Previews. * However, if you want to keep using the gadget, you can still enable it in [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|your personal settings]]. The benefit of having Reference Previews as the default is that the user experience will be consistent across wikis and with the [[mw:Special:MyLanguage/Page_Previews|Page Previews feature]], and that the software will be easier to maintain overall. This change is planned for February 14. If you have concerns about this change, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|please let us know on this talk page]] by February 12. – Kind regards, [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], ୧୫:୦୦, ୨୩ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୪ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johanna_Strodt_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=26116190 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Last days to vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am reaching out to you today to remind you that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) charter will close on '''2 February 2024'''. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]]. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C charter]] is on Meta-wiki with translations available. Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ୨୨:୩୦, ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25853527 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Announcing the results of the UCoC Coordinating Committee Charter ratification vote</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, Thank you everyone for following the progress of the Universal Code of Conduct. I am writing to you today to announce the outcome of the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ratification vote]] on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter]]. 1746 contributors voted in this ratification vote with 1249 voters supporting the Charter and 420 voters not. The ratification vote process allowed for voters to provide comments about the Charter. A report of voting statistics and a summary of voter comments will be published on Meta-wiki in the coming weeks. Please look forward to hearing about the next steps soon. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ୨୩:୫୩, ୧୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26160150 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024: We are back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:UCDM 2024 general.jpg|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the forth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2024. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive prizes.<br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/UCDM 2024|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[:m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) </div> <!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26166467 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Report of the U4C Charter ratification and U4C Call for Candidates now available</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am writing to you today with two important pieces of information. First, the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|report of the comments from the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter ratification]] is now available. Secondly, the call for candidates for the U4C is open now through April 1, 2024. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members are invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Per the charter, there are 16 seats on the U4C: eight community-at-large seats and eight regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Meta-wiki]]. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ୨୧:୫୫, ୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26276337 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Wikimedia Foundation Board of Trustees 2024 Selection</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> : ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' : ''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Dear all, This year, the term of 4 (four) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Elections Committee]] will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Board Governance Committee created a Board Selection Working Group from Trustees who cannot be candidates in the 2024 community- and affiliate-selected trustee selection process composed of Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins, and Shani Evenstein Sigalov [3]. The group is tasked with providing Board oversight for the 2024 trustee selection process, and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 2024: Call for candidates and call for questions * June 2024: Affiliates vote to shortlist 12 candidates (no shortlisting if 15 or less candidates apply) [5] * June-August 2024: Campaign period * End of August / beginning of September 2024: Two-week community voting period * October–November 2024: Background check of selected candidates * Board's Meeting in December 2024: New trustees seated Learn more about the 2024 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|this Meta-wiki page]], and make your plan. '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2024 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|Meta-wiki page]]. Best regards, [[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Governance Committee Chair, Board Selection Working Group) [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] Even though the ideal number is 12 candidates for 4 open seats, the shortlisting process will be triggered if there are more than 15 candidates because the 1-3 candidates that are removed might feel ostracized and it would be a lot of work for affiliates to carry out the shortlisting process to only eliminate 1-3 candidates from the candidate list.<section end="announcement-content" /> </div> [[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]୦୧:୨୭, ୧୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26349432 --> == Your wiki will be in read-only soon == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ଏହି ସନ୍ଦେଶଟି ଅନ୍ଯ ଭାଷାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] <span class="mw-translate-fuzzy">[[foundation:|ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ]] ଏହାର ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ମାଧ୍ୟମିକ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ମଧ୍ୟରେ ସୁଇଚ୍ ପରୀକ୍ଷା କରେ ।</span> ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଉଇକିସବୁ ଏକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନଲାଇନ ରହିପାରିବେ ବୋଲି ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବ । '''{{#time:j xg|2024-03-20|or}}'''ରେ ସବୁ ଟ୍ରାଫିକ ସୁଇଚ ଅନ ହେବ । ଏହି ପରଖ '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2024-03-20T14:00|en}} {{#time:H:i e|2024-03-20T14:00}}]''' ବେଳେ ଆରମ୍ଭ ହେବ । ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|ମିଡ଼ିଆଉଇକି]]ରେ ଥିବା କିଛି ସୀମାବଦ୍ଧତା ହେତୁ ସୁଇଚ ତିଆରି ହେବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ସମ୍ପାଦନା ବନ୍ଦ ହେବା ଜରୁରୀ । ଏହି ବାଧା ପାଇଁ ଆମେ କ୍ଷମା ମାଗୁଛୁ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାକୁ କମାଇବା ପାଇଁ ଆମେ କାମକରୁଛୁ । '''ଆପଣ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉଇକିରେ ପଢ଼ିପାରିବେ କିନ୍ତୁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।''' *{{#time:l j xg Y|2024-03-20|or}} ଦିନ ଆପଣ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ । *ଆପଣ ଏହି ସମୟରେ ସମ୍ପାଦନା ବା ସାଇତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲେ ଏକ ତ୍ରୁଟି ସନ୍ଦେଶ ଦେଖିବେ । ଆମର ଆଶା ଯେ ଏହି ମିନିଟଗୁଡ଼ିକରେ କୌଣସି ସମ୍ପାଦନା ନଷ୍ଟ ହେବନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଆମେ ଏହାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଇପାରିବୁ ନାହିଁ । ଆପଣ ତ୍ରୁଟି ସନ୍ଦେଶଟିଏ ଦେଖିଲେ ଦୟାକରି ସବୁକିଛି ସାଧାରଣ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ । ତା'ପରେ ଆପଣ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାଇତିପାରିବେ । ତେବେ ଆମର ପରାମର୍ଶ ହେଲା କାଳେ କିଛି ହେବ, ଆପଣ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ନକଲ କରିଥିବେ । ''ଅନ୍ୟ ପ୍ରଭାବ'': *ପଛରେ ଚାଲିଥିବା କାମ ହୁଏତ ଧୀର ହେବ ଏବଂ କିଛି ବନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ନାଲି ଲିଙ୍କସବୁ ସାଧାରଣ ଭଳି ଅପଡେଟ ହୋଇନପାରେ । ଆପଣ ଆଗରୁ କେଉଁଠି ଯୋଡ଼ାହୋଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟିଏ ଗଢ଼ିଲେ ଲିଙ୍କଟି ସାଧାରଣଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ନାଲି ହୋଇ ରହିବ । କେତେକ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିବା ସ୍କ୍ରିପ୍ଟକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । * ଆସନ୍ତା କେଇ ସପ୍ତାହରେ କୋଡ଼ ଚଳାହେବ ବୋଲି ଆଶାକରୁଛୁ । ତେବେ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ପରେ ଦରକାର ହେଲେ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି କେତେକ କୋଡ଼କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଅଚଳ କରାଯିବ । * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ୯୦ ମିନିଟ ପାଇଁ କାମ କରିବ ନାହିଁ । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଦରକାର ପଡ଼ିଲେ ଘୁଞ୍ଚାଯାଇପାରେ । ଆପଣ [[wikitech:Switch_Datacenter|wikitech.wikimedia.orgକୁ ଯାଇ ନିର୍ଘଣ୍ଟ ପଢ଼ିପାରିବେ]] । ସବୁ ବଦଳ ନିର୍ଘଣ୍ଟରେ ଘୋଷଣା କରାଯିବ । ଏ ବାବଦରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ପରେ ଦିଆଯିବ । ଏହି ପରିଚାଳନାର ୩୦ ମିନିଟ ଆଗରୁ ସବୁ ଉଇକିରେ ଏକ ଘୋଷଣାନାମା ଜାରୀ କରାଯିବ । '''ଦୟାକରି ଏହି ସୂଚନା ଆପଣଙ୍କ ସମୁଦାୟର ବାକିମାନଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ ।'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]], ୦୫:୩୧, ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=25636619 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ୦୧:୫୧, ୨୬ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/>Hello all, The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page]. This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource. Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]]. We look forward to your participation! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ୦୨:୫୩, ୧୫ ମଇ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' [[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]] Dear community members, The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language. On behalf of the CAC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ୦୭:୫୫, ୨୨ ମଇ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello, The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term: * North America (USA and Canada) ** – * Northern and Western Europe ** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]] * Latin America and Caribbean ** – * Central and East Europe (CEE) ** — * Sub-Saharan Africa ** – * Middle East and North Africa ** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]] * East, South East Asia and Pacific (ESEAP) ** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]] * South Asia ** – The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term: * [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]] * – * – * – * – Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community. Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]]. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ୧୩:୪୫, ୩ ଜୁନ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hi everyone, The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading. '''What is the Wikimedia Movement Charter?''' The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance. '''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”''' Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote. '''Movement Charter ratification vote''' Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta. If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org]. On behalf of the MCDC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ୧୪:୧୪, ୧୧ ଜୁନ ୨୦୨୪ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> ==Wikimedia Technology Summit (WTS) 2024 - Scholarships== ''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.'' <br> [[metawiki:3rd_Wikimedia_Technology_Summit_(WTS_2024)|Wikimedia Technology Summit (WTS) 2024]] is focused on using technology to enhance inclusivity across Wikipedia and its associated projects. We aim to explore strategies for engaging underrepresented communities and languages while also strengthening the technical foundation. By fostering collaboration between developers, users, and researchers, we can unite our efforts to create, innovate, and advance the technology that drives open knowledge. <br> We invite community members residing in India who are interested in attending WTS 2024 in person to apply for scholarships by July 10, 2024. The summit will be held at IIIT Hyderabad, India, in October 2024. <br> To apply, please fill out the application form by clicking [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeoO22CuLXrNzL10rJ2guQsxuVtgJAP82EUYuZyBI46nPAHWw/viewform this link]]. <br> On behalf of the WTS 2024 Scholarship Committee : [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Kasyap|Kasyap]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Kasyap|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୪:୨୩, ୧୧ ଜୁନ ୨୦୨୪ (IST) == Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes == ''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)'' Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations. The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''. The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below: [[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]] These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages. Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change. Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]]. Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୮:୧୫, ୧୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫ (IST) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> ୦୩:୦୬, ୨୭ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ଏହି ସନ୍ଦେଶଟି ଅନ୍ଯ ଭାଷାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] <span class="mw-translate-fuzzy">[[foundation:|ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ]] ଏହାର ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ମାଧ୍ୟମିକ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ମଧ୍ୟରେ ସୁଇଚ୍ ପରୀକ୍ଷା କରେ ।</span> ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଉଇକିସବୁ ଏକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନଲାଇନ ରହିପାରିବେ ବୋଲି ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବ । '''{{#time:j xg|2025-09-24|or}}'''ରେ ସବୁ ଟ୍ରାଫିକ ସୁଇଚ ଅନ ହେବ । ଏହି ପରଖ '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]''' ବେଳେ ଆରମ୍ଭ ହେବ । ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|ମିଡ଼ିଆଉଇକି]]ରେ ଥିବା କିଛି ସୀମାବଦ୍ଧତା ହେତୁ ସୁଇଚ ତିଆରି ହେବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ସମ୍ପାଦନା ବନ୍ଦ ହେବା ଜରୁରୀ । ଏହି ବାଧା ପାଇଁ ଆମେ କ୍ଷମା ମାଗୁଛୁ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାକୁ କମାଇବା ପାଇଁ ଆମେ କାମକରୁଛୁ । ଏହି ପରିଚାଳନାର ୩୦ ମିନିଟ ଆଗରୁ ସବୁ ଉଇକିରେ ଏକ ଘୋଷଣାନାମା ଜାରୀ କରାଯିବ । <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This banner will remain visible until the end of the operation.</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''ଆପଣ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉଇକିରେ ପଢ଼ିପାରିବେ କିନ୍ତୁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।''' *{{#time:l j xg Y|2025-09-24|or}} ଦିନ ଆପଣ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ । *ଆପଣ ଏହି ସମୟରେ ସମ୍ପାଦନା ବା ସାଇତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲେ ଏକ ତ୍ରୁଟି ସନ୍ଦେଶ ଦେଖିବେ । ଆମର ଆଶା ଯେ ଏହି ମିନିଟଗୁଡ଼ିକରେ କୌଣସି ସମ୍ପାଦନା ନଷ୍ଟ ହେବନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଆମେ ଏହାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଇପାରିବୁ ନାହିଁ । ଆପଣ ତ୍ରୁଟି ସନ୍ଦେଶଟିଏ ଦେଖିଲେ ଦୟାକରି ସବୁକିଛି ସାଧାରଣ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ । ତା'ପରେ ଆପଣ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାଇତିପାରିବେ । ତେବେ ଆମର ପରାମର୍ଶ ହେଲା କାଳେ କିଛି ହେବ, ଆପଣ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ନକଲ କରିଥିବେ । ''ଅନ୍ୟ ପ୍ରଭାବ'': *ପଛରେ ଚାଲିଥିବା କାମ ହୁଏତ ଧୀର ହେବ ଏବଂ କିଛି ବନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ନାଲି ଲିଙ୍କସବୁ ସାଧାରଣ ଭଳି ଅପଡେଟ ହୋଇନପାରେ । ଆପଣ ଆଗରୁ କେଉଁଠି ଯୋଡ଼ାହୋଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟିଏ ଗଢ଼ିଲେ ଲିଙ୍କଟି ସାଧାରଣଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ନାଲି ହୋଇ ରହିବ । କେତେକ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିବା ସ୍କ୍ରିପ୍ଟକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । * ଆସନ୍ତା କେଇ ସପ୍ତାହରେ କୋଡ଼ ଚଳାହେବ ବୋଲି ଆଶାକରୁଛୁ । ତେବେ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ପରେ ଦରକାର ହେଲେ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି କେତେକ କୋଡ଼କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଅଚଳ କରାଯିବ । * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ୯୦ ମିନିଟ ପାଇଁ କାମ କରିବ ନାହିଁ । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଦରକାର ପଡ଼ିଲେ ଘୁଞ୍ଚାଯାଇପାରେ । ଆପଣ [[wikitech:Switch_Datacenter|wikitech.wikimedia.orgକୁ ଯାଇ ନିର୍ଘଣ୍ଟ ପଢ଼ିପାରିବେ]] । ସବୁ ବଦଳ ନିର୍ଘଣ୍ଟରେ ଘୋଷଣା କରାଯିବ । '''ଦୟାକରି ଏହି ସୂଚନା ଆପଣଙ୍କ ସମୁଦାୟର ବାକିମାନଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ ।'''</div><section end="server-switch"/> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> ୨୧:୧୧, ୧୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29170715 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୧୮, ୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ୧୭:୧୩, ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] ୧୯:୪୨, ୩୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ୧୯:୫୨, ୨୦ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ୦୧:୧୪, ୧୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୮:୫୧, ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> ୦୨:୩୧, ୨୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> ୦୬:୧୨, ୧୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-02-16_Wikipedias&oldid=30094589 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୪୧, ୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୬ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୬:୨୮, ୨୬ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୬ (IST) </bdi> (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ୨୨:୪୪, ୨୭ ମଇ ୨୦୨୬ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ଆଲୋଚନା]])</bdi> ୨୨:୪୧, ୨୩ ଜୁନ ୨୦୨୬ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ୧୮:୫୯, ୨୫ ଜୁନ ୨୦୨୬ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) ୧୭:୫୪, ୨୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ (IST) </bdi> (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ଏହି ସନ୍ଦେଶଟି ଅନ୍ଯ ଭାଷାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] <span class="mw-translate-fuzzy">[[foundation:|ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ]] ଏହାର ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ମାଧ୍ୟମିକ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ମଧ୍ୟରେ ସୁଇଚ୍ ପରୀକ୍ଷା କରେ ।</span> ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଉଇକିସବୁ ଏକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନଲାଇନ ରହିପାରିବେ ବୋଲି ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବ । '''{{#time:j xg|2026-09-23|or}}'''ରେ ସବୁ ଟ୍ରାଫିକ ସୁଇଚ ଅନ ହେବ । ଏହି ପରଖ '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' ବେଳେ ଆରମ୍ଭ ହେବ । ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|ମିଡ଼ିଆଉଇକି]]ରେ ଥିବା କିଛି ସୀମାବଦ୍ଧତା ହେତୁ ସୁଇଚ ତିଆରି ହେବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ସମ୍ପାଦନା ବନ୍ଦ ହେବା ଜରୁରୀ । ଏହି ବାଧା ପାଇଁ ଆମେ କ୍ଷମା ମାଗୁଛୁ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାକୁ କମାଇବା ପାଇଁ ଆମେ କାମକରୁଛୁ । ଏହି ପରିଚାଳନାର ୩୦ ମିନିଟ ଆଗରୁ ସବୁ ଉଇକିରେ ଏକ ଘୋଷଣାନାମା ଜାରୀ କରାଯିବ । <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This banner will remain visible until the end of the operation.</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''ଆପଣ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉଇକିରେ ପଢ଼ିପାରିବେ କିନ୍ତୁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।''' * {{#time:l j xg Y|2026-09-23|or}} ଦିନ ଆପଣ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ସମ୍ପାଦନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ । * ଆପଣ ଏହି ସମୟରେ ସମ୍ପାଦନା ବା ସାଇତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲେ ଏକ ତ୍ରୁଟି ସନ୍ଦେଶ ଦେଖିବେ । ଆମର ଆଶା ଯେ ଏହି ମିନିଟଗୁଡ଼ିକରେ କୌଣସି ସମ୍ପାଦନା ନଷ୍ଟ ହେବନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଆମେ ଏହାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଇପାରିବୁ ନାହିଁ । ଆପଣ ତ୍ରୁଟି ସନ୍ଦେଶଟିଏ ଦେଖିଲେ ଦୟାକରି ସବୁକିଛି ସାଧାରଣ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ । ତା'ପରେ ଆପଣ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାଇତିପାରିବେ । ତେବେ ଆମର ପରାମର୍ଶ ହେଲା କାଳେ କିଛି ହେବ, ଆପଣ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ନକଲ କରିଥିବେ । ''ଅନ୍ୟ ପ୍ରଭାବ'': * ପଛରେ ଚାଲିଥିବା କାମ ହୁଏତ ଧୀର ହେବ ଏବଂ କିଛି ବନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ନାଲି ଲିଙ୍କସବୁ ସାଧାରଣ ଭଳି ଅପଡେଟ ହୋଇନପାରେ । ଆପଣ ଆଗରୁ କେଉଁଠି ଯୋଡ଼ାହୋଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଟିଏ ଗଢ଼ିଲେ ଲିଙ୍କଟି ସାଧାରଣଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ନାଲି ହୋଇ ରହିବ । କେତେକ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିବା ସ୍କ୍ରିପ୍ଟକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । * ଆସନ୍ତା କେଇ ସପ୍ତାହରେ କୋଡ଼ ଚଳାହେବ ବୋଲି ଆଶାକରୁଛୁ । ତେବେ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ପରେ ଦରକାର ହେଲେ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି କେତେକ କୋଡ଼କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଅଚଳ କରାଯିବ । * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ୯୦ ମିନିଟ ପାଇଁ କାମ କରିବ ନାହିଁ । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଦରକାର ପଡ଼ିଲେ ଘୁଞ୍ଚାଯାଇପାରେ । ଆପଣ [[wikitech:Switch_Datacenter|wikitech.wikimedia.orgକୁ ଯାଇ ନିର୍ଘଣ୍ଟ ପଢ଼ିପାରିବେ]] । ସବୁ ବଦଳ ନିର୍ଘଣ୍ଟରେ ଘୋଷଣା କରାଯିବ । '''ଦୟାକରି ଏହି ସୂଚନା ଆପଣଙ୍କ ସମୁଦାୟର ବାକିମାନଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ ।'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ୧୮:୨୮, ୧୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] ୨୦:୫୬, ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ (IST) (This message was sent to [[:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067433 --> 9b3nd8k2slpyink9ce7rueqd07gotnd 0 3134 606547 575313 2026-09-22T04:41:14Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606547 wikitext text/x-wiki {{ଆଧାର ନାହିଁ‌|date=ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୧}} '''ସମ୍ବାଦ''' ବା '''ଖବର''' ବଛାଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ବା ନଗଦ ଘଟଣାର ଆଦାନପ୍ରଦାନକୁ ବୁଝାଇଥାଏ<ref>{{cite book |title=Here Comes Everybody|url=https://archive.org/details/herecomeseverybo0000shir_y9s9|last=Shirkey|first=Clay|authorlink= |author2= |year=2008|publisher=Penguin|location= |isbn=9781594201530|page=[https://archive.org/details/herecomeseverybo0000shir_y9s9/page/64 64]}}</ref> ଯାହା [[ପ୍ରକାଶନ|ଛପା]]<!--[[Publishing|print]]-->, [[ପ୍ରସାରଣ]]<!--[[Broadcasting|broadcast]]-->, [[ଇଣ୍ଟରନେଟ]] କିମ୍ବା [[ମୁହଁର ଶବ୍ଦ]]<!--[[word of mouth]]--> ଭାବରେ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ବା ଏକାଧିକ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ । == ଇତିହାସ == == ଖବରକାଗଜ== == [[ଖବର (ଖବରକାଗଜ)|ଖବରର]] ଉପଯୋଗିତା == ଖବରକାଗଜକୁ ସମ୍ବାଦ ପତ୍ର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ନିଯୁଜ୍ ପେପର ( News paper ) କୁହାଯାଏ । ନିଜ ଜଗତ ତଥା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନର‌ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଆମେ ଆଗ୍ରହୀ ହେବାକୁ ଲାଗିଥାଉଁ , ଫଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଆଜିର ସମ୍ବାଦ ପତ୍ର। ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ କହିଥିଲେ, "ସତ୍ୟ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା ହିଁ ସମ୍ବାଦ" । ଟର୍ଣ୍ଣର୍ କାଟ୍ ଲେଜ୍ଙ୍କ ମତରେ"ଯାହା ତୁମେ ଗତକାଲି ଜାଣି ନ ଥିଲ ଆଜି ହଠାତ୍ ଜାଣିଲ ତାହା ହେଉଛି ସମ୍ବାଦ"। ସମ୍ବାଦ ପତ୍ରର ଇତିହାସ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇବା ଯେ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଇଟାଲୀର "ଭେନିସ୍ " ସହରରେ ଏହାର ପ୍ରଚଳନ ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ଆଉ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ କେହି କେହି ମତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ "ଚୀନ" ଏହାର ଜନ୍ମଦାତା। ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ "ୟୁରୋପ ଓ ଆମେରିକା "ମୁଦ୍ରଣ ଯନ୍ତ୍ରର ଉନ୍ନତି ଘଟିବା ଫଳରେ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜର ପ୍ରକାଶ ସମ୍ଭବ ହେଲା। ଇଂରାଜୀ ଶାସନ କାଳରେ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମେ ୧୭୮୦ ମସିହାରେ "ବେଙ୍ଗଲ ଗେଜେଟ" ନାମକ ଖବରକାଗଜର ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୮୬୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ କର୍ମବୀର ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟଙ୍କ ରଚିତ "ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା"ପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦ ପତ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସମାଜ, ମାତୃଭୂମି, ଧରିତ୍ରୀ, ସମ୍ବାଦ,News of world ,sun times, ପ୍ରଗତିବାଦୀ ଓ ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଭୃତି ଖବରକାଗଜ ପାଠକ ମାନଙ୍କୁ ଖବର ପରିବେଷଣର ସେବା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛି। * ଏହାର ଉପଯୋଗିତା - ସ୍କୁଲ, କଲେଜ, ଦୋକାନ, ବସଷ୍ଟାଣ୍ଡ, ଅଫିସ୍ ୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ଏହା ୍ର୍୍ର୍ର୍୍୍ର୍୍ର୍ର୍୍ର୍୍ର୍୍୍ର୍ର୍୍୍ର୍୍ର୍ର୍୍ର୍୍ର୍ର୍୍୍ର୍୍ର ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ଜାହିର କରିଥାଏ। ଏହା ସବୁ ବର୍ଗର ମନୁଷ୍ୟ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଖ ଦୁଃଖର ସାଥୀ ପାଲଟିଛି। ଖବରକାଗଜରୁ ପାଣିପାଗ, ବଜାର ଦର, ସରକାରଙ୍କ ଯୋଜନା, ଖେଳ, ସିନେମା, ସାହିତ୍ୟ, ଟ୍ରେନ ଓ ବସ୍ର ସମୟ, ରାଶିଫଳ, ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟରେ ଜାଣିହୁଏ। ବନ୍ୟା, ବାତ୍ୟା, ମରୁଡି, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ଭୂମିକମ୍ପ ପରି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପତ୍ତି ଓ ବିପନ୍ନରେ ଲୋକଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଖବରକାଗଜରୁ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥାଉ। ବ୍ୟବସାୟକୁ ଦ୍ରୁତତର ଓ ସମୃଦ୍ଧତର କରିବା ପାଇଁ ଖବରକାଗଜର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଜନସାଧାରଣ ଶାସନର ଭଲମନ୍ଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଖବରକାଗଜ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନତା ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି। ଲେଖକ ଓ ପାଠକ ଉଭୟ ସମ୍ବାଦ ପତ୍ରଦ୍ୱାରା ଉପକୃତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ କୃଷି ଓ ପାଣିପାଗ, ଶିଳ୍ପ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ବ୍ୟକ୍ତି ନିରୁଧିଷଟତା, ବକୃତା , ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସମସ୍ୟା ଓ ଅଦାଲତରାୟ ଆଦି ସମ୍ବାଦ ପତ୍ରର ଅଙ୍ଗ ମଣ୍ଡନ କରିଥାଏ। ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ସମ୍ବାଦ ପତ୍ରର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହା ଜୀବନକୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରୁଥିବାରୁ ଏଥିରେ ପ୍ରକାଶିତ ଖବର ବା ସମ୍ବାଦ ସତ୍ୟମୂଳକ, ନିରପେକ୍ଷ ଓ କୁସାହିତ ହେବା ଦରକାର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାକ୍ଷର ବ୍ୟକ୍ତି ଖବରକାଗଜ ପଢିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଯେତେ ଅଧିକ ଖବରକାଗଜ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ସେ ଦେଶ ସେତେ ବେଶୀ ସଭ୍ୟ, ଶିକ୍ଷିତ ଓ ଉନ୍ନତ । ଏଣୁ କୁହାଯାଏ, "ସମ୍ବାଦ ପତ୍ର। ବା ଖବରକାଗଜ ହେଉଛି ସଭ୍ୟତାର ଦର୍ପଣ "। _::::_ == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବାଦ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖବର କାଗଜ]] [[pt:Jornalismo#Notícia]] b6h7tgqjhryo4yicf4zpj0h9wz5xm6q 0 11360 606505 596606 2026-09-21T15:35:35Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606505 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Manorama Biswal Mohapatra}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ମନୋରମା ବିଶ୍ୱାଳ ମହାପାତ୍ର | image = ManoramaBiswalMohapatra_KLF.jpg | image_size = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1948|11|27}} | birth_place = [[ଜଗାଇ]], [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = <!-- {{Death date and age|df=y|2060|12|28|1948|11|27}} --> | death_place = | resting_place = | occupation = ଅଧ୍ୟାପନା | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | ethnicity = [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | citizenship = | education = ପି.ଏଚ.ଡି. | alma_mater = ବିଶ୍ୱଭାରତୀ, କଲିକତା | period = ଆଧୁନିକ ଯୁଗ | genre = କବିତା, ପ୍ରବନ୍ଧ, ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ | subject = | movement = | notableworks = [[ଫାଲଗୁନି ତିଥିର ଝିଅ]] | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] | signature = Manorama Biswal Mohapatra.png | signature_alt = ବାଲେଶ୍ୱରର [[ଶାନ୍ତିକାନନ]]ଠାରେ ନିଆଯାଇଥିବା ଦସ୍ତଖତ | website = | portaldisp = }} '''ମନୋରମା ବିଶ୍ୱାଳ ମହାପାତ୍ର''' (ଜନ୍ମ ୨୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୮)<ref>{{cite web|title=DR. MANORAMA BISWAL MOHAPATRA|url=http://orissadiary.com/personality/poet/MANORAMA_BISWAL_MOHAPATRA.asp|publisher=orissadiary.com|accessdate=26 November 2016|archive-date=8 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161208191127/http://orissadiary.com/personality/poet/MANORAMA_BISWAL_MOHAPATRA.asp|url-status=dead}}</ref> ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବୀ, ଗାଳ୍ପିକା, ଔପନ୍ୟାସିକା ଓ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟିକା । [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ]]ରେ ନାରୀ ଓ ନାରୀପଣକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଗଢ଼ିଉଠିଥିବା ଅନେକ ସାହିତ୍ୟ ସେ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି । <ref>[http://www.museindia.com/focuscontent.asp?issid=34&id=2267 G K Das : Face Book of Oriya Literary Culture ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160331113642/http://museindia.com/focuscontent.asp?issid=34&id=2267 |date=2016-03-31 }}. [http://www.museindia.com/authprofile.asp?id=1263 G K Das]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> ନବମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାଠ ପଢୁଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ରଚିତ ପ୍ରଥମ କବିତା ସଂକଳନ 'କିଶଳୟ' ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । == ଜୀବନକାଳ == ମନୋରମା [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା]]ରେ ଥିବା [[ଜଗାଇ]] ଗାଁରେ ନଭେମ୍ବର ୨୭, ୧୯୪୮ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କଲିକତାର [[ଶାନ୍ତିନିକେତନ]]ଠାରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ର [[ବି.ଜେ.ବି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପିକା ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ । ଗୀତିକାର ଭାବରେ ମନୋରମା ବିଶ୍ୱାଳ ମହାପାତ୍ରଙ୍କର '[[ଅଧାଲେଖା ଚିଠି]]' ନାମରେ ଏକ ଆଲବମ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଛି <ref>{{Cite web |url=http://www.odiamusic.com/Category/CategoryResult.php?first=5&second=Adha%20Lekha%20Chithi |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-08-28 |archive-date=2012-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513172759/http://odiamusic.com/Category/CategoryResult.php?first=5&second=Adha%20Lekha%20Chithi |url-status=dead }}</ref>। ତାଙ୍କ କବିତା ସଙ୍କଳନକୁ [[ତାମିଲ]] ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରି, ବିଶିଷ୍ଟ ଅନୁବାଦକ ଇନ୍ଦ୍ରନ (ବି. ଜି. ରାଜେନ୍ଦ୍ରନ) ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । <ref>http://www.thehindu.com/news/states/tamil-nadu/article3342549.ece?css=print</ref> ସେ [[ଗ୍ରୀସ]]ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ୱ କବି କଂଗ୍ରେସ ସେମିନାରରେ ଯୋଗଦାନ କରିଛନ୍ତି । <ref>[http://www.odisha360.com/infopedia/4/261/manorama-biswal-mohapatra Manorama Biswal Mohapatra]. Odisha360.com. Feb 14, 2011</ref> == ରଚନାବଳୀ == {{col-begin}} {{col-break}} === କବିତା === * ଶାନ୍ତିନିକେତନ୍ (ପ୍ରକାଶ ଅପେକ୍ଷାରେ) * ଆଜି ଖାଲି ଚିତ୍ର ଆଉ ଚିତ୍ର(୨୦୦୦) * ବିଶ୍ୱାସର ପଦ୍ମବନ (୧୯୯୯) * [[ଫାଲଗୁନି ତିଥିର ଝିଅ]] (୧୯୯୯) * ଶବ୍ଦର ପ୍ରତିମା (୧୯୯୪) * ଜହ୍ନ ରାତିର ମୁହଁ (୧୯୮୫) * ସ୍ୱାତୀଲଗ୍ନ (୧୯୮୦) * ସ୍ମୃତି ଶ୍ରାବଣ ଓ ପ୍ରତିବିମ୍ବ(୧୯୭୮) * ଫୁଲ ଫୁଟା ମୂହୁର୍ତ୍ତ(୧୯୭୬) * ବ୍ରତତୀ(୧୯୬୫) * କିଶଳୟ(୧୯୬୨) ==== ଗୀତି କବିତା ==== * ସଜଳ ମେଘର ଚିଠି * ମିଥୁନ ଚମ୍ପୁ * ରାଗ ମହ୍ଲାର {{col-break}} === ପ୍ରବନ୍ଧ === * ଭାବନାର ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ * ମାନସିଂହଙ୍କ କାବ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତି * ସ୍ମୃତି କେବେ ନୁହେଁ ଫିଙ୍ଗିବାର * ଭାବୁଛି ଚିଠି ଲେଖିବି ମାଆକୁ * କବିତାର ଦର୍ପଣରେ କବି ମନୋରମା * ଭାବେ ଅନୁପମା କବି ମନୋରମା === ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ === * କେତେକଥା କେତେଗୀତ * ଆଜି କୁନୁମୁନିର ଜନ୍ମଦିନ * ଟିକି ବଗିଚାର ଟିକି ଚଢ଼େଇ * ଆମେ ସବୁ ଟିକି ଫୁଲ * ଆ'ରେ ମେଘ ଆ * ବଜାରେ ବଜା ରସଗୋଲା ଖିଆ କେମିତି ମଜା * ସୁନେଲି ମାଛର କଥା * ଆମରି ମା<ref>{{Cite web |url=http://www.odiasahitya.com/featured/dr-manorama-biswal-mohapatranka-sahita-sakhyatkar/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-11-02 |archive-date=2013-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130314032742/http://www.odiasahitya.com/featured/dr-manorama-biswal-mohapatranka-sahita-sakhyatkar/ |url-status=dead }}</ref> {{col-break}} === ଅନୁବାଦ === ====ଓଡ଼ିଆ==== * ରାଜିନ୍ଦର କୌରଙ୍କ କୁନିଝିଅ ୨୦୧୭ * ଗିଜୁଭାଇ ବଧେକାଙ୍କ ବେଦମ୍ ବେଦୁମା ୨୦୧୦ ==== ଇଂରାଜୀ ==== * The will come back as clouds again only a poet can dream ==== ହିନ୍ଦୀ ==== * ସ୍ୱାତିଲଗ୍ନ * ଶବ୍ଦ ପ୍ରତିମା * କଭି ଜୀବନ କଭି ମୃତ୍ୟୁ * ବାତ ବର୍ଷା ଆଏ ତୋ<ref>[http://www.rightbooks.in/product_details.asp?pid=8181432282&VAT%20VARSA%20AYE%20TO..%20%20%28Hindi%29 Vat-varsa aye to.. (hindi)]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Vani Prakashan/Rightbook.in</ref><ref>[http://www.orissadiary.com/personality/poet/MANORAMA_BISWAL_MOHAPATRA.asp Dr. Manorama biswal Mohapatra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025165155/http://orissadiary.com/personality/poet/MANORAMA_BISWAL_MOHAPATRA.asp |date=2011-10-25 }}. Orissadiary.com</ref> {{col-end}} == ମାନ ସମ୍ମାନ == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୯୯ (ଫାଲଗୁନି ତିଥିର ଝିଅ ନିମନ୍ତେ) <ref>{{cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award8.php|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|work=orissasahityaakademi.org|accessdate=26 November 2016|archive-date=12 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240112164433/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award8.php|url-status=dead}}</ref> * [[ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୯୯ <ref>{{cite web|title=Manorama Biswal Mohapatra|url=http://www.nuaodisha.com/eminet_personalities/Manorama-Biswal-Mahapatra.aspx|publisher=nuaodisha.com|accessdate=26 November 2016}}</ref> * ଗୀତ ତରଙ୍ଗ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୦<ref>http://www.hindu.com/2010/08/02/stories/2010080254690300.htm</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] kv1u6ksdz6704vnd1o3p97hicb7zc6y 0 16646 606535 600421 2026-09-22T04:19:35Z InternetArchiveBot 28148 Add 5 books for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606535 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Aryabhata}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ | image =2064 aryabhata-crp.jpg | image_size = 230px | alt = | caption = ଆଇ ୟୁ କା, ପୁନେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି | birth_name = | birth_date = ସନ ୪୭୬ | birth_place = | death_place = | death_date = ସନ ୫୫୦ | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | other_names = | ethnicity = ଅସ୍ମକ,ଭାରତୀୟ | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = ଗଣିତଜ୍ଞ, ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନୀ | years_active = | known_for = | notable_works =ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟୀୟ, ଆର୍ଯ୍ୟ-ସିଦ୍ଧାନ୍ତ | style = | influences = | influenced = | home_town = | movement = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | awards = | website = | footnotes = | box_width = }} '''ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ'''<ref name="Aryabhata the Elder">{{cite web|title=Aryabhata the Elder|url=http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Aryabhata_I.html|publisher=www-history.mcs.st-andrews.ac.uk|accessdate=18 July 2012}}</ref><ref name="Publishing2010">{{cite book|author=Britannica Educational Publishing|title=The Britannica Guide to Numbers and Measurement|url=http://books.google.com/books?id=cuN7rH6RzikC&pg=PA97|accessdate=18 July 2012|date=15 August 2010|publisher=The Rosen Publishing Group|isbn=978-1-61530-218-5|pages=97–}}</ref> (ସନ ୪୭୬– ସନ ୫୫୦)<ref name="Ray2009">{{cite book|author=Bharati Ray|title=Different Types of History|url=http://books.google.com/books?id=9x5FX2RROZgC&pg=PA95|accessdate=24 June 2012|date=1 September 2009|publisher=Pearson Education India|isbn=978-81-317-1818-6|pages=95–}}</ref><ref name="Yadav2010">{{cite book|author=B. S. Yadav|title=Ancient Indian Leaps Into Mathematics|url=http://books.google.com/books?id=nwrw0Lv1vXIC&pg=PA88|accessdate=24 June 2012|date=28 October 2010|publisher=Springer|isbn=978-0-8176-4694-3|pages=88–}}</ref> ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ମହାନ [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] ଗଣିତଜ୍ଞ ଓ ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନୀ । ଆର୍ଯ୍ୟଭଟୀୟ(ତାଙ୍କୁ ମାତ୍ର ୨୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସନ ୪୯୯ରେ ରଚିତ)<ref name="Roupp1997">{{cite book|author=Heidi Roupp|title=Teaching World History: A Resource Book|url=http://books.google.com/books?id=-UYag6dzk7YC&pg=PA112|accessdate=24 June 2012|year=1997|publisher=M.E. Sharpe|isbn=978-1-56324-420-9|pages=112–}}</ref> ଓ ଆର୍ଯ୍ୟ-ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ମହାନ କୃତି । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଗଣିତ ଓ ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ; ଯାହା ମଧ୍ୟରେ "ପାଇ"ର ଆସନ୍ନ ମାନ ନିରୂପଣ ଅନ୍ୟତମ। == ଜୀବନୀ == === ନାମ, ଜନ୍ମ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ === ଯଦିଓ ତାଙ୍କ ନାମ ଅନେକ ସ୍ଥଳେ ଭୁଲବଶତଃ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ଲେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଖଗୋଳବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟରେ ସେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧିତ ।<ref name="sarma">{{Cite journal | author=K. V. Sarma | journal=Indian Journal of History of Science | year=2001 | pages=105–115 | title=Āryabhaṭa: His name, time and provenance | volume=36 | issue=4 | url=http://www.new.dli.ernet.in/rawdataupload/upload/insa/INSA_1/20005b67_105.pdf | ref=harv}}</ref> ଆର୍ଯ୍ୟଭଟୀୟରେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ କଳିଯୁଗର ଅବଧି ୩୬୩୦ ବର୍ଷ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେ ୨୩ ବର୍ଷର ହୋଇଥିଲେ । ଏହା ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୪୯୯ର କଥା, ଅର୍ଥାତ୍ ସେ ୪୭୬ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ ବିହାରର ପାଟନା (ତତ୍କାଳୀନ ପାଟଳୀପୁତ୍ର)ଠାରୁ ୩୦ କିମି (୧୯ ମାଇଲ) ଦୂର ତାରେଗ୍ନାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ । ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ ୬ଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତାରେଗ୍ନାରେ ଏକ ମାନମନ୍ଦିର(ଖଗୋଳବିଜ୍ଞାନପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web| url = http://ncsm.gov.in/docs/Get%20ready%20for%20Solar%20eclipse.pdf| title = Get ready for solar eclipe| publisher = National Council of Science Museums, Ministry of Culture, Government of India| accessdate = 9 December 2009| archive-date = 21 July 2011| archive-url = https://web.archive.org/web/20110721162632/http://ncsm.gov.in/docs/Get%20ready%20for%20Solar%20eclipse.pdf| url-status = dead}}</ref> === ଶିକ୍ଷା === ସେ ପାଟଳୀପୁତ୍ର ବାହାରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ମଗଧ ଯାତ୍ରା କରିବା ଓ ସେଠାରେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବାର କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ ।<ref name = Ansari>{{cite journal |last=Ansari |first=S.M.R. |year=1977 |month= March |title=Aryabhata I, His Life and His Contributions |journal=Bulletin of the Astronomical Society of India |volume=5 |issue=1 |pages=10–18 |url=http://prints.iiap.res.in/handle/2248/502 |accessdate= 2011-01-22 |ref=harv|bibcode = 1977BASI....5...10A }}</ref> ଏହା କିନ୍ତୁ ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ସେ କୁସୁମପୁରରେ କିଛି ଦିନ ରହି ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।<ref>{{cite book|last=Cooke|title=|year=1997|chapter=''The Mathematics of the Hindus''|page=204|quote=Aryabhata himself (one of at least two mathematicians bearing that name) lived in the late fifth and the early sixth centuries atKusumapura (Pataliutra, a village near the city of Patna) and wrote a book called ''Aryabhatiya''.}}</ref> ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଓ ବୌଦ୍ଧ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ [[ଭାସ୍କର-୧ମ]](ସନ-୬୨୯) କୁସୁମପୁରକୁ ପାଟଳିପୁତ୍ର(ଅଧୁନା ପାଟନା) ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରିଛନ୍ତି।<ref name=sarma/> ଏକ ଶ୍ଳୋକରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି ଯେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ କୁସୁମପୁରସ୍ଥିତ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନର କୁଳପତି ଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ [[ନାଳନ୍ଦା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ପାଟଳିପୁତ୍ରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା ଓ ସେଠାରେ ଏକ ଖଗୋଳବିଜ୍ଞାନ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଥିଲା; ତେଣୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଆଶଙ୍କା କରାଯାଏ ଯେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ ନାଳନ୍ଦାର ମଧ୍ୟ କୁଳପତି ଥିଲେ ।<ref name=sarma/> === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତଥ୍ୟ === କିଛି ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରମାଣରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଆଶଙ୍କା କରାଯାଏ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ କୋଡ଼ୁଙ୍ଗାଲ୍ଲୁର ଗ୍ରାମ (ପୁରୁଣା କେରଳର ଐତିହାସିକ ରାଜଧାନୀ ତିରୁଭଞ୍ଚିକୁଲ୍ଲମ)ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।<ref name="Menon">{{cite book|author=Menon|title=An Introduction to the History and Philosophy of Science|url=http://books.google.com/books?id=qi5Mcrm613oC&pg=PA52|accessdate=24 June 2012|publisher=Pearson Education India|isbn=978-81-317-2890-1|pages=52–}}</ref> ଆର୍ଯ୍ୟଭଟୀୟରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ '''ଲଙ୍କା''' ନାମର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଯାହା ଉଜ୍ଜୟିନୀର ଅବସ୍ଥିତି ସହ ସମାନ।<ref>See:<br /> *{{Harvnb|Clark|1930}}<br /> *{{Cite book | year=2000 | title = Indian Astronomy: An Introduction | author1=S. Balachandra Rao | publisher=Orient Blackswan | isbn=978-81-7371-205-0 | page=82 | url=http://books.google.com/?id=N3DE3GAyqcEC&pg=PA82&dq=lanka}}: "In Indian astronomy, the prime meridian is the great circle of the Earth passing through the north and south poles, Ujjayinī and Laṅkā, where Laṅkā was assumed to be on the Earth's equator."<br />*{{Cite book | year=2003 | title = Ancient Indian Astronomy | author1=L. Satpathy | publisher=Alpha Science Int'l Ltd. | isbn=978-81-7319-432-0 | page=200 | url=http://books.google.com/?id=nh6jgEEqqkkC&pg=PA200&dq=lanka}}: "Seven cardinal points are then defined on the equator, one of them called Laṅkā, at the intersection of the equator with the meridional line through Ujjaini. This Laṅkā is, of course, a fanciful name and has nothing to do with the island of Sri Laṅkā."<br />*{{Cite book | title = Classical Muhurta | author1=Ernst Wilhelm | publisher=Kala Occult Publishers | isbn=978-0-9709636-2-8 | page=44 | url=http://books.google.com/?id=3zMPFJy6YygC&pg=PA44&dq=lanka}}: "The point on the equator that is below the city of Ujjain is known, according to the Siddhantas, as Lanka. (This is not the Lanka that is now known as Sri Lanka; Aryabhata is very clear in stating that Lanka is 23 degrees south of Ujjain.)"<br />*{{Cite book | year=2006 | title = Pride of India: A Glimpse into India's Scientific Heritage | author1=R.M. Pujari | author2= Pradeep Kolhe | author3= N. R. Kumar | publisher=SAMSKRITA BHARATI | isbn=978-81-87276-27-2 | page=63 | url=http://books.google.com/?id=sEX11ZyjLpYC&pg=PA63&dq=lanka}}<br />*{{Cite book | year=1989 | title = The Surya Siddhanta: A Textbook of Hindu Astronomy | author1=Ebenezer Burgess | author2= Phanindralal Gangooly | publisher=Motilal Banarsidass Publ. | isbn=978-81-208-0612-2 | page=46 | url=http://books.google.com/?id=W0Uo_-_iizwC&pg=PA46&dq=lanka}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ଅନେକ ଗଣିତ ଓ ଖଗୋଳବିଜ୍ଞାନ ସୂତ୍ରର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ, ଯେଉଁଥିରୁ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ଲୋପ ପାଇଗଲାଣି। ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ରଚନା ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟୀୟ ଭାରତୀୟ ଗଣିତକୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅବଦାନ; ଯାହାର ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ବହୁ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରହିଛି। ଆର୍ଯ୍ୟଭଟୀୟରେ [[ଅଙ୍କ ଗଣିତ]], [[ବୀଜ ଗଣିତ]], ସରଳ ତ୍ରିକୋଣମିତି ଓ ଗୋଲୀୟ ତ୍ରିକୋଣମିତିର ସୂତ୍ର ରହିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ନିରନ୍ତର ଭଗ୍ନାଂଶ, ଦ୍ୱିଧାତୁ ସମୀକରଣ ଓ ଧାତୁ-ଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସବିଶେଷ ଆଲୋଚନା ରହିଛି। ଖଗୋଳୀୟ ଗଣନା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଗ୍ରନ୍ଥ '''ଆର୍ଯ୍ୟ-ସିଦ୍ଧାନ୍ତ'''ରେ ବହୁ ତଥ୍ୟ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କ ସମକାଳୀନ [[ବ୍ରହ୍ମଗୁପ୍ତ]] ଓ ପ୍ରଥମ ଭାସ୍କରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥଟି ପ୍ରାଚୀନ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଓ ମଧ୍ୟରାତ୍ର-ଦିବା ଗଣନାର ପ୍ରୟୋଗ ରହିଛି(ଆର୍ଯ୍ୟଭଟୀୟର ସୂର୍ଯ୍ୟାଦୋୟର ବିପରୀତ)। ଏଥିରେ ଅନେକ ଖଗୋଳୀୟ ଉପକରଣ ଯଥା - ଶଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ର, ଛାୟା ଯନ୍ତ୍ର, କୋଣ ମାପିବା ଯନ୍ତ୍ର, ଅର୍ଧ୍ହ୍ ବୃତ୍ତ ଓ ବୃତ୍ତ ଆକାରର ଧନୁର୍ଯନ୍ତ୍ର/ ଚକ୍ର ଯନ୍ତ୍ର, ବେଲଣା ବାଡ଼ି ଆକାରର ଯଷ୍ଟି ଯନ୍ତ୍ର, ଛତା ଆକାରର ଛତ୍ର ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଜଳ ଘଡ଼ି ଇତ୍ୟାଦିର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି।<ref name = Ansari/> === ଆର୍ଯ୍ୟଭଟୀୟ === ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବିବରଣୀ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟୀୟରେ ମିଳିଥାଏ। ଏହି ନାମଟି ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ନିଜେ ଦେଇ ନଥିଲେ, ଏହା ତାଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗଣିତଜ୍ଞମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି। ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ପ୍ରଥମ ଭାସ୍କର ଏହାକୁ '''ଅସ୍ମକତନ୍ତ୍ର''' ନାମ ଦେଇଥିଲେ। ଏହାକୁ କେବେ କେବେ ''ଆର୍ଯ୍ୟ-ଶତସ-ଅଷ୍ଟ''(ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ-୧୦୮) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ; କାରଣ ଏହି ରଚନାଟିରେ ୧୦୮ଟି ସୂତ୍ର ରହିଛି। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଚନାଟି ୧୦୮ଟି ସୂତ୍ର, ୧୩ଟି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସୂତ୍ର ଏବଂ ଚାରି ପାଦ(ଅଧ୍ୟାୟ)ରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି। # ''ଗୀତିକ ପାଦ'': (୧୩ଟି ସୂତ୍ର): ସମୟର ବଡ଼ ଅବଧି - କଳ୍ପ, ମନ୍ୱନ୍ତର, ଯୁଗ ତଥା ଜ୍ୟାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଏବଂ ମହାଯୁଗର ସମୟସୀମା ୪୩.୨ କୋଟି ବର୍ଷ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଇତ୍ୟାଦିର ବର୍ଣ୍ନନା। # ''ଗଣିତ ପାଦ'': (୩୩ଟି ସୂତ୍ର): ପରିମିତି, ଅଙ୍କ ଗଣିତ, ଜ୍ୟାମିତିକ ପ୍ରଗତି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସମୀକରଣର ସମାହାର ଇତ୍ୟାଦିର ବର୍ଣ୍ନନା। # ''କାଳକ୍ରିୟା ପାଦ'': (୨୫ଟି ସୂତ୍ର): ସମୟର ବିଭିନ୍ନ ମାନକ ଓ ଦିନରେ ଗ୍ରହ-ନକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ଚଳ ପ୍ରଚଳନ ନୀତି, ଅଧିକମାସ, କ୍ଷୟ-ତିଥି ଏବଂ ସପ୍ତାହର ସବୁ ଦିନମାନଙ୍କର ନାମ ଇତ୍ୟାଦିର ବର୍ଣ୍ନନା । # ''ଗୋଲ ପାଦ'': (୫୦ଟି ସୂତ୍ର): ଆକାଶ କ୍ଷେତ୍ରର ଜ୍ୟାମିତିକ/ତ୍ରିକୋଣମିତିକ ପରିମାପ, କ୍ରାନ୍ତି ବୃତ୍ତ ଓ ଆକାଶର ଭୂମଧ୍ୟ ରେଖା, ପୃଥିବୀର ଆକାର, ଦିନ ଓ ରାତିର କାରଣ, ରାଶିଚକ୍ରର ସଙ୍କେତ ଇତ୍ୟାଦିର ବର୍ଣ୍ନନା। ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟୀୟଦ୍ୱାରା ଗଣିତ ଓ ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ନୂତନ ତଥ୍ୟର ଅବତାରଣା ହୋଇଥିଲା ଯାହା ବହୁ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରହିଥିଲା। ଗ୍ରନ୍ଥ ଟୀକାର ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଭାସ୍କର-୧ମଙ୍କ ରଚିତ ଭାଷ୍ୟ(ସନ ୬୦୦) ଏବଂ ନୀଳକଣ୍ଠ ସୋମାୟାଜୀଙ୍କ ରଚିତ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟୀୟ ଭାଷ୍ୟ(୧୪୬୫)ରେ ମିଳିଥାଏ। == ଗଣିତକୁ ଅବଦାନ == === ସ୍ଥାନ ମାପିବା ପ୍ରଣାଳୀ ଓ ଶୂନ୍ୟ === ପ୍ରଥମେ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀର "ବକ୍ଷଶାଳୀ ପାଣ୍ଡୁଲିପି"ରେ ଦର୍ଶା ଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣ ଶୈଳୀ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ। ତାଙ୍କ ରଚନାବଳୀରେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ଶୂନ୍ୟର ପ୍ରୟୋଗ କରି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଫରାସୀ ଗଣିତଜ୍ଞ ଜର୍ଜ ଇଫ୍ରହଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ; ରିକ୍ତ ଗୁଣାଙ୍କ ସହିତ ଦଶର ଘାତ ନିମନ୍ତେ ଏକକ ସ୍ଥାନ ଧାରକରେ ଶୂନ୍ୟର ଜ୍ଞାନ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟଙ୍କୁ ଜଣାଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଅଙ୍କର ପ୍ରୟୋଗ ନ କରି ବୈଦିକ କାଳରୁ ଚଳି ଆସୁଥିବା ପାରମ୍ପାରିକ ସଂସ୍କୃତ ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ସଂଖ୍ୟା ନିରୂପଣ ପାଇଁ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାର ଅକ୍ଷର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ।<ref>{{cite book | author = George. Ifrah | title = A Universal History of Numbers: From Prehistory to the Invention of the Computer | publisher = John Wiley & Sons | address = London | year = 1998}}</ref> ସେ ମାତ୍ରା(ପରିମାଣ)କୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସ୍ମାରକ(ନିମୋନିକ) ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ।<ref>{{Cite book | last1 = Dutta | given1 = Bibhutibhushan | surname2 = Singh | given2 = Avadhesh Narayan | year = 1962 | title = History of Hindu Mathematics | publisher = Asia Publishing House, Bombay | isbn = 8186050868 | ref = harv | postscript = <!--None-->}}</ref> === ପାଇ(ବୃତ୍ତର ପରିଧି ଓ ବ୍ୟାସର ଅନୁପାତ)ର ଆସନ୍ନ ମାନ === ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ "ପାଇ"(<math>\pi</math>)ର ଆସନ୍ନ ମାନ ନିରୂପଣ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ଏକ [[ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା]] ବୋଲି ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ପହଞ୍ଛି ଥିଲେ। ଆର୍ଯ୍ୟଭଟୀୟମର ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ (ଗଣିତ ପାଦ -୧୦)ରେ ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି: <blockquote> ଚରୁରାଧିକମ ଶତମାସ୍ତ ଗୁଣମ ଦ୍ୱାସାସ ଇସ୍ଥଥା ସହସ୍ରାନାଂ <br /> ଅୟୁତା ଦ୍ୱାୟାବିସକମଭାଷ୍ୟସନ୍ନୋ ବୃତ୍ତାପରି ଅହଃ<br /> "ଏକଶହରେ ଚାରି ଯୁକ୍ତ କରି, ଆଠଦ୍ୱାରା ଗୁଣନ କରି, ପୁଣି ୬୨,୦୦୦ ଯୋଗକଲେ ଏକ ବୃତ୍ତର ପରିଧି ନିରୂପଣ କରାଯାଇ ପାରିବ ଯାହାର ବ୍ୟାସ ୨୦,୦୦୦"<ref>{{cite book |title= Geometry: Seeing, Doing, Understanding (Third Edition) |url= https://archive.org/details/geometryseeingdo0000jaco |last= Jacobs |first= Harold R. |year= 2003 |publisher= W.H. Freeman and Company |location= New York |isbn= 0-7167-4361-2 |page= [https://archive.org/details/geometryseeingdo0000jaco/page/70 70]}}</ref></blockquote> ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ବୃତ୍ତର ପରିଧି ଓ ବ୍ୟାସର ଅନୁପାତ ((୪ +୧୦୦) ×୮ +୬୨୦୦୦)/୨୦୦୦୦ =୬୨୮୩୨/୨୦୦୦୦ = ୩.୧୪୧୬, ଯାହାକି ପଞ୍ଚମ ସ୍ଥାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଠିକ ଅଟେ। ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ଯେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ "ଆସନ୍ନ" ଶବ୍ଦଟିର ପ୍ରଥମେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ; ଯାହାକି ନିକଟତମ ଅଟେ କିନ୍ତୁ ତା’ର ମୂଲ୍ୟର ଆକଳନ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ(ଅପରିମେୟ)। ଏହା ଯଦି ସତ୍ୟ, ତେବେ ଏହା ଏକ ବିଚକ୍ଷଣ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଥିଲା; କାରଣ ୧୭୬୧ ମସିହାରେ ୟୁରୋପୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଲାମ୍ବର୍ଟଙ୍କ<ref>{{cite book | author = S. Balachandra Rao | title = Indian Mathematics and Astronomy: Some Landmarks | publisher = Jnana Deep Publications | year = 1994/1998 | address = Bangalore | isbn = 81-7371-205-0 }}</ref>ଦ୍ୱାରା "ପାଇ" ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲା। ପରେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟୀୟ ସନ ୮୨୦ରେ ଆରବୀୟ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ "ପାଇ"ର ଏହି ଆସନ୍ନମାନ "ଅଲ-ଖ୍ୱାରିଜ୍ମୀ"ର ବୀଜ ଗଣିତରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ।<ref name = Ansari/> === ତ୍ରିକୋଣମିତି === ଗଣିତ ପାଦ-୬ରେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ତ୍ରିଭୁଜର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ- : '' ତ୍ରିଭୁଜସ୍ୟ ଫଳାଶରୀରଂ ସମଦଳାକୋଟି ଭୁଜର୍ଧସମବର୍ଗଃ'' ଏହାର ଅନୁବାଦ ହେଉଛି "ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ପାଇଁ, ଅର୍ଦ୍ଧ-ପକ୍ଷ ସହିତ ଲମ୍ବତାର ପରିମାଣ(ଗୁଣନ) କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଅଟେ।"<ref>{{Cite book | author = Roger Cooke | title = History of Mathematics: A Brief Course | url = https://archive.org/details/historyofmathema0000cook | publisher = Wiley-Interscience | year=1997. | chapter = The Mathematics of the Hindus | isbn=0-471-18082-3 | quote=Aryabhata gave the correct rule for the area of a triangle and an incorrect rule for the volume of a pyramid. (He claimed that the volume was half the height times the area of the base.)}}</ref> ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ "ସାଇନ"କୁ ଅର୍ଦ୍ଧ-ଜ୍ୟା ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି; ଯାହାକୁ ଅଧୁନା ସରଳକରି ଜ୍ୟା କୁହାଯାଉଛି। ତାଙ୍କ ପ୍ରଣିତ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ ସାଇନ(୩୦ ଡିଗ୍ରୀ)ର ମୂଲ୍ୟ ୧୭୧୯/୩୪୩୮=୦.୫; ଯାହା ସଂପୁର୍ଣ୍ଣ ଠିକ ଅଟେ।<ref>{{Cite book | author = Howard Eves | title = An Introduction to the History of Mathematics | url = https://archive.org/details/introductiontohi0000eves | publisher = Saunders College Publishing House, New York | year = 1990 | edition = 6 | page= [https://archive.org/details/introductiontohi0000eves/page/237 237]}}</ref> === ଅନିଶ୍ଚିତ ସମୀକରଣ === ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଭାରତୀୟ ଗଣିତଜ୍ଞମାନଙ୍କର ax + b = cy ସ୍ୱରୂପ ସମୀକରଣର ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍କ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ରହିଛି, ଯାହାକୁ '''ଅନିଶ୍ଚିତ ବହୁପଦୀୟ ସମୀକରଣ(Diophantine equation)''' କୁହାଯାଏ। [[ଭାସ୍କର]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟୀୟରେ ଏହାର ଏକ ବ୍ୟାଖ୍ୟାର ଉଦାହରଣ: "ସେହି ସଂଖ୍ୟାଟିକୁ ନିରୂପଣ କର ଯେଉଁଥିରେ ୮ ହରଣ କଲେ ଶେଷଫଳ ୫, ୯ ହରଣ କଲେ ଶେଷଫଳ ୪,୭ ହରଣ କଲେ ଶେଷଫଳ ୭ ରହେ" ଅର୍ଥାତ N = ୮x+୫= ୯y+୪= ୭z+୧ର ସମାଧାନ କର। ଏହାର ବିଶେଷ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା '''ଶୁଲ୍ବ ସୁତ୍ର'''ରେ ରହିଛି। ଏହିପରି ସମୀକରଣର ଆର୍ଯ୍ୟଭଟୀୟ ସମାଧାନ ପ୍ରଣାଳୀକୁ '''କୁଟ୍ଟକ''' କୁହାଯାଏ। ଏକ ପୁନରାବର୍ତ୍ତୀକ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ସଂଖ୍ୟାଦ୍ୱାରା ମୂଳ ଅଙ୍କଟିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ, ଯାହାର ବିବରଣୀ ସନ ୬୨୧ରେ ଭାସ୍କର ଦେଇଥିଲେ। ପ୍ରଥମ କ୍ରମର ଅନିଶ୍ଚିତ ବହୁପଦୀୟ ସମୀକରଣର ସମାଧାନ ପାଇଁ ମାନକ ପ୍ରଣାଳୀକୁ '''ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ କଳନାବିଧି(ଆଲଗୋରିଦମ)''' କୁହାଯାଏ।<ref>Amartya K Dutta, [http://www.ias.ac.in/resonance/Oct2002/pdf/Oct2002p6-22.pdf "Diophantine equations: The Kuttaka"], ''Resonance'', October 2002. Also see earlier overview: [http://www.ias.ac.in/resonance/April2002/pdf/April2002p4-19.pdf ''Mathematics in Ancient India''].</ref> ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଆର.ଏସ.ଏ. କନଫରେନ୍ସ(RSA Conference) ମାଧ୍ୟମରେ ଗୁପ୍ତ ବିଜ୍ଞାନ(କ୍ରିପ୍ଟୋଲୋଜି)ରେ ରୁଚି ରଖୁଥିବା ଗବେଷକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ କଳନାବିଧି ଓ ଶୁଲ୍ବ ସୁତ୍ର ଉପରେ ସାରଗର୍ଭକ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। === ବୀଜ ଗଣିତ === ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ବର୍ଗଫଳ ଓ ଘନଫଳର ଯୋଗକ୍ରିୟା ଉପରେ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ସୂତ୍ର ଦେଇଛନ୍ତି:<ref>{{cite book|first=Carl B.| last=Boyer | Benjamin Boyer |title=A History of Mathematics |url=https://archive.org/details/historyofmathema00boye|edition=Second |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=1991 |isbn=0-471-54397-7 |page = [https://archive.org/details/historyofmathema00boye/page/209 207] |chapter = The Mathematics of the Hindus |quote= "He gave more elegant rules for the sum of the squares and cubes of an initial segment of the positive integers. The sixth part of the product of three quantities consisting of the number of terms, the number of terms plus one, and twice the number of terms plus one is the sum of the squares. The square of the sum of the series is the sum of the cubes."}}</ref> :<math>1^2 + 2^2 + \cdots + n^2 = {n(n + 1)(2n + 1) \over 6}</math> ଓ :<math>1^3 + 2^3 + \cdots + n^3 = (1 + 2 + \cdots + n)^2</math> == ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନକୁ ଅବଦାନ == ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କ ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଣାଳୀକୁ "ଔଦାୟାକା ପ୍ରଣାଳୀ" କୁହାଯାଏ ଯେଉଁଠି ଦିନର ଆରମ୍ଭ "ଉଦୟ"ରୁ ହୋଇଥାଏ। ତାଙ୍କରି ପରବର୍ତ୍ତୀ କିଛି ରଚନାବଳୀ(ଅର୍ଦ୍ଧ-ରାତିକା) ଯାହା ନଷ୍ଟ/ଲୋପ ହୋଇଯାଇଛି, ତାହା ବ୍ରହ୍ମଗୁପ୍ତଙ୍କ '''ଖାନଦାକାଅଧ୍ୟାକା'''ରୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେଯେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଚଳନପଥ ବୃତ୍ତୀୟ ନ ହୋଇ ପରି-ବୃତ୍ତୀୟ( elliptical) ଅଟେ।<ref>J. J. O'Connor and E. F. Robertson, [http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Aryabhata_I.html Aryabhata the Elder], MacTutor History of Mathematics archive'': <br />{{quote|"He believes that the Moon and planets shine by reflected sunlight, incredibly he believes that the orbits of the planets are ellipses."}}</ref><ref name=Hayashi08Aryabhata>Hayashi (2008), ''Aryabhata I''</ref> === ସୌର ପ୍ରଣାଳୀର ଗତିବିଧି === ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ସଠିକ ଭାବେ ଆକଳନ କରିଥିଲେ ଯେ ପୃଥିବୀ ନିଜ ଅକ୍ଷାଂଶ ଚାରିପାଖେ ଘୁରୁଅଛି; ଏବଂ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ସମାନ୍ତରାଳ ଗତି ଏହି ଘୂର୍ଣ୍ଣନର ଆପେକ୍ଷିକ ଗତି ଅଟେ। ଏହା ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟୀୟର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟରେ "ଯୁଗ" <ref>Aryabhatiya 1.3ab, see Plofker 2009, p. 111.</ref> ଭାବେ ବର୍ଣ୍ନନା କରାଯାଇଅଛି ଓ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା "ଗୋଲ ପାଦ"<ref>[''achalAni bhAni samapashchimagAni&nbsp;...'' – golapAda.9–10]. Translation from K. S. Shukla and K.V. Sarma, K. V. ''Āryabhaṭīya of Āryabhaṭa'', New Delhi: Indian National Science Academy, 1976. Quoted in Plofker 2009.</ref>ରେ ରହିଛି। ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ସୌରପ୍ରଣାଳୀକୁ ଏକ ଭୂକୈନ୍ଦ୍ରୀୟ ମାନରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ; ଯେଉଁଥିରେ [[ସୂର୍ଯ୍ୟ]] ଓ [[ଚନ୍ଦ୍ର]] ଗୃହ-ଚକ୍ରରେ(epicycles) ଗତି କରନ୍ତି । '''ପିତାମହ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ'''(ସନ ୪୨୫)ରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଏହି ଗତି ଦୁଇ ଗୃହ-ଚକ୍ରଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ - "ମନ୍ଦ" ଓ "ଶୀଘ୍ର"।<ref>{{Cite book | last = Pingree | first = David | contribution = Astronomy in India | editor-last = Walker | editor-first = Christopher | title = Astronomy before the Telescope | url = https://archive.org/details/astronomybeforet0000unse_b2s7 | pages = [https://archive.org/details/astronomybeforet0000unse_b2s7/page/123 123]–142 | publisher = British Museum Press | place = London | year = 1996 | isbn = 0-7141-1746-3 | ref = harv | postscript = <!--None-->}} pp. 127–9.</ref> ପୃଥିବୀଠାରୁ ଦୂରତା ଅନୁସାରେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି - [[ଚନ୍ଦ୍ର]], [[ବୁଧ]], [[ଶୁକ୍ର]], [[ସୂର୍ଯ୍ୟ]], [[ମଙ୍ଗଳ]], [[ବୃହସ୍ପତି]], [[ଶନି]], ଖଗୋଳ ବିଧା(asterism) ।<ref name=Ansari/> ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ତତ୍ତ୍ୱ "ସିଧରୋକା" ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଐତିହାସିକମାନେ ଏହାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ କୈନ୍ଦ୍ରୀୟତାର ମୂଳ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।<ref>Otto Neugebauer, "The Transmission of Planetary Theories in Ancient and Medieval Astronomy," ''Scripta Mathematica'', 22 (1956), pp. 165–192; reprinted in Otto Neugebauer, ''Astronomy and History: Selected Essays,'' New York: Springer-Verlag, 1983, pp. 129–156. {{ISBN|0-387-90844-7}}</ref><ref>Hugh Thurston, ''Early Astronomy,'' New York: Springer-Verlag, 1996, pp. 178–189. {{ISBN|0-387-94822-8}}</ref> === ଗ୍ରହଣ ଓ ପରାଗ === ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ହିଁ ପ୍ରଥମେ କହିଥିଲେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ନିଜର ଆଲୋକ ନାହିଁ ଏବଂ ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଲୋକରେ ପ୍ରତିଫଳିତ । ସେ ମଧ୍ୟ ରାହୁ ଓ କେତୁଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା [[ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ]] ଏବଂ [[ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ]]ର ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଦୂର କରିଥିଲେ ଓ ସଠିକ କାରଣ ଜଣାଇଥିଲେ। ଗୋଲା ପାଦର ୩୦-୪୮ ସୂତ୍ରରେରେ ପୃଥିବୀର ଛାୟା ଉପରେ ବିଷଦ ଆଲୋଚନା ରହିଛି ଓ ଗ୍ରହଣର ଆକାର ଓ ସୀମାର ଗଣନା ରହିଛି। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହା ଅଧିକ ସଂଶୋଧିତ ହୋଇଛି। ୧୮ତମ ଶତାବ୍ଦୀର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗୁଇଲୌମେ ଲେ ଜେଣ୍ଟିଲଙ୍କ ମତରେ ୩୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୭୬୫ରେ ହୋଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ବାସ୍ତବିକ ଗଣନାଠାରୁ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟୀୟ ଗଣନା ଅନୁସାରେ କେବଳ ୦.୨%(୪୧ ସେକେଣ୍ଡ) କମ ଅଟେ।<ref name=Ansari/> === ସମୟ ଅବଧି === ଆଧୁନିକ ଇଂରାଜୀ ସମୟକୁମାନଙ୍କ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କ ଗଣନା ଅନୁସାରେ ପୃଥିବୀର ଅକ୍ଷାଂଶ ପରିକ୍ରମାର ଅବଧି ୨୩ଘଣ୍ଟା, ୫୬ ମିନିଟ. ୪.୧ ସେକେଣ୍ଡ,<ref name="Selin1997">{{cite book|editor=Helaine Selin|author=R.C.Gupta|contribution=Āryabhaṭa|title=Encyclopaedia of the history of science, technology, and medicine in non-western cultures|url=http://books.google.com/books?id=raKRY3KQspsC&pg=PA72|accessdate=22 January 2011|date=31 July 1997|publisher=Springer|isbn=978-0-7923-4066-9|page=72}}</ref> ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଅବଧି ୨୩:୫୬:୪.୦୯୧। ସେହି ପ୍ରକାର ବର୍ଷ ପରିକ୍ରମାର ଅବଧି ୩୬୫ଦିନ, ୬ଘଣ୍ଟା, ୧୨ମିନିଟ, ୩୦ସେକେଣ୍ଡ (୩୬୫.୨୫୮୫୮ ଦିନ)<ref>Ansari, p. 13, Table 1</ref> ଯାହାକି ବର୍ତ୍ତମାନର ଗଣନାଠାରୁ ମାତ୍ର ୩ ମିନିଟ, ୨୦ ସେକେଣ୍ଡ କମ ଅଟେ(୩୬୫.୨୫୬୩୬ ଦିନ)।<ref>''[http://www.flipkart.com/aryabhatiya-mohan-apte-book-8174344802 Aryabhatiya] {{Webarchive|url=https://archive.is/20110815204559/http://www.flipkart.com/aryabhatiya-mohan-apte-book-8174344802 |date=2011-08-15 }} {{lang-mr|आर्यभटीय}}'', Mohan Apte, Pune, India, Rajhans Publications, 2009, p.25, {{ISBN|978-81-7434-480-9}}</ref> === ସୂର୍ଯ୍ୟ କୈନ୍ଦ୍ରୀୟତା === ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ଦାବୀ କରିଥିଲେ ଯେ ପୃଥିବୀ ନିଜ ଚାରିପଟେ ଘୂରିବା ସହ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପଟେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଘୁରୁଛି। ସେହି ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଦିକ୍ଷଣ କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଗଣନା ସୂର୍ଯ୍ୟ କୈନ୍ଦ୍ରୀୟତା ଉପରେ ଆଧାରିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ,<ref>The concept of Indian heliocentrism has been advocated by B. L. van der Waerden, ''Das heliozentrische System in der griechischen, persischen und indischen Astronomie.'' Naturforschenden Gesellschaft in Zürich. Zürich:Kommissionsverlag Leeman AG, 1970.</ref><ref>B.L. van der Waerden, "The Heliocentric System in Greek, Persian and Hindu Astronomy", in David A. King and George Saliba, ed., ''From Deferent to Equant: A Volume of Studies in the History of Science in the Ancient and Medieval Near East in Honor of E. S. Kennedy'', Annals of the New York Academy of Science, 500 (1987), pp. 529–534.</ref><ref>{{Cite book|title=Early Astronomy|author=Hugh Thurston|publisher=Springer Science+Business Media|Springer|year=1996|isbn=0-387-94822-8|page=188|ref=harv|postscript=<!--None-->}}</ref> ଏବଂ ପରେ ଏହାକୁ ବିଦେଶୀ ଖଗୋଳ ଶାସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି <ref>Noel Swerdlow, "Review: A Lost Monument of Indian Astronomy," ''Isis'', 64 (1973): 239–243.</ref>। ସେମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଭାରତୀୟମାନେ ଏଭଳି ତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଅଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ଓ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର ଗ୍ରୀକ ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନରୁ ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଭଳି ଅମୂଳକ ତର୍କର କୌଣସି ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ<ref>Dennis Duke, "The Equant in India: The Mathematical Basis of Ancient Indian Planetary Models." Archive for History of Exact Sciences 59 (2005): 563–576, n. 4 [http://people.scs.fsu.edu/~dduke/india8.pdf].</ref>। କିନ୍ତୁ ଏହା ସତ୍ୟଯେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟଙ୍କ ପ୍ରଣାଳୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କୈନ୍ଦ୍ରୀୟତା ଉପରେ ଆଧାରିତ ନୁହେଁ।<ref>{{cite book|last=Kim Plofker|title=Mathematics in India|publisher=Princeton University Press|location=Princeton, NJ|year=2009|page=111|isbn=0-691-12067-6}}</ref> == ପଭାବ == [[ଫାଇଲ:Aryabhata Satellite.jpg|thumb|୧୫୦px| ଆର୍ଯ୍ୟଭଟଙ୍କ ନାମରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଉପଗ୍ରହ]] ଭାରତୀୟ ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରାରେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବହୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅଟେ। ଅନେକ ବିଦେଶୀ ତଥା ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଅନୁବାଦ ହୋଇଛି। ବିଶେଷ ଭାବେ ଇସଲାମୀୟ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଯୁଗ (ସନ ୮୨୦)ରେ ଏହାର ମାତ୍ରାଧିକ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଏ। ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କ ପ୍ରଣିତ "ସାଇନ"(ଜ୍ୟା), "କୋସାଇନ"(କୋଜ୍ୟା), "ଭର୍ସାଇନ"(ଉତକ୍ରମ ଜ୍ୟା),"ଇନଭର୍ସ ସାଇନ(ଓତକ୍ରମ ଜ୍ୟା)ର ସଂଜ୍ଞାଦ୍ୱାରା ତ୍ରିକୋଣମିତି ଜନ୍ମକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଆର୍ଯ୍ୟଭଟଙ୍କର ଖଗୋଳ ଗଣନା ମାନ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲା। ତ୍ରିକୋଣମିତିକ ତାଲିକା ସହିତ ବହୁ ଆରବୀୟ ଗଣନାରେ ଏହାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ଦେଖାଯାଏ। ଭାରତରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଗଣନା ପାଇଁ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟଙ୍କର ତିଥି ଗଣନା ତଥା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପଦ୍ଧତିକୁ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବିଭିନ୍ନ ଇସଲାମୀୟ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଓ ସନ ୧୦୭୩ରେ ପ୍ରଣିତ [[ଓମାର ଖୟାମ]]ଙ୍କ<ref>{{cite encyclopedia|title = Omar Khayyam|encyclopedia = The Columbia Encyclopedia|date = 2001-05|edition = 6|url = http://www.bartleby.com/65/om/OmarKhay.html|accessdate =2007-06-10}}</ref> ଜଲାଲି ତିଥିପତ୍ର(କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର) ଆର୍ଯ୍ୟଭଟଙ୍କ ଗଣନାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ । ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଭାରତ ତା’ର ମହାକାଶକୁ ପଠାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଉପଗ୍ରହକୁ "ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ" ନାମିତ କରିଥିଲା। ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ହେଉଥିବା ଏକ ଅନ୍ତର୍ବିଦ୍ୟାଳୀୟ ଗଣିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ମଧ୍ୟ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟଙ୍କ ନାମରେ କରାଯାଏ।<ref>{{cite news |title= Maths can be fun |url=http://www.hindu.com/yw/2006/02/03/stories/2006020304520600.htm |publisher=The Hindu |date = 3 February 2006|accessdate=2007-07-06 }}</ref> ଇସ୍ରୋ( ISRO)ଦ୍ୱାରା ୨୦୦୯ରେ ଆବିଷ୍କୃତ ଏକ ଜୀବାଣୁକୁ ମଧ୍ୟ ''ବାସିଲସ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟା'' ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଅଛି।<ref name="ISRO Press Release 16 March 2009">{{cite web|title=ISRO Press Release 16 March2009|url=http://www.isro.org/pressrelease/scripts/pressreleasein.aspx?Mar16_2009|publisher=ISRO|accessdate=24 June 2012}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର|2}} == ଅଧିକା ପଢ଼ନ୍ତୁ == * {{cite book | first=Roger | last=Cooke | title=The History of Mathematics: A Brief Course | url=https://archive.org/details/historyofmathema0000cook | publisher=Wiley-Interscience | year=1997 | isbn=0-471-18082-3}} * {{Cite book | title = The Āryabhaṭīya of Āryabhaṭa: An Ancient Indian Work on Mathematics and Astronomy | last=Clark | first=Walter Eugene | year=1930 | publisher=University of Chicago Press; reprint: Kessinger Publishing (2006) | isbn=978-1-4254-8599-3 | url=http://www.archive.org/details/The_Aryabhatiya_of_Aryabhata_Clark_1930 | ref = harv | postscript = }} * Subhash Kak|Kak, Subhash C. (2000). 'Birth and Early Development of Indian Astronomy'. In {{Cite encyclopedia | editor-last= Selin | editor-first = Helaine | year = 2000 | title = Astronomy Across Cultures: The History of Non-Western Astronomy | publisher = Boston: Kluwer | ref = harv | postscript = <!--None--> | isbn = 0-7923-6363-9}} * Shukla, Kripa Shankar. ''Aryabhata: Indian Mathematician and Astronomer.'' New Delhi: Indian National Science Academy, 1976. * {{Cite document | surname1 = Thurston | given1 = H. | year = 1994 | title = Early Astronomy | url = https://archive.org/details/earlyastronomy0000thur | publisher = Springer-Verlag, New York | ref = harv | postscript = <!--None--> | isbn = 0-387-94107-X}} == ବାହାର ଆଧାର == {{commons|Aryabhata|ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ}} * [http://www.archive.org/details/The_Aryabhatiya_of_Aryabhata_Clark_1930 Eugene C. Clark's 1930 English translation] of ''The Aryabhatiya'' in various formats at the Internet Archive. * {{MacTutor Biography|id=Aryabhata_I}} * {{cite encyclopedia | editor = Thomas Hockey |display-authors=etal | last = Achar | first = Narahari | title=Āryabhaṭa I | encyclopedia = The Biographical Encyclopedia of Astronomers | publisher = Springer | year = 2007 | location = New York | page = 63 | url=http://islamsci.mcgill.ca/RASI/BEA/Aryabhata_I_BEA.htm | isbn=978-0-387-31022-0}} ([http://islamsci.mcgill.ca/RASI/BEA/Aryabhata_I_BEA.pdf PDF version]) * [http://www.cse.iitk.ac.in/~amit/story/19_aryabhata.html ''Aryabhata and Diophantus' son'', Hindustan Times Storytelling Science column, Nov 2004] * [http://www.hindu.com/2007/06/25/stories/2007062558250400.htm Aryabhata lived in Ponnani? Hindu article] * [http://www.wilbourhall.org/ Surya Siddhanta translations] <!--ଅଲଗା ଭାଷାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ--> {{Hide text|Aryabhata}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME =Aryabhata | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH = 476 | PLACE OF BIRTH = | DATE OF DEATH = 550 | PLACE OF DEATH = }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣିତଜ୍ଞ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୪୭୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୫୫୦ ମୃତ୍ୟୁ]] kjfr9co1dhus9d4uugkteud44bt2cmy 0 18196 606512 596715 2026-09-21T17:13:57Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606512 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Robert Moog}} {{Infobox person |name = ରବର୍ଟ୍ ମୂଗ୍ |image = Bob Moog3.jpg |caption = |birth_date = {{birth date|1934|5|23|df=y}} |birth_place = ନ୍ୟୁୟର୍କ୍ |death_date = {{death date and age|2005|8|21|1934|5|23|df=y}} |death_place = ଆଶେଭିଲ୍, ଉତ୍ତର କାରୋଲିନା |occupation = ବୈଦ୍ୟୁତିକ ସଂଗୀତ ବିଶେଷଜ୍ଞ, ମୂଗ୍ ସିନ୍ଥେସାଇଜର୍‌ ଉଦ୍ଭାବକ |nationality = [[ଆମେରିକା|ଆମେରିକୀୟ]] }} ରବର୍ଟ୍ ଆର୍ଥର୍ ବବ୍ ମୂଗ୍ (ମଈ ୨୩, ୧୯୩୪ - ଅଗଷ୍ଟ ୨୧, ୨୦୦୫) ମୂଗ ମ୍ୟୁଜିକ୍‌ର ସଂସ୍ଥାପକ, ବୈଦ୍ୟୁତିକ ସଂଗୀତର ଜଣେ ଅଗ୍ରଦୂତ ଓ ମୂଗ୍ ସିନ୍ଥେସାଇଜର୍ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଭାବିତ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଡିଜାଇନ୍ ଅନେକ ସିନ୍ଥେସାଇଜର୍‌ରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । == ପାଦଟୀକା == {{Reflist}} == ଆଧାର == * [[Trevor Pinch|Pinch, Trevor]] and Trocco, Frank (2002). ''Analog Days: The Invention and Impact of the Moog Synthesizer''. Cambridge, MA: Harvard University Press. hardcover: {{ISBN|0-674-00889-8}}, 2004 paperback: {{ISBN|0-674-01617-3}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == {{Refbegin}} * [http://www.bobmoog.com/ Bob Moog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100630175318/http://www.bobmoog.com/ |date=2010-06-30 }} — official website * [http://www.moogfoundation.org/ The Bob Moog Memorial Foundation for Electronic Music] * [http://www.discogs.com/artist/Robert+Moog Robert Moog] discography at [[Discogs]] * {{IMDb name|id=0600555|name=Robert Moog}} * [http://www.youtube.com/watch?v=y5HRa9nEVVU Inventor of the Synthesizer Documentary ~ Moog] at youtube * [http://www.moogmusic.com/ Moog Music] — official website * [http://moogarchives.com/ Moog Archives] illustrated history of company and products * [http://www.moogfest.net/ MoogFest] — festival celebrating Moog * [http://www.retrosound.de/ The Moog Taurus Bass Pedals, the Minimoog and the Moog Prodigy] * [http://www.analogue.org/mr/moog Pictures of Bob Moog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191020023649/http://www.analogue.org/mr/moog/ |date=2019-10-20 }} * [http://www.bluedistortion.com/samples Sound samples from the Moog Modular] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120621233901/http://www.bluedistortion.com/samples/ |date=2012-06-21 }} at BlueDistortion.com {{Refend}} ;ସାକ୍ଷାତକାର {{Refbegin}} * [http://www.redbullmusicacademy.com/lectures/bob-moog--the-soul-machine Bob Moog RBMA lecture] * [http://www.electronicmusic.com/features/interview/bobmoog.html Bob Moog Interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120309014758/http://www.electronicmusic.com/features/interview/bobmoog.html |date=2012-03-09 }} at electronicmusic.com * [http://www.synthmuseum.com/moog Article about Bob Moog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120520041907/http://www.synthmuseum.com/moog/ |date=2012-05-20 }} on SynthMuseum.com * [http://www.amazings.com/articles/article0036.html Interview with Bob Moog] on Amazing Sounds * [http://www.salon.com/people/bc/2000/04/25/moog/index.html Article about Robert Moog's career] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110805024047/http://www.salon.com/people/bc/2000/04/25/moog/index.html |date=2011-08-05 }} on Salon.com * [http://www.newscientist.com/channel/opinion/mg18524921.400 Robert Moog interview] in magazine [[New Scientist]] * [http://www.wnyc.org/shows/soundcheck/episodes/2004/06/11 Radio interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930031730/http://www.wnyc.org/shows/soundcheck/episodes/2004/06/11 |date=2007-09-30 }} with Moog from 2004 on [[WNYC]] (RealAudio) ''(Moog portion begins 30 minutes into program.)'' * [http://www.sweetwater.com/feature/moog Sweetwater Video Interview with Bob Moog] discussing his design philosophy and future of synthesis, on Sweetwater.com {{Refend}} ;ପେଟେଣ୍ଟ୍ {{Refbegin}} * [http://www.till.com/articles/moog/patents.html Descriptive list of Moog patents by J. Donald Tillman] {{Refend}} ;ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳୀ {{Refbegin}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/4696651.stm] / [http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/4173510.stm] in [[BBC News]] * [http://www.citizen-times.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20050823/NEWS01/50822035] {{Webarchive|url=https://archive.ph/20121206013740/http://www.citizen-times.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20050823/NEWS01/50822035 |date=2012-12-06 }} in [[Asheville Citizen-Times]] * [http://www.latimes.com/news/obituaries/la-me-moog23aug23,1,5675320.story] in [[Los Angeles Times]] * [http://www.nytimes.com/2005/08/23/arts/music/23moog.html] in The [[New York Times]] ''(may require free registration to access)'' * [http://www.economist.com/displaystory.cfm?story_id=4342438] in [[The Economist]] * [http://mixonline.com/bob_moog/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051030204801/http://mixonline.com/bob_moog/index.html |date=2005-10-30 }} in Mix magazine * [http://www.timesonline.co.uk/article/0,,60-1746407,00.html]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517172237/http://www.timesonline.co.uk/article/0,,60-1746407,00.html |date=2008-05-17 }} in [[The Times]] {{Refend}} ;ସମ୍ମାନ {{Refbegin}} * [http://www.caringbridge.org/visit/bobmoog Bob Moog Guestbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930131211/http://www.caringbridge.org/visit/bobmoog |date=2007-09-30 }} at CaringBridge * [http://www.nytimes.com/2005/08/23/arts/music/23synt.html Switched On and Ready To Rumble] from [[The New York Times]] * ''[http://www.discogs.com/release/781374 A Tribute To Robert Moog]'' — tribute album, entry on [[Discogs]] * [http://www.bluedistortion.com/2005/08/22/bob-moog/ We Will Miss You, Bob Moog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204153230/http://www.bluedistortion.com/2005/08/22/bob-moog/ |date=2012-02-04 }} from BlueDistortion.com {{Refend}} <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --> {{Hide text|Moog, Robert}} {{Persondata |NAME= Moog, Robert |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION= Electronic music pioneer, inventor of Moog synthesizer |DATE OF BIRTH= May 23, 1934 |PLACE OF BIRTH= [[New York City]], [[New York]] |DATE OF DEATH= August 21, 2005 |PLACE OF DEATH= [[Asheville, North Carolina]] }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୫ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭାବକ]] gsyjwarkzkces9lir1hm2i9dh9sdmyj 0 20372 606538 599993 2026-09-22T04:24:31Z InternetArchiveBot 28148 Add 3 books for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606538 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Tuberculosis}} {{Infobox disease |Name = ଯକ୍ଷ୍ମା |Image = Tuberculosis-x-ray-1.jpg |Caption = Chest [[X-ray]] of a person with advanced tuberculosis. Infection in both lungs is marked by white arrow-heads, and the formation of a cavity is marked by black arrows. |DiseasesDB = 8515 |ICD10 = {{ICD10|A|15||a|15}}–{{ICD10|A|19||a|15}} |ICD9 = {{ICD9|010}}–{{ICD9|018}} |ICDO = |OMIM = 607948 |MedlinePlus = 000077 |MedlinePlus_mult = {{MedlinePlus2|000624}} |eMedicineSubj = med |eMedicineTopic = 2324 |eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|618}} {{eMedicine2|radio|411}} |MeshID = D014376 |video1 = [[File:Or.ଉଇକିପିଡ଼ିଆ-ଭିଡିଓୱିକି-ଯକ୍ଷ୍ମା.webm|frameless|upright=1.36|ଯକ୍ଷ୍ମା ଭିଡିଓ]] }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ଯକ୍ଷ୍ମା''' ('''ଟିବି''') ଏକ [[ସଂକ୍ରମକ ରୋଗ]] ଯାହା ''[[ମାଇକୋବ୍ୟାକ୍ଟେରମ ଟ୍ୟୁବରକ୍ୟୁଲୋସିସ]]''ଦ୍ୱାରା (MTB) ହୁଏ ।<ref name=WHO2015Fact/> ଯକ୍ଷ୍ମା ସାଧାରଣତଃ [[ଫୁସଫୁସ]]କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶରୀରର ଯେ କୌଣସି ଅଙ୍ଗରେ ଏହାଦ୍ୱାରା ରୋଗ ହୋଇପାରେ ।<!-- <ref name=WHO2015Fact/> --> ଅଧିକାଂଶ ସଂକ୍ରମଣରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ହେଉ ନ ଥିବାରୁ ତାହାକୁ [[ପ୍ରଛନ୍ନ ଯକ୍ଷ୍ମା]] ଓ [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ ଲେଟେଣ୍ଟ ଟ୍ୟୁବରକୁଲୋସିସ ([[latent tuberculosis]]) କୁହାଯାଏ ।<!-- <ref name=WHO2015Fact/> --> ଏହି ପ୍ରଛନ୍ନ ଯକ୍ଷ୍ମା ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦% ସଂକ୍ରମଣ ସକ୍ରିୟ ରୋଗରେ ପରିଣତ ହୁଏ ଯାହାକୁ ଚିକିତ୍ସା ନ କଲେ ସେଥିରୁ ଅଧେ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି ।<!-- <ref name=WHO2015Fact/> --> ସକ୍ରିୟ ଫୁସଫୁସ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗରେ କ୍ରନିକ ବା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କାଶ ସ‌ହିତ ରକ୍ତ ମିଶ୍ରିତ ଖଙ୍କାର ପଡ଼େ, ଜ୍ୱର, ରାତ୍ରୀ ସ୍ୱେଦ ନିର୍ଗତ ଓ ଓଜନ ହ୍ରାସ ହୁଏ ।<ref name=WHO2015Fact/> ଓଜନ ହ୍ରାସ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ କ୍ଷୟ ରୋଗ ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref name=Cha1998>{{cite book|title=The Chambers Dictionary.|year=1998|publisher=Allied Chambers India Ltd.|location=New Delhi|isbn=978-81-86062-25-8|pages=352|url=https://books.google.com/books?id=pz2ORay2HWoC&pg=RA1-PA352|access-date=2016-04-12|archive-date=2022-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007125957/https://books.google.com/books?id=pz2ORay2HWoC&pg=RA1-PA352|url-status=bot: unknown}}</ref> ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗର ସଂକ୍ରମଣରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।<ref name=ID10>{{cite book|last=Dolin|first=[edited by] Gerald L. Mandell, John E. Bennett, Raphael|title=Mandell, Douglas, and Bennett's principles and practice of infectious diseases|year=2010|publisher=Churchill Livingstone/Elsevier|location=Philadelphia, PA|isbn=978-0-443-06839-3|pages=Chapter 250|edition=7th}}</ref> <!-- କାରଣ ଓ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ --> ଯକ୍ଷ୍ମା ଏକ [[ବାୟୁ ବାହିତ ରୋଗ|ବାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାପେ]] ଓ ଫୁସଫୁସ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗୀ କାଶିଲେ, ଛିଙ୍କିଲେ, ଛେପ ପକେଇଲେ ବା କଥା କ‌ହିଲେ ଏହାର ଜୀବାଣୁ ଦେହରୁ ବାହାରି ବାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାପିଯାଏ ।<ref name=WHO2015Fact/><ref name=CDC2012B>{{cite web|title=Basic TB Facts|url=http://www.cdc.gov/tb/topic/basics/default.htm|website=CDC|accessdate=11 February 2016|date=March 13, 2012|archive-date=6 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206032136/http://www.cdc.gov/tb/topic/basics/default.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> ପ୍ରଛନ୍ନ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗ ବ୍ୟାପେ ନାହିଁ ।<!-- <ref name=WHO2015Fact/> --> [[ଏଚଆଇଭି/ଏଆଇଡିଏସ]] ଦେହରେ ଥିଲେ ବା ଅତ୍ୟଧିକ ଦୂମ୍ରପାନ କରୁଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହେ ।<ref name=WHO2015Fact/> [[ଛାତି ଏକ୍ସ‌-ରେ]] ଓ ଦେହର ତରଳ ପଦାର୍ଥକୁ [[ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର]]ରେ ଦେଖି ବା [[ଅଣୁଜୀବ କଲଚର]] କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । <!-- <ref name=AP/> --> [[ମାଣ୍ଟୁକ୍ସ ପରୀକ୍ଷା]] ଓ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଉପରେ ପ୍ରଛନ୍ନ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିର୍ଭର କରେ ।<ref name=AP>{{cite journal |author=Konstantinos A |year=2010 |title=Testing for tuberculosis |journal=Australian Prescriber |volume=33 |issue=1 |pages=12–18 |url=http://www.australianprescriber.com/magazine/33/1/12/18/ |access-date=2016-04-12 |archive-date=2016-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160417034404/http://www.australianprescriber.com/magazine/33/1/12/18 |url-status=bot: unknown }}</ref> <!-- ପ୍ରତିଷେଧ ଓ ଚିକିତ୍ସା --> ଅଧିକ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ କେଶ୍‌ରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ସ୍କ୍ରୀନିଙ୍ଗ, ଆଶୁ ଚିହ୍ନଟ ତ‌ଥା ଚିକିତ୍ସା ଓ [[ବିସିଜି]] [[ଟିକାକରଣ]] କରାଯାଏ ।<ref>{{cite journal|last1=Hawn|first1=TR|last2=Day|first2=TA|last3=Scriba|first3=TJ|last4=Hatherill|first4=M|last5=Hanekom|first5=WA|last6=Evans|first6=TG|last7=Churchyard|first7=GJ|last8=Kublin|first8=JG|last9=Bekker|first9=LG|last10=Self|first10=SG|title=Tuberculosis vaccines and prevention of infection.|url=https://archive.org/details/sim_microbiology-and-molecular-biology-reviews_2014-12_78_4/page/650|journal=Microbiology and molecular biology reviews: MMBR|date=December 2014|volume=78|issue=4|pages=650–71|pmid=25428938|doi=10.1128/MMBR.00021-14|pmc=4248657}}</ref><ref>{{cite book|last1=Harris|first1=Randall E.|title=Epidemiology of chronic disease: global perspectives|url=https://archive.org/details/epidemiologyofch0000harr|date=2013|publisher=Jones & Bartlett Learning|location=Burlington, MA|isbn=9780763780470|page=[https://archive.org/details/epidemiologyofch0000harr/page/682 682]|ref=https://books.google.ca/books?id=KJLEIvX4wzoC&pg=PA682}}</ref><ref name=TBCon2008>{{cite book|last1=Organization|first1=World Health|title=Implementing the WHO Stop TB Strategy: a handbook for national TB control programmes|date=2008|publisher=World Health Organization|location=Geneva|isbn=9789241546676|page=179|url=https://books.google.ca/books?id=EUZXFCrlUaEC&pg=PA179}}</ref> ଘରେ, କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥାନରେ ଓ ସାମାଜିକ ମିଳନ ସ୍ଥାନରେ ସକ୍ରିୟ ରୋଗୀ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ହୁଏ ।<ref name=TBCon2008/> ଅଧିକ ସମୟ ନିମନ୍ତେ ଏକାଧିକ [[ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ]] ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।<ref name=WHO2015Fact/> [[ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ପ୍ରତିରୋଧ]] ଏକ ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ୟା ରୂପେ ଠିଆ ହେଉଛି ।<ref name=WHO2015Fact/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ରୋଗାନୁଶୀଳନ --> ପୃଥିବୀରେ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।<ref name=WHO2015Fact/> ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲୋକ ସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୧% ଲୋକଙ୍କର ନୂଆ ରୋଗ ହୁଏ ।<ref name=WHO2002>{{cite web|title=Tuberculosis|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/who104/en/print.html|work=World Health Organization|year=2002|access-date=2016-04-12|archive-date=2016-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160423054101/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/who104/en/print.html|url-status=bot: unknown}}</ref> ସନ ୨୦୧୪ରେ ୯.୬ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କର ଯକ୍ଷ୍ମା ହୋଇ ପ୍ରାୟ ୧.୫ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।<!-- <ref name=WHO2015Fact/> --> ମୋଟ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟାର ୯୫% [[ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶ]]ମାନଙ୍କରେ ହୁଏ ।<!-- <ref name=WHO2015Fact/> --> ସନ ୨୦୦୦ ପରଠାରୁ ଏହି ରୋଗୀସଂଖା ବଢ଼ିଚାଲିଛି ।<ref name=WHO2015Fact>{{cite web|title=Tuberculosis Fact sheet N°104|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs104/en/|website=WHO|accessdate=11 February 2016|date=October 2015|archive-date=14 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160214010505/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs104/en/|url-status=bot: unknown}}</ref> ଏସିଆ ଓ ଆଫ୍ରିକାର ୮୦% ଲୋକ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ୫ରୁ ୧୦% ଲୋକ ଟ୍ୟୁବରକୁଲିନ ପରୀକ୍ଷାର ପଜିଟିଭ ହୁଏ ।<ref name=Robbins>{{cite book |author=Kumar V, Abbas AK, Fausto N, Mitchell RN |year=2007 |title=Robbins Basic Pathology |url=https://archive.org/details/robbinsbasicpath0000unse_q0t1 |edition=8th |publisher=Saunders Elsevier |pages=[https://archive.org/details/robbinsbasicpath0000unse_q0t1/page/n533 516]–522 |isbn=978-1-4160-2973-1}}</ref> [[ପୁରାକାଳ]]ରୁ ମାନବଙ୍କର ଦେହରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ହେଉଥିବା ଜଣାଯାଏ ।<ref name=Lancet11>{{cite journal|last=Lawn|first=SD|author2=Zumla, AI |title=Tuberculosis|url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_july-2-8-2011_378_9785/page/57|journal=Lancet|date=2 July 2011|volume=378|issue=9785|pages=57–72|pmid=21420161|doi=10.1016/S0140-6736(10)62173-3}}</ref> ଆମ ଶରୀରର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଯୋଗୁ ଜୀବାଣୁ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ମଧ୍ୟ ମରି ଯାଆନ୍ତି । କେତେକ କାରଣ ଯେପରିକି ଏଚ.ଆଇ.ଭି ସଂକ୍ରମଣ ରୋଗ ଯୋଗୁ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି କମିଯାଇ ରୋଗ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଅଧୁନା ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗର ଅଧିକ ସଂକ୍ରମଣର ଏହା ଏକ ପ୍ରଧାନ, ଉଲ୍ଲେଖ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଚିନ୍ତା ଉଦ୍ରେକକାରୀ କାରଣ । == ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ == [[File:Tuberculosis symptoms.svg|thumb|upright=1.5|The main symptoms of variants and stages of tuberculosis are given,<ref>{{cite web|url=http://www.emedicinehealth.com/tuberculosis/page3_em.htm|title=Tuberculosis Symptoms|publisher=[[eMedicine]]Health|author=Schiffman G|date=15 January 2009|access-date=12 April 2016|archive-date=16 May 2009|archive-url=web.archive.org/web/20090516075020/http://www.emedicinehealth.com/tuberculosis/page3_em.htm|url-status=live}}</ref> with many symptoms overlapping with other variants, while others are more (but not entirely) specific for certain variants. Multiple variants may be present simultaneously.]] ଶରୀରର ଯେ କୌଣସି ଅଂଶକୁ ଯକ୍ଷ୍ମା ସଂକ୍ରମିତ କରିପାରେ କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଏହା ଫୁସଫୁସକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ ଯାହାକୁ ଫୁସଫୁସିୟ ଯକ୍ଷ୍ମା କୁହାଯାଏ ।<ref name=ID10/> ଫୁସଫୁସ ବାହାର ଅଙ୍ଗର ସଂକ୍ରମଣକୁ ବହିଃଫୁସଫୁସିୟ ଯକ୍ଷ୍ମା କୁହାଯାଏ ।<ref name=ID10/> ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି ସଂକ୍ରମିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୩୦% ଲୋକ ଯକ୍ଷ୍ମାର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ସଂକ୍ରମିତ ନ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମାତ୍ର ୫ରୁ ୧୦% ଲୋକ ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି । ଯେ କୌଣସି ଅଙ୍ଗରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ହୋଇପାରେ କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ ହେଲା ଫୁସଫୁସ । ଫୁସଫୁସ ଯକ୍ଷ୍ମା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ହୁଏ ବା ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗର ସଂକ୍ରମଣ ସଙ୍ଗେ ମିଶିକରି ହୁଏ । ରୋଗର ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ [[ଜ୍ୱର]], [[ରାତ୍ରୀକାଳିନ ଝାଳ ବୁହା]], ଶୀତୁଆ ଲାଗିବା, [[ଓଜନ ହ୍ରାସ]], ଦୁର୍ବଳ ଲାଗେ ।<ref name=ID10/> ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଙ୍ଗୁଠି ଅଗରେ [[ନ‌ଖ କ୍ଳବିଙ୍ଗ]](Clubbing) ହୋଇପାରେ ।<ref name=Pet2005/> === ଫୁସଫୁସିୟ (Pulmonary) === ଯକ୍ଷ୍ମା ସକ୍ରିୟ ହେଲେ ୯୦% କ୍ଷେତ୍ରରେ ଫୁସଫୁସକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ ।<ref name=Lancet11/><ref>{{cite book|last=Behera|first=D.|title=Textbook of Pulmonary Medicine|year=2010|publisher=Jaypee Brothers Medical Publishers|location=New Delhi|isbn=978-81-8448-749-7|pages=457|url=https://books.google.com/books?id=0TbJjd9eTp0C&pg=PA457|edition=2nd}}{{Dead link|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କଫ ସହ କାଶ ହୁଏ ।<!-- <ref name=Lancet11/> --> ପ୍ରାୟ ୨୫% ଲୋକଙ୍କର କିଛି ଲକ୍ଷଣ ବାହାରେ ନାହିଁ (ଲକ୍ଷଣହୀନ) ।<ref name=Lancet11/> ବେଳେ ବେଳେ କଫ ସହ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର ରକ୍ତ ପଡେ । ବେଳେବେଳେ କଫରେ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର ରକ୍ତ ପଡ଼େ ଓ ଅତି ଅସାଧାରଣ କେଶ୍‌ରେ ଫୁସଫୁସ ଧମନୀ କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ କିମ୍ବା [[ରାସମୁସେନ ଆନିଉରିଜ୍ମ]] ହେବା ଫଳରେ ପ୍ରଚୁର ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୁଏ ।<ref name=ID10/><ref>{{cite journal|last1=Halezeroğlu|first1=S|last2=Okur|first2=E|title=Thoracic surgery for haemoptysis in the context of tuberculosis: what is the best management approach?|journal=Journal of Thoracic Disease|date=March 2014|volume=6|issue=3|pages=182–5|pmid=24624281|doi=10.3978/j.issn.2072-1439.2013.12.25}}</ref> ଯକ୍ଷ୍ମା କ୍ରନିକ ହୋଇଗଲେ ଫୁସଫୁସର ଉପର ଲୋବରେ ପ୍ରଭୁତ ସ୍କାର ହୁଏ । <!-- <ref name=ID10/> --> ଫୁସଫୁସର ଉପର ଅଂଶ ନିମ୍ନ ଅଂଶ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସଂକ୍ରମିତ ହୁଏ ।<ref name=ID10/> ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟର କାରଣ ଜଣା ପଡ଼ିନାହିଁ ।<ref name="Robbins" /> ଉପର ଅଂଶରେ ଅଧିକ ବାୟୁ ପ୍ରବାହ<ref name="Robbins" /> ଓ ସ୍ୱଳ୍ପ ଲସିକା ନିଷ୍କାସନ(Lymph drainage) ଯୋଗୁ ଘଟି ଥାଇପାରେ<ref name=ID10/> । <br /> === ବହିଃଫୁସଫୁସିୟ (Extrapulmonary) === ସକ୍ରିୟ (Active)ଯକ୍ଷ୍ମା ମଧ୍ୟରୁ ୧୫ରୁ ୨୦% ଫୁସଫୁସ ବାହାରକୁ ବ୍ୟାପିଯିବା ଫଳରେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଯକ୍ଷ୍ମା ହୁଏ ।<ref>{{cite book|last=Jindal|first=editor-in-chief SK|title=Textbook of Pulmonary and Critical Care Medicine|publisher=Jaypee Brothers Medical Publishers|location=New Delhi|isbn=978-93-5025-073-0|pages=549|url=https://books.google.com/books?id=EvGTw3wn-zEC&pg=PA549|year=2011}}</ref> ସମୂହ ଭାବରେ ଏପରି ସମସ୍ତ ରୋଗ ଗୁଡିକୁ ବହିଃଫୁସଫୁସିୟ ଦଳରେ (Group) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ ।<ref name=Extra2005>{{cite journal|pmid=16300038|year=2005|author=Golden MP, Vikram HR|title=Extrapulmonary tuberculosis: an overview|url=https://archive.org/details/sim_american-family-physician_2005-11-01_72_9/page/1761|volume=72|issue=9|pages=1761–8|journal=American Family Physician }}</ref> ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ ଅସାମର୍ଥ୍ୟ ଥିବା ଲୋକ ଓ ଯୁବପିଲାମାନଙ୍କଠାରେ(Young children) ଏହି ପ୍ରକାର ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ ।ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି. ସଂକ୍ରମିତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶତକଡା ୫୦% ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ ।<ref name=Extra2005/> ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବହିଃଫୁସଫୁସିୟ ରୋଗ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ଲୁରା (Tubercular pleuritis), କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁ ମଣ୍ଡଳ (Central nervous system), ଲସିକା ମଣ୍ଡଳ (Lymphatic system), ମୂତ୍ର ଜନନାଙ୍ଗ (Uro-genital) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଓ ମେରୁ ଅସ୍ଥି-ଗଣ୍ଠି ମଣ୍ଡଳ ଯକ୍ଷ୍ମା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଅସ୍ଥି ସଂକ୍ରମିତ ହେଲେ ''ହାଡ଼ ଯକ୍ଷ୍ମା'' ନାମ ଦିଆଯାଏ<ref>{{cite book|last=Kabra|first=[edited by] Vimlesh Seth, S.K.|title=Essentials of tuberculosis in children|year=2006|publisher=Jaypee Bros. Medical Publishers|location=New Delhi|isbn=978-81-8061-709-6|pages=249|url=https://books.google.com/books?id=HkH0YbyBHDQC&pg=PA249|edition=3rd}}{{Dead link|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଯାହା ଏକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ଥି-ମଜ୍ଜା ପ୍ରଦାହ (osteomylitis)<ref name="Robbins" /> । ବେଳେ ବେଳେ ଯକ୍ଷ୍ମା ପୂଜ ଚର୍ମ ଭେଦ କରି ବାହାରକୁ ବାହାରି ଯକ୍ଷ୍ମା ଘାଆ ବା ଅଲସର ହୋଇଯାଏ ।<ref>{{cite book|title=Manual of Surgery|url=https://archive.org/details/manualofsurgery0000thom|year=2008|publisher=Kaplan Publishing|isbn=9781427797995|pages=[https://archive.org/details/manualofsurgery0000thom/page/75 75]}}</ref> । ମିଲିଆରି ଯକ୍ଷ୍ମା(Miliary tuberculosis)ଏହି ଦଳ ବା ମଣ୍ଡଳର ଗୋଟିଏ ଅତି ସାଂଘାତିକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗରେ ଯକ୍ଷ୍ମା କ୍ଷତ ଦେଖାଯାଏ । <br /> == କାରଣ == === ମାଇକୋବାକ୍ଟେରିଆ === [[File:Mycobacterium tuberculosis.jpg|thumb|[[Scanning electron micrograph]] of ''M. tuberculosis'']] ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗ ଗୋଟିଏ ବାୟୁଜୀବୀ, ଅଣଚଳନଶୀଳ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଜୀବାଣୁ ବା (ବ୍ୟାସିଲସ୍)ଦ୍ୱାରା ସଂଘଟିତ ହୁଏ ।<ref name=ID10/> ଏହି ଜୀବାଣୁ ଦେହରେ ଥିବା ଚର୍ବି ଜାତୀୟ ପଦାର୍ଥ ଯୋଗୁ ଏହାର ଅନନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।<ref>{{cite book |author=Southwick F |title=Infectious Diseases: A Clinical Short Course, 2nd ed. |url=https://archive.org/details/infectiousdiseas0000unse_b4m2 |publisher=McGraw-Hill Medical Publishing Division |date=10 December 2007 |pages=[https://archive.org/details/infectiousdiseas0000unse_b4m2/page/104 104], 313–4 |chapter=Chapter 4: Pulmonary Infections |isbn=0-07-147722-5}}</ref> ଅନ୍ୟ ଜୀବାଣୁ ଅଧ ଘଣ୍ଟାରୁ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଘଟିତ ହେଲାବେଳେ ଏହି ଜୀବାଣୁ ଏଥି ନିମିତ୍ତ ୧୬ରୁ ୨୦ ଘଣ୍ଟା ସମୟ ନିଏ ।<ref>{{cite book|last=Jindal|first=editor-in-chief SK|title=Textbook of Pulmonary and Critical Care Medicine|publisher=Jaypee Brothers Medical Publishers|location=New Delhi|isbn=978-93-5025-073-0|pages=525|url=https://books.google.com/books?id=rAT1bdnDakAC&pg=PA525|year=2011}}</ref> ଏହାର ଦୁଇଟି ଚର୍ବିଳ(Lipid)ବାହ୍ୟ ସ୍ତର ଥାଏ ।<ref name=Niederweis2010>{{cite journal |author=Niederweis M, Danilchanka O, Huff J, Hoffmann C, Engelhardt H |title=Mycobacterial outer membranes: in search of proteins |journal=Trends in Microbiology |volume=18 |issue=3 |pages=109–16 |date=March 2010 |pmid=20060722 |pmc=2931330 |doi=10.1016/j.tim.2009.12.005 }}</ref> ବାହାର ସ୍ତରରେ ଲିପିଡ ଓ ମାଇକୋଲିକ୍ ଅମ୍ଳ ଥିବା ଯୋଗୁ ଏହା [[ଗ୍ରାମ୍ ସ୍ଟେନ୍]] ନିଏ ନାହିଁ ବା ଅତି ସ୍ୱଳ୍ପ ସ୍ଟେନ ନିଏ ।<ref name=Madison_2001>{{cite journal |author=Madison B |title=Application of stains in clinical microbiology |journal=Biotechnic & Histochemistry |volume=76 |issue=3 |pages=119–25 |year=2001 |pmid=11475314 |doi=10.1080/714028138}}</ref> ଦୁର୍ବଳ ଜୀବାଣୁ ନାଶକାରୀ ଔଷଧ ପ୍ରୟୋଗରେ ଓ ଶୁଷ୍କ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଜୀବାଣୁ ସପ୍ତାହ ସପ୍ତାହ ଧରି ବଞ୍ଚି ରହି ପାରେ । ଏହି ଜୀବାଣୁ ଗୋଟିଏ ଶରୀର ପାଇଲେ ତା ମଧ୍ୟରେ ବଢେ, ବାହାରେ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପରୀକ୍ଷାଗାରରେ ପୋଷଣ କରି ଏହାକୁ ବଢାଯାଇ ପାରେ ।<ref name=Parish_1999>{{cite journal |author=Parish T., Stoker N. |title=Mycobacteria: bugs and bugbears (two steps forward and one step back) |journal=Molecular Biotechnology |volume=13 |issue=3 |pages=191–200 |year=1999| pmid=10934532 |doi = 10.1385/MB:13:3:191}}</ref> ଉତ୍ତକ ବିଜ୍ଞାନ(Histology) ଅନୁଯାୟୀ ଜୀବାଣୁକୁ ରଙ୍ଗ(Stain)କରାଗଲେ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରରେ ଦେଖି ହୁଏ । ରୋଗୀର [[କଫ]]ରେ ଥିବା [[ଶ୍ଳେଷ୍ମା]]କୁ ସ୍ଟେନ କରି ସାଧାରଣ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ୟନ୍ତ୍ରରେ ଜୀବାଣୁକୁ ଦେଖି ହୁଏ ଓ ଚିହ୍ନି ହୁଏ । ସ୍ଟେନ କଲା ବେଳେ ଅମ୍ଳ ପ୍ରୟୋଗ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ରଙ୍ଗ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରହେ, ଏଣୁ ଏହାକୁ ଏସିଡ ଫାଷ୍ଟ ଦଣ୍ଡାଣୁ ବା ବ୍ୟାସିଲସ୍ କୁହାଯାଏ ।<ref name=Robbins/><ref name="Madison_2001"/> ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ଏସିଡଫାସ୍ଟ ସ୍ଟେନର ନାମ [[ଜିଲ-ନିଲସନ୍ ସ୍ଟେନ୍]] ।<ref name=Stain2000>{{cite book |title=Medical Laboratory Science: Theory and Practice |publisher=Tata McGraw-Hill |location=New Delhi |year=2000 |pages=473 |isbn=0-07-463223-X |url=https://books.google.com/books?id=lciNs3VQPLoC&pg=PA473}}</ref> (Ziehl Neelsen)ପଦ୍ଧତିଦ୍ୱାରା ସ୍ଟେନ କଲେ ନୀଳ ପୃଷ୍ଠ ଭୁମି ଉପରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ଜୀବାଣୁ ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ ।<ref>{{cite web|title=Acid-Fast Stain Protocols|url=http://www.microbelibrary.org/component/resource/laboratory-test/2870-acid-fast-stain-protocols|accessdate=26 March 2016|date=21 August 2013|archive-date=1 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111001132818/http://www.microbelibrary.org/component/resource/laboratory-test/2870-acid-fast-stain-protocols|url-status=dead}}</ref> ଅରାମିନ୍ ରୋଡାମିନ୍ ସ୍ଟେନ୍<ref name=Kommareddi_1984>{{cite journal|author=Kommareddi S., Abramowsky C., Swinehart G., Hrabak L.|title=Nontuberculous mycobacterial infections: comparison of the fluorescent auramine-O and Ziehl-Neelsen techniques in tissue diagnosis|url=https://archive.org/details/sim_human-pathology_1984-11_15_11/page/1085|journal=Human Pathology|volume=15|issue=11|pages=1085–1089|year=1984|pmid=6208117|doi=10.1016/S0046-8177(84)80253-1}}</ref> [[auramine-rhodamine stain]] ଓ [[ଫ୍ଲୋରିସେନ୍ସ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର]] [[Fluorescence microscope|fluorescence microscopy]]<ref>{{cite book|last1=van Lettow|first1=Monique|last2=Whalen|first2=Christopher|title=Nutrition and health in developing countries|year=2008|publisher=Humana Press|location=Totowa, N.J. (Richard D. Semba and Martin W. Bloem, eds.)|isbn=978-1-934115-24-4|pages=291|url=https://books.google.com/books?id=RhH6uSQy7a4C&pg=PA291|edition=2nd}}</ref> ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । କରି ଫ୍ଲୋରିସେନ୍ସ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରରେ (followed by fluorescence microscopy) ଦେଖା ଯାଇପାରେ । ମାଇକୋବାକ୍ଟେରିଅମ ପୁଞ୍ଜରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଜୀବାଣୁମାନଙ୍କର ନାମ [[ଏମ୍ ବୋଭିସ୍]](M. bovis), [[ଏମ୍ ଆଫ୍ରିକାନମ୍]](M. africanum) [[ଏମ୍ କାନେଟ୍ଟି]] (M.canetti) ଓ [[ଏମ୍ ମାଇକ୍ରୋଟି(M. microti]] ।<ref>{{cite journal |author=van Soolingen D. |title=A novel pathogenic taxon of the Mycobacterium tuberculosis complex, Canetti: characterization of an exceptional isolate from Africa |journal=International Journal of Systematic Bacteriology |volume=47 |issue=4 |pages=1236–45 |year=1997 |pmid=9336935 |doi=10.1099/00207713-47-4-1236 |name-list-format=vanc |display-authors=1 |last2=Hoogenboezem |first2=T. |last3=De Haas |first3=P.E.W.|last4=Hermans |first4=P.W.M. |last5=Koedam |first5=M.A. |last6=Teppema |first6=K.S. |last7=Brennan |first7=P.J.|last8=Besra |first8=G.S.|last9=Portaels |first9=F.}}</ref> ଏମ ଆଫ୍ରିକାନମ୍ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଆଫ୍ରିକାର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହା ଯୋଗୁ ଯକ୍ଷ୍ମା ହେବା ଦେଖାଯାଏ ।<ref>{{cite journal |author=Niemann S. |title=Mycobacterium africanum Subtype II Is Associated with Two Distinct Genotypes and Is a Major Cause of Human Tuberculosis in Kampala, Uganda |journal=Journal of Clinical Microbiology |volume=40 |issue=9 |pages=3398–405 |year=2002 |pmid=12202584 |pmc=130701 |doi=10.1128/JCM.40.9.3398-3405.2002 |name-list-format=vanc |display-authors=1 |last2=Rusch-Gerdes |first2=S.|last3=Joloba |first3=M.L.|last4=Whalen |first4=C.C.|last5=Guwatudde |first5=D.|last6=Ellner |first6=J.J.|last7=Eisenach |first7=K.|last8=Fumokong |first8=N. |last9=Johnson |first9=J.L.}}</ref><ref>{{cite journal |author=Niobe-Eyangoh S.N.|title=Genetic Biodiversity of Mycobacterium tuberculosis Complex Strains from Patients with Pulmonary Tuberculosis in Cameroon |journal=Journal of Clinical Microbiology |volume=41 |issue=6 |pages=2547–53 |year=2003 |pmid=12791879 |pmc=156567 |doi=10.1128/JCM.41.6.2547-2553.2003 |name-list-format=vanc |display-authors=1 |last2=Kuaban |first2=C. |last3=Sorlin |first3=P. |last4=Cunin |first4=P. |last5=Thonnon |first5=J. |last6=Sola |first6=C. |last7=Rastogi |first7=N. |last8=Vincent |first8=V. |last9=Gutierrez |first9=M.C.}}</ref> ଏମ୍ କାର୍ନେଟି ଆଫ୍ରିକାର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯାଏ, ଅନ୍ୟତ୍ର କ୍ୱଚିତ ଦେଖଯାଏ ।<ref>{{cite book|last=Acton|first=Q. Ashton|title=Mycobacterium Infections: New Insights for the Healthcare Professional|year=2011|publisher=ScholarlyEditions|isbn=978-1-4649-0122-5|pages=1968|url=https://books.google.com/books?id=g2iFfV6uEuAC&pg=PA1968|access-date=2016-04-13|archive-date=2023-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114085511/https://books.google.com/books?id=g2iFfV6uEuAC&pg=PA1968|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{cite journal|last=Pfyffer|first=GE|author2=Auckenthaler, R |author3=van Embden, JD|author4=van Soolingen, D|title=Mycobacterium canettii, the smooth variant of M. tuberculosis, isolated from a Swiss patient exposed in Africa|journal=Emerging Infectious Diseases|date=Oct–Dec 1998|volume=4|issue=4|pages=631–4|pmid=9866740|pmc=2640258|doi=10.3201/eid0404.980414}}</ref> ଠିକ ସେହିଭଳି ଏମ୍ ମାଇକ୍ରୋଟି କ୍ୱଚିତ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବିହୀନ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ହେଉ ଥିବାରୁ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ହିସାବ ଠିକ ନ ହୋଇପାରେ ।<ref>{{cite journal|last=Panteix|first=G|author2=Gutierrez, MC |author3=Boschiroli, ML |author4=Rouviere, M |author5=Plaidy, A |author6=Pressac, D |author7=Porcheret, H |author8=Chyderiotis, G |author9=Ponsada, M |author10=Van Oortegem, K |author11=Salloum, S |author12=Cabuzel, S |author13=Bañuls, AL |author14=Van de Perre, P |author15=Godreuil, S |title=Pulmonary tuberculosis due to Mycobacterium microti: a study of six recent cases in France|journal=Journal of Medical Microbiology|date=August 2010|volume=59|issue=Pt 8|pages=984–9|pmid=20488936|doi=10.1099/jmm.0.019372-0}}</ref> ଏମ ବୋଭିସ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ବହୁତ ଦେଖା ଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଦୁଗ୍ଧର ପାଶ୍ଚୁରାଇଜେସନ ପରେ ଏହାର ପ୍ରଦୁର୍ଭାବ ଅସମ୍ଭବ ଭାବେ କମି ଯାଇଛି ।<ref name=Robbins/><ref>{{cite journal |author=Thoen C, Lobue P, de Kantor I |title=The importance of ''Mycobacterium bovis'' as a zoonosis |journal=Veterinary Microbiology |volume=112 |issue=2–4 |pages=339–45 |year=2006 |pmid=16387455 |doi=10.1016/j.vetmic.2005.11.047}}</ref> <br /> ଏମ ଆଭିଅମ୍ ଓ ଏମ୍ କାନ୍ସାସି ଜୀବାଣୁଦ୍ୱୟ ଫୁସଫୁସ ଆକ୍ରମଣ କରେ କିନ୍ତୁ ଏହା ଯକ୍ଷ୍ମା ନୁହେଁ । <br /> === '''ସଙ୍କଟ କାରକ''' === ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ କାରକ ଯକ୍ଷ୍ମା ନିମନ୍ତେ ସମ୍ବେଦଣଶୀଳ ହୁଅନ୍ତି । ସର୍ବାଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଥିବା କାରକ ହେଉଛି ଏଚ.ଆଇ.ଭି, ସମୁଦାୟ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗୀଙ୍କର ୧୩ % ଏଚ.ଆଇ.ଭି ଆକ୍ରାନ୍ତ ଥାଆନ୍ତି ।<ref name=WHO2011>{{cite web|title=The sixteenth global report on tuberculosis|author=World Health Organization|url=http://www.who.int/tb/publications/global_report/2011/gtbr11_executive_summary.pdf|year=2011|access-date=2016-04-13|archive-date=2013-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130203093718/http://www.who.int/tb/publications/global_report/2011/gtbr11_executive_summary.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> ସବ‌-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକା ଇଲାକାରେ ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି ବହୁଳ ଭାବରେ ଦେଖା ଯାଉଥିବାରୁ ଯକ୍ଷ୍ମା ଆଶଙ୍କା ପ୍ରବଳ ଥଏ ।<ref>{{cite web|author=World Health Organization|url=http://www.who.int/tb/publications/global_report/en/index.html|title=Global tuberculosis control–surveillance, planning, financing WHO Report 2006|accessdate=13 October 2006|archive-date=6 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061006072905/http://www.who.int/tb/publications/global_report/en/index.html|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{cite journal|last=Chaisson|first=RE|author2=Martinson, NA |title=Tuberculosis in Africa—combating an HIV-driven crisis|url=https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_2008-03-13_358_11/page/1089|journal=The New England Journal of Medicine|date=13 March 2008|volume=358|issue=11|pages=1089–92|pmid=18337598|doi=10.1056/NEJMp0800809}}</ref> ଏଚଆଇଭି ନ ଥାଇ ଯକ୍ଷ୍ମା ସଂକ୍ରମଣ ଥିଲେ ପ୍ରାୟ ୫-୧୦% ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ‌କାଳରେ ରୋଗ ସକ୍ରିୟ ହୁଏ ।<ref name=Pet2005>{{cite book|last1=Gibson|first1=Peter G. (ed.)|last2=Abramson|first2=Michael (ed.)|last3=Wood-Baker|first3=Richard (ed.)|last4=Volmink|first4=Jimmy (ed.)|last5=Hensley|first5=Michael (ed.)|last6=Costabel|first6=Ulrich (ed.)|title=Evidence-Based Respiratory Medicine|date=2005|publisher=BMJ Books|isbn=978-0-7279-1605-1|page=321|edition=1st|url=http://www.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-072791605X.html|access-date=2016-04-13|archive-date=2016-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160711202753/http://www.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-072791605X.html|url-status=bot: unknown}}</ref> ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଏଚଆଇଭି ଥାଇ ସଂକ୍ରମଣ ହେଲେ ପ୍ରାୟ ୩୦% ଲୋକଙ୍କର ସକ୍ରିୟ ଯକ୍ଷ୍ମା ବାହାରେ ।<ref name=Pet2005/> ଅଳ୍ପ ଜାଗାରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ଆବାସ, ପୁଷ୍ଟି ହୀନତା ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟହିଁ ଯକ୍ଷ୍ମାର ସ୍ରଷ୍ଟା; ସେଥି ନିମନ୍ତେ ଏହାକୁ [[ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ରୋଗ]] ନାମ ଦିଆଯାଇଛି ।<ref name=Lancet11/> ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବଳ ଆଶଙ୍କାଗ୍ରସ୍ତ ଅବସ୍ଥା: - ନିଷିଦ୍ଧ ଔଷଧ ସେବନ, ଜେଲ ଓ ଗୃହହୀନମାନଙ୍କର ଆବାସସ୍ଥଳିରେ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକ ତଥା ସେମାନଙ୍କ ପିଲାମାନେ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁବିଧା ନ ଥିବା ସ୍ଥାନର ଲୋକ, ସଂଖ୍ୟା ଲଘୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଓ ଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ସେବା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ।<ref name=Griffith_1996>{{cite journal | author=Griffith D, Kerr C | title=Tuberculosis: disease of the past, disease of the present | journal=Journal of Perianesthesia Nursing | volume=11 | issue=4 | pages=240–5 | year=1996 | pmid=8964016 | doi=10.1016/S1089-9472(96)80023-2 }}</ref> କ୍ରନିକ ଫୁସଫୁସ ରୋଗ ଏହାର ଆଉ ଗୋଟିଏ ସଙ୍କଟପ୍ରଦ ଅବସ୍ଥା । [[ସିଲିକୋସିସ]] ରୋଗ ଏହି ସଙ୍କଟକୁ ୩୦ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି କରିଦିଏ ।<ref name=table3>{{cite journal |title=Targeted tuberculin testing and treatment of latent tuberculosis infection. American Thoracic Society |journal=MMWR. Recommendations and Reports |volume=49 |issue=RR–6 |pages=1–51 |date=June 2000 |pmid=10881762 |url=http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/rr4906a1.htm |author1=ATS/CDC Statement Committee on Latent Tuberculosis Infection |access-date=2016-04-13 |archive-date=2016-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160402143347/http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/rr4906a1.htm#tab3 |url-status=bot: unknown }}</ref> ସିଗାରେଟ ନ ଖାଇବା ଲୋକଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଖାଇବା ଲୋକଙ୍କର ଦୁଇ ଗୁଣ ଅଧିକ ଆଶଙ୍କା ଥଏ ।<ref>{{cite journal|last=van Zyl Smit|first=RN|author2=Pai, M |author3=Yew, WW |author4=Leung, CC |author5=Zumla, A |author6=Bateman, ED |author7=Dheda, K |title=Global lung health: the colliding epidemics of tuberculosis, tobacco smoking, HIV and COPD| journal=European Respiratory Journal |date=January 2010|volume=35|issue=1|pages=27–33|pmid=20044459|quote=These analyses indicate that smokers are almost twice as likely to be infected with TB and to progress to active disease (RR of about 1.5 for latent TB infection (LTBI) and RR of ∼2.0 for TB disease). Smokers are also twice as likely to die from TB (RR of about 2.0 for TB mortality), but data are difficult to interpret because of heterogeneity in the results across studies.|doi=10.1183/09031936.00072909}}</ref> ମଦ୍ୟପାନ ବା [[ଆଲକୋହୋଲିଜ୍ମ]]<ref name=Lancet11/> ଓ [[ଡାଏବେଟିସ ମେଲିଟସ]] ଏହାର ସଙ୍କଟ ୩ ଗୁଣ ବଢ଼ାଏ ।<ref>{{cite journal|last=Restrepo|first=BI|title=Convergence of the tuberculosis and diabetes epidemics: renewal of old acquaintances|journal=Clinical Infectious Diseases |date=15 August 2007|volume=45|issue=4|pages=436–8|pmid=17638190|doi=10.1086/519939|pmc=2900315}}</ref> ସ୍ଟିରଏଡ ସେବନଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ଦେଶରେ ଆଶଙ୍କା ବହୁତ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=Lancet11/> ଏହା ବ୍ୟତିତ [[ଜେନେଟିକ]]ର କିଛି ଯୋଗ ସୂତ୍ର ଥାଇ ପାରେ ।<ref>{{cite journal|last=Möller|first=M|author2=Hoal, EG |title=Current findings, challenges and novel approaches in human genetic susceptibility to tuberculosis|url=https://archive.org/details/sim_tuberculosis_2010-03_90_2/page/71|journal=Tuberculosis |date=March 2010|volume=90|issue=2|pages=71–83|pmid=20206579|doi=10.1016/j.tube.2010.02.002}}</ref> === '''ସଙ୍କଟ କାରକ''' === ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ କାରକ ଯକ୍ଷ୍ମା ନିମନ୍ତେ ସମ୍ବେଦଣଶୀଳ ହୁଅନ୍ତି । ସର୍ବାଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଥିବା କାରକ ହେଉଛି ଏଚ.ଆଇ.ଭି, ସମୁଦାୟ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗୀଙ୍କର ୧୩ % ଏଚ.ଆଇ.ଭି ଆକ୍ରାନ୍ତ ଥାଆନ୍ତି ।<ref name=WHO2011/> ସବ‌-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକା ଇଲାକାରେ ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି ବହୁଳ ଭାବରେ ଦେଖା ଯାଉଥିବାରୁ ଯକ୍ଷ୍ମା ଆଶଙ୍କା ପ୍ରବଳ ଥଏ ।<ref>{{cite web|author=World Health Organization|url=http://www.who.int/tb/publications/global_report/en/index.html|title=Global tuberculosis control–surveillance, planning, financing WHO Report 2006|accessdate=13 October 2006|archive-date=6 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061006072905/http://www.who.int/tb/publications/global_report/en/index.html|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{cite journal|last=Chaisson|first=RE|author2=Martinson, NA |title=Tuberculosis in Africa—combating an HIV-driven crisis|url=https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_2008-03-13_358_11/page/1089|journal=The New England Journal of Medicine|date=13 March 2008|volume=358|issue=11|pages=1089–92|pmid=18337598|doi=10.1056/NEJMp0800809}}</ref> ଏଚଆଇଭି ନ ଥାଇ ଯକ୍ଷ୍ମା ସଂକ୍ରମଣ ଥିଲେ ପ୍ରାୟ ୫-୧୦% ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ‌କାଳରେ ରୋଗ ସକ୍ରିୟ ହୁଏ ।<ref name=Pet2005/> ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଏଚଆଇଭି ଥାଇ ସଂକ୍ରମଣ ହେଲେ ପ୍ରାୟ ୩୦% ଲୋକଙ୍କର ସକ୍ରିୟ ଯକ୍ଷ୍ମା ବାହାରେ ।<ref name=Pet2005/> ଅଳ୍ପ ଜାଗାରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ଆବାସ, ପୁଷ୍ଟି ହୀନତା ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟହିଁ ଯକ୍ଷ୍ମାର ସ୍ରଷ୍ଟା; ସେଥି ନିମନ୍ତେ ଏହାକୁ [[ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ରୋଗ]] ନାମ ଦିଆଯାଇଛି ।<ref name=Lancet11/> ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବଳ ଆଶଙ୍କାଗ୍ରସ୍ତ ଅବସ୍ଥା: - ନିଷିଦ୍ଧ ଔଷଧ ସେବନ, ଜେଲ ଓ ଗୃହହୀନମାନଙ୍କର ଆବାସସ୍ଥଳିରେ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକ ତଥା ସେମାନଙ୍କ ପିଲାମାନେ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁବିଧା ନ ଥିବା ସ୍ଥାନର ଲୋକ, ସଂଖ୍ୟା ଲଘୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଓ ଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ସେବା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ।<ref name=Griffith_1996/> କ୍ରନିକ ଫୁସଫୁସ ରୋଗ ଏହାର ଆଉ ଗୋଟିଏ ସଙ୍କଟପ୍ରଦ ଅବସ୍ଥା । [[ସିଲିକୋସିସ]] ରୋଗ ଏହି ସଙ୍କଟକୁ ୩୦ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି କରିଦିଏ ।<ref name=table3/> ସିଗାରେଟ ନ ଖାଇବା ଲୋକଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଖାଇବା ଲୋକଙ୍କର ଦୁଇ ଗୁଣ ଅଧିକ ଆଶଙ୍କା ଥଏ ।<ref>{{cite journal|last=van Zyl Smit|first=RN|author2=Pai, M |author3=Yew, WW |author4=Leung, CC |author5=Zumla, A |author6=Bateman, ED |author7=Dheda, K |title=Global lung health: the colliding epidemics of tuberculosis, tobacco smoking, HIV and COPD| journal=European Respiratory Journal |date=January 2010|volume=35|issue=1|pages=27–33|pmid=20044459|quote=These analyses indicate that smokers are almost twice as likely to be infected with TB and to progress to active disease (RR of about 1.5 for latent TB infection (LTBI) and RR of ∼2.0 for TB disease). Smokers are also twice as likely to die from TB (RR of about 2.0 for TB mortality), but data are difficult to interpret because of heterogeneity in the results across studies.|doi=10.1183/09031936.00072909}}</ref> ମଦ୍ୟପାନ ବା ଆଲକୋହୋଲିଜ୍ମ<ref name=Lancet11/> ଓ ଡାଏବେଟିସ ମେଲିଟସ ଏହାର ସଙ୍କଟ ୩ ଗୁଣ ବଢ଼ାଏ ।<ref>{{cite journal|last=Restrepo|first=BI|title=Convergence of the tuberculosis and diabetes epidemics: renewal of old acquaintances|journal=Clinical Infectious Diseases |date=15 August 2007|volume=45|issue=4|pages=436–8|pmid=17638190|doi=10.1086/519939|pmc=2900315}}</ref> ସ୍ଟିରଏଡ ସେବନଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ଦେଶରେ ଆଶଙ୍କା ବହୁତ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=Lancet11/> ଏହା ବ୍ୟତିତ ଜେନେଟିକର କିଛି ଯୋଗ ସୂତ୍ର ଥାଇ ପାରେ,<ref>{{cite journal|last=Möller|first=M|author2=Hoal, EG |title=Current findings, challenges and novel approaches in human genetic susceptibility to tuberculosis|url=https://archive.org/details/sim_tuberculosis_2010-03_90_2/page/71|journal=Tuberculosis |date=March 2010|volume=90|issue=2|pages=71–83|pmid=20206579|doi=10.1016/j.tube.2010.02.002}}</ref> କିନ୍ତୁ ମୋଟାମୋଟି ଏହାର ପ୍ରଧାନ୍ୟ ପ୍ରଣିଧାନ ହୋଇନାହିଁ ।<ref name=Lancet11/><br /> == ପ୍ରକ୍ରିୟା == '''ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା'''<br /> କାଶିଲା ଛିଙ୍କିଲା ବେଳେ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗୀ ଶରୀରରୁ ଅସଂଖ୍ୟ ୦.୫ରୁ ୫.୦ µm ବିଶିଷ୍ଟ ଶ୍ଳେଷ୍ମା କଣା ବାହାରି ବାୟୁରେ ଉଡି ବୁଲନ୍ତି । ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ ନିମନ୍ତେ ମାତ୍ର ୧୦ଟି ଜିବାଣୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଥିବାରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଳେଷ୍ମା କଣା ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ନିମନ୍ତେ ଯଥେଷ୍ଟ । ରୋଗୀ ସଂଷ୍ପର୍ଶରେ ବହୁତ ଦିନ ଥିବା, ବାରମ୍ବାର ଆସୁଥିବା ଓ ନିକଟତମ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ରୋଗ ହେବା ସଂଭାବନା ୨୨% । ଲୁକ୍କାୟିତ(Latent infection) ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ କରି ପାରେ ନାହିଁ ।<br /> ଅଚିକିତ୍ସିତ ରୋଗୀ ବର୍ଷକେ ୧୦ରୁ ୧୫ ଜଣ ଲୋକଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ କରି ପାରିବେ । ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ନିମନ୍ତେ କେତେକ ଉପକାରଣ ଅଛି । ଶ୍ଳେଷ୍ମା କଣାର ସଂଖ୍ୟା, ବାୟୁ ପ୍ରବାହର ମାନ, ସଂଷ୍ପର୍ଶର ସମୟ, ଜୀବାଣୁର ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରି କ୍ଷମତା (Virulence)ଓ ସୁସ୍ଥ ଲୋକର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କ୍ଷମତା ଉପରେ ସଂକ୍ରମଣ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ରୋଗୀରୁ ରୋଗୀ ସଂକ୍ରମଣ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ବାଧା ଦିଆଯାଇ ପାରେ । ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା, ରୋଗୀକୁ ଅଲଗା ସ୍ଥାନରେ ରଖିବାଦ୍ୱାରା ଏହା ସମ୍ଭବ ହୁଏ । ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ପରେ ଚଳ ଚଞ୍ଚଳ ରୋଗ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ଅକ୍ଷମ ହୋଇଯାଏ । ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ୩ରୁ ଚାରି ସପ୍ତାହ ପରେ ସଂକ୍ରମଣ କ୍ଷମତା ହାସଲ କରେ । <br /> '''ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା'''<br /> ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୯୦%ଲୋକ ଦେହରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ବା ଏହା ଲୁକ୍କାୟିତ(Latent) ଭାବରେ ରହେ । ବାକି ୧୦% ଲୋକଙ୍କର ରୋଗ ଭୋଗିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହେ । ଏଚ୍.ଆଇ. ଭି. ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୦% ଲୋକ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଯକ୍ଷ୍ମା ଭୋଗନ୍ତି । ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ଅଭାବରେ ୬୬% ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରେ ପଡନ୍ତି । <br /> ଯକ୍ଷ୍ମା ଜୀବାଣୁ ପବନ ମାଧ୍ୟମରେ ଫୁସଫୁସରେ ପହଞ୍ଚି ଆଲଭିଓଲାଇର ମାକ୍ରୋସୋମର ଏଣ୍ଡୋସୋମ ମଧ୍ୟରେ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି । ଫୁସଫୁସରେ ପ୍ରଥମ ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଘନ୍ ଫୋକସ୍ (Ghon focus) କୁହାଯାଏ । ଫୁସଫୁସରେ ତିନୋଟି ଭାଗ(Lobe) ଥାଏ । ଉପର ଲୋବର ତଳ ପଟେ ବା ତଳ ଲୋବର ଉପର ପଟେ ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଶରୀରର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରୁ ରକ୍ତ ପଥ ଦେଇ ଫୁସଫୁସରେ ମଧ୍ୟ ଜୀବାଣୁ ପହଞ୍ଚି ଲୋବର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ତନ୍ତୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଏହାକୁ ସାଇମନ ଫୋକସ୍ (Simon focus) କହନ୍ତି । ରକ୍ତ ପଥ ମାଧ୍ୟମରେ ଯେ କୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ଯଥା ମସ୍ତିଷ୍କ, ବୃକକ, ଅସ୍ଥିକୁ ଯାଇ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରି ପାରେ । ଜୀବାଣୁ ଶରୀରର ଯେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା କ୍ଷମତା ରଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଅଜଣା କାରଣରୁ ହୃତପିଣ୍ଡ, ଅସ୍ଥିଗତ ମାଂସପେଶୀ, ଅଗ୍ନାଶୟ ଓ ଥାଇରଏଡକୁ ଏହା କ୍ୱଚିତ୍ ଆକ୍ରମଣ କରେ । <br /> ଯକ୍ଷ୍ମା ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଦାହ (Chronic Inflammatory Disease)ରୋଗ । ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ପ୍ରଥମେ ଗୋଟିଏ କ୍ଷୁଦ୍ରାକାର କଣିକାଗୁଳ୍ମ(Granuloma) ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହାର ମଧ୍ୟାଂଶରେ କିଛି ଜୀବକୋଷ ନଷ୍ଟ୍ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ଛେନା ଭଳି ଦେଖାଯାଏ । ଏଣୁ ଇଂରାଜୀରେ ଏହାକୁ କେଜିଅସ ନେକ୍ରୋସିସ(Caseous necrosis) କହନ୍ତି । ଏହାକୁ ପରିବେଷ୍ଟନ କରି ମାକ୍ରୋଫେଜ,ଟି ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ, ବି ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ ଓ ଫାଇବ୍ରୋବ୍ଲାଷ୍ଟ ଜୀବକୋଷ ଥାଏ । ଲିମ୍ଫୋସାଇଟଗୁଡିକ ମାକ୍ରୋଫେଜ ଚାରି ପଟେ ଦେଖା ଯାଆନ୍ତି । ଏହି ଗ୍ରାନୁଲୋମା ଜୀବାଣୁକୁ ଖେଳି ଯିବାରୁ ରକ୍ଷା କରେ । ଜୀବାଣୁ ଏହି ଗ୍ରାନୁଲୋମା ଭିତରେ ଅକର୍ମଣ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି । <br /> ନଷ୍ଟଯୁକ୍ତ ତନ୍ତୁରୁ ଜୀବାଣୁ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସାରା ଶରୀରରେ ଖେଳି ଯାଇ ଅନେକ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ କ୍ଷତି କରନ୍ତି । ଏହି ଭୟାବହ ଅବସ୍ଥାକୁ ମିଲିଆରି ଯକ୍ଷ୍ମା କହନ୍ତି । ଏହି ରୋଗରେ ୩୦% ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । <br /> ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ରୋଗ ବଢେ ଓ କମେ । ତନ୍ତୁ କ୍ଷୟ ଓ ତନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଶୁଖିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଫାଇବ୍ରୋସିସ(Fibrosis) ମଧ୍ୟ ଚାଲିଥାଏ । କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗର୍ତ(Cavity)ଭିତରେ କେଜିଅସ ପଦାର୍ଥ ଥାଇ ଏହାର କ୍ଷତ ଦାଗ ରହିଯାଏ । ବେଳେ ବେଳେ ଏହି କ୍ୟାଭିଟିଗୁଡିକ ଶ୍ୱାସ ନଳୀ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଗଲେ ତାହା ଭିତର ପଦାର୍ଥ୍ କାଶ ସହ ପଦାକୁ ବାହାରି ଆସେ । ଏହି ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଜୀବାଣୁ ଥାଏ ଯାହା ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ କରେ । ଆଣ୍ଟିବାଇଓଟିକ ଚିକିତ୍ସାଦ୍ୱାରା ଜୀବାଣୁ ମରି ଯାଆନ୍ତି ଓ କ୍ଷତ ସ୍ଥାନ ଶୁଖି ଯାଇ ସ୍କାର(Scar) ଦାଗ ରହିଯାଏ । <br /> == ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ == [[ଫାଇଲ:TB in sputum.png|thumb|''କଫରେ ଥିବା ମାଇକୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିଅମ ଟ୍ୟୁବରକୁଲୋସିସ (ନାଲି ରଙ୍ଗ)<!--[[Mycobacterium tuberculosis]]'' ([[Ziehl-Neelsen stain|stained red]]) in [[sputum]]-->]] ଆମେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର୍ ଯକ୍ଷ୍ମା ବିଷୟରେ ଜାଣିଲେ, ଯଥା- ସଚଳ(Active) ଯକ୍ଷ୍ମା ଓ ଲୁକ୍କାୟିତ(Latent) ବା ଗୁପ୍ତ ଯକ୍ଷ୍ମା । <br /> === ସଚଳ(Active) ଯକ୍ଷ୍ମା === ଅନ୍ୟ ରୋଗ ତୁଳନାରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଷ୍ଟକର ବ୍ୟାପାର । ରୋଗୀର ନିଜସ୍ୱ ବଖାଣ ଓ ଶରୀରରେ ଥିବା ରୋଗ ଚିହ୍ନ ଦେଖି ସହଜରେ ଚିହ୍ନି ହୁଏ ନାହିଁ । ଇମ୍ୟୁନିଟି କମ ଥିଲେ ଆହୁରି ଅସୁବିଧା । ଫୁସଫୁସ ସମ୍ବନ୍ଧିୟ ରୋଗ ଲକ୍ଷଣ ଓ ଦୈହିକ ଲକ୍ଷଣ(Constitutional Symptoms)ଦୁଇ ସପ୍ତାହରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥିଲେ ଯକ୍ଷ୍ମା ସନ୍ଦେହ କରାଯାଏ । କଫକୁ ପୋଷଣ କରି ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରରେ ପରୀକ୍ଷା କରି ଏବଂ ଏକ୍ସରେଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି ହେବ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ କରାଯାଉଥିବା ଇନ୍ଟରଫେରନ ୱାଇ (Interferon-Y) ଓ ଟ୍ୟୁବରକ୍ୟୁଲିନ ପରିକ୍ଷା ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶରେ ବିଷେଶ ଉପାଦେୟ ହୁଏ ନାହିଁ । ରୋଗୀ ଦେହରୁ ନିଷ୍କାସିତ ପଦାର୍ଥକୁ(କଫ ବା ତନ୍ତୁ ବିଶେଷ)ପୋଷଣ(Culture) କରି ସେଥିରେ ଜୀବାଣୁ ଦେଖିଲେ ଯକ୍ଷ୍ମା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିର୍ଭୁଲ ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ଏହି ପୋଷଣ କରିବା ଏତେ ସହଜ ନୁହେଁ । ପୋଷଣ କଲେ ଏହି ଜୀବଣୁ ୨ରୁ ୬ ସପ୍ତାହ ପରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ତେଣୁ ସୁନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ଏତେ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗୁଥିବାରୁ ସନ୍ଦେହାଷ୍ପଦ ସ୍ଥାନରେ ପୋଷଣ ଫଳ ବାହାରିବା ପୂର୍ବରୁ ଔଷଧ ଦିଆଯାଇ ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ । === ଗୁପ୍ତ ଯକ୍ଷ୍ମା === ମଣ୍ଟୁକ୍ସ ପରୀକ୍ଷା (Mantoux Tubeculin skin test)ଦ୍ୱାରା ଏହା ସନ୍ଦେହ କରାଯାଏ । ଏହି ପଦ୍ଧତି ସର୍ବଦା ନିର୍ଭୁଲ ନୁହେଁ । ସାର୍କଏଡୋସିସ୍, ହଜକିନ୍ସ ରୋଗ, ଅପପୁଷ୍ଟି ଓ ଯକ୍ଷ୍ମା ଭୋଗୁଥିବା ଗୋଗୀଙ୍କର ଏହି ପରୀକ୍ଷା ମିଥ୍ୟା ବିଯୁକ୍ତ (False Negative) ହୁଏ । ସେହିଭଳି ଟିକା ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କର ମିଥ୍ୟା ଯୁକ୍ତ (False Positive)। ସବୁଠାରୁ ସଠିକ ଫଳ ନିମନ୍ତେ ଆଇ.ଜି.ଆର୍.ଏ. ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ । == ନିବାରଣ(Prevention) == ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଟୀକା ଦେବା ଓ ରୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା କରିବାଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗ ନିବାରଣ କରି ହେବ । ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା କମିବାରୁ ଜଣାଯାଏ, ଉନ୍ନତ ଚିକିତ୍ସାଦ୍ୱାରା ଡବ୍ଲ୍ୟୁ. ଏଚ୍.ଓ.(W.H.O.)ସଫଳ ହୋଇଛି ।<br /> '''ଟୀକା(Vaccines)'''<br /> ଅଧୁନା ବି.ସି.ଜି.(B.C.G.) କେବଳ ଏକ ମାତ୍ର ଟୀକା ମିଳୁଛି, ଯାହା ଫୁସଫୁସ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋକିବାରେ ସବୁ ବେଳେ ଫଳପ୍ରଦ ହେଉ ନାହିଁ । ତଥାପି ପୃଥିବୀରେ ୯୦% ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଟୀକା ଦିଆଯାଉଛି । ଟୀକାର ଗୁଣାତ୍ମକ ମାନ ୧୦ବର୍ଷ ପରେ କମିଯାଏ । କ୍ୟାନାଡା, ଇଂଲଣ୍ଡ ଓ ଆମେରିକାରେ ରୋଗ କ୍ୱଚିତ ହେଉଥିବାରୁ କେବଳ ଉଚ୍ଚ ରିସ୍କ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ । ଟୀକା ନ ଦେବା ପଛରେ ଗୋଟିଏ ବଳିଷ୍ଠ ଯୁକ୍ତି ହେଲା, କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଟ୍ୟୁବରକୁଲିନ ପରୀକ୍ଷା ମିଛ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଆଜି କାଲି କେତେକ ନୂଆ ଟୀକାର ପରୀକ୍ଷଣ ଚାଲିଛି । <br /> '''ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ'''<br /> ମସିହା ୧୯୯୩ରେ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ. ଏଚ୍.ଓ.ସାରା ପୃଥୀବିରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଘୋଷଣା କଲେ । ମସିହା ୨୦୦୬ରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ଲାନ (Global Plan to Stop Tuberculosis)ଦ୍ୱାରା ୨୦୧୫ ସୁଦ୍ଧା ୧୪ ନିୟୁତ ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚାଇବା ଲକ୍ଷ ରଖିଲେ । ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି ସଂକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ, ଓ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକାରି ଜୀବାଣୁ ସୃଷ୍ଟି ହେବାରୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସମ୍ଭବ ହେବା ଆଶା ନାହିଁ । <br /> == ପ୍ରବନ୍ଧ(Management) == ଯକ୍ଷ୍ମା ଜିବାଣୁକୁ ମାରିବା ନିମନ୍ତେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ । ଅଗତାନୁଗତିକ ଗଢଣ ଓ କୋଷ ଆବରଣର ରାସାୟନିକ ଗଠନ ଯୋଗୁ ଯକ୍ଷ୍ମା ଜୀବାଣୁ ଭିତରକୁ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ସହଜରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପାରେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଏହା ବିଶେଷ ଫଳପ୍ରଦ ହୁଏ ନାହିଁ ଓ ଜୀବାଣୁ ଔଷଧକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ଗୁଡିଏ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ଓ ଅନେକ ମାସ ଧରି ରୋଗୀକୁ ଦିଆଯାଏ । ଗୁପ୍ତ ଯକ୍ଷ୍ମା ଯେପରି ସଚଳ ଯକ୍ଷ୍ମା ନ ହେବ ସେଥି ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଅନେକ ଦିନ ଧରି ଖାଇବାକୁ ରୋଗୀମାନେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ ଓ ସାମାନ୍ୟ ଉପଶମ ହେଲାପରେ ଭଲ ହୋଇଗଲା ଭାବି ଆଉ ଓଷଧ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ । ସେଥି ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କର୍ମଚାରୀମାନେ ରୋଗୀମାନଙ୍କର ଘର ଘର ବୁଲି ତାଙ୍କୁ ଔଷଧ ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତି । ଏହାକୁ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଏଚ.ଓ.(W.H.O.)ଡି.ଓ.ଟି (Direct observation therapy) ନାମ ଦେଇ ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ରବନ୍ଧ କରନ୍ତି । <br /> <big>ସଦ୍ୟ ପ୍ରାରମ୍ଭ</big> <br /> ୧୯୧୦ ମସିହାର ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ୪ଟି ଔଷଧ ଯଥା ରିଫାମ୍ପିସିନ୍, ଆଇସୋନିଆଜିଡ୍, ପାଇରୋଜିନାମାଇଡ୍ ଓ ଇଥାମ୍ବୁଟଲ ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ମାସ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ଓ କେବଳ ରିଫାମ୍ପିସିନ୍, ଆଇସୋନିଆଜିଡ୍ ତା ପର ଚାରି ମାସ ଦିଆଯାଏ । ଆଇସୋନିଆଜିଡ୍ ପ୍ରତିରୋଧ ହେଉଥିଲେ ଇଥାମ୍ବୁଟଲ ଦୁଇ ଔଷଧ ସାଥୀରେ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଏ । <br /> '''ପୁନଃ ପୌନିକ ରୋଗ'''<br /> ଏହି ସ୍ଥଳରେ କେଉଁ ଔଷଧ ଜୀବାଣୁକୁ ମାରି ପାରିବ ତାହା ସ୍ଥିର କରାଯାଏ । ଏକାଧିକ ଔଷଧ ପ୍ରତିରୋଧ ଥିଲେ ୪ଟି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ୧୮ରୁ ୨୪ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିଆଯାଏ । <br /> '''ଔଷଧ ପ୍ରତିରୋଧ''' <br /> ଜୀବାଣୁ ଔଷଧକୁ ପ୍ରଥମରୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରେ ଅଥବା ଅନିୟମିତ ଚିକିତ୍ସା ବା ନିମ୍ନ୍ ମାନର ଔଷଧ ସେବନ ଯୋଗୁ ପରେ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରେ । ଏହା ବିକାଶଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ଏକ ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ବହୁତ ଦାମୀ ଔଷଧ ଦରକାର ହୁଏ । ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସର୍ବ ଔଷଧ ପ୍ରତିରୋଧ ସମୀକ୍ଷା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । <br /> == ଫଳାଫଳ ସୂଚନା(Prognosis) == ଯକ୍ଷ୍ମା ଜୀବାଣୁ ରୋଗୀ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ପରେ ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧ ପ୍ରଣାଳୀ ତାହାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ । ଏହି ପ୍ରଣାଳୀର କାର୍ଯ୍ୟ ଦକ୍ଷତା କମ ଥିଲେ ଜୀବାଣୁ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି କରେ ଓ ୧ରୁ ୫ % ଲୋକ ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ନ କରି ଏହା ଲୁକ୍କାୟିତ ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇ ରହେ । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୫ରୁ ୧୦ % ଲୋକ ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ପିଡିତ ହୁଅନ୍ତି । <br /> ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି କମିଗଲେ (ଯେପରିକି ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି.)ବର୍ଷକୁ ୧୦% ହିସାବରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ପୁନଃ ସଚଳ ହୁଏ । ଡି.ଏନ୍.ଏ. ପଦ୍ଧତିରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଆଗରୁ ଯେତିକି ଅନୁମାନ କରଯାଉଥିଲା ତାଠାରୁ ଅନେକ ବେଶୀ ପୁନଃ ସଚଳ (ପାୟ ୫୦%)ହେଉଛି । ୧୯୯୫ରେ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ୮% ଥିବା ବେଳେ ୨୦୦୮ରେ ଏହା ୪%କୁ କମିଛି । <br /> == ସଂକ୍ରମଣ ଅନୁଶୀଳନ (Epidemiology) == ସାରା ପୃଥୀବିରେ ପ୍ରତି ସେକଣ୍ଡରେ ଜଣେ ହିସାବରେ ମୋଟାମୋଟି ଏକ ତୃତୀଆଂଶ ଲୋକ ଯକ୍ଷ୍ମା ସଂକ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୯୦ରୁ୯୫% ଲୋକ ଲକ୍ଷଣହୀନ ରହନ୍ତି । ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ୧୩.୭ ନିୟୁତ ପୁରୁଣା ସଚଳ ରୋଗୀ ଥିଲେ । ୧୯୧୦ ମସିହାରେ ୮.୮ନିୟୁତ ନୂଆ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ୍ ହୋଇଥିଲା ଓ ଅଧିକାଂଶ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶର ଲୋକ ଥିଲେ । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧.୪୫ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା ଓ ସେଥିରୁ ୦.୩୫ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କର ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି. ଥିଲା । <br /> ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଯକ୍ଷ୍ମାର ସ୍ଥାନ ଦ୍ୱିତୀୟ । ୨୦୦୨ ମସିହା ପରଠାରୁ ନୂଆ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା କମିଛି, ଓ ୨୦୦୫ଠାରୁ ସମୁଦାୟ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା କମିଛି । ୧୯୯୦ ଓ ୨୦୧୦ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନ୍ ନାଟକୀୟ ଭାବେ ଯକ୍ଷ୍ମା ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟକୁ ୮୦% କମେଇ ଦେଇଛି । ଏସିଆ ଓ ଆଫ୍ରିକା ଭଳି ବିକାଶଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୮୦% ଲୋକ ଓ ଆମେରିକାରେ କେବଳ ୫ରୁ ୧୦% ଲୋକ ଟ୍ୟୁବରକ୍ୟୁଲିନ ପରୀକ୍ଷାରେ ସକାରାତ୍ମାକ ଦେଖାନ୍ତି । ଯକ୍ଷ୍ମା ନିରାକରଣ ଆଶା ନାଟକୀୟ ଭାବେ କମି ଯାଉଛି । ସକ୍ରିୟ ଟିକା ଅଭାବ, ଖର୍ଚ୍ଚ ସାପେକ୍ଷ ଓ ଲମ୍ବା ସମୟର ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପଦ୍ଧତି, ଅନେକ ମାସର ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକତା, ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି ଯକ୍ଷ୍ମାର ସହଯୋଗିତା ଓ ଔଷଧ ପ୍ରତିରୋଧ କ୍ଷମତା ଏହି ନିରାକରଣରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି । <br /> ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରତି ୧୦୦୦୦୦ ଲୋକରେ ୧୨୦୦ ଲୋକ ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ଥିଲେ । ଭାରତରେ ସବୁଠାରୁ ବେଶୀ ୨ନିୟୁତ ନୂଆ ରୋଗୀ ଥିଲେ । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ବହୁତ ଅଳ୍ପ ରୋଗୀ, ବିଶେଷତଃ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ପ୍ରତି ଲକ୍ଷେ ଲୋକ ହିସାବରେ ଆଫ୍ରିକାରେ ୩୩୨, ଆମେରିକାରେ ୩୬, ପୂର୍ବ ମେଡିଟେରାନିଆନ୍ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ୧୭୩, ୟୁରୋପରେ ୬୩, ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ୨୭୮, ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରିୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ୧୩୯ ଓ ପୃଥୀବିରେ ୧୭୮ ରୋଗୀ ଥିଲେ । କାନାଡା ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଦୂର ଦୂରାନ୍ତରେ ରହୁଥିବା ଆଦିବାସି ଲୋକ ସାଧାରଣତଃ ଏହାର ଶୀକାର ହୁଅନ୍ତି । ଆମେରିକାର ଆଦିବାସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅପେକ୍ଷା ୫ଗୁଣ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରେ ପଡନ୍ତି । <br /> ବିଭିନ୍ନ ବୟସରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ହାର ବିଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଆଫ୍ରିକାର ଯୁବକ ଓ ନବ ଯୁବକମାନେ ପ୍ରାୟ ସଂକ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି । ଆମେରିକା ଭଳି ବିକସିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ବୃଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରତିରୋଧ ଅକ୍ଷମ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । <br /> == ଇତିହାସ == କାହିଁ କେଉଁ ପୁରାକାଳରୁ ମଣିଷ ଦେହରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ଦେଖାଯାଉଛି । ୧୭୦୦୦ବର୍ଷ ତଳେ ଏହି ରୋଗ ଭୋଗିଥିବା ଏକ ମଇଁଷିର ଦେହାବଶେଷ ମିଳିଛି । ଏ ରୋଗ ଗୋମହିଷାଦି ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କଠାରୁ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଡେଇଁଛି ବା ଏକ ପୂର୍ବ ପୁରୁଷଠାରୁ ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଜୀବାଣୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି ତାହା ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇନାହିଁ । ଜିନ(Gene) ଅନୁଶୀଳନ ଓ ତୁଳନା ପରେ ଏହା ପଶୁ ଦେହରୁ ଆସି ନ ଥିବା ଜଣାଯାଏ ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଆସିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା । ଉଭୟ ପଶୁ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବାଣୁ ନିଓଲିଥିକ ଯୁଗରୁ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ଆସିଛି । ପ୍ରାଗ୍ ଐତିହାସିକ (ଖ୍ରୀ.ପୁ ୪୦୦୦) ଯୁଗର ଅସ୍ଥିରେ ଯକ୍ଷ୍ମାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି । ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ପୂର୍ବ ୩୦୦୦-୨୪୦୦ର ଇଜିପ୍ଟ ଦେଶୀୟ ମମିର ମେରୁ ଅସ୍ଥିରେ ମଧ୍ୟ ଯକ୍ଷ୍ମାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି । ଫୁସଫୁସ ଯକ୍ଷ୍ମାକୁ ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦ ଥାଇସିସ(Phthisis)ନାମ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା । ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୪୬୦ ଆଡକୁ ହିପୋକ୍ରିଟ ସେ ସମୟର ସବୁଠାରୁ ବେଶୀ ସଂକ୍ରମଣକାରୀ ରୋଗ ବୋଲି ଜାଣି ପାରିଥିଲେ । ରକ୍ତ ମିଶା କଫ ଓ ଜ୍ୱର ହୋଇ ଏହି ରୋଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁକାରି ବୋଲି ଜଣାଥିଲା । ଜେନେଟିକ୍ ପାଠଦ୍ୱାରା ୧୦୦ ମସିହାଠାରୁ ଆମେରିକାବାସିଙ୍କଠାରେ ଏ ରୋଗ ଥିବା ଜଣା ପଡ଼ିଛି । <br /> ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବ ପୁର୍ବରୁ ଯକ୍ଷ୍ମାକୁ ଭାମ୍ପାୟାର ସାଥିରେ ତୁଳନା କରା ଯାଉଥିଲା । ପରିବାରର ଜଣେ ମରିଗଲେ ଅନ୍ୟ୍ ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିର ଧୀରେ ଧୀରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ହାନୀ ହେଉଥିଲା । ସେତେବେଳେ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ ଧୀରେ ଧୀରେ ଶୋଷି ନେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା । <br /> ଡାଃ ରିଚାର୍ଡ ମର୍ଟନ ୧୬୮୯ ମସିହାରେ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଫୁସଫୁସରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ଟ୍ୟୁବରକ୍ଲ ଆକାରରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ବୋଲି ଦେଖାଇଥିଲେ । ବହୁତ ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉଥିବାରୁ ୧୮୨୦ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଟିଏ ରୋଗ ବୋଲି ଜଣାଯାଇ ନ ଥିଲା ଓ ଜେ.ଏନ୍. ସୋନଲେନ୍ ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଯକ୍ଷ୍ମା ନାମ ଦେଇଥିଲେ । ଜନ କୋଘାନ ୧୮୨୯ରୁ ୧୮୪୫ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ଗୋଟିଏ ମାମୋଥ ଗୁମ୍ଫାରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗୀମାନଙ୍କୁ ରଖି ଚିକିତ୍ସା କରୁଥିଲେ, ଏହି ଭାବନାରେ ଯେ ଗୁମ୍ଫାର ଖୋଲା ପବନ ଓ ଏକ ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତାପରେ ରୋଗ ଭଲ ହୋଇଯିବ । ବର୍ଷକ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତେ ମରିଯାଇଥିଲେ । ପୋଲାଣ୍ଡର ସୋକୋଲୋସ୍କୋ ସ୍ଥାନରେ ୧୮୫୯ ମସିହାରେ ହରମାନ ବ୍ରେମର୍ ପ୍ରଥମେ ସାନାଟୋରିଅମ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । [[ଫାଇଲ:RobertKoch.jpg|thumb|left|ରବର୍ଟ୍ କକ୍, ଯକ୍ଷ୍ମା ଜୀବାଣୁର ଉଦଭାବକ]] ଚିର ନମସ୍ୟ ରବର୍ଟ କକ୍ ୧୮୮୨ ମସିହାରେ ମାଇଲୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିଅମ୍ ଟ୍ୟୁବରକ୍ୟୁଲୋସିସ୍ଦ୍ୱାରା ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗ ହୁଏ ବୋଲି ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲେ ଓ ଏଥି ନିମନ୍ତେ ୧୯୦୫ ମସିହାରେ ଫିଜୋଲୋଜି ଓ ମେଡିସିନ ବିଭାଗର ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ଗୋମହିସାଦି ଓ ମନୁଷ୍ୟର ଯକ୍ଷ୍ମା ଏକା ପ୍ରକାରର ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ହେବାକୁ ଅସ୍ୱିକାର କରୁଥିଲେ, ତେଣୁ ଦୁଷିତ ଦୁଗ୍ଧ ଯୋଗୁ ରୋଗ ସଂକ୍ରମିତ ହେଉଛି ବୋଲି ଜାଣିବାରେ ଡେରି ହୋଇଥିଲା । ଦୁଧର ପାଶ୍ଚୁରାଇଜସନ ପରେ ଏହି ପ୍ରକାର ସଂକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା । କକ୍ ଯକ୍ଷ୍ମା ଜୀବାଣୁର ଗ୍ଲିସେରିନ୍ ଏକ୍ସଟ୍ରାକ୍ଟକୁ ଟ୍ୟୁବରକ୍ୟୁଲିନ ନାମ ଦେଇ ଯକ୍ଷ୍ମା ଚିକିତ୍ସା କଲେ କିନ୍ତୁ ଏହା ଫଳପ୍ରଦ ହେଲା ନାହିଁ । ପରେ ଏହା ଲକ୍ଷଣହୀନ ରୋଗୀମାନଙ୍କୁ ସ୍କ୍ରୀନ କରିବାର ସାହାଯ୍ୟ କଲା । ଆଲବର୍ଟ୍ କ୍ୟାଲମେଟ ଓ କ୍ୟାମିଲ୍ ଗେରିନ୍ ଦୁହେଁ ମିଶି ୧୯୦୬ ମସିହାରେ ଗୋମହିସାଦିର ଯକ୍ଷ୍ମା ଜୀବାଣୁକୁ ଶକ୍ତିହୀନ କରି ଟୀକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ । ଏହି ଜୀବାଣୁ ବ୍ୟାସିଲସ ଗୋଷ୍ଟିର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏଣୁ ଏହି ଶକ୍ତିହୀନ ଟୀକାର ଜୀବାଣୁକୁ କ୍ୟାଲମେଟ୍ ଗ୍ୟାରିନ୍ ବ୍ୟାସିଲସ (Bacillus of Calmette and Guerin or B.C.G.) କୁହାଗଲା । ଫ୍ରନ୍ସରେ ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ପରେ ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲା ଓ ଦ୍ୟିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଆମେରିକା, ଇଂଲଣ୍ଡ ଓ ଜର୍ମାନୀରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାହେଲା । <br /> ୧୯୦୦ ଓ ୨୦୦୦ ଶତାବ୍ଦିରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ସହରର ଗରିବ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ରୁପେ ଉଭା ହୋଇଥିଲା । ୧୮୧୫ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଚାରି ଜଣରେ ଜଣେ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗୁ ମରୁ ଥିଲେ । ଫ୍ରାନ୍ସରେ ୧୯୧୮ ମସିହାରେ ପ୍ରତି ୬ ଜଣରେ ଜଣେ ଯକ୍ଷ୍ମା ଯୋଗୁ ମରୁଥିଲେ । ୧୮୮୦ ମସିହାରେ ଏହା ଗୋଟିଏ ଡିଆଁ ରୋଗ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିବା ପରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହା ସୂଚୀକୃତ ରୋଗ (Notifiable Disease) ହିସାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା । ତା ପରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏଣେ ତେଣେ ଛେପ ଖଙ୍କାର ପକେଇବାକୁ ମନା କରାଗଲା । ଗରିବ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଜେଲ ସଦୃଶ ସାନାଟୋରିଅମରେ ରହିବାକୁ କୁହାଗଲା । ଧନୀମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଅଲଗା ଉତ୍ତମ ସାନାଟୋରିଅମର ବନ୍ଦବୋସ୍ତ ଥିଲା । ମୁକ୍ତ ବାୟୁ ସେବନ, ଆଲୋକ ଆଦି ରୋଗୀମାନଙ୍କ ଦେହରେ ପ୍ରତିରୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେଲା ଓ ଫଳ ସ୍ୱରୁପ ୫୦% ଲୋକ ୫ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ପାରୁଥିଲେ ଓ ସମ ପରିମାଣ ଲୋକ ୫ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମରି ଯାଉଥିଲେ ।(ସିର୍କା ୧୯୧୬) <br /> ୟୁରୋପରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ୧୬୦୦ ଶତାବ୍ଦିରେ ବଢି ଚାଲିଲା । ୧୮୦୦ ମସିହା ବେଳକୁ ସମୁଦାୟ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟାର ୨୫% କେବଳ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗ ଯୋଗୁ ହେଉଥିଲା । ୧୯୧୩ ମସିହା ବେଳକୁ ବ୍ରିଟେନରେ କେବଳ ଯକ୍ଷ୍ମା ନିମନ୍ତେ ମେଡିକାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ କାଉନସିଲ ଗଠନ କରାଗଲା । ୧୯୫୦ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଉପଯୁକ୍ତ ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଯୋଗୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଔଷଧ ଉଦ୍ଭାବନ ନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ୯୦% କମିଗଲା । <br /> ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟକର ବିକାଶ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଗୁରୁତର ଫୁସଫୁସ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗୀମାନଙ୍କର ଫୁସଫୁସକୁ ଅପରେସନ୍ଦ୍ୱାରା କଣା କରି ସଙ୍କୁଚିତ (Pneumothorax Technique ) କରିଦେଇ ବିଶ୍ରାମ ଦେଉଥିଲେ । ଫଳତଃ ରୋଗ ଉପଶମ ହେଉଥିଲା । ଆଜିକାଲି ଅପରେଶନ କ୍ୱଚିତ ହେଉଛି । ଫୁସଫୁସରେ ଫାଙ୍କା ସ୍ଥାନ() ରହିଲେ ଅପରେଶନ କରି ତାହାକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଉଛି । ଫଳରେ ଜୀବାଣୁ ରକ୍ତାରେ ଥିବା ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ସଂସ୍ପର୍ଷରେ ଆସି ମରିଯାଉଛନ୍ତି । ଔଷଧ ପ୍ରତିରୋଧକାରୀ ଜୀବାଣୁ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ପୁନଶ୍ଚ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଏଚ.ଓ.ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ୍ ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଘୋଷଣା କରା ହୋଇଛି । <br /> == ସମାଜ ଓ ଉତ୍କର୍ଷ == ନିମ୍ନ ଓ ମଧ୍ୟ ଆମଦାନୀକାରି ଦେଶମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଏଚ.ଓ. ଏବଂ ମେଲିନ୍ଡା ଗେଟ୍ସ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଦ୍ୱୟ ଏକ ନୂତନ ଅତି ଶୀଘ୍ର କାମ କରୁଥିବା ପରୀକ୍ଷା(Test)ନିମନ୍ତେ ଅର୍ଥ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଗରିବ ଦେଶ କଫ ଖଙ୍କାର ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । <br /> ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଭାରତରେ ପୃଥୀବିର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେଶ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗି ଥିଲେ । ଏହା କିଛି ପରିମାଣରେ ଘରୋଇ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାର ଅନୁପଯୁକ୍ତ ରୋଗୀ ଯତ୍ନ ଯୋଗୁ ହୋଇପାରେ । ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆର୍.ଏନ୍.ଟି.ସି.ପି ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଜରିଆରେ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା କମେଇବା ଚେଷ୍ଟା ଚାଲିଛି । <br /> == ଗବେଷଣା == ବି.ସି.ଜି. ଟୀକା ଅନେକ ସମୟରେ ଫଳପ୍ରଦ ନ ହେଉ ଥିବାରୁ ନୂଆ ଟୀକା ଉଦ୍ଭାବନ ନିମନ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା ଚାଲିଛି । ଅନେକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରୋଗୀମାନଙ୍କ ଦେହରେ ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୋପାନର ପରୀକ୍ଷା ନିରିକ୍ଷା ଚାଲିଛି । ପ୍ରଚଳିତ ଟୀକାର ଉପାଦେୟତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ନିମନ୍ତେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଚେଷ୍ଟା ଚାଲିଛି । ଗୋଟିଏ ପ୍ରଣାଳିରେ ପ୍ରଚଳିତ ଟୀକାରେ ନୂଆ କିଛି ଯୋଗ କରିବା ଉଦ୍ୟମ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରଣାଳିରେ ସଂମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ନୂଆ ଟୀକା ବାହାର କରିବାର ଉଦ୍ୟମ ଚାଲିଛି । ଭାକ୍ସିନିଆ ଭାଇରସର ଜୀନ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଏମ୍.ଭି.ଏ.୮୫ ଏ ଟୀକା ପରୀକ୍ଷା ଚାଲିଛି । ଗୁପ୍ତ ଓ ସଚଳ ରୋଗରେ ଟୀକା କାମ କରିବା ଆଶା ରହିଛି । <br /> ଗବେଷକ ଓ ସମିକ୍ଷକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପୁରସ୍କାର, ଅର୍ଥ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ବଜାର ସୃଷ୍ଟି ସୁଯୋଗ ଦେଇ ଏ ଦିଗରେ ଆଗେଇବା ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି । ଗବେଷଣା ରତ ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କର ନାମ: ସ୍ଟପ ଟିବି ପାର୍ଟନରସିପ, ଏରାସ ଗ୍ଲୋବାଲ ଟିବି ଭାକସିନ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ, ସାଉଥ ଆଫ୍ରିକାନ ଟିବି ଭାକସିନ ଇନିସିଏଟିଭ । ବିଲ୍ ଓ ଏଲିଣ୍ଡା ଗେଟ୍ସ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ତରଫରୁ ଏରାଲ୍ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଟିବି ଫାଉଣ୍ଡେସନକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଯକ୍ଷ୍ମା ପ୍ରବଣ ଦେଶମାନଙ୍କ ସକାଶେ ଉନ୍ନତ ଟୀକା ପ୍ରସ୍ତୁତ ନିମନ୍ତେ ୨୮୦ମିଲିଅନ୍ ୟୁ.ଏସ୍. ଡକାରରୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥ ସାହାଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି । <br /> == ଅନ୍ୟ ପଶୁ ନିମନ୍ତେ == ବଣୁଆ ପଶୁ ମାନଙ୍କଠାରେ ମାନବ ଯକ୍ଷ୍ମା କ୍ୱଚିତ ଦେଖାଯାଏ । ନିଉଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଗୋ ପଶୁ ଓ ହରିଣ ପଶୁଙ୍କର ଯକ୍ଷ୍ମା ନିର୍ମୁଳ ନିମନ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା ସଫଳ ହୋଇଛି କିନ୍ତୁ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହ ଫଳପ୍ରଦ ହୋଇପାରି ନାହିଁ । == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ବିଶ୍ୱ ଯକ୍ଷ୍ମା ଦିବସ]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == <!-- Please DO ''not'' add new external links ! Instead please submit them on the Talk page for discussion about their proposed inclusion. Thank you. --> {{Commons category|Tuberculosis}} * {{dmoz|Health/Conditions_and_Diseases/Infectious_Diseases/Mycobacterial/Tuberculosis/}} * {{cite web |url=http://www.cdc.gov/tb/default.htm |publisher=Centers for Disease Control |title=Tuberculosis (TB)}} * {{cite web |url=http://www.hpa.org.uk/infections/topics_az/tb/menu.htm |publisher=UK Health Protection Agency |title=Tuberculosis (TB) |access-date=2012-09-16 |archive-date=2007-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070705100742/http://www.hpa.org.uk/infections/topics_az/tb/menu.htm |url-status=dead }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ରୋଗ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ HIV/AIDS ଜ୍ଞାନ ସୁଧାର ପ୍ରକଳ୍ପ]] bvbtiy50r3c0myyce0809uohi964rmj 0 25270 606488 596871 2026-09-21T12:17:27Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606488 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Basanta Kumari Patnaik}} {{Infobox person |image = ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ.jpg |caption = |image_size = |alt = |birth_name = ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ |birth_date = {{Birth date|df=yes|1923|12|15}} |birth_place = ତେଲେଙ୍ଗାବଜାର, କଟକ |death_date = {{Death date and age|df=yes|2013|03|29|1923|12|15}} |death_place = [[କଟକ]] |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = |nationality = ଭାରତୀୟ |other_names = |known_for = କବି, ଗାଳ୍ପିକା ଓ ଔପନ୍ୟାସିକା<ref name="Nagendra1988">{{cite book|author=Nagendra|title=Indian literature|url=http://books.google.com/books?id=dqGojPpe8DIC&pg=PA497|accessdate=1 April 2013|year=1988|publisher=Prabhat Prakashan|pages=497–}}</ref> <ref name="PanjaSatpathy2004">{{cite book|author1=Shormishtha Panja|author2=Sumanyu Satpathy|title=Signifying the self: women and literature|url=http://books.google.com/books?id=hggvzJ9ujgIC&pg=PA45|accessdate=1 April 2013|date=1 February 2004|publisher=Macmillan India, Limited|isbn=978-1-4039-2405-6|pages=45–}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.museindia.com/focuscontent.asp?issid=34&id=2267 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2013-04-01 |archive-date=2016-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331113642/http://museindia.com/focuscontent.asp?issid=34&id=2267 |url-status=dead }}</ref> |education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର (ଅର୍ଥନୀତି) |alma_mater = [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] |spouse = |children = | parents = ଶ୍ରୀବତ୍ସ ପଟ୍ଟନାୟକ, ସୁନ୍ଦରମଣୀ ପଟ୍ଟନାୟକ | relatives = [[ରାଜକିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]] |awards = ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ |signature = Basanta Kumari Patnaik Signature.jpg |website = |footnotes = }} '''ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ''' (୧୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୩ - ୨୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୩) [[ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ]] ପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକା ।<ref>{{cite web|title=ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ|url=http://www.odiasahitya.com/members/memberprofile/?member=Basanta+Kumari+Pattnaik|publisher=odiasahitya.com|accessdate=15 December 2017|archive-date=14 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161014014929/http://www.odiasahitya.com/members/memberprofile/?member=Basanta+Kumari+Pattnaik|url-status=dead}}</ref> [[ଅମଡ଼ା ବାଟ (ଉପନ୍ୟାସ)|''ଅମଡ଼ାବାଟ'']]<ref>{{Cite Q|Q25644107}}</ref>, ଚୋରାବାଲି, ଅଲିଭାଚିତା, ପାଲଟା ଢେଉ ଆଦି ତାଙ୍କର ଜଣାଶୁଣା ରଚନା ।<ref name="orissa">http://orissa.gov.in/literature/novel.htm</ref> ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ୧୯୨୩ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୫ ତାରିଖରେ କଟକର ତେଲେଙ୍ଗାବଜାରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ହେଁ ତାଙ୍କର ପୈତୃକ ଗ୍ରାମ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଭଞ୍ଜନଗର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଶ୍ରୀବତ୍ସ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ସୁନ୍ଦରମଣୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ଥିଲେ ତାଙ୍କର ପିତା ଓ ମାତା । ସେ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଲାଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସାହିତ୍ୟକୁ ସମୟ ନଦେଇପାରିବାର ଆଶଙ୍କା ଯୋଗୁଁ ଚାକିରି କରିନଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == ଗଳ୍ପଲିଖନରୁ, ବସନ୍ତଙ୍କର ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ସେ କବିତା, ଉପନ୍ୟାସ, ଏକାଙ୍କିକା ଓ ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ଜେ. କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ବସନ୍ତ କୁମାରୀ, ତାଙ୍କର ବହୁ ପୁସ୍ତକ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । === ରଚନାବଳୀ === * [[ଅମଡ଼ା ବାଟ (ଉପନ୍ୟାସ)|ଅମଡ଼ାବାଟ]] (ଉପନ୍ୟାସ) * ଚୋରାବାଲି (ଉପନ୍ୟାସ, ଅମଡ଼ାବାଟର ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ) * ଅଲିଭାଚିତା (ଉପନ୍ୟାସ) * ସଭ୍ୟତାର ସଜ (ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ) * ପାଲଟା ଢେଉ(ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ) * ଜୀବନ ଚିହ୍ନ (ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ)<ref name="Patnaik1966">{{cite book|author=Basanta Kumari Patnaik|title=Jivan-chihna|url=http://books.google.com/books?id=veElHAAACAAJ|accessdate=1 April 2013|year=1966|publisher=Shanti Niwas Bani Madir}}</ref> * ଚିତାନଳ (କବିତା ସଂକଳନ) * ଜୁଆର ଭଟ୍ଟା (ଏକାଙ୍କିକା) * ପରିଚିତିରୁ ମୁକ୍ତି (ଜେ. କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ଅନୁବାଦ) * କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ଟିପାଖାତା (ଜେ. କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ଅନୁବାଦ) * ଅସମ୍ଭବ ପ୍ରଶ୍ନ(ଜେ. କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ଅନୁବାଦ) * ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏକାନ୍ତ ଜରୁରୀ (ଜେ. କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ଅନୁବାଦ)<ref>{{cite news|title=ଅମଡ଼ାବାଟ'ର ବାଟୋଇ|url=http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=216575&boxid=22636571|accessdate=15 December 2015|newspaper=ସମ୍ବାଦ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ୧୫/୧୨/୨୦୧୫ ପୃଷ୍ଠା ୪}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== * ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୧<ref>{{cite web|title=ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ସାରସ୍ୱତ ସାଧକ/ ସାଧିକା|url=http://odishasahityaakademi.org/ati-badi-jagannath-das-award.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=15 December 2017|archive-date=27 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327192250/http://odishasahityaakademi.org/ati-badi-jagannath-das-award.php|url-status=dead}}</ref> * ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୬ == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ}} {{ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ|state=collapsed}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଲେଖକ]] m5fdokftjsmdaobb28whcx8ys336zp4 0 27257 606536 286093 2026-09-22T04:21:25Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606536 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Group (periodic table)}} [[File:Periodic table.svg|450px|thumb|right|The [[periodic table]] of the chemical elements. The columns represent the groups]] [[ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ]]ରେ, '''ଗ୍ରୁପ''' କହିଲେ [[ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ]]ମାନଙ୍କର [[ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସାରଣୀ]]ରେ ଥିବା ସ୍ତମ୍ବକୁ ବୁଝାଏ । ଏକ ମାନକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସରଣୀରେ ୧୮ ଗ୍ରୁପ ଥାଏ ([[f-block|ଏଫ-ବ୍ଲକ]]କୁ ବାଦ ଦେଲେ) । ==ପୁରୁଣା ନାମକରଣ== ==ଗ୍ରୁପରେ ଥିବା ମୌଳିକ== The periodic table groups are as follows:<ref name="Fluck 1988">{{cite journal |last1=Fluck |first1=E. |year=1988 |title=New Notations in the Periodic Table |journal=[[Pure and Applied Chemistry|Pure Appl. Chem.]] |volume=60 |pages=431–436 |publisher=[[International Union of Pure and Applied Chemistry|IUPAC]] |doi=10.1351/pac198860030431 |url=http://www.iupac.org/publications/pac/1988/pdf/6003x0431.pdf |accessdate=24 March 2012 |issue=3 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://old.iupac.org/publications/books/rbook/Red_Book_2005.pdf|page=51|title=nomenclature of innorganic chemistry|author=IUPAC|date=2005|accessdate=2013-06-03}}</ref> {{Periodic table (group names)}} {| class="wikitable sortable" ! New IUPAC numbering !! CAS (American) !! Old IUPAC (European) !! Name by element || Specific name || note |- | {{sort|01|[[Group 1 element|Group 1]]}} || {{sort|1A|IA}} || {{sort|1A|IA}} || [[lithium]] family || [[alkali metal]]s || [[Hydrogen]] is in this column, but not considered to be an alkali metal |- | {{sort|02|[[Group 2 element|Group 2]]}} || {{sort|2A|IIA}} || {{sort|2A|IIA}} || [[beryllium]] family || [[alkaline earth metal]]s || |- | {{sort|03|[[Group 3 element|Group 3]]}} || {{sort|3B|IIIB}} || {{sort|3A|IIIA}} || [[scandium]] family || || Consisting of [[rare earth element]]s plus [[actinide]]s |- | {{sort|04|[[Group 4 element|Group 4]]}} || {{sort|4B|IVB}} || {{sort|4A|IVA}} || [[titanium]] family || || |- | {{sort|05|[[Group 5 element|Group 5]]}} || {{sort|5A|VB}} || {{sort|5A|VA}} || [[vanadium]] family || || |- | {{sort|06|[[Group 6 element|Group 6]]}} || {{sort|6B|VIB}} || {{sort|6A|VIA}} || [[chromium]] family || || |- | {{sort|07|[[Group 7 element|Group 7]]}} || {{sort|7B|VIIB}} || {{sort|7A|VIIA}} || [[manganese]] family || || |- | {{sort|08|[[Group 8 element|Group 8]]}} || {{sort|8B1|VIIIB}} || {{sort|80|VIII}} || [[iron]] family || || |- | {{sort|09|[[Group 9 element|Group 9]]}} || {{sort|8B2|VIIIB}} || {{sort|81|VIII}} || [[cobalt]] family || || |- | {{sort|10|[[Group 10 element|Group 10]]}} || {{sort|8B3|VIIIB}} || {{sort|82|VIII}} || [[nickel]] family || || |- | {{sort|11|[[Group 11 element|Group 11]]}} || {{sort|1B|IB}} || {{sort|1B|IB}} || [[copper]] family || [[coinage metal]]s || The name ''coinage metals'' is not [[IUPAC]]-recommended |- | {{sort|12|[[Group 12 element|Group 12]]}} || {{sort|2B|IIB}} || {{sort|2B|IIB}} || [[zinc]] family || || |- | {{sort|13|[[Group 13 element|Group 13]]}} || {{sort|3A|IIIA}} || {{sort|3B|IIIB}} || [[boron]] family || triels ||''triels'' from Greek ''tri'' (three, III) |- | {{sort|14|[[Group 14 element|Group 14]]}} || {{sort|4A|IVA}} || {{sort|4B|IVB}} || [[carbon]] family || tetrels || ''tetrels'' from Greek ''tetra'' (four, IV) |- | {{sort|15|[[Group 15 element|Group 15]]}} || {{sort|5A|VA}} || {{sort|5B|VB}} || [[nitrogen]] family || [[pnictogen]]s || |- | {{sort|16|[[Group 16 element|Group 16]]}} || {{sort|6A|VIA}} || {{sort|6B|VIB}}|| [[oxygen]] family || [[chalcogen]]s || |- | {{sort|17|[[Group 17 element|Group 17]]}} || {{sort|7A|VIIA}} || {{sort|7B|VIIB}} || [[fluorine]] family || [[halogen]]s || |- | {{sort|18|[[Group 18 element|Group 18]]}} || {{sort|8A|VIIIA}} || {{sort|00|Group 0}} || {{nowrap|[[helium]]}} family or {{nowrap|[[neon]] family}} || [[noble gas]]es || |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ଅଧିକ ପଢନ୍ତୁ== *{{cite book |author=Scerri, E. R. |title=The periodic table, its story and its significance |url=https://archive.org/details/periodictableits0000scer |publisher=Oxford University Press |year=2007 |ISBN=978-0-19-530573-9 }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସାରଣୀ]] s4qth39kyndon6o4pmkeya7mvgrw6ly 0 27775 606537 353134 2026-09-22T04:22:40Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606537 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Tulsidas}} {{Infobox Hindu leader |name=ଗୋସ୍ୱାମୀ ତୁଳସୀ ଦାସ<br>गोस्वामी तुलसीदास |image=Gosvami Tulsidas II.jpg |image_size=160px |caption=[[ଚିତ୍ରକୂଟ ଜିଲ୍ଲା]]ର [[ତୁଳସୀ ପୀଠ]]ରେ ତୁଳସୀ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରତ୍ତିମୂର୍ତ୍ତି |alt=Stamp on Tulsidas |birth_date= 1497 or 1532<ref name="pandey-tulsibirth">Pandey 2008, pp. 23–34.</ref> |birth_place=[[ରାଜାପୁର, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ|ରାଜାପୁର]] (ବର୍ତ୍ତମାନର [[ଚିତ୍ରକୂଟ ଜିଲ୍ଲା]]) |birth_name=''Rambola'' |death_date= ୧୬୨୩ |death_place=[[ଆସି ଘାଟ]], [[ବାରଣାସୀ]] (ବର୍ତ୍ତମାନର[[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]], ଭାରତ) |guru=''ନରହରି ଦାସ'' |philosophy=[[ବୈଷ୍ଣବ]] |honors=''ଗୋସ୍ୱାମୀī'', ''ଅଭିନବବାଲ୍ମିକୀ'', ''ଭକ୍ତଶିରୋମଣୀi'' ଇତ୍ୟାଦି |quote=I bow down to the whole world by folding both hands, considering it to be born out of [[Sita]] and [[Rama]].<ref>Rambhadracharya 2008, p. 12: सीयराममय सब जग जानी । करउँ प्रनाम जोरि जुग पानी ॥ (Ramcharitmanas 1.8.2).</ref> |Literary works = ''ରାମଚରିତମାନସ'', ''ବିନୟପତ୍ରିକା'', ''ଦୋହାବଳୀ'', ''କବିତାବଳୀ'', ''ହନୁମାନ ଚାଳିସା'', ''ବୈରାଗ୍ୟ ସନ୍ଦିପଣି'', ''ଜାନକୀ ମଙ୍ଗଳ'', ''ପାର୍ବତୀ ମଙ୍ଗଳ'' ଇତ୍ୟାଦି |footnotes= }} '''ତୁଳସୀ ଦାସ''' ଶ୍ରାବଣ ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ<ref name="lochtefeld">{{cite book | last = Lochtefeld | first = James G. | isbn=9780823931804 | title = The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z | url = https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch | year = 2001 | publisher=Rosen Publishing Group | location=New York City, United States of America | page=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/559 559]}}</ref><ref name="gp-rcm-tulsi-birth">Gita Press Publisher 2007, p. 25.</ref> ଦିନ [[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]]ର [[ଯମୁନା ନଦୀ]]କୂଳସ୍ଥିତ [[ରାଜାପୁର]]ଠାରେ<ref name="sivananda">{{cite web | url=http://www.divyajivan.org/articles/siva/tulsidas_article.htm | title=Goswami Tulsidas By Swami Sivananda | accessdate=July 12, 2011 | last=Sivananda | first=Swami | publisher=Sivananda Ashram, Ahmedabad}}</ref> ୧୫୩୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେ [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]] [[ରାମାୟଣ]]ର ରଚୟିତା। ==ପରିବାର== ତୁଳସୀ ଦାସଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଆତ୍ମାରାମ ଦ୍ୱିବେଦୀ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ହୁଳସୀ ଦେବୀ। ଉଭୟ ପିତାମାତା ପ୍ରଭୁ [[ରାମ]]ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପରମ ଉପାସକ ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ବହୁଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସନ୍ତାନସନ୍ତତି ହୋଇନଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ଉଭୟ ଦମ୍ପତି ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ। ପରିଶେଷରେ ଏକ ଶିଶୁପୁତ୍ର ଜନ୍ମଲାଭ କଲା। କିନ୍ତୁ ପିଲାଟି ଜନ୍ମରୁ ୩୨ଟି ଦାନ୍ତ ନେଇ ଆସିଥିଲା। ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ନବଜାତ ଶିଶୁଙ୍କ ପରି ଆଦୌ କ୍ରନ୍ଦନ କରିନଥିଲା। ତେଣୁ ଅନେକ ଏହାକୁ ଏକ ଅଶୁଭ ସୂଚନା ବୋଲି ମନେକଲେ। <ref>{{cite book | last=Bhat | first=M. Ramakrishna | title=Fundamentals of Astrology | publisher=Motilal Banarsidass Publ | year=1988 | edition=3rd | page=52 | isbn=9788120802766 | location=New Delhi, India}}</ref> ପିତା ଆତ୍ମାରାମ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଏପରି ଏକ ସନ୍ତାନ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିବାରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ । ଶେଷରେ ଆତ୍ମାରାମ କୁଳଗୁରୁ ନୃସିଂହ ଦାସ ଯିଏ ଜଣେ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ ତାଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କଲେ। ସେ ଗଣନା କରି ଦେଖିଲେ ଯେ ଶିଶୁଟି ଅଶୁଭ ମୂଳା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଜାତ ହୋଇଛି ଏବଂ ପିତୃହନ୍ତା ହେବ। ତେଣୁ ପିତାମାତା ଉପାୟଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ଶିଶୁପୁତ୍ରକୁ ତାଙ୍କ କୁଳଗୁରୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଗୁରୁ ଶିଶୁଟିକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ଘରେ ଲାଳନପାଳନ କଲେ ଓ ନାଁ ରଖିଲେ '''ତୁଳସୀ'''। ପିତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ଯୁବକ ତୁଳସୀ ଘରକୁ ଫେରି ମାତା ହୁଳସୀଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଲେ ଏବଂ ପିତା କରୁଥିବା ଯଜମାନ କର୍ମ କରି ଜୀବନ ବିତାଇଲେ । ସଂସାରରେ ଧର୍ମାଚରଣ ପାଇଁ ସହଧର୍ମିଣୀର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। କାରଣ ସ୍ତ୍ରୀ, ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରେ ବୋଲି ମୁନିଋଷିମାନେ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ସହଧର୍ମିଣୀ ରୂପେ ନାମିତ କରିଛନ୍ତି। । ତୁଳସୀ ରତ୍ନାବଳୀ ନାମକ ଏକ ଝିଅକୁ ବିବାହ କଲେ । ତୁଳସୀ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଉପାସକ ହୋଇଥିବାରୁ ପତ୍ନୀ ରତ୍ନାବଳୀ ପାଖରେ ସର୍ବଦା ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନିମିଷେ ମାତ୍ର ଛାଡ଼ି ରହିପାରୁନଥିଲେ । ତୁଳସୀ ଯଜମାନ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ ଅବଶିଷ୍ଟ ସମୟରେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଖରେ ସମୟ କଟାଉଥିଲେ । ବିବାହ ପରେ ରତ୍ନାବଳୀ ବାପଘରକୁ କେବେ ଯାଇନଥିଲେ । ଦିନେ ତୁଳସୀଙ୍କ ଅବର୍ତ୍ତମାନ କାଳରେ ପିତାଙ୍କ ଅସୁସ୍ଥତା ଖବର ଶୁଣି ରତ୍ନାବଳୀ ପିତ୍ରାଳୟକୁ ଅସୁସ୍ଥ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ । ତୁଳସୀ ଘରକୁ ଫେରି ଦେଖିଲେ ଯେ ରତ୍ନାବଳୀ ଘରେ ନାହିଁ । ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଘରେ ନ ଦେଖି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲେ । ମାଆଙ୍କ ପାଖରୁ ସୂଚନା ପାଇଲେ ଯେ ସେ ଅସୁସ୍ଥ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ତାର ବାପଘରକୁ ଯାଇଛି । ତେଣୁ ସେ କିଛି ଖିଆପିଆ ନକରି ମେଘ ଅନ୍ଧାର ରାତିରେ ମାଆକୁ କହି ଶ୍ୱଶୁରାଳୟକୁ ଗଲେ । ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଚିନ୍ତା କିପରି ଶିଘ୍ର ଯାଇ ରତ୍ନାବଳୀଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବେ । ତେଣୁ ବାଟରେ ବିଭିନ୍ନ ବାଧାବିଘ୍ନକୁ ଖାତିର ନକରି ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରିରେ ବର୍ଷାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଦା ହୋଇ ଆସି ରତ୍ନାବଳୀଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ତୁଳସୀଙ୍କ ଏପରି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ରତ୍ନାବଳୀ ବାକ୍ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ ‘ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତ ଠିକ୍ ନୁହେଁ । ସ୍ତ୍ରୀର ଯୌବନର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପରି ଶୋଭାପାଏ, ମାତ୍ର ତାହା କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ । ତେଣୁ ସ୍ତ୍ରୀ ମୋହ ପରିହାର କରି ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପାଦ ପଦ୍ମରେ ଏହି ପ୍ରେମ ବ୍ୟାକୁଳତାକୁ ଅର୍ପଣ କଲେ ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ପରମ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରିବା ସହିତ ସଂସାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ । ତେଣୁ ରତ୍ନାବଳୀଙ୍କର ଏହି ମର୍ମଭେଦୀ କଥାରେ ତୁଳସୀଙ୍କ ଜ୍ଞାନୋଦୟ ହେଲା ଏବଂ ସେ ପାର୍ଥିବ ପ୍ରେମକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଆନନ୍ଦ ପାଇବାକୁ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କଠାରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପିତ କଲେ । ତୁଳସୀ ଚଉଦବର୍ଷ [[ଭାରତ]]ର ବିଭିନ୍ନ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଧର୍ମସ୍ଥାନ ପରିଭ୍ରମଣ କରିବା ସହ କଠୋର ସାଧନା କଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ କରୁଣା ଲାଭ କଲେ । ଫଳତଃ ରାମ ପ୍ରେମରେ ନିଜକୁ ବିଲୀନ କରି ପବିତ୍ର [[ରାମ ଚରିତ ମାନସ (ଗ୍ରନ୍ଥ)|ରାମ ଚରିତ ମାନସ]] ରଚନା କଲେ । <ref>ଡାଃ ସୁନିଆଁ ପ୍ରଧାନ, ସଂଚାର, ପୃଷ୍ଠା-୧୪, ଶନିବାର ୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୩</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଫଟୋ== * [[s:Tulsi-Eulogy|Tulsi-Eulogy]] * [http://wikisource.org/wiki/तुलसीदास Works of Tulsidas in Hindi on Wikisource] * [http://www.gitapress.org/BOOKS/1318/1318_Sri%20Ramchritmanas_Roman.pdf The Ramcharitmanas of Tulasidas, published by Gita Press] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୪୯୭ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୫୩୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୬୨୩ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଧର୍ମ ପ୍ରଚାରକ]] 1ouwwqbkax81iyibt3vdyrjzy322qky 0 28752 606542 559832 2026-09-22T04:28:49Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606542 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lata Mangeshkar}} {{Infobox person | name = ଲତା ମଙ୍ଗେସକର | image = Lata Mangeshkar - still 29065 crop.jpg | caption =୨୦୦୮ ସମୟର ମଙ୍ଗେସକର | other names = ଦିଦି, ଭାରତର କୋକିଳ | image_size = | background = | birth_date = {{Birth date |df=yes|1929|9|28}}<ref>{{cite news |title=Lata Mangeshkar won't celebrate 87th birthday, says 'jo shahid hue hai unki yaad karo kurbani' ['remember the victims and their sacrifice'] |url=http://indianexpress.com/article/music/lata-mangeshkar-has-special-message-for-pakistan-3053252/ |date=28 September 2016 |newspaper=The Indian Express |access-date=28 September 2016}}</ref> | birth_place = [[ଇନ୍ଦୋର]], ମଧ୍ୟଭାରତ ଏଜେନ୍ସି, ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ | death_date = {{death date and age|df=y|2022|02|06|1929|09|28}}<ref>{{Cite web|title=Breaking news live updates: Singer Lata Mangeshkar passes away|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/breaking-news-live-updates-feb-6/liveblog/89376395.cms|access-date=2022-02-06|website=The Times of India|language=en}}</ref> |Cause of Death = [[କୋଭିଡ-୧୯]] | death_place = ବ୍ରିଚ୍ କ୍ୟାଣ୍ଡି ହସ୍ପିଟାଲ, ମୁମ୍ବାଇ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର | occupation = ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟିକା | years_active = ୧୯୪୨ରୁ ୨୦୨୨ | spouse = | parents = [[ଦୀନାନାଥ ମଙ୍ଗେସକର]]<br> ସେବନ୍ତୀ ମଙ୍ଗେସକର | relatives = [[ଆଶା ଭୋସଲେ]] (ଭଉଣୀ).<br/>[[ଉଷା ମଙ୍ଗେସକର]] (ଭଉଣୀ).<br/>[[ମୀନା ମଙ୍ଗେସକର]] (ଭଉଣୀ).<br/> [[ହୃଦୟନାଥ ମଙ୍ଗେସକର]] (ଭାଇ). | awards = [[ଭାରତ ରତ୍ନ]] ୨୦୦୧<br/>[[ପଦ୍ମଭୂଷଣ]] 1969,<br> [[ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ]] ୧୯୯୯,<br> [[ଦାଦା ସାହେବ ଫାଲକେ ପୁରସ୍କାର]] ୧୯୮୯,<br> [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଭୂଷଣ]] ୧୯୯୭, <br>[[ଏନଟିଆର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ]] ୧୯୯୯,<br> [[ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର]] (୩), [[ଗିନିଜ ବୁକ ଅଫ ୱାର୍ଲଡ଼ ରେକର୍ଡ୍ସ]] ୧୯୮୪<br>(ସର୍ବାଧିକ ଗୀତ ରେକର୍ଡ଼ିଂ ୧୯୪୮-୧୯୮୭)<br> | website = https://twitter.com/mangeshkarlata }} '''ଲତା ମଙ୍ଗେସକର''' (୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୨୯ – ୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨) [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] ଜଣେ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟିକା ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତର ଜଣେ ଜୀବନ୍ତ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=Lata Mangeshkar|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/30899862.cms|date=10 December 2002|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=2009-07-22}}</ref><ref>{{cite news |author=Yasmeen, Afshan |title=Music show to celebrate birthday of melody queen |url=http://www.hindu.com/lf/2004/09/21/stories/2004092114010200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20041103120451/http://www.hindu.com/lf/2004/09/21/stories/2004092114010200.htm |url-status=dead |archive-date=3 November 2004 |date=21 September 2004 |newspaper=[[The Hindu]] |url-access=subscription |access-date=14 October 2019}}</ref> ସଙ୍ଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ତାଙ୍କର ଅତୁଳନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରସ୍କାର [[ଭାରତ ରତ୍ନ]]ରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି ।<ref>[http://www.hinduonnet.com/2001/03/22/stories/01220006.htm Lata Mangeshkar given Bharat Ratna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100811105225/http://www.hinduonnet.com/2001/03/22/stories/01220006.htm |date=11 August 2010 }} The Hindu</ref> ==ଜୀବନ ଓ ପରିବାର== ଲତା ମଙ୍ଗେସକର [[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]]ର [[ଇନ୍ଦୋର]]ରେ ୧୯୨୯ ମସିହା [[ସେପ୍ଟେମ୍ବର]] ୨୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name=toi1>{{cite news|newspaper=[[The Times of India]]|title=Unplugged: Lata Mangeshkar|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/Unplugged-Lata-Mangeshkar/articleshow/4625384.cms|date=20 September 2009}}</ref> ତାଙ୍କର ପିତା ଦିନାନାଥ ମଙ୍ଗେସକର ଜଣେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଗାୟକ ଓ ମଞ୍ଚ କଳାକାର ଥିଲେ ।<ref name=toi2>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Meet-Lata-ben-Mangeshkar/articleshow/5066253.cms|location=[[Ahmedabad]]|title=Meet Lata-ben Mangeshkar!|first=Ashish|last=Vashi|newspaper=[[The Times of India]]|date=29 September 2009}}</ref> ଲତା ୫ବର୍ଷ ବୟସରୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ସାନ ଭଉଣୀ ଆଶା, ଉଷା, ମୀନା ଓ ଭାଇ ହୃଦୟନାଥ ମଧ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରୁଥିଲେ । ଲତା ମାତ୍ର ୧୩ ବର୍ଷର ହୋଇଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର [[ହୃଦ୍‌ରୋଗ|ହୃଦ୍‌ରେଗରେ]] ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ପରେ ପରିବାର ଭରଣପୋଷଣ ନିମନ୍ତେ ସେ ୧୯୪୨ରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଲତା ଆଜୀବନ ଅବିବାହିତ ରହିଛନ୍ତି । ଲତାଙ୍କର ସାନ ଭଉଣୀ, ଆଶା ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ । ସେ ଗଣପାତ୍ରୋ ଭୋଁସଲେଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେମନ୍ତ ଭୋଁସଲେ ଜଣେ ସ୍ୱର ସଂଯୋଜକ ଓ ନାତି ଚୌତନ୍ୟ ଜଣେ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ । ଆଶା, ପରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ [[ରାହୁଳ ଦେବ ବର୍ମନ]]ଙ୍କ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଲତାଙ୍କର ଅନ୍ୟତମ ଭଉଣୀ, ଉଷା ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଗାୟିକା । ସେ ଲତାଙ୍କ ପରି ଆଜୀବନ ଅବିବାହିତା ରହିଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଆ, ହିନ୍ଦୀ, ମରାଠୀ, ବଙ୍ଗଳା, ନେପାଳୀ, ଭୋଜପୁରୀ ଓ ଗୁଜରାଟୀ ସଙ୍ଗୀତରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଛନ୍ତି । ମୀନା ବିବାହ ପରେ ମୀନା ଖାଦିକର ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ମରାଠୀ, ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କଣ୍ଠଦାନ ସହିତ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ମୀନାଙ୍କ ପୁଅ ଯୋଗେଶ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ସ୍ୱର ସଂଯୋଜକ । ଲତାଙ୍କ ଭାଇ ହୃଦୟନାଥ ମଙ୍ଗେସକର ଜଣେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଗାୟକ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାରତୀ, ମରାଠୀ ହାସ୍ୟାଭିନେତା ଦାମୁଆନ୍ନା ମାଲଭଙ୍କରଙ୍କ ଝିଅ ।<ref>{{cite web |title=ବୟସ୍କ ଓ ବିଲକ୍ଷଣ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ |url=https://sambad.in/entertainment/adult-and-outstanding-personality-745543/ |website=www.sambad.in |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |accessdate=4 December 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211204044906/https://sambad.in/entertainment/adult-and-outstanding-personality-745543/ |archivedate=4 December 2021}}</ref> ==ସଙ୍ଗୀତ ଜୀବନ== ପରିବାରର ଭରଣପୋଷଣ ନିମନ୍ତେ ଲତା ଗୀତ ଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୪୨ରୁ ୧୯୪୮ ମଧ୍ୟରେ ପାଖାପାଖି ଆଠୋଟି ହିନ୍ଦୀ ଓ ମରାଠୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ମରାଠୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'କିଟ୍ଟି ହାସଲ'ରୁ ସେ ଗାୟିକା ଭାବେ କ୍ୟାରିୟର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । [[ମୁମ୍ବାଇ]]ରେ ଏକ ଲୋକାଲ ଟ୍ରେନ୍ରରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ''ଆପ୍ କି ସେବା ମେଁ''ରେ ପ୍ରଛଦପଟ ଗାୟିକା ହେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା । ପରେ ତାଙ୍କୁ ''ମଜବୁର୍'' ଓ ''ବେଦର୍ଦ୍'' ନାମକ ଦୁଇଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଗୀତ ଗାଇବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା । ଏହି ଦୁଇଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଦ୍ୱାରା ସେ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତରେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ପରିଚିତ ହେଲେ । କିନ୍ତୁ ପରେ ଅନ୍ଦାଜ୍, ବରସାତ୍ ଓ ମହଲ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଦ୍ୱାରା ସେ ସଙ୍ଗୀତ ମହଲରେ ପୁରାପୁରି ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହୋଇଗଲେ । ୧୯୬୩ରେ [[ଭାରତ]] - [[ଚୀନ]] ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଲତାଙ୍କର ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ଗୀତ 'ଏ ମେରେ ୱତନ୍ କେ ଲୋଗୋଁ' ଶୁଣି ସେତେବେଳର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ]] ଭାବ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଏହି ଗୀତ ପାଇଁ [[ପଦ୍ମଭୂଷଣ]] ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୭୦ରୁ ୧୯୮୦ ମଧ୍ୟରେ ଲତା ତିନି ଜଣ ପ୍ରମୁଖ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ପ୍ୟାରେଲାଲ୍, କଲ୍ୟାଣଜୀ ଆନନ୍ଦଜୀ ଓ ରାହୁଲ ଦେବ ବର୍ମନଙ୍କ ସହ କାମ କରିଥିଲେ । ସେ 'ହମ୍ ଆପକେ ହେ କୌନ୍', 'ବୀରଜାରା' ପରି ରୋମାଣ୍ଟିକ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ସେ ଏ ଆର ରେହମାନଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଛନ୍ତି । ଲତା ତାଙ୍କର ସମଗ୍ର ଜୀବନକୁ ସଙ୍ଗୀତ ପାଇଁ ସମର୍ପିତ କରିଛନ୍ତି । ଏବେବି ସେ ରେକର୍ଡିଂ ପାଇଁ ଗଲେ ଷ୍ଚୁଡିଓ ବାହାରେ ଯୋତା ରଖିଥାନ୍ତି । [[ଗୁଲଜାର|ଗୁଲଜାରଙ୍କ]] ରଚିତ ଓ ସେ ନିଜେ ଗାଇଥିବା ଏକ ଗୀତ 'ନାମ୍ ଗୁମ୍ ଯାଏଗା , ଚେହେରା ୟେ ବଦଲ୍ ଯାଏଗା , ମେରି ଆୱାଜ୍ ହି ମେରି ପେହେଚାନ୍ ହୈ.. ' କେବଳ ଲତାଙ୍କ ପାଇଁ ଲେଖାଯାଇଛି ବୋଲି ତାଙ୍କର ଅଗଣିତ ପ୍ରଶଂସକ କୁହନ୍ତି । ==ମାନ ସମ୍ମାନ== [[File:Bal Thackeray and Lata Mangeshkar at 70th Master Dinanath Mangeshkar Awards (6).jpg|thumb|right| ଲତା ବାଲ ଠାକରେଙ୍କ ସହ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ୭୦ ତମ ଦୀନାନାଥ ମଙ୍ଗେସକର ସମ୍ମାନ ସମାରୋହରେ]] *୧୯୫୮ - ପ୍ରଥମ ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର୍ ଆୱାର୍ଡ *୧୯୬୯ - ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ *୧୯୬୯ - ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟିକା *୧୯୮୯ - ଦାଦା ସାହେବ୍ ଫାଲକେ ପୁରସ୍କାର *୧୯୯୩ - ଜୀବନ ବ୍ୟାପି ସାଧନା ପୁରସ୍କାର *୧୯୯୭ - ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଭୂଷଣ ପୁରସ୍କାର *୧୯୯୯ - ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ *୨୦୦୧ - ଭାରତ ରତ୍ନ *୨୦୦୯ - ୩ଟି ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସମ୍ମାନ *୨୦୧୧ - ଗିନିଜ୍ ବୁକ୍ ଅଫ୍ ୱାଲର୍ଡ୍ ରେକର୍ଡରେ ସ୍ଥାନିତ ==ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ== * {{cite book | last = Bichu | first = Dr. Mandar | title = Lata - Voice of the Golden Era | year = 2011 | publisher = [www.popularprakashan.com/lata-voice-of-the-golden-era.htm Popular Prakashan] | isbn = 978-81-7991-625-4 }} * {{cite book | last = Bhimani | first = Harish | title = In search of Lata Mangeshkar | year = 1995 | publisher = Indus | isbn = 978-81-7223-170-5 }} * {{cite book | last = Bharatan | first = Raju | title = Lata Mangeshkar: A Biography | year = 1995 | publisher = UBS Publishers Distributors | isbn = 978-81-7476-023-4 }} * {{cite book | last = Kabir | first = Nasreen Munni | title = Lata Mangeshkar: In Her Own Voice | url = https://archive.org/details/latamangeshkarin0000mage | year = 2009 | publisher = Niyogi Books | isbn = 978-81-89738-41-9 }} * {{cite book | last = Lata | first = Mangeshkar | editor = Madhuvanti Sapre and Dinkar Gangal | title = In search of Lata Mangeshkar | language = Marathi | year = 1995 | publisher = Harper Collins/Indus | isbn = 978-81-7223-170-5 }}. A collection of articles written by Lata Mangeshkar since 1952. * {{cite book | last = Nerurkar | first = Vishwas | title = Lata Mangeshkar Gandhar Swaryatra (1945-1989) | language = Hindi | publisher = Vasanti P. Nerukar | location = Mumbai }}. * {{cite book | last = Bichhu | first = Mandar V. | title = Gaaye Lata, Gaaye Lata | language = Hindi | year = 1996 | publisher = Pallavi Prakashan | location = Sharjah | isbn = 978-81-7223-170-5 }}. A collection of articles written by Lata Mangeshkar since 1952. ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== {{commons category}} * {{IMDb name | id=0542196 | name = ଲତା ମଙ୍ଗେସକର }} {{ଭାରତ ରତ୍ନ }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ]] 95slarhjpg3tajgz88crp5wtonzjguy 0 33036 606495 582717 2026-09-21T13:22:06Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606495 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bilasini Mohanty}} {{Infobox person | name = ବିଳାସିନୀ ମହାନ୍ତି | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1968|05|10}} | birth_place = [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଯାଜପୁର]] | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = [[ଦିଲ୍ଲୀ]] | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର(ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ),ଏମ୍.ଫିଲ୍ | alma_mater = [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]],<br/>[[ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] | occupation = ଅନୁବାଦକ | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = ଅନାବୃତ ଅନ୍ଧକାର | style = | home_town = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୩ | signature = | signature_alt = | signature_size = | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | website = | footnotes = }} '''ବିଳାସିନୀ ମହାନ୍ତି''' (ଜନ୍ମ ୧୦ ମଇ ୧୯୬୮), ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ । ସେ ବହୁ ଭାରତୀୟ ଓ ବିଦେଶୀ ଲେଖକମାନଙ୍କ ଲେଖାକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକ ''ଅନାବୃତ ଅନ୍ଧକାର'' ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୩ ମସିହାର କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଛି ।<ref>http://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/Bilasini-Mohanty-to-get-Sahitya-Akademi-award/articleshow/31821625.cms</ref> ଏହି ଗଳ୍ପ ସଂକଳନଟି ସାଆଦତ ହସନ ମଣ୍ଟୋଙ୍କର ୫୦ଟି ଅନୁବାଦିତ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଗଳ୍ପକୁ ନେଇ ସମୃଦ୍ଧ ।<ref>{{Cite web |url=http://www.dailypioneer.com/state-editions/bhubaneswar/central-sahitya-award-for-bilasini.html |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2014-03-11 |archive-date=2015-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150922092741/http://www.dailypioneer.com/state-editions/bhubaneswar/central-sahitya-award-for-bilasini.html |url-status=dead }}</ref> ୧୦ ମଇ ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଯାଜପୁରଠାରେ<ref>{{cite web|url=http://odishasuntimes.com/2014/03/10/central-sahitya-akademi-award-bilasini-mohanty/|title=Central Sahitya Akademi award for Bilasini Mohanty|work=OdishaSunTimes.com|accessdate=13 March 2016|archive-date=10 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150810104559/http://odishasuntimes.com/2014/03/10/central-sahitya-akademi-award-bilasini-mohanty/|url-status=dead}}</ref> ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ବିଳାସିନୀ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏମ୍.ଫିଲ୍ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref>ସମ୍ବାଦ ୧୧/୦୩/୨୦୧୪ ପୃଷ୍ଠା ୧ ଓ ୯</ref> == ସାହିତ୍ୟ କୃତି == * ନିସର୍ଗ-ରାଗ, ୨୦୧୬ (ମୂଳ ଲେଖକ: ଆନ୍ଦ୍ରେ ଜିଦ୍, ଫରାସୀ ଔପନ୍ୟାସିକ) * ପତନ (ଆଲବର୍ଟ କାମ୍ୟୁ) * ଡାମିଏନ (ହରମନ୍ ହେସ୍) * ସବୁ ଦେଶ ପରଦେଶ (ଗୁରୁଦୟାଲ ସିଂ) * ଜୀବନ ତୃଷ୍ଣା (ଭିନସେଣ୍ଟ ୱାନ ଗୋ) * ବିଦାୟ ବନ୍ଧୁ (ଅରନେଷ୍ଟ ହେମିଙ୍ଗୱ) * କମଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାହାଣୀ * ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫରାସୀ ଗଳ୍ପ * କେହି ଅଛି ନିଶ୍ଚୟ (ଆଇଜାକ ବାସେଭିସ ସିଙ୍ଗର) * ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ହିନ୍ଦୀ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ * ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିୟ ଗଳ୍ପ<ref>{{Cite web |url=http://orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=48485 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2014-03-11 |archive-date=2014-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140702015924/http://orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=48485 |url-status=dead }}</ref> == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୩ (ଅନାବୃତ ଅନ୍ଧକାର) * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୨ (କମଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାହାଣୀ)<ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=9 October 2017|archive-date=9 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php|url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ସାହିତ୍ୟିକ]] f0gxqk9siw6vulwi9yilipw8jdk5dnq 0 52662 606516 579319 2026-09-21T18:37:56Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606516 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sakuntala Baliarsingh}} {{Infobox writer |image = Odia_Wikimedians_celebrating_3rd_anniversary_of_odia_wikisource_(cropped).jpg |image_size = |alt = |birth_name = |birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1948|02|18}} |birth_place = ନରଣଗଡ଼, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା |death_date = |death_place = |resting_place = |occupation = ଅଧ୍ୟାପନା |nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ପିଏଚଡି |alma_mater = [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] | notableworks = କାବେରୀ ଭଳି ଝିଅଟିଏ, ପୁଣି ସେ ଫେରିନି |spouse = ଡା. ସୁଧାକର ସାମନ୍ତସିଂହାର |children = |relatives = ଡା. ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ (ବାପା)<br/> ସୁଲୋଚନା ବଳିୟାର ସିଂହ (ମାଆ)<ref>{{cite web|url=http://www.dharitri.com/Bhubaneswar/160216/p11.htm|title=Dharitri E-Paper|publisher=|accessdate=20 February 2016}}</ref> |awards = କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମୀ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୫ (ଅନୁବାଦ) |signature =Sakuntala Baliarsingh Autograph - or.png |website = |death_cause = |resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> |other_names = |religion = |footnotes = |box_width = }} '''ଶକୁନ୍ତଳା ବଳିୟାରସିଂହ''' (ଜନ୍ମ ୧୮ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୮)<ref name="Dutt1999">{{cite book|author=Kartik Chandra Dutt|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|url=http://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA95|year=1999|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-0873-5|pages=95–}}</ref>କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ (ଅନୁବାଦ), ୨୦୧୫ ନିମନ୍ତେ ମନୋନୀତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ । ୩୭ ବର୍ଷ ଧରି ଅଧ୍ୟାପନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସକ୍ରିୟ ରହିବା ସହ ସେ ରାଜଧାନୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/NRO-sparks-Oriya-brethren-spirit/articleshow/7343908.cms|title=NRO sparks Oriya brethren spirit|work=The Times of India|accessdate=20 February 2016}}</ref> ରୂପରେ ୨୦୦୬ରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ==ରଚନାବଳୀ== {{Div col|3}} * ସାହିତ୍ୟରେ ଜାତୀୟବାଦୀ ଚେତନା, ୧୯୮୫ * କାଣ୍ଡିଡ, ୧୯୯୮ * ପରାଜିତ ନାୟକ, ୧୯୯୨ * ମୋପାସାଁଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ଗଳ୍ପ, ୧୯୯୩ * କାଷ୍ଟରବ୍ରିଜର ମେୟର, ୧୯୯୩ * ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧା, ୧୯୯୫ * ବିଭ୍ରଂଶ, ୧୯୯୭ * ଆଜାଦି, ୨୦୦୨ * ଇଡିୟଟ, ୧୯୯୪ * ପାକିସ୍ତାନକୁ ଟ୍ରେନ, ୨୦୧୫ * ବିଶ୍ରାମପୁରର ସନ୍ଥ, ୨୦୦୯ * ପୁଣି ସେ ଫେରିନି, ୨୦୦୯ * ୧୭ ରାନାଡ଼େ ରୋଡ଼ * ରୋମାଞ୍ଚ କାହାଣୀ * ବିପନ୍ନ ନାବିକ * ଅଜ୍ଞାତବାସର ଇତିକଥା, ୨୦୧୪ * କଳଙ୍କିତ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା * ଭିନ୍ନ ମାଟି ଭିନ୍ନ ଆକାଶ (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ) * ଇଶ୍ୱରଙ୍କ ଅପେକ୍ଷାରେ * ଟ୍ରୟର ନାରୀ * କେନ୍ଦ୍ରହରା * ରାଗରେ ଫେରିଚାହାଁ * ବସୁଧା ନନ୍ଦିନୀ {{div col end}} ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ), ୨୦୧୫<ref>{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/newswire/story/sahitya-akademi-announces-winners-of-translation-prize/930540|title=Sahitya Akademi Announces Winners of Translation Prize|work=www.outlookindia.com/|accessdate=20 February 2016}}</ref> * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ), ୨୦୦୯<ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=9 October 2017|archive-date=9 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iamin.in/en/berhampur/news/odia-litterateur-sakuntala-baliarsingh-be-conferred-sahitya-akademi-award-85357|title=Odia litterateur Sakuntala Baliarsingh to be conferred Sahitya Akademi Award|publisher=|accessdate=20 February 2016|archive-date=19 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160219171844/http://www.iamin.in/en/berhampur/news/odia-litterateur-sakuntala-baliarsingh-be-conferred-sahitya-akademi-award-85357|url-status=dead}}</ref> * ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଅନୁବାଦ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୨ * ଆଦିକବି ଲିଟରେଚର ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୨ * ଉତ୍କଳ ଭାରତୀ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀ ପୁରସ୍କାର<ref>{{cite web|url=http://odishasuntimes.com/2014/07/30/odisha-story-teller-sakuntala-panda-receive-utkal-bharati-award/|title=Odisha story-teller Sakuntala Panda to receive Utkal Bharati award|work=OdishaSunTimes.com|accessdate=20 February 2016}}{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର ୨୦୨୫ 'ବସୁଧା ନନ୍ଦିନୀ' ପାଇଁ<ref>https://sambadepaper.com/imageview_110297_186625_4_71_19-11-2025_14_i_1_sf.html</ref><ref>https://samajaepaper.in/imageview_19_2011202524113258_4_73_20-11-2025_8_i_1_sf.html</ref> ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] htfl28lu0q7ch14hu4tgzvib3ggqk19 0 53089 606491 571757 2026-09-21T13:02:38Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606491 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bijay Prasad Mohapatra}} {{Infobox person | name = ବିଜୟ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1938|08|01|df= y}} | birth_place = [[କଟକ]] | death_date = {{Death date and age|2013|11|17|1938|08|01|df= y}} | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = | education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ପି.ଏଚ.ଡି | alma_mater = ଲଣ୍ଡନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, <br/> କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = ଅନ୍ୟ ସ୍ରୋତର ଗଳ୍ପ | style = | home_town = | parents = | spouse = | children = | relatives = | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ବିଜୟ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର''' (୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୩୮<ref name="Dutt1999">{{cite book|author=Kartik Chandra Dutt|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|url=http://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA689|year=1999|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-0873-5|pages=689–}}</ref> - ୧୭ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୩) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଗାଳ୍ପିକ ଓ ଭାଷାବିତ ଥିଲେ ।<ref name="Raja2010">{{cite book|author=Ira Raja|title=Grey areas: an anthology of Indian fiction on ageing|url=http://books.google.com/books?id=AggwAQAAMAAJ|date=3 February 2010|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-568958-7}}</ref> ସେ ଲଣ୍ଡନରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପି.ଏଚ.ଡି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଭାଷା ବିଭାଗରେ ସେ ଡେପୁଟି ରେଜିଷ୍ଟର ଜେନେରାଲ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="Bhattacharya1993">{{cite book|author=Krishna Bhattacharya|title=Bengali-Oriya Verb Morphology: A Contrastive Study|url=http://books.google.com/books?id=PI5jAAAAMAAJ|year=1993|publisher=Das Gupta & Company}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == === ଗଳ୍ପ === {{div col| 2}} * ଅନ୍ୟ ସ୍ରୋତର ଗଳ୍ପ * ପ୍ରେମ ଗଳ୍ପ * ଗୋଲାପ ବଗିଚାର ଗଳ୍ପ * କଳାପାନ ଗୋଲାମର ଗଳ୍ପ * ପୁରୀର ଗଳ୍ପ * କଣ୍ଢେଇଙ୍କ ଗଳ୍ପ * ମୃଗତୃଷ୍ଣାର ଗଳ୍ପ * ଅଦିନିଆ ଗଳ୍ପ * ଭୟାନକ ଗଳ୍ପ === ପ୍ରବନ୍ଧ/ଆଲୋଚନା === * ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିଭବ * ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରବନ୍ଧ * ପ୍ରଚଳିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଏକ ବ୍ୟାକରଣ * ପ୍ରାଥମିକ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାକରଣ<ref>{{cite news|title=ସ୍ମରଣୀୟ|url=http://www.dharitri.com/sahityayan/190316/p4.htm|accessdate=24 March 2016|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯- ଅପ୍ରେଲ ୧ ପୃଷ୍ଠା ୪}}</ref> {{div col end}} == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୮<ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award8.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=24 April 2017|archive-date=12 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240112164433/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award8.php|url-status=dead}}</ref> * ବିଷୁବ ସମ୍ମାନ * ସୁଧନ୍ୟା ସମ୍ମାନ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] rn9x754t788c5n2xbqbp7bzx431hpmm 0 54349 606533 559821 2026-09-22T04:15:31Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606533 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ramesh Prasad Mohapatra}} {{Infobox scientist |name = ରମେଶ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର |image = |image_size = 150x150 |caption = |birth_date = {{birth date | df=yes| 1939|10|01}} |birth_place = ଭାପୁର, [[ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା|ଢେଙ୍କାନାଳ]], ଓଡ଼ିଶା |death_date = {{death date and age|df=yes|1989|1|14|1939|10|01}} |death_place = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] |nationality = ଭାରତୀୟ |field = [[ପ୍ରତ୍ନତ‌ତ୍ତ୍ୱ]]<br/>[[ଭାରତବିଦ୍ୟା]]<br/> [[ଓଡ଼ିଶା]] ଅନୁଶୀଳନ<br/> ଓଡ଼ିଶା କଳା<br/>ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ<br/>ଓଡ଼ିଶା ସଂସ୍କୃତି |work_institutions = [[ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ]], [[ଆର୍ଟ ଆଣ୍ଡ କଲ୍‌ଚରାଲ ହେରିଟେଜ୍|INTACH]] |alma_mater = [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]], [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] |doctoral_advisor = [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] |doctoral_student = |known_for = ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଇତିହାସ, କଳା ଓ ପ୍ରତ୍ନତ‌ତ୍ତ୍ୱ ବିଦ୍ୟା । |influences = |influenced = |prizes = ଡାଇରେକ୍ଟର ଜେନେରାଲ ପୁରସ୍କାର, [[ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ]]<br/> ପୁରୀ ମେମୋରିଆଲ ପୁରସ୍କାର, ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ<br/> [[ଓଡ଼ିଶ ଇତିହାସ କଂଗ୍ରେସ]]ଦ୍ୱାରା ସାଇଟେସନ । |religion = [[ହିନ୍ଦୁ]] |footnotes = |signature = }} '''ରମେଶ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର''' (୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୯ – ୧୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୯) ଜଣେ ପ୍ରତ୍ନତ‌ତ୍ତ୍ୱବିଦ୍ ଓ ଓଡ଼ିଶା ଅଧ୍ୟୟନର ଗବେଷକ ଥିଲେ । [[ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ]]ର ପ୍ରତ୍ନତ‌ତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗରେ ସନ ୧୯୬୩ରୁ ୧୯୮୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କ୍ୟୁରେଟର ଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ନତ‌ତ୍ତ୍ୱ କ୍ଷେତ୍ର, [[କଳା ଇତିହାସ]], ଧର୍ମ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସଂସ୍କୃତିର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗମାନଙ୍କ ଉପରେ ଐତିହାସିକ ଗବେଷଣା କରି ଅନେକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ଦେଇଥିଲେ । ==ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା== ରମେଶ ପ୍ରସାଦ ଜଣେ କୂଳୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଯାହାର [[ଢେଙ୍କାନାଳ]] ରାଜ ପରିବାର ସାଥୀରେ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା ଓ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାର ସାମରିକ ଇତିହାସ ଲେଖିବାରେ ବ‌ହୁତ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ।<ref name="Das H. C. 1989">Das H. C., ''Tribute to Dr. R. P. Mohapatra'' in ''Tribute to Dr. Ramesh Prasad Mohapatra'', 1989, Bhubaneswar</ref> ତତ୍କାଳୀନ ଜମିଦାର ସୀତାନାଥ ପରମଗୁରୁ ଓ ମୋତି ଦେବୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ସେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ଓ କୁସୁମ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । [[କଟକ]]ରେ ଥିବା [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସେ ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିବା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥିତ [[ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ]]ର ଦିଲ୍ଲୀ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଆର୍କିଓଲୋଜିର ଡିପ୍ଲୋମା ପାଇଥିଲେ । ସେ [[ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା]] ଉପରେ ଅନୁଶୀଳନ କରି ସନ ୧୯୭୬ରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପିଏଚଡି ଲାଭ କରିଥିଲେ । [[କଳିଙ୍ଗ]] ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳଙ୍କ ସମୟରେ ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଯମଜ ଗୁମ୍ପାଦ୍ୱୟର ଭାରତୀୟ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଉପରେ ସେ ତାଙ୍କର ସନ୍ଦର୍ଭରେ (ଥେସିସ୍‌)<ref name=caves>{{cite book | last = Mohapatra | first = R. P. | authorlink = | title = Udayagiri and Khandagiri Caves | publisher = D.K. Publications | year = 1981 | location = Delhi, India | pages = xxii+270 | url = | doi = | id = | isbn = | oclc = 8069640}}</ref> ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଗୁମ୍ପାଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ [[ଜୈନ ସ୍ଥାପତ୍ୟ]]ର ଅୟମାରମ୍ଭ ଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାରେ ଜୈନ ସ୍ମାରକ<ref name=Jaina>{{cite book | last = Mohapatra | first = R. P. | authorlink = | title = Jaina monuments of Orissa | publisher = D.K. Publications | year = 1984 | location = New Delhi, India | pages = xviii+254 | url = | doi = | id = | isbn = | oclc = 11645559}}</ref> ସନ୍ଦର୍ଭ ଲେଖି ସେ ୧୯୭୯ରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡି ଲିଟ ପାଇଥିଲେ । ଐତିହାସିକ ଗବେଷଣାପ୍ରତି ଏନ. କେ. ସାହୁ ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲେ ଯାହାଙ୍କ ସ‌ହିତ ସେ ୧୯୬୨ରେ କାମ କରିଥିଲେ । (Utkal University History of Orissa, vol I, 1964, preface).<ref name=Mishra2005>{{cite book | last = Mishra | first = L | authorlink = |author2=Mishra S. | title = Historians and Historiography of Orissa: A Study in Perception and Appropriation of Orissan History | publisher = Kaveri Books | year = 2005 | location = New Delhi, India | pages = xii+400 | url = | doi = | id = | isbn = 978-81-7479-052-1 }}</ref> ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ କ୍ୟୁରେଟର ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କଲାପରେ ସେ ଫିଲ୍ଡ ଆର୍କିଓଲୋଜି ଓ ଓଡ଼ିଶାର କଳା ବିଷୟରେ [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]ଙ୍କ ତ‌ତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଗବେଷଣା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସୂଚନା ବ‌ହି ''ଆର୍କିଓଲୋଜି ଇନ ଓଡ଼ିଶା''<ref name=Behera>K. S. Behera, ''Passing away of a Great Scholar'', First Dr. R. P. Mohapatra Memorial Lecture, 1990, Dr. R. P. Mohapatra Memorial Committee, Bhubaneswar</ref> ଦୁଇ ଖଣ୍ଡରେ ଛାପା ହୋଇଥିବା ବ‌ହିରେ ଓଡ଼ିଶାର ତେର ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରାଗ୍ଐତିହାସିକ ଓ ଐତିହାସିକ ଆର୍କିଓଲୋଜି ବିଷୟରେ ବିଷଦ ବିବରଣୀ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂଗୃହିତ କଳା ସମ୍ପତ୍ତି, ପୁରାକାଳର କଳାକୃତି ଓ ପ୍ରତ୍ନତଅତ୍ତ୍ୱିକ କଳାକୃତି ସଂଗୃହିତ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ସଂଗୃହିତ ହୋଇ ରହିଛି ।<ref name=Behera/> ଦେଶ ବିଦେଶରେ ଅନେକ କିମିଟିର ସଭ୍ୟ ଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀର ସଭ୍ୟ ଥିଲେ । == ବ‌ହି == ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ବ‌ହିମାନଙ୍କ ତାଲିକା:- * {{cite book | last = Mohapatra | first = R. P. | authorlink = | title = Udayagiri and Khandagiri Caves | publisher = D.K. Publications | year = 1981 | location = Delhi, India | pages = xxii+270 | url = | doi = | id = | isbn = | oclc = 8069640}} *{{cite book | last = Mohapatra | first = R. P. | authorlink = | title = Jaina monuments of Orissa | publisher = D.K. Publications | year = 1984 | location = New Delhi, India | pages = xviii+254 | url = | doi = | id = | isbn = | oclc = 11645559}}<ref>{{cite journal|title=Review of the book ''Jaina Monuments of Orissa''|journal=Indian Historical Review|year=1984|first=M. N. P. |last=Tiwari |volume=11 |issue= |pages= |id= |url= |format= |accessdate= }}</ref> * {{cite book | last = Mohapatra | first = R. P. | authorlink = | title = Military History of Orissa | publisher = Cosmo Publications | year = 1986 | location = New Delhi, India | pages = xii+336 | url = | doi = | id = | isbn = |oclc = 18694583}} * {{cite book | last = Mohapatra | first = R. P. | authorlink = | title = Archaeology in Orissa (Sites and Monuments) | publisher = B. R. Publishing Corp | year = 1986 | location = New Delhi, India | pages = | url = | doi = | id = | isbn = 978-81-7018-348-8 }} * {{cite book | last = Mohapatra | first = R. P. | authorlink = | title = Fashion Styles of Ancient India | publisher = B. R. Publishing Corp | year = 1992 | location = New Delhi, India | pages = | url =https://archive.org/details/fashionstylesofa0000moha| doi = | id = | isbn = 81-7018-723-0 }} * {{cite book | last = Mohapatra | first = R. P. | authorlink = | title = Temple Legends of Orissa | publisher = Orissa Sahitya Academy | year = 1989 | location = Bubaneswar | pages = vii+104 | url = | doi = | id = | isbn = | oclc = 29859455}} * {{cite book | last = Mohapatra | first = R. P. | authorlink = | title = Decorative art of Parasuramesvar Temple | publisher = Orissa State Museum | year = 1991 | location = Bubaneswar | pages = | url = | doi = | id = | isbn = | oclc = 29335479 }} * {{cite book | last = Mohapatra | first = R. P. | authorlink = |author2=Donaldson T. E. | title = Ornaments of Orissa | publisher = B. R. Publishing Corp. | year = 1998 | location = Delhi, India | pages = xv+326 | url = | doi = | id = | isbn = 978-81-7646-031-6 }} == ବଛା ବିଷୟ == {| class="wikitable" border="1" |- ! Serial No. ! Article Name ! Published On(Source) |- | 1 | Griddles as depicted in temple sculpture of Bhubaneswar | O.H.R.J, Vol. XII/1 |- | 2 | Two Patta Paintings of Jagannath in Orissa State Museum | O.H.R.J, Vol. XIII/4 |- | 3 | Names of the Caves of Udayagiri and Khandagiri | O.H.R.J, Vol. XXII/3&4 |- | 4 | Winged and Enigmatic animal figures in Udayagiri caves of Orissa | O.H.R.J, Vol. XXIII/1-4 |- | 5 | Position of Women as depicted in the early sculptures of Udayagiri and Khandagiri | O.H.R.J, Vol. XXIV,XXv and XXVI |- | 6 | Tradition in Architecture | Art Tradition of Orissa, Orissa Sahitya Academy, Bhubaneswar, 1982 |- | 7 | Krishna Theme in Orissan sculpture | O.H.R.J, Vol. XXXI No. 2,3,4 |- | 8 | Folk elements of Udayagiri and Khandagiri Caves in Orissa | International Seminar on Folk Culture, 1978, Edited by Prof. K. S. Behera etc. |- | 9 | Tirthankar and Sasanadevis of Khandagiri Caves | In proceedings of International Seminar on Buddhism and Jainaism |- | 10 | Architecture of Jaina religion shrines of Orissa | Bharati, Prof. [[R. C. Majumdar]] Volume, Dept. of Ancient Indian History and Culture, Banaras Hindu University, Banaras |- | 11 | Problem of Kalinga Jina | in Krishna Pratibha, Commemoration volume for Dr. K. C. Panigrahi, Edited by Dr. H. C. Das etc. |} Note: O.H.R.J : Orissa Historical Research Journal == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୯ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତ‌ତ୍ତବିଦ୍]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କଳା ଐତିହାସିକ]] p1ur3fspkpbyns28i37wgmgwt4gp0hg 0 54391 606493 567951 2026-09-21T13:11:17Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606493 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bipin Bihari Mishra}} {{Infobox person | name = ବିପିନ ବିହାରୀ ମିଶ୍ର | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1929|06|29}} | birth_place = ତାଳଚେର, [[ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = <!-- {{Death date and age|df=y|2058|10|17|1929|06|29}} --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = | education = ଏମଏ, ଏଲଏଲବି | alma_mater = | occupation = ଭାରତୀୟ ପୁଲିସ ସେବା ଅଧିକାରୀ | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = ସହରର ଉପକଣ୍ଠେ, | style = | home_town = | spouse = ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମୟୀ ମିଶ୍ର | children = | parents = ବିଶ୍ୱମୋହନ ମିଶ୍ର<br/>ସୌଭାଗିନୀ ଦେବୀ | relatives = [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] (ବଡ଼ଭାଇ) <br/> [[ପ୍ୟାରୀମୋହନ ମହାପାତ୍ର]] (ମାଉସୀପୁଅ ଭାଇ)<ref>{{cite web|last=ପଣ୍ଡା|first=ହରିହର|title=ଦୁର୍ବଳ ଗୁଇନ୍ଦା ବ୍ୟବ୍ୱସ୍ଥା ଯୋଗୁ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ବ୍ୟାହତ ହେଉଛି|url=http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2016-09-17&PageId=11217&PageNum=9|publisher=ନିତିଦିନ|accessdate=17 September 2016|archive-date=2016-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20161011122645/http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2016-09-17&PageId=11217&PageNum=9|url-status=dead}}</ref> | callsign = | awards = କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ (ଅନୁବାଦ) ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୭, <br/> ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୪ | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ବିପିନ ବିହାରୀ ମିଶ୍ର''' (ଜନ୍ମ ୨୯ ଜୁନ ୧୯୨୯), ଜଣେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଭାରତୀୟ ପୁଲିସ ସେବା ଅଧିକାରୀ, ଖବରକାଗଜ ସ୍ତମ୍ଭକାର ଓ ସାହିତ୍ୟିକ । == ଜୀବନୀ == ବିପିନ ବିହାରୀ ମିଶ୍ର ୧୯୪୫ ମସିହା ଜୁନ ମାସ ୨୯ତାରିଖ ଦିନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://cgat.gov.in/bio/cuttack/bb_mishra.htm|title=CAT-Members-Cuttack Bench-Sh. Bipin Bihari Mishra|publisher=Central Administrative Tribunal (CAT)|accessdate=30 June 2016}}</ref> ସେ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ପୁଲିସ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1050110/asp/nation/story_4213362.asp|title=Orissa DGP eyes new chapter |publisher=The Telegraph, Calcutta |accessdate=30 June 2016}}</ref> କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦକ୍ଷତା ନିମନ୍ତେ ବିପିନ ବିହାରୀଙ୍କୁ ୧୯୮୬ ଓ ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପଦକ ଓ ୧୯୯୭ରେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ପଦକ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୪ଠାରୁ ୩୦ ଜୁନ ୨୦୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଶାର ପୁଲିସ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == ବିପିନ ବିହାରୀ ୩୪ଟିରୁ ଅଧିକ ବହି ଲେଖିସାରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/orissa-top-cops-turn-over-new-leaf-in-writing/387025/|title=Orissa top cops turn over new leaf in writing|publisher=The Indian Express|accessdate=30 June 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.odishaestore.com/odia-writer-bipin-bihari-mishra|title=books of Bipin Bihari Mishra |publisher= ଓଡ଼ିଶା ଇ ଷ୍ଟୋର|accessdate=30 June 2016}}</ref> {{div col|3}} === ଗଳ୍ପ === * ତିର୍ଯ୍ୟକ ଦୃଷ୍ଟି, ରମ୍ୟରଚନା ୧୯୮୨ * ଶପଥ ସାନ୍ତାଳର, ଆଦିବାସୀଭିତ୍ତିକ ଗଳ୍ପ ୧୯୮୩, * ଦାରୋଗା ସାହିତ୍ୟିକ, ଗଳ୍ପ ୧୯୮୪ * ମନର ମୁକୁର, ଗଳ୍ପ ୧୯୮୫ * ଗୋମତୀର ଶେଷ ହସ, ୧୯୯୪ * ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଝଙ୍କାର, ୧୯୯୪ * ବହୁଦିନ ପରେ, ୧୯୯୫ * ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଗଳ୍ପ, ୧୯୯୬ * ହସର ଗୋଧୁଳି, ବ୍ୟଙ୍ଗ ଗଳ୍ପ ୧୯୯୬ * ଧୁଳି ଜମିଥିବା ବହିଟିଏ, ୧୯୯୭ * ମୃତ୍ୟୁ ଶଯ୍ୟାରେ ମାନଚିତ୍ର, ୨୦୦୦ * ବିପିନ ମିଶ୍ରଙ୍କର କଥା ଓ କାହାଣୀ, ୨୦୦୧ * ଅନ୍ୟ ଏକ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ୨୦୦୨ * ମାନବିକତାର ଭିନ୍ନସ୍ୱର ୨୦୧୫ * ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରନୀତି, ୨୦୨୩ * ମନ ମାଟି ଓ ମଣିଷ ୨୦୧୨ * କାୟା ପ୍ରବେଶ ୨୦୦୭ * ଅଲିଭା ପାଦଚିହ୍ନ * ବେଶୀ ଦୂର ନୁହେଁ ଆକାଶ ୨୦୦୬ * ଗାଁର ନାଁ ସୁଜନପୁର * ବିପିନ ବିହାରୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଳ୍ପ ୨୦୦୫ * ତୋ' ଲାଗି ଗୋପଦାଣ୍ଡ ୨୦୧୧ === ଉପନ୍ୟାସ === * ସୁନନ୍ଦାର ଡାଏରୀ, ୧୯୯୫ * ସହରର ଉପକଣ୍ଠେ ୧୯୯୩ * ବିଷୁବରେଖା ୨୦୦୮ * ଦିଗନ୍ତର ପଥେ, ୧୯୯୮ * କଥା ସେକାଳର, ୧୯୯୮ * କଥା ଏକାଳର, ୨୦୦୧ ===ପ୍ରବନ୍ଧ/ଆତ୍ମଜୀବନୀ=== * ଆଇନ କାନୁନ ୧୯୯୯ * ବିଗତ ସହସ୍ରାବ୍ଦୀ ୨୦୦୪ * ଐତିହାସିକ ରାୟ (ଜଗନ୍ନାଥ ରଥ ପବ୍ଲିକେଶନ) * ମାତୃ ଗର୍ଭରୁ ଶ୍ମଶାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୦୧୩ * ଜୀବନର ରଫଖାତା, ଆତ୍ମଜୀବନୀ ୨୦୧୭ * ସମୟର ସା.. ରେ.. ଗା.. ମା..(ସ୍ତମ୍ବ) ୧୯୯୬ * ଭିନ୍ନ କଥା ଭିନ୍ନ ମତ, ୨୦୧୭<ref>{{cite web|title=ବହିଘର|url=http://epaper.prameyanews.com/80687-6549413-1-article.html|publisher=ପ୍ରମେୟ|accessdate=22 April 2017}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ === * ଗର୍ବରୁ ପରାଭବ, ୧୯୯୬ * ବିଚିତ୍ର ଜୀବଜନ୍ତୁ (୪ ଖଣ୍ଡ), ୧୯୯୬ * ବିଚିତ୍ର ଜୀବ-ଜଗତ (ପ୍ରଥମ ଖଣ୍ଡ), ୧୯୯୬ * ବିଚିତ୍ର ଜୀବଜଗତ (ପଶୁ ଗଳ୍ପ), ୧୯୯୯ * ପୁପୁ, ଇନିଙ୍କ ଚିଠି ୨୦୦୫ * ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଥା * ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ * ଆମେ ଭାରତୀୟ ଭାଇ ଭଉଣୀ {{div col end}} === ଅନୁବାଦ === * ଅନ୍ତର୍ଯାତ୍ରା, ୨୦୦୨ (ମୂଳ ରଚନା: ଧର୍ମବୀର ଭାରତୀଙ୍କ ହିନ୍ଦୀ ନାଟକ 'ଅନ୍ଧା ୟୁଗ') * ତୁମେ ବି ଜିତିପାର, ୨୦୦୨ (ମୂଳ ରଚନା: ଶିବ ଖେରାଙ୍କ 'You Can Win') * ଧୂଆଁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ (ମୂଳ ରଚନା: ଗୁଲଜାର୍) * ଅନ୍ନଦା, ୨୦୦୦ (ମୂଳ ଭାଷା: ହିନ୍ଦୀ) <!-- Besides books of Sri Mishra translated from Oriya to Hindi by others are SAPATHA SANTALIKI (ORIYA SAPATHA SANTALARA IN 1987), MAN KI AINEMENIN (1991) (ORIYA MANARA MUKURA), SAHAR KI HASIYE PAR (1999) (ORIYA SAHARARA UPAKANTHE), SUNANDA KI DIARY (2002), BAHAT DIN BAAD (2003), EK ANANYA KURUKSHETRA (2003), Besides, books of Sri Mishra translated from Oriya Telugu by other – BIPIN KATHABALI (1994), SAPATHA SANTALARA (2005). --> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ (ଅନୁବାଦ) ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୭ <ref>{{cite web|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/anuvad_samman_suchi.jsp|title=ଏକାଡେମୀ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର|publisher=ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=30 June 2016}}</ref> * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୪ (ସହରର ଉପକଣ୍ଠେ)<ref>{{cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପୁରସ୍କୃତ ଲେଖକ ଓ ପୁସ୍ତକ|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|accessdate=30 June 2016|archive-date=22 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922034830/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php|url-status=dead}}</ref> * ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୪<ref>{{cite web|url=http://saralasahityasansad.org/web/Awards/SaralaSamman.aspx|title=Sarala Samman|publisher=Sarala Sahitya Sansad|accessdate=30 June 2016|archive-date=20 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220105116/http://saralasahityasansad.org/web/Awards/SaralaSamman.aspx|url-status=dead}}</ref> (ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ) * ଜନପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୦<ref>{{cite web|url=http://orissabigyanacademy.nic.in/(S(jady00nncb3uae45galwvije))/award_oriya_scientific_prv_winner.html|title=ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ପରିଜା ଜନପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ପୁରସ୍କାର|publisher=ଓଡ଼ିଶା ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମୀ|accessdate=30 June 2016|archive-date=6 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170706015520/http://orissabigyanacademy.nic.in/(S(jady00nncb3uae45galwvije))/award_oriya_scientific_prv_winner.html|url-status=dead}}</ref> (ଓଡ଼ିଶା ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମୀ) * ବିଷୁବ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୭ * ବର୍ଷର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବହି, (ମୃତ୍ୟୁ ଶଯ୍ୟାରେ ମାନଚିତ୍ର), ୨୦୦୦ ([[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]]) * ପ୍ରଜାପତି ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୭ * ବର୍ତ୍ତିକା ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୭ * କବିଶେଖର ଚିନ୍ତାମଣି ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୭ * ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଳ୍ପ ଲେଖକ, ୧୯୮୬ (ଫଲଗୁ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ, ବ୍ରହ୍ମପୁର) * ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଳ୍ପ ଲେଖକ, ୧୯୮୪ (ଧରିତ୍ରୀ, ଭୁବନେଶ୍ୱର) * ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ, ୧୯୮୩ (ଦୈନିକ ଆଶା, ବ୍ରହ୍ମପୁର) == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)}} {{ସାରଳା ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସାରଳା ସମ୍ମାନ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] fioghuex6pqc3husg93n1ru9ii1dmo2 0 55354 606528 584385 2026-09-22T04:02:29Z InternetArchiveBot 28148 Add 3 books for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606528 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Satyananda Stokes}} {{Infobox person | name = ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ଷ୍ଟୋକ୍ସ | image = Satyanand Stokes with local children.jpg| image_size = 175px | caption = | birth_name = ସାମୁଏଲ ଏଭାନ୍ସ ଷ୍ଟୋକ୍ସ | birth_date = {{Birth date|df=y|1882|8|16}} | birth_place = [[ଫିଲାଡେଲଫିଆ]], [[ପେନସିଲଭାନିଆ]] | death_date = {{death date and age|df=y|1946|5|14|1882|8|16}} | death_place = [[ଶିମଲା]], [[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] | occupation = କୃଷକ | children = ପ୍ରିତମ ଷ୍ଟୋକ୍ସ, ଲାଲ ଚାନ୍ଦ ଷ୍ଟୋକ୍ସ, ପ୍ରେମ ଷ୍ଟୋକ୍ସ, ସତ୍ୟବତୀ ଷ୍ଟୋକ୍ସ, ତାରା ଷ୍ଟୋକ୍ସ, ସାବିତ୍ରୀ ଷ୍ଟୋକ୍ସ | parents = ସାମୁଏଲ ଏଭାନ୍ସ ଷ୍ଟୋକ୍ସ (ସିନିଅର), <br />ଫ୍ଳୋରେନ୍ସ ସ୍ପେନ୍ସର | spouse = ପ୍ରିୟାଦେବୀ ଷ୍ଟୋକ୍ସ (ଜନ୍ମ ଏଗ୍ନେସ) }} '''ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ଷ୍ଟୋକ୍ସ''' (୧୬ ଅଗଷ୍ଟ  ୧୮୮୨ - ୧୪ ମଇ ୧୯୪୬) [[ଭାରତ]]ରେ ରହି [[ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ]]ରେ ସ‌ହ‌ଯୋଗ କରିଥିବା ଜଣେ [[ଆମେରିକୀୟ]] । <ref>{{Cite web |url=http://in.yfittopostblog.com/tag/satyananda-stokes/ |title=Fit to Post:Satyananda Stokes |access-date=2016-09-04 |archive-date=2010-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819063115/http://in.yfittopostblog.com/tag/satyananda-stokes/ |url-status=dead }}</ref> ସେ [[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]]ରେ ସେଉ ଚାଷ ଓ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ସତ୍ୟାନନ୍ଦ, '''ସାମୁଏଲ ଏଭାନ୍ସ ଷ୍ଟୋକ୍ସ (ଜୁନିଅର)''' ଭାବେ ଆମେରିକୀୟ କ୍ୱାକର ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ଜଣେ ସଫଳ ବ୍ୟବସାୟୀ ଥିଲେ, ଏବଂ 'ଷ୍ଟୋକ୍ସ ଓ ପ୍ୟାରିସ' ମେସିନ କମ୍ପାନୀର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ, ଏହି କମ୍ପାନି ଆମେରିକାରେ ଲିଫ୍ଟ ତିଆରିକରୁଥିବା ଗୋଟେ ଆଗଧାଡିର କମ୍ପାନି ଥିଲା । ୧୯୦୪ ମସିହାରେ ମାତ୍ର ୨୨ ବର୍ଷ ବ‌ୟଷରେ ସାମୁଏଲ ଭାରତ ଆସିଥିଲେ [[ଶିମଲା]]ର '''ସୁବାଠୁ'''ଗାଁ ଠାରେ ଥିବା ଏକ କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ସେବା କେନ୍ଦ୍ରରେ ସେବା କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେ ଭାରତରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଜୀବନ ବିତେଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଲେ ଓ ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ସନ୍ୟାସୀ ଭାବେ ଗାଁ ଲୋକଙ୍କ ସ‌ହ ରହିଥିଲେ। ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ସାମୁଏଲ ଜଣେ ରାଜପୁତ ଝିଅଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ଏଗ୍ନେସ, ପ୍ରଥମ ପିଢ଼ିର ରାଜପୁତ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ।<ref>{{Cite book|title=An American in Khadi: The Definitive Biography of Satyanand Stokes|url=https://archive.org/details/americaninkhadid0000shar|last=Sharma|first=Asha|publisher=Penguin Books India|year=1999|isbn=0-14-028509-1|location=New Delhi|pages=[https://archive.org/details/americaninkhadid0000shar/page/97 97]}}</ref> ୧୯୩୨ରେ ସାମୁଏଲ୍ସ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମକୁ ଆପଣେଇଥିଲେ ଓ ନିଜ ନାମକୁ "ସତ୍ୟାନନ୍ଦ" ଭାବେ ବଦଳେଇଥଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ନିଜ ନାମକୁ "ପ୍ରିୟାଦେବୀ" ବଦଳେଇଥିଲେ।<ref>{{Cite book|title=An American in Khadi: The Definitive Biography of Satyanand Stokes|url=https://archive.org/details/americaninkhadid0000shar|last=Sharma|first=Asha|publisher=Penguin Books India|year=1999|isbn=0-14-028509-1|location=New Delhi|pages=[https://archive.org/details/americaninkhadid0000shar/page/293 293]}}</ref><ref>The Pacific Historical review http://www.jstor.org/stable/3640095?seq=20</ref><ref>{{Cite book|title=An American in Khadi: The Definitive Biography of Satyanand Stokes|url=https://archive.org/details/americaninkhadid0000shar|last=Sharma|first=Asha|publisher=Penguin Books India|year=1999|isbn=0-14-028509-1|location=New Delhi|pages=[https://archive.org/details/americaninkhadid0000shar/page/279 279], 287}}</ref> == ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାମ == * ''ବିଶ୍ୱ ସଂସ୍କୃତି ରୁପରେ ଇଉରୋପୀୟ ସଭ୍ୟତାର ବିଫଳତା। (ସାମୁଏଲ ଇଭାନ୍ସ ଷ୍ଟୋକ୍ସ ଭାବେ -୧୯୨୧)'' * ''National self-realisation and other essays''. (as Samuel Evans Stokes) Rubicon Pub. House. 1977 * ''ସତ୍ୟକାମ : Man Of True Desire''. Indian Publishers Distributors, 1998. {{ISBN|81-7341-070-4}}. * ''[http://books.google.co.in/books?id=mdL9cyzzV3cC&pg=PP1&dq=Samuel+Evans+Stokes,+Jr&hl=en&ei=xBppTNfcC4vCcbuukZAF&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCsQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false Arjun - The Life-Story of an Indian Boy]''. BiblioBazaar, LLC, 2009. {{ISBN|1-115-47127-9}}. (org. 1911) == ଆଧାର == {{Reflist}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆମେରିକାର ଲୋକ]] kva25lt253q1zf3g70u5cq5xpzibgbj 2 58501 606501 606438 2026-09-21T15:14:16Z Ssgapu22 7676 /* ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର */ 606501 wikitext text/x-wiki [[File:Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India.jpg|thumb|Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India]] ମୋର ଅବଦାନ ସମୂହ: ==ସ୍ମରଣୀୟ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସର୍ବସାଧାରଣ]] # [[ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷା]] # [[ସୋନପରୀ]] # [[ସନ୍ଦୀପ ମାହେଶ୍ୱରୀ]] # [[ରଶ୍ମି ବଂଶଲ]] # [[ଗମେଇ ନଦୀ]] # [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]] # [[ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ]] # [[ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକର]] # [[ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ଭି. ଅନ୍‌ବିଟେବୁଲ୍]] # [[ବୀନିତା ବଳ]] # [[ତେଲେଙ୍ଗାନା ଦିବସ]] # [[ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜନସେବା ଦିବସ]] # [[ରମେଶବାବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନନନ୍ଦ]] {{Div col end}} === ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[କାନୁ ଗାନ୍ଧୀ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]] # [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ମଗନଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]] # [[ଶାମଲଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]] {{Div col end}} === ବୈଜ୍ଞାନିକ === # [[କେ. ଶିବନ]] # [[ଏସ୍. ସୋମନାଥ]] === ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର === # [[ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର]] === ଭାରତୀୟ ସୈନିକ === # [[ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା]] == ପରିବେଶବିତ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିଜୟପାଲ ବଘେଲ]] # [[ଅନିଲ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ]] # [[ରମେଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଅନନ୍ତ ହେଗଡ଼େ ଅଶିସରା]] # [[ବରୁଣ ଆଦିତ୍ୟ]] # [[ପୀପଲ ବାବା]] # [[ଖମୁ ରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ରଣରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ କେ. ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ନିଖିଲ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଫ୍ରାନ୍ସିସ ଡି'ବ୍ରିଟୋ]] # [[ବନ୍ଧୁ ଧୋତ୍ରେ]] # [[ଶଙ୍କର କୁମ୍ବି]] # [[ଟି.ଜି.କେ. ମେନନ]] # [[ଏନ୍.କେ. ସୁକୁମାରନ ନାୟାର]] # [[ନରପତ ସିଂହ ରୋଜପୁରୋହିତ]] # [[ଫ୍ରାଉକ କାଦର]] # [[ଦୀପକ ସାରସ୍ୱତ]] # [[ଆଫ୍ରୋଜ ଶାହା]] # [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା]] # [[ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସିଂହ]] # [[ଏସ୍.ପି. ଉଦୟକୁମାର]] # [[ସୁନ୍ଦରମ ବର୍ମା]] # [[ମରିମୁତୁ ଯୋଗନାଥନ]] {{Div col end}} ===ସମୃଦ୍ଧକରଣ=== # [[ପଣସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == # [[ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ]] # [[ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]] # [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] # [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]] ==ସୌର ମଣ୍ଡଳ== # [[ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ]] ==ଟେକ୍ନୋଲୋଜି== {{Div col|colwidth=15em}} # [[୨ଜି]] # [[ହ୍ୟାକିଂ]] # [[ଲିମ୍ବୋ (ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍)]] # [[ଥ୍ରେଡ଼ସ୍]] {{Div col end}} ==ଇତିହାସ== # [[ରୁଦ୍ରମା ଦେବୀ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମନ ୨]] ===ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ=== # [[ସୋମ ବଂଶ]]{{tick}} ==ଦେବଦେବୀ== # [[ଅରୁଣ]] {{Div col|colwidth=15em}} ===ମନ୍ଦିର=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବଉଳାଶୁଣୀ]]{{tick}} # [[ଅନନ୍ତ ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର]] # [[ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର, ମୋଟିଆ]] # [[ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପ]] # [[ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା ପ୍ରକଳ୍ପ]] {{Div col end}} ===ପାଳିତ ଯାତ୍ର ବିଶେଷ=== # [[ଛତର ଯାତ୍ରା]] ===ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବାଟମଙ୍ଗଳା]]{{tick}} # [[ଦାରୁ ଶଗଡ଼ି]]{{tick}} # [[ଦାରୁ]]{{tick}} # [[ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ମଠ]]{{tick}} # [[ମାଣିକପାଟଣା]]{{tick}} # [[ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାର]]{{tick}} # [[ରଥଖଳା]]{{tick}} # [[ଶବରପଲ୍ଲୀ]]{{tick}} # [[ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ]]{{tick}} # [[ସାହାଣମେଲା]]{{tick}} # [[ଝାଞ୍ଜପିଟା ମଠ]] # [[ରୋଷଶାଳା]]{{tick}} {{Div col end}} ===ପୁରାଣ=== # [[କପିଳ ପୁରାଣ]] ===ଭୋଗ ଦ୍ରବ୍ୟ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ନଡ଼ିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଚନ୍ଦନ]]{{tick}} # [[ଅଗର]]{{tick}} # [[କାନିକା]] # [[ଚିତଉ]] # [[ସୋରିଷ]]{{tick}} # [[ଅଟକାଳି]] # [[ଛେନା ମାଣ୍ଡୁଆ]] # [[ଜେନାମଣି]] # [[ଖୁରୁମା]] # [[ରାଧାବଲ୍ଲଭ]] # [[ହଂସକେଳି]] {{Div col end}} ===ଗୀତ/ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର=== # [[ମୃଦଙ୍ଗ]]{{tick}} # [[କେନ୍ଦରା ଗୀତ]]{{tick}} # [[ଘୁଙ୍ଗୁର]] # [[ଗିନି (ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର)]] # [[ଚାମର]] {{Div col end}} === ସାଧୁ/ସନ୍ୟାସୀ === # [[ସ୍ୱରୂପାନନ୍ଦ ସ୍ୱରସ୍ୱତୀ]] # [[ନିଶ୍ଚଳାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ]] # [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା]] # [[ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ]] === ପୌରାଣିକ ଚରିତ୍ର === # [[ପୁଷ୍କର]] ===ସମୃଦ୍ଧକରଣ=== # [[ବିରି]] (ସମୃଦ୍ଧକରଣ){{tick}} # [[ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ, ପୁରୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧି କରଣ){{tick}} # [[ଆଖଣ୍ଡଳମଣି ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ପାଳିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} ==ଗ୍ରାମ/ସ‌ହର/ଅନୁଷ୍ଠାନ== # [[ଫୁରଲିଝରଣ]] ‎(ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ସରକାରୀ ବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଳାହାଣ୍ଡି]] # [[ନିଳୋକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ‎]] # [[ମାଛକାନ୍ଦଣା ଜଳପ୍ରପାତ]] # [[ନିଳୋକ]] # [[ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] # [[ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଅଙ୍ଗେଶ୍ୱରପଡ଼ା]] # [[ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ପଳାସଗଡ଼ିଆ]] # [[ପ୍ରଧାନପାଟ ଜଳପ୍ରପାତ]] # [[ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ]] ==ଆମ ସଂସ୍କୃତି/ପରମ୍ପରା== # [[ଝୋଟି ଚିତା]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ହଳଦୀ କୁମକୁମ]] # [[ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା]] #[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଦିବସ]] ==ସ୍ମରଣୀୟ ଓଡ଼ିଆ== ===ସାହିତ୍ୟିକ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଶାରଦା ରଥ]] # [[ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ନୀଳମଣି ମିଶ୍ର]] # [[ଭି. ପି. ଜୋଗଲେକର]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି (ଅନୁବାଦକ)]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାରଣା]] # [[ପ୍ରଦୋଷ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ମନୋଜ ମହାନ୍ତି]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ]] # [[ମିଶ୍ର ସତ୍ୟନାରାୟଣ]] # [[ଗୋଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବେଣୁଧର ରାଉତ]] # [[ନୃସିଂହ କୁମାର ରଥ]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ସତ୍ୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଗୀତିକାର)]] # [[ଗୌରହରି ଦଳାଇ]] # [[ଅଲେଖଚନ୍ଦ୍ର ପଢ଼ିଆରୀ]] # [[ବନବିହାରୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି]] # [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ଵାଳ]] # [[ପ୍ରିୟବ୍ରତ ପାତ୍ର]] # [[ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ]] # [[ବାସୁଦେବ ସାହୁ]] # [[ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି (ସାହିତ୍ୟିକ)]] # [[ନବୀନ କୁମାର ପରିଡ଼ା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)]] # [[ଦୟାନିଧି ଦାସ]] # [[କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[କମଳା ଶତପଥୀ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଭୂୟାଁ]] # [[ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ]] # [[କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ବାଦଲ ମହାନ୍ତି]] # [[ଉଦ୍ଧବ ଚରଣ ନାୟକ]] # [[ଡିଲେଶ୍ୱର ରଣା]] # [[ସୁଲଗ୍ନା ମହାନ୍ତି]] # [[ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି]] # [[ମୌସୁମୀ ଦାସ]] # [[ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଦେବକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]] # [[ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[କମଳ ଲୋଚନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦାଶରଥି ମୁଣ୍ଡ]] # [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ମିହିର କୁମାର ମେହେର]] # [[ଦିଲ୍ଲୀଶ୍ୱର ମହାରଣା]] # [[ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁଧାକର ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ଦାସ]] # [[ସୀମନ୍ତ ମହାନ୍ତି]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ନନ୍ଦ]] # [[ସୁଭାଷ ଶତପଥୀ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି]] # [[କ୍ଷୀରୋଦ ବିହାରୀ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ଅବିନାଶ ସାହୁ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ]] # [[ଉର୍ମିମାଳା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅଭୟ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ସୁତାର]] # [[ଗୋପୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତି]] # [[ହରିହର ଶୁକ୍ଳା]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ସାହୁ]] # [[ନଟବର ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ରମାକାନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ସୋମନାଥ ଓଝା]] # [[ନୃସିଂହାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଅଭୟ ଦ୍ୱିବେଦୀ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ଶିବପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବ୍ରଜକିଶୋର ପରିଡ଼ା]] # [[ମଣିରାମ ଜେନା]] # [[ଆରତିବାଳା ପୃଷ୍ଟି]] # [[ବେଣୁଧର ସେନାପତି]] # [[ନିରୁପମା କର]] # [[ଶରତ କୁମାର ଦାଶ]] # [[ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି]] # [[ନଗେନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସାହୁ]] # [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଣ୍ଡା]] # [[ଅଜୟ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିରାକାର ଦାସ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର]] # [[ଅକ୍ଷୟ ବେହେରା]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ସାହୁ]] # [[ଅରୂପାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ସାବିତ୍ରୀ କବି]] # [[ବିରଜା ବଳ]] # [[ଅଖିଳ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ଅଭୟ ନାୟକ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ରଣା]] # [[ବିଶ୍ଵକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଅମିତାଭ ଖିଲାର]] # [[ମନୁ ଦାଶ]] {{Div col end}} === ବହି === # [[ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ]] # [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା]] # [[ଧୂଳିଘର]] === ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଗଳ୍ପ === # [[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]] ===ପୁରାତନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା (ଗୀତିକାର)]] # [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ନୃସିଂହ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି]] # [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ରଶ୍ମି ରାଉଳ]] # [[ନିର୍ମଳା ଦେବୀ]] # [[ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ]] # [[ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା]] # [[ସୁଲୋଚନା ଦାସ]] # [[ପ୍ରଭାତୀ ମିଶ୍ର]] # [[ରଜତ କୁମାର କର]] # [[ସୁଚାରୁ ଦେବୀ]] # [[ପଦ୍ମାବତୀ]] {{Div col end}} ===ନୂତନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି]]{{tick}} # [[ସୁଶାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]{{tick}} # [[ଆରତି ଭୂୟାଁ]] # [[ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ]] # [[ରଶ୍ମି ରଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା]] {{Div col end}} ===ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବୈଷ୍ଣବଚରଣ ନାୟକ]] # [[ବିଶ୍ୱମ୍ବର ପରିଡ଼ା]] # [[ଭୂବନାନନ୍ଦ ଦାସ]] # [[ଅଲେଖ ପାତ୍ର]] # [[ଜି. ଏସ. ମେଲକୋଟେ]] # [[କିଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ସରକାର]] # [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ)]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିଂହ]] # [[ଦୋହରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ଚକରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ରେଣ୍ଡୋ ମାଝି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ଗୌରାଙ୍ଗ ଚରଣ ଦାସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ବାଞ୍ଛାନିଧି ମହାନ୍ତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) {{Div col end}} === ଚିତ୍ରକର === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିଜୟ ବିଶ୍ୱାଳ]] {{Div col end}} === ସ୍ଥାନ/ଘଟଣା === # [[ସ୍ୱାଧୀନ ବାଞ୍ଛାନିଧି ଚକଲା]] == ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା == # [[ବିଶ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ]] # [[ଫୁଲବାଣୀ ଓଡ଼ିଆ]] # [[ଗଞ୍ଜାମୀ ଓଡ଼ିଆ]] # [[କରଣୀ ଅକ୍ଷର]] # [[ଓଡ଼ିଆ ସଂଖ୍ୟା]] # [[ରେଲି ଭାଷା]] == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଆଶିଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀ କୋଙ୍କଣୀ]] # [[ସର୍ବଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ହୁଇଷୁ ଭାଷା]] # [[ବରପେଇଟା]] # [[ତୁସୋମ ଭାଷା]] # [[ଶେଇଖଗାଲ]] # [[ଚମ୍ଫୁଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[କଲାକତଙ୍ଗ ମୋନ୍‌ପା]] # [[ଟିଖିର ଭାଷା]] # [[ସୁଆଁସୁ ଭାଷା]] # [[ରାଠୱାଲି ବୋଲି]] # [[ଶ୍ରୀନଗରିଆ ବୋଲି]] # [[ଗଙ୍ଗାଡ଼ି ବୋଲି]] # [[ଟିହରୀୟାଲି ବୋଲି]] # [[କୁଇ ଭାଷା]] # [[କଚାଇ-ପଦାଙ୍ଗ ଭଷା]] # [[ଖାଙ୍ଗୋଇ ଭାଷା]] # [[ବେରାର-ଡେକାନ ମରାଠୀ]] # [[ଉଇ ଭାଷା]] # [[ମୌଣ୍ଡାଦାନ ଚେଟ୍ଟି ଭାଷା]] # [[ଭୋୟାରି ଭାଷା]] # [[ମାଲାମୁଥାନ ଭାଷା]] # [[ଗୌଡ଼ୀ ପ୍ରାକୃତ]] # [[କାତକରି ଭାଷା]] # [[କର୍ମକାର ଭାଷା]] # [[ପଥିୟା ଭାଷା]] # [[ଲାହୁଲ ଲୋହାର ଭାଷା]] # [[ଖରମ ନାଗା ଭାଷା]] # [[ଖମ୍ବା ଭାଷା]] # [[ନାଃ ବୋଲି]] # [[ବାଙ୍ଗନି-ତଗିନ ଭାଷା]] # [[ଜଙ୍ଗସଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ମାରିଙ୍ଗ ନାଗା ଭାଷା]] # [[ପୌଲା ଭାଷା]] # [[ଟୁକପା ଭାଷା]] # [[ବିଳାସପୁରୀ ଭାଷା]] # [[ବେଟ୍ଟା କୁରୁମ୍ବା ଭାଷା]] # [[ଦେଓରୀ ଭାଷା]] # [[ବମ ଭାଷା]] # [[ମେୱାତି ଭାଷା]] # [[ବିସ୍ସା ଭାଷା]] {{Div col end}} == ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ == # [[ସୋହିନୀ ଘୋଷ]] # [[ପଦ୍ମା ଗୋଲେ]] # [[ଅନାମିକା (କବି)]] # [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା ବକ୍ସି]] # [[ଉମା ଭଟ୍ଟ]] # [[କେ.ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରିକା]] # [[ବିଶାଖା ଦତ୍ତ]] ==ପୁସ୍ତକ== # [[ନିର୍ମଳା (ଉପନ୍ୟାସ)]] == ସମ୍ବାଦପତ୍ର == # [[ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]] # [[ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]] ==କଥାଚିତ୍ର/ଅଭିନେତା== ===ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ=== * [[ବୟସର ଅନ୍ତେ]] * [[ନବକଳେବର (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]] * [[ଦେବଦାସ (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]] ===ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା=== * [[ଏସ୍୩ ମୁଭିଜ୍]] === ଟେଲିଭିଜନ === * [[ରଜ କୁଇନ୍]] ===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସୀତା ଲବକୁଶ]] # [[ବ୍ୟାଡ଼୍ ଗାର୍ଲ]] # [[ଚାନ୍ଦ ନା ତମେ ତାରା]]{{tick}} # [[ଲଭ୍ ମାଷ୍ଟର]] # [[ନଈ ସେପାରୀ କନକ ଗୋରୀ]] # [[ଟାର୍ଗେଟ୍]] # [[ପ୍ରେମ ସବୁଠୁ ବଳବାନ]] # [[ଡାହା ବାଳୁଙ୍ଗା]] # [[ତୁ ଆଉ ମୁଁ]] # [[ଡାଡି]] # [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ଲେଖୁଲେଖୁ ଲେଖିଦେଲି]] # [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ନୂଆ ନୂଆ ପ୍ରେମରେ]] # [[କିଏ ଦବ ଟକ୍କର]] # [[ସୁପର ମିଛୁଆ]]{{tick}} # [[ଆଖି ପଲକରେ ତୁ]] # [[ଆଇନ କାନୁନ]] # [[କେଉଁ ଦୁନିଆରୁ ଆସିଲ ବନ୍ଧୁ]] # [[ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ]] # [[ଅଗସ୍ତ୍ୟ]] # [[ଝିଅଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]] # [[ପିଲାଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]] # [[କେହି ନୁହେଁ କାହାର]] # [[ଯୁବରାଜ(ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ରିଭେଞ୍ଜ]] # [[ବାଏ ବାଏ ଦୁବାଇ]] # [[ଚିନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲଭ୍ ପାଇଁ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା]] # [[ଲଭ୍ ୟୁ ହମେଶା]] # [[ଜଗା ହାତରେ ପଘା (୨୦୧୫)]] # [[ଗପ ହେଲେ ବି ସତ (୨୦୧୫)]]{{tick}} # [[ଭାଇନା, କ'ଣ କଲା ସେ]] # [[ସୁଇଟ୍ ହାର୍ଟ]] # [[ତୋର ଦିନେ କୁ ମୋର ଦିନେ]] # [[ଲଭ୍ ଷ୍ଟେସନ୍]]{{tick}} # [[ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର]] # [[ବେବି]] # [[ଛାତି ତଳେ ଡିଂ ଡଂ]] # [[ସ୍ମାଇଲ୍ ପ୍ଲିଜ୍]]{{tick}} # [[କଥାଦେଲି ମଥା ଛୁଇଁ]] # [[ସୁନାପିଲା- ଟିକେ ସ୍କୃ ଢିଲା]] # [[ଛାଇ ପରି ରହିଥିବି]] # [[ଦିୱାନା ହେଲି ତୋ ପାଇଁ]] # [[ଦିଲ୍ କା ରାଜା]] # [[ମୀମାଂସା]] # [[କ୍ରାନ୍ତିଧାରା]] # [[ଦିଲ୍ ଦିୱାନା ହେଇଗଲା]] # [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଗଡ୍‌ଫାଦର୍]] # [[ଦି ଏଣ୍ଡ୍]] # [[ଆଖି ଖୋଲିଲେ ତୁ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ସୀତାରାମଙ୍କ ବାହାଘର କଳିଯୁଗରେ]] # [[ଟପୋରି]] # [[ଅଭୟ]] # [[ରୋମିଓ ଜୁଲିଏଟ]] # [[ସିଷ୍ଟର ଶ୍ରୀଦେବୀ]] # [[ଭକ୍ତ ଓ ଭଗବାନ]] # [[ମିଠା ମିଠା]] # [[ଟିକେ ଖରା ଟିକେ ଛାଇ]] # [[ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ (୨୦୧୭)]] # [[ତମକୁ ଦେଖିଲା ପରେ]] # [[ପ୍ରେମର ନିଶା ନିଆରା ନିଆରା]] # [[ଆସିଲୁ ଯେବେ ତୁ ଯାଆନା ଫେରି]] # [[ପ୍ରେମରେ ପ୍ରେମରେ]] # [[ମୁଁ ଗାନ୍ଧୀ ନୁହେଁ]] # [[ହେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖା ଦେ]] # [[ଦେଲେ ଧରା କଥା ସରେ]] # [[ଗୁଣ୍ଡା]] # [[ଗୋଟେ ଶୁଆ ଗୋଟେ ଶାରୀ]] # [[ତୁ କହିବୁ ନା ମୁଁ]] # [[ତୁ ଯେ ସେଇ]] # [[ଯୋଉଠି ତୁ ସେଇଠି ମୁଁ]] # [[ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ (୨୦୧୬ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ହେଲା ମତେ ପ୍ରେମ ଜର]] # [[ଚୁପ୍ ଚୁପ୍ ଚୋରି ଚୋରି]] # [[ଜବରଦସ୍ତ ପ୍ରେମିକ]] # [[ଟାଇଗର (ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ ମୋର ସପନ ରାଣୀ]] # [[ଭଉଁରୀ- ଦ ସିଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ରିଆଲିଟି]] # [[ସପନର ପଥେ ପଥେ]] # [[କଲେଜ ଟାଇମ]] # [[ହେଲୋ- ଇନ୍ ଲଭ୍]] # [[ଜହ୍ନର ପାହାଡ଼]] # [[ମାୟା]] # [[ମାଇଁ ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]] # [[କଳ୍କୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଫ୍ଲାସ୍‌ବ୍ୟାକ]] # [[ଏଇ ଜନମର ସାଥିଟିଏ]] # [[ଜଷ୍ଟ ମୋହବତ୍]] # [[କଥା ନୁହେଁ ଏ କଥା]] # [[ଗଡ୍‌ସ୍ ଓନ୍ ପିପୁଲ୍]] # [[ଲେଖିଚି ନାଁ ତୋର]] # [[ରକ୍‌ଷ୍ଟାର୍]] # [[ଭଲପାଏ ତତେ ୧୦୦ ରୁ ୧୦୦]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବାବା]] # [[ରଘୁପତି ରାଘବ ରାଜାରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଶିକ୍]] # [[ଲଟେରୀ- ଲାଇଫ୍ ଏଗ୍ନେଷ୍ଟ ଫେଟ୍]] # [[ମୁଁ ଖାଣ୍ଟି ଓଡ଼ିଆ ଝିଅ]] # [[ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିନ୍ଦାସ ରୋମିଓ]] # [[ବଦମାସ୍‌ ଟୋକା]] # [[ମୋ ଦିଲ୍ କହେ ଇଲୁ ଇଲୁ]] # [[ଆପନା ହାତ ଜଗନ୍ନାଥ]] # [[ତୋ ବାଟ ଚାହିଁଚି ରାତି ସାରା]] # [[ପୁଣି ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ]] # [[ଖାସ୍ ତୁମରି ପାଇଁ]] # [[ଜୟ ହିନ୍ଦ୍]] # [[ହିରୋ ନଂ ୱାନ୍]] # [[ହରି ବୋଲ ନୁହେଁ ଟଙ୍କା ବୋଲ]] # [[ସାହିତ୍ୟ ଦିଦି]] # [[ସମଥିଙ୍ଗ୍ ସମଥିଙ୍ଗ୍ ୨]] # [[ଭୈରବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସଙ୍ଗମ]] # [[୨୦୧୪ ଫିଅର ଅଫ ଦ ଇଅର]] # [[ଏମିତି ବି ହେଇପାରେ]] # [[କିଡ୍‌ନାପ୍]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣା ଗୋବିନ୍ଦା]] # [[ଆମେ ତ ଟୋକା ଷଣ୍ଢ ମାର୍କା]] # [[କାବୁଲା ବାରବୁଲା]] # [[ଶିବା- ନଟ୍‌ ଆଉଟ୍‌]] # [[ପାଗଳ କରିଚୁ ତୁ]] # [[ମେଣ୍ଟାଲ]] # [[ମୁଁ ତା'ର କିଏ]] # [[ତମେ ଥିଲେ ସାଥିରେ]] # [[ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ୱାନ୍ ୱେ ଟ୍ରାଫିକ୍]] # [[ରାସ୍ତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଓମ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦୀପାଞ୍ଜଳି]] # [[ସିନ୍ଦୂର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ ମୋ ହିରୋ]] # [[ଗଡ଼ବଡ଼]] # [[ବଧୂ ନୁହେଁ ମୁଁ ବନ୍ଧୁ]] # [[ମୋ ଦିଲ୍ ତୋ ଦିୱାନା]] # [[ତୁ ମୋ ସୁନା ତୁ ମୋ ହୀରା]] # [[ଲଭ୍ ହେଲା ଏମିତି]] # [[ମୁଁ ଆଶିକ୍ ମୁଁ ଆୱାରା]] # [[ମାଇଁ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଏସିପି ସାଗରିକା]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ ପୁରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦିୱାନା ଦିୱାନୀ]] # [[ଚଉକା ଛକା]] # [[ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମାନା]] # [[ସୁପରଷ୍ଟାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁଁ ଗୋଟେ ଦୁଷ୍ଟ ପିଲା]] # [[ସଲାମ ସିନେମା]] # [[ରୁଦ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସପନର ନାୟିକା]] # [[ସନ୍ଦେହୀ ପ୍ରିୟତମା]] # [[ଅଶୋକ ସମ୍ରାଟ]] # [[ହରି ଓମ ହରି]] # [[ମୁଁ ଦିୱାନା ତୋ' ପାଇଁ]] # [[ଓମ ସାଇ ତୁଝେ ସଲାମ]] # [[ଦୀପୁ ଦ ଡ୍ୟାନ୍ସବୟ]] # [[ବଜରଙ୍ଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମିକା]] # [[କାଉଁରୀ କନ୍ୟା]] # [[ଯୋଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବ୍ୟାଚେଲର]] # [[ମିତ ବସିଛି ମୁଁ ଭୂତ ସାଥିରେ]] # [[ଟଙ୍କା ତତେ ସଲାମ]] # [[ମୁଁ ରାଜା ତୁ ରାଣୀ]] # [[ତୁ ମୋ ଦେହର ଛାଇ]] # [[କେହି ଜଣେ ଭଲ ଲାଗେରେ]] # [[ବ୍ଲାକ୍‌ମେଲ୍]] # [[ଗୁଡ୍ ବୟ]] # [[ତୋ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଲା ପରେ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକା]] # [[ଜଗୁ ଅଟୋବାଲା]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣା- ଷ୍ଟୋରୀ ଅଫ୍ ଏ ଡ୍ୟାନ୍ସର୍]] # [[ମୁଁ]] # [[ଫ୍ୟାମିଲି ନମ୍ବର୍ ୱାନ୍]] # [[ମୁଁ ପ୍ରେମୀ ମୁଁ ପାଗଳ]] # [[କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ]] # [[ମା' ଖୋଜେ ମମତା]] # [[ଡନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଓନ୍‌ଲି ପ୍ୟାର୍]] # [[ଶୁଭ ବିବାହ]] # [[ତୋ' ଆଖିରେ ମୁଁ]] # [[ମୁଁ କ'ଣ ଏତେ ଖରାପ]] # [[ଦିଲ୍ ତ‌ତେ ଦେଇଚି]] # [[ଆ'ଲୋ ମୋର କଣ୍ଢେଇ]] # [[ପହିଲି ରଜ]] # [[ଭୁଲ୍ ବୁଝିବନି ମତେ]] # [[ଶଶୁରଘର ଜିନ୍ଦାବାଦ]] # [[ତୋ'ର ମୋ'ର ଯୋଡ଼ି ସୁନ୍ଦର]] # [[ଏଇ ମିଳନ ଯୁଗ ଯୁଗର]] # [[ଶକ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟିକେ ଅନାଡ଼ି ପୂରା ଖିଲାଡ଼ି]] # [[ତତେ ଭଲ ପାଉଛି ବୋଲି]] # [[ମେଘ ସବାରୀରେ ଆସିବ ଫେରି]] # [[ପ୍ରେମ ଅଢ଼େଇ ଅକ୍ଷର]] # [[ଦିୱାନା]] # [[ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ (୨୦୧୦ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲୈଲା ଓ ଲୈଲା]] # [[ହାପି ଲକି]] # [[ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷି]] # [[ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେମ ହେଲା]] # [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ ମୋ ରୂପା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଇଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ]] # [[ଚୁପ୍ କିଏ ଆସୁଛି]] # [[ଆକାଶେ କି ରଙ୍ଗ ଲାଗିଲା]] # [[ରୋମିଓ- ଦ ଲଭର୍ ବୟ]] # [[ଲଭ୍ ଡଟ୍ କମ୍]] # [[ମିତରେ ମିତ]] # [[ତୁମେ ହିଁ ସାଥୀ ମୋର]] # [[ତୁ ମୋରି ପାଇଁ]] # [[ପ୍ରେମ ରୋଗୀ]] # [[ଆ'ରେ ସାଥି ଆ]] # [[ଆ' ଜ‌ହ୍ନରେ ଲେଖିବା ନାଁ]] # [[ପାଗଳ କରିଚି ପାଉଁଜି ତୋର]] # [[ଧନରେ ରଖିବୁ ଶପଥ ମୋର]] # [[ମତେ ତ ଲଭ ହେଲାରେ]] # [[ହସିବ ପୁଣି ମୋ ସୁନା ସଂସାର]] # [[ନନ୍ଦିନୀ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ମୁନ୍ନା- ଏ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ତୋ ବିନା ଭଲ ଲାଗେନା]] # [[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମତେ ଆଣିଦେଲ ଲକ୍ଷେ ଫଗୁଣ]] # [[ତୋ ପାଇଁ ନେବି ମୁଁ ଶହେ ଜନମ]] # [[କାଳୀଶଙ୍କର]] # [[ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସାଧବ ବୋହୂ]] # [[ସମୟ ହାତରେ ଡୋରି]] # [[ତୁମକୁ ପାରୁନି ତ ଭୁଲି]] # [[ଅଗ୍ନିଶିଖା]] # [[ମୋ ସୁନା ପୁଅ]] # [[ଏ ମନ ମାନେନା]] # [[ବନ୍ଧୁ (କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋନିକା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ]] # [[ଫେରିଆ ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]] # [[ମହାନାୟକ]] # [[ମୁଁ ତତେ ଲଭ୍ କରୁଚି]] # [[ପ୍ରିୟା ମୋ ଆସିବ ଫେରି]] # [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଆଣ୍ଡ ଗୁଡ୍ଡି]] # [[ଆମାଜନ୍ ଆଡ୍‌ଭେଞ୍ଚର୍]] # [[ଆଇ ଲଭ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ]] # [[ତୁ ଏକା ଆମ ସାହା ଭରସା]] # [[ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧିଲି ମୋ ରଖିବ ମାନ]] # [[ହସିଲା ସଂସାର ଭାଙ୍ଗିଲା କିଏ]] # [[ରକତେ ଲେଖିଚି ନାଁ]] # [[ଦେ ମା ଶକ୍ତି ଦେ]] # [[ତୁ ମୋ ମନର ମିତ]] # [[ପ୍ରିୟା ମୋ ପ୍ରିୟା]] # [[ବାଜି]] # [[ତତେ ମୋ ରାଣ]] # [[ମନର ମାନସୀ]] # [[ଅର୍ଜୁନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ନାରୀ ଆଖିରେ ନିଆଁ]] # [[ତୋ' ପାଇଁ]] # [[ଓମ୍ ଶାନ୍ତି ଓମ୍]] # [[ନାୟକ ନୁହେଁ ଖଳନାୟକ]] # [[ହତ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ଟୋପା ଲୁହ]] # [[ମଥାରେ ଦେଇ ପାଟ ଓଢ଼ଣୀ]] # [[ଓ ମାଇଁ ଲଭ୍]] # [[କଟି ପତଙ୍ଗ]] # [[ପ୍ରେମ୍ କୁମାର]] # [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ସଲମାନ୍ ଖାନ୍]] # [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା]] # [[ଓଲେ ଓଲେ ଦିଲ୍ ବୋଲେ]] # [[ନାୟକର ନାଁ ଦେବଦାସ]] # [[ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ]] # [[ରହିଚି ରହିବି ତୋରି ପାଇଁ]] # [[ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ସୁନା ସଙ୍ଖାଳୀ]] # [[ରଖିବ ଯଦି ସେ ମାରିବ କିଏ]] # [[ହରିଭାଇ ହାରେନା]] # [[ମା ମଙ୍ଗଳା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇଠି ସ୍ୱର୍ଗ ଏଇଠି ନର୍କ]] # [[ସାବତ ମାଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)‌]] # [[ନାରୀ ବି ପିନ୍ଧିପାରେ ରକ୍ତ ସିନ୍ଦୂର]] # [[ପୁଅ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ସୁନା ସଂସାର]] # [[ସମୟ ଚକରେ ସଂସାର ରଥ]] # [[ପୁଅ ମୋର ଜଗତ ଜିତା]] # [[ତୋ ଆଖି ମୋ ଆଇନା]] # [[ଧର୍ମ ଦେବତା]] # [[ସମୟ ଖେଳୁଛି ଚକା ଭଉଁରୀ]] # [[ଧର୍ମ ସ‌ହିଲେ ହେଲା]] # [[ସହର ଜଳୁଚି]] # [[ମା ପରି କିଏ ହେବ]] # [[ମା କାନ୍ଦେ ଆଜି ପୁଅଟେ ପାଇଁ]] # [[ରଙ୍ଗ୍ ନମ୍ବର]] # [[ଧରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କଳା ମାଣିକ]] # [[ବାବୁ ପର୍ଶୁରାମ]] # [[ତୁଳସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଧର୍ମ ନିକିତି]] # [[ରାକ୍ଷୀ ଭିଜିଗଲା ଆଖି ଲୁହରେ]] # [[ଏଇ ଆଖି ଆମ ସାକ୍ଷୀ]] # [[କାଳ ଚକ୍ର]] # [[ପରଦେଶୀ ବାବୁ]] # [[ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ]] # [[କଥା କହିବ ମୋ ମଥା ସିନ୍ଦୂର]] # [[କଥା ରହିଗଲା କାଳ କାଳକୁ]] # [[ଶାଶୁ ହାତକଡ଼ି ଭାଉଜ ବେଡ଼ି]] # [[ଲଭ୍ ପ୍ରମିଜ୍]] # [[ଯୋଉଠି ଥିଲେ ବି ତୁ ମୋର]] # [[ସରପଞ୍ଚ ବାବୁ]] # [[ଲାଟ୍ ସାହେବ]] # [[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ପାଲିଙ୍କି]] # [[ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର]] # [[ଅହଲ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇ ସଂଘର୍ଷ]] # [[ଜୀବନସାଥୀ (୧୯୯୭ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ]] # [[ବାପା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି]] # [[ନୀଳ ମାଷ୍ଟରାଣୀ]] # [[ମୋକ୍ଷ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବସୁଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ପୁଅ]] # [[କ୍ଷଣିକା- ଦ ଲସ୍ଟ ଆଇଡିଆ]] # [[ମଣି ନାଗେଶ୍ୱରୀ]] # [[ସୁଭଦ୍ରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[୪ ଇଡିଅଟସ୍]] # [[ଚମ୍ପିଆନ]] # [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା]] # [[ସାଗର ଗଙ୍ଗା]] # [[ପାଚେରୀ ଉଠିଲା ମଝି ଦୁଆରୁ]] # [[ଅକୁହା କଥା]] # [[ନିର୍ବାଚନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁକ୍ତି ମଶାଲ]] # [[ନାଗ ଜ୍ୟୋତି]] # [[ଲୁବେଇଡାକ]] # [[ରଖିଲେ ଶିବ ମାରିବ କିଏ]] # [[ମହୁଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଗୋପରେ ବଢ଼ୁଛି କଳା କହ୍ନେଇ]] # [[ଏମିତି ଭାଇ ଜଗତେ ନାହିଁ]] # [[ଗଢ଼ି ଜାଣିଲେ ଘର ସୁନ୍ଦର]] # [[ଦାଦାଗିରି]] # [[ପଥର ଖସୁଚି ବଡ଼ ଦେଉଳୁ]] # [[ଅନୁପମା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାଡୋଜ୍ ଅଫ୍ ଦ ରେନ୍‌ବୋ]] # [[ଆଶା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମା (୧୯୯୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଉଦଣ୍ଡୀ ସୀତା]] # [[ମା' ଯାହାର ସାହା]] # [[ଘର ମୋର ସ୍ୱର୍ଗ]] # [[ଅଣ୍ଟି ଛୁରୀ ତଣ୍ଟି କାଟେ]] # [[ପ୍ରୀତିର ଇତି]] # [[ଅରଣ୍ଯ ରୋଦନ]] # [[ସୁଖ ସଂସାର]] # [[ମୁକ୍ତି ତୀର୍ଥ]] # [[ଦୂର ଦିଗନ୍ତ]] # [[କି ହେବ ଶୁଆ ପୋଷିଲେ]] # [[ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ]] # [[ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର]] # [[ବସ୍ତ୍ର ହରଣ]] # [[ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]] # [[ଚକାଡୋଳା କରୁଚି ଲୀଳା]] # [[ହିସାବ କରିବ କାଳିଆ]] # [[କଣ୍ଢେଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କାଳିଆ ଭରସା]] # [[ଅଗ୍ନି ବୀଣା]] # [[ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ଚଉ ବାହାକୁ]] # [[ହସ ଲୁହ ଭରା ଦୁନିଆ]] # [[ଦଇବ ଦଉଡ଼ି]] # [[ଲୁଟ ତରାଜ]] # [[ବିଧିର ବିଧାନ]] # [[ଶାସ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରତିଶୋଧ ଅପରାଧ ନୁହେଁ]] # [[ଲୋକାଲ ଟୋକା ଲଭ୍ ଚୋଖା]] # [[ମାଇଣ୍ଡ୍‌ଗେମ୍]] # [[ପୁଅ ମୋର କଳା ଠାକୁର]] # [[ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୂ]] # [[ପାପ ପୁଣ୍ୟ]] # [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମା ମତେ ଶକ୍ତି ଦେ]] # [[ଲାଲ ପାନ ବିବି]] # [[ଗୋଲାମଗିରି]] # [[ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁଛି]] # [[ଅନ୍ୟାୟ ସହିବି ନାହିଁ]] # [[ମାଣିକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପକା କମ୍ବଳ ପୋତ ଛତା]] # [[ପଳାତକ]] # [[କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ]] # [[ସତ ମିଛ]] # [[ତାରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆରଣ୍ୟକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶେଷ ପ୍ରତୀକ୍ଷା]] # [[ଏକ୍ସକ୍ୟୁଜ ମି]] # [[ମା ଗୋଜବାୟାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମ ପାଇଁ ମହାଭାରତ]] # [[ସପନ ବଣିକ]] # [[ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଇସ୍କ ପୁଣିଥରେ]] # [[ରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବସନ୍ତ ରାସ]] # [[ଲଭ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍]] # [[ପ୍ରତିଧ୍ୱନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୀବନ ସଙ୍ଗମ]] # [[ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର]] # [[ରାମ ରହିମ]] # [[ଉଦୟ ଭାନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା]] # [[ଭାଇଜାନ୍]] # [[ଅଭିଳାଷ]] # [[ଭକ୍ତ ସାଲବେଗ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କଲ୍ୟାଣୀ]] # [[ଦେଖ ଖବର ରଖ ନଜର]] # [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅ]] # [[ବିଲ୍ୱ ମଙ୍ଗଳ]] # [[ମାନସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦେବଯାନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପଗ୍‌ଲୁ]] # [[ବାଟ ଅବାଟ]] # [[ମନ ଖାଲି ତତେ ଚାହେଁ]] # [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା (୧୯୮୦ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟ ମା ମଙ୍ଗଳା]] # [[ଅନୁରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରାମ ବଳରାମ]] # [[ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ (୧୯୭୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାକ୍ଷୀ ଗୋପୀନାଥ]] # [[ସୁଜାତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସତୀ ଅନୁସୂୟା]] # [[ପରିବାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପତି ପତ୍ନୀ]] # [[କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ]] # [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୁର୍‌ଦାସ]] # [[ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା]] # [[ପୁନର୍ମିଳନ]] # [[ସାଥୀ ତୁ ଫେରିଆ]] # [[ତୁ ମୋ ସୁନା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମା (୨୦୧୮ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମୀ ଦିୱାନା]] # [[ପ୍ୟାର ଅଲଗା ପ୍ରକାର]] # [[ତୁ ମୋ ସୁଇଟ୍ ୧୬]] # [[ଜୀବନର ଚଲାପଥେ]] # [[ରହସ୍ୟ]] # [[କୁଳାଙ୍ଗାର]] # [[ମୁଇଁ ଦିୱାନା ତୁଇ ଦିୱାନୀ]] # [[ଏ ଦିଲ୍ ତତେ ଦେଲି]] # [[ବାପା ତମେ ଭାରି ଦୁଷ୍ଟ]] # [[ଚାଲ୍ ଟିକେ ଦୁଷ୍ଟ ହବା]] # [[ଅଜବ ସଞ୍ଜୁର ଗଜବ ଲଭ୍]] # [[ପଞ୍ଜୁରୀ ଭିତରେ ଶାରୀ]] # [[ନିମ୍‌କି]] # [[ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦]] # [[ଗୋଲ୍ ମାଲ୍ ଲଭ୍]] # [[ବୋବାଲ ଟୋକା]] # [[ସେଲଫିସ୍ ଦିଲ୍]] # [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୨]] # [[ଅଭିମାନ (୨୦୧୯ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବୈଶାଳୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରଙ୍ଗ ବରଷିବ ଟୁପୁରୁ ଟୁପୁରୁ]] # [[ପ୍ରେମ ତୋର ନଟି ନଟି]] # [[ଖୁସି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ କହିଦେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ଛବିରାଣୀ‎]] # [[ଲଭ୍ ଟୁଇଷ୍ଟ]] # [[ଦେଖା ହେଲା ପ୍ରେମ ହେଲା]] # [[ମିଷ୍ଟର ମଜନୁ]] # [[ବାଳ- ଦ ରିଦମ୍ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍]] # [[ଫ୍ରମ୍ ମି ଟୁ ୟୁ]] # [[ମାଲ୍ ମହୁ ଜୀବନ ମାଟି]] # [[ବିଶ୍ୱରୂପ]] # [[ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]] # [[କିଏ କାହାର (୧୯୯୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]] # [[ବାବୁ ଭାଇଜାନ୍]] # [[କୁଇନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ (କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ଆହୁତି]] # [[କାହ୍ନା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ସଂସାର (୧୯୯୭ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସହିଦ ରଘୁ ସର୍ଦ୍ଦାର]] # [[ଗାଁର ନାଁ ଗାଲୁଆପୁର]] # [[ଚାଲ ଟିକେ ପ୍ରେମ କରିବା]] # [[ମନେ ମନେ ମନ ଖୋଜୁଥିଲା]] # [[ଚକ୍ଷୁବନ୍ଧନ]] # [[ଜଙ୍ଗଲ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଅରୁନ୍ଧତୀ (୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମନ ମୋ ନେଇଗଲୁ ରେ]] # [[ପିହୁ]] # [[ବିଜୟିନୀ]] # [[ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ]] # [[୨ ଚକ୍‌ଲେଟ୍]] # [[ଲାଲି ହବ କାହାର]] # [[କଟକ ୱେଡ୍ସ୍ ସମ୍ବଲପୁର]] # [[ବାପା ଆଇସିୟୁରେ ଅଛନ୍ତି]] # [[ଲୁଚେଇ ଦେ ମତେ ଛାତି ଭିତରେ]] # [[ଦୁର୍ଗତିନାସିନୀ ୨]] # [[ଷଷ୍ଠରୁ ନଷ୍ଟ]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧ ସତ୍ୟ]] # [[ଚୋରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାରୋ ହେଟ୍‌ସ୍ ଦେବଦାସ]] # [[ପ୍ରେମିକାୟ ନମ]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ ୨]] # [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ବସୁଧା ଚିରି]] # [[ତୁ ମୋର ସାଥୀରେ ୨]] # [[ମା'ର ମମତା]] # [[ରାତି ସରି ସରି ଯାଉଛି]] # [[ଇଏ ବି ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[କୋକୋଲି: ଫିସ୍ ଆଉଟ୍ ଅଫ୍ ୱାଟର୍]] # [[ଭୋକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଚରିତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସିନ୍ଥିରୁ ସିନ୍ଦୂର ଅଳପ ଦୂର]] # [[ବିଶ୍ୱାସ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲ]] # [[ଓଏ ଗୀଟାର]] # [[ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ]] # [[ତୁମେ ମୋ ଶଙ୍ଖା ତୁମେ ମୋ ସିନ୍ଦୂର]] # [[ଚୁମକି ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଂ]] # [[ତାଣ୍ଡବ]] # [[ବିସର୍ଜନ]] # [[ରୋଲ୍ ନଂ-୨୭ ସୁଜାତା ସେନାପତି]] # [[ସୁପର୍ ବୟ୍]] # [[ପଲ୍ ପଲ୍ ତତେ ଚାହେଁ]] # [[ତୁ ଭାରି ବିୟୁଟିଫୁଲ୍]] # [[ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରୋମିଓ ରାଜା]] # [[ପାପ]] # [[ହିରୋଗିରି]] # [[ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ ତୁ]] # [[ହେଲୋ ରାବଣ]] # [[ସାହାଣୀ ଘର କାହାଣୀ]] # [[ଲଭ୍ ୟୁ ପ୍ରିୟା]] # [[ଶଲା ବୁଢ଼ାର ବଦ୍‌ଲା]] # [[ଟିକେ ଲଭ୍ ଟିକେ ଟ୍ୱିଷ୍ଟ୍]] # [[ତୁ ମୋର ସାଥିରେ]] # [[ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ]] # [[ପ୍ରେମ ନା' ପାଗଳପଣ]] # [[ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର]] # [[ଫେରିଆ]] # [[ମୁଁ ତୁମେ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍]] # [[ଭିଜା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ]] # [[ମୂଷା ମୋର ରଜନୀକାନ୍ତ]] # [[ଅନାମିକା ନାୟିକା]] # [[ଅନୁ ଦିଦି ନଟ୍ ଆଉଟ୍]] # [[ଗୋଲ୍‌ମାଲ୍]] # [[ଡହରା ଟୋକା]] # [[ଅଙ୍ଗୁରୁ ନମିଳିଲେ ଖଟା]] # [[ଲାଲ୍‌ପାନ ବିବିର ସ୍ମାର୍ଟ୍ ଫ୍ୟାମିଲି]] # [[ହଉ ହଉ ହେଇଗଲାରେ]] # [[ଟ୍ୱିଷ୍ଟବାଲା ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଚିରକୁଟ୍]] # [[ତୋ ବିନା କିଛି ମୁଁ ଚାହେଁନା]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ]] # [[ଝିଅଟା ଅଲଗା ପ୍ରକାର]] # [[କାଳିଆ କରୁଛି ଲୀଳା]] # [[ଫୋର୍]] # [[ସମାପାଜୁର ରଘୁ]] # [[ବନ୍ଧନ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ]] # [[କୁକୁଡ଼ା ଚୋର]] # [[ପ୍ରେମ ଏଟିଏମ୍]] # [[ଆଉ ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଭାବେ ସିନା କହିପାରେନା]] # [[କୋଉ ଆକାଶର ଜହ୍ନ ତୁ]] # [[ପ୍ରେମମ୍]] # [[ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ କରନ୍ ଅର୍ଜୁନ]] # [[ଯଥା ରାବଣସ୍ୟ ମନ୍ଦୋଦରୀ]] # [[ଦିଦି ନମସ୍କାର]] # [[ସୁନୟନା]] # [[ପାଣିଗ୍ରହଣ]] # [[ଲଗାମ୍]] # [[ମନ ମୋର କାଗଜ ଗୁଡ଼ି]] # [[ଦିଲ୍ ମୋର ମାନେନା]] # [[ଗୁପ୍‌ଚୁପ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋ ପଣତକାନୀରେ ତୁ]] # [[ଚୋରଣୀ ୨]] # [[ଏକା ତୁ ଏକା ମୁଁ]] # [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ମିଷ୍ଟର କହ୍ନେୟା]] # [[ଅଧାଲେଖା ଗପ]] # [[କ୍ରେଜି-୪]] # [[ବିଦ୍ୟାରାଣ]] # [[ଲାଗେ ପ୍ରେମ ନଜର]] # [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା]] # [[ଆସ୍ତିକ ନାସ୍ତିକ]] # [[ଦିଲ୍‌ରେ ଅଛି ତୋ'ରି ନାଁ]] # [[କହିବିନି ତତେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ବାଏ ବାଏ ଦିଲ୍]] # [[ଶେଷ ରାତି]] # [[ବୋଉର ହାତବାକ୍ସ]] # [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା]] # [[ହାଏ କୃଷ୍ଣ]] # [[କିଛି କହିବାର ଅଛି]] # [[ଏଇ ରାକ୍ଷୀ ତୋ' ରକ୍ଷା କବଚ]] # [[ମାୟାବୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କିସ୍ ମିସ୍]] # [[ମହାବାହୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଡିୟୁ ଗୋଦାର]] # [[ଚୁମ୍‌କି ସେ' ତ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିବ ନାହିଁକି]] # [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]] # [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]] # [[ବାଳୀ - ଦ ସେଭିଅର୍]] # [[ତିତ୍‌ଲି]] # [[ମହିଷାସୁର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମରେ ରିସ୍କ ହେଲା ମୋତେ ଇସ୍କ]] # [[ପ୍ରସ୍ଥାନମ୍]] # [[ଓଏ ଅଞ୍ଜଲି]] # [[ତୃଷ୍ଣା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଅଳ୍ପ ଦିନର ଗଳ୍ପ]] # [[ରୁଦ୍ରାଣୀ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର]] # [[ତୁ ମୋର ଓକେ]] # [[ଆମେ ତ ମିଡିଲ୍ କ୍ଲାସ୍]] # [[ସହରୀ ବାଘ (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଛାଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍]] # [[ପୋଲିସ୍ ବାବୁ]] # [[ଲାଇଫ୍‌ରେ କିଛି ବି ହେଇପାରେ]] # [[ମୁଖା (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲାଲ ଓଢ଼ଣି]] # [[ତୋ ନା'ର ମାନେ ହଁ]] # [[ଡିଅର୍ ଲଭ୍]] # [[ନଟରାଜ ୦୦୯]] # [[ତୋ'ର ମୋର କଟି]] # [[ଉଡ଼ନ୍ତା ଥାଳିରେ ଆସିଛି ପ୍ରିୟା]] # [[ନିୟତି]] # [[ମାମା ୱେଡ୍‍ସ୍ ପାପା]] # [[ବନ୍ଦିନୀ]] # [[ବ୍ରେକ୍‍ଅପ୍ ବାଲା ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଫାଲଗୁନ ଚୈତ୍ର]] # [[ବାପା ସୁପର୍‌ମ୍ୟାନ୍]] # [[ବାଜିବଲୋ ସାହାନାଇ]] # [[ବୋହୂ ଆମର ବିଛୁଆତି]] # [[ବିଭ୍ରାନ୍ତ]] # [[କନ୍ୟାଦାନ (୨୦୨୩ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମନ ମ୍ୟୁଜିଅମ୍]] # [[ମନସ୍କ]] # [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀ]] # [[ସରଗ ପୁରରୁ ଆସିଚି ପ୍ରିୟା]] # [[ବାହାଘର ଡଟ୍ କମ୍]] # [[ଟିଙ୍ଗା ରାଜୁ]] # [[ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍]] # [[ଡେଲିଭରି ବୟ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୨]] # [[ଉଷା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଛବିର ମଣିଷ]] # [[ଧୀର ପାଣି ପଥର କାଟେ]] # [[ଶତ୍ରୁ ସଂହାର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ତଦନ୍ତ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[କବିତା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଫଟା କପାଳ]] # [[ତମସା ତୀରେ]] # [[ଭାଗ୍ୟ]] # [[ପୂଜାରିଣୀ]] # [[ଭୁଲ କାହାର]] # [[ମୁଖାଗ୍ନି]] # [[ଧୋ'ରେ ବାବୁ ଧୋ']] # [[ପ୍ରିୟେ ତୁ ମୋ ସିଏ]] # [[ମହାସଂଗ୍ରାମ]] # [[ଶାୟରୀ ଶାୟରୀ]] # [[ପ୍ରେମୀ ନମ୍ବର ୱାନ୍]] # [[ହାପି ଏଣ୍ଡିଂ]] # [[କର୍ତ୍ତବ୍ୟ]] # [[ଆଇପିଏସ୍ ଦୁର୍ଗା]] # [[ପ୍ରିୟାର ପ୍ରି-ୱେଡିଂ ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଧୋକା - ଦି ଗେମ୍ ଅଫ୍ ଲଭ୍]] # [[ପ୍ରତିଶୋଧ]] # [[ପୁଷ୍କରା (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶଙ୍କର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବୋଉ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ପଡ଼ିଗଲି ତୋ ପ୍ରେମରେ]] # [[ପ୍ରୀତି ବନ୍ଧନ]] # [[ଟି]] # [[କସ୍ତୁରୀ (୨୦୨୩ ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ସିନ୍ଦୂର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟୁ ଲେଟ୍]] # [[ଟୁଇନ୍ସ]] # [[ଲାଗିଲା ରଙ୍ଗ ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ସୁକ ଭାଇର ସୋଲେ]] # [[ଲଭ୍ ଇନ୍ ଲଣ୍ଡନ]] # [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟାର୍]] # [[କାଇଁଚ ମାଳି]] # [[ମିଛେଇ ଝିଅ]] # [[ପାଖେ ପାଖେ ଥିବି ହର୍‌ପଲ୍]] # [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ରହିଲା ରାଣ]] # [[ବ୍ୟାସେ ଶୁଣୁଛ]] # [[କର୍ମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଭାଇ: ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]] # [[ଅପରାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅନନ୍ତା]] # [[ବୋଉ ବୁଟୁ ଭୂତ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିନ୍ଦୁସାଗର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁରବି]] # [[ପଙ୍ଗା ନେଇଛି ମୁଁ ଯମ ସାଥୀରେ]] # [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୩]] # [[ପୂୟୋଦକମ୍]] # [[ଆଫା]] # [[ମିସ୍ ରଙ୍ଗବତୀ]] # [[କାନ୍ଦ ମାଷ୍ଟ୍ରେ]] # [[ନଈ ସେପାରି କନକ ଗୋରୀ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସଖା ମୋର ଭୋଳାଶଙ୍କର]] # [[ବର ବଧୂ]] # [[ରକ୍ତ ଗୋଲାପ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାଥୀ ତୁ ମୋର ସାତ ଜନ୍ମର]] # [[ଅପେକ୍ଷା]] # [[ମିଡ୍‌ନାଇଟ୍]] # [[ଜୀବନଦାନ]] # [[ପବିତ୍ର ବନ୍ଧନ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦାସ ବାବୁଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟ ଝିଅ]] # [[ବୋହୂ ଆମର ରଜନୀକାନ୍ତ]] # [[କାଙ୍ଗୁଲା: ମା କାଳୀର ଦଣ୍ଡ ନାଚ]] # [[ସ୍ୱପ୍ନ ସୁନ୍ଦରୀ]] # [[ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ]] # [[ତତେ ଲାଗିଲା ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]] # [[ବିଦେହ]] # [[ମେହେରମୁଣ୍ଡା]] # [[ମୁଁ ତୁମ ସାବିତ୍ରୀ]] # [[ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବନ୍ଧୁ ନୁହେଁ ତୁ ବଧୂ]] # [[ପରିଚୟ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମେମ୍‌ସାହାବ୍]] # [[ମିଷ୍ଟିର ଦୁଷ୍ଟାମୀ]] # [[ମାୟା ମରୀଚିକା]] # [[ମହାକାଳ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମଟରସାଇକେଲ୍]] # [[ଏଇ ବୋଧେ ପ୍ରେମ]] # [[ସାହା ହେବେ ମୋତେ ମା' ମଙ୍ଗଳା]] # [[ମିସ୍ କଲ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍]] # [[ନନ୍ଦ ମାଷ୍ଟରଙ୍କ ଚାଟଶାଳୀ]] # [[ବୋହୂ ୪୨୦]] # [[ନମସ୍ତେ କମଳା ମା' ଗୋ ୩]] # [[ଦର୍ପଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ]] # [[ସାର୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶମ୍ଭୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବାସ୍ତବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଉଧାର କରିବୁ ସାତପୁରୁଷ]] # [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୨]] # [[ତୋର ମୋର ପ୍ରେମ]] # [[ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍]] # [[ଚାରିଧାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଛକି ଶୂନ]] # [[ଡାଏରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶିକାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମା' ମୋର ସାହାଭରସା]] # [[ସାତ ଭାଇଙ୍କ ମଙ୍ଗଳା]] # [[ଲହରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଘ୍ନ ବିନାଶିବେ ବିନାୟକ]] # [[କେରେକ୍]] # [[ଡେଲିଭରି ବୟ ୨]] # [[ଅଲିଅଳି ରାଜଜେମା]] # [[ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୪]] # [[ଓମ୍ ନମଃ ଶିବାୟ ଭକ୍ତିରେ ଶକ୍ତି]] # [[ଛି ରେ ନନୀ]] # [[ୱାଇଫ୍ ନୁହେଁ ସେ ୱାଇଫାଇ]] # [[ଆଇ ଏମ୍ କାଳିଆ]] # [[ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନବକଳେକବର]] # [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା (୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାର୍ବତୀପୁରର ପବନସୁତ]] # [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅର ଜୀବନ ବୀମା]] # [[ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]] # [[ଭାବାନ୍ତର]] # [[ସତ୍ୟବାନର ସ୍ୱର୍ଗଯାତ୍ରା]] # [[ତୁମେ ନଥିଲେ]] # [[ସଉତୁଣୀ ନମ୍ବର ୧]] # [[ସୁନାନାକୀ ବୋହୂ]] # [[ରାକେଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[୧୯୯୯ - ଏକ ସଂଗୁପ୍ତ କାହାଣୀ]] # [[ଡଷ୍ଟବିନ୍]] # [[ପାଦେ ଆକାଶ]] # [[ଆଜିର ରେବତୀ]] # [[ସ୍ୱୟମ୍ବର]] # [[ଅଜବ ଏଇ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]] # [[ଶିମ୍‌ଲୀ]] # [[ଘମାଘୋଟ]] # [[ଶାଶୁ ନୁହେଁ ସେ ସୁନାମୀ ଝଡ଼]] # [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର ୨]] # [[ଭାଲେଣ୍ଟାଇନ୍ - ଦି ମେମୋରେବଲ୍ ଡେ]] # [[ବାଜି ଲାଗିଛି ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]] # [[ବେସାହାରା]] # [[ମିଶିରି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସନାତନୀ - କର୍ମ ହିଁ ଧର୍ମ]] # [[କବାଡ଼ି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଞ୍ଜେଲ୍]] # [[ଭାଇ - ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]] # [[ଅଦୃଶ୍ୟ]] # [[ରଂଗଶୁର]] # [[ବଇଦ]] # [[ୱାଇଫ୍]] # [[ଡୋରି ଲାଗିଛି କାଳିଆ ପାଖେ]] # [[ଚିଠି ଲେଖିଛି ମୋ ଚକା ଆଖିକୁ]] # [[ଗଣ୍ଡ ଭୈରବ]] # [[ଦି ମିଲେଟ୍ ଡାଏରୀ]] # [[ଗୁରୁଜୀ ନମସ୍କାର]] # [[ଲାଇନ୍ ବାଲା]] # [[କେମିତି ଭୁଲିବି ମୁଁ]] # [[ସମୟ କହିବ କିଏ କାହାର]] # [[ଡିଅର୍ ପୁରୁଷ]] # [[ଦଶମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇ ଆମ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]] # [[ଖରା - ଦି ହିଟ୍]] # [[ଯୋଗିନୀ]] # [[ଲଭ୍ ଟିଉସନ୍]] # [[ସିନ୍ଦୂର ଖେଳ]] # [[ଶାନ୍ତି ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ - ଫ୍ଲାଟ୍ ନମ୍ବର ୨୦୩]] # [[ଆଶିକ୍ ସରେଣ୍ଡର ହେଲା]] # [[କେମିତି ଏ ସମ୍ପର୍କ]] # [[ମୋ କାହାଣୀରେ ତୋରି ନାଁ]] # [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶ୍ରୀମତୀ]] # [[ଆକାଶବାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋ ଜେଜେଙ୍କ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଭୋଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲଭ୍ ୪୨୦]] # [[ଦୁଇ ଦୁଣେ ପାଞ୍ଚ]] # [[ବସ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟବୀର]] # [[ଯେତେ ଗୋରୀ ସେତେ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ତ୍ରିକନ୍ୟା]] # [[ତତେ ଷୋହଳକୁ ମତେ ସତର]] # [[ଅପରେସନ୍ ୧୨/୧୭]] # [[ଯାଯାବର ୨.୦]] # [[ସରକାରୀ ଜ୍ୱାଇଁ]] # [[ବି ଗ୍ୟାଙ୍ଗ]] # [[ବିଗୁଲ]] # [[ମିତାଲି ଅପା]] # [[ସିନ୍ଦୂରା]] # [[କେମିତି କହିବି ମୁଁ]] # [[ନିର୍ଣ୍ଣୟ]] # [[ତେଜସ୍ୱିନୀ]] # [[ଆସକ୍ତ]] {{Div col end}} ===ସମୃଦ୍ଧିକରଣ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ରାଜୁ ଆୱାରା]] # [[ରୂପା ଗାଁ ର ସୁନାକନିଆଁ]] # [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ନାରାୟଣୀ]] # [[ବିଧାତା (୨୦୦୩ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[କଥାନ୍ତର]] # [[ମାୟା ମିରିଗ]] # [[ମାଟିର ମଣିଷ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଛାଇ]] # [[ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ]] # [[ଚୋରି ଚୋରି ମନ ଚୋରି]] # [[ବୋଉ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଧର୍ମର ହେବ ଜୟ]] # [[ସାକ୍ଷୀ ରହିଲା ଏ ସିଂହଦୁଆର]] # [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ]] # [[ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ ଭଗବାନ]] # [[ଦୋସ୍ତି]] # [[ଆସୁଛି ମୋ କାଳିଆସୁନା]] # [[ଯଶୋଦା (୧୯୯୬ର ସିନେମା)]] # [[ପିପାସା]] # [[ଅକ୍ଷି ତୃତୀୟା]] # [[ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ବତାସୀ ଝଡ଼]] # [[ଗଙ୍ଗ ଶିଉଳି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ହାକିମ ବାବୁ]] # [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ପଟ ଶଙ୍ଖା]] # [[ପରିଣାମ]] # [[ମଥୁରା ବିଜୟ]] # [[ଭଙ୍ଗା ସିଲଟ]] {{Div col end}} # [[ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା]] # [[ଜାଗୃତି ରଥ]] ===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର/ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ବବ୍‌ଲି]] # [[ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ମୀନକେତନ]] # [[ତମସା ମିଶ୍ର]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ନାୟକ]] # [[ସୁସ୍ମିତା ଦାସ]] # [[ଶୀତଲ ପାତ୍ର]] # [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୁନ୍‌ଗୁନ୍‌]] # [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]] # [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]] # [[ଜାଙ୍କଲିନ ପରିଡ଼ା]] # [[ନମ୍ରତା ଦାସ]] # [[ନୈନା ଦାସ]] # [[ଜିନା ସାମଲ]] # [[ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର]] # [[ନମ୍ରତା ଥାପା]] # [[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]] # [[ଗୀତା ରାଓ]] # [[ଭୂମିକା ଦାଶ]] # [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଦେବଯାନୀ]] # [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅରୁଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ]] # [[ଆମେଲି ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ମରଣୀକା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]] # [[ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ]] # [[ସୋନିକା ରାୟ]] # [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ଦାଶ]] # [[ସମୀର ରିଷୁ ମହାନ୍ତି]] # [[ବିଦୁସ୍ମିତା]] # [[ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମେଘା ଘୋଷ]] # [[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]] # [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[କାଜଲ ମିଶ୍ର]] # [[ବବି ମିଶ୍ର]] # [[ମେଘ୍ନା ମିଶ୍ର]] # [[ସୁନୀଲ କୁମାର]] # [[ରାଲି ନନ୍ଦ]] # [[ସନ୍‌ମିରା ନାଗେଶ]] # [[ବିଶ୍ୱଭୂଷଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]] # [[ନିହାରୀକା ଦାଶ]] # [[ସାଜନ୍ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ସମ୍ଭାବନା ମହାନ୍ତି]] # [[ଉତ୍କଣ୍ଠା ପାଢ଼ୀ]] # [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]] # [[ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ]] # [[ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ନିକିତା ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର]] # [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]] # [[ଦୀପକ ବାରିକ]] # [[ଅମ୍ଳାନ ଦାସ]] # [[ହର ରଥ]] # [[ସସ୍ମିତା ପିୟାଲି ସାହୁ]] # [[ନିକିତା]] # [[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]] # [[ସୁଶ୍ରୀ ରଥ]] # [[ଝାନ୍‌ସୀ ରାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଦୀପକ କୁମାର]] # [[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]] # [[ରୁଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପ୍ରଜ୍ଞା ହୋତା]] # [[ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର]] # [[କୋଏଲ ମିଶ୍ର]] # [[ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]] # [[ସଂଗ୍ରାମ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[ପୁପିନ୍ଦର ସିଂହ]] # [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]] # [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁମନ ମହାରଣା]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସାମଲ]] # [[ବ୍ରଜ ସିଂହ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ]] # [[ବୈଶାଳୀ ପରିଡ଼ା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ]] # [[ଅସୀତ ପତି]] # [[ଲଭ୍‌ଲି]] # [[ସୁଧାକର ବସନ୍ତ]] # [[ସୁବାସ ରାଉତ]] # [[ସଲିଲ ମିତ୍ର]] # [[ରାଧାକାନ୍ତ ନନ୍ଦ]] # [[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]] # [[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]] # [[ନାଜିଆ ଆଲାମ]] # [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]] # [[ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି]] # [[ମୁନ୍ନା ଖାଁ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦାସ]] # [[ଦୀପା ସାହୁ (୧୯୮୫ ଜନ୍ମ)]] # [[ଦେବେନ ମିଶ୍ର]] # [[ଗାଗାରିନ ମିଶ୍ର]] # [[ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର]] # [[ଶିଶିର ମୋହନ ପତି]] # [[ସୁରେଶ ବଳ]] # [[ମାମା ମିଶ୍ର]] # [[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]] # [[ହାଡ଼ୁ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] # [[ରବି ମିଶ୍ର]] # [[ଶୁଭକାନ୍ତ ସାହୁ]] # [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମନିଷା ମିଶ୍ର]] # [[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]] # [[ଶ୍ୱେତା ମଲ୍ଲିକ]] # [[କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]] # [[କାବ୍ୟା କିରଣ]] # [[ଦିବ୍ୟା ମହାନ୍ତି]] # [[ବିରାଜ ଦାଶ]] # [[ମୀରା ମହାନ୍ତି]] # [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]] # [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]] # [[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]] # [[ପ୍ରଦୀପ ଭୋଳ]] # [[ପାର୍ଥ ସାରଥୀ ରାୟ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ଝା]] # [[ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୪୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ସୁଧାରାଣୀ ଜେନା]] # [[ବର୍ଷା ନାୟକ]] # [[ବିରେନ ଜ୍ୟୋତି ମହାନ୍ତି]] # [[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]] # [[ଅସିତ ରଞ୍ଜନ ଦାସ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଲେଙ୍କା]] # [[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]] # [[ତାପସ ସରଘରିଆ]] # [[ମଞ୍ଜୁଳା କୁଅଁର]] # [[ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ବେହେରା]] # [[ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ]] # [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସୁମିତ ପଣ୍ଡା]] # [[ସମାଜ ପତି]] # [[ଶିଶିର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ନଗେନ ସାହୁ]] # [[କୁନି ଛତ୍ରିଆ]] # [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଲିପନ ସାହୁ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ ରାୟ]] # [[ରମେଶ ମହାନ୍ତି]] # [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ନାୟକ]] # [[ଶକ୍ତି ଜଗଦେବ]] {{Div col end}} ===କଥାଚିତ୍ର ହଲ୍=== # [[ମିଶ୍ର ଟକିଜ୍]] # [[ମାଧବ ହଲ୍‌]] ===ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ମହେଶ ବାବୁ]] # [[ଜୟଲଳିତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର]]{{tick}} # [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନ]] # [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ]] # [[ପ୍ରଣୀତା ସୁବାଷ]] # [[ବେଦୀକା]] # [[ଜାନ‌କୀ ସବେଶ]] # [[ହେମା ସେୟାଦ]] # [[ରାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଅମଲା ଅକ୍କିନେନି]] # [[ରକୁଲ ପ୍ରୀତ ସିଂ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ରେଡ୍ଡି]] # [[ଉଦୟ ଭାନୁ]] # [[ରାଧିକା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ନିଶା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଲେସ୍‌ଲି ତ୍ରିପାଠୀ]] (ଓଡ଼ିଆ) # [[ଲାବନ୍ୟା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦୀକ୍ଷା ସେଠ]] # [[ପ୍ରୀତିକା ରାଓ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ଶରଣ]] # [[ଜେନେଲିଆ ଡିସୋଜା]] # [[ବିକ୍ରମ (ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା)]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଶିବକୁମାର]] # [[ମଣି ରତ୍ନମ୍]] # [[ବେଣୁ ମାଧବ]] # [[ଏସ. ପି. ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ପୂନମ କୌର]] # [[ଚାର୍ମି କୌର]] # [[ନିରଞ୍ଜନା ଅନୁପ]] # [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଭରତନ]] # [[ଆନନ୍ଦ ବାବୁ]] # [[ଅମିତ ଭାର୍ଗଭ]] # [[ରମେଶ ଭଟ]] # [[ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା]] # [[ଅଶ୍ୱିନ ବାବୁ]] # [[ମାଧୁରୀ ବ୍ରଗାଞ୍ଜା]] # [[ମେଘା ବର୍ମନ]] # [[ମଞ୍ଜୁ ଭାଷିଣୀ]] # [[ଅଶକର ସୌଦାନ]] # [[ଅରୁଣ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର୍]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବି. ଧନଞ୍ଜୟ]] # [[ପୁନର୍ନବୀ ଭୂପଲାମ]] # [[ଡିଂଗ୍ରୀ ନାଗରାଜ]] # [[ଗଣେଶକର]] # [[କୁମାର ଗୋବିନ୍ଦ]] # [[ବମ୍ବେ ଜ୍ଞାନମ]] # [[ଅଭିନବ ଗୋମତାମ]] # [[ଗୋକୁଳନାଥ]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଦେୱାନ]] # [[ବାଭା ଚେଲ୍ଲାଦୁରାଇ]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣେ ଗାୱଡ଼େ]] # [[ଲଳିତା କୁମାରୀ]] # [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ]] # [[ମମିତା ବାଇଜୁ]] # [[ବଳରାଜ]] # [[ଡି. ବାଲଶୁଭ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ବୋଳାର]] # [[ବାସୁ ଇନ୍ତୁରୀ]] # [[ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜୟରାମ]] # [[ଜେନି (ଅଭିନେତା)]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ଜୋସ]] # [[ନିବେଦିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଆତ୍ମିକା]] # [[ଦେବଦାସ କନକଲା]] # [[ଟି. କନକମ]] # [[ଦେବୀ ଅଜିତ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ଆକାଶ]] # [[ସାଣ୍ଡ୍ରା ଆମି]] # [[ଜେନିଫର ଆଣ୍ଟୋନି]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଅଶୋକନ]] # [[ଚିଟ୍ଟି ବାବୁ]] # [[ପ୍ରସାଦ ବାବୁ]] # [[ରାମାନି ଆମ୍ମାଲ]] # [[ଇରା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଭାସ୍କରନ୍]] # [[ବେବି ଆମେୟା]] # [[ସବିତା ଆନନ୍ଦ]] # [[ଗୋପିକା ଅନିଲ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବୀଣା ଆଣ୍ଟୋନି]] # [[ଅନୁମୋଲ]] # [[ଅନୁଶ୍ରୀ (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅନୁଶ୍ରୀ (ମାଲାୟାଲମ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ବାସ୍ତାରେ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଅରବିନ୍ଦ]] # [[ନୀତା ଅଶୋକ]] # [[ଋତୁ ବର୍ମେଚା]] # [[ମୁସ୍କାନ ସେଠୀ]] # [[କାଇରା ଦତ୍ତ]] # [[ବାଭିତ୍ରା]] # [[ଶିବାନୀ ଭାଇ]] # [[ଭାରତୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[କୀର୍ତ୍ତି ଭଟ]] # [[ଭବାନୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ହିମା ବିନ୍ଦୁ]] # [[ରେଶ୍ମି ବୋବାନ]] # [[ତିରୁବୀର]] # [[ମାହେଶ୍ୱରୀ ଚାଣକ୍ୟନ]] # [[ସ୍ନିଶା ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ଶ୍ରୀଜା ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ରବିନା ଦାହା]] # [[ବି. ଜୟମ୍ମା]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଅୟଙ୍ଗର]] # [[ଜୀବିତ ରାଜଶେଖର]] # [[ଗିଜୁ ଜନ]] # [[ଜୋମୋଲ]] # [[ପ୍ରମିଳା ଜୋଶାଇ]] # [[କେ. କେ. ସୌନ୍ଦର]] # [[ସିତାରା କୃଷ୍ଣକୁମାର]] # [[ଶ୍ରୀତୁ କୃଷ୍ଣନ]] # [[ଇଲାବାରାସି]] # [[ଆୟେଶା ଜୀନତ]] # [[ବୀନିତା]] # [[ଶ୍ରୀଦେବୀ ବିଜୟକୁମାର]] # [[ବିଜୟାକୁମାରୀ]] # [[ସ୍ମୃତି ଭେଙ୍କଟ]] # [[ବନିତା ବସୁ]] # [[ପଦ୍ମା ବାସନ୍ତି]] # [[ବାଣୀଶ୍ରୀ]] # [[ବୈଷ୍ଣବୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅକ୍ଷୟ ଉଦୟକୁମାର]] # [[ରିତିକା ତାମିଲ ସେଲ୍‌ଭି]] # [[ସ୍ୱାତିସ୍ତ କ୍ରିଷ୍ଣନ]] # [[ରେମ୍ୟା ସୁରେଶ]] # [[ସୁନେତ୍ରା]] # [[ବିଚିତ୍ରା]] # [[ତଲ୍ଲାବଜ୍ଜୁଲ ସୁନ୍ଦରମ୍]] # [[ସୁନ୍ଦର କୃଷ୍ଣ ଉର୍ସ]] # [[ସୁଜିତା]] # [[ମଙ୍ଗଳଗିରି ଶ୍ରୀରଞ୍ଜନୀ]] # [[ଶ୍ରୀନାଥ ବଶିଷ୍ଠ]] # [[ଅନୀଲା ଶ୍ରୀକୁମାର]] # [[ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ସୁନ୍ଦରରାଜନ]] # [[ଶନ୍‌ମୁଖ ଶ୍ରୀନିବାସ]] # [[ଏମ୍. ରାମକୃଷ୍ଣ]] # [[ବ୍ରିଗିଡ଼ା ସାଗା]] # [[ନିଗ୍ରୋ ଜନି]] # [[ଅସ୍ମିତା ନୀଲମେଗମ]] # [[ରିୟା ବିଶ୍ୱନାଥନ]] # [[ଭେଙ୍କଟ ରଙ୍ଗନାଥନ]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ରମିଶେଟ୍ଟି]] # [[ଅକ୍ଷତା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ସାଲୁ ମେନନ]] # [[ବ୍ଲେସି କୁରିଏନ]] # [[ରିତିକା ନାୟକ]] # [[ବିପିନ ଜୋସ]] # [[ମଦନ ଜୈନ]] # [[ସୁସାନ ଜର୍ଜ]] # [[ଦର୍ଶାନା ଦାସ]] {{Div col end}} ===ହିନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ]] # [[ସାରିକା ଠାକୁର]] # [[ଅକ୍ଷରା ହାସନ]] # [[ପୂଜା ବେଦୀ]] # [[ଗୌହର ଖାନ]] # [[ନିଗାର ଖାନ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]] # [[ପରିଣୀତି ଚୋପ୍ରା]] # [[ମୀରା ଚୋପ୍ରା]] # [[ମୌନୀ ରାୟ]] # [[ମନ୍ନାରା ଚୋପ୍ରା]] # [[କ୍ରୀତି ସନନ]] # [[ବିଦ୍ୟା ବଲାନ]] # [[ଆଲିଆ ଭଟ୍ଟ]] # [[ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ]] # [[କଙ୍ଗନା ରାଣାବତ]] # [[ପୂଜା ଭଟ୍ଟ]] # [[ସୋନାଲୀ ବେନ୍ଦ୍ରେ]] # [[ସୋନମ କପୁର]] # [[ଶ୍ରଦ୍ଧା କପୁର]] # [[ତବୁ]] # [[ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା]] # [[ତାପସୀ ପନ୍ନୁ]] # [[ୟାମି ଗୌତମ]] # [[ଭୂମିକା ଚାୱଲା]] # [[ରିମି ସେନ]] # [[ପୂଜା ହେଗଡ଼େ]] # [[ଆତିୟା ସେଟ୍ଟି]] # [[ରିତିକା ସିଂହ]] # [[ଭୂମି ପେଦନେକର]] # [[ବାଣୀ କପୁର]] # [[ଆୟେଶା ଟକିଆ]] # [[ଅସିନ]] # [[ଦିଶା ପଟାନୀ]] # [[ସାୟେଶା ସୈଗଲ]] # [[ସୈୟାମି ଖେର]] # [[ହୁମା କୁରୈଶୀ]] # [[ହଂସିକା ମୋଟୱାନୀ]] # [[ଜରୀନ ଖାନ]] # [[ଶମିତା ସେଟ୍ଟି]] # [[ମଲାଇକା ଆରୋରା]] # [[ଅମ୍ରିତା ରାଓ]] # [[ଇଶା ଗୁପ୍ତା]] # [[ଚିତ୍ରଙ୍ଗଦା ସିଂହ]] # [[ଡାଏନା ପେଣ୍ଟୀ]] # [[ଡେଜି ଶାହା]] # [[ସାନା ଖାନ]] # [[ହୁମାଇମା ମଲିକ]] # [[ରୀମା ଲାଗୁ]] # [[ନେହା ଶର୍ମା]] # [[ଦିଶା ବକାନୀ]] # [[କ୍ରିଷ୍ଟୀନା ଅଖିବା]] # [[ସୋନାଲ ଚୌହାନ]] # [[ଅଦା ଶର୍ମା]] # [[ଏବଲିନ ଶର୍ମା]] # [[କିଆରା ଆଡଭାନୀ]] # [[ଶାଜାନ ପଦ୍ମସୀ]] # [[ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ମଧୁରିମା ତୁଲୀ]] # [[ଅଦିତି ରାଓ ହୈଦରୀ]] # [[ସୌମ୍ୟା ଟଣ୍ଡନ]] # [[ନିହାରିକା ସିଂହ]] # [[ରିଆ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[କରୀନା କପୁର]] # [[ଅନୁଷ୍କା ଶର୍ମା]] # [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[କାଜଲ]] # [[ରଣବୀର କପୁର]] # [[ଶାହିଦ କପୁର]] # [[ରିୟା ସେନ]] # [[ରଣଦୀପ ହୁଡ୍ଡା]] # [[ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପ]] # [[ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ]] # [[ଇମ୍ରାନ ଖାଁ]] # [[ଆର୍. ମାଧବନ୍]] # [[ପ୍ରୀତି ଜିଣ୍ଟା]] # [[ଫରହାନ ଅଖତାର]] # [[ଆୟେଶା ଝୁଲ୍କା]] # [[ସାରା ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍]] # [[ଦିବ୍ୟଙ୍କା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଲାରା ଦତ୍ତ]] # [[ମାନୁଷି ଛିଲ୍ଲର]] # [[ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା]] # [[ସୁମନ ରାଓ]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ ରାଜପୁତ]] (ଉନ୍ନତ) # [[ନୀତିଶ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ନାୟକ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ତ୍ରିବେଦୀ]] # [[ରାଜୁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ]] # [[ମନପ୍ରୀତ ଅଖତାର]] # [[ମୁକ୍ତିୟାର୍ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ସଞ୍ଚିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅନୁପମା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ସତିଶ କୌଶିକ]] # [[ସୁନୀଲ ପାଲ୍]] # [[ନାଜିଆ ହାସନ]] # [[ତରୁଣ ବୋଷ]] # [[ରାମଜି ଗୁଲାଟି]] # [[ମାୟା ଅଲଗ]] # [[ଦିତ୍ୟା ଭାନ୍ଦେ]] # [[ଅଲ୍ଲୀ ଅସଗର]] # [[ଗୌରବ ବଜାଜ]] # [[ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ]] # [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦତ୍ତ]] # [[ସୋନୁ ଚନ୍ଦ୍ରପାଲ]] # [[ଶ୍ୱେତା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସାଇ ଲୋକୁର]] # [[ରାକେଶ ଦିୱାନ]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଜୋୟା ହୁସେନ]] # [[ଅନୀଲ ଚରଣଜିତ]] # [[ସ୍ନିଗ୍ଧା ଆକୋଲକର]] # [[ଆଣ୍ଡ୍ରିଆ ଡି'ସୋଜା]] # [[ସୁରଭି ଚୋକସି]] # [[ରେଶମୀ ଘୋଷ]] # [[ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଦାମୋଦର ଦବକେ]] # [[ଗୋପାଳ ଦତ୍ତ]] # [[ବାଲ ଧୁରୀ]] # [[ଦିନିୟାର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର]] # [[ଆକାଶ ଦାଭାଡ଼େ]] # [[ଇହାନ ଭଟ୍ଟ]] # [[ବୈଷ୍ଣବୀ ଗନାତ୍ରା]] # [[ସୁରୀଲୀ ଗୌତମ]] # [[କେଶବରାଓ ଦାତେ]] # [[ନୟନତାରା (ମରାଠୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ମେହେକ ମନୱାନୀ]] # [[ସୁହାନି ଧାଙ୍କି]] # [[ସୌରଭ ଦୁବେ]] # [[ଅମିନ ଗାଜି]] # [[ବେଞ୍ଜାମିନ ଗିଲାନି]] # [[ରବି ଗୋସାଇଁ]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୋନୀ ବର୍ମା]] # [[ଗୌତମ ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ରମଣ ଗୁପ୍ତା]] # [[ଅଶ୍ୱିନ ଚିତଳେ]] # [[ଉଜ୍ୱଳ ଚୋପ୍ରା]] # [[ରୁଚା ଇନାମଦାର]] # [[ଅନୱର ହୁସେନ]] # [[ଇକବାଲ ଆଜାଦ]] # [[ବିକ୍ରାନ୍ତ ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ନିକୋଲେଟ ବାର୍ଡ଼]] # [[କନ୍ନନ ଅୟର]] # [[ଆରଧନା ଜଗୋଟା]] # [[ଚିରାଗ ଜାନି]] # [[କିରଣ ଜନଜାନି]] # [[ଦୀପକ ଜେଠୀ]] # [[ଜିଲ୍ଲୂ]] # [[ରାଜେଶ ଯୋଶୀ]] # [[ୱହୀଦା ରହମାନ]] # [[ସନୋବର କବୀର]] # [[କାମିନୀ କଦମ]] # [[ମେହୁଲ କାଜାରିଆ]] # [[ମୁସ୍ତାକ କାକ]] # [[ଶୀତଲ କାଲେ]] # [[କମଲ ରାୟ]] # [[ଦୁର୍ଗାବାଇ କାମତ]] # [[ଅକ୍ଷୟ କପୁର]] # [[ନମିତା ଦୁବେ]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ଆନନ୍ଦ]] # [[ନୂପୁର ସନନ]] # [[ଗାୟତ୍ରୀ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଲିନ ଲୈଶରାମ]] # [[ଦିନେଶ ଫଡନିସ୍]] # [[ଐଶର୍ଯ୍ୟା ଅର୍ଜୁନ]] # [[ଜାଫର କରାଚିୱାଲା]] # [[ନିମ୍ରତ କୌର ଆଲୁୱାଲିଆ]] # [[ଶାଗୁଫ୍ତା ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ଚନ୍ଦନ ଆନନ୍ଦ]] # [[ସାହିଲ ଆନନ୍ଦ]] # [[ଆଶିଷ କୁମାର]] # [[ରାମ ଆୱାନା]] # [[କବିତା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରାଣୀ ହଜାରିକା]] # [[ଆସମା ବଦର]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ଆବ୍ରୋଲ]] # [[ଅଦିତି ଗୌତମ]] # [[ଅନନ୍ୟା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରୀନା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରତି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ]] # [[ଡଲି ଆହଲୁୱାଲିଆ]] # [[ୱାସନା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ରିଚା ଆହୁଜା]] # [[ଶୁଭି ଆହୁଜା]] # [[କ୍ରିସେଲ୍ଲେ ଆଲମେଇଦା]] # [[ଅଞ୍ଜୋରି ଅଲଗ]] # [[ମୋନା ଅମ୍ବେଗାଓଁକର]] # [[ଅଲକା ଅମିନ]] # [[ଦୀପିକା ଅମିନ]] # [[ପ୍ରୀତି ଅମିନ]] # [[ଶମତା ଆଞ୍ଚନ]] # [[ଅପୂର୍ବା ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ରୋମା ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଶାଲିନୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ବିନି ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଓଜସ୍ୱୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଚାରୁ ଅସୋପା]] # [[ଅବନ୍ତିକା ହୁଣ୍ଡାଲ]] # [[କାଞ୍ଚନ ଅବସ୍ତି]] # [[ଅୟେନ୍ଦ୍ରୀ ଲୱନିୟା ରାୟ]] # [[ଫରିନା ଆଜାଦ]] # [[ନୀଳିମା ଆଜୀମ]] # [[ତନବୀ ଆଜମୀ]] # [[ପୋନାମ୍ମା ବାବୁ]] # [[ପ୍ରିୟା ବଦଲାନି]] # [[ଶୀନା ବଜାଜ]] # [[ସ୍ୱାତୀ ବାଜପେୟୀ]] # [[ସୋନିଆ ବଲାନୀ]] # [[ନେହା ବାମ୍]] # [[ନେହା ବମ୍ବ]] # [[ଶ୍ୱେତା ବାନ୍ଦେକର]] # [[ସୁଚିତ୍ରା ବାନ୍ଦେକର]] # [[ବୀଣା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ରତ୍ୟୁଷା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ପ୍ରାଚୀ ବଂଶଲ]] # [[ସ୍ମିତା ବଂଶଲ]] # [[ଉତ୍ତରା ବାଓକର]] # [[ଶୃତି ବାପନା]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣାନ୍ନ ବାରେଟ୍ଟୋ]] # [[ଭକ୍ତି ବାରଭେ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବସ୍ସି]] # [[ପ୍ରିୟା ବାଥିଜା]] # [[ସମୀକ୍ଷା ଭଟନାଗର]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ବାତ୍ରା]] # [[ସୁପ୍ରିୟା କୁମାରୀ]] # [[ଏକରୂପା ବେଦି]] # [[ରିଚା ଭଦ୍ରା]] # [[ସୋନାରିକା ଭଦୋରିଆ]] # [[ଚାନ୍ଦନୀ ଭଗୱାନନି]] # [[ନତାଶା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[କିରଣ ଭାର୍ଗବ]] # [[ଅଦିତି ଭାଟିଆ]] # [[ତନ୍ୱୀ ଭାଟିଆ]] # [[ଦିବ୍ୟା ଭଟନାଗର]] # [[ଧରତୀ ଭଟ୍ଟ]] # [[ବିମି ଭଟ୍ଟ]] # [[ଜୟା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଯୋଗିତା ବିହାନୀ]] # [[ଡଲି ବିନ୍ଦ୍ରା]] # [[ଶୃତି ବିଷ୍ଟ]] # [[ସୋନମ ବିଷ୍ଟ]] # [[ଅନଂଶା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ନବିନା ବୋଲେ]] # [[ଦେବିନା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ରିବା ବବର୍]] # [[ପ୍ଲବିତା ବଡ଼ଠାକୁର]] # [[ଗୌରବ ଶର୍ମା]] # [[ରୋଞ୍ଜିନୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଡୋନାଲ ବିଷ୍ଟ]] # [[ସୁମୋନା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ରିଷିକା ସିଂହ ଚନ୍ଦେଲ]] # [[ସୁରଭି ଚନ୍ଦନା]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଚନ୍ଦୋଲା]] # [[ଶାଲିନୀ ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ରୁହି ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ପାରୁଲ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଚାର୍ଲି ଚୌହାନ]] # [[ନେହା ଚୌହାନ]] # [[ପାର୍ନିଟ ଚୌହାନ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ଚୌହାନ]] # [[ହେମାନୀ ଚାୱଲା]] # [[ପ୍ରୀତିକା ଚାୱାଲା]] # [[ନୀନା ଚୀମା]] # [[ବିଭା ଚିବ୍ବେର]] # [[ଦିୟା ଚୋପ୍ରା]] # [[ରୋଷଣୀ ଚୋପ୍ରା]] # [[ତ୍ରିଧା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ମନୁଲ ଚୁଡ଼ସାମା]] # [[ନୌହୀଦ ସେରୁସୀ]] # [[ବେନାଫ ଦାଦାଚାନ୍ଦଜି]] # [[ଫିରଦୌସ ଦାଦି]] # [[ସୁମନା ଦାସ]] # [[ରିୟା ଦୀପ୍ସି]] # [[ଶାଳ୍ମଳୀ‌ ଦେଶାଇ]] # [[ଟିନା ଦେଶାଇ]] # [[ଜାଲାକ ଦେଶାଇ]] # [[ଅଶୀତା ଧବନ]] # [[ଦିବ୍ୟା ସେଠ]] # [[ଶାଇନି ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ତନ୍ୱୀ ଡୋଗରା]] # [[ବାହବିଜ ଦୋରାବଜୀ]] # [[କିରଣ ଦୁବେ]] # [[ରଶ୍ମି ଅଗଡ଼େକର]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ସୁସ୍ମିତା]] # [[ସ୍ମିତା ଜୟକର]] # [[ଆସୱାରି ଯୋଶୀ]] # [[ସୁଧୀର ଯୋଶୀ]] # [[ବ୍ରଜେନ୍ଦ୍ର କାଲା]] # [[ସୋନିଆ କପୁର]] # [[ଶାମା ଦୁଲାରୀ]] # [[ଅନୀତା କନ୍ୱଲ]] # [[ସୁରଭି ଜାଭେରୀ ବ୍ୟାସ]] # [[ବନ୍ଦନା ବିଠଲାନୀ]] # [[ବନମାଳା ପାୱାର]] # [[ନିମିଶା ବଖାରିଆ]] # [[ପ୍ରାଚୀ ବୈଷ୍ଣବ]] # [[ନୀଲୁ ବଘେଲା]] # [[ଶୃତି ଉଲଫତ]] # [[କନିକା ତିୱାରୀ]] # [[ଡଲି ଠାକୁର]] # [[ଶିବାନୀ ଟଙ୍କଶାଳେ]] # [[ରୁକ୍ସାନା ତବସୁମ]] # [[ରାଜୁ ତାଲିକୋଟେ]] # [[ସୁନ୍ଦର ସିଂହ]] # [[ଏକତା ସୋହିନୀ]] # [[ରିଶବ ସିହ୍ନା]] # [[ପ୍ରତିଭା ସିହ୍ନା]] # [[ପ୍ରାଚୀ ସିହ୍ନା]] # [[ପୁନମ ସିହ୍ନା]] # [[ଲଭ୍ ସିହ୍ନା]] # [[ଯାମିନୀ ସିଂହ]] # [[ସିମୋନ ସିଂହ]] # [[ବିଶାଲ ଓମ ପ୍ରକାଶ]] # [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା (ଅଭିନେତା)]] # [[ନେୟହା ଶର୍ମା]] # [[ମୃଣାଳିନୀ ଶର୍ମା]] # [[ଦାନିଶ ଅଖତାର ସୈଫି]] # [[ଆରତୀ ପୁରି]] # [[କୋଏଲ ପୁରି]] # [[ବିନୟ ନାଦକର୍ଣ୍ଣି]] # [[ଗିନ୍ନି ବିରଦୀ]] # [[ହର୍ଷ ଖୁରାନା]] # [[ବିକି ବାତ୍ରା]] # [[ଲାବଣ୍ୟ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସୁମିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଆଦେଶ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚାୱଲା]] # [[ସୋଲୋନି ଡାଇନି]] # [[ଯୀଶୁ ଦାଶଗୁପ୍ତା]] # [[ଗୌରବ ୱଧ୍ୱା]] # [[ଗୁଞ୍ଜନ ବିଜୟା]] # [[ବିଜୟ ବିକ୍ରମ ସିଂହ]] # [[ଅଳକା ବର୍ମା]] # [[ସଚଳ ତ୍ୟାଗୀ]] # [[ସୁରଭି ତିୱାରୀ]] # [[କମଲିକା ଗୁହା ଠାକୁରତା]] # [[ରାଖି ବିଜନ]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ତାଇଡେ]] # [[ରିଚା ସୋନି]] # [[ଇରା ସୋନି]] # [[ହେମା ସିଂହ]] # [[ଗରିମା ବିକ୍ରାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[ଅନୁଷ୍କା ସିଂହ]] # [[ଅଲିଶା ସିଂହ]] # [[ଶିପସି ରଣା]] # [[ଶିବ କୁମାର ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ମୋନିକା ଶର୍ମା]] # [[ଇଶାନୀ ଶର୍ମା]] # [[ସମୀର ଶାହ]] # [[କରିନା ଶାହ]] # [[ପପିୟା ସେନଗୁପ୍ତା]] # [[ନାଜିଆ ହାସନ ସୟଦ]] # [[ଦିବଜୋତ ସବରୱାଲ]] # [[ରୋଷଣୀ ରସ୍ତୋଗୀ]] # [[ଭବାନୀ ପୁରୋହିତ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ପୁଞ୍ଜ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବୋରା]] # [[ସନାୟା ପିଠାୱାଲା]] # [[ରାଜୀବ ପଲ]] # [[ପ୍ରତିଭା ପଲ]] # [[ଜାହିଦା ପାରବୀନ]] # [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ପଣ୍ଡିତ]] # [[ସୋନଲ ପ୍ରତିହାର]] # [[ସଞ୍ଜୀବ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ମେଲିସା ପାଇସ]] # [[ସୁହାସ ପଳଶୀକର]] # [[ନଳିନୀ ନେଗି]] # [[ପୂନମ ନାରୁଲା]] # [[ୱସିମ ମୁସ୍ତାକ]] # [[ଶ୍ରୀତମା ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ଅମୃତା ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ନୀଲ ମୋଟୱାନୀ]] # [[ତପସ୍ୱୀ ମେହଟା]] # [[ଅମିତ ମେହରା]] # [[ମେହେରଜାନ ମାଜଦା]] # [[ଶୀତଲ ମୌଲିକ]] # [[ଅଭିଶେକ ମହେନ୍ଦ୍ରୁ]] # [[ପାରସ ମଦାନ]] # [[କପିଲ ସିଂହ ଲାବଣୀ]] # [[ସୁନିଲ ଲହରୀ]] # [[ବିଜୟେନ୍ଦ୍ର କୁମେରିୟା]] # [[ଭାବନା ଖତ୍ରି]] # [[ଶାଲିନୀ ଖାନ୍ନା]] # [[ତନୁ ଖାନ]] # [[ସାରା ଆଫ୍ରୀନ ଖାନ]] # [[ଅଲିଜା ଖାନ୍]] # [[ଆଲମ ଖାନ୍]] # [[ଆଫାନ ଖାନ୍]] # [[ପରବୀନ କୌର]] # [[ପ୍ରୀତ କୌର ନାୟକ]] # [[ପ୍ରତିମା କାଜମି]] # [[ନେହା କଉଲ]] # [[କେତନ କରାଣ୍ଡେ]] # [[ଅନୁପ୍ରିୟା କପୁର]] # [[ଅକ୍ଷିତା କପୁର]] # [[ବୀନିତ କକ୍କଡ଼]] # [[ସୋନାଲିକା ଜୋଶୀ]] # [[ମଦନ ଜୈନ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଯାଦବ]] # [[ବୀନତି ଇଦନାନୀ]] # [[ବିପୁଳ ଗୁପ୍ତା]] # [[ମେଘା ଗୁପ୍ତା]] # [[କୃଷ୍ଣକାନ୍ତ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ପ୍ରାଜକ୍ତା ଦୁସାନେ]] # [[ପୌଲମି ଦାସ]] # [[ବିବେକ ଦହିୟା]] # [[ଅଜୟ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଶୈଳ ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ମନୋଜ ଚନ୍ଦିଲା]] # [[ରୋହିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସମୃଦ୍ଧ ବାୱା]] # [[ସଞ୍ଜୟ ବାତ୍ରା]] # [[ସନ୍ଦୀପ ବସ୍ୱନା]] # [[ଗୌରବ ଏସ୍ ବଜାଜ]] # [[ଅଭିଶେକ ଅବସ୍ଥି]] # [[ଜୁହି ଅସଲମ]] # [[ରିତ୍ୱିକ ଅରୋରା]] # [[ପାରସ ଅରୋରା]] # [[ଆୟୂଷ ଆନନ୍ଦ]] # [[ଫାହାଦ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ନିକି ଅନେଜା ୱାଲିଆ]] # [[ଅଜୟ ୱଢାବକର]] # [[ସଲମାନ ଅଲୀ]] # [[ଛାୟା ବୋରା]] # [[ଆହିଲ ଖାନ]] # [[ଅଜୟ ନାଗରଥ]] # [[ବେଦିକା ପିଣ୍ଟୋ]] {{Div col end}} === ବଙ୍ଗାଳୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ସୋନାଲୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ସମିତ ଭଞ୍ଜ]] # [[ଅନୁବ୍ରତ ବସୁ]] # [[ସବ୍ୟସାଚୀ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ତୁହିନା ଦାସ]] # [[କଲ୍ୟାଣ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[କାବେରୀ ବୋଷ]] # [[ତିତାସ ଭୌମିକ]] # [[ତୁଳସୀ ଲାହିରି]] # [[ବିପ୍ଳବ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ତପେନ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ସାହେବ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ଦେ]] # [[ନିମୁ ଭୌମିକ]] # [[ପପିୟା ଅଧିକାରୀ]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[କମଲିକା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ମୁନମୁନ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ରୋହିଣୀ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସାୟନ୍ତିକା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସୋମା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପାରମା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସୌମିଲି ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ଅନିନ୍ଦିତା ବୋଷ]] # [[ମିଠୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଅନାମିକା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ବିଦିପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ମେଘା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ରୀତା ଦତ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ସୁଦୀପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଦେବଲୀନା ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ଲକେଟ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ସୋନାଲି ଚୋଧୁରୀ]] # [[ମିଶ୍ମୀ ଦାସ]] # [[ସମତା ଦାସ]] # [[ଶୃତି ଦାସ]] # [[ସମାପିକା ଦେବନାଥ]] # [[ଲିଲି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଶ୍ରେୟାଶ୍ରୀ ରାୟ]] # [[ସଂଘମିତ୍ରା ତାଲୁକଦାର]] # [[ଆୟୂଷୀ ତାଲୁକଦାର]] # [[ଭୋଲା ତମାଙ୍ଗ]] # [[ମିସ୍ ଶେଫାଳି]] # [[ରିତ୍ତିକା ସେନ]] # [[ଅନାମିକା ଶାହା]] # [[ନବନୀତା ମାଲାକାର]] # [[ତିୟାଶା ଲେପ୍ଚା]] # [[ଟୁମ୍ପା ଘୋଷ]] {{Div col end}} === ମରଠୀ କଳାକାର === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ସଂସ୍କୃତି ବାଲଗୁଡେ]] # [[ଉମା ଭେଣ୍ଡେ]] # [[ଦେବିକା ଦଫ୍ତରଦାର]] # [[ପ୍ରସାଦ ଜୱାଦେ]] # [[ଅଂଶୁମାନ ଜୋଶୀ]] # [[ରସିକା ଯୋଶୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମରାଠେ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କୋହ୍ଲଟକର]] # [[ଭାରତୀ ଆଚରେକର]] # [[ସୁରୁଚି ଅଦରକର]] # [[ଶିବାନୀ ବାଓକର]] # [[ଅଦିତି ଭାଗବତ]] # [[ଅଭିଜ୍ଞା ଭାବେ]] # [[ତୃପ୍ତି ଭୋୟାର]] # [[ରୂପାଲି ଭୋସଲେ]] # [[ଅମୃତା ଦେଶମୁଖ]] # [[ଗୌତମୀ ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ଇଶା ଦେ]] # [[ମେଘା ଧାଡ଼େ]] # [[ମିତାଲୀ ଜଗତାପ ବରାଡ଼କର]] # [[ସ୍ୱାନନ୍ଦୀ ଟିକେକର]] # [[ପ୍ରଦୀପ ପଟବର୍ଦ୍ଧନ]] # [[ମାନସୀ ନାଏକ]] # [[ବାଳ କର୍ବେ]] {{Div col end}} ===ଓଡ଼ିଆ ଯାତ୍ରା କଳାକାର=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ପାଢ଼ୀ]] # [[ଦୀପକ ଜେନା]] # [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ଭିକୁ ସେଠ୍]] # [[କିଶୋର ମହାପାତ୍ର]] # [[ରବି ଶତପଥୀ]] # [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର (ଯାତ୍ରା କଳାକାର)]] # [[ପୀୟୂଷ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ରଥ]] {{Div col end}} === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଆଶା ବରଦଳାଇ]] # [[ପୁଷ୍କର ଭାନ]] # [[ରାଜ୍ ବ୍ରାର୍]] # [[ଅଳଙ୍କୃତା ବୋରା]] # [[ଅମୃତା ଗୋଗୋଇ]] # [[ମଳୟା ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ଜିନାଲ ବେଲାନି]] # [[ବର୍ଷାରାଣୀ ବିଷୟା]] # [[ଉର୍ବଶୀ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଦୀପିକା ଯୋଶୀ-ଶାହ]] # [[ନିହାରିକା କାରିର]] # [[ପୂଜା ବର୍ମା]] # [[ରାଧିକା ବାଜ]] # [[ଆୟୁଷୀ ତିୱାରୀ]] # [[ମୋନା ଥିବା]] # [[ତାରା (ଆସାମର ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[କୌସର ପାଦାମସି]] # [[ରାମାୟାନାମ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶାସ୍ତ୍ରୀ]] # [[ଖାନ ମସ୍ତାନା]] # [[ମନୀଷ କୌଶିକ]] # [[ଅଦନାନ ସାଜିଦ ଖାନ୍]] # [[ଶୁଭି ଶର୍ମା]] # [[ସ୍ୱାତି ନନ୍ଦ]] # [[ଶିଶିର କଶ୍ୟପ]] # [[ପୂଜା ଜୋଶୀ]] # [[ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ସାଇକିଆ]] {{Div col end}} == ଲୋକ କଥା/ଗୀତ/ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ == {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅଲ୍ଲାଃ ଜିଲାଇ ବାଇ]] # [[ଅମର ଆର୍ଷୀ]] # [[ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା]] # [[ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭୋଇ]] # [[ହେମାଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ବିନ୍ଧ୍ୟବାସିନୀ ଦେବୀ]] # [[ବିଞ୍ଜମୁରି ସୀତାଦେବୀ]] # [[ଗୌରୀ ଦେବୀ]] # [[ହେମୁ ଗଦାଭି]] # [[ଡଲି ଗୁଲେରିଆ]] # [[ମଧୁ ମଂସୁରୀ ହସମୁଖ]] # [[ଅଭ୍ୟା ହିରଣମୟୀ]] # [[ଜଗଜିତ କୌର]] # [[ଜଗମୋହନ କୌର]] # [[ରଞ୍ଜିତ କୌର]] # [[ଡପୁ ଖାଁ]] # [[ବେଲ୍ଲି ଲଳିତା]] # [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଲତା (ଗାୟିକା)]] # [[ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା]] # [[ମାଳବଲ୍ଲୀ ମହାଦେବସ୍ୱାମୀ]] # [[ଲୋପାମୁଦ୍ରା ମିତ୍ର]] # [[ନିଜାମୀ ବନ୍ଧୁ]] # [[ଦେଶରାଜ ପଟେରିୟା]] # [[ପିଙ୍ଗଳଶୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଗଢ଼ବୀ]] # [[ମୀନା ରଣା]] # [[ବି. କେ. ସାମନ୍ତ]] # [[ତଞ୍ଜାଇ ସେଲଭି]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ସିନ୍ଧେ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ]] # [[ବଙ୍ଗପାଣ୍ଡୁ ଉଷା]] # [[ବିଞ୍ଜମୁରି ଅନସୂୟା ଦେବୀ]] # [[ବିମଳାକ୍କା]] # [[କାଶୀନାଥ ଯାଦବ]] # [[ପୂଙ୍ଗାନି]] # [[ବରୁଣ ଆହୁଜା]] # [[ଦିପାଳୀ ବଡ଼ଠାକୁର]] # [[ମାଧୁରୀ ବଡ଼ଥୱାଲ]] # [[ବତୂଲ ବେଗମ]] # [[କଳିକା ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଦିୱାଲିବେନ ଭିଲ]] # [[ଆଦିତ୍ୟ ଗାଦଭି]] # [[ଦାଦୁଦାନ ଗାଦଭି]] # [[ଟରାସ କୋମ୍ପାନିଚେଙ୍କୋ]] # [[ଦିଲ୍‌ଶାଦ ଅଖତାର]] # [[ସେନ୍ଥିଲ ଗଣେଶ]] # [[ରତନ କାହାର]] # [[ମଧୁ କମ୍ବିକାର]] # [[କୁଟଲେ ଖାନ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ବେଗଦା]] # [[ବାଦ୍ଦେପାଲ୍ଲି ଶ୍ରୀନିବାସ]] # [[ନବନୀତ ଆଦିତ୍ୟ ୱାଇବା]] # [[ଭିକାରୀ ଠାକୁର]] # [[କବୀର କଳା ମଞ୍ଚ]] # [[ସକିନୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ]] # [[ଚନ୍ଦର ସିଂହ ରାହି]] # [[ରଜନୀଗନ୍ଧା ଶେଖାୱତ]] # [[ପୁଷ୍ପବତୀ ପୋୟପାଦଠୁ]] # [[କୁତବି ବ୍ରଦର୍ସ]] # [[ପେଞ୍ଚାଲ ଦାସ]] {{Div col end}} ==କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍== {{Div col|colwidth=15em}} # [[କୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା]] # [[ଏକତା ବିଷ୍ଟ]] # [[ମିନତି ଦାଶ]] # [[ଅଂଶୁମାନ ରଥ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] # [[ହାମିଦା ବାନୁ]] {{Div col end}} === ଷ୍ଟାଡିଅମ === # [[ମେଜର ଧ୍ୟାନ ଚାନ୍ଦ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିଅମ]] ==ଏସିଆ ମାସ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା== ===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଆରବ ଘାଟି]]{{tick}} # [[ଆରବ ସାଗର]]{{tick}} # [[ବାଗାକଇଁ ହ୍ରଦ]]{{tick}} # [[ଦୁର୍ଗା ସାଗର]]{{tick}} # [[ଧାନମୋଣ୍ଡି ହ୍ରଦ]]{{tick}} # [[ବୁଦ୍ଧ ଧାତୁ ଯାଦି]]{{tick}} # [[ଭବାନୀପୁର ଶକ୍ତିପୀଠ]]{{tick}} # [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଗୋବିନ୍ଦ ମନ୍ଦିର]]{{tick}} # [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଶିବ ମନ୍ଦିର]]{{tick}} # [[ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ]] # [[ଇମ୍‌ଜା ହ୍ରଦ]] # [[ଗଜେଡ଼ି ତାଳ]] # [[ଛୋଟ ଶିବ ମନ୍ଦିର, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]] {{Div col end}} ===ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ତାନିଆ ଅହମଦ]] # [[ସାଇନା ଅମିନ]] # [[ଦିଲରୁବା ଯସ୍ମିନ ରୁହୀ]] # [[ସାରିକା ସବ୍ରିନ]] # [[ବିପାଶା ହାୟାତ]] # [[ଅଲିଶା ପ୍ରଧାନ]] # [[ଡଲି ଅନବର]] # [[କବୋରୀ ସରୱର]] # [[ସାହାରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବିଦ୍ୟା ସିହ୍ନା ସାହା ମିମ୍]] # [[ସୋମି କୈସର]] # [[ଜୟା ଆହସାନ]] # [[ଆଫିଆ ନୁସରାତ ବର୍ଷା]] # [[ଆଉପୀ କରିମ୍]] # [[ଶାବନୁର୍‎]] # [[ମୋଜେଜା ଅଶରଫ୍ ମୋନାଲିସା]] # [[ଜନ୍ନାତୁଲ ଫିରଦୋସ୍ ପେୟା]] # [[ବନ୍ନା ମିର୍ଜା]] # [[ପରି ମଣି]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ମୁସ୍ତଫା]] # [[ନୱସୀନ ନହରୀନ ମୋଉ]] # [[ନାଇଲା ନାୟେମ]] # [[ଦିଲାରା ହନିଫ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]] # [[ପୂଜା ଚେରୀ ରାୟ]] # [[ଶବନମ]] # [[ଅନିକା କବୀର ଶୋକ]] # [[ମେହେର ଅଫରୋଜ ଶାଓନ]] # [[ସୁଚନ୍ଦା]] # [[ସୁଲତାନା ଜମାନ]] # [[ନୁସରତ ଇମରୋଜ ଟିଶା]] # [[ତାଂଜିନ ଟିଶା]] # [[ପ୍ରସୂନ ଆଜାଦ]] # [[ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ]] # [[ଅପୁ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ଫରିଦା ଅଖତାର]] # [[ଗୁଲଶାନ ଆରା ଅଖତାର]] # [[ସୁମିତା ଦେବୀ]] # [[ପାରବୀନ ସୁଲତାନା ଦିତି]] # [[ତାରାନା ହାଲିମ]] # [[ମୌସୁମୀ ହମିଦ]] # [[ତମାଳିକା କର୍ମାକର]] # [[ମାହିୟା ମାହି]] # [[ନୁସରତ ଫରିୟା ମଜହାର]] # [[ରୋକେୟା ପ୍ରାଚୀ]] # [[ହୋସନେ ଆରା ପୁତୁଲ]] # [[କାଜି ନସ୍ୱାବ ଅହମ୍ମଦ]] # [[ସୋହାନା ସାବା]] # [[ରୋଜୀ ଆଫସାରୀ]] # [[ନିପୁନ୍ ଅକ୍ତର]] # [[ଆଖି ଆଲମଗିର]] # [[ଆଜମେରୀ ହକ୍ ବଧନ]] # [[ଅନ୍ୱରା ବେଗମ]] # [[ଇଆମିନ୍ ହକ୍ ବବି]] # [[ଇଶ୍ରାତ୍ ଜାହାଁ ଚୈତି]] # [[ପ୍ରାର୍ଥନା ଫରଦିନ ଦିଘି]] # [[ତାରୀନ ଜାହାଁ]] # [[ରୱଶନ ଜାମିଲ]] # [[ଜାକିୟା ବାରୀ ମମ]] # [[କୁସୁମ ଶିକଦାର]] # [[ଶମ୍ପା ରେଜା]] # [[ତାନଭିନ ସୁଇଟି]] # [[ଆଇରିନ ସୁଲତାନା]] # [[ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା]] # [[ରାଫାଃ ନାନଜେବା ତୋରସା]] # [[ବିଜରୀ ବର୍କତୁଲ୍ଲାଃ]] # [[ସବନମ ବବ୍‌ଲି]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଘୋଷ]] # [[ମୁନିଆ ଇସଲାମ]] # [[ରୁନା ଖାନ୍]] # [[ଆଫସାନା ମିମି]] # [[ସାଦିୟା ଇସଲାମ ମୌ]] # [[ସାଦିକା ପାରଭିନ ପପି]] # [[ଅହନା ରହମାନ ଲାକି]] # [[ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା]] # [[ନଫିସା ଜାହାଁ ଆଞ୍ଚଲ]] # [[ମୁନମୁନ ଅହମଦ]] # [[ଶର୍ମିଲି ଅହମଦ]] # [[ଶିଲା ଅହମଦ]] # [[ନର୍ଗିସ ଅଖତାର]] # [[ଖଲିଦା ଅକ୍ତର କଳ୍ପନା]] # [[ଆୟେଶା ଆଖତାର]] # [[ସାବେରି ଆଲମ]] # [[ଅନ୍ତରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ନାଜମା ଅନୱର]] # [[ରଓଶନ ଆରା]] # [[ବେବୀ ବିନ୍ଦୀ]] # [[ବିନ୍ଦିୟା କବିର]] # [[ଶାକିବା ବିଣ୍ଟେ ଅଲୀ]] # [[ଅରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ମୌଟୁସୀ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ତାନିଆ ବୃଷ୍ଟି]] # [[ମେହବୁବା ମାହନୂର ଚାନ୍ଦନୀ]] # [[ଫରଜାନା ଛବି]] # [[ନାଜନୀନ ହାସନ ଚୁମକି]] # [[ଆଶନା ହବିବ ଭାବନା]] # [[ଏକା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ମାୟା ଘୋଷ]] # [[ଇଲୋରା ଗହର]] # [[ଲୁସି ତୃପ୍ତି ଗୋମେଜ]] # [[ଚିତ୍ରଲେଖା ଗୁହ]] # [[ଲୈଲା ହାସନ]] # [[ଲିସା ଗାଜୀ]] # [[ଅଲିଭିୟା ଗୋମେଜ]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଘୋଷ]] # [[ହୁମାଇରା ହିମୁ]] # [[ଶାନ୍ତା ଇସଲାମ]] # [[ଜିନାତ]] # [[ମିଷ୍ଟି ଜାନ୍ନାତ]] # [[ସାଦିୟା ଆୟମାନ]] # [[ଫେରଦୌସୀ ମଜୁମଦାର]] # [[ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି]] # [[ରିଚି ସୋଲାୟମାନ]] # [[ମନିରା ମିଠୁ]] # [[ଫାଲ୍ଗୁନି ରହମାନ ଜଲି]] # [[ନିଝୁମ ରୁବିନା]] # [[ନୁସରତ ଜାହାଁ ଡାୟନା]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ଶିରୀନ]] # [[ମିତା ନୂର]] # [[ନାଜିଫା ତୁଶି]] # [[ମୌସୁମୀ ନାଗ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ରେହାନା ଜଲି]] # [[ଅଧରା ଖାନ୍]] # [[ସାମସୁନ ନାହାର ସିମଲା]] # [[ସବ୍ରିନା ସୁଲତାନା କେୟା]] # [[ନାଦିୟା ଆଫରିନ ମିମ]] # [[ଜାହାନାରା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ସାମରୋଜ ଆଜମି ଆଲଭୀ]] # [[ରୁମାନା ଖାନ୍]] # [[ଜିନାତ ସାନୁ ସ୍ୱାଗତା]] # [[ସାନଜିଦା ପ୍ରୀତି]] # [[କାଜି ମିସବାହୁନ ନାହାର]] # [[ରୁମାନା ରଶୀଦ ଈଶିତା]] # [[ସାବରିନ ଶାକା ମୀମ]] # [[ଶର୍ମିମାଳା]] {{Div col end}} ==ବିଦେଶୀ ଲୋକ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଟୋରୀ ବର୍ଚ]] # [[ମିଆ ଖଲିଫା]] # [[ନୀନା ଦାବୁଲୁରୀ]] # [[ମାୟା ଏଞ୍ଜେଲୋ]] # [[ମେରୀ ସେଲୀ]] # [[ଲେଡି ଗାଗା]] # [[କେଶା]] # [[ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି]] # [[ନିକୋଲାଇ ବଇକଭ]] # [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] {{Div col end}} ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଫେସନ (୨୦୦୮ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶିବାଜୀ (କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବର୍ଫି]] # [[ଦୁକୁଡ଼ୁ]] # [[୧: ନେନ୍ଓକ୍କାଡ଼ିନେ]] # [[ବିଜିନେସମ୍ୟାନ]] # [[ଆଗାଡ଼ୁ]] # [[ଡିମ୍ବାଣୁ]] # [[ଗୌରହରି ଦସ୍ତାନ]] # [[ମନମ୍ (ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟ ହୋ (ଗୀତ)]] # [[ସନ୍ ଅଫ୍ ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି]] # [[ଧୁମ୍ ୨]] # [[ଶ୍ରୀମନ୍ଥୁଡ଼ୁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି]] # [[ଭୁବନ ବାମ୍]] # [[ଅବଳା ବୋଷ]] # [[ସରୋଜ ନଳିନୀ ଦତ୍ତ]] # [[ନିଲ୍ ମୋହନ]] # [[ନେପାଳର ରାଜା]] # [[ବଦନାମ ଗଳି]] # [[ରଜନୀ ବକ୍ସି]] # [[ଆର୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ]] # [[ପି. ଚନ୍ଦ୍ର ରେଡ୍ଡୀ]] # [[ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)|ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲାଷ୍ଟ୍ ଡ୍ରପ୍]] # [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର (ବିଚାରପତି)]] # [[କାଜି ମାସୁମ ଅଖତାର]] # [[ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ଦୁବେ]] {{Div col end}} == ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଅପ୍ପାନ୍ନଗୌଡ଼ା ପାଟିଲ]] # [[ବୁଧୁ ଭଗତ]] # [[ଗୌରୀରାମ ଗୁପ୍ତା]] # [[ବିଠଲଭାଇ ଜାଭେରୀ]] # [[ଅଶୋକା ଗୁପ୍ତା]] # [[ରଘୁନାଥ ମାହାତୋ]] # [[ଦୀନଦୟାଲ ଗୁପ୍ତା]] # [[ରାମ ଚରଣ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ପ୍ୟାରୀ ଦେବୀ ଅଗ୍ରହାରୀ]] # [[ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ]] # [[ସୁରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] # [[କାମଦା କିଙ୍କର ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ୟାରେଲାଲ ନାୟାର]] # [[ଏଡ଼ତାତା ନାରାୟଣନ]] # [[ଦେଓ ନାରାୟଣନ ଯାଦବ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦରାଓ ପେଡଗାଓଁକର]] # [[ଆନ୍ନେ ଅଞ୍ଜାଇଆଃ]] # [[ବତକ ମିଆଁ]] # [[ଚୱାରା ପରମେଶ୍ୱରନ]] # [[ଶଙ୍କରରାଓ ଦେଓ]] # [[ଦାଦା ଧର୍ମାଧିକାରୀ]] # [[ନାଥୁ ଧୋବି]] # [[ଅସଲମବିକାଇ]] # [[ଆଶା ଦେବୀ ଆର୍ଯ୍ୟନାୟକମ]] # [[ମୋତିଲାଲ ବର୍ମା]] # [[ଚୁନିଲାଲ ବୈଦ୍ୟ]] {{Div col end}} ==ରାଜନୀତିଜ୍ଞ== # [[ଭାରତର ସଂସଦ]] === ଅଣ ଓଡ଼ିଆ === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସୁଭାସିନୀ ଅଲୀ]]{{tick}} # [[ଏମ୍. କରୁଣାନିଧି]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଭି. ମୋହିନୀ ଗିରି]] # [[ଗୁଲାବ କୌର]] # [[ବିଶାର ଆଲ-ଖାସାଓନେହ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ]] # [[ଡେଲା ଗଡଫ୍ରେ]] # [[ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ]] # [[ଚିନ୍ତା ଅନୁରାଧା]] # [[ଜାମିଦା ବିବି]] # [[ଶ୍ରୀରୂପା ମିତ୍ର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଲୀଳା ରାମକୁମାର ଭାର୍ଗବ]] # [[ବ୍ରଜଲାଲ ବିୟାନୀ]] # [[ରଘୁବର ଦାସ]] # [[ଭି. କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପାଣ୍ଡିଆନ]] # [[ସୁରେଖା କଦମ]] # [[ହରିଶ ବୀରାନ]] # [[ବେବି ଦେବୀ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ଦାସ]] # [[ସୁକୁମାର ଦେ]] # [[ଦାମୋଦର ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ସଜଦା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ଅଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଲୋଧି]] # [[ଆନନ୍ଦ କୁମାର ଗଣ୍ଡ]] # [[କାଥିର ଆନନ୍ଦ]] # [[ଲଭ୍‌ଲି ଆନନ୍ଦ]] # [[ଆନ୍ନାଦୁରାଇ ସି ଏନ୍]] # [[ଅପ୍ପଲନାଇଡ଼ୁ କାଲିସେଟ୍ଟି]] # [[ରମେଶ ଅବସ୍ଥି]] # [[ଏମ୍. ମଲ୍ଲେଶ ବାବୁ]] # [[ବଜରଙ୍ଗ ମନୋହର ସୋନୱାନେ]] # [[ଅନିଲ ବଲୁନି]] # [[ନିମୁବେନ ବମ୍ଭାନିୟା]] # [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ (ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା)]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦୋଲିୟା]] # [[ଶୋଭାବେନ ବରୈୟା]] # [[ରାହୁଲ ଲୋଧି]] # [[କଳାନିଧି ବୀରସ୍ୱାମୀ]] # [[ଗଜେନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]] # [[ହରିଭାଇ ପଟେଲ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର (ରାଜନେତା)]] # [[କୁନ୍ଦୁରୁ ରଘୁବୀର]] # [[ଡିନ୍ କୁରିଆକୋସ]] # [[ଜି. ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ମହାନ୍ତ]] # [[ପୁନମବେନ୍ ମାଡାମ୍]] # [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସିଂହ ମହତୋ]] # [[ସୁକାନ୍ତ ମଜୁମଦାର]] # [[ଦିନେଶ ମକୱାନା]] # [[ଅସିତ କୁମାର ମଲ]] # [[ହର୍ଷ ମାଲହୋତ୍ରା]] # [[ଅଜୟ କୁମାର ମଣ୍ଡଳ]] # [[ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ମାନେ]] # [[ଭି. ଏସ୍. ମାଥେସ୍ୱରନ]] # [[ବିଜୁଳି କଲିତା ମେଧି]] # [[ମୁରାରି ଲାଲ ମୀନା]] # [[ମହିମା କୁମାରୀ ମେୱାର]] # [[ନରେଶ ମହାସ୍କେ]] # [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମିଶ୍ର]] # [[ରାଜେଶ ମିଶ୍ର]] # [[ମିତାଲି ବାଗ]] # [[ଭାସ୍କର ଭାଗାରେ]] # [[ପ୍ରତିମା ମଣ୍ଡଳ]] # [[ଭୋଜରାଜ ନାଗ]] # [[ରୋଦମାଳ ନାଗର]] # [[ଜି କୁମାର ନାଏକ]] # [[ନାମଦେଓ କିର୍ସାନ]] # [[ରାମଭୁଆଲ ନିଶାଦ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ୟାଦାଓରାଓ ପାଡୋଲେ]] # [[ସନାତନ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ସାନ୍ତୋକବେନ ଆରେଥିୟା]] # [[ଚାକାତ ଆବୋହ]] # [[ପୁସପତି ଅଦିତୀ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଅପରୂପା ପୋଦାର]] # [[ସରୋଜିନୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବୀ ଅଗ୍ରହରି]] # [[ମଞ୍ଜୁ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଆଃଲାବତ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର କୌର ଆଃଲୁୱାଲିଆ]] # [[ଆଲିଫା ଅହମ୍ମଦ]] # [[କେ. ଅଲଗୁବେଲୁ]] # [[ନୀସତ ଆଲମ]] # [[ବୀଣା ଆନନ୍ଦ]] # [[ଅଲେଟି ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ]] # [[ମନୀଷା ଅନୁରାଗୀ]] # [[ଅଳକା ସିଂହ ଅର୍କବଂଶୀ]] # [[ଲତା ଅତିୟାମାନ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ଆଜାଦ୍]] # [[ତାଜଦାର ବାବର]] # [[ହର୍ଷିତା ସ୍ୱାମୀ ବଘେଲ]] # [[ରଞ୍ଜନା ବଘେଲ]] # [[ସାରିକା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବଘେଲ]] # [[ଚିରଣଜିତ କୌର ବାଜୱା]] # [[ସ୍ମିତା ବକ୍ସି]] # [[କେ. ବାଳଭାରତୀ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ବଳବନ୍ତ]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ବୈଶାଳୀ ବାଙ୍କର]] # [[ତସନୀମ ବାନୋ]] # [[ସୁରଜିତ କୌର ବରନାଲ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାରୁପାଲ]] # [[କମଳି ବସୁମାତାରି]] # [[ଚନ୍ଦନା ବାଉରି]] # [[ସନ୍ଧ୍ୟା ବାଉରି]] # [[ସୁସ୍ମିତା ବାଉରି]] # [[ଉମାପଦ ବାଉରି]] # [[ଶିମଲା ବାୱରି]] # [[ଫିରୋଜା ବେଗମ]] # [[ଫିରଦୌସୀ ବେଗମ]] # [[ଗୁଲ ଅଖତରା ବେଗମ]] # [[ମହମୁଦା ବେଗମ]] # [[ମମତାଜ ବେଗମ]] # [[ନର୍ଗିସ ବେଗମ]] # [[ସାହିନା ମମତାଜ ବେଗମ]] # [[ରାୟମୁନି ଭଗତ]] # [[ସୁମନ ଲତା ଭଗତ]] # [[କେ. ପ୍ରତିଭା ଭାରତୀ]] # [[ବୀଣା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସଂଯୁକ୍ତା ଭାଟିଆ]] # [[ଏମ୍. ଏସ୍. କେ. ଭାବାନୀ ରାଜେନ୍ତିରାନ]] # [[ମମତା ଭୁନିଆ]] # [[ନିର୍ମଳା ଭୁରିଆ]] # [[ଫିରୋଜା ବିବି]] # [[ବିନ୍ଦୁ କୃଷ୍ଣା]] # [[ରେଣୁକା ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ଭାବନା ବୋହରା]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ଜଗତାପ]] # [[ପ୍ରୋବା ଚକମା]] # [[ନୀତା ଚୌଧୁରୀ]] {{Div col end}} === ସମୃଦ୍ଧକରଣ === * [[ଜୟଶ୍ରୀ ରାଇଜି]] ===ଓଡ଼ିଆ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲ]] # [[ପିନାକୀ ମିଶ୍ର]] # [[କାମାକ୍ଷା ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]] # [[ରବିନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ଦାସ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବୀର କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ବଲବୀର ପୁଞ୍ଜ]] # [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ସାହୁ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଲେଙ୍କା]] # [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[କଳ୍ପତରୁ ଦାସ]] # [[ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଲୋଧା]] # [[ଏ ଭି ସ୍ୱାମୀ]] # [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ]] # [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ମଙ୍ଗଳା କିଶାନ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଲାଠ]] # [[ଜୟରାମ ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ହରିହର ସୋରେନ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ରନାଥ ନାୟକ]] # [[ଅନାଦି ଚରଣ ଦାସ]] # [[ବନମାଳୀ ବାବୁ]] # [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା]] # [[ଭଜମନ ବେହେରା]] # [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୋଇ]] # [[ଅର୍କ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଧରଣୀଧର ଜେନା]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଗଜପତି]] # [[ଗୁରୁଚରଣ ନାଏକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]] # [[ଝିନ୍ନ ହିକ୍‌କା]] # [[ମୋହନ ଜେନା]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ କୁମାର ଜେନା]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଜେନା]] # [[ସମରେନ୍ଦ୍ର କୁଣ୍ଡୁ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ମାଝୀ]] # [[ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ]] # [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝୀ]] # [[ଲଡ଼ୁ କିଶୋର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମଙ୍ଗରାଜ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଦାମ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ବାଲଗୋପାଲ ମିଶ୍ର]] # [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]] # [[ଇନ୍ଦୁରାଣୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ମମତା ମାଢ଼ୀ]] # [[ରାଧାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ନେହାଙ୍ଗିନୀ ଛୁରିଆ]] # [[ସୁଷମା ପଟେଲ]] # [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ବେହେରା]] # [[ରୀତା ସାହୁ]] # [[ମନ୍ଦାକିନୀ ବେହେରା]] # [[ରୋଷନୀ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ରାସେଶ୍ୱରୀ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପରମା ପୂଜାରୀ]] # [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସିପ୍ରା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଞ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି]] # [[ଅଜୟନ୍ତୀ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଉଷା ଦେବୀ]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ବେହେରା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶାନ୍ତା]] # [[ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ]] # [[ସୁରମା ପାଢ଼ୀ]] # [[କିଶୋରୀମଣି ସିଂହ]] # [[ପ୍ରମିଳା ଗିରି]] # [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାହୁ]] # [[ଫୁଲମଣି ଶାନ୍ତା]] # [[ଭଗବତୀ ପୂଜାରୀ]] # [[ଉମାରାଣୀ ପାତ୍ର]] # [[କମଳା ଦାସ]] # [[ସୁଧାଂଶୁମାଳିନୀ ରାୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ରାସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ରତ୍ନା ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ପଟ୍ଟ ନାୟକ]] # [[ରାଜଶ୍ରୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ]] # [[ଶାନ୍ତି ଦେବୀ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ବାସନ୍ତୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୀମାରାଣୀ ନାୟକ]] # [[ଟୁକୁନି ସାହୁ]] # [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ]] # [[ରଥ ଦାସ]] # [[ଅନନ୍ତ ସେଠୀ]] # [[ମୂରଲୀଧର ଜେନା]] # [[କୁମାର ଶ୍ରୀ ଚିରଞ୍ଜୀବି]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ମଣ୍ଡଳ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେଠୀ]] # [[କପିଳ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ବୈରାଗୀ ଜେନା]] # [[ବିଜୟ ନାୟକ]] # [[ନେତ୍ରାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ଦାସ]] # [[ମନମୋହନ ଦାସ]] # [[ନନ୍ଦକିଶୋର ଜେନା]] # [[ଚକ୍ରଧର ବେହେରା]] # [[ସତ୍ୟଭାମା ଦେଇ]] # [[ହୃଦାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବେଦ ପ୍ରକାଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ରାଉତ]] # [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] (chk) # [[ମନମୋହନ ସାମଲ]] # [[ଶୈଳେନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଭଗୀରଥ ଦାସ]] # [[ଉତ୍ସବ ଚରଣ ଜେନା]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଦାସ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପଦ୍ମ ଲୋଚନ ପଣ୍ଡା]] # [[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମହମ୍ମଦ ହନିଫ]] # [[ବଳରାମ ସାହୁ]] # [[ଯୁଗଳ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବିରେନ ପଲେଇ]] # [[ନରେନ ପଲେଇ]] # [[ରତ୍ନାକର ମହାନ୍ତି]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ସେଠୀ]] # [[କରୁଣାକର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ହରପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ପୀତାମ୍ବର ପଣ୍ଡା]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ଧଡ଼ା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ପରମାଣିକ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଭାଗବତ ସାହୁ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ]] # [[ବିଜୟ କୃଷ୍ଣ ଦେ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]] # [[ପ୍ରିୟନାଥ ନନ୍ଦି]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ଗୋପନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ]] # [[ଅରୁଣ ଦେ]] # [[ନୀଳାମ୍ବର ଦାସ]] # [[ବନମାଳି ଦାସ]] # [[ସୁକୁମାର ନାୟକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ପ୍ରଦିପ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ]] # [[ଗଦାଧର ଗିରି]] # [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜେନା]] # [[ଜୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ଚଣ୍ଡ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସେନାପତି]] # [[ଅକ୍ଷୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ମହେଶ୍ୱର ବାଗ]] # [[ଭୂପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ନିତ୍ୟ‍ାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ପ୍ରେମଲତା ମହାପାତ୍ର]] # [[ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତି (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ଶଶିକାନ୍ତ ଭଞ୍ଜ]] # [[ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଦାସ]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ଚାନ୍ଦ]] # [[ଅନନ୍ତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଭାଇଗା ସେଠୀ]] # [[ଜନାର୍ଦନ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ବୀରକିଶୋର ଜେନା]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଜେନା]] # [[ମକର ସେଠୀ]] # [[ଭୁବନାନନ୍ଦ ଜେନା]] # [[ଦାଶରଥୀ ଜେନା]] # [[ମାୟାଧର ଜେନା]] # [[ଭାଗିରଥୀ ସେଠୀ]] # [[ଜୟଦେବ ଜେନା]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାଏକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[କୁମାର ମାଝୀ]] # [[ଛୋଟରାୟ ମାଝୀ]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]] # [[ଅଭିରାମ ନାଏକ]] # [[ବେଦବ୍ୟାସ ନାୟକ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ନାୟକ]] # [[ପ୍ରାଣ ବଲ୍ଲଭ ନାଏକ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ନାଏକ]] # [[ନୀଳାଦ୍ରି ନାୟକ]] # [[ରାଜ ବଲ୍ଲଭ ମିଶ୍ର]] # [[ରାମରାୟ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ମହେଶ୍ୱର ମାଝି]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଗୌରହରି ନାଏକ]] # [[ହୃଷିକେଶ ନାଏକ]] # [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ଧନୁର୍ଜୟ ଲାଗୁରୀ]] # [[ଜିତୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଧନୁର୍ଜୟ ସିଦୁ]] # [[ଗୁରୁ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ସନାତନ ମହାକୁଡ଼]] # [[ସହରାଇ ଓରାମ]] # [[ବଦ୍ରିନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[କ୍ଷୀରୋଦ ପ୍ରସାଦ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମୂରଲୀଧର କୁଅଁର]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଟୁଡୁ]] # [[ସାଲଖାନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଅଜେନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାଏକ]] # [[କାଙ୍ଗୋଇ ସିଂହ]] # [[ରୁଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]] # [[ରାଧାମୋହନ ନାୟକ]] # [[ଇଶ୍ୱର ନାଏକ]] # [[ଇଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ଯାଦବ ମାଝୀ]] # [[ମନମୋହନ ଟୁଡୁ]] # [[ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ]] # [[ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ରୋହିଦାସ ସୋରେନ]] # [[ଶ୍ରୀନାଥ ସୋରେନ]] # [[ଗୋଲକ ବିହାରୀ ନାଏକ]] # [[ଭାସ୍କର ମଢ଼େଇ]] # [[ନଳିନୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ପ୍ରଭାକର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଦାସ]] # [[କରୁଣାକର ନାଏକ]] # [[ଅଜିତ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ହଇବୁରୁ]] # [[ରଘୁନାଥ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ବାସନ୍ତି ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଗିରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]] # [[ହରିହର ମହାନ୍ତି]] # [[ସମଲ ମାଝି]] # [[ପ୍ରମୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ଛତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଧଳ]] # [[କିଶୋର ଦାଶ]] # [[ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ]] # [[ସାନନ୍ଦ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶ]] # [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]] # [[ଭାଦବ ହାଁସଦା]] # [[ବୁଧନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ନାୟକ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ମୋଚିରାମ ତିରିୟା]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[କାହ୍ନୁରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ମାଝି]] # [[କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ଭାନୁଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଶମ୍ଭୁନାଥ ନାଏକ]] # [[ମଙ୍ଗଳ ସିଂ ମୁଦି]] # [[ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ହରଦେବ ତିରିୟା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ମାଝି]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି]] # [[ଶ୍ୟାମ ଚରଣ ହାଁସଦା]] # [[ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା]] # [[ନବ ଚରଣ ମାଝି]] # [[ରାଜକିଶୋର ଦାସ]] # [[ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]] # [[ସକିଲା ସୋରେନ]] # [[ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼ାଇ]] # [[ଶରତ ରାଉତ]] # [[ସନାତନ ଦେଓ]] # [[ବାଇଧର ସିଂହ]] # [[ନାରାୟଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପତି]] # [[ପୀତାମ୍ବର ଭୂପତି ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ଜେନା]] # [[ପରମେଶ୍ୱର ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣୀ ଜେନା]] # [[ମଦନ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଦାସ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଅନାଦୀ ଚରଣ ଦାସ]] # [[ଅଞ୍ଚଳ ଦାସ]] # [[ବାଇଧର ବେହେରା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା]] # [[ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ମାୟାଧର ସିଂହ]] # [[ଗଦାଧର ଦତ୍ତ]] # [[ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ]] # [[ରବି ଦାଶ]] # [[କାଙ୍ଗାଳି ଚରଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ଗୁରୁଚରଣ ଟିକାୟତ]] # [[ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ]] # [[ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା]] # [[ଦୁଃଶାସନ ଜେନା]] # [[ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[କୁଳମଣି ରାଉତ]] # [[ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା]] # [[ଦେବାଶିଷ ନାୟକ]] # [[ସୁନନ୍ଦା ଦାସ]] # [[ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ]] # [[ନବକିଶୋର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାଏକ]] # [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ସାହୁ]] # [[ଧୃବ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ସରୋଜକାନ୍ତ କାନୁନଗୋ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ରାଉତ]] # [[ଉତ୍କଳ କେଶରୀ ପରିଡ଼ା]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ତରାଇ]] # [[ଶଶି ଭୂଷଣ ବେହେରା]] # [[ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦ ସାମଲ]] # [[ଦୈତାରୀ ବେହେରା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ କିଶୋର ଦାସ]] # [[ବଟକୃଷ୍ଣ ଜେନା]] # [[ମାୟାଧର ସେଠୀ]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା]] # [[କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ଦାସ]] # [[ମଧୁସୂଦନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବିଜୟଶ୍ରୀ ରାଉତରାୟ]] # [[ବିଷ୍ଣୁବ୍ରତ ରାଉତରାୟ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ]] # [[ସୁର ସେଠୀ]] # [[ଶୁକଦେବ ଜେନା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ]] # [[ଆକୁଳାନନ୍ଦ ବେହେରା]] # [[ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ]] # [[ପଦ୍ମିନୀ ଦିଆନ]] # [[ଲତିକା ପ୍ରଧାନ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ବୈଦ୍ୟ]] # [[ଧର୍ମାନନ୍ଦ ବେହେରା]] # [[ବିଧୁ ଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ରାଜ କିଶୋର ରାମ]] # [[ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ରସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରମେଶ ରାଉତ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ସାହୁ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବୀ ରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବାଶିଷ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବୀର ସିପ୍‌କା]] # [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[କନକଲତା ଦେବୀ]] # [[ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ]] # [[ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[ସୟଦ ମୁସ୍ତାଫିଜ ଅହମଦ]] # [[ସମୀର ଦେ]] # [[ପ୍ରତାପ ଜେନା]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ବର୍ମା]] # [[ମହମ୍ମଦ ଅତାହାର]] # [[ବିରଜା ପ୍ରସାଦ ରାୟ]] # [[ଶରତ କୁମାର କର]] # [[ଶେଖ ମତଲୁବ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ସାବିତ୍ରୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରାଜକିଶୋର ନାୟକ]] # [[ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ]] # [[ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ବେହେରା]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମା]] # [[ଦିବାକରନାଥ ଶର୍ମା]] # [[ଶରତ କୁମାର ଦେବ]] # [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ନାୟକ]] # [[ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଅଲେଖ କୁମାର ଜେନା]] # [[ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଧ୍ରୁବ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ହରିହର ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]] # [[ବଂଶୀଧର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସତ୍ୟସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ର]] # [[ବିଭୁତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]] # [[ଅରୁଣ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଶେଖର ସିଂହ]] # [[ଅନୁଭବ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ସାହୁ]] # [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ରାମ]] # [[ବି. ଏସ. ବି. ନରେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ରମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] # [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]] # [[ସାହେବ ନାଏକ]] # [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ]] # [[ଶ୍ରୀଧର ନାଏକ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ଭଞ୍ଜ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[କାଶୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରୁଦ୍ର ମାଧବ ରାୟ]] # [[ହରିହର କରଣ]] # [[ଅରୁଣ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ମାନ୍ଧାତା]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ସୀତାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ବଂଶୀଧର ସାହୁ]] # [[ଭାଗବତ ବେହେରା]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ]] # [[ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ଚମ୍ପତିରାୟ]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ହରିହର ସାହୁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଜଗଦେବ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ବିଶ୍ୱ ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମାନସିଂହ]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ରଘୁନାଥ ସାହୁ]] # [[ଅଶୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ରାଉତ]] # [[ପ୍ରିୟଦର୍ଶୀ ମିଶ୍ର]] # [[ଭାଗୀରଥି ବଡ଼ଜେନା]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇକରାୟ]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ବଳବନ୍ତରାୟ]] # [[ସୁରେଶ କୁମାର ରାଉତରାୟ]] # [[ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାନ୍ତି]] # [[ମାଧବ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତରାୟ]] # [[ଜ୍ୟୋତିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ର]] # [[ବୀରକିଶୋର ଦେବ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ମହାନ୍ତି]] # [[ବନମାଳି ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଜୟକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଭୋଇ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ]] # [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାଶ]] # [[ପ୍ରଦୀପ ମହାରଥୀ]] # [[ହରିହର ଭୋଇ]] # [[ହୃଷିକେଶ ନାୟକ]] # [[ରାଘବ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ]] # [[ବସନ୍ତ ବେହେରା]] # [[ହୃଷିକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ]] # [[କୁମୁଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଦେବରାଜ ସାହୁ]] # [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମିଶ୍ର]] # [[ରମେଶ ଜେନା]] # [[ରଜନୀ କାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[ଅଦ୍ୱୈତ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]] # [[ଦୁତିଅ ରାଉଳ]] # [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାଇ]] # [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ଅମରନାଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନଗେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପଦ ନାଏକ]] # [[ନବଘନ ନାୟକ]] # [[ଖଗେଶ୍ୱର ବେହେରା]] # [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ବେହେରା]] # [[ମଦନ ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]] # [[କୁମାର ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ବେହେରା]] # [[ମୁକେଶ କୁମାର ପାଳ]] # [[ଧରଣୀଧର ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ପାଳ]] # [[ମହେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁବାହୁ ସିଂହ]] # [[ବାଇଧର ନାଏକ]] # [[ରବି ନାରାୟଣ ପାଣି]] # [[ନୃସିଂହ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ବିଭୁଧେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ଦାସ]] # [[ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ତ୍ରିପାଠୀ (ରାଜନେତା)]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଧୀର କୁମାର ସାମଲ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ସାମଲ]] # [[ନବୀନ ନନ୍ଦ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର]] # [[ନବୀନ ଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[କାଳିଆ ଦେହୁରୀ]] # [[ମଦନ ଦେହୁରୀ]] # [[ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରତ୍ନପ୍ରଭା ଦେବୀ]] # [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ନାଏକ]] # [[ଅରକ୍ଷିତ ନାଏକ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ନାଏକ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[କହ୍ନେଇ ସିଂହ]] # [[ଜଗତେଶ୍ୱର ମିର୍ଦ୍ଧା]] # [[ପାଣୁ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଛତ୍ରିଆ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ (୧୯୬୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରମେଶ ପଟୁଆ]] # [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗରଡ଼ିଆ]] # [[ନାଉରୀ ନାୟକ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ଭିକାରୀ ଘାସି]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଗୁରୁ]] # [[ଝସକେତନ ସାହୁ]] # [[ଶ୍ରୀବଲ୍ଲଭ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଜୟନାରାୟଣ ମିଶ୍ର]] # [[ରୋହିତ ପୂଜାରୀ]] # [[ସନାତନ ବିଶି]] # [[ଭିକାରୀ ସୁନା]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ମହାନନ୍ଦ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ କୁମାର]] # [[ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ]] # [[ଜୟଦେବ ଠାକୁର]] # [[ଜ୍ୟୋତିମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ବେହେରା]] # [[ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଗଙ୍ଗଦେବ]] # [[ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ମାଝି]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ବଳ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ]] # [[ଦିଲିପ କୁମାର ରାୟ]] # [[ରଞ୍ଜିତ ଭିତ୍ରିଆ]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]] # [[ଇଗ୍ନେସ ମାଝୀ]] # [[ଗଜଧର ମାଝୀ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ କାଲୋ]] # [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଦାସ ଲୁଗୁନ]] # [[ଜୁନାସ ବିଲୁଙ୍ଗ]] # [[ରେମିସ କେରକେଟା]] # [[ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିହାର ସୁରିନ]] # [[ଶଙ୍କର ଓରାମ]] # [[ଜର୍ଜ ତିର୍କୀ]] # [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ ଭଗତ]] # [[ଶାନ୍ତି ପ୍ରକାଶ ଓରାମ]] # [[ରଙ୍ଗବଲ୍ଲଭ ଅମାତ]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ କିଷାନ]] # [[ମୁଖରମ ନାଏକ]] # [[ଗ୍ରେଗୋରୀ ମିଞ୍ଜ]] # [[ରାଜେନ ଏକ୍କା]] # [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର ଏକ୍କା]] # [[ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା]] # [[ନେଲସନ ସୋରେଙ୍ଗ]] # [[ମନସିଦ ଏକ୍କା]] # [[ହଳୁ ମୁଣ୍ଡାରୀ]] # [[ସୁବ୍ରତ ତରାଇ]] # [[ରବି ଦେହୁରୀ]] # [[ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି]] # [[ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରଭାତ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଅଜିତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଶାରଦା ପ୍ରସାଦ ନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ନୀଳମଣି ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ନରହରି ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ବେଣୁଧର ନାଏକ]] # [[ହେମନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ଦୟାନିଧି କିଷାନ]] # [[ଭୀମସେନ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ]] # [[ଭି. ସୀତାରାମୟା]] # [[ଯତିରାଜ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ପଣ୍ଡା]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ନାଗି ରେଡ୍ଡୀ ନାରାୟଣ ରେଡ୍ଡୀ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଆଦିକନ୍ଦ ସେଠୀ]] # [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରିୟାଂଶୁ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରାଘବ ପରିଡ଼ା]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]] # [[ଦେବରାଜ ମହାନ୍ତି]] # [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୧୩ ଜନ୍ମ)]] # [[ହରିହର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଦ୍ୱିତିକୃଷ୍ଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ଉଷାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ମୋହନ ନାଏକ]] # [[ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଅନଙ୍ଗ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ବେହେରା]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଦଣ୍ଡପାଣି ଦାସ]] # [[ଶିଶିର କୁମାର ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଶିବ ଶଙ୍କର ସାହାଣୀ]] # [[ବିନାୟକ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବିକ୍ରମ କୁମାର ପଣ୍ଡା]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ସାହୁ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୨୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଦେଓ]] # [[ଦଣ୍ଡପାଣି ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ତାରିଣୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ରାଧାଗୋବିନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଆରୁଖ]] # [[ସୁମା ନାଏକ]] # [[ମାଗୁଣି ଚରଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଜାମି ସୁବାରାଓ ପୃଷ୍ଟି]] # [[ଉମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୌଡ଼]] # [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ବେହେରା]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]] # [[ଦିବାକର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେଓ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ପତି]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଜେନା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ (୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଗନ୍ତାୟତ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ହରିହର ସାହୁ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଉଦୟ ନାଥ ନାୟକ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରଥ]] # [[ଲଳିତେନ୍ଦୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଦାସ ବର୍ମା]] # [[ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ସାମନ୍ତସିଂହାର]] # [[ଅଜୟ କୁମାର ଜେନା]] # [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ପାତ୍ର]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ମହାପାତ୍ର]] # [[ବ୍ରଜ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]] # [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ହରିହର ବାହିନୀପତି]] # [[ଫକୀର ଚରଣ ଦାସ]] # [[ଭଗବାନ ପ୍ରତିହାରୀ]] # [[ଗଦାଧର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ତୁଷାରକାନ୍ତି ବେହେରା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ରବି ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ପାତ୍ର]] # [[ଗତିକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଭରତ ଦାସ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[ମୋହନ ଦାସ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ନାଏକ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀ]] # [[ନୀଳମଣି ସିଂହ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ବାଇଧର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ]] # [[ବେଣୁଧର ସେଠୀ]] # [[ଉମାକାନ୍ତ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ରମାରଞ୍ଜନ ବଳିଆରସିଂହ]] # [[ରାଜରାଜ ଦେବ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ମାଧବ ମିଶ୍ର]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶତପଥୀ]] # [[ସହୁରା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନରେଶ ପ୍ରଧାନ]] # [[କରେନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ରାଜୀବ ପାତ୍ର]] # [[ଚକ୍ରମଣି କହଁର]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କହଁର]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ କହଁର]] # [[ଦୁବର ପୋଡ୍ରା]] # [[ଲୋକନାଥ ପାତ୍ର]] # [[ଯାଦବ ପାଦ୍ର]] # [[ଭଗବାନ କହଁର]] # [[ମହୀଧର ରଣା]] # [[ଅଙ୍ଗଦ କହଁର]] # [[ଡୁଗୁନି କହଁର]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର କହଁର]] # [[ଦାଶରଥୀ ବେହେରା]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା]] # [[ଜଗଦୀଶ ଜାନୀ]] # [[ବରଦା ପ୍ରସନ୍ନ କହଁର]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ବେହେରା]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ପାଢ଼ୀ]] # [[ପଦ୍ମନାଭ ବେହେରା]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ]] # [[ସାରଙ୍ଗଧର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସାଲୁଗା ପ୍ରଧାନ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଜାକବ୍ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରଞ୍ଜିତ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଗୋପାଳ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନାଗାର୍ଜୁନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଅମାତ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦଲାଲ]] # [[ନଟବର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସୁଜିତ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]] # [[ଅଜିତ ଦାସ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ନାଏକ]] # [[ଅନାମ ନାଏକ]] # [[ଜଗମୋହନ ନାୟକ]] # [[କରୁଣାକର ଭୋଇ]] # [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଅଞ୍ଚଳ ମାଝି]] # [[ଦୟାନିଧି ନାଏକ]] # [[ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଜନାର୍ଦନ ମାଝି]] # [[ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି]] # [[ଗଜାନନ ନାୟକ]] # [[ପୁଷ୍ପେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦ ନାଏକ]] # [[ଯୁଗରାମ ବେହେରା]] # [[ଭାରତ ଭୂଷଣ ବେମାଲ]] # [[ମୌସଧି ବାଗ]] # [[କୁମରମଣି ଶବର]] # [[ତେଜରାଜ ମାଝି]] # [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝି]] # [[ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି]] # [[କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ନଗେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଭଗବାନ ଭୋଇ]] # [[ଶିବାଜୀ ମାଝି]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦିଶାରୀ]] # [[ଦିବ୍ୟଶଙ୍କର ମିଶ୍ର]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ମେହେର]] # [[ମହେଶ୍ୱର ବରାଡ଼]] # [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ (୧୯୧୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସରାବ]] # [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓ]] # [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଦାଶ]] # [[ହିତେଶ କୁମାର ବଗର୍ତ୍ତି]] # [[କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ]] # [[ଅଧିରାଜ ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମାଝି]] # [[ଅନୁପ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଘାସିରାମ ମାଝି]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଢୋଲକିଆ]] # [[ଭାନୁପ୍ରକାଶ ଯୋଶୀ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଓଁକାର ସିଂହ ମାଝି]] # [[ଚୈତନ ମାଝି]] # [[କୃପାନିଧି ନାଏକ]] # [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଦ୍ୱାରିକାନାଥ କୁସୁମ]] # [[ହରିହର ପଟେଲ]] # [[ଦିବ୍ୟଲୋଚନ ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଶଙ୍କର୍ଷଣ ନାଏକ]] # [[ଯୋଗେଶ କୁମାର ସିଂହ]] # [[କୁସୁମ ଟେଟେ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]] # [[ରାମ ଚରଣ ପଟେଲ]] # [[ଶିବ ନାରାୟଣ ସିଂହ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଏଲ.ଏମ.ଏସ. ବରିହା]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଦୀପ ପୁରୋହିତ]] # [[ଲାଲ ରଞ୍ଜିତ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ବୀର ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ସତ୍ୟଭୂଷଣ ସାହୁ]] # [[ବିଜୟ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ଦଳଗଞ୍ଜନ ଛୁରିଆ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ନିହାର ରଞ୍ଜନ ମହାନନ୍ଦ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ରିପୁନାଥ ସେଠ]] # [[ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଡ଼ତିଆ]] # [[ତ୍ରିବିକ୍ରମ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁବଳ ସାହୁ]] # [[ନିକୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ସିଂହ]] # [[ଗଣନାଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୋହନ ନାଗ]] # [[ବିମ୍ବାଧର କୁଅଁର]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[କୁମର ବେହେରା]] # [[କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ନାଏକ]] # [[ନଟବର ବଞ୍ଛୋର]] # [[ଅନୁପ କୁମାର ସାଏ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପଣ୍ଡା]] # [[କିଶୋର କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ପାଣି]] # [[ନବ କିଶୋର ଦାସ]] # [[ମୂରାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବିନୋଦ ବିହାରୀ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ମନୋହର ସିଂହ ନାଏକ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାକୁଡ଼]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ପ୍ରସାଦ ତରିଆ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ହୃଷିକେଶ ହୋତା]] # [[ଦଉଲତ ଗଣ୍ଡ]] # [[ନୀଳାମ୍ବର ରାୟଗୁରୁ]] # [[କୁନ୍ଦୁରୁ କୁଶାଳ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିନୋଦ ପାତ୍ର]] # [[ଧନେଶ୍ୱର କୁମ୍ଭାର]] # [[ଦେବରାଜ ସେଠ]] # [[ଦୌଲତ ବାଘ]] # [[ଅନନ୍ତରାମ ନନ୍ଦ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ନନ୍ଦ କିଶୋର ମିଶ୍ର]] # [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ରମାକାନ୍ତ ସେଠ]] # [[ରାମ ରାଜ କୁମାରୀ]] # [[ନବକୁମାରୀ ଦେବୀ]] # [[ରତ୍ନମାଳୀ ଜେମା]] # [[ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ]] # [[ମମତା ମହନ୍ତ]] # [[ଏ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ]] # [[ଆନେ କ୍ୟାଥରିନ ମନ୍‍ରୁ]] # [[ମୁକେଶ ମହାଲିଙ୍ଗ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ମେହେର]] # [[ସୁଶିଳ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ ଠାକୁର]] # [[ଆଶାରାମ ଭୋଇ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଗଣେଶ ରାମ ବରିହା]] # [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ବିବେକାନନ୍ଦ ମେହେର]] # [[ଅଇଁଠୁ ସାହୁ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ମୁରଲୀଧର ପଣ୍ଡା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନନ୍ଦ]] # [[ତପି ଜାଲ]] # [[ଲଳିତ ମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ (୧୯୪୬ ଜନ୍ମ)]] # [[ସନ୍ତୋଷ ସିଂହ ସାଲୁଜା]] # [[ହାଜି ମହମ୍ମଦ ଆୟୁବ ଖାଁ]] # [[ଲୋକନାଥ ରାୟ]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ମହମ୍ମଦ ମୁଜାଫର ହୁସେନ ଖାନ]] # [[ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ବାବୁ]] # [[ରାଧାକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବାଗ]] # [[ମହାନନ୍ଦ ବାହାଦୁର]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ମାଝୀ]] # [[ତୀର୍ଥବାସୀ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋତା]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କର]] # [[ସାଧୁ ନେପାକ]] # [[ନବୀନ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଯଦୁମଣି ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦେବେଶ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଶବର ଡୁମ୍ବା]] # [[ସନ୍ୟାସୀ ଚରଣ ପିଦିକା]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ନରସିଂହ ପାତ୍ର]] # [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ମୁତିକା]] # [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ (୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଶ୍ୟାମଘନ ଉଲାକା]] # [[ପ୍ରସକା ଶ୍ରୀପତି]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ସାରଙ୍ଗଧର କାଡ୍ରାକା]] # [[ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକା]] # [[ମକରନ୍ଦ ମୁଦୁଲି]] # [[ହିମିରିକା ରଘୁନାଥ]] # [[କାମାୟା ମଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ]] # [[ଅନନ୍ତରାମ ମାଝି]] # [[ପ୍ରଭୁ ଜାନି]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର କୁଳେଶିକା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ବିଭିଷଣ ମାଝି]] # [[ଅଖିଳ ସାଉଁଣ୍ଟା]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ପିତମ ପାଢ଼ୀ]] # [[ମୁସୁରୀ ଶାନ୍ତା ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କଦମ]] # [[ମୁଳୁ ଶାନ୍ତା]] # [[ଦିଶାରୀ ସାନୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମାଝି]] # [[ସଦନ ନାଏକ]] # [[ଧନସାୟୀ ରଣଧୀର]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ମାଝି]] # [[ମହାଦେବ ବକ୍ରିଆ]] # [[ବାସୁଦେବ ମାଝି]] # [[ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂଜାରୀ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଗରିଆ]] # [[ନୃସିଂହ ନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମା]] # [[ରଘୁରାମ ପଦାଳ]] # [[ଗୁପ୍ତ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]] # [[ତୋୟକ ସଙ୍ଗଣା]] # [[ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନିପତି]] # [[ରବି ନାରାୟଣ ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରତାପ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଲାଇଚନ ନାଏକ]] # [[ହରିହର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଏନ. ରାମଶସେୟା]] # [[ରଘୁନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରବି ସିଂହ ମାଝି]] # [[ଗୁରୁବରୁ ମାଝି]] # [[ଧର୍ମୁ ଗଣ୍ଡ]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ମାଝି]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଣ୍ଡ]] # [[ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ସଦାଶିବ ପ୍ରଧାନୀ]] # [[ହରିଜନ ମୀରୁ]] # [[ମୁଡ଼ି ନାଏକୋ]] # [[ହବିବୁଲ୍ଲା ଖାଁ]] # [[ମନୋହର ରନ୍ଧାରୀ]] # [[ଭୁଜବଳ ମାଝି]] # [[ଶ୍ୟାମଘନ ମାଝି]] # [[ଯାଦବ ମାଝି]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଡମ୍ବରୁ ମାଝି]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବାକା]] # [[ଡମ୍ବରୁ ଶିଶା]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦୋରା]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ମାଢ଼ୀ]] # [[ଆଦିତ୍ୟ ମାଢ଼ୀ]] # [[ମାନସ ମାଡକାମୀ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦ ସୋଡ଼ୀ]] # [[ନିମାଇ ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍କାର]] # [[ନାକା ଲକ୍ଷ୍ମୟା]] # [[ନଦିଆବସୀ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ମାଡକାମୀ ଗୁରୁ]] # [[ଗୁରୁ ନାୟକ]] # [[ନାକା କାନାୟା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗୌଡ଼]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ନାଏକ]] # [[ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନୀଳମଣି ପ୍ରଧାନ]] # [[ଚିରଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମୁଦୁଲି]] # [[କଣ୍ଡୁରୀ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରଘୁନନ୍ଦନ ଦାସ]] # [[ଦାମୋଦର ରାଉତ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଗୌରୀଶ୍ୟାମ ନାୟକ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଜ୍ୟୋତିଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ମହାନ୍ତି]] # [[ବାସୁଦେବ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ]] # [[ଲୋକନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଭୋଇ]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ନିଶାମଣି ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଜୟ ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[ସ୍ୱରୂପ କୁମାର ଦାସ]] # [[କେଙ୍ଗମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଓ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ଅପନା ଦୋରା ବିଶ୍ୱାସରାୟ]] # [[କୋଦୁରୁ ନାରାୟଣ ରାଓ]] # [[ବ୍ୟୋମକେଶ ରାୟ]] # [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ଜେନା]] # [[ଦାଶରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ପ୍ରକାଶ ସୋରେନ]] # [[ସନାତନ ବିଜୁଳି]] # [[ସୁଧାଂଶୁ ଶେଖର ପରିଡ଼ା]] # [[ଦରପୁ ଲଚନା ନାଇଡ଼ୁ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସାହୁ]] # [[ନାଲା କୁର୍ମୁ ନାୟକଲୁ ଦୋରା]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ମନୋରଞ୍ଜନ ସେଠୀ]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]] # [[ଉଦୟ ନାରାୟଣ ଦେବ]] # [[ଭୀମସେନ ମଣ୍ଡଳ]] # [[ତାରିଣୀ ସର୍ଦ୍ଦାର]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ (ରାଜନେତା)]] # [[ଚକ୍ରଧର ପାଇକ]] # [[ଶରତ କୁମାର ଜେନା]] # [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ସଦନ ନାୟକ]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ପୂର୍ତ୍ତି]] # [[ମହମ୍ମଦ ରଫିକ୍]] # [[ଭରତ ପାଇକ]] # [[ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦୂର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସୋହେଲ]] # [[କାନ୍ଦରା ସୋରେନ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୋରେନ]] # [[ସୀମାଞ୍ଚଳ ବେହେରା]] # [[ତାପସ କୁମାର ଦାସ]] # [[ହଳଧର କାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ବେହେରା]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର (୧୯୪୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ଖେଲାରାମ ମହାଲିି]] # [[ପୃଥୁନାଥ କିସ୍କୁ]] # [[ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର (୧୯୬୨ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (୧୯୫୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେହୁରୀ]] # [[କେଶବ ସାହୁ]] # [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପାଟଯୋଶୀ]] # [[କାହ୍ନୁ ସୋରେନ]] # [[ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (୧୯୩୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ବିରାମ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଡମ୍ବରୁଧର ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଭଞ୍ଜ]] # [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ (୧୯୫୬ ଜନ୍ମ)]] # [[ରାସ ବିହାରୀ ବେହେରା]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାୟକ]] # [[କୁଆଁରିଆ ମାଝି]] # [[ଗୋରସାଙ୍ଗ ଶବର]] # [[ହଳଧର ମିଶ୍ର]] # [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୧୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ରମେଶ ସୋରେନ]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପତି]] # [[ପ୍ରଦୀପ ହୋତା]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମି ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ପରିକ୍ଷୀତ କରଣ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କିସ୍କୁ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ଉଦୟନାଥ ନାଏକ]] # [[ରାମେଶ୍ୱର ସିଂହ ନାଏକ]] # [[ସୋନାରାମ ସୋରେନ]] # [[ରାଧାମୋହନ ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶୀ ଭୂଷଣ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୩୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୨୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ସୋମ୍ବରୁ ମାଝି]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ନରସିଂହ ଚରଣ ମିଶ୍ର]] # [[ରଘୁନାଥ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ଜନ୍ମ ୧୯୪୦)]] # [[କୁଲନ ବାଗେ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମ୍ରିଗାନ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] # [[ତାଡ଼ିଙ୍ଗ ଯୋଗୀ]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ହରଚାନ୍ଦ ହାଁସଦା]] # [[ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ]] # [[ବିଡିକା ମାଲନା]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ମୁରଲୀଧର କାନୁନ୍‍ଗୋ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (୧୯୧୧ ଜନ୍ମ)]] # [[ଲାଲ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଝିତ୍ରୁ ନାଏକ]] # [[ବନମାଳୀ ମହାରଣା]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାସ]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅର୍ଜୁନ ପାତ୍ର]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[କରୁଣାକର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ପାଢ଼ୀ]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ଜାନି]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭୋୟା]] # [[ପି. ଭେଙ୍କଟ ଜଗନ୍ନାଥ ରାଓ]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୬୭ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୫ ଜନ୍ମ)]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୭୯ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ତରାଇ]] # [[ନରସିଂହ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୨୨ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅବଦୁର ରହମାନ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[ମାଣିକରାୟ ନାଏକ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ହେମ୍ରମ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ଦାସ]] # [[ବର୍ଷା ସିଂହ ବରିହା]] # [[ଅଳକା ମହାନ୍ତି]] # [[ଦୀପାଳି ଦାସ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଭାସ କୁମାର ସିଂହ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ସଞ୍ଜୟ ଭୋଇ]] # [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର]] # [[ବିଶି ବେହେରା]] # [[ଆନନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଅଟଳ ବିହାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବାହାଦୁର ସୟଦ ଅହମଦ ବକ୍ସି ଖାଁ]] # [[ବିଶି ଗଣ୍ଡ]] # [[ବ୍ରଜନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ବ୍ରଜ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]] # [[ଚାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]] # [[ଫକୀର ବେହେରା]] # [[ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ଦତ୍ତ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]] # [[ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଥାଟ୍ଟରାଜ]] # [[ହରିପାଣି ଜେନ୍ନା]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିହ୍ନା]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[କିଣେଇ ସାମଲ]] # [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୁକ୍ତା]] # [[ଏମ୍‍. ଆରାବଲୁ ଆପଲାସ୍ୱାମୀ ନାଇଡ଼ୁ]] # [[ଅବଦୁସ୍‍ ଶୋଭନ ଖାଁ]] # [[ନିଧି ଦାସ]] # [[ନୃପଲାଲ୍‍ ସିଂହ]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦରାୟ ଲାଠ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ପୁନିଆ ନାଇକ]] # [[ପ୍ୟାରୀ ଶଙ୍କର ରାୟ]] # [[ରାଧାମୋହନ ପଣ୍ଡା]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ବାହାଦୁର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ]] # [[ରଙ୍ଗଲାଲ ମୋଦି]] # [[ଇ.ଏମ୍‍. ଇଭାନ୍‍ସ୍‍]] # [[ସାଧୁଚରଣ ଦାସ]] # [[ବୈଶ୍ୟରାଜ କାଶୀବିଶ୍ୱନାଥ ରାଜୁ]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ରଥ]] # [[ଦଶରଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦିବାକର ବୋହିଦାର]] # [[ଗୋଦାବରଥି ରାମଦାସ]] # [[ଗୋପୀନାଥ ନାଏକ]] # [[ହରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[କାଳିପ୍ରସାଦ ବାବୁ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଦାସ]] # [[କପିଳେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ]] # [[କପୁରଚାନ୍ଦ ନାଏକ]] # [[ନିମାଇଁ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ପତି]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ମାନଗୋବିନ୍ଦ ପତି]] # [[ଶିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ଉତ୍ସବାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଥଟ୍ଟରାଜ ରୁଦ୍ରପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଶ୍ରୀଧର ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ମାଣିକରାମ ମହାନ୍ତ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[କୀର୍ତ୍ତନ ବିହାରୀ ମହାନ୍ତି]] # [[ମୋହନ ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶିଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ସଂତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ଦାସ ଥିରାନି]] # [[ଅନନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ଶର୍ମା]] # [[ଲତିଫୁର ରହମନ]] # [[ଦ୍ୱାରକାନାଥ ଦାସ]] # [[ବୋଧରାମ ଦୁବେ]] # [[ସହଦେବ ଦାସ]] # [[ସତ୍ୟବାଦୀ ନନ୍ଦ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ (ରାଜେନତା)|ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ]] # [[ମଧୁସୂଦନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୋମନାଥ ପଣ୍ଡା]] # [[ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତିଗାଡ଼େ]] # [[ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[ରାଧାମୋହନ ସାହୁ]] # [[ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା (ରାଜେନତା)|ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ମହମ୍ମଦ ଇଉସୁଫ]] # [[ସୟଦ ଫୈଜଲ ହକ୍]] # [[ମହମ୍ମଦ ଖାଁ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ବେହେରା]] # [[ରୁଦ୍ର ନାରାୟଣ ପାଣି]] # [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମାଳବିକା ଦେବୀ]] # [[ଅନୀତା ଶୁଭଦର୍ଶିନୀ]] # [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]] # [[ମାନସ କୁମାର ଦତ୍ତ]] # [[ସୀତାଂଶୁ ଶେଖର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଉପାସନା ମହାପାତ୍ର]] # [[ସଞ୍ଜଳୀ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାଗ]] # [[ସୁବାସିନୀ ଜେନା]] # [[ମନୋରମା ମହାନ୍ତି]] # [[ସୁଜାତା ସାହୁ]] # [[ସାଗର ଚରଣ ଦାସ]] # [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଗୌତମବୁଦ୍ଧ ଦାସ]] # [[ସନତ କୁମାର ଗଡ଼ତିଆ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ଟଙ୍କଧର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସନ ନାୟକ]] # [[ଇରାଶିଷ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବିଶ୍ୱ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସତ୍ୟଜୀତ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ନୀଳମାଧବ ହିକ୍କା]] # [[କାଡ୍ରାକ ଆପଲ ସ୍ୱାମୀ]] # [[ପବିତ୍ର ସାଉଣ୍ଟା]] # [[ମଙ୍ଗୁ ଖିଲ]] # [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]] # [[ରୁପୁ ଭତ୍ରା]] # [[ରଘୁରାମ ମାଛ]] # [[ନରସିଂହ ମାଡ଼କାମି]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଜେନା]] # [[କେ. ଅନୀଲ କୁମାର]] # [[ନୀଳମଣି ବିଷୋୟୀ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ବାବୁ ସିଂହ]] # [[ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଓମ ପ୍ରକାଶ ମିଶ୍ର]] # [[ଅମରେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ସମ୍ପଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ଛବି ମଲିକ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[କହ୍ନାଇ ଚରଣ ଦଙ୍ଗ]] # [[ଉମା ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଧୀର ରଞ୍ଜନ ପାଟଯୋଶୀ]] # [[ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ମାଝି]] # [[ନରସିଂହ ଭତ୍ରା]] # [[ନବୀନ କୁମାର ଜୈନ]] # [[ରଘୁନାଥ ଜଗଦଲ]] # [[ଅଗସ୍ତି ବେହେରା]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଅଶୋକ ମହାନ୍ତି]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]] # [[ଶତୃଘ୍ନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରଦୀପ ବଳ ସାମନ୍ତ]] # [[ଅମର କୁମାର ନାୟକ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଖଟୁଆ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଜଲେନ ନାଏକ]] # [[ଅଖିଳ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ଫକୀର ମୋହନ ନାଏକ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ତନ୍ତୀ]] # [[ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ଜେନା]] # [[ସୁନିଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ (ରାଜନେତା)]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ରମାକାନ୍ତ ଭୋଇ]] # [[ନଳିନୀକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରୁପେଶ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମାଧବ ଧଡ଼ା]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ (ବିଧାୟକ)]] # [[ରୋମାଞ୍ଚ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ହରିପାଲ]] # [[ରୋହିତ ଜୋଶେଫ ତିର୍କୀ]] # [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ଦଳବେହେରା]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ସାହୁ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ନିର୍ମଳ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ଦିବାକର ନାୟକ]] {{Div col end}} ===ଲୋକ ସଭା=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]] # [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]] # [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]] # [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]] # [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]] {{Div col end}} ===ବିଧାନ ସଭା=== # [[୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ବାଲିପାଟଣା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ବନ୍ତ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[କିଶୋର ନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[କେସିଙ୍ଗା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ସଇଁତଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ପାଡ଼ୁଆ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ତାଲିକା]] # [[୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] # [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ]] == ବିମାନ ବନ୍ଦର == # [[ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦରର ତାଲିକା]] == ଉଇକିପିଡ଼ିଆ == # [[ବଙ୍ଗାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ପଞ୍ଜାବୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅହମିୟା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଭୋଜପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଗୁଜରାଟୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[କନ୍ନଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[କାଶ୍ମୀରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ନେପାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ତାମିଲ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ତାତାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ସିନ୍ଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବାମବାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଜର୍ଜୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅଙ୍ଗିକା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆରୋମାନୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆମହାରୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆମୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅବଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆୟମାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବଞ୍ଜାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବନ୍ୟୁମାସାନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଟାରାଣ୍ଟିନୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ମଣିପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବିସଲାମା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବୁଗୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବୁରିୟାତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଚେଚେନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] == ପ୍ରସଙ୍ଗ ଛାଞ୍ଚ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସୌଧ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଛପନ ଭୋଗ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଶଙ୍କର ମଠ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ଉପ-ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୯ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୩ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]] {{Div col end}} ==ପ୍ରକଳ୍ପ/ଗଣସମ୍ପାଦନା (ଛାଞ୍ଚ)== ===ପ୍ରକଳ୍ପ=== # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି]] ===ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା=== {{Div col|colwidth=20em}} # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର ଲିଖନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା/୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି/ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] {{Div col end}} ===ଛାଞ୍ଚ=== {{Div col|colwidth=20em}} # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:୨୦୧୮ ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା‎]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯‎]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:Festive Season edit-a-thon]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ମାସ ୨୦୨୨ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଜୁନ ମାସ ଉତ୍ସବ ୨୦୨୨ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଇଣ୍ଡିକ୍ ଉଇକି ଇମ୍ପ୍ରୁଭ୍-ଏ-ଥନ୍ ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍‌]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] {{Div col end}} == କର୍ମଶାଳା/କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ == # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିମାନିଆ ଭୁବନେଶ୍ୱର ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩/କର୍ମଶାଳା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫/ମେଳଣ]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି]] == ପରିଚୟ == {{Div col|colwidth=10em}} * କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି * ଆଶୁତୋଷ ପରିଡ଼ା * ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ * ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ * ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି * ନିର୍ମଳ ନାୟକ * ପ୍ରତୀକ୍ଷା ଜେନା * ସୁପ୍ରିୟା ପଣ୍ଡା * ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ * ନରେନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ * ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ * ଫନୀ ମହାନ୍ତି * ନିଖିଳେଶ ମିଶ୍ର * ପବିତ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି * ଅପୂର୍ବ ରଞ୍ଜନ ରାୟ * ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ * ବାଦଲ ମହାନ୍ତି * ଶୁଭଶ୍ରୀ ଲେଙ୍କା * ବିରେନ୍ଦ୍ର ପାଣି * ବିଷ୍ଣୁ ସେଠୀ * ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ * ଚୂଡ଼ାମଣି ଦାସ * ଧୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମଲ୍ଲିକ * ସୂର୍ଯ୍ୟଦେଓ * ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ * କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ * ପ୍ରଭୁପାଦ ମହାନ୍ତି * ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ * ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର * ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ * ମଞ୍ଜୁଲତା ମଣ୍ଡଳ * ଶରତ ନାୟକ * ସରୋଜ ବଳ * ଓମପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି * ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା * କଇଳାଶ ପଟ୍ଟନାୟକ * ଗିରିବାଳା ମହାନ୍ତି * ସେନାପତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କେଶରୀ * ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି * ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିକା ଦାଶ * ଅମରେଶ ବିଶ୍ୱାଳ * ସୁଚିତ୍ରା ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ସୁମିତ ପଣ୍ଡା * ଦେବବ୍ରତ ଦାସ * ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ) * ଲାଲା ବୀରେନ ରାୟ * ତୃପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ଦାସ * ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି * ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ * ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି * ପବିତ୍ର ମୋହନ ଦାଶ * ଅମିତାଭ ଖିଲାର {{Div col end}} mgi61bnnp6nu4c32zqqmrfi1axcdiyb 606548 606501 2026-09-22T09:35:53Z Ssgapu22 7676 /* ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର */ 606548 wikitext text/x-wiki [[File:Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India.jpg|thumb|Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India]] ମୋର ଅବଦାନ ସମୂହ: ==ସ୍ମରଣୀୟ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସର୍ବସାଧାରଣ]] # [[ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷା]] # [[ସୋନପରୀ]] # [[ସନ୍ଦୀପ ମାହେଶ୍ୱରୀ]] # [[ରଶ୍ମି ବଂଶଲ]] # [[ଗମେଇ ନଦୀ]] # [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]] # [[ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ]] # [[ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକର]] # [[ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ଭି. ଅନ୍‌ବିଟେବୁଲ୍]] # [[ବୀନିତା ବଳ]] # [[ତେଲେଙ୍ଗାନା ଦିବସ]] # [[ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜନସେବା ଦିବସ]] # [[ରମେଶବାବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନନନ୍ଦ]] {{Div col end}} === ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[କାନୁ ଗାନ୍ଧୀ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]] # [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ମଗନଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]] # [[ଶାମଲଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]] {{Div col end}} === ବୈଜ୍ଞାନିକ === # [[କେ. ଶିବନ]] # [[ଏସ୍. ସୋମନାଥ]] === ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର === # [[ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର]] === ଭାରତୀୟ ସୈନିକ === # [[ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା]] == ପରିବେଶବିତ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିଜୟପାଲ ବଘେଲ]] # [[ଅନିଲ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ]] # [[ରମେଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଅନନ୍ତ ହେଗଡ଼େ ଅଶିସରା]] # [[ବରୁଣ ଆଦିତ୍ୟ]] # [[ପୀପଲ ବାବା]] # [[ଖମୁ ରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ରଣରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ କେ. ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ନିଖିଲ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଫ୍ରାନ୍ସିସ ଡି'ବ୍ରିଟୋ]] # [[ବନ୍ଧୁ ଧୋତ୍ରେ]] # [[ଶଙ୍କର କୁମ୍ବି]] # [[ଟି.ଜି.କେ. ମେନନ]] # [[ଏନ୍.କେ. ସୁକୁମାରନ ନାୟାର]] # [[ନରପତ ସିଂହ ରୋଜପୁରୋହିତ]] # [[ଫ୍ରାଉକ କାଦର]] # [[ଦୀପକ ସାରସ୍ୱତ]] # [[ଆଫ୍ରୋଜ ଶାହା]] # [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା]] # [[ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସିଂହ]] # [[ଏସ୍.ପି. ଉଦୟକୁମାର]] # [[ସୁନ୍ଦରମ ବର୍ମା]] # [[ମରିମୁତୁ ଯୋଗନାଥନ]] {{Div col end}} ===ସମୃଦ୍ଧକରଣ=== # [[ପଣସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == # [[ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ]] # [[ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]] # [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] # [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]] ==ସୌର ମଣ୍ଡଳ== # [[ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ]] ==ଟେକ୍ନୋଲୋଜି== {{Div col|colwidth=15em}} # [[୨ଜି]] # [[ହ୍ୟାକିଂ]] # [[ଲିମ୍ବୋ (ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍)]] # [[ଥ୍ରେଡ଼ସ୍]] {{Div col end}} ==ଇତିହାସ== # [[ରୁଦ୍ରମା ଦେବୀ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମନ ୨]] ===ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ=== # [[ସୋମ ବଂଶ]]{{tick}} ==ଦେବଦେବୀ== # [[ଅରୁଣ]] {{Div col|colwidth=15em}} ===ମନ୍ଦିର=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବଉଳାଶୁଣୀ]]{{tick}} # [[ଅନନ୍ତ ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର]] # [[ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର, ମୋଟିଆ]] # [[ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପ]] # [[ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା ପ୍ରକଳ୍ପ]] {{Div col end}} ===ପାଳିତ ଯାତ୍ର ବିଶେଷ=== # [[ଛତର ଯାତ୍ରା]] ===ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବାଟମଙ୍ଗଳା]]{{tick}} # [[ଦାରୁ ଶଗଡ଼ି]]{{tick}} # [[ଦାରୁ]]{{tick}} # [[ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ମଠ]]{{tick}} # [[ମାଣିକପାଟଣା]]{{tick}} # [[ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାର]]{{tick}} # [[ରଥଖଳା]]{{tick}} # [[ଶବରପଲ୍ଲୀ]]{{tick}} # [[ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ]]{{tick}} # [[ସାହାଣମେଲା]]{{tick}} # [[ଝାଞ୍ଜପିଟା ମଠ]] # [[ରୋଷଶାଳା]]{{tick}} {{Div col end}} ===ପୁରାଣ=== # [[କପିଳ ପୁରାଣ]] ===ଭୋଗ ଦ୍ରବ୍ୟ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ନଡ଼ିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଚନ୍ଦନ]]{{tick}} # [[ଅଗର]]{{tick}} # [[କାନିକା]] # [[ଚିତଉ]] # [[ସୋରିଷ]]{{tick}} # [[ଅଟକାଳି]] # [[ଛେନା ମାଣ୍ଡୁଆ]] # [[ଜେନାମଣି]] # [[ଖୁରୁମା]] # [[ରାଧାବଲ୍ଲଭ]] # [[ହଂସକେଳି]] {{Div col end}} ===ଗୀତ/ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର=== # [[ମୃଦଙ୍ଗ]]{{tick}} # [[କେନ୍ଦରା ଗୀତ]]{{tick}} # [[ଘୁଙ୍ଗୁର]] # [[ଗିନି (ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର)]] # [[ଚାମର]] {{Div col end}} === ସାଧୁ/ସନ୍ୟାସୀ === # [[ସ୍ୱରୂପାନନ୍ଦ ସ୍ୱରସ୍ୱତୀ]] # [[ନିଶ୍ଚଳାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ]] # [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା]] # [[ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ]] === ପୌରାଣିକ ଚରିତ୍ର === # [[ପୁଷ୍କର]] ===ସମୃଦ୍ଧକରଣ=== # [[ବିରି]] (ସମୃଦ୍ଧକରଣ){{tick}} # [[ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ, ପୁରୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧି କରଣ){{tick}} # [[ଆଖଣ୍ଡଳମଣି ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ପାଳିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} ==ଗ୍ରାମ/ସ‌ହର/ଅନୁଷ୍ଠାନ== # [[ଫୁରଲିଝରଣ]] ‎(ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ସରକାରୀ ବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଳାହାଣ୍ଡି]] # [[ନିଳୋକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ‎]] # [[ମାଛକାନ୍ଦଣା ଜଳପ୍ରପାତ]] # [[ନିଳୋକ]] # [[ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] # [[ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଅଙ୍ଗେଶ୍ୱରପଡ଼ା]] # [[ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ପଳାସଗଡ଼ିଆ]] # [[ପ୍ରଧାନପାଟ ଜଳପ୍ରପାତ]] # [[ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ]] ==ଆମ ସଂସ୍କୃତି/ପରମ୍ପରା== # [[ଝୋଟି ଚିତା]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ହଳଦୀ କୁମକୁମ]] # [[ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା]] #[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଦିବସ]] ==ସ୍ମରଣୀୟ ଓଡ଼ିଆ== ===ସାହିତ୍ୟିକ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଶାରଦା ରଥ]] # [[ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ନୀଳମଣି ମିଶ୍ର]] # [[ଭି. ପି. ଜୋଗଲେକର]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି (ଅନୁବାଦକ)]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାରଣା]] # [[ପ୍ରଦୋଷ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ମନୋଜ ମହାନ୍ତି]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ]] # [[ମିଶ୍ର ସତ୍ୟନାରାୟଣ]] # [[ଗୋଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବେଣୁଧର ରାଉତ]] # [[ନୃସିଂହ କୁମାର ରଥ]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ସତ୍ୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଗୀତିକାର)]] # [[ଗୌରହରି ଦଳାଇ]] # [[ଅଲେଖଚନ୍ଦ୍ର ପଢ଼ିଆରୀ]] # [[ବନବିହାରୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି]] # [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ଵାଳ]] # [[ପ୍ରିୟବ୍ରତ ପାତ୍ର]] # [[ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ]] # [[ବାସୁଦେବ ସାହୁ]] # [[ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି (ସାହିତ୍ୟିକ)]] # [[ନବୀନ କୁମାର ପରିଡ଼ା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)]] # [[ଦୟାନିଧି ଦାସ]] # [[କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[କମଳା ଶତପଥୀ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଭୂୟାଁ]] # [[ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ]] # [[କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ବାଦଲ ମହାନ୍ତି]] # [[ଉଦ୍ଧବ ଚରଣ ନାୟକ]] # [[ଡିଲେଶ୍ୱର ରଣା]] # [[ସୁଲଗ୍ନା ମହାନ୍ତି]] # [[ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି]] # [[ମୌସୁମୀ ଦାସ]] # [[ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଦେବକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]] # [[ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[କମଳ ଲୋଚନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦାଶରଥି ମୁଣ୍ଡ]] # [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ମିହିର କୁମାର ମେହେର]] # [[ଦିଲ୍ଲୀଶ୍ୱର ମହାରଣା]] # [[ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁଧାକର ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ଦାସ]] # [[ସୀମନ୍ତ ମହାନ୍ତି]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ନନ୍ଦ]] # [[ସୁଭାଷ ଶତପଥୀ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି]] # [[କ୍ଷୀରୋଦ ବିହାରୀ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ଅବିନାଶ ସାହୁ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ]] # [[ଉର୍ମିମାଳା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅଭୟ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ସୁତାର]] # [[ଗୋପୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତି]] # [[ହରିହର ଶୁକ୍ଳା]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ସାହୁ]] # [[ନଟବର ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ରମାକାନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ସୋମନାଥ ଓଝା]] # [[ନୃସିଂହାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଅଭୟ ଦ୍ୱିବେଦୀ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ଶିବପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବ୍ରଜକିଶୋର ପରିଡ଼ା]] # [[ମଣିରାମ ଜେନା]] # [[ଆରତିବାଳା ପୃଷ୍ଟି]] # [[ବେଣୁଧର ସେନାପତି]] # [[ନିରୁପମା କର]] # [[ଶରତ କୁମାର ଦାଶ]] # [[ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି]] # [[ନଗେନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସାହୁ]] # [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଣ୍ଡା]] # [[ଅଜୟ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିରାକାର ଦାସ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର]] # [[ଅକ୍ଷୟ ବେହେରା]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ସାହୁ]] # [[ଅରୂପାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ସାବିତ୍ରୀ କବି]] # [[ବିରଜା ବଳ]] # [[ଅଖିଳ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ଅଭୟ ନାୟକ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ରଣା]] # [[ବିଶ୍ଵକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଅମିତାଭ ଖିଲାର]] # [[ମନୁ ଦାଶ]] {{Div col end}} === ବହି === # [[ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ]] # [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା]] # [[ଧୂଳିଘର]] === ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଗଳ୍ପ === # [[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]] ===ପୁରାତନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା (ଗୀତିକାର)]] # [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ନୃସିଂହ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି]] # [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ରଶ୍ମି ରାଉଳ]] # [[ନିର୍ମଳା ଦେବୀ]] # [[ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ]] # [[ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା]] # [[ସୁଲୋଚନା ଦାସ]] # [[ପ୍ରଭାତୀ ମିଶ୍ର]] # [[ରଜତ କୁମାର କର]] # [[ସୁଚାରୁ ଦେବୀ]] # [[ପଦ୍ମାବତୀ]] {{Div col end}} ===ନୂତନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି]]{{tick}} # [[ସୁଶାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]{{tick}} # [[ଆରତି ଭୂୟାଁ]] # [[ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ]] # [[ରଶ୍ମି ରଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା]] {{Div col end}} ===ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବୈଷ୍ଣବଚରଣ ନାୟକ]] # [[ବିଶ୍ୱମ୍ବର ପରିଡ଼ା]] # [[ଭୂବନାନନ୍ଦ ଦାସ]] # [[ଅଲେଖ ପାତ୍ର]] # [[ଜି. ଏସ. ମେଲକୋଟେ]] # [[କିଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ସରକାର]] # [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ)]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିଂହ]] # [[ଦୋହରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ଚକରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ରେଣ୍ଡୋ ମାଝି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ଗୌରାଙ୍ଗ ଚରଣ ଦାସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ବାଞ୍ଛାନିଧି ମହାନ୍ତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) {{Div col end}} === ଚିତ୍ରକର === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିଜୟ ବିଶ୍ୱାଳ]] {{Div col end}} === ସ୍ଥାନ/ଘଟଣା === # [[ସ୍ୱାଧୀନ ବାଞ୍ଛାନିଧି ଚକଲା]] == ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା == # [[ବିଶ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ]] # [[ଫୁଲବାଣୀ ଓଡ଼ିଆ]] # [[ଗଞ୍ଜାମୀ ଓଡ଼ିଆ]] # [[କରଣୀ ଅକ୍ଷର]] # [[ଓଡ଼ିଆ ସଂଖ୍ୟା]] # [[ରେଲି ଭାଷା]] == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଆଶିଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀ କୋଙ୍କଣୀ]] # [[ସର୍ବଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ହୁଇଷୁ ଭାଷା]] # [[ବରପେଇଟା]] # [[ତୁସୋମ ଭାଷା]] # [[ଶେଇଖଗାଲ]] # [[ଚମ୍ଫୁଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[କଲାକତଙ୍ଗ ମୋନ୍‌ପା]] # [[ଟିଖିର ଭାଷା]] # [[ସୁଆଁସୁ ଭାଷା]] # [[ରାଠୱାଲି ବୋଲି]] # [[ଶ୍ରୀନଗରିଆ ବୋଲି]] # [[ଗଙ୍ଗାଡ଼ି ବୋଲି]] # [[ଟିହରୀୟାଲି ବୋଲି]] # [[କୁଇ ଭାଷା]] # [[କଚାଇ-ପଦାଙ୍ଗ ଭଷା]] # [[ଖାଙ୍ଗୋଇ ଭାଷା]] # [[ବେରାର-ଡେକାନ ମରାଠୀ]] # [[ଉଇ ଭାଷା]] # [[ମୌଣ୍ଡାଦାନ ଚେଟ୍ଟି ଭାଷା]] # [[ଭୋୟାରି ଭାଷା]] # [[ମାଲାମୁଥାନ ଭାଷା]] # [[ଗୌଡ଼ୀ ପ୍ରାକୃତ]] # [[କାତକରି ଭାଷା]] # [[କର୍ମକାର ଭାଷା]] # [[ପଥିୟା ଭାଷା]] # [[ଲାହୁଲ ଲୋହାର ଭାଷା]] # [[ଖରମ ନାଗା ଭାଷା]] # [[ଖମ୍ବା ଭାଷା]] # [[ନାଃ ବୋଲି]] # [[ବାଙ୍ଗନି-ତଗିନ ଭାଷା]] # [[ଜଙ୍ଗସଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ମାରିଙ୍ଗ ନାଗା ଭାଷା]] # [[ପୌଲା ଭାଷା]] # [[ଟୁକପା ଭାଷା]] # [[ବିଳାସପୁରୀ ଭାଷା]] # [[ବେଟ୍ଟା କୁରୁମ୍ବା ଭାଷା]] # [[ଦେଓରୀ ଭାଷା]] # [[ବମ ଭାଷା]] # [[ମେୱାତି ଭାଷା]] # [[ବିସ୍ସା ଭାଷା]] {{Div col end}} == ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ == # [[ସୋହିନୀ ଘୋଷ]] # [[ପଦ୍ମା ଗୋଲେ]] # [[ଅନାମିକା (କବି)]] # [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା ବକ୍ସି]] # [[ଉମା ଭଟ୍ଟ]] # [[କେ.ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରିକା]] # [[ବିଶାଖା ଦତ୍ତ]] ==ପୁସ୍ତକ== # [[ନିର୍ମଳା (ଉପନ୍ୟାସ)]] == ସମ୍ବାଦପତ୍ର == # [[ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]] # [[ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]] ==କଥାଚିତ୍ର/ଅଭିନେତା== ===ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ=== * [[ବୟସର ଅନ୍ତେ]] * [[ନବକଳେବର (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]] * [[ଦେବଦାସ (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]] ===ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା=== * [[ଏସ୍୩ ମୁଭିଜ୍]] === ଟେଲିଭିଜନ === * [[ରଜ କୁଇନ୍]] ===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସୀତା ଲବକୁଶ]] # [[ବ୍ୟାଡ଼୍ ଗାର୍ଲ]] # [[ଚାନ୍ଦ ନା ତମେ ତାରା]]{{tick}} # [[ଲଭ୍ ମାଷ୍ଟର]] # [[ନଈ ସେପାରୀ କନକ ଗୋରୀ]] # [[ଟାର୍ଗେଟ୍]] # [[ପ୍ରେମ ସବୁଠୁ ବଳବାନ]] # [[ଡାହା ବାଳୁଙ୍ଗା]] # [[ତୁ ଆଉ ମୁଁ]] # [[ଡାଡି]] # [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ଲେଖୁଲେଖୁ ଲେଖିଦେଲି]] # [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ନୂଆ ନୂଆ ପ୍ରେମରେ]] # [[କିଏ ଦବ ଟକ୍କର]] # [[ସୁପର ମିଛୁଆ]]{{tick}} # [[ଆଖି ପଲକରେ ତୁ]] # [[ଆଇନ କାନୁନ]] # [[କେଉଁ ଦୁନିଆରୁ ଆସିଲ ବନ୍ଧୁ]] # [[ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ]] # [[ଅଗସ୍ତ୍ୟ]] # [[ଝିଅଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]] # [[ପିଲାଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]] # [[କେହି ନୁହେଁ କାହାର]] # [[ଯୁବରାଜ(ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ରିଭେଞ୍ଜ]] # [[ବାଏ ବାଏ ଦୁବାଇ]] # [[ଚିନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲଭ୍ ପାଇଁ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା]] # [[ଲଭ୍ ୟୁ ହମେଶା]] # [[ଜଗା ହାତରେ ପଘା (୨୦୧୫)]] # [[ଗପ ହେଲେ ବି ସତ (୨୦୧୫)]]{{tick}} # [[ଭାଇନା, କ'ଣ କଲା ସେ]] # [[ସୁଇଟ୍ ହାର୍ଟ]] # [[ତୋର ଦିନେ କୁ ମୋର ଦିନେ]] # [[ଲଭ୍ ଷ୍ଟେସନ୍]]{{tick}} # [[ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର]] # [[ବେବି]] # [[ଛାତି ତଳେ ଡିଂ ଡଂ]] # [[ସ୍ମାଇଲ୍ ପ୍ଲିଜ୍]]{{tick}} # [[କଥାଦେଲି ମଥା ଛୁଇଁ]] # [[ସୁନାପିଲା- ଟିକେ ସ୍କୃ ଢିଲା]] # [[ଛାଇ ପରି ରହିଥିବି]] # [[ଦିୱାନା ହେଲି ତୋ ପାଇଁ]] # [[ଦିଲ୍ କା ରାଜା]] # [[ମୀମାଂସା]] # [[କ୍ରାନ୍ତିଧାରା]] # [[ଦିଲ୍ ଦିୱାନା ହେଇଗଲା]] # [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଗଡ୍‌ଫାଦର୍]] # [[ଦି ଏଣ୍ଡ୍]] # [[ଆଖି ଖୋଲିଲେ ତୁ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ସୀତାରାମଙ୍କ ବାହାଘର କଳିଯୁଗରେ]] # [[ଟପୋରି]] # [[ଅଭୟ]] # [[ରୋମିଓ ଜୁଲିଏଟ]] # [[ସିଷ୍ଟର ଶ୍ରୀଦେବୀ]] # [[ଭକ୍ତ ଓ ଭଗବାନ]] # [[ମିଠା ମିଠା]] # [[ଟିକେ ଖରା ଟିକେ ଛାଇ]] # [[ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ (୨୦୧୭)]] # [[ତମକୁ ଦେଖିଲା ପରେ]] # [[ପ୍ରେମର ନିଶା ନିଆରା ନିଆରା]] # [[ଆସିଲୁ ଯେବେ ତୁ ଯାଆନା ଫେରି]] # [[ପ୍ରେମରେ ପ୍ରେମରେ]] # [[ମୁଁ ଗାନ୍ଧୀ ନୁହେଁ]] # [[ହେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖା ଦେ]] # [[ଦେଲେ ଧରା କଥା ସରେ]] # [[ଗୁଣ୍ଡା]] # [[ଗୋଟେ ଶୁଆ ଗୋଟେ ଶାରୀ]] # [[ତୁ କହିବୁ ନା ମୁଁ]] # [[ତୁ ଯେ ସେଇ]] # [[ଯୋଉଠି ତୁ ସେଇଠି ମୁଁ]] # [[ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ (୨୦୧୬ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ହେଲା ମତେ ପ୍ରେମ ଜର]] # [[ଚୁପ୍ ଚୁପ୍ ଚୋରି ଚୋରି]] # [[ଜବରଦସ୍ତ ପ୍ରେମିକ]] # [[ଟାଇଗର (ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ ମୋର ସପନ ରାଣୀ]] # [[ଭଉଁରୀ- ଦ ସିଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ରିଆଲିଟି]] # [[ସପନର ପଥେ ପଥେ]] # [[କଲେଜ ଟାଇମ]] # [[ହେଲୋ- ଇନ୍ ଲଭ୍]] # [[ଜହ୍ନର ପାହାଡ଼]] # [[ମାୟା]] # [[ମାଇଁ ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]] # [[କଳ୍କୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଫ୍ଲାସ୍‌ବ୍ୟାକ]] # [[ଏଇ ଜନମର ସାଥିଟିଏ]] # [[ଜଷ୍ଟ ମୋହବତ୍]] # [[କଥା ନୁହେଁ ଏ କଥା]] # [[ଗଡ୍‌ସ୍ ଓନ୍ ପିପୁଲ୍]] # [[ଲେଖିଚି ନାଁ ତୋର]] # [[ରକ୍‌ଷ୍ଟାର୍]] # [[ଭଲପାଏ ତତେ ୧୦୦ ରୁ ୧୦୦]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବାବା]] # [[ରଘୁପତି ରାଘବ ରାଜାରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଶିକ୍]] # [[ଲଟେରୀ- ଲାଇଫ୍ ଏଗ୍ନେଷ୍ଟ ଫେଟ୍]] # [[ମୁଁ ଖାଣ୍ଟି ଓଡ଼ିଆ ଝିଅ]] # [[ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିନ୍ଦାସ ରୋମିଓ]] # [[ବଦମାସ୍‌ ଟୋକା]] # [[ମୋ ଦିଲ୍ କହେ ଇଲୁ ଇଲୁ]] # [[ଆପନା ହାତ ଜଗନ୍ନାଥ]] # [[ତୋ ବାଟ ଚାହିଁଚି ରାତି ସାରା]] # [[ପୁଣି ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ]] # [[ଖାସ୍ ତୁମରି ପାଇଁ]] # [[ଜୟ ହିନ୍ଦ୍]] # [[ହିରୋ ନଂ ୱାନ୍]] # [[ହରି ବୋଲ ନୁହେଁ ଟଙ୍କା ବୋଲ]] # [[ସାହିତ୍ୟ ଦିଦି]] # [[ସମଥିଙ୍ଗ୍ ସମଥିଙ୍ଗ୍ ୨]] # [[ଭୈରବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସଙ୍ଗମ]] # [[୨୦୧୪ ଫିଅର ଅଫ ଦ ଇଅର]] # [[ଏମିତି ବି ହେଇପାରେ]] # [[କିଡ୍‌ନାପ୍]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣା ଗୋବିନ୍ଦା]] # [[ଆମେ ତ ଟୋକା ଷଣ୍ଢ ମାର୍କା]] # [[କାବୁଲା ବାରବୁଲା]] # [[ଶିବା- ନଟ୍‌ ଆଉଟ୍‌]] # [[ପାଗଳ କରିଚୁ ତୁ]] # [[ମେଣ୍ଟାଲ]] # [[ମୁଁ ତା'ର କିଏ]] # [[ତମେ ଥିଲେ ସାଥିରେ]] # [[ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ୱାନ୍ ୱେ ଟ୍ରାଫିକ୍]] # [[ରାସ୍ତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଓମ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦୀପାଞ୍ଜଳି]] # [[ସିନ୍ଦୂର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ ମୋ ହିରୋ]] # [[ଗଡ଼ବଡ଼]] # [[ବଧୂ ନୁହେଁ ମୁଁ ବନ୍ଧୁ]] # [[ମୋ ଦିଲ୍ ତୋ ଦିୱାନା]] # [[ତୁ ମୋ ସୁନା ତୁ ମୋ ହୀରା]] # [[ଲଭ୍ ହେଲା ଏମିତି]] # [[ମୁଁ ଆଶିକ୍ ମୁଁ ଆୱାରା]] # [[ମାଇଁ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଏସିପି ସାଗରିକା]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ ପୁରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦିୱାନା ଦିୱାନୀ]] # [[ଚଉକା ଛକା]] # [[ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମାନା]] # [[ସୁପରଷ୍ଟାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁଁ ଗୋଟେ ଦୁଷ୍ଟ ପିଲା]] # [[ସଲାମ ସିନେମା]] # [[ରୁଦ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସପନର ନାୟିକା]] # [[ସନ୍ଦେହୀ ପ୍ରିୟତମା]] # [[ଅଶୋକ ସମ୍ରାଟ]] # [[ହରି ଓମ ହରି]] # [[ମୁଁ ଦିୱାନା ତୋ' ପାଇଁ]] # [[ଓମ ସାଇ ତୁଝେ ସଲାମ]] # [[ଦୀପୁ ଦ ଡ୍ୟାନ୍ସବୟ]] # [[ବଜରଙ୍ଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମିକା]] # [[କାଉଁରୀ କନ୍ୟା]] # [[ଯୋଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବ୍ୟାଚେଲର]] # [[ମିତ ବସିଛି ମୁଁ ଭୂତ ସାଥିରେ]] # [[ଟଙ୍କା ତତେ ସଲାମ]] # [[ମୁଁ ରାଜା ତୁ ରାଣୀ]] # [[ତୁ ମୋ ଦେହର ଛାଇ]] # [[କେହି ଜଣେ ଭଲ ଲାଗେରେ]] # [[ବ୍ଲାକ୍‌ମେଲ୍]] # [[ଗୁଡ୍ ବୟ]] # [[ତୋ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଲା ପରେ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକା]] # [[ଜଗୁ ଅଟୋବାଲା]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣା- ଷ୍ଟୋରୀ ଅଫ୍ ଏ ଡ୍ୟାନ୍ସର୍]] # [[ମୁଁ]] # [[ଫ୍ୟାମିଲି ନମ୍ବର୍ ୱାନ୍]] # [[ମୁଁ ପ୍ରେମୀ ମୁଁ ପାଗଳ]] # [[କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ]] # [[ମା' ଖୋଜେ ମମତା]] # [[ଡନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଓନ୍‌ଲି ପ୍ୟାର୍]] # [[ଶୁଭ ବିବାହ]] # [[ତୋ' ଆଖିରେ ମୁଁ]] # [[ମୁଁ କ'ଣ ଏତେ ଖରାପ]] # [[ଦିଲ୍ ତ‌ତେ ଦେଇଚି]] # [[ଆ'ଲୋ ମୋର କଣ୍ଢେଇ]] # [[ପହିଲି ରଜ]] # [[ଭୁଲ୍ ବୁଝିବନି ମତେ]] # [[ଶଶୁରଘର ଜିନ୍ଦାବାଦ]] # [[ତୋ'ର ମୋ'ର ଯୋଡ଼ି ସୁନ୍ଦର]] # [[ଏଇ ମିଳନ ଯୁଗ ଯୁଗର]] # [[ଶକ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟିକେ ଅନାଡ଼ି ପୂରା ଖିଲାଡ଼ି]] # [[ତତେ ଭଲ ପାଉଛି ବୋଲି]] # [[ମେଘ ସବାରୀରେ ଆସିବ ଫେରି]] # [[ପ୍ରେମ ଅଢ଼େଇ ଅକ୍ଷର]] # [[ଦିୱାନା]] # [[ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ (୨୦୧୦ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲୈଲା ଓ ଲୈଲା]] # [[ହାପି ଲକି]] # [[ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷି]] # [[ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେମ ହେଲା]] # [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ ମୋ ରୂପା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଇଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ]] # [[ଚୁପ୍ କିଏ ଆସୁଛି]] # [[ଆକାଶେ କି ରଙ୍ଗ ଲାଗିଲା]] # [[ରୋମିଓ- ଦ ଲଭର୍ ବୟ]] # [[ଲଭ୍ ଡଟ୍ କମ୍]] # [[ମିତରେ ମିତ]] # [[ତୁମେ ହିଁ ସାଥୀ ମୋର]] # [[ତୁ ମୋରି ପାଇଁ]] # [[ପ୍ରେମ ରୋଗୀ]] # [[ଆ'ରେ ସାଥି ଆ]] # [[ଆ' ଜ‌ହ୍ନରେ ଲେଖିବା ନାଁ]] # [[ପାଗଳ କରିଚି ପାଉଁଜି ତୋର]] # [[ଧନରେ ରଖିବୁ ଶପଥ ମୋର]] # [[ମତେ ତ ଲଭ ହେଲାରେ]] # [[ହସିବ ପୁଣି ମୋ ସୁନା ସଂସାର]] # [[ନନ୍ଦିନୀ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ମୁନ୍ନା- ଏ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ତୋ ବିନା ଭଲ ଲାଗେନା]] # [[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମତେ ଆଣିଦେଲ ଲକ୍ଷେ ଫଗୁଣ]] # [[ତୋ ପାଇଁ ନେବି ମୁଁ ଶହେ ଜନମ]] # [[କାଳୀଶଙ୍କର]] # [[ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସାଧବ ବୋହୂ]] # [[ସମୟ ହାତରେ ଡୋରି]] # [[ତୁମକୁ ପାରୁନି ତ ଭୁଲି]] # [[ଅଗ୍ନିଶିଖା]] # [[ମୋ ସୁନା ପୁଅ]] # [[ଏ ମନ ମାନେନା]] # [[ବନ୍ଧୁ (କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋନିକା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ]] # [[ଫେରିଆ ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]] # [[ମହାନାୟକ]] # [[ମୁଁ ତତେ ଲଭ୍ କରୁଚି]] # [[ପ୍ରିୟା ମୋ ଆସିବ ଫେରି]] # [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଆଣ୍ଡ ଗୁଡ୍ଡି]] # [[ଆମାଜନ୍ ଆଡ୍‌ଭେଞ୍ଚର୍]] # [[ଆଇ ଲଭ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ]] # [[ତୁ ଏକା ଆମ ସାହା ଭରସା]] # [[ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧିଲି ମୋ ରଖିବ ମାନ]] # [[ହସିଲା ସଂସାର ଭାଙ୍ଗିଲା କିଏ]] # [[ରକତେ ଲେଖିଚି ନାଁ]] # [[ଦେ ମା ଶକ୍ତି ଦେ]] # [[ତୁ ମୋ ମନର ମିତ]] # [[ପ୍ରିୟା ମୋ ପ୍ରିୟା]] # [[ବାଜି]] # [[ତତେ ମୋ ରାଣ]] # [[ମନର ମାନସୀ]] # [[ଅର୍ଜୁନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ନାରୀ ଆଖିରେ ନିଆଁ]] # [[ତୋ' ପାଇଁ]] # [[ଓମ୍ ଶାନ୍ତି ଓମ୍]] # [[ନାୟକ ନୁହେଁ ଖଳନାୟକ]] # [[ହତ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ଟୋପା ଲୁହ]] # [[ମଥାରେ ଦେଇ ପାଟ ଓଢ଼ଣୀ]] # [[ଓ ମାଇଁ ଲଭ୍]] # [[କଟି ପତଙ୍ଗ]] # [[ପ୍ରେମ୍ କୁମାର]] # [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ସଲମାନ୍ ଖାନ୍]] # [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା]] # [[ଓଲେ ଓଲେ ଦିଲ୍ ବୋଲେ]] # [[ନାୟକର ନାଁ ଦେବଦାସ]] # [[ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ]] # [[ରହିଚି ରହିବି ତୋରି ପାଇଁ]] # [[ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ସୁନା ସଙ୍ଖାଳୀ]] # [[ରଖିବ ଯଦି ସେ ମାରିବ କିଏ]] # [[ହରିଭାଇ ହାରେନା]] # [[ମା ମଙ୍ଗଳା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇଠି ସ୍ୱର୍ଗ ଏଇଠି ନର୍କ]] # [[ସାବତ ମାଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)‌]] # [[ନାରୀ ବି ପିନ୍ଧିପାରେ ରକ୍ତ ସିନ୍ଦୂର]] # [[ପୁଅ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ସୁନା ସଂସାର]] # [[ସମୟ ଚକରେ ସଂସାର ରଥ]] # [[ପୁଅ ମୋର ଜଗତ ଜିତା]] # [[ତୋ ଆଖି ମୋ ଆଇନା]] # [[ଧର୍ମ ଦେବତା]] # [[ସମୟ ଖେଳୁଛି ଚକା ଭଉଁରୀ]] # [[ଧର୍ମ ସ‌ହିଲେ ହେଲା]] # [[ସହର ଜଳୁଚି]] # [[ମା ପରି କିଏ ହେବ]] # [[ମା କାନ୍ଦେ ଆଜି ପୁଅଟେ ପାଇଁ]] # [[ରଙ୍ଗ୍ ନମ୍ବର]] # [[ଧରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କଳା ମାଣିକ]] # [[ବାବୁ ପର୍ଶୁରାମ]] # [[ତୁଳସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଧର୍ମ ନିକିତି]] # [[ରାକ୍ଷୀ ଭିଜିଗଲା ଆଖି ଲୁହରେ]] # [[ଏଇ ଆଖି ଆମ ସାକ୍ଷୀ]] # [[କାଳ ଚକ୍ର]] # [[ପରଦେଶୀ ବାବୁ]] # [[ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ]] # [[କଥା କହିବ ମୋ ମଥା ସିନ୍ଦୂର]] # [[କଥା ରହିଗଲା କାଳ କାଳକୁ]] # [[ଶାଶୁ ହାତକଡ଼ି ଭାଉଜ ବେଡ଼ି]] # [[ଲଭ୍ ପ୍ରମିଜ୍]] # [[ଯୋଉଠି ଥିଲେ ବି ତୁ ମୋର]] # [[ସରପଞ୍ଚ ବାବୁ]] # [[ଲାଟ୍ ସାହେବ]] # [[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ପାଲିଙ୍କି]] # [[ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର]] # [[ଅହଲ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇ ସଂଘର୍ଷ]] # [[ଜୀବନସାଥୀ (୧୯୯୭ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ]] # [[ବାପା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି]] # [[ନୀଳ ମାଷ୍ଟରାଣୀ]] # [[ମୋକ୍ଷ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବସୁଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ପୁଅ]] # [[କ୍ଷଣିକା- ଦ ଲସ୍ଟ ଆଇଡିଆ]] # [[ମଣି ନାଗେଶ୍ୱରୀ]] # [[ସୁଭଦ୍ରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[୪ ଇଡିଅଟସ୍]] # [[ଚମ୍ପିଆନ]] # [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା]] # [[ସାଗର ଗଙ୍ଗା]] # [[ପାଚେରୀ ଉଠିଲା ମଝି ଦୁଆରୁ]] # [[ଅକୁହା କଥା]] # [[ନିର୍ବାଚନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁକ୍ତି ମଶାଲ]] # [[ନାଗ ଜ୍ୟୋତି]] # [[ଲୁବେଇଡାକ]] # [[ରଖିଲେ ଶିବ ମାରିବ କିଏ]] # [[ମହୁଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଗୋପରେ ବଢ଼ୁଛି କଳା କହ୍ନେଇ]] # [[ଏମିତି ଭାଇ ଜଗତେ ନାହିଁ]] # [[ଗଢ଼ି ଜାଣିଲେ ଘର ସୁନ୍ଦର]] # [[ଦାଦାଗିରି]] # [[ପଥର ଖସୁଚି ବଡ଼ ଦେଉଳୁ]] # [[ଅନୁପମା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାଡୋଜ୍ ଅଫ୍ ଦ ରେନ୍‌ବୋ]] # [[ଆଶା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମା (୧୯୯୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଉଦଣ୍ଡୀ ସୀତା]] # [[ମା' ଯାହାର ସାହା]] # [[ଘର ମୋର ସ୍ୱର୍ଗ]] # [[ଅଣ୍ଟି ଛୁରୀ ତଣ୍ଟି କାଟେ]] # [[ପ୍ରୀତିର ଇତି]] # [[ଅରଣ୍ଯ ରୋଦନ]] # [[ସୁଖ ସଂସାର]] # [[ମୁକ୍ତି ତୀର୍ଥ]] # [[ଦୂର ଦିଗନ୍ତ]] # [[କି ହେବ ଶୁଆ ପୋଷିଲେ]] # [[ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ]] # [[ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର]] # [[ବସ୍ତ୍ର ହରଣ]] # [[ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]] # [[ଚକାଡୋଳା କରୁଚି ଲୀଳା]] # [[ହିସାବ କରିବ କାଳିଆ]] # [[କଣ୍ଢେଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କାଳିଆ ଭରସା]] # [[ଅଗ୍ନି ବୀଣା]] # [[ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ଚଉ ବାହାକୁ]] # [[ହସ ଲୁହ ଭରା ଦୁନିଆ]] # [[ଦଇବ ଦଉଡ଼ି]] # [[ଲୁଟ ତରାଜ]] # [[ବିଧିର ବିଧାନ]] # [[ଶାସ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରତିଶୋଧ ଅପରାଧ ନୁହେଁ]] # [[ଲୋକାଲ ଟୋକା ଲଭ୍ ଚୋଖା]] # [[ମାଇଣ୍ଡ୍‌ଗେମ୍]] # [[ପୁଅ ମୋର କଳା ଠାକୁର]] # [[ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୂ]] # [[ପାପ ପୁଣ୍ୟ]] # [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମା ମତେ ଶକ୍ତି ଦେ]] # [[ଲାଲ ପାନ ବିବି]] # [[ଗୋଲାମଗିରି]] # [[ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁଛି]] # [[ଅନ୍ୟାୟ ସହିବି ନାହିଁ]] # [[ମାଣିକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପକା କମ୍ବଳ ପୋତ ଛତା]] # [[ପଳାତକ]] # [[କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ]] # [[ସତ ମିଛ]] # [[ତାରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆରଣ୍ୟକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶେଷ ପ୍ରତୀକ୍ଷା]] # [[ଏକ୍ସକ୍ୟୁଜ ମି]] # [[ମା ଗୋଜବାୟାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମ ପାଇଁ ମହାଭାରତ]] # [[ସପନ ବଣିକ]] # [[ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଇସ୍କ ପୁଣିଥରେ]] # [[ରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବସନ୍ତ ରାସ]] # [[ଲଭ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍]] # [[ପ୍ରତିଧ୍ୱନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୀବନ ସଙ୍ଗମ]] # [[ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର]] # [[ରାମ ରହିମ]] # [[ଉଦୟ ଭାନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା]] # [[ଭାଇଜାନ୍]] # [[ଅଭିଳାଷ]] # [[ଭକ୍ତ ସାଲବେଗ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କଲ୍ୟାଣୀ]] # [[ଦେଖ ଖବର ରଖ ନଜର]] # [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅ]] # [[ବିଲ୍ୱ ମଙ୍ଗଳ]] # [[ମାନସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦେବଯାନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପଗ୍‌ଲୁ]] # [[ବାଟ ଅବାଟ]] # [[ମନ ଖାଲି ତତେ ଚାହେଁ]] # [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା (୧୯୮୦ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟ ମା ମଙ୍ଗଳା]] # [[ଅନୁରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରାମ ବଳରାମ]] # [[ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ (୧୯୭୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାକ୍ଷୀ ଗୋପୀନାଥ]] # [[ସୁଜାତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସତୀ ଅନୁସୂୟା]] # [[ପରିବାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପତି ପତ୍ନୀ]] # [[କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ]] # [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୁର୍‌ଦାସ]] # [[ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା]] # [[ପୁନର୍ମିଳନ]] # [[ସାଥୀ ତୁ ଫେରିଆ]] # [[ତୁ ମୋ ସୁନା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମା (୨୦୧୮ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମୀ ଦିୱାନା]] # [[ପ୍ୟାର ଅଲଗା ପ୍ରକାର]] # [[ତୁ ମୋ ସୁଇଟ୍ ୧୬]] # [[ଜୀବନର ଚଲାପଥେ]] # [[ରହସ୍ୟ]] # [[କୁଳାଙ୍ଗାର]] # [[ମୁଇଁ ଦିୱାନା ତୁଇ ଦିୱାନୀ]] # [[ଏ ଦିଲ୍ ତତେ ଦେଲି]] # [[ବାପା ତମେ ଭାରି ଦୁଷ୍ଟ]] # [[ଚାଲ୍ ଟିକେ ଦୁଷ୍ଟ ହବା]] # [[ଅଜବ ସଞ୍ଜୁର ଗଜବ ଲଭ୍]] # [[ପଞ୍ଜୁରୀ ଭିତରେ ଶାରୀ]] # [[ନିମ୍‌କି]] # [[ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦]] # [[ଗୋଲ୍ ମାଲ୍ ଲଭ୍]] # [[ବୋବାଲ ଟୋକା]] # [[ସେଲଫିସ୍ ଦିଲ୍]] # [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୨]] # [[ଅଭିମାନ (୨୦୧୯ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବୈଶାଳୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରଙ୍ଗ ବରଷିବ ଟୁପୁରୁ ଟୁପୁରୁ]] # [[ପ୍ରେମ ତୋର ନଟି ନଟି]] # [[ଖୁସି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ କହିଦେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ଛବିରାଣୀ‎]] # [[ଲଭ୍ ଟୁଇଷ୍ଟ]] # [[ଦେଖା ହେଲା ପ୍ରେମ ହେଲା]] # [[ମିଷ୍ଟର ମଜନୁ]] # [[ବାଳ- ଦ ରିଦମ୍ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍]] # [[ଫ୍ରମ୍ ମି ଟୁ ୟୁ]] # [[ମାଲ୍ ମହୁ ଜୀବନ ମାଟି]] # [[ବିଶ୍ୱରୂପ]] # [[ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]] # [[କିଏ କାହାର (୧୯୯୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]] # [[ବାବୁ ଭାଇଜାନ୍]] # [[କୁଇନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ (କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ଆହୁତି]] # [[କାହ୍ନା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ସଂସାର (୧୯୯୭ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସହିଦ ରଘୁ ସର୍ଦ୍ଦାର]] # [[ଗାଁର ନାଁ ଗାଲୁଆପୁର]] # [[ଚାଲ ଟିକେ ପ୍ରେମ କରିବା]] # [[ମନେ ମନେ ମନ ଖୋଜୁଥିଲା]] # [[ଚକ୍ଷୁବନ୍ଧନ]] # [[ଜଙ୍ଗଲ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଅରୁନ୍ଧତୀ (୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମନ ମୋ ନେଇଗଲୁ ରେ]] # [[ପିହୁ]] # [[ବିଜୟିନୀ]] # [[ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ]] # [[୨ ଚକ୍‌ଲେଟ୍]] # [[ଲାଲି ହବ କାହାର]] # [[କଟକ ୱେଡ୍ସ୍ ସମ୍ବଲପୁର]] # [[ବାପା ଆଇସିୟୁରେ ଅଛନ୍ତି]] # [[ଲୁଚେଇ ଦେ ମତେ ଛାତି ଭିତରେ]] # [[ଦୁର୍ଗତିନାସିନୀ ୨]] # [[ଷଷ୍ଠରୁ ନଷ୍ଟ]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧ ସତ୍ୟ]] # [[ଚୋରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାରୋ ହେଟ୍‌ସ୍ ଦେବଦାସ]] # [[ପ୍ରେମିକାୟ ନମ]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ ୨]] # [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ବସୁଧା ଚିରି]] # [[ତୁ ମୋର ସାଥୀରେ ୨]] # [[ମା'ର ମମତା]] # [[ରାତି ସରି ସରି ଯାଉଛି]] # [[ଇଏ ବି ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[କୋକୋଲି: ଫିସ୍ ଆଉଟ୍ ଅଫ୍ ୱାଟର୍]] # [[ଭୋକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଚରିତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସିନ୍ଥିରୁ ସିନ୍ଦୂର ଅଳପ ଦୂର]] # [[ବିଶ୍ୱାସ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲ]] # [[ଓଏ ଗୀଟାର]] # [[ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ]] # [[ତୁମେ ମୋ ଶଙ୍ଖା ତୁମେ ମୋ ସିନ୍ଦୂର]] # [[ଚୁମକି ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଂ]] # [[ତାଣ୍ଡବ]] # [[ବିସର୍ଜନ]] # [[ରୋଲ୍ ନଂ-୨୭ ସୁଜାତା ସେନାପତି]] # [[ସୁପର୍ ବୟ୍]] # [[ପଲ୍ ପଲ୍ ତତେ ଚାହେଁ]] # [[ତୁ ଭାରି ବିୟୁଟିଫୁଲ୍]] # [[ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରୋମିଓ ରାଜା]] # [[ପାପ]] # [[ହିରୋଗିରି]] # [[ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ ତୁ]] # [[ହେଲୋ ରାବଣ]] # [[ସାହାଣୀ ଘର କାହାଣୀ]] # [[ଲଭ୍ ୟୁ ପ୍ରିୟା]] # [[ଶଲା ବୁଢ଼ାର ବଦ୍‌ଲା]] # [[ଟିକେ ଲଭ୍ ଟିକେ ଟ୍ୱିଷ୍ଟ୍]] # [[ତୁ ମୋର ସାଥିରେ]] # [[ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ]] # [[ପ୍ରେମ ନା' ପାଗଳପଣ]] # [[ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର]] # [[ଫେରିଆ]] # [[ମୁଁ ତୁମେ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍]] # [[ଭିଜା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ]] # [[ମୂଷା ମୋର ରଜନୀକାନ୍ତ]] # [[ଅନାମିକା ନାୟିକା]] # [[ଅନୁ ଦିଦି ନଟ୍ ଆଉଟ୍]] # [[ଗୋଲ୍‌ମାଲ୍]] # [[ଡହରା ଟୋକା]] # [[ଅଙ୍ଗୁରୁ ନମିଳିଲେ ଖଟା]] # [[ଲାଲ୍‌ପାନ ବିବିର ସ୍ମାର୍ଟ୍ ଫ୍ୟାମିଲି]] # [[ହଉ ହଉ ହେଇଗଲାରେ]] # [[ଟ୍ୱିଷ୍ଟବାଲା ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଚିରକୁଟ୍]] # [[ତୋ ବିନା କିଛି ମୁଁ ଚାହେଁନା]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ]] # [[ଝିଅଟା ଅଲଗା ପ୍ରକାର]] # [[କାଳିଆ କରୁଛି ଲୀଳା]] # [[ଫୋର୍]] # [[ସମାପାଜୁର ରଘୁ]] # [[ବନ୍ଧନ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ]] # [[କୁକୁଡ଼ା ଚୋର]] # [[ପ୍ରେମ ଏଟିଏମ୍]] # [[ଆଉ ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଭାବେ ସିନା କହିପାରେନା]] # [[କୋଉ ଆକାଶର ଜହ୍ନ ତୁ]] # [[ପ୍ରେମମ୍]] # [[ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ କରନ୍ ଅର୍ଜୁନ]] # [[ଯଥା ରାବଣସ୍ୟ ମନ୍ଦୋଦରୀ]] # [[ଦିଦି ନମସ୍କାର]] # [[ସୁନୟନା]] # [[ପାଣିଗ୍ରହଣ]] # [[ଲଗାମ୍]] # [[ମନ ମୋର କାଗଜ ଗୁଡ଼ି]] # [[ଦିଲ୍ ମୋର ମାନେନା]] # [[ଗୁପ୍‌ଚୁପ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋ ପଣତକାନୀରେ ତୁ]] # [[ଚୋରଣୀ ୨]] # [[ଏକା ତୁ ଏକା ମୁଁ]] # [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ମିଷ୍ଟର କହ୍ନେୟା]] # [[ଅଧାଲେଖା ଗପ]] # [[କ୍ରେଜି-୪]] # [[ବିଦ୍ୟାରାଣ]] # [[ଲାଗେ ପ୍ରେମ ନଜର]] # [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା]] # [[ଆସ୍ତିକ ନାସ୍ତିକ]] # [[ଦିଲ୍‌ରେ ଅଛି ତୋ'ରି ନାଁ]] # [[କହିବିନି ତତେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ବାଏ ବାଏ ଦିଲ୍]] # [[ଶେଷ ରାତି]] # [[ବୋଉର ହାତବାକ୍ସ]] # [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା]] # [[ହାଏ କୃଷ୍ଣ]] # [[କିଛି କହିବାର ଅଛି]] # [[ଏଇ ରାକ୍ଷୀ ତୋ' ରକ୍ଷା କବଚ]] # [[ମାୟାବୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କିସ୍ ମିସ୍]] # [[ମହାବାହୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଡିୟୁ ଗୋଦାର]] # [[ଚୁମ୍‌କି ସେ' ତ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିବ ନାହିଁକି]] # [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]] # [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]] # [[ବାଳୀ - ଦ ସେଭିଅର୍]] # [[ତିତ୍‌ଲି]] # [[ମହିଷାସୁର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମରେ ରିସ୍କ ହେଲା ମୋତେ ଇସ୍କ]] # [[ପ୍ରସ୍ଥାନମ୍]] # [[ଓଏ ଅଞ୍ଜଲି]] # [[ତୃଷ୍ଣା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଅଳ୍ପ ଦିନର ଗଳ୍ପ]] # [[ରୁଦ୍ରାଣୀ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର]] # [[ତୁ ମୋର ଓକେ]] # [[ଆମେ ତ ମିଡିଲ୍ କ୍ଲାସ୍]] # [[ସହରୀ ବାଘ (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଛାଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍]] # [[ପୋଲିସ୍ ବାବୁ]] # [[ଲାଇଫ୍‌ରେ କିଛି ବି ହେଇପାରେ]] # [[ମୁଖା (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲାଲ ଓଢ଼ଣି]] # [[ତୋ ନା'ର ମାନେ ହଁ]] # [[ଡିଅର୍ ଲଭ୍]] # [[ନଟରାଜ ୦୦୯]] # [[ତୋ'ର ମୋର କଟି]] # [[ଉଡ଼ନ୍ତା ଥାଳିରେ ଆସିଛି ପ୍ରିୟା]] # [[ନିୟତି]] # [[ମାମା ୱେଡ୍‍ସ୍ ପାପା]] # [[ବନ୍ଦିନୀ]] # [[ବ୍ରେକ୍‍ଅପ୍ ବାଲା ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଫାଲଗୁନ ଚୈତ୍ର]] # [[ବାପା ସୁପର୍‌ମ୍ୟାନ୍]] # [[ବାଜିବଲୋ ସାହାନାଇ]] # [[ବୋହୂ ଆମର ବିଛୁଆତି]] # [[ବିଭ୍ରାନ୍ତ]] # [[କନ୍ୟାଦାନ (୨୦୨୩ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମନ ମ୍ୟୁଜିଅମ୍]] # [[ମନସ୍କ]] # [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀ]] # [[ସରଗ ପୁରରୁ ଆସିଚି ପ୍ରିୟା]] # [[ବାହାଘର ଡଟ୍ କମ୍]] # [[ଟିଙ୍ଗା ରାଜୁ]] # [[ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍]] # [[ଡେଲିଭରି ବୟ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୨]] # [[ଉଷା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଛବିର ମଣିଷ]] # [[ଧୀର ପାଣି ପଥର କାଟେ]] # [[ଶତ୍ରୁ ସଂହାର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ତଦନ୍ତ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[କବିତା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଫଟା କପାଳ]] # [[ତମସା ତୀରେ]] # [[ଭାଗ୍ୟ]] # [[ପୂଜାରିଣୀ]] # [[ଭୁଲ କାହାର]] # [[ମୁଖାଗ୍ନି]] # [[ଧୋ'ରେ ବାବୁ ଧୋ']] # [[ପ୍ରିୟେ ତୁ ମୋ ସିଏ]] # [[ମହାସଂଗ୍ରାମ]] # [[ଶାୟରୀ ଶାୟରୀ]] # [[ପ୍ରେମୀ ନମ୍ବର ୱାନ୍]] # [[ହାପି ଏଣ୍ଡିଂ]] # [[କର୍ତ୍ତବ୍ୟ]] # [[ଆଇପିଏସ୍ ଦୁର୍ଗା]] # [[ପ୍ରିୟାର ପ୍ରି-ୱେଡିଂ ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଧୋକା - ଦି ଗେମ୍ ଅଫ୍ ଲଭ୍]] # [[ପ୍ରତିଶୋଧ]] # [[ପୁଷ୍କରା (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶଙ୍କର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବୋଉ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ପଡ଼ିଗଲି ତୋ ପ୍ରେମରେ]] # [[ପ୍ରୀତି ବନ୍ଧନ]] # [[ଟି]] # [[କସ୍ତୁରୀ (୨୦୨୩ ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ସିନ୍ଦୂର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟୁ ଲେଟ୍]] # [[ଟୁଇନ୍ସ]] # [[ଲାଗିଲା ରଙ୍ଗ ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ସୁକ ଭାଇର ସୋଲେ]] # [[ଲଭ୍ ଇନ୍ ଲଣ୍ଡନ]] # [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟାର୍]] # [[କାଇଁଚ ମାଳି]] # [[ମିଛେଇ ଝିଅ]] # [[ପାଖେ ପାଖେ ଥିବି ହର୍‌ପଲ୍]] # [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ରହିଲା ରାଣ]] # [[ବ୍ୟାସେ ଶୁଣୁଛ]] # [[କର୍ମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଭାଇ: ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]] # [[ଅପରାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅନନ୍ତା]] # [[ବୋଉ ବୁଟୁ ଭୂତ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିନ୍ଦୁସାଗର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁରବି]] # [[ପଙ୍ଗା ନେଇଛି ମୁଁ ଯମ ସାଥୀରେ]] # [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୩]] # [[ପୂୟୋଦକମ୍]] # [[ଆଫା]] # [[ମିସ୍ ରଙ୍ଗବତୀ]] # [[କାନ୍ଦ ମାଷ୍ଟ୍ରେ]] # [[ନଈ ସେପାରି କନକ ଗୋରୀ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସଖା ମୋର ଭୋଳାଶଙ୍କର]] # [[ବର ବଧୂ]] # [[ରକ୍ତ ଗୋଲାପ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାଥୀ ତୁ ମୋର ସାତ ଜନ୍ମର]] # [[ଅପେକ୍ଷା]] # [[ମିଡ୍‌ନାଇଟ୍]] # [[ଜୀବନଦାନ]] # [[ପବିତ୍ର ବନ୍ଧନ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦାସ ବାବୁଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟ ଝିଅ]] # [[ବୋହୂ ଆମର ରଜନୀକାନ୍ତ]] # [[କାଙ୍ଗୁଲା: ମା କାଳୀର ଦଣ୍ଡ ନାଚ]] # [[ସ୍ୱପ୍ନ ସୁନ୍ଦରୀ]] # [[ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ]] # [[ତତେ ଲାଗିଲା ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]] # [[ବିଦେହ]] # [[ମେହେରମୁଣ୍ଡା]] # [[ମୁଁ ତୁମ ସାବିତ୍ରୀ]] # [[ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବନ୍ଧୁ ନୁହେଁ ତୁ ବଧୂ]] # [[ପରିଚୟ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମେମ୍‌ସାହାବ୍]] # [[ମିଷ୍ଟିର ଦୁଷ୍ଟାମୀ]] # [[ମାୟା ମରୀଚିକା]] # [[ମହାକାଳ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମଟରସାଇକେଲ୍]] # [[ଏଇ ବୋଧେ ପ୍ରେମ]] # [[ସାହା ହେବେ ମୋତେ ମା' ମଙ୍ଗଳା]] # [[ମିସ୍ କଲ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍]] # [[ନନ୍ଦ ମାଷ୍ଟରଙ୍କ ଚାଟଶାଳୀ]] # [[ବୋହୂ ୪୨୦]] # [[ନମସ୍ତେ କମଳା ମା' ଗୋ ୩]] # [[ଦର୍ପଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ]] # [[ସାର୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶମ୍ଭୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବାସ୍ତବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଉଧାର କରିବୁ ସାତପୁରୁଷ]] # [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୨]] # [[ତୋର ମୋର ପ୍ରେମ]] # [[ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍]] # [[ଚାରିଧାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଛକି ଶୂନ]] # [[ଡାଏରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶିକାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମା' ମୋର ସାହାଭରସା]] # [[ସାତ ଭାଇଙ୍କ ମଙ୍ଗଳା]] # [[ଲହରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଘ୍ନ ବିନାଶିବେ ବିନାୟକ]] # [[କେରେକ୍]] # [[ଡେଲିଭରି ବୟ ୨]] # [[ଅଲିଅଳି ରାଜଜେମା]] # [[ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୪]] # [[ଓମ୍ ନମଃ ଶିବାୟ ଭକ୍ତିରେ ଶକ୍ତି]] # [[ଛି ରେ ନନୀ]] # [[ୱାଇଫ୍ ନୁହେଁ ସେ ୱାଇଫାଇ]] # [[ଆଇ ଏମ୍ କାଳିଆ]] # [[ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନବକଳେକବର]] # [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା (୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାର୍ବତୀପୁରର ପବନସୁତ]] # [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅର ଜୀବନ ବୀମା]] # [[ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]] # [[ଭାବାନ୍ତର]] # [[ସତ୍ୟବାନର ସ୍ୱର୍ଗଯାତ୍ରା]] # [[ତୁମେ ନଥିଲେ]] # [[ସଉତୁଣୀ ନମ୍ବର ୧]] # [[ସୁନାନାକୀ ବୋହୂ]] # [[ରାକେଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[୧୯୯୯ - ଏକ ସଂଗୁପ୍ତ କାହାଣୀ]] # [[ଡଷ୍ଟବିନ୍]] # [[ପାଦେ ଆକାଶ]] # [[ଆଜିର ରେବତୀ]] # [[ସ୍ୱୟମ୍ବର]] # [[ଅଜବ ଏଇ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]] # [[ଶିମ୍‌ଲୀ]] # [[ଘମାଘୋଟ]] # [[ଶାଶୁ ନୁହେଁ ସେ ସୁନାମୀ ଝଡ଼]] # [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର ୨]] # [[ଭାଲେଣ୍ଟାଇନ୍ - ଦି ମେମୋରେବଲ୍ ଡେ]] # [[ବାଜି ଲାଗିଛି ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]] # [[ବେସାହାରା]] # [[ମିଶିରି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସନାତନୀ - କର୍ମ ହିଁ ଧର୍ମ]] # [[କବାଡ଼ି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଞ୍ଜେଲ୍]] # [[ଭାଇ - ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]] # [[ଅଦୃଶ୍ୟ]] # [[ରଂଗଶୁର]] # [[ବଇଦ]] # [[ୱାଇଫ୍]] # [[ଡୋରି ଲାଗିଛି କାଳିଆ ପାଖେ]] # [[ଚିଠି ଲେଖିଛି ମୋ ଚକା ଆଖିକୁ]] # [[ଗଣ୍ଡ ଭୈରବ]] # [[ଦି ମିଲେଟ୍ ଡାଏରୀ]] # [[ଗୁରୁଜୀ ନମସ୍କାର]] # [[ଲାଇନ୍ ବାଲା]] # [[କେମିତି ଭୁଲିବି ମୁଁ]] # [[ସମୟ କହିବ କିଏ କାହାର]] # [[ଡିଅର୍ ପୁରୁଷ]] # [[ଦଶମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇ ଆମ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]] # [[ଖରା - ଦି ହିଟ୍]] # [[ଯୋଗିନୀ]] # [[ଲଭ୍ ଟିଉସନ୍]] # [[ସିନ୍ଦୂର ଖେଳ]] # [[ଶାନ୍ତି ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ - ଫ୍ଲାଟ୍ ନମ୍ବର ୨୦୩]] # [[ଆଶିକ୍ ସରେଣ୍ଡର ହେଲା]] # [[କେମିତି ଏ ସମ୍ପର୍କ]] # [[ମୋ କାହାଣୀରେ ତୋରି ନାଁ]] # [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶ୍ରୀମତୀ]] # [[ଆକାଶବାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋ ଜେଜେଙ୍କ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଭୋଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲଭ୍ ୪୨୦]] # [[ଦୁଇ ଦୁଣେ ପାଞ୍ଚ]] # [[ବସ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟବୀର]] # [[ଯେତେ ଗୋରୀ ସେତେ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ତ୍ରିକନ୍ୟା]] # [[ତତେ ଷୋହଳକୁ ମତେ ସତର]] # [[ଅପରେସନ୍ ୧୨/୧୭]] # [[ଯାଯାବର ୨.୦]] # [[ସରକାରୀ ଜ୍ୱାଇଁ]] # [[ବି ଗ୍ୟାଙ୍ଗ]] # [[ବିଗୁଲ]] # [[ମିତାଲି ଅପା]] # [[ସିନ୍ଦୂରା]] # [[କେମିତି କହିବି ମୁଁ]] # [[ନିର୍ଣ୍ଣୟ]] # [[ତେଜସ୍ୱିନୀ]] # [[ଆସକ୍ତ]] # [[ମା' ପେଟରୁ ମୁଁ ଜଗତଜିତା]] {{Div col end}} ===ସମୃଦ୍ଧିକରଣ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ରାଜୁ ଆୱାରା]] # [[ରୂପା ଗାଁ ର ସୁନାକନିଆଁ]] # [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ନାରାୟଣୀ]] # [[ବିଧାତା (୨୦୦୩ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[କଥାନ୍ତର]] # [[ମାୟା ମିରିଗ]] # [[ମାଟିର ମଣିଷ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଛାଇ]] # [[ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ]] # [[ଚୋରି ଚୋରି ମନ ଚୋରି]] # [[ବୋଉ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଧର୍ମର ହେବ ଜୟ]] # [[ସାକ୍ଷୀ ରହିଲା ଏ ସିଂହଦୁଆର]] # [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ]] # [[ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ ଭଗବାନ]] # [[ଦୋସ୍ତି]] # [[ଆସୁଛି ମୋ କାଳିଆସୁନା]] # [[ଯଶୋଦା (୧୯୯୬ର ସିନେମା)]] # [[ପିପାସା]] # [[ଅକ୍ଷି ତୃତୀୟା]] # [[ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ବତାସୀ ଝଡ଼]] # [[ଗଙ୍ଗ ଶିଉଳି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ହାକିମ ବାବୁ]] # [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ପଟ ଶଙ୍ଖା]] # [[ପରିଣାମ]] # [[ମଥୁରା ବିଜୟ]] # [[ଭଙ୍ଗା ସିଲଟ]] {{Div col end}} # [[ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା]] # [[ଜାଗୃତି ରଥ]] ===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର/ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ବବ୍‌ଲି]] # [[ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ମୀନକେତନ]] # [[ତମସା ମିଶ୍ର]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ନାୟକ]] # [[ସୁସ୍ମିତା ଦାସ]] # [[ଶୀତଲ ପାତ୍ର]] # [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୁନ୍‌ଗୁନ୍‌]] # [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]] # [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]] # [[ଜାଙ୍କଲିନ ପରିଡ଼ା]] # [[ନମ୍ରତା ଦାସ]] # [[ନୈନା ଦାସ]] # [[ଜିନା ସାମଲ]] # [[ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର]] # [[ନମ୍ରତା ଥାପା]] # [[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]] # [[ଗୀତା ରାଓ]] # [[ଭୂମିକା ଦାଶ]] # [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଦେବଯାନୀ]] # [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅରୁଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ]] # [[ଆମେଲି ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ମରଣୀକା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]] # [[ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ]] # [[ସୋନିକା ରାୟ]] # [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ଦାଶ]] # [[ସମୀର ରିଷୁ ମହାନ୍ତି]] # [[ବିଦୁସ୍ମିତା]] # [[ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମେଘା ଘୋଷ]] # [[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]] # [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[କାଜଲ ମିଶ୍ର]] # [[ବବି ମିଶ୍ର]] # [[ମେଘ୍ନା ମିଶ୍ର]] # [[ସୁନୀଲ କୁମାର]] # [[ରାଲି ନନ୍ଦ]] # [[ସନ୍‌ମିରା ନାଗେଶ]] # [[ବିଶ୍ୱଭୂଷଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]] # [[ନିହାରୀକା ଦାଶ]] # [[ସାଜନ୍ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ସମ୍ଭାବନା ମହାନ୍ତି]] # [[ଉତ୍କଣ୍ଠା ପାଢ଼ୀ]] # [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]] # [[ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ]] # [[ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ନିକିତା ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର]] # [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]] # [[ଦୀପକ ବାରିକ]] # [[ଅମ୍ଳାନ ଦାସ]] # [[ହର ରଥ]] # [[ସସ୍ମିତା ପିୟାଲି ସାହୁ]] # [[ନିକିତା]] # [[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]] # [[ସୁଶ୍ରୀ ରଥ]] # [[ଝାନ୍‌ସୀ ରାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଦୀପକ କୁମାର]] # [[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]] # [[ରୁଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପ୍ରଜ୍ଞା ହୋତା]] # [[ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର]] # [[କୋଏଲ ମିଶ୍ର]] # [[ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]] # [[ସଂଗ୍ରାମ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[ପୁପିନ୍ଦର ସିଂହ]] # [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]] # [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁମନ ମହାରଣା]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସାମଲ]] # [[ବ୍ରଜ ସିଂହ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ]] # [[ବୈଶାଳୀ ପରିଡ଼ା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ]] # [[ଅସୀତ ପତି]] # [[ଲଭ୍‌ଲି]] # [[ସୁଧାକର ବସନ୍ତ]] # [[ସୁବାସ ରାଉତ]] # [[ସଲିଲ ମିତ୍ର]] # [[ରାଧାକାନ୍ତ ନନ୍ଦ]] # [[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]] # [[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]] # [[ନାଜିଆ ଆଲାମ]] # [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]] # [[ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି]] # [[ମୁନ୍ନା ଖାଁ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦାସ]] # [[ଦୀପା ସାହୁ (୧୯୮୫ ଜନ୍ମ)]] # [[ଦେବେନ ମିଶ୍ର]] # [[ଗାଗାରିନ ମିଶ୍ର]] # [[ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର]] # [[ଶିଶିର ମୋହନ ପତି]] # [[ସୁରେଶ ବଳ]] # [[ମାମା ମିଶ୍ର]] # [[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]] # [[ହାଡ଼ୁ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] # [[ରବି ମିଶ୍ର]] # [[ଶୁଭକାନ୍ତ ସାହୁ]] # [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମନିଷା ମିଶ୍ର]] # [[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]] # [[ଶ୍ୱେତା ମଲ୍ଲିକ]] # [[କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]] # [[କାବ୍ୟା କିରଣ]] # [[ଦିବ୍ୟା ମହାନ୍ତି]] # [[ବିରାଜ ଦାଶ]] # [[ମୀରା ମହାନ୍ତି]] # [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]] # [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]] # [[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]] # [[ପ୍ରଦୀପ ଭୋଳ]] # [[ପାର୍ଥ ସାରଥୀ ରାୟ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ଝା]] # [[ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୪୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ସୁଧାରାଣୀ ଜେନା]] # [[ବର୍ଷା ନାୟକ]] # [[ବିରେନ ଜ୍ୟୋତି ମହାନ୍ତି]] # [[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]] # [[ଅସିତ ରଞ୍ଜନ ଦାସ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଲେଙ୍କା]] # [[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]] # [[ତାପସ ସରଘରିଆ]] # [[ମଞ୍ଜୁଳା କୁଅଁର]] # [[ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ବେହେରା]] # [[ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ]] # [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସୁମିତ ପଣ୍ଡା]] # [[ସମାଜ ପତି]] # [[ଶିଶିର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ନଗେନ ସାହୁ]] # [[କୁନି ଛତ୍ରିଆ]] # [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଲିପନ ସାହୁ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ ରାୟ]] # [[ରମେଶ ମହାନ୍ତି]] # [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ନାୟକ]] # [[ଶକ୍ତି ଜଗଦେବ]] {{Div col end}} ===କଥାଚିତ୍ର ହଲ୍=== # [[ମିଶ୍ର ଟକିଜ୍]] # [[ମାଧବ ହଲ୍‌]] ===ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ମହେଶ ବାବୁ]] # [[ଜୟଲଳିତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର]]{{tick}} # [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନ]] # [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ]] # [[ପ୍ରଣୀତା ସୁବାଷ]] # [[ବେଦୀକା]] # [[ଜାନ‌କୀ ସବେଶ]] # [[ହେମା ସେୟାଦ]] # [[ରାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଅମଲା ଅକ୍କିନେନି]] # [[ରକୁଲ ପ୍ରୀତ ସିଂ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ରେଡ୍ଡି]] # [[ଉଦୟ ଭାନୁ]] # [[ରାଧିକା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ନିଶା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଲେସ୍‌ଲି ତ୍ରିପାଠୀ]] (ଓଡ଼ିଆ) # [[ଲାବନ୍ୟା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦୀକ୍ଷା ସେଠ]] # [[ପ୍ରୀତିକା ରାଓ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ଶରଣ]] # [[ଜେନେଲିଆ ଡିସୋଜା]] # [[ବିକ୍ରମ (ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା)]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଶିବକୁମାର]] # [[ମଣି ରତ୍ନମ୍]] # [[ବେଣୁ ମାଧବ]] # [[ଏସ. ପି. ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ପୂନମ କୌର]] # [[ଚାର୍ମି କୌର]] # [[ନିରଞ୍ଜନା ଅନୁପ]] # [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଭରତନ]] # [[ଆନନ୍ଦ ବାବୁ]] # [[ଅମିତ ଭାର୍ଗଭ]] # [[ରମେଶ ଭଟ]] # [[ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା]] # [[ଅଶ୍ୱିନ ବାବୁ]] # [[ମାଧୁରୀ ବ୍ରଗାଞ୍ଜା]] # [[ମେଘା ବର୍ମନ]] # [[ମଞ୍ଜୁ ଭାଷିଣୀ]] # [[ଅଶକର ସୌଦାନ]] # [[ଅରୁଣ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର୍]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବି. ଧନଞ୍ଜୟ]] # [[ପୁନର୍ନବୀ ଭୂପଲାମ]] # [[ଡିଂଗ୍ରୀ ନାଗରାଜ]] # [[ଗଣେଶକର]] # [[କୁମାର ଗୋବିନ୍ଦ]] # [[ବମ୍ବେ ଜ୍ଞାନମ]] # [[ଅଭିନବ ଗୋମତାମ]] # [[ଗୋକୁଳନାଥ]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଦେୱାନ]] # [[ବାଭା ଚେଲ୍ଲାଦୁରାଇ]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣେ ଗାୱଡ଼େ]] # [[ଲଳିତା କୁମାରୀ]] # [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ]] # [[ମମିତା ବାଇଜୁ]] # [[ବଳରାଜ]] # [[ଡି. ବାଲଶୁଭ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ବୋଳାର]] # [[ବାସୁ ଇନ୍ତୁରୀ]] # [[ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜୟରାମ]] # [[ଜେନି (ଅଭିନେତା)]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ଜୋସ]] # [[ନିବେଦିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଆତ୍ମିକା]] # [[ଦେବଦାସ କନକଲା]] # [[ଟି. କନକମ]] # [[ଦେବୀ ଅଜିତ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ଆକାଶ]] # [[ସାଣ୍ଡ୍ରା ଆମି]] # [[ଜେନିଫର ଆଣ୍ଟୋନି]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଅଶୋକନ]] # [[ଚିଟ୍ଟି ବାବୁ]] # [[ପ୍ରସାଦ ବାବୁ]] # [[ରାମାନି ଆମ୍ମାଲ]] # [[ଇରା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଭାସ୍କରନ୍]] # [[ବେବି ଆମେୟା]] # [[ସବିତା ଆନନ୍ଦ]] # [[ଗୋପିକା ଅନିଲ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବୀଣା ଆଣ୍ଟୋନି]] # [[ଅନୁମୋଲ]] # [[ଅନୁଶ୍ରୀ (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅନୁଶ୍ରୀ (ମାଲାୟାଲମ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ବାସ୍ତାରେ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଅରବିନ୍ଦ]] # [[ନୀତା ଅଶୋକ]] # [[ଋତୁ ବର୍ମେଚା]] # [[ମୁସ୍କାନ ସେଠୀ]] # [[କାଇରା ଦତ୍ତ]] # [[ବାଭିତ୍ରା]] # [[ଶିବାନୀ ଭାଇ]] # [[ଭାରତୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[କୀର୍ତ୍ତି ଭଟ]] # [[ଭବାନୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ହିମା ବିନ୍ଦୁ]] # [[ରେଶ୍ମି ବୋବାନ]] # [[ତିରୁବୀର]] # [[ମାହେଶ୍ୱରୀ ଚାଣକ୍ୟନ]] # [[ସ୍ନିଶା ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ଶ୍ରୀଜା ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ରବିନା ଦାହା]] # [[ବି. ଜୟମ୍ମା]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଅୟଙ୍ଗର]] # [[ଜୀବିତ ରାଜଶେଖର]] # [[ଗିଜୁ ଜନ]] # [[ଜୋମୋଲ]] # [[ପ୍ରମିଳା ଜୋଶାଇ]] # [[କେ. କେ. ସୌନ୍ଦର]] # [[ସିତାରା କୃଷ୍ଣକୁମାର]] # [[ଶ୍ରୀତୁ କୃଷ୍ଣନ]] # [[ଇଲାବାରାସି]] # [[ଆୟେଶା ଜୀନତ]] # [[ବୀନିତା]] # [[ଶ୍ରୀଦେବୀ ବିଜୟକୁମାର]] # [[ବିଜୟାକୁମାରୀ]] # [[ସ୍ମୃତି ଭେଙ୍କଟ]] # [[ବନିତା ବସୁ]] # [[ପଦ୍ମା ବାସନ୍ତି]] # [[ବାଣୀଶ୍ରୀ]] # [[ବୈଷ୍ଣବୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅକ୍ଷୟ ଉଦୟକୁମାର]] # [[ରିତିକା ତାମିଲ ସେଲ୍‌ଭି]] # [[ସ୍ୱାତିସ୍ତ କ୍ରିଷ୍ଣନ]] # [[ରେମ୍ୟା ସୁରେଶ]] # [[ସୁନେତ୍ରା]] # [[ବିଚିତ୍ରା]] # [[ତଲ୍ଲାବଜ୍ଜୁଲ ସୁନ୍ଦରମ୍]] # [[ସୁନ୍ଦର କୃଷ୍ଣ ଉର୍ସ]] # [[ସୁଜିତା]] # [[ମଙ୍ଗଳଗିରି ଶ୍ରୀରଞ୍ଜନୀ]] # [[ଶ୍ରୀନାଥ ବଶିଷ୍ଠ]] # [[ଅନୀଲା ଶ୍ରୀକୁମାର]] # [[ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ସୁନ୍ଦରରାଜନ]] # [[ଶନ୍‌ମୁଖ ଶ୍ରୀନିବାସ]] # [[ଏମ୍. ରାମକୃଷ୍ଣ]] # [[ବ୍ରିଗିଡ଼ା ସାଗା]] # [[ନିଗ୍ରୋ ଜନି]] # [[ଅସ୍ମିତା ନୀଲମେଗମ]] # [[ରିୟା ବିଶ୍ୱନାଥନ]] # [[ଭେଙ୍କଟ ରଙ୍ଗନାଥନ]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ରମିଶେଟ୍ଟି]] # [[ଅକ୍ଷତା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ସାଲୁ ମେନନ]] # [[ବ୍ଲେସି କୁରିଏନ]] # [[ରିତିକା ନାୟକ]] # [[ବିପିନ ଜୋସ]] # [[ମଦନ ଜୈନ]] # [[ସୁସାନ ଜର୍ଜ]] # [[ଦର୍ଶାନା ଦାସ]] {{Div col end}} ===ହିନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ]] # [[ସାରିକା ଠାକୁର]] # [[ଅକ୍ଷରା ହାସନ]] # [[ପୂଜା ବେଦୀ]] # [[ଗୌହର ଖାନ]] # [[ନିଗାର ଖାନ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]] # [[ପରିଣୀତି ଚୋପ୍ରା]] # [[ମୀରା ଚୋପ୍ରା]] # [[ମୌନୀ ରାୟ]] # [[ମନ୍ନାରା ଚୋପ୍ରା]] # [[କ୍ରୀତି ସନନ]] # [[ବିଦ୍ୟା ବଲାନ]] # [[ଆଲିଆ ଭଟ୍ଟ]] # [[ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ]] # [[କଙ୍ଗନା ରାଣାବତ]] # [[ପୂଜା ଭଟ୍ଟ]] # [[ସୋନାଲୀ ବେନ୍ଦ୍ରେ]] # [[ସୋନମ କପୁର]] # [[ଶ୍ରଦ୍ଧା କପୁର]] # [[ତବୁ]] # [[ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା]] # [[ତାପସୀ ପନ୍ନୁ]] # [[ୟାମି ଗୌତମ]] # [[ଭୂମିକା ଚାୱଲା]] # [[ରିମି ସେନ]] # [[ପୂଜା ହେଗଡ଼େ]] # [[ଆତିୟା ସେଟ୍ଟି]] # [[ରିତିକା ସିଂହ]] # [[ଭୂମି ପେଦନେକର]] # [[ବାଣୀ କପୁର]] # [[ଆୟେଶା ଟକିଆ]] # [[ଅସିନ]] # [[ଦିଶା ପଟାନୀ]] # [[ସାୟେଶା ସୈଗଲ]] # [[ସୈୟାମି ଖେର]] # [[ହୁମା କୁରୈଶୀ]] # [[ହଂସିକା ମୋଟୱାନୀ]] # [[ଜରୀନ ଖାନ]] # [[ଶମିତା ସେଟ୍ଟି]] # [[ମଲାଇକା ଆରୋରା]] # [[ଅମ୍ରିତା ରାଓ]] # [[ଇଶା ଗୁପ୍ତା]] # [[ଚିତ୍ରଙ୍ଗଦା ସିଂହ]] # [[ଡାଏନା ପେଣ୍ଟୀ]] # [[ଡେଜି ଶାହା]] # [[ସାନା ଖାନ]] # [[ହୁମାଇମା ମଲିକ]] # [[ରୀମା ଲାଗୁ]] # [[ନେହା ଶର୍ମା]] # [[ଦିଶା ବକାନୀ]] # [[କ୍ରିଷ୍ଟୀନା ଅଖିବା]] # [[ସୋନାଲ ଚୌହାନ]] # [[ଅଦା ଶର୍ମା]] # [[ଏବଲିନ ଶର୍ମା]] # [[କିଆରା ଆଡଭାନୀ]] # [[ଶାଜାନ ପଦ୍ମସୀ]] # [[ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ମଧୁରିମା ତୁଲୀ]] # [[ଅଦିତି ରାଓ ହୈଦରୀ]] # [[ସୌମ୍ୟା ଟଣ୍ଡନ]] # [[ନିହାରିକା ସିଂହ]] # [[ରିଆ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[କରୀନା କପୁର]] # [[ଅନୁଷ୍କା ଶର୍ମା]] # [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[କାଜଲ]] # [[ରଣବୀର କପୁର]] # [[ଶାହିଦ କପୁର]] # [[ରିୟା ସେନ]] # [[ରଣଦୀପ ହୁଡ୍ଡା]] # [[ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପ]] # [[ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ]] # [[ଇମ୍ରାନ ଖାଁ]] # [[ଆର୍. ମାଧବନ୍]] # [[ପ୍ରୀତି ଜିଣ୍ଟା]] # [[ଫରହାନ ଅଖତାର]] # [[ଆୟେଶା ଝୁଲ୍କା]] # [[ସାରା ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍]] # [[ଦିବ୍ୟଙ୍କା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଲାରା ଦତ୍ତ]] # [[ମାନୁଷି ଛିଲ୍ଲର]] # [[ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା]] # [[ସୁମନ ରାଓ]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ ରାଜପୁତ]] (ଉନ୍ନତ) # [[ନୀତିଶ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ନାୟକ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ତ୍ରିବେଦୀ]] # [[ରାଜୁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ]] # [[ମନପ୍ରୀତ ଅଖତାର]] # [[ମୁକ୍ତିୟାର୍ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ସଞ୍ଚିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅନୁପମା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ସତିଶ କୌଶିକ]] # [[ସୁନୀଲ ପାଲ୍]] # [[ନାଜିଆ ହାସନ]] # [[ତରୁଣ ବୋଷ]] # [[ରାମଜି ଗୁଲାଟି]] # [[ମାୟା ଅଲଗ]] # [[ଦିତ୍ୟା ଭାନ୍ଦେ]] # [[ଅଲ୍ଲୀ ଅସଗର]] # [[ଗୌରବ ବଜାଜ]] # [[ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ]] # [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦତ୍ତ]] # [[ସୋନୁ ଚନ୍ଦ୍ରପାଲ]] # [[ଶ୍ୱେତା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସାଇ ଲୋକୁର]] # [[ରାକେଶ ଦିୱାନ]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଜୋୟା ହୁସେନ]] # [[ଅନୀଲ ଚରଣଜିତ]] # [[ସ୍ନିଗ୍ଧା ଆକୋଲକର]] # [[ଆଣ୍ଡ୍ରିଆ ଡି'ସୋଜା]] # [[ସୁରଭି ଚୋକସି]] # [[ରେଶମୀ ଘୋଷ]] # [[ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଦାମୋଦର ଦବକେ]] # [[ଗୋପାଳ ଦତ୍ତ]] # [[ବାଲ ଧୁରୀ]] # [[ଦିନିୟାର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର]] # [[ଆକାଶ ଦାଭାଡ଼େ]] # [[ଇହାନ ଭଟ୍ଟ]] # [[ବୈଷ୍ଣବୀ ଗନାତ୍ରା]] # [[ସୁରୀଲୀ ଗୌତମ]] # [[କେଶବରାଓ ଦାତେ]] # [[ନୟନତାରା (ମରାଠୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ମେହେକ ମନୱାନୀ]] # [[ସୁହାନି ଧାଙ୍କି]] # [[ସୌରଭ ଦୁବେ]] # [[ଅମିନ ଗାଜି]] # [[ବେଞ୍ଜାମିନ ଗିଲାନି]] # [[ରବି ଗୋସାଇଁ]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୋନୀ ବର୍ମା]] # [[ଗୌତମ ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ରମଣ ଗୁପ୍ତା]] # [[ଅଶ୍ୱିନ ଚିତଳେ]] # [[ଉଜ୍ୱଳ ଚୋପ୍ରା]] # [[ରୁଚା ଇନାମଦାର]] # [[ଅନୱର ହୁସେନ]] # [[ଇକବାଲ ଆଜାଦ]] # [[ବିକ୍ରାନ୍ତ ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ନିକୋଲେଟ ବାର୍ଡ଼]] # [[କନ୍ନନ ଅୟର]] # [[ଆରଧନା ଜଗୋଟା]] # [[ଚିରାଗ ଜାନି]] # [[କିରଣ ଜନଜାନି]] # [[ଦୀପକ ଜେଠୀ]] # [[ଜିଲ୍ଲୂ]] # [[ରାଜେଶ ଯୋଶୀ]] # [[ୱହୀଦା ରହମାନ]] # [[ସନୋବର କବୀର]] # [[କାମିନୀ କଦମ]] # [[ମେହୁଲ କାଜାରିଆ]] # [[ମୁସ୍ତାକ କାକ]] # [[ଶୀତଲ କାଲେ]] # [[କମଲ ରାୟ]] # [[ଦୁର୍ଗାବାଇ କାମତ]] # [[ଅକ୍ଷୟ କପୁର]] # [[ନମିତା ଦୁବେ]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ଆନନ୍ଦ]] # [[ନୂପୁର ସନନ]] # [[ଗାୟତ୍ରୀ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଲିନ ଲୈଶରାମ]] # [[ଦିନେଶ ଫଡନିସ୍]] # [[ଐଶର୍ଯ୍ୟା ଅର୍ଜୁନ]] # [[ଜାଫର କରାଚିୱାଲା]] # [[ନିମ୍ରତ କୌର ଆଲୁୱାଲିଆ]] # [[ଶାଗୁଫ୍ତା ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ଚନ୍ଦନ ଆନନ୍ଦ]] # [[ସାହିଲ ଆନନ୍ଦ]] # [[ଆଶିଷ କୁମାର]] # [[ରାମ ଆୱାନା]] # [[କବିତା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରାଣୀ ହଜାରିକା]] # [[ଆସମା ବଦର]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ଆବ୍ରୋଲ]] # [[ଅଦିତି ଗୌତମ]] # [[ଅନନ୍ୟା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରୀନା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରତି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ]] # [[ଡଲି ଆହଲୁୱାଲିଆ]] # [[ୱାସନା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ରିଚା ଆହୁଜା]] # [[ଶୁଭି ଆହୁଜା]] # [[କ୍ରିସେଲ୍ଲେ ଆଲମେଇଦା]] # [[ଅଞ୍ଜୋରି ଅଲଗ]] # [[ମୋନା ଅମ୍ବେଗାଓଁକର]] # [[ଅଲକା ଅମିନ]] # [[ଦୀପିକା ଅମିନ]] # [[ପ୍ରୀତି ଅମିନ]] # [[ଶମତା ଆଞ୍ଚନ]] # [[ଅପୂର୍ବା ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ରୋମା ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଶାଲିନୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ବିନି ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଓଜସ୍ୱୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଚାରୁ ଅସୋପା]] # [[ଅବନ୍ତିକା ହୁଣ୍ଡାଲ]] # [[କାଞ୍ଚନ ଅବସ୍ତି]] # [[ଅୟେନ୍ଦ୍ରୀ ଲୱନିୟା ରାୟ]] # [[ଫରିନା ଆଜାଦ]] # [[ନୀଳିମା ଆଜୀମ]] # [[ତନବୀ ଆଜମୀ]] # [[ପୋନାମ୍ମା ବାବୁ]] # [[ପ୍ରିୟା ବଦଲାନି]] # [[ଶୀନା ବଜାଜ]] # [[ସ୍ୱାତୀ ବାଜପେୟୀ]] # [[ସୋନିଆ ବଲାନୀ]] # [[ନେହା ବାମ୍]] # [[ନେହା ବମ୍ବ]] # [[ଶ୍ୱେତା ବାନ୍ଦେକର]] # [[ସୁଚିତ୍ରା ବାନ୍ଦେକର]] # [[ବୀଣା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ରତ୍ୟୁଷା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ପ୍ରାଚୀ ବଂଶଲ]] # [[ସ୍ମିତା ବଂଶଲ]] # [[ଉତ୍ତରା ବାଓକର]] # [[ଶୃତି ବାପନା]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣାନ୍ନ ବାରେଟ୍ଟୋ]] # [[ଭକ୍ତି ବାରଭେ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବସ୍ସି]] # [[ପ୍ରିୟା ବାଥିଜା]] # [[ସମୀକ୍ଷା ଭଟନାଗର]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ବାତ୍ରା]] # [[ସୁପ୍ରିୟା କୁମାରୀ]] # [[ଏକରୂପା ବେଦି]] # [[ରିଚା ଭଦ୍ରା]] # [[ସୋନାରିକା ଭଦୋରିଆ]] # [[ଚାନ୍ଦନୀ ଭଗୱାନନି]] # [[ନତାଶା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[କିରଣ ଭାର୍ଗବ]] # [[ଅଦିତି ଭାଟିଆ]] # [[ତନ୍ୱୀ ଭାଟିଆ]] # [[ଦିବ୍ୟା ଭଟନାଗର]] # [[ଧରତୀ ଭଟ୍ଟ]] # [[ବିମି ଭଟ୍ଟ]] # [[ଜୟା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଯୋଗିତା ବିହାନୀ]] # [[ଡଲି ବିନ୍ଦ୍ରା]] # [[ଶୃତି ବିଷ୍ଟ]] # [[ସୋନମ ବିଷ୍ଟ]] # [[ଅନଂଶା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ନବିନା ବୋଲେ]] # [[ଦେବିନା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ରିବା ବବର୍]] # [[ପ୍ଲବିତା ବଡ଼ଠାକୁର]] # [[ଗୌରବ ଶର୍ମା]] # [[ରୋଞ୍ଜିନୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଡୋନାଲ ବିଷ୍ଟ]] # [[ସୁମୋନା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ରିଷିକା ସିଂହ ଚନ୍ଦେଲ]] # [[ସୁରଭି ଚନ୍ଦନା]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଚନ୍ଦୋଲା]] # [[ଶାଲିନୀ ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ରୁହି ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ପାରୁଲ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଚାର୍ଲି ଚୌହାନ]] # [[ନେହା ଚୌହାନ]] # [[ପାର୍ନିଟ ଚୌହାନ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ଚୌହାନ]] # [[ହେମାନୀ ଚାୱଲା]] # [[ପ୍ରୀତିକା ଚାୱାଲା]] # [[ନୀନା ଚୀମା]] # [[ବିଭା ଚିବ୍ବେର]] # [[ଦିୟା ଚୋପ୍ରା]] # [[ରୋଷଣୀ ଚୋପ୍ରା]] # [[ତ୍ରିଧା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ମନୁଲ ଚୁଡ଼ସାମା]] # [[ନୌହୀଦ ସେରୁସୀ]] # [[ବେନାଫ ଦାଦାଚାନ୍ଦଜି]] # [[ଫିରଦୌସ ଦାଦି]] # [[ସୁମନା ଦାସ]] # [[ରିୟା ଦୀପ୍ସି]] # [[ଶାଳ୍ମଳୀ‌ ଦେଶାଇ]] # [[ଟିନା ଦେଶାଇ]] # [[ଜାଲାକ ଦେଶାଇ]] # [[ଅଶୀତା ଧବନ]] # [[ଦିବ୍ୟା ସେଠ]] # [[ଶାଇନି ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ତନ୍ୱୀ ଡୋଗରା]] # [[ବାହବିଜ ଦୋରାବଜୀ]] # [[କିରଣ ଦୁବେ]] # [[ରଶ୍ମି ଅଗଡ଼େକର]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ସୁସ୍ମିତା]] # [[ସ୍ମିତା ଜୟକର]] # [[ଆସୱାରି ଯୋଶୀ]] # [[ସୁଧୀର ଯୋଶୀ]] # [[ବ୍ରଜେନ୍ଦ୍ର କାଲା]] # [[ସୋନିଆ କପୁର]] # [[ଶାମା ଦୁଲାରୀ]] # [[ଅନୀତା କନ୍ୱଲ]] # [[ସୁରଭି ଜାଭେରୀ ବ୍ୟାସ]] # [[ବନ୍ଦନା ବିଠଲାନୀ]] # [[ବନମାଳା ପାୱାର]] # [[ନିମିଶା ବଖାରିଆ]] # [[ପ୍ରାଚୀ ବୈଷ୍ଣବ]] # [[ନୀଲୁ ବଘେଲା]] # [[ଶୃତି ଉଲଫତ]] # [[କନିକା ତିୱାରୀ]] # [[ଡଲି ଠାକୁର]] # [[ଶିବାନୀ ଟଙ୍କଶାଳେ]] # [[ରୁକ୍ସାନା ତବସୁମ]] # [[ରାଜୁ ତାଲିକୋଟେ]] # [[ସୁନ୍ଦର ସିଂହ]] # [[ଏକତା ସୋହିନୀ]] # [[ରିଶବ ସିହ୍ନା]] # [[ପ୍ରତିଭା ସିହ୍ନା]] # [[ପ୍ରାଚୀ ସିହ୍ନା]] # [[ପୁନମ ସିହ୍ନା]] # [[ଲଭ୍ ସିହ୍ନା]] # [[ଯାମିନୀ ସିଂହ]] # [[ସିମୋନ ସିଂହ]] # [[ବିଶାଲ ଓମ ପ୍ରକାଶ]] # [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା (ଅଭିନେତା)]] # [[ନେୟହା ଶର୍ମା]] # [[ମୃଣାଳିନୀ ଶର୍ମା]] # [[ଦାନିଶ ଅଖତାର ସୈଫି]] # [[ଆରତୀ ପୁରି]] # [[କୋଏଲ ପୁରି]] # [[ବିନୟ ନାଦକର୍ଣ୍ଣି]] # [[ଗିନ୍ନି ବିରଦୀ]] # [[ହର୍ଷ ଖୁରାନା]] # [[ବିକି ବାତ୍ରା]] # [[ଲାବଣ୍ୟ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସୁମିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଆଦେଶ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚାୱଲା]] # [[ସୋଲୋନି ଡାଇନି]] # [[ଯୀଶୁ ଦାଶଗୁପ୍ତା]] # [[ଗୌରବ ୱଧ୍ୱା]] # [[ଗୁଞ୍ଜନ ବିଜୟା]] # [[ବିଜୟ ବିକ୍ରମ ସିଂହ]] # [[ଅଳକା ବର୍ମା]] # [[ସଚଳ ତ୍ୟାଗୀ]] # [[ସୁରଭି ତିୱାରୀ]] # [[କମଲିକା ଗୁହା ଠାକୁରତା]] # [[ରାଖି ବିଜନ]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ତାଇଡେ]] # [[ରିଚା ସୋନି]] # [[ଇରା ସୋନି]] # [[ହେମା ସିଂହ]] # [[ଗରିମା ବିକ୍ରାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[ଅନୁଷ୍କା ସିଂହ]] # [[ଅଲିଶା ସିଂହ]] # [[ଶିପସି ରଣା]] # [[ଶିବ କୁମାର ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ମୋନିକା ଶର୍ମା]] # [[ଇଶାନୀ ଶର୍ମା]] # [[ସମୀର ଶାହ]] # [[କରିନା ଶାହ]] # [[ପପିୟା ସେନଗୁପ୍ତା]] # [[ନାଜିଆ ହାସନ ସୟଦ]] # [[ଦିବଜୋତ ସବରୱାଲ]] # [[ରୋଷଣୀ ରସ୍ତୋଗୀ]] # [[ଭବାନୀ ପୁରୋହିତ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ପୁଞ୍ଜ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବୋରା]] # [[ସନାୟା ପିଠାୱାଲା]] # [[ରାଜୀବ ପଲ]] # [[ପ୍ରତିଭା ପଲ]] # [[ଜାହିଦା ପାରବୀନ]] # [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ପଣ୍ଡିତ]] # [[ସୋନଲ ପ୍ରତିହାର]] # [[ସଞ୍ଜୀବ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ମେଲିସା ପାଇସ]] # [[ସୁହାସ ପଳଶୀକର]] # [[ନଳିନୀ ନେଗି]] # [[ପୂନମ ନାରୁଲା]] # [[ୱସିମ ମୁସ୍ତାକ]] # [[ଶ୍ରୀତମା ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ଅମୃତା ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ନୀଲ ମୋଟୱାନୀ]] # [[ତପସ୍ୱୀ ମେହଟା]] # [[ଅମିତ ମେହରା]] # [[ମେହେରଜାନ ମାଜଦା]] # [[ଶୀତଲ ମୌଲିକ]] # [[ଅଭିଶେକ ମହେନ୍ଦ୍ରୁ]] # [[ପାରସ ମଦାନ]] # [[କପିଲ ସିଂହ ଲାବଣୀ]] # [[ସୁନିଲ ଲହରୀ]] # [[ବିଜୟେନ୍ଦ୍ର କୁମେରିୟା]] # [[ଭାବନା ଖତ୍ରି]] # [[ଶାଲିନୀ ଖାନ୍ନା]] # [[ତନୁ ଖାନ]] # [[ସାରା ଆଫ୍ରୀନ ଖାନ]] # [[ଅଲିଜା ଖାନ୍]] # [[ଆଲମ ଖାନ୍]] # [[ଆଫାନ ଖାନ୍]] # [[ପରବୀନ କୌର]] # [[ପ୍ରୀତ କୌର ନାୟକ]] # [[ପ୍ରତିମା କାଜମି]] # [[ନେହା କଉଲ]] # [[କେତନ କରାଣ୍ଡେ]] # [[ଅନୁପ୍ରିୟା କପୁର]] # [[ଅକ୍ଷିତା କପୁର]] # [[ବୀନିତ କକ୍କଡ଼]] # [[ସୋନାଲିକା ଜୋଶୀ]] # [[ମଦନ ଜୈନ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଯାଦବ]] # [[ବୀନତି ଇଦନାନୀ]] # [[ବିପୁଳ ଗୁପ୍ତା]] # [[ମେଘା ଗୁପ୍ତା]] # [[କୃଷ୍ଣକାନ୍ତ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ପ୍ରାଜକ୍ତା ଦୁସାନେ]] # [[ପୌଲମି ଦାସ]] # [[ବିବେକ ଦହିୟା]] # [[ଅଜୟ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଶୈଳ ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ମନୋଜ ଚନ୍ଦିଲା]] # [[ରୋହିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସମୃଦ୍ଧ ବାୱା]] # [[ସଞ୍ଜୟ ବାତ୍ରା]] # [[ସନ୍ଦୀପ ବସ୍ୱନା]] # [[ଗୌରବ ଏସ୍ ବଜାଜ]] # [[ଅଭିଶେକ ଅବସ୍ଥି]] # [[ଜୁହି ଅସଲମ]] # [[ରିତ୍ୱିକ ଅରୋରା]] # [[ପାରସ ଅରୋରା]] # [[ଆୟୂଷ ଆନନ୍ଦ]] # [[ଫାହାଦ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ନିକି ଅନେଜା ୱାଲିଆ]] # [[ଅଜୟ ୱଢାବକର]] # [[ସଲମାନ ଅଲୀ]] # [[ଛାୟା ବୋରା]] # [[ଆହିଲ ଖାନ]] # [[ଅଜୟ ନାଗରଥ]] # [[ବେଦିକା ପିଣ୍ଟୋ]] {{Div col end}} === ବଙ୍ଗାଳୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ସୋନାଲୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ସମିତ ଭଞ୍ଜ]] # [[ଅନୁବ୍ରତ ବସୁ]] # [[ସବ୍ୟସାଚୀ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ତୁହିନା ଦାସ]] # [[କଲ୍ୟାଣ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[କାବେରୀ ବୋଷ]] # [[ତିତାସ ଭୌମିକ]] # [[ତୁଳସୀ ଲାହିରି]] # [[ବିପ୍ଳବ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ତପେନ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ସାହେବ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ଦେ]] # [[ନିମୁ ଭୌମିକ]] # [[ପପିୟା ଅଧିକାରୀ]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[କମଲିକା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ମୁନମୁନ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ରୋହିଣୀ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସାୟନ୍ତିକା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସୋମା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପାରମା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସୌମିଲି ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ଅନିନ୍ଦିତା ବୋଷ]] # [[ମିଠୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଅନାମିକା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ବିଦିପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ମେଘା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ରୀତା ଦତ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ସୁଦୀପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଦେବଲୀନା ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ଲକେଟ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ସୋନାଲି ଚୋଧୁରୀ]] # [[ମିଶ୍ମୀ ଦାସ]] # [[ସମତା ଦାସ]] # [[ଶୃତି ଦାସ]] # [[ସମାପିକା ଦେବନାଥ]] # [[ଲିଲି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଶ୍ରେୟାଶ୍ରୀ ରାୟ]] # [[ସଂଘମିତ୍ରା ତାଲୁକଦାର]] # [[ଆୟୂଷୀ ତାଲୁକଦାର]] # [[ଭୋଲା ତମାଙ୍ଗ]] # [[ମିସ୍ ଶେଫାଳି]] # [[ରିତ୍ତିକା ସେନ]] # [[ଅନାମିକା ଶାହା]] # [[ନବନୀତା ମାଲାକାର]] # [[ତିୟାଶା ଲେପ୍ଚା]] # [[ଟୁମ୍ପା ଘୋଷ]] {{Div col end}} === ମରଠୀ କଳାକାର === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ସଂସ୍କୃତି ବାଲଗୁଡେ]] # [[ଉମା ଭେଣ୍ଡେ]] # [[ଦେବିକା ଦଫ୍ତରଦାର]] # [[ପ୍ରସାଦ ଜୱାଦେ]] # [[ଅଂଶୁମାନ ଜୋଶୀ]] # [[ରସିକା ଯୋଶୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମରାଠେ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କୋହ୍ଲଟକର]] # [[ଭାରତୀ ଆଚରେକର]] # [[ସୁରୁଚି ଅଦରକର]] # [[ଶିବାନୀ ବାଓକର]] # [[ଅଦିତି ଭାଗବତ]] # [[ଅଭିଜ୍ଞା ଭାବେ]] # [[ତୃପ୍ତି ଭୋୟାର]] # [[ରୂପାଲି ଭୋସଲେ]] # [[ଅମୃତା ଦେଶମୁଖ]] # [[ଗୌତମୀ ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ଇଶା ଦେ]] # [[ମେଘା ଧାଡ଼େ]] # [[ମିତାଲୀ ଜଗତାପ ବରାଡ଼କର]] # [[ସ୍ୱାନନ୍ଦୀ ଟିକେକର]] # [[ପ୍ରଦୀପ ପଟବର୍ଦ୍ଧନ]] # [[ମାନସୀ ନାଏକ]] # [[ବାଳ କର୍ବେ]] {{Div col end}} ===ଓଡ଼ିଆ ଯାତ୍ରା କଳାକାର=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ପାଢ଼ୀ]] # [[ଦୀପକ ଜେନା]] # [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ଭିକୁ ସେଠ୍]] # [[କିଶୋର ମହାପାତ୍ର]] # [[ରବି ଶତପଥୀ]] # [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର (ଯାତ୍ରା କଳାକାର)]] # [[ପୀୟୂଷ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ରଥ]] {{Div col end}} === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଆଶା ବରଦଳାଇ]] # [[ପୁଷ୍କର ଭାନ]] # [[ରାଜ୍ ବ୍ରାର୍]] # [[ଅଳଙ୍କୃତା ବୋରା]] # [[ଅମୃତା ଗୋଗୋଇ]] # [[ମଳୟା ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ଜିନାଲ ବେଲାନି]] # [[ବର୍ଷାରାଣୀ ବିଷୟା]] # [[ଉର୍ବଶୀ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଦୀପିକା ଯୋଶୀ-ଶାହ]] # [[ନିହାରିକା କାରିର]] # [[ପୂଜା ବର୍ମା]] # [[ରାଧିକା ବାଜ]] # [[ଆୟୁଷୀ ତିୱାରୀ]] # [[ମୋନା ଥିବା]] # [[ତାରା (ଆସାମର ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[କୌସର ପାଦାମସି]] # [[ରାମାୟାନାମ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶାସ୍ତ୍ରୀ]] # [[ଖାନ ମସ୍ତାନା]] # [[ମନୀଷ କୌଶିକ]] # [[ଅଦନାନ ସାଜିଦ ଖାନ୍]] # [[ଶୁଭି ଶର୍ମା]] # [[ସ୍ୱାତି ନନ୍ଦ]] # [[ଶିଶିର କଶ୍ୟପ]] # [[ପୂଜା ଜୋଶୀ]] # [[ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ସାଇକିଆ]] {{Div col end}} == ଲୋକ କଥା/ଗୀତ/ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ == {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅଲ୍ଲାଃ ଜିଲାଇ ବାଇ]] # [[ଅମର ଆର୍ଷୀ]] # [[ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା]] # [[ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭୋଇ]] # [[ହେମାଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ବିନ୍ଧ୍ୟବାସିନୀ ଦେବୀ]] # [[ବିଞ୍ଜମୁରି ସୀତାଦେବୀ]] # [[ଗୌରୀ ଦେବୀ]] # [[ହେମୁ ଗଦାଭି]] # [[ଡଲି ଗୁଲେରିଆ]] # [[ମଧୁ ମଂସୁରୀ ହସମୁଖ]] # [[ଅଭ୍ୟା ହିରଣମୟୀ]] # [[ଜଗଜିତ କୌର]] # [[ଜଗମୋହନ କୌର]] # [[ରଞ୍ଜିତ କୌର]] # [[ଡପୁ ଖାଁ]] # [[ବେଲ୍ଲି ଲଳିତା]] # [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଲତା (ଗାୟିକା)]] # [[ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା]] # [[ମାଳବଲ୍ଲୀ ମହାଦେବସ୍ୱାମୀ]] # [[ଲୋପାମୁଦ୍ରା ମିତ୍ର]] # [[ନିଜାମୀ ବନ୍ଧୁ]] # [[ଦେଶରାଜ ପଟେରିୟା]] # [[ପିଙ୍ଗଳଶୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଗଢ଼ବୀ]] # [[ମୀନା ରଣା]] # [[ବି. କେ. ସାମନ୍ତ]] # [[ତଞ୍ଜାଇ ସେଲଭି]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ସିନ୍ଧେ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ]] # [[ବଙ୍ଗପାଣ୍ଡୁ ଉଷା]] # [[ବିଞ୍ଜମୁରି ଅନସୂୟା ଦେବୀ]] # [[ବିମଳାକ୍କା]] # [[କାଶୀନାଥ ଯାଦବ]] # [[ପୂଙ୍ଗାନି]] # [[ବରୁଣ ଆହୁଜା]] # [[ଦିପାଳୀ ବଡ଼ଠାକୁର]] # [[ମାଧୁରୀ ବଡ଼ଥୱାଲ]] # [[ବତୂଲ ବେଗମ]] # [[କଳିକା ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଦିୱାଲିବେନ ଭିଲ]] # [[ଆଦିତ୍ୟ ଗାଦଭି]] # [[ଦାଦୁଦାନ ଗାଦଭି]] # [[ଟରାସ କୋମ୍ପାନିଚେଙ୍କୋ]] # [[ଦିଲ୍‌ଶାଦ ଅଖତାର]] # [[ସେନ୍ଥିଲ ଗଣେଶ]] # [[ରତନ କାହାର]] # [[ମଧୁ କମ୍ବିକାର]] # [[କୁଟଲେ ଖାନ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ବେଗଦା]] # [[ବାଦ୍ଦେପାଲ୍ଲି ଶ୍ରୀନିବାସ]] # [[ନବନୀତ ଆଦିତ୍ୟ ୱାଇବା]] # [[ଭିକାରୀ ଠାକୁର]] # [[କବୀର କଳା ମଞ୍ଚ]] # [[ସକିନୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ]] # [[ଚନ୍ଦର ସିଂହ ରାହି]] # [[ରଜନୀଗନ୍ଧା ଶେଖାୱତ]] # [[ପୁଷ୍ପବତୀ ପୋୟପାଦଠୁ]] # [[କୁତବି ବ୍ରଦର୍ସ]] # [[ପେଞ୍ଚାଲ ଦାସ]] {{Div col end}} ==କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍== {{Div col|colwidth=15em}} # [[କୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା]] # [[ଏକତା ବିଷ୍ଟ]] # [[ମିନତି ଦାଶ]] # [[ଅଂଶୁମାନ ରଥ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] # [[ହାମିଦା ବାନୁ]] {{Div col end}} === ଷ୍ଟାଡିଅମ === # [[ମେଜର ଧ୍ୟାନ ଚାନ୍ଦ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିଅମ]] ==ଏସିଆ ମାସ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା== ===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଆରବ ଘାଟି]]{{tick}} # [[ଆରବ ସାଗର]]{{tick}} # [[ବାଗାକଇଁ ହ୍ରଦ]]{{tick}} # [[ଦୁର୍ଗା ସାଗର]]{{tick}} # [[ଧାନମୋଣ୍ଡି ହ୍ରଦ]]{{tick}} # [[ବୁଦ୍ଧ ଧାତୁ ଯାଦି]]{{tick}} # [[ଭବାନୀପୁର ଶକ୍ତିପୀଠ]]{{tick}} # [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଗୋବିନ୍ଦ ମନ୍ଦିର]]{{tick}} # [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଶିବ ମନ୍ଦିର]]{{tick}} # [[ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ]] # [[ଇମ୍‌ଜା ହ୍ରଦ]] # [[ଗଜେଡ଼ି ତାଳ]] # [[ଛୋଟ ଶିବ ମନ୍ଦିର, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]] {{Div col end}} ===ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ତାନିଆ ଅହମଦ]] # [[ସାଇନା ଅମିନ]] # [[ଦିଲରୁବା ଯସ୍ମିନ ରୁହୀ]] # [[ସାରିକା ସବ୍ରିନ]] # [[ବିପାଶା ହାୟାତ]] # [[ଅଲିଶା ପ୍ରଧାନ]] # [[ଡଲି ଅନବର]] # [[କବୋରୀ ସରୱର]] # [[ସାହାରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବିଦ୍ୟା ସିହ୍ନା ସାହା ମିମ୍]] # [[ସୋମି କୈସର]] # [[ଜୟା ଆହସାନ]] # [[ଆଫିଆ ନୁସରାତ ବର୍ଷା]] # [[ଆଉପୀ କରିମ୍]] # [[ଶାବନୁର୍‎]] # [[ମୋଜେଜା ଅଶରଫ୍ ମୋନାଲିସା]] # [[ଜନ୍ନାତୁଲ ଫିରଦୋସ୍ ପେୟା]] # [[ବନ୍ନା ମିର୍ଜା]] # [[ପରି ମଣି]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ମୁସ୍ତଫା]] # [[ନୱସୀନ ନହରୀନ ମୋଉ]] # [[ନାଇଲା ନାୟେମ]] # [[ଦିଲାରା ହନିଫ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]] # [[ପୂଜା ଚେରୀ ରାୟ]] # [[ଶବନମ]] # [[ଅନିକା କବୀର ଶୋକ]] # [[ମେହେର ଅଫରୋଜ ଶାଓନ]] # [[ସୁଚନ୍ଦା]] # [[ସୁଲତାନା ଜମାନ]] # [[ନୁସରତ ଇମରୋଜ ଟିଶା]] # [[ତାଂଜିନ ଟିଶା]] # [[ପ୍ରସୂନ ଆଜାଦ]] # [[ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ]] # [[ଅପୁ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ଫରିଦା ଅଖତାର]] # [[ଗୁଲଶାନ ଆରା ଅଖତାର]] # [[ସୁମିତା ଦେବୀ]] # [[ପାରବୀନ ସୁଲତାନା ଦିତି]] # [[ତାରାନା ହାଲିମ]] # [[ମୌସୁମୀ ହମିଦ]] # [[ତମାଳିକା କର୍ମାକର]] # [[ମାହିୟା ମାହି]] # [[ନୁସରତ ଫରିୟା ମଜହାର]] # [[ରୋକେୟା ପ୍ରାଚୀ]] # [[ହୋସନେ ଆରା ପୁତୁଲ]] # [[କାଜି ନସ୍ୱାବ ଅହମ୍ମଦ]] # [[ସୋହାନା ସାବା]] # [[ରୋଜୀ ଆଫସାରୀ]] # [[ନିପୁନ୍ ଅକ୍ତର]] # [[ଆଖି ଆଲମଗିର]] # [[ଆଜମେରୀ ହକ୍ ବଧନ]] # [[ଅନ୍ୱରା ବେଗମ]] # [[ଇଆମିନ୍ ହକ୍ ବବି]] # [[ଇଶ୍ରାତ୍ ଜାହାଁ ଚୈତି]] # [[ପ୍ରାର୍ଥନା ଫରଦିନ ଦିଘି]] # [[ତାରୀନ ଜାହାଁ]] # [[ରୱଶନ ଜାମିଲ]] # [[ଜାକିୟା ବାରୀ ମମ]] # [[କୁସୁମ ଶିକଦାର]] # [[ଶମ୍ପା ରେଜା]] # [[ତାନଭିନ ସୁଇଟି]] # [[ଆଇରିନ ସୁଲତାନା]] # [[ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା]] # [[ରାଫାଃ ନାନଜେବା ତୋରସା]] # [[ବିଜରୀ ବର୍କତୁଲ୍ଲାଃ]] # [[ସବନମ ବବ୍‌ଲି]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଘୋଷ]] # [[ମୁନିଆ ଇସଲାମ]] # [[ରୁନା ଖାନ୍]] # [[ଆଫସାନା ମିମି]] # [[ସାଦିୟା ଇସଲାମ ମୌ]] # [[ସାଦିକା ପାରଭିନ ପପି]] # [[ଅହନା ରହମାନ ଲାକି]] # [[ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା]] # [[ନଫିସା ଜାହାଁ ଆଞ୍ଚଲ]] # [[ମୁନମୁନ ଅହମଦ]] # [[ଶର୍ମିଲି ଅହମଦ]] # [[ଶିଲା ଅହମଦ]] # [[ନର୍ଗିସ ଅଖତାର]] # [[ଖଲିଦା ଅକ୍ତର କଳ୍ପନା]] # [[ଆୟେଶା ଆଖତାର]] # [[ସାବେରି ଆଲମ]] # [[ଅନ୍ତରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ନାଜମା ଅନୱର]] # [[ରଓଶନ ଆରା]] # [[ବେବୀ ବିନ୍ଦୀ]] # [[ବିନ୍ଦିୟା କବିର]] # [[ଶାକିବା ବିଣ୍ଟେ ଅଲୀ]] # [[ଅରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ମୌଟୁସୀ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ତାନିଆ ବୃଷ୍ଟି]] # [[ମେହବୁବା ମାହନୂର ଚାନ୍ଦନୀ]] # [[ଫରଜାନା ଛବି]] # [[ନାଜନୀନ ହାସନ ଚୁମକି]] # [[ଆଶନା ହବିବ ଭାବନା]] # [[ଏକା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ମାୟା ଘୋଷ]] # [[ଇଲୋରା ଗହର]] # [[ଲୁସି ତୃପ୍ତି ଗୋମେଜ]] # [[ଚିତ୍ରଲେଖା ଗୁହ]] # [[ଲୈଲା ହାସନ]] # [[ଲିସା ଗାଜୀ]] # [[ଅଲିଭିୟା ଗୋମେଜ]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଘୋଷ]] # [[ହୁମାଇରା ହିମୁ]] # [[ଶାନ୍ତା ଇସଲାମ]] # [[ଜିନାତ]] # [[ମିଷ୍ଟି ଜାନ୍ନାତ]] # [[ସାଦିୟା ଆୟମାନ]] # [[ଫେରଦୌସୀ ମଜୁମଦାର]] # [[ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି]] # [[ରିଚି ସୋଲାୟମାନ]] # [[ମନିରା ମିଠୁ]] # [[ଫାଲ୍ଗୁନି ରହମାନ ଜଲି]] # [[ନିଝୁମ ରୁବିନା]] # [[ନୁସରତ ଜାହାଁ ଡାୟନା]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ଶିରୀନ]] # [[ମିତା ନୂର]] # [[ନାଜିଫା ତୁଶି]] # [[ମୌସୁମୀ ନାଗ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ରେହାନା ଜଲି]] # [[ଅଧରା ଖାନ୍]] # [[ସାମସୁନ ନାହାର ସିମଲା]] # [[ସବ୍ରିନା ସୁଲତାନା କେୟା]] # [[ନାଦିୟା ଆଫରିନ ମିମ]] # [[ଜାହାନାରା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ସାମରୋଜ ଆଜମି ଆଲଭୀ]] # [[ରୁମାନା ଖାନ୍]] # [[ଜିନାତ ସାନୁ ସ୍ୱାଗତା]] # [[ସାନଜିଦା ପ୍ରୀତି]] # [[କାଜି ମିସବାହୁନ ନାହାର]] # [[ରୁମାନା ରଶୀଦ ଈଶିତା]] # [[ସାବରିନ ଶାକା ମୀମ]] # [[ଶର୍ମିମାଳା]] {{Div col end}} ==ବିଦେଶୀ ଲୋକ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଟୋରୀ ବର୍ଚ]] # [[ମିଆ ଖଲିଫା]] # [[ନୀନା ଦାବୁଲୁରୀ]] # [[ମାୟା ଏଞ୍ଜେଲୋ]] # [[ମେରୀ ସେଲୀ]] # [[ଲେଡି ଗାଗା]] # [[କେଶା]] # [[ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି]] # [[ନିକୋଲାଇ ବଇକଭ]] # [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] {{Div col end}} ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଫେସନ (୨୦୦୮ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶିବାଜୀ (କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବର୍ଫି]] # [[ଦୁକୁଡ଼ୁ]] # [[୧: ନେନ୍ଓକ୍କାଡ଼ିନେ]] # [[ବିଜିନେସମ୍ୟାନ]] # [[ଆଗାଡ଼ୁ]] # [[ଡିମ୍ବାଣୁ]] # [[ଗୌରହରି ଦସ୍ତାନ]] # [[ମନମ୍ (ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟ ହୋ (ଗୀତ)]] # [[ସନ୍ ଅଫ୍ ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି]] # [[ଧୁମ୍ ୨]] # [[ଶ୍ରୀମନ୍ଥୁଡ଼ୁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି]] # [[ଭୁବନ ବାମ୍]] # [[ଅବଳା ବୋଷ]] # [[ସରୋଜ ନଳିନୀ ଦତ୍ତ]] # [[ନିଲ୍ ମୋହନ]] # [[ନେପାଳର ରାଜା]] # [[ବଦନାମ ଗଳି]] # [[ରଜନୀ ବକ୍ସି]] # [[ଆର୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ]] # [[ପି. ଚନ୍ଦ୍ର ରେଡ୍ଡୀ]] # [[ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)|ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲାଷ୍ଟ୍ ଡ୍ରପ୍]] # [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର (ବିଚାରପତି)]] # [[କାଜି ମାସୁମ ଅଖତାର]] # [[ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ଦୁବେ]] {{Div col end}} == ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଅପ୍ପାନ୍ନଗୌଡ଼ା ପାଟିଲ]] # [[ବୁଧୁ ଭଗତ]] # [[ଗୌରୀରାମ ଗୁପ୍ତା]] # [[ବିଠଲଭାଇ ଜାଭେରୀ]] # [[ଅଶୋକା ଗୁପ୍ତା]] # [[ରଘୁନାଥ ମାହାତୋ]] # [[ଦୀନଦୟାଲ ଗୁପ୍ତା]] # [[ରାମ ଚରଣ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ପ୍ୟାରୀ ଦେବୀ ଅଗ୍ରହାରୀ]] # [[ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ]] # [[ସୁରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] # [[କାମଦା କିଙ୍କର ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ୟାରେଲାଲ ନାୟାର]] # [[ଏଡ଼ତାତା ନାରାୟଣନ]] # [[ଦେଓ ନାରାୟଣନ ଯାଦବ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦରାଓ ପେଡଗାଓଁକର]] # [[ଆନ୍ନେ ଅଞ୍ଜାଇଆଃ]] # [[ବତକ ମିଆଁ]] # [[ଚୱାରା ପରମେଶ୍ୱରନ]] # [[ଶଙ୍କରରାଓ ଦେଓ]] # [[ଦାଦା ଧର୍ମାଧିକାରୀ]] # [[ନାଥୁ ଧୋବି]] # [[ଅସଲମବିକାଇ]] # [[ଆଶା ଦେବୀ ଆର୍ଯ୍ୟନାୟକମ]] # [[ମୋତିଲାଲ ବର୍ମା]] # [[ଚୁନିଲାଲ ବୈଦ୍ୟ]] {{Div col end}} ==ରାଜନୀତିଜ୍ଞ== # [[ଭାରତର ସଂସଦ]] === ଅଣ ଓଡ଼ିଆ === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସୁଭାସିନୀ ଅଲୀ]]{{tick}} # [[ଏମ୍. କରୁଣାନିଧି]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଭି. ମୋହିନୀ ଗିରି]] # [[ଗୁଲାବ କୌର]] # [[ବିଶାର ଆଲ-ଖାସାଓନେହ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ]] # [[ଡେଲା ଗଡଫ୍ରେ]] # [[ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ]] # [[ଚିନ୍ତା ଅନୁରାଧା]] # [[ଜାମିଦା ବିବି]] # [[ଶ୍ରୀରୂପା ମିତ୍ର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଲୀଳା ରାମକୁମାର ଭାର୍ଗବ]] # [[ବ୍ରଜଲାଲ ବିୟାନୀ]] # [[ରଘୁବର ଦାସ]] # [[ଭି. କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପାଣ୍ଡିଆନ]] # [[ସୁରେଖା କଦମ]] # [[ହରିଶ ବୀରାନ]] # [[ବେବି ଦେବୀ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ଦାସ]] # [[ସୁକୁମାର ଦେ]] # [[ଦାମୋଦର ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ସଜଦା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ଅଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଲୋଧି]] # [[ଆନନ୍ଦ କୁମାର ଗଣ୍ଡ]] # [[କାଥିର ଆନନ୍ଦ]] # [[ଲଭ୍‌ଲି ଆନନ୍ଦ]] # [[ଆନ୍ନାଦୁରାଇ ସି ଏନ୍]] # [[ଅପ୍ପଲନାଇଡ଼ୁ କାଲିସେଟ୍ଟି]] # [[ରମେଶ ଅବସ୍ଥି]] # [[ଏମ୍. ମଲ୍ଲେଶ ବାବୁ]] # [[ବଜରଙ୍ଗ ମନୋହର ସୋନୱାନେ]] # [[ଅନିଲ ବଲୁନି]] # [[ନିମୁବେନ ବମ୍ଭାନିୟା]] # [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ (ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା)]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦୋଲିୟା]] # [[ଶୋଭାବେନ ବରୈୟା]] # [[ରାହୁଲ ଲୋଧି]] # [[କଳାନିଧି ବୀରସ୍ୱାମୀ]] # [[ଗଜେନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]] # [[ହରିଭାଇ ପଟେଲ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର (ରାଜନେତା)]] # [[କୁନ୍ଦୁରୁ ରଘୁବୀର]] # [[ଡିନ୍ କୁରିଆକୋସ]] # [[ଜି. ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ମହାନ୍ତ]] # [[ପୁନମବେନ୍ ମାଡାମ୍]] # [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସିଂହ ମହତୋ]] # [[ସୁକାନ୍ତ ମଜୁମଦାର]] # [[ଦିନେଶ ମକୱାନା]] # [[ଅସିତ କୁମାର ମଲ]] # [[ହର୍ଷ ମାଲହୋତ୍ରା]] # [[ଅଜୟ କୁମାର ମଣ୍ଡଳ]] # [[ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ମାନେ]] # [[ଭି. ଏସ୍. ମାଥେସ୍ୱରନ]] # [[ବିଜୁଳି କଲିତା ମେଧି]] # [[ମୁରାରି ଲାଲ ମୀନା]] # [[ମହିମା କୁମାରୀ ମେୱାର]] # [[ନରେଶ ମହାସ୍କେ]] # [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମିଶ୍ର]] # [[ରାଜେଶ ମିଶ୍ର]] # [[ମିତାଲି ବାଗ]] # [[ଭାସ୍କର ଭାଗାରେ]] # [[ପ୍ରତିମା ମଣ୍ଡଳ]] # [[ଭୋଜରାଜ ନାଗ]] # [[ରୋଦମାଳ ନାଗର]] # [[ଜି କୁମାର ନାଏକ]] # [[ନାମଦେଓ କିର୍ସାନ]] # [[ରାମଭୁଆଲ ନିଶାଦ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ୟାଦାଓରାଓ ପାଡୋଲେ]] # [[ସନାତନ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ସାନ୍ତୋକବେନ ଆରେଥିୟା]] # [[ଚାକାତ ଆବୋହ]] # [[ପୁସପତି ଅଦିତୀ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଅପରୂପା ପୋଦାର]] # [[ସରୋଜିନୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବୀ ଅଗ୍ରହରି]] # [[ମଞ୍ଜୁ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଆଃଲାବତ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର କୌର ଆଃଲୁୱାଲିଆ]] # [[ଆଲିଫା ଅହମ୍ମଦ]] # [[କେ. ଅଲଗୁବେଲୁ]] # [[ନୀସତ ଆଲମ]] # [[ବୀଣା ଆନନ୍ଦ]] # [[ଅଲେଟି ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ]] # [[ମନୀଷା ଅନୁରାଗୀ]] # [[ଅଳକା ସିଂହ ଅର୍କବଂଶୀ]] # [[ଲତା ଅତିୟାମାନ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ଆଜାଦ୍]] # [[ତାଜଦାର ବାବର]] # [[ହର୍ଷିତା ସ୍ୱାମୀ ବଘେଲ]] # [[ରଞ୍ଜନା ବଘେଲ]] # [[ସାରିକା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବଘେଲ]] # [[ଚିରଣଜିତ କୌର ବାଜୱା]] # [[ସ୍ମିତା ବକ୍ସି]] # [[କେ. ବାଳଭାରତୀ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ବଳବନ୍ତ]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ବୈଶାଳୀ ବାଙ୍କର]] # [[ତସନୀମ ବାନୋ]] # [[ସୁରଜିତ କୌର ବରନାଲ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାରୁପାଲ]] # [[କମଳି ବସୁମାତାରି]] # [[ଚନ୍ଦନା ବାଉରି]] # [[ସନ୍ଧ୍ୟା ବାଉରି]] # [[ସୁସ୍ମିତା ବାଉରି]] # [[ଉମାପଦ ବାଉରି]] # [[ଶିମଲା ବାୱରି]] # [[ଫିରୋଜା ବେଗମ]] # [[ଫିରଦୌସୀ ବେଗମ]] # [[ଗୁଲ ଅଖତରା ବେଗମ]] # [[ମହମୁଦା ବେଗମ]] # [[ମମତାଜ ବେଗମ]] # [[ନର୍ଗିସ ବେଗମ]] # [[ସାହିନା ମମତାଜ ବେଗମ]] # [[ରାୟମୁନି ଭଗତ]] # [[ସୁମନ ଲତା ଭଗତ]] # [[କେ. ପ୍ରତିଭା ଭାରତୀ]] # [[ବୀଣା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସଂଯୁକ୍ତା ଭାଟିଆ]] # [[ଏମ୍. ଏସ୍. କେ. ଭାବାନୀ ରାଜେନ୍ତିରାନ]] # [[ମମତା ଭୁନିଆ]] # [[ନିର୍ମଳା ଭୁରିଆ]] # [[ଫିରୋଜା ବିବି]] # [[ବିନ୍ଦୁ କୃଷ୍ଣା]] # [[ରେଣୁକା ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ଭାବନା ବୋହରା]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ଜଗତାପ]] # [[ପ୍ରୋବା ଚକମା]] # [[ନୀତା ଚୌଧୁରୀ]] {{Div col end}} === ସମୃଦ୍ଧକରଣ === * [[ଜୟଶ୍ରୀ ରାଇଜି]] ===ଓଡ଼ିଆ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲ]] # [[ପିନାକୀ ମିଶ୍ର]] # [[କାମାକ୍ଷା ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]] # [[ରବିନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ଦାସ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବୀର କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ବଲବୀର ପୁଞ୍ଜ]] # [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ସାହୁ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଲେଙ୍କା]] # [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[କଳ୍ପତରୁ ଦାସ]] # [[ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଲୋଧା]] # [[ଏ ଭି ସ୍ୱାମୀ]] # [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ]] # [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ମଙ୍ଗଳା କିଶାନ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଲାଠ]] # [[ଜୟରାମ ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ହରିହର ସୋରେନ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ରନାଥ ନାୟକ]] # [[ଅନାଦି ଚରଣ ଦାସ]] # [[ବନମାଳୀ ବାବୁ]] # [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା]] # [[ଭଜମନ ବେହେରା]] # [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୋଇ]] # [[ଅର୍କ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଧରଣୀଧର ଜେନା]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଗଜପତି]] # [[ଗୁରୁଚରଣ ନାଏକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]] # [[ଝିନ୍ନ ହିକ୍‌କା]] # [[ମୋହନ ଜେନା]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ କୁମାର ଜେନା]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଜେନା]] # [[ସମରେନ୍ଦ୍ର କୁଣ୍ଡୁ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ମାଝୀ]] # [[ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ]] # [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝୀ]] # [[ଲଡ଼ୁ କିଶୋର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମଙ୍ଗରାଜ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଦାମ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ବାଲଗୋପାଲ ମିଶ୍ର]] # [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]] # [[ଇନ୍ଦୁରାଣୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ମମତା ମାଢ଼ୀ]] # [[ରାଧାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ନେହାଙ୍ଗିନୀ ଛୁରିଆ]] # [[ସୁଷମା ପଟେଲ]] # [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ବେହେରା]] # [[ରୀତା ସାହୁ]] # [[ମନ୍ଦାକିନୀ ବେହେରା]] # [[ରୋଷନୀ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ରାସେଶ୍ୱରୀ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପରମା ପୂଜାରୀ]] # [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସିପ୍ରା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଞ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି]] # [[ଅଜୟନ୍ତୀ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଉଷା ଦେବୀ]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ବେହେରା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶାନ୍ତା]] # [[ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ]] # [[ସୁରମା ପାଢ଼ୀ]] # [[କିଶୋରୀମଣି ସିଂହ]] # [[ପ୍ରମିଳା ଗିରି]] # [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାହୁ]] # [[ଫୁଲମଣି ଶାନ୍ତା]] # [[ଭଗବତୀ ପୂଜାରୀ]] # [[ଉମାରାଣୀ ପାତ୍ର]] # [[କମଳା ଦାସ]] # [[ସୁଧାଂଶୁମାଳିନୀ ରାୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ରାସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ରତ୍ନା ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ପଟ୍ଟ ନାୟକ]] # [[ରାଜଶ୍ରୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ]] # [[ଶାନ୍ତି ଦେବୀ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ବାସନ୍ତୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୀମାରାଣୀ ନାୟକ]] # [[ଟୁକୁନି ସାହୁ]] # [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ]] # [[ରଥ ଦାସ]] # [[ଅନନ୍ତ ସେଠୀ]] # [[ମୂରଲୀଧର ଜେନା]] # [[କୁମାର ଶ୍ରୀ ଚିରଞ୍ଜୀବି]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ମଣ୍ଡଳ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେଠୀ]] # [[କପିଳ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ବୈରାଗୀ ଜେନା]] # [[ବିଜୟ ନାୟକ]] # [[ନେତ୍ରାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ଦାସ]] # [[ମନମୋହନ ଦାସ]] # [[ନନ୍ଦକିଶୋର ଜେନା]] # [[ଚକ୍ରଧର ବେହେରା]] # [[ସତ୍ୟଭାମା ଦେଇ]] # [[ହୃଦାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବେଦ ପ୍ରକାଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ରାଉତ]] # [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] (chk) # [[ମନମୋହନ ସାମଲ]] # [[ଶୈଳେନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଭଗୀରଥ ଦାସ]] # [[ଉତ୍ସବ ଚରଣ ଜେନା]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଦାସ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପଦ୍ମ ଲୋଚନ ପଣ୍ଡା]] # [[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମହମ୍ମଦ ହନିଫ]] # [[ବଳରାମ ସାହୁ]] # [[ଯୁଗଳ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବିରେନ ପଲେଇ]] # [[ନରେନ ପଲେଇ]] # [[ରତ୍ନାକର ମହାନ୍ତି]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ସେଠୀ]] # [[କରୁଣାକର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ହରପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ପୀତାମ୍ବର ପଣ୍ଡା]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ଧଡ଼ା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ପରମାଣିକ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଭାଗବତ ସାହୁ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ]] # [[ବିଜୟ କୃଷ୍ଣ ଦେ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]] # [[ପ୍ରିୟନାଥ ନନ୍ଦି]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ଗୋପନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ]] # [[ଅରୁଣ ଦେ]] # [[ନୀଳାମ୍ବର ଦାସ]] # [[ବନମାଳି ଦାସ]] # [[ସୁକୁମାର ନାୟକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ପ୍ରଦିପ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ]] # [[ଗଦାଧର ଗିରି]] # [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜେନା]] # [[ଜୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ଚଣ୍ଡ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସେନାପତି]] # [[ଅକ୍ଷୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ମହେଶ୍ୱର ବାଗ]] # [[ଭୂପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ନିତ୍ୟ‍ାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ପ୍ରେମଲତା ମହାପାତ୍ର]] # [[ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତି (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ଶଶିକାନ୍ତ ଭଞ୍ଜ]] # [[ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଦାସ]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ଚାନ୍ଦ]] # [[ଅନନ୍ତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଭାଇଗା ସେଠୀ]] # [[ଜନାର୍ଦନ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ବୀରକିଶୋର ଜେନା]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଜେନା]] # [[ମକର ସେଠୀ]] # [[ଭୁବନାନନ୍ଦ ଜେନା]] # [[ଦାଶରଥୀ ଜେନା]] # [[ମାୟାଧର ଜେନା]] # [[ଭାଗିରଥୀ ସେଠୀ]] # [[ଜୟଦେବ ଜେନା]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାଏକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[କୁମାର ମାଝୀ]] # [[ଛୋଟରାୟ ମାଝୀ]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]] # [[ଅଭିରାମ ନାଏକ]] # [[ବେଦବ୍ୟାସ ନାୟକ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ନାୟକ]] # [[ପ୍ରାଣ ବଲ୍ଲଭ ନାଏକ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ନାଏକ]] # [[ନୀଳାଦ୍ରି ନାୟକ]] # [[ରାଜ ବଲ୍ଲଭ ମିଶ୍ର]] # [[ରାମରାୟ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ମହେଶ୍ୱର ମାଝି]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଗୌରହରି ନାଏକ]] # [[ହୃଷିକେଶ ନାଏକ]] # [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ଧନୁର୍ଜୟ ଲାଗୁରୀ]] # [[ଜିତୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଧନୁର୍ଜୟ ସିଦୁ]] # [[ଗୁରୁ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ସନାତନ ମହାକୁଡ଼]] # [[ସହରାଇ ଓରାମ]] # [[ବଦ୍ରିନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[କ୍ଷୀରୋଦ ପ୍ରସାଦ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମୂରଲୀଧର କୁଅଁର]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଟୁଡୁ]] # [[ସାଲଖାନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଅଜେନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାଏକ]] # [[କାଙ୍ଗୋଇ ସିଂହ]] # [[ରୁଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]] # [[ରାଧାମୋହନ ନାୟକ]] # [[ଇଶ୍ୱର ନାଏକ]] # [[ଇଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ଯାଦବ ମାଝୀ]] # [[ମନମୋହନ ଟୁଡୁ]] # [[ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ]] # [[ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ରୋହିଦାସ ସୋରେନ]] # [[ଶ୍ରୀନାଥ ସୋରେନ]] # [[ଗୋଲକ ବିହାରୀ ନାଏକ]] # [[ଭାସ୍କର ମଢ଼େଇ]] # [[ନଳିନୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ପ୍ରଭାକର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଦାସ]] # [[କରୁଣାକର ନାଏକ]] # [[ଅଜିତ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ହଇବୁରୁ]] # [[ରଘୁନାଥ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ବାସନ୍ତି ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଗିରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]] # [[ହରିହର ମହାନ୍ତି]] # [[ସମଲ ମାଝି]] # [[ପ୍ରମୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ଛତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଧଳ]] # [[କିଶୋର ଦାଶ]] # [[ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ]] # [[ସାନନ୍ଦ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶ]] # [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]] # [[ଭାଦବ ହାଁସଦା]] # [[ବୁଧନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ନାୟକ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ମୋଚିରାମ ତିରିୟା]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[କାହ୍ନୁରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ମାଝି]] # [[କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ଭାନୁଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଶମ୍ଭୁନାଥ ନାଏକ]] # [[ମଙ୍ଗଳ ସିଂ ମୁଦି]] # [[ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ହରଦେବ ତିରିୟା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ମାଝି]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି]] # [[ଶ୍ୟାମ ଚରଣ ହାଁସଦା]] # [[ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା]] # [[ନବ ଚରଣ ମାଝି]] # [[ରାଜକିଶୋର ଦାସ]] # [[ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]] # [[ସକିଲା ସୋରେନ]] # [[ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼ାଇ]] # [[ଶରତ ରାଉତ]] # [[ସନାତନ ଦେଓ]] # [[ବାଇଧର ସିଂହ]] # [[ନାରାୟଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପତି]] # [[ପୀତାମ୍ବର ଭୂପତି ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ଜେନା]] # [[ପରମେଶ୍ୱର ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣୀ ଜେନା]] # [[ମଦନ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଦାସ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଅନାଦୀ ଚରଣ ଦାସ]] # [[ଅଞ୍ଚଳ ଦାସ]] # [[ବାଇଧର ବେହେରା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା]] # [[ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ମାୟାଧର ସିଂହ]] # [[ଗଦାଧର ଦତ୍ତ]] # [[ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ]] # [[ରବି ଦାଶ]] # [[କାଙ୍ଗାଳି ଚରଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ଗୁରୁଚରଣ ଟିକାୟତ]] # [[ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ]] # [[ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା]] # [[ଦୁଃଶାସନ ଜେନା]] # [[ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[କୁଳମଣି ରାଉତ]] # [[ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା]] # [[ଦେବାଶିଷ ନାୟକ]] # [[ସୁନନ୍ଦା ଦାସ]] # [[ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ]] # [[ନବକିଶୋର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାଏକ]] # [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ସାହୁ]] # [[ଧୃବ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ସରୋଜକାନ୍ତ କାନୁନଗୋ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ରାଉତ]] # [[ଉତ୍କଳ କେଶରୀ ପରିଡ଼ା]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ତରାଇ]] # [[ଶଶି ଭୂଷଣ ବେହେରା]] # [[ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦ ସାମଲ]] # [[ଦୈତାରୀ ବେହେରା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ କିଶୋର ଦାସ]] # [[ବଟକୃଷ୍ଣ ଜେନା]] # [[ମାୟାଧର ସେଠୀ]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା]] # [[କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ଦାସ]] # [[ମଧୁସୂଦନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବିଜୟଶ୍ରୀ ରାଉତରାୟ]] # [[ବିଷ୍ଣୁବ୍ରତ ରାଉତରାୟ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ]] # [[ସୁର ସେଠୀ]] # [[ଶୁକଦେବ ଜେନା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ]] # [[ଆକୁଳାନନ୍ଦ ବେହେରା]] # [[ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ]] # [[ପଦ୍ମିନୀ ଦିଆନ]] # [[ଲତିକା ପ୍ରଧାନ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ବୈଦ୍ୟ]] # [[ଧର୍ମାନନ୍ଦ ବେହେରା]] # [[ବିଧୁ ଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ରାଜ କିଶୋର ରାମ]] # [[ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ରସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରମେଶ ରାଉତ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ସାହୁ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବୀ ରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବାଶିଷ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବୀର ସିପ୍‌କା]] # [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[କନକଲତା ଦେବୀ]] # [[ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ]] # [[ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[ସୟଦ ମୁସ୍ତାଫିଜ ଅହମଦ]] # [[ସମୀର ଦେ]] # [[ପ୍ରତାପ ଜେନା]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ବର୍ମା]] # [[ମହମ୍ମଦ ଅତାହାର]] # [[ବିରଜା ପ୍ରସାଦ ରାୟ]] # [[ଶରତ କୁମାର କର]] # [[ଶେଖ ମତଲୁବ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ସାବିତ୍ରୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରାଜକିଶୋର ନାୟକ]] # [[ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ]] # [[ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ବେହେରା]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମା]] # [[ଦିବାକରନାଥ ଶର୍ମା]] # [[ଶରତ କୁମାର ଦେବ]] # [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ନାୟକ]] # [[ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଅଲେଖ କୁମାର ଜେନା]] # [[ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଧ୍ରୁବ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ହରିହର ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]] # [[ବଂଶୀଧର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସତ୍ୟସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ର]] # [[ବିଭୁତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]] # [[ଅରୁଣ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଶେଖର ସିଂହ]] # [[ଅନୁଭବ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ସାହୁ]] # [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ରାମ]] # [[ବି. ଏସ. ବି. ନରେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ରମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] # [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]] # [[ସାହେବ ନାଏକ]] # [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ]] # [[ଶ୍ରୀଧର ନାଏକ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ଭଞ୍ଜ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[କାଶୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରୁଦ୍ର ମାଧବ ରାୟ]] # [[ହରିହର କରଣ]] # [[ଅରୁଣ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ମାନ୍ଧାତା]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ସୀତାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ବଂଶୀଧର ସାହୁ]] # [[ଭାଗବତ ବେହେରା]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ]] # [[ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ଚମ୍ପତିରାୟ]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ହରିହର ସାହୁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଜଗଦେବ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ବିଶ୍ୱ ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମାନସିଂହ]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ରଘୁନାଥ ସାହୁ]] # [[ଅଶୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ରାଉତ]] # [[ପ୍ରିୟଦର୍ଶୀ ମିଶ୍ର]] # [[ଭାଗୀରଥି ବଡ଼ଜେନା]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇକରାୟ]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ବଳବନ୍ତରାୟ]] # [[ସୁରେଶ କୁମାର ରାଉତରାୟ]] # [[ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାନ୍ତି]] # [[ମାଧବ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତରାୟ]] # [[ଜ୍ୟୋତିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ର]] # [[ବୀରକିଶୋର ଦେବ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ମହାନ୍ତି]] # [[ବନମାଳି ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଜୟକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଭୋଇ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ]] # [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାଶ]] # [[ପ୍ରଦୀପ ମହାରଥୀ]] # [[ହରିହର ଭୋଇ]] # [[ହୃଷିକେଶ ନାୟକ]] # [[ରାଘବ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ]] # [[ବସନ୍ତ ବେହେରା]] # [[ହୃଷିକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ]] # [[କୁମୁଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଦେବରାଜ ସାହୁ]] # [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମିଶ୍ର]] # [[ରମେଶ ଜେନା]] # [[ରଜନୀ କାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[ଅଦ୍ୱୈତ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]] # [[ଦୁତିଅ ରାଉଳ]] # [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାଇ]] # [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ଅମରନାଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନଗେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପଦ ନାଏକ]] # [[ନବଘନ ନାୟକ]] # [[ଖଗେଶ୍ୱର ବେହେରା]] # [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ବେହେରା]] # [[ମଦନ ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]] # [[କୁମାର ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ବେହେରା]] # [[ମୁକେଶ କୁମାର ପାଳ]] # [[ଧରଣୀଧର ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ପାଳ]] # [[ମହେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁବାହୁ ସିଂହ]] # [[ବାଇଧର ନାଏକ]] # [[ରବି ନାରାୟଣ ପାଣି]] # [[ନୃସିଂହ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ବିଭୁଧେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ଦାସ]] # [[ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ତ୍ରିପାଠୀ (ରାଜନେତା)]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଧୀର କୁମାର ସାମଲ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ସାମଲ]] # [[ନବୀନ ନନ୍ଦ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର]] # [[ନବୀନ ଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[କାଳିଆ ଦେହୁରୀ]] # [[ମଦନ ଦେହୁରୀ]] # [[ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରତ୍ନପ୍ରଭା ଦେବୀ]] # [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ନାଏକ]] # [[ଅରକ୍ଷିତ ନାଏକ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ନାଏକ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[କହ୍ନେଇ ସିଂହ]] # [[ଜଗତେଶ୍ୱର ମିର୍ଦ୍ଧା]] # [[ପାଣୁ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଛତ୍ରିଆ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ (୧୯୬୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରମେଶ ପଟୁଆ]] # [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗରଡ଼ିଆ]] # [[ନାଉରୀ ନାୟକ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ଭିକାରୀ ଘାସି]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଗୁରୁ]] # [[ଝସକେତନ ସାହୁ]] # [[ଶ୍ରୀବଲ୍ଲଭ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଜୟନାରାୟଣ ମିଶ୍ର]] # [[ରୋହିତ ପୂଜାରୀ]] # [[ସନାତନ ବିଶି]] # [[ଭିକାରୀ ସୁନା]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ମହାନନ୍ଦ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ କୁମାର]] # [[ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ]] # [[ଜୟଦେବ ଠାକୁର]] # [[ଜ୍ୟୋତିମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ବେହେରା]] # [[ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଗଙ୍ଗଦେବ]] # [[ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ମାଝି]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ବଳ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ]] # [[ଦିଲିପ କୁମାର ରାୟ]] # [[ରଞ୍ଜିତ ଭିତ୍ରିଆ]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]] # [[ଇଗ୍ନେସ ମାଝୀ]] # [[ଗଜଧର ମାଝୀ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ କାଲୋ]] # [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଦାସ ଲୁଗୁନ]] # [[ଜୁନାସ ବିଲୁଙ୍ଗ]] # [[ରେମିସ କେରକେଟା]] # [[ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିହାର ସୁରିନ]] # [[ଶଙ୍କର ଓରାମ]] # [[ଜର୍ଜ ତିର୍କୀ]] # [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ ଭଗତ]] # [[ଶାନ୍ତି ପ୍ରକାଶ ଓରାମ]] # [[ରଙ୍ଗବଲ୍ଲଭ ଅମାତ]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ କିଷାନ]] # [[ମୁଖରମ ନାଏକ]] # [[ଗ୍ରେଗୋରୀ ମିଞ୍ଜ]] # [[ରାଜେନ ଏକ୍କା]] # [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର ଏକ୍କା]] # [[ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା]] # [[ନେଲସନ ସୋରେଙ୍ଗ]] # [[ମନସିଦ ଏକ୍କା]] # [[ହଳୁ ମୁଣ୍ଡାରୀ]] # [[ସୁବ୍ରତ ତରାଇ]] # [[ରବି ଦେହୁରୀ]] # [[ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି]] # [[ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରଭାତ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଅଜିତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଶାରଦା ପ୍ରସାଦ ନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ନୀଳମଣି ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ନରହରି ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ବେଣୁଧର ନାଏକ]] # [[ହେମନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ଦୟାନିଧି କିଷାନ]] # [[ଭୀମସେନ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ]] # [[ଭି. ସୀତାରାମୟା]] # [[ଯତିରାଜ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ପଣ୍ଡା]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ନାଗି ରେଡ୍ଡୀ ନାରାୟଣ ରେଡ୍ଡୀ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଆଦିକନ୍ଦ ସେଠୀ]] # [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରିୟାଂଶୁ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରାଘବ ପରିଡ଼ା]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]] # [[ଦେବରାଜ ମହାନ୍ତି]] # [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୧୩ ଜନ୍ମ)]] # [[ହରିହର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଦ୍ୱିତିକୃଷ୍ଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ଉଷାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ମୋହନ ନାଏକ]] # [[ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଅନଙ୍ଗ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ବେହେରା]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଦଣ୍ଡପାଣି ଦାସ]] # [[ଶିଶିର କୁମାର ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଶିବ ଶଙ୍କର ସାହାଣୀ]] # [[ବିନାୟକ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବିକ୍ରମ କୁମାର ପଣ୍ଡା]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ସାହୁ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୨୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଦେଓ]] # [[ଦଣ୍ଡପାଣି ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ତାରିଣୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ରାଧାଗୋବିନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଆରୁଖ]] # [[ସୁମା ନାଏକ]] # [[ମାଗୁଣି ଚରଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଜାମି ସୁବାରାଓ ପୃଷ୍ଟି]] # [[ଉମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୌଡ଼]] # [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ବେହେରା]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]] # [[ଦିବାକର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେଓ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ପତି]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଜେନା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ (୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଗନ୍ତାୟତ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ହରିହର ସାହୁ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଉଦୟ ନାଥ ନାୟକ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରଥ]] # [[ଲଳିତେନ୍ଦୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଦାସ ବର୍ମା]] # [[ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ସାମନ୍ତସିଂହାର]] # [[ଅଜୟ କୁମାର ଜେନା]] # [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ପାତ୍ର]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ମହାପାତ୍ର]] # [[ବ୍ରଜ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]] # [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ହରିହର ବାହିନୀପତି]] # [[ଫକୀର ଚରଣ ଦାସ]] # [[ଭଗବାନ ପ୍ରତିହାରୀ]] # [[ଗଦାଧର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ତୁଷାରକାନ୍ତି ବେହେରା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ରବି ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ପାତ୍ର]] # [[ଗତିକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଭରତ ଦାସ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[ମୋହନ ଦାସ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ନାଏକ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀ]] # [[ନୀଳମଣି ସିଂହ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ବାଇଧର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ]] # [[ବେଣୁଧର ସେଠୀ]] # [[ଉମାକାନ୍ତ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ରମାରଞ୍ଜନ ବଳିଆରସିଂହ]] # [[ରାଜରାଜ ଦେବ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ମାଧବ ମିଶ୍ର]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶତପଥୀ]] # [[ସହୁରା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନରେଶ ପ୍ରଧାନ]] # [[କରେନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ରାଜୀବ ପାତ୍ର]] # [[ଚକ୍ରମଣି କହଁର]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କହଁର]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ କହଁର]] # [[ଦୁବର ପୋଡ୍ରା]] # [[ଲୋକନାଥ ପାତ୍ର]] # [[ଯାଦବ ପାଦ୍ର]] # [[ଭଗବାନ କହଁର]] # [[ମହୀଧର ରଣା]] # [[ଅଙ୍ଗଦ କହଁର]] # [[ଡୁଗୁନି କହଁର]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର କହଁର]] # [[ଦାଶରଥୀ ବେହେରା]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା]] # [[ଜଗଦୀଶ ଜାନୀ]] # [[ବରଦା ପ୍ରସନ୍ନ କହଁର]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ବେହେରା]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ପାଢ଼ୀ]] # [[ପଦ୍ମନାଭ ବେହେରା]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ]] # [[ସାରଙ୍ଗଧର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସାଲୁଗା ପ୍ରଧାନ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଜାକବ୍ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରଞ୍ଜିତ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଗୋପାଳ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନାଗାର୍ଜୁନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଅମାତ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦଲାଲ]] # [[ନଟବର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସୁଜିତ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]] # [[ଅଜିତ ଦାସ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ନାଏକ]] # [[ଅନାମ ନାଏକ]] # [[ଜଗମୋହନ ନାୟକ]] # [[କରୁଣାକର ଭୋଇ]] # [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଅଞ୍ଚଳ ମାଝି]] # [[ଦୟାନିଧି ନାଏକ]] # [[ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଜନାର୍ଦନ ମାଝି]] # [[ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି]] # [[ଗଜାନନ ନାୟକ]] # [[ପୁଷ୍ପେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦ ନାଏକ]] # [[ଯୁଗରାମ ବେହେରା]] # [[ଭାରତ ଭୂଷଣ ବେମାଲ]] # [[ମୌସଧି ବାଗ]] # [[କୁମରମଣି ଶବର]] # [[ତେଜରାଜ ମାଝି]] # [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝି]] # [[ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି]] # [[କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ନଗେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଭଗବାନ ଭୋଇ]] # [[ଶିବାଜୀ ମାଝି]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦିଶାରୀ]] # [[ଦିବ୍ୟଶଙ୍କର ମିଶ୍ର]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ମେହେର]] # [[ମହେଶ୍ୱର ବରାଡ଼]] # [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ (୧୯୧୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସରାବ]] # [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓ]] # [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଦାଶ]] # [[ହିତେଶ କୁମାର ବଗର୍ତ୍ତି]] # [[କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ]] # [[ଅଧିରାଜ ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମାଝି]] # [[ଅନୁପ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଘାସିରାମ ମାଝି]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଢୋଲକିଆ]] # [[ଭାନୁପ୍ରକାଶ ଯୋଶୀ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଓଁକାର ସିଂହ ମାଝି]] # [[ଚୈତନ ମାଝି]] # [[କୃପାନିଧି ନାଏକ]] # [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଦ୍ୱାରିକାନାଥ କୁସୁମ]] # [[ହରିହର ପଟେଲ]] # [[ଦିବ୍ୟଲୋଚନ ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଶଙ୍କର୍ଷଣ ନାଏକ]] # [[ଯୋଗେଶ କୁମାର ସିଂହ]] # [[କୁସୁମ ଟେଟେ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]] # [[ରାମ ଚରଣ ପଟେଲ]] # [[ଶିବ ନାରାୟଣ ସିଂହ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଏଲ.ଏମ.ଏସ. ବରିହା]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଦୀପ ପୁରୋହିତ]] # [[ଲାଲ ରଞ୍ଜିତ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ବୀର ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ସତ୍ୟଭୂଷଣ ସାହୁ]] # [[ବିଜୟ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ଦଳଗଞ୍ଜନ ଛୁରିଆ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ନିହାର ରଞ୍ଜନ ମହାନନ୍ଦ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ରିପୁନାଥ ସେଠ]] # [[ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଡ଼ତିଆ]] # [[ତ୍ରିବିକ୍ରମ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁବଳ ସାହୁ]] # [[ନିକୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ସିଂହ]] # [[ଗଣନାଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୋହନ ନାଗ]] # [[ବିମ୍ବାଧର କୁଅଁର]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[କୁମର ବେହେରା]] # [[କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ନାଏକ]] # [[ନଟବର ବଞ୍ଛୋର]] # [[ଅନୁପ କୁମାର ସାଏ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପଣ୍ଡା]] # [[କିଶୋର କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ପାଣି]] # [[ନବ କିଶୋର ଦାସ]] # [[ମୂରାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବିନୋଦ ବିହାରୀ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ମନୋହର ସିଂହ ନାଏକ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାକୁଡ଼]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ପ୍ରସାଦ ତରିଆ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ହୃଷିକେଶ ହୋତା]] # [[ଦଉଲତ ଗଣ୍ଡ]] # [[ନୀଳାମ୍ବର ରାୟଗୁରୁ]] # [[କୁନ୍ଦୁରୁ କୁଶାଳ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିନୋଦ ପାତ୍ର]] # [[ଧନେଶ୍ୱର କୁମ୍ଭାର]] # [[ଦେବରାଜ ସେଠ]] # [[ଦୌଲତ ବାଘ]] # [[ଅନନ୍ତରାମ ନନ୍ଦ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ନନ୍ଦ କିଶୋର ମିଶ୍ର]] # [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ରମାକାନ୍ତ ସେଠ]] # [[ରାମ ରାଜ କୁମାରୀ]] # [[ନବକୁମାରୀ ଦେବୀ]] # [[ରତ୍ନମାଳୀ ଜେମା]] # [[ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ]] # [[ମମତା ମହନ୍ତ]] # [[ଏ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ]] # [[ଆନେ କ୍ୟାଥରିନ ମନ୍‍ରୁ]] # [[ମୁକେଶ ମହାଲିଙ୍ଗ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ମେହେର]] # [[ସୁଶିଳ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ ଠାକୁର]] # [[ଆଶାରାମ ଭୋଇ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଗଣେଶ ରାମ ବରିହା]] # [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ବିବେକାନନ୍ଦ ମେହେର]] # [[ଅଇଁଠୁ ସାହୁ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ମୁରଲୀଧର ପଣ୍ଡା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନନ୍ଦ]] # [[ତପି ଜାଲ]] # [[ଲଳିତ ମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ (୧୯୪୬ ଜନ୍ମ)]] # [[ସନ୍ତୋଷ ସିଂହ ସାଲୁଜା]] # [[ହାଜି ମହମ୍ମଦ ଆୟୁବ ଖାଁ]] # [[ଲୋକନାଥ ରାୟ]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ମହମ୍ମଦ ମୁଜାଫର ହୁସେନ ଖାନ]] # [[ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ବାବୁ]] # [[ରାଧାକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବାଗ]] # [[ମହାନନ୍ଦ ବାହାଦୁର]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ମାଝୀ]] # [[ତୀର୍ଥବାସୀ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋତା]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କର]] # [[ସାଧୁ ନେପାକ]] # [[ନବୀନ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଯଦୁମଣି ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦେବେଶ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଶବର ଡୁମ୍ବା]] # [[ସନ୍ୟାସୀ ଚରଣ ପିଦିକା]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ନରସିଂହ ପାତ୍ର]] # [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ମୁତିକା]] # [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ (୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଶ୍ୟାମଘନ ଉଲାକା]] # [[ପ୍ରସକା ଶ୍ରୀପତି]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ସାରଙ୍ଗଧର କାଡ୍ରାକା]] # [[ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକା]] # [[ମକରନ୍ଦ ମୁଦୁଲି]] # [[ହିମିରିକା ରଘୁନାଥ]] # [[କାମାୟା ମଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ]] # [[ଅନନ୍ତରାମ ମାଝି]] # [[ପ୍ରଭୁ ଜାନି]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର କୁଳେଶିକା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ବିଭିଷଣ ମାଝି]] # [[ଅଖିଳ ସାଉଁଣ୍ଟା]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ପିତମ ପାଢ଼ୀ]] # [[ମୁସୁରୀ ଶାନ୍ତା ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କଦମ]] # [[ମୁଳୁ ଶାନ୍ତା]] # [[ଦିଶାରୀ ସାନୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମାଝି]] # [[ସଦନ ନାଏକ]] # [[ଧନସାୟୀ ରଣଧୀର]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ମାଝି]] # [[ମହାଦେବ ବକ୍ରିଆ]] # [[ବାସୁଦେବ ମାଝି]] # [[ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂଜାରୀ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଗରିଆ]] # [[ନୃସିଂହ ନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମା]] # [[ରଘୁରାମ ପଦାଳ]] # [[ଗୁପ୍ତ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]] # [[ତୋୟକ ସଙ୍ଗଣା]] # [[ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନିପତି]] # [[ରବି ନାରାୟଣ ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରତାପ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଲାଇଚନ ନାଏକ]] # [[ହରିହର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଏନ. ରାମଶସେୟା]] # [[ରଘୁନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରବି ସିଂହ ମାଝି]] # [[ଗୁରୁବରୁ ମାଝି]] # [[ଧର୍ମୁ ଗଣ୍ଡ]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ମାଝି]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଣ୍ଡ]] # [[ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ସଦାଶିବ ପ୍ରଧାନୀ]] # [[ହରିଜନ ମୀରୁ]] # [[ମୁଡ଼ି ନାଏକୋ]] # [[ହବିବୁଲ୍ଲା ଖାଁ]] # [[ମନୋହର ରନ୍ଧାରୀ]] # [[ଭୁଜବଳ ମାଝି]] # [[ଶ୍ୟାମଘନ ମାଝି]] # [[ଯାଦବ ମାଝି]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଡମ୍ବରୁ ମାଝି]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବାକା]] # [[ଡମ୍ବରୁ ଶିଶା]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦୋରା]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ମାଢ଼ୀ]] # [[ଆଦିତ୍ୟ ମାଢ଼ୀ]] # [[ମାନସ ମାଡକାମୀ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦ ସୋଡ଼ୀ]] # [[ନିମାଇ ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍କାର]] # [[ନାକା ଲକ୍ଷ୍ମୟା]] # [[ନଦିଆବସୀ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ମାଡକାମୀ ଗୁରୁ]] # [[ଗୁରୁ ନାୟକ]] # [[ନାକା କାନାୟା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗୌଡ଼]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ନାଏକ]] # [[ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନୀଳମଣି ପ୍ରଧାନ]] # [[ଚିରଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମୁଦୁଲି]] # [[କଣ୍ଡୁରୀ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରଘୁନନ୍ଦନ ଦାସ]] # [[ଦାମୋଦର ରାଉତ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଗୌରୀଶ୍ୟାମ ନାୟକ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଜ୍ୟୋତିଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ମହାନ୍ତି]] # [[ବାସୁଦେବ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ]] # [[ଲୋକନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଭୋଇ]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ନିଶାମଣି ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଜୟ ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[ସ୍ୱରୂପ କୁମାର ଦାସ]] # [[କେଙ୍ଗମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଓ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ଅପନା ଦୋରା ବିଶ୍ୱାସରାୟ]] # [[କୋଦୁରୁ ନାରାୟଣ ରାଓ]] # [[ବ୍ୟୋମକେଶ ରାୟ]] # [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ଜେନା]] # [[ଦାଶରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ପ୍ରକାଶ ସୋରେନ]] # [[ସନାତନ ବିଜୁଳି]] # [[ସୁଧାଂଶୁ ଶେଖର ପରିଡ଼ା]] # [[ଦରପୁ ଲଚନା ନାଇଡ଼ୁ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସାହୁ]] # [[ନାଲା କୁର୍ମୁ ନାୟକଲୁ ଦୋରା]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ମନୋରଞ୍ଜନ ସେଠୀ]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]] # [[ଉଦୟ ନାରାୟଣ ଦେବ]] # [[ଭୀମସେନ ମଣ୍ଡଳ]] # [[ତାରିଣୀ ସର୍ଦ୍ଦାର]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ (ରାଜନେତା)]] # [[ଚକ୍ରଧର ପାଇକ]] # [[ଶରତ କୁମାର ଜେନା]] # [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ସଦନ ନାୟକ]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ପୂର୍ତ୍ତି]] # [[ମହମ୍ମଦ ରଫିକ୍]] # [[ଭରତ ପାଇକ]] # [[ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦୂର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସୋହେଲ]] # [[କାନ୍ଦରା ସୋରେନ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୋରେନ]] # [[ସୀମାଞ୍ଚଳ ବେହେରା]] # [[ତାପସ କୁମାର ଦାସ]] # [[ହଳଧର କାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ବେହେରା]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର (୧୯୪୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ଖେଲାରାମ ମହାଲିି]] # [[ପୃଥୁନାଥ କିସ୍କୁ]] # [[ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର (୧୯୬୨ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (୧୯୫୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେହୁରୀ]] # [[କେଶବ ସାହୁ]] # [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପାଟଯୋଶୀ]] # [[କାହ୍ନୁ ସୋରେନ]] # [[ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (୧୯୩୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ବିରାମ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଡମ୍ବରୁଧର ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଭଞ୍ଜ]] # [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ (୧୯୫୬ ଜନ୍ମ)]] # [[ରାସ ବିହାରୀ ବେହେରା]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାୟକ]] # [[କୁଆଁରିଆ ମାଝି]] # [[ଗୋରସାଙ୍ଗ ଶବର]] # [[ହଳଧର ମିଶ୍ର]] # [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୧୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ରମେଶ ସୋରେନ]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପତି]] # [[ପ୍ରଦୀପ ହୋତା]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମି ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ପରିକ୍ଷୀତ କରଣ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କିସ୍କୁ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ଉଦୟନାଥ ନାଏକ]] # [[ରାମେଶ୍ୱର ସିଂହ ନାଏକ]] # [[ସୋନାରାମ ସୋରେନ]] # [[ରାଧାମୋହନ ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶୀ ଭୂଷଣ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୩୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୨୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ସୋମ୍ବରୁ ମାଝି]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ନରସିଂହ ଚରଣ ମିଶ୍ର]] # [[ରଘୁନାଥ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ଜନ୍ମ ୧୯୪୦)]] # [[କୁଲନ ବାଗେ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମ୍ରିଗାନ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] # [[ତାଡ଼ିଙ୍ଗ ଯୋଗୀ]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ହରଚାନ୍ଦ ହାଁସଦା]] # [[ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ]] # [[ବିଡିକା ମାଲନା]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ମୁରଲୀଧର କାନୁନ୍‍ଗୋ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (୧୯୧୧ ଜନ୍ମ)]] # [[ଲାଲ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଝିତ୍ରୁ ନାଏକ]] # [[ବନମାଳୀ ମହାରଣା]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାସ]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅର୍ଜୁନ ପାତ୍ର]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[କରୁଣାକର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ପାଢ଼ୀ]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ଜାନି]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭୋୟା]] # [[ପି. ଭେଙ୍କଟ ଜଗନ୍ନାଥ ରାଓ]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୬୭ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୫ ଜନ୍ମ)]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୭୯ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ତରାଇ]] # [[ନରସିଂହ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୨୨ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅବଦୁର ରହମାନ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[ମାଣିକରାୟ ନାଏକ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ହେମ୍ରମ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ଦାସ]] # [[ବର୍ଷା ସିଂହ ବରିହା]] # [[ଅଳକା ମହାନ୍ତି]] # [[ଦୀପାଳି ଦାସ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଭାସ କୁମାର ସିଂହ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ସଞ୍ଜୟ ଭୋଇ]] # [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର]] # [[ବିଶି ବେହେରା]] # [[ଆନନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଅଟଳ ବିହାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବାହାଦୁର ସୟଦ ଅହମଦ ବକ୍ସି ଖାଁ]] # [[ବିଶି ଗଣ୍ଡ]] # [[ବ୍ରଜନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ବ୍ରଜ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]] # [[ଚାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]] # [[ଫକୀର ବେହେରା]] # [[ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ଦତ୍ତ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]] # [[ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଥାଟ୍ଟରାଜ]] # [[ହରିପାଣି ଜେନ୍ନା]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିହ୍ନା]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[କିଣେଇ ସାମଲ]] # [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୁକ୍ତା]] # [[ଏମ୍‍. ଆରାବଲୁ ଆପଲାସ୍ୱାମୀ ନାଇଡ଼ୁ]] # [[ଅବଦୁସ୍‍ ଶୋଭନ ଖାଁ]] # [[ନିଧି ଦାସ]] # [[ନୃପଲାଲ୍‍ ସିଂହ]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦରାୟ ଲାଠ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ପୁନିଆ ନାଇକ]] # [[ପ୍ୟାରୀ ଶଙ୍କର ରାୟ]] # [[ରାଧାମୋହନ ପଣ୍ଡା]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ବାହାଦୁର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ]] # [[ରଙ୍ଗଲାଲ ମୋଦି]] # [[ଇ.ଏମ୍‍. ଇଭାନ୍‍ସ୍‍]] # [[ସାଧୁଚରଣ ଦାସ]] # [[ବୈଶ୍ୟରାଜ କାଶୀବିଶ୍ୱନାଥ ରାଜୁ]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ରଥ]] # [[ଦଶରଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦିବାକର ବୋହିଦାର]] # [[ଗୋଦାବରଥି ରାମଦାସ]] # [[ଗୋପୀନାଥ ନାଏକ]] # [[ହରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[କାଳିପ୍ରସାଦ ବାବୁ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଦାସ]] # [[କପିଳେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ]] # [[କପୁରଚାନ୍ଦ ନାଏକ]] # [[ନିମାଇଁ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ପତି]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ମାନଗୋବିନ୍ଦ ପତି]] # [[ଶିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ଉତ୍ସବାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଥଟ୍ଟରାଜ ରୁଦ୍ରପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଶ୍ରୀଧର ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ମାଣିକରାମ ମହାନ୍ତ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[କୀର୍ତ୍ତନ ବିହାରୀ ମହାନ୍ତି]] # [[ମୋହନ ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶିଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ସଂତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ଦାସ ଥିରାନି]] # [[ଅନନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ଶର୍ମା]] # [[ଲତିଫୁର ରହମନ]] # [[ଦ୍ୱାରକାନାଥ ଦାସ]] # [[ବୋଧରାମ ଦୁବେ]] # [[ସହଦେବ ଦାସ]] # [[ସତ୍ୟବାଦୀ ନନ୍ଦ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ (ରାଜେନତା)|ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ]] # [[ମଧୁସୂଦନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୋମନାଥ ପଣ୍ଡା]] # [[ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତିଗାଡ଼େ]] # [[ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[ରାଧାମୋହନ ସାହୁ]] # [[ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା (ରାଜେନତା)|ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ମହମ୍ମଦ ଇଉସୁଫ]] # [[ସୟଦ ଫୈଜଲ ହକ୍]] # [[ମହମ୍ମଦ ଖାଁ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ବେହେରା]] # [[ରୁଦ୍ର ନାରାୟଣ ପାଣି]] # [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମାଳବିକା ଦେବୀ]] # [[ଅନୀତା ଶୁଭଦର୍ଶିନୀ]] # [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]] # [[ମାନସ କୁମାର ଦତ୍ତ]] # [[ସୀତାଂଶୁ ଶେଖର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଉପାସନା ମହାପାତ୍ର]] # [[ସଞ୍ଜଳୀ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାଗ]] # [[ସୁବାସିନୀ ଜେନା]] # [[ମନୋରମା ମହାନ୍ତି]] # [[ସୁଜାତା ସାହୁ]] # [[ସାଗର ଚରଣ ଦାସ]] # [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଗୌତମବୁଦ୍ଧ ଦାସ]] # [[ସନତ କୁମାର ଗଡ଼ତିଆ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ଟଙ୍କଧର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସନ ନାୟକ]] # [[ଇରାଶିଷ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବିଶ୍ୱ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସତ୍ୟଜୀତ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ନୀଳମାଧବ ହିକ୍କା]] # [[କାଡ୍ରାକ ଆପଲ ସ୍ୱାମୀ]] # [[ପବିତ୍ର ସାଉଣ୍ଟା]] # [[ମଙ୍ଗୁ ଖିଲ]] # [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]] # [[ରୁପୁ ଭତ୍ରା]] # [[ରଘୁରାମ ମାଛ]] # [[ନରସିଂହ ମାଡ଼କାମି]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଜେନା]] # [[କେ. ଅନୀଲ କୁମାର]] # [[ନୀଳମଣି ବିଷୋୟୀ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ବାବୁ ସିଂହ]] # [[ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଓମ ପ୍ରକାଶ ମିଶ୍ର]] # [[ଅମରେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ସମ୍ପଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ଛବି ମଲିକ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[କହ୍ନାଇ ଚରଣ ଦଙ୍ଗ]] # [[ଉମା ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଧୀର ରଞ୍ଜନ ପାଟଯୋଶୀ]] # [[ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ମାଝି]] # [[ନରସିଂହ ଭତ୍ରା]] # [[ନବୀନ କୁମାର ଜୈନ]] # [[ରଘୁନାଥ ଜଗଦଲ]] # [[ଅଗସ୍ତି ବେହେରା]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଅଶୋକ ମହାନ୍ତି]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]] # [[ଶତୃଘ୍ନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରଦୀପ ବଳ ସାମନ୍ତ]] # [[ଅମର କୁମାର ନାୟକ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଖଟୁଆ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଜଲେନ ନାଏକ]] # [[ଅଖିଳ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ଫକୀର ମୋହନ ନାଏକ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ତନ୍ତୀ]] # [[ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ଜେନା]] # [[ସୁନିଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ (ରାଜନେତା)]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ରମାକାନ୍ତ ଭୋଇ]] # [[ନଳିନୀକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରୁପେଶ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମାଧବ ଧଡ଼ା]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ (ବିଧାୟକ)]] # [[ରୋମାଞ୍ଚ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ହରିପାଲ]] # [[ରୋହିତ ଜୋଶେଫ ତିର୍କୀ]] # [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ଦଳବେହେରା]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ସାହୁ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ନିର୍ମଳ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ଦିବାକର ନାୟକ]] {{Div col end}} ===ଲୋକ ସଭା=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]] # [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]] # [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]] # [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]] # [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]] {{Div col end}} ===ବିଧାନ ସଭା=== # [[୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ବାଲିପାଟଣା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ବନ୍ତ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[କିଶୋର ନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[କେସିଙ୍ଗା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ସଇଁତଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ପାଡ଼ୁଆ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ତାଲିକା]] # [[୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] # [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ]] == ବିମାନ ବନ୍ଦର == # [[ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦରର ତାଲିକା]] == ଉଇକିପିଡ଼ିଆ == # [[ବଙ୍ଗାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ପଞ୍ଜାବୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅହମିୟା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଭୋଜପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଗୁଜରାଟୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[କନ୍ନଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[କାଶ୍ମୀରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ନେପାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ତାମିଲ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ତାତାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ସିନ୍ଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବାମବାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଜର୍ଜୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅଙ୍ଗିକା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆରୋମାନୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆମହାରୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆମୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅବଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆୟମାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବଞ୍ଜାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବନ୍ୟୁମାସାନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଟାରାଣ୍ଟିନୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ମଣିପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବିସଲାମା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବୁଗୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବୁରିୟାତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଚେଚେନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] == ପ୍ରସଙ୍ଗ ଛାଞ୍ଚ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସୌଧ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଛପନ ଭୋଗ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଶଙ୍କର ମଠ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ଉପ-ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୯ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୩ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]] {{Div col end}} ==ପ୍ରକଳ୍ପ/ଗଣସମ୍ପାଦନା (ଛାଞ୍ଚ)== ===ପ୍ରକଳ୍ପ=== # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି]] ===ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା=== {{Div col|colwidth=20em}} # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର ଲିଖନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା/୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି/ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] {{Div col end}} ===ଛାଞ୍ଚ=== {{Div col|colwidth=20em}} # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:୨୦୧୮ ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା‎]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯‎]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:Festive Season edit-a-thon]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ମାସ ୨୦୨୨ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଜୁନ ମାସ ଉତ୍ସବ ୨୦୨୨ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଇଣ୍ଡିକ୍ ଉଇକି ଇମ୍ପ୍ରୁଭ୍-ଏ-ଥନ୍ ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍‌]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] {{Div col end}} == କର୍ମଶାଳା/କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ == # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିମାନିଆ ଭୁବନେଶ୍ୱର ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩/କର୍ମଶାଳା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫/ମେଳଣ]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି]] == ପରିଚୟ == {{Div col|colwidth=10em}} * କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି * ଆଶୁତୋଷ ପରିଡ଼ା * ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ * ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ * ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି * ନିର୍ମଳ ନାୟକ * ପ୍ରତୀକ୍ଷା ଜେନା * ସୁପ୍ରିୟା ପଣ୍ଡା * ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ * ନରେନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ * ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ * ଫନୀ ମହାନ୍ତି * ନିଖିଳେଶ ମିଶ୍ର * ପବିତ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି * ଅପୂର୍ବ ରଞ୍ଜନ ରାୟ * ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ * ବାଦଲ ମହାନ୍ତି * ଶୁଭଶ୍ରୀ ଲେଙ୍କା * ବିରେନ୍ଦ୍ର ପାଣି * ବିଷ୍ଣୁ ସେଠୀ * ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ * ଚୂଡ଼ାମଣି ଦାସ * ଧୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମଲ୍ଲିକ * ସୂର୍ଯ୍ୟଦେଓ * ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ * କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ * ପ୍ରଭୁପାଦ ମହାନ୍ତି * ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ * ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର * ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ * ମଞ୍ଜୁଲତା ମଣ୍ଡଳ * ଶରତ ନାୟକ * ସରୋଜ ବଳ * ଓମପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି * ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା * କଇଳାଶ ପଟ୍ଟନାୟକ * ଗିରିବାଳା ମହାନ୍ତି * ସେନାପତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କେଶରୀ * ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି * ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିକା ଦାଶ * ଅମରେଶ ବିଶ୍ୱାଳ * ସୁଚିତ୍ରା ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ସୁମିତ ପଣ୍ଡା * ଦେବବ୍ରତ ଦାସ * ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ) * ଲାଲା ବୀରେନ ରାୟ * ତୃପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ଦାସ * ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି * ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ * ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି * ପବିତ୍ର ମୋହନ ଦାଶ * ଅମିତାଭ ଖିଲାର {{Div col end}} pl8fbs5uua68bfxzr6lwmy1rhe06950 0 60083 606534 511339 2026-09-22T04:17:25Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606534 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Leuprorelin}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 411878260 | IUPAC_name = ''N''-<nowiki>[1-[[1-[[1-[[1-[[1-[[1-[[5-</nowiki>(diaminomethylideneamino)-1-<br>[2-(ethylcarbamoyl)pyrrolidin-1-yl]-1-oxo-pentan-2-<br>yl]carbamoyl]-3-methyl-butyl]carbamoyl]-3-methyl-<br>butyl]carbamoyl]-2-(4-hydroxyphenyl)ethyl]<br>carbamoyl]-2-hydroxy-ethyl]carbamoyl]-2-(1''H''-indol-3-<br>yl)ethyl]carbamoyl]-2-(3''H''-imidazol-4-yl)ethyl]-5-oxo-<br>pyrrolidine-2-carboxamide | image = Leuprorelin.svg | image2 = Leuprorelin ball-and-stick.png <!--Clinical data--> | synonyms = leuprolide ([[United States Adopted Name|USAN]]) | tradename = Lupron, Eligard, others | Drugs.com = {{drugs.com|CDI|leuprolide}} | MedlinePlus = a685040 | pregnancy_category = X | legal_status = Rx-only | routes_of_administration = [[Implant (medicine)|implant]] / [[Injection (medicine)|injection]] <!--Pharmacokinetic data--> | elimination_half-life = 3 hours | excretion = [[Kidney]] <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 53714-56-0 | CAS_supplemental = <br/>{{CAS|74381-53-6}} ([[acetate]]) | ATC_prefix = L02 | ATC_suffix = AE02 | PubChem = 441410 | IUPHAR_ligand = 1175 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00007 | UNII_Ref = {{fdacite|changed|FDA}} | UNII = EFY6W0M8TG | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D08113 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEMBL = 1201199 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|changed|chemspider}} | ChemSpiderID = 571356 <!--Chemical data--> | C=59 | H=84 | N=16 | O=12 | molecular_weight = 1209.4 g/mol | SMILES = CCNC(=O)[C@@H]1CCCN1C(=O)[C@H](CCCNC(=N)N)NC(=O)[C@H](CC(C)C)NC(=O)[C@@H](CC(C)C)NC(=O)[C@H](Cc2ccc(cc2)O)NC(=O)[C@H](CO)NC(=O)[C@H](Cc3c[nH]c4c3cccc4)NC(=O)[C@H](Cc5c[nH]cn5)NC(=O)[C@@H]6CCC(=O)N6 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}} | StdInChI=1S/C59H84N16O12/c1-6-63-57(86)48-14-10-22-75(48)58(87)41(13-9-21-64-59(60)61)68-51(80)42(23-32(2)3)69-52(81)43(24-33(4)5)70-53(82)44(25-34-15-17-37(77)18-16-34)71-56(85)47(30-76)74-54(83)45(26-35-28-65-39-12-8-7-11-38(35)39)72-55(84)46(27-36-29-62-31-66-36)73-50(79)40-19-20-49(78)67-40/h7-8,11-12,15-18,28-29,31-33,40-48,65,76-77H,6,9-10,13-14,19-27,30H2,1-5H3,(H,62,66)(H,63,86)(H,67,78)(H,68,80)(H,69,81)(H,70,82)(H,71,85)(H,72,84)(H,73,79)(H,74,83)(H4,60,61,64)/t40-,41-,42-,43+,44-,45-,46-,47-,48-/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}} | StdInChIKey = GFIJNRVAKGFPGQ-LIJARHBVSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଲିଉପ୍ରୋରେଲିନ''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''Leuprorelin''', ଅନ୍ୟ ନାମ '''ଲିଉପ୍ରୋଲାଇଡ'''/'''leuprolide''') ଏକ କୃତ୍ରିମ [[ହରମୋନ]] ([[:en:hormone|hormone]]) ଯାହା [[ପ୍ରୋସ୍ଟେଟ କର୍କଟ]], [[ସ୍ତନ କର୍କଟ]], [[ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସ]], [[ୟୁଟେରାଇନ ଫାଇବ୍ରଏଡ]] ([[:en:uterine fibroids|uterine fibroids]]) ଓ [[ପ୍ରାକ୍ ଯୁବକ୍ରାନ୍ତି]]/ପ୍ୟୁବର୍ଟି ([[:en:precocious puberty|early puberty]]) ଆଦି ରୋଗମାନଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2016>{{cite web|title=Leuprolide Acetate |url=https://www.drugs.com/monograph/leuprolide-acetate.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|accessdate= 8 December 2016}}</ref><ref name=WHO2015E>{{cite web |url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML2015_8-May-15.pdf |title=19th WHO Model List of Essential Medicines (April 2015) |date=April 2015 |accessdate=May 10, 2015 |publisher=WHO }}</ref> ଏହା ମାଂସପେଶୀରେ ଇଞ୍ଜେକସନ ([[:en:intramuscular|injection into a muscle]]) ବା ଚର୍ମ ତଳ ଇଞ୍ଜେକସନ ([[:en:Subcutaneous injection|under the skin]]) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ । <ref name=AHFS2016/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଲିଉପ୍ରୋରେଲିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ସାଧାରଣତଃ [[ଜ୍ୱର ଅନୁଭବ]] ([[:en:hot flashes|hot flashes]]), ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା, ମୁଣ୍ଡବଥା, ଇଞ୍ଜେକସନ ନେଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ କଷ୍ଟ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ମନୋଭାବ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> ଏହା ବ୍ୟତୀତ [[ଅଧିକ ରକ୍ତ ଶର୍କରା]] ([[:en:high blood sugar|high blood sugar]]), [[ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା]] ([[:en:allergic reactions|allergic reactions]]) ଓ [[ପିଟୁଇଟାରି ଆପୋପ୍ଲେକ୍ସି|ପିଟୁଇଟାରି ଗ୍ରନ୍ଥି ସମସ୍ୟା]] ([[:en:pituitary apoplexy|problems with the pituitary gland]]) ଆଦି ବେମାରୀ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହି ଔଷଧ ନେଲେ ଶିଶୁର କ୍ଷତି ହୁଏ । <!-- <ref name=AHFS2016/> --> ଏହା ଏକ [[ଗୋନାଡୋଟ୍ରପିନ-ରିଲିଜିଙ୍ଗ ହରମୋନ ଆନାଲଗ]] ([[:en:gonadotropin-releasing hormone analogue|gonadotropin-releasing hormone (GnRH) analogue]]) ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ । <!-- <ref name=AHFS2016/> --> ଏହା [[ଗୋନାଡୋଟ୍ରପିନ]] ([[:en:gonadotropin|gonadotropin]]) କ୍ଷରଣ କମେଇଦିଏ ଓ ତାହାଦ୍ୱାରା [[ଟେସ୍ଟିସ୍ଟିରନ]] ([[:en:testosterone|testosterone]]) ଓ [[ଏସ୍ଟ୍ରାଡିଓଲ]] ([[:en:estradiol|estradiol]]) ହରମୋନ ସ୍ତର କମିଯାଏ ।<ref name=AHFS2016/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୧୯୮୫ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଲିଉପ୍ରୋରେଲିନ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2016/> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ([[:en:World Health Organization's List of Essential Medicines|World Health Organization's List of Essential Medicines]]) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ([[:en:health system|health system]]) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref name=WHO19th>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines (19th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML_2015_FINAL_amended_NOV2015.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=8 December 2016|date=April 2015}}</ref> ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହାର ଏକ ମାସିକିଆ ଡୋଜ୍‌ର ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୭୫.୨୪ ପାଉଣ୍ଡ ।<ref name=BNF69>{{cite book|title=British national formulary : BNF 69|url=https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse|date=2015|publisher=British Medical Association|isbn=9780857111562|page=[https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse/page/655 655]|edition=69}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସମ ପରିମାଣ ଔଷଧର ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୧,୦୧୧.୯୩ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।<ref>{{cite web|title=NADAC as of 2016-12-07 {{!}} Data.Medicaid.gov|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Prices/NADAC-as-of-2016-12-07/ry9m-tx78|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|accessdate=23 December 2016|archive-date=2016-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221003023/https://data.medicaid.gov/Drug-Prices/NADAC-as-of-2016-12-07/ry9m-tx78|url-status=dead}}</ref> ଏହା ଲୁପ୍ରନ ନାମରେ ବିକ୍ରୟ ହୁଏ । <ref name=AHFS2016/> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] nwse72rlyaedzaj0vw7esco7mi477mw 0 60280 606523 522175 2026-09-21T21:02:39Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606523 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Souri Bandhu Kar}} {{Infobox person | name = ସୌରୀବନ୍ଧୁ କର | image = Sauri Bandhu Kar Odia Writer.jpg | alt = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1948|04|02}} | birth_place = ଜଳସରପୁର, [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଯାଜପୁର]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | death_date = {{death date and age|df=yes|2020|04|14|1948|04|02}} | death_place = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | nationality = | other_names = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର- ୨୦୧୨ | parents = ଅନାଥ ବନ୍ଧୁ କର</BR>ସୁଭଦ୍ରା କର | spouse = | children = ୩ ପୁଅ, ୧ ଝିଅ | relatives = [[ବାଉରୀବନ୍ଧୁ କର]] | known_for = | notable works = | occupation = }} '''ସୌରୀବନ୍ଧୁ କର''' (୨ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୪୮ - ୧୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୦), ଜଣେ ଶ୍ରମିକ ନେତା ଓ ଲେଖକ ଥିଲେ ।<ref>https://www.telegraphindia.com/1160929/jsp/odisha/story_110773.jsp</ref><ref>http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/2010/November/engpdf/14-16.pdf</ref> ଗଳ୍ପ, ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ଓ ଜୀବନୀ ଆଦି [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ]]ର ବହୁ ବିଭାଗରେ ସୌରୀବନ୍ଧୁ ଲେଖନି ଚାଳନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ''ମାନବତାର ମହାନ ତୀର୍ଥ'' ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । == ଜୀବନୀ == ସୌରୀବନ୍ଧୁ, ୧୯୪୮ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୨ ତାରିଖରେ [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]]ର ଜଳସରପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଅନାଥ ବନ୍ଧୁ କର ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ସୁଭଦ୍ରା କର । ସାହିତ୍ୟିକ [[ବାଉରୀବନ୍ଧୁ କର]] ତାଙ୍କର ସାନ ଭାଇ ।<ref>{{cite web |title=ଆର ପାରିରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଶ୍ରମିକ ନେତା ତଥା ସାହିତ୍ୟିକ ସୌରୀବନ୍ଧୁ କର |url=https://www.samajalive.in/trade-union-leader-souribandhu-kar-is-no-more-sb/160622.html |website=www.samajalive.in |publisher=ସମାଜ |accessdate=14 April 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201110040432/https://www.samajalive.in/trade-union-leader-souribandhu-kar-is-no-more-sb/160622.html|archivedate=10 November 2020}}</ref> ଛାତ୍ରବସ୍ଥାରୁ ତାଙ୍କର ବାମପନ୍ଥୀ ଚିନ୍ତାଧାରା ରହିଥିଲା । କାନାରା ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ସେ ନିଜ ଚାକିରି ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ମଚାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ସେ ଏଆଇଟିୟୁସି ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ, ସିପିଆଇ ରାଜ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ମଣ୍ଡଳୀ ସଭ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ପରଲୋକରେ ଟ୍ରେଡ ୟୁନିୟନ ନେତା ସୌରିବନ୍ଧୁ କର |url=https://khabar.odishatv.in/odisha/trade-union-leader-sauribandhu-kara-is-no-more/168950/ |website=odishatv.in |publisher=ଓଟିଭି |accessdate=14 April 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200414061912/https://khabar.odishatv.in/odisha/trade-union-leader-sauribandhu-kara-is-no-more/168950/|archivedate=14 April 2020}}</ref> ରାମକୃଷ୍ଣ ମିଶନ, ଓଡ଼ିଶା ଲେଖକ ସମବାୟ ସମିତି, ଲେଖକ ସାମୁଖ୍ୟ, ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଗତିବାଦୀ ଲେଖକ ସଂଘ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଭଳି ଅନେକ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଗଠନର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ବିଶିଷ୍ଟ ଶ୍ରମିକ ନେତା ସୌରୀବନ୍ଧୁ କରଙ୍କ ପରଲୋକ |url=http://sambad.in/state/souribandhu-kar-passes-away-504787/ |website=sambad.in/ |publisher=ସମ୍ବାଦ |accessdate=14 April 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200414061644/http://sambad.in/state/souribandhu-kar-passes-away-504787/|archivedate=14 April 2020}}</ref> ତାଙ୍କର ୪ ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟରୁ ୩ଟି ପୁଅ ଓ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି । == ରଚନାବଳୀ == === ଜୀବନୀ === * ମାନବତାର ମହାନ ତୀର୍ଥ * ପରମହଂସ ଶ୍ରୀ ରାମକୃଷ୍ଣ * ରାଷ୍ଟ୍ରନିର୍ମାତା ନେହେରୁ === ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ === * ଦେଶପ୍ରେମୀ ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦ * ବାବାସାହେବ ଆମ୍ବେଦକର === ଗଳ୍ପ ସଙ୍କଳନ === * ପ୍ରଥମା * ନିଷ୍ପ୍ରଭ ଏକଲବ୍ୟ * ନରୋତ୍ତମ ଷଢ଼ଙ୍ଗୀର ଡାଏରୀ *ବଉଳର ମହକ === ପ୍ରବନ୍ଧ === * ବେଦାନ୍ତର ସ୍ୱର * ପାରିଜାତ ଫୁଲ ଓ ଦାଦନ ଶ୍ରମିକ * ବିସ୍ଥାପନର ସ୍ଥିତି ଓ ଗତି * ରାସ୍ତାରେ ବଞ୍ଚୁଥିବା ମଣିଷ === ଉପନ୍ୟାସ === * ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ * Echharama Putra<ref name="Dutt1999">{{cite book|author=Kartik Chandra Dutt|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA572|year=1999|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-0873-5|pages=572–}}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]- ୨୦୧୨ (ମାନବତାର ମହାନ ତୀର୍ଥ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ)<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2017-06-06 |archive-date=2024-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |url-status=dead }}</ref> * ବିଜୁ ଶ୍ରମିକ ବନ୍ଧୁ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୫ (ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{cite web |author1=ଶୁଭାଶିଷ କର |title=ଓଡ଼ିଶାରେ ଶ୍ରମିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସୌରୀବନ୍ଧୁ କର |url=https://sambad.in/opinion/labor-movement-and-souribandhu-kar-in-odisha-987919/ |website=www.sambad.in |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |accessdate=13 April 2023}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଜୀବନୀ ଓ ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ରାଜନେତା]] elo6m30dscczng1ptq7xaat2d719gqr 0 60323 606526 584347 2026-09-22T03:59:11Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606526 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Calamine}} {{about|the medication}} {{Infobox drug | drug_name = | type = combo | component1 = zinc oxide | class1 = [[astringent]] | component2 = ferric oxide | class2 = [[antipruritic]] <!-- Clinical data --> | pronounce = KAL a mine<ref name=MTM2016>{{cite web|title=Calamine (topical) medical facts from Drugs.com|url=https://www.drugs.com/mtm/calamine-topical.html|website=www.drugs.com}}</ref> | tradename = | Drugs.com = | MedlinePlus = | pregnancy_AU = <!-- A/B1/B2/B3/C/D/X --> | pregnancy_US = <!-- A/B/C/D/X --> | pregnancy_category= | legal_AU = <!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--> | legal_AU_comment = | legal_CA = <!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> | legal_UK = <!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM --> | legal_US = <!-- OTC / Rx-only / Schedule I, II, III, IV, V --> | legal_UN = <!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV--> | legal_NZ = <!--Class A, B, C --> | legal_status = | routes_of_administration = <!-- Identifiers --> | CAS_number = | ATCvet = | ATC_prefix = D02 | ATC_suffix = AB | PubChem = | DrugBank = }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''କାଲାମିନ''', ଅନ୍ୟ ନାମ '''କାଲାମିନ ଲୋସନ''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''calamine''' also known as '''calamine lotion''') ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ସାମାନ୍ୟ ଗଲୁ ([[:en:itchiness|itchiness]]) ହେଉଥିଲେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।<ref name=BNF69/><ref name=WHO2008>{{cite book|title=WHO Model Formulary 2008|date=2009|publisher=World Health Organization|isbn=9789241547659|page=303|url=http://apps.who.int/medicinedocs/documents/s16879e/s16879e.pdf|accessdate= 8 December 2016}}</ref> ସନବର୍ଣ୍ଣ ବା ଉତ୍ତାପ କାଳିମା, କୀଟ କାମୁଡ଼ା ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମାନ୍ୟ ଚର୍ମ ବେମାରୀରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=UK2016a>{{cite web|title=Aqueous Calamine Cream BP - Summary of Product Characteristics (SPC) - (eMC)|url=https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/25283|website=www.medicines.org.uk|accessdate=29 December 2016|date=18 November 2016}}</ref><ref name=Ric2015/> ଚର୍ମ ଜ୍ୱାଳା ହେଉଥିଲେ ଏହା ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।<ref name=MTM2016/> ଏହା କ୍ରିମ ([[:en:cream (pharmaceutical)|cream]]) ବା ଲୋସନ ([[:en:lotion|lotion]]) ଆକାରରେ ଲଗାଯାଏ ।<ref name=BNF69>{{cite book|title=British national formulary : BNF 69|url=https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse|date=2015|publisher=British Medical Association|isbn=9780857111562|page=[https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse/page/801 801]|edition=69}}</ref> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> କାଲାମିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଚମ ଜ୍ୱାଳା ହୋଇପାରେ ।<ref name=UK2016a/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହା ନିରାପଦ ରହେ ।<ref name=UK2016a/> କାଲାମିନରେ [[ଜିଙ୍କ ଅକ୍ସାଇଡ]] ([[:en:zinc oxide|zinc oxide]]) ଓ ୦.୫% [[ଲୌହ (III) ଅକ୍ସାଇଡ|ଫେରିକ ଅକ୍ସାଇଡ]] ([[:en:iron(III) oxide|ferric oxide]] ବା Fe₂O₃) ମିଶ୍ରତ ହୋଇ ଥାଏ ।<ref name=Br2012/> ଏହା ସ‌ହିତ [[ଫିନୋଲ]] ([[:en:phenol|phenol]]) ଓ [[କ୍ୟାଲସିଅମ ହାଇଡ୍ରକ୍ସାଇଡ]] ([[:en:calcium hydroxide|calcium hydroxide]]) ମିଶେଇ କାଲାମିନ ଲୋସନ ତିଆରି କରାଯାଏ ।<ref name=Br2012>{{cite book|last1=Braun-Falco|first1=Otto|last2=Plewig|first2=Gerd|last3=Wolff|first3=Helmut Heinrich|last4=Burgdorf|first4=Walter|title=Dermatology|date=2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9783642979316|page=1724|edition=2|url=https://books.google.ca/books?id=kK_rCAAAQBAJ&pg=PA1724|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Ma|first1=Joseph K. H.|last2=Hadzija|first2=Boka|title=Basic Physical Pharmacy|date=2012|publisher=Jones & Bartlett Publishers|isbn=9780763757342|page=327|url=https://books.google.ca/books?id=NLabiVZSE7QC&pg=PA327|language=en}}</ref> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୧୫୦୦ରୁ କାଲାମିନ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଛି ।<ref>{{cite book|last1=Bendich|first1=Adrianne|last2=Deckelbaum|first2=Richard J.|title=Preventive Nutrition: The Comprehensive Guide for Health Professionals|date=2016|publisher=Springer|isbn=9783319224312|page=608|edition=5|url=https://books.google.ca/books?id=l7xPCwAAQBAJ&pg=PA608|language=en}}</ref> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ([[:en:World Health Organization's List of Essential Medicines|World Health Organization's List of Essential Medicines]]) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ([[:en:health system|health system]]) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref name=WHO19th>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines (19th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML_2015_FINAL_amended_NOV2015.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=8 December 2016|date=April 2015}}</ref> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ଓ ବିନା ପ୍ରେସକ୍ରିପସନରେ ([[:en:over the counter|over the counter]]) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=Ric2015>{{cite book|last1=Hamilton|first1=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=191}}</ref> [[ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶ]]ମାନଙ୍କରେ ([[:en:developing world|developing world]]) ଏହି ଔଷଧର ୧୦୦ ମିଲି ବୋତଲର ହୋଲସେଲ କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୦.୨୫ରୁ ୩.୮୫ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।<ref name=ERC2014>{{cite web|title=Calamine|url=http://erc.msh.org/dmpguide/resultsdetail.cfm?language=english&code=CAL00C&s_year=2014&year=2014&str=&desc=Calamine&pack=new&frm=LOTION&rte=TOP&class_code2=13%2E3%2E&supplement=&class_name=%2813%2E3%2E%29Anti-inflammatory%20and%20antipruritic%20medicines%3Cbr%3E|website=International Drug Price Indicator Guide|accessdate=8 December 2016}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୦.୪୪ ପାଉଣ୍ଡ ।<ref name=BNF69/> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] lf8dxuc2x65lvdn1c4kbj3056i6vv84 0 63608 606539 569383 2026-09-22T04:26:13Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606539 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Pellagra}} {{Infobox medical condition (new) | name = ପେଲାଗ୍ରା (Pellagra) | image = Pellagra2.jpg | caption = ପେଲାଗ୍ରା ରୋଗର ଚର୍ମ ଦୃଶ୍ୟ ଯେଉଁଥିରେ ଚୋପା ଛାଡ଼ିବା ([[:en:desquamation|peeling]]) ଭଲି ଦେଖାଯାଉଛି, ଲାଲ ଚର୍ମ ([[:en:erythema|redness]]), ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପଡ଼ିଥିବା ସ୍ଥାନରେ କେରାଟୋସିସ ([[:en:keratosis|thickening]]) ବା ମୋଟା ଚର୍ମ ହୋଇଛି । | field = [[ଚର୍ମ ରୋଗ ବିଜ୍ଞାନ]] ([[:en:Dermatology|Dermatology]]) | symptoms = [[ଚର୍ମ ପ୍ରଦାହ]], [[ତରଳ ଝାଡ଼ା]] , [[ଡିମେନସିଆ]] ([[:en:dementia|dementia]]), ପାଟି ଘାଆ <ref name=Ng2003/> | complications = | onset = | duration = | types = ପ୍ରାଥମିକ, ସେକଣ୍ଡାରୀ<ref name=Ng2003/> | causes = [[ନିଆସିନ]] ([[:en:niacin|niacin]])<ref name=Or2017/> | risks = | diagnosis = ଲକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ<ref name=Pit2005/> | differential = [[କ୍ୱାସିୟୋର୍କର]] ([[:en:Kwashiorkor|Kwashiorkor]]), [[ପେମ୍ଫିଗସ]] [[:en:pemphigus|pemphigus]], [[ଫୋଟୋଡର୍ମାଟାଇଟିସ]] ([[:en:photodermatitis|photodermatitis]]), [[ପରଫାଇରିଆ]] ([[:en:porphyria|porphyria]])<ref name=Pit2005/> | prevention = [[ଦାରିଦ୍ର୍ୟ]] ([[:en:poverty|poverty]]) ଦୂରୀକରଣ<ref name=Pit2005/> | treatment = ନିଆସିନ ବା [[ନିକୋଟିନାମାଇଡ]] ପରିପୂରକ ।<ref name=Ng2003/> | medication = | prognosis = ଚିକିତ୍ସାରେ ଉତ୍ତମା ଫଳ ମିଳେ, ଚିକିତ୍ସିତ ନହେଲେ ପ୍ରାୟ ୫ ବର୍ଷରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ।<ref name=Pit2005/> | frequency = ବିକଶିତ ଦେଶରେ କ୍ୱଚିତ ଦେଖାଯାଏ, ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶରେ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ସାଧାରଣ । <ref name=Pit2005/> | deaths = }} <!-- Definition and symptoms --> '''ପେଲାଗ୍ରା''' ('''Pellagra''') ରୋଗ ଭିଟାମିନ ବି_୩ ବା [[ନିଆସିନ]] ([[:en:niacin|niacin]]) ଅଭାବ ଯୋଗୁ ହୁଏ ।<ref name=Or2017>{{cite web|title=Orphanet: Pellagra|url=http://www.orpha.net/consor/cgi-bin/OC_Exp.php?lng=EN&Expert=97352|website=www.orpha.net|accessdate=10 June 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170417155540/http://www.orpha.net/consor/cgi-bin/OC_Exp.php?lng=EN|archivedate=17 April 2017|df=}}</ref> ଏହି ରୋଗରେ ଚର୍ମ ପ୍ରଦାହ, ତରଳ ଝାଡ଼ା, '''[[ଡିମେନ୍ସିଆ]]''' ଓ ପାଟି ଘାଆ ହୁଏ ।<ref name=Ng2003/> ଚର୍ମ ଘସିହେଉଥିବା ସ୍ଥାନ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପଡ଼ୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହେଉଥିବା ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=Ng2003/> ସମୟକ୍ରମେ ଚମ କଳା ଦେଖାଯାଏ, ଶକ୍ତ ହୋଇ ଚୋପା ଛାଡ଼ିବାକୁ ଲାଗେ ।<ref name=Pit2005/><ref name=Ng2003/> <!-- କାରଣ ଓ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ --> ଦୁଇ ପ୍ରକାର ପେଲାଗ୍ରା ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ: ପ୍ରାଥମିକ ଓ ଗୌଣ ବା ପ୍ରାଇମେରୀ ଓ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ।<ref name=Ng2003/> ଖାଦ୍ୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ନିଆସିନ ଓ [[ଟ୍ରିପ୍ଟୋଫେନ]] ([[:en:tryptophan|tryptophan]]) ଅଭାବ ହେଲେ ପ୍ରାଇମାରୀ ପେଲାଗ୍ରା ହୁଏ ।<ref name=Ng2003/> କୌଣସି କାରଣ ବଶତଃ ଖାଦ୍ୟରେ ଥିବା ନିଆସିନ ବ୍ୟବ‌ହାର ନହୋଇପାରିଲେ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ପେଲାଗ୍ରା ହୁଏ ।<ref name=Ng2003/> [[ମଦ୍ୟାତ୍ୟୟ|ଆଲକିହୋଲିଜ୍ମ]] , ଦୀର୍ଘକାଳର ତରଳ ଝାଡ଼ା ହେଲେ, [[କାର୍ସିନଏଡ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]] ([[:en:carcinoid syndrome|carcinoid syndrome]]), [[ହାର୍ଟନପ ରୋଗ]] ([[:en:Hartnup disease|Hartnup disease]]) ଓ [[ଆଇସୋନିଆଜିଡ]] ([[:en:isoniazid|isoniazid]]) ଭଳି ଅନେକ ରକମର ଔଷଧ ଯୋଗୁ ହୁଏ ।<ref name=Ng2003/> ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିହୁଏ ଓ ପରିସ୍ରା ପରୀକ୍ଷା କରିଲେ ନିର୍ଣ୍ଣୟକୁ ସାହାଯ୍ୟ ହୁଏ ।<ref name=Pit2005/> <!-- ପ୍ରତିଷେଧ ଓ ଚିକିତ୍ସା --> ନିଆସିନ ବା [[ନିକୋଟିନାମାଇଡ]] ([[:en:nicotinamide|nicotinamide]]) ପରିପୂରକ ଦେଇ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।<ref name=Ng2003/> ଏହି ଔଷଧ ଖାଇବାର ଦୁଇ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ହେବା ଲକ୍ଷ କରାଯାଏ ।<ref name=Ng2003/> ଖାଦ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ । <ref name=Pit2005/> ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ କମ୍ ପଡ଼ିବା ନିମନ୍ତେ [[ସନସ୍କ୍ରିନ]] ([[:en:sunscreen|sunscreen]] ବ୍ୟବ‌ହାର ଓ ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଲୁଗାପଟା ପିନ୍ଧିଲେ ଚର୍ମ ଶୁଖିଯାଏ । <ref name=Ng2003>{{cite web|last1=Ngan|first1=Vanessa|title=Pellagra|url=http://www.dermnetnz.org/topics/pellagra/|website=DermNet New Zealand|accessdate=10 June 2017|language=en|date=2003|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170409053629/http://www.dermnetnz.org/topics/pellagra/|archivedate=9 April 2017|df=}}</ref> ଅଣଚିକିତ୍ସିତ ହେଲେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ ।<ref name=Pit2005/> [[ବିକାଶଶୀଳ ପୃଥିବୀ]] ([[:en:developing world|developing world]]) ଓ [[ସବ୍-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକା]]ରେ ([[:en:sub-Saharan Africa|sub-Saharan Africa]]) ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=Pit2005>{{cite journal |author=Pitche P |title=Pellagra |journal=Sante |volume=15 |issue=3 |pages=205–8 |year=2005 |pmid=16207585}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ == * [[:en:Central chromatolysis|Central chromatolysis]] * [[:en:Hartnup disease|Hartnup disease]] * [[:en:Harriette Chick|Harriette Chick]] * [[:en:Zeism|Zeism]] == ଅଧିକ ପଢ଼ିବେ == {{refbegin|2}} * {{cite journal |vauthors=Hampl JS, Hampl WS |title=Pellagra and the origin of a myth: evidence from European literature and folklore |journal=[[Journal of the Royal Society of Medicine]] |date=1 November 1997|volume=90 |issue=11 |pages=636–9 |pmc=1296679 |pmid=9496281 }} * {{cite journal | title = Reports and Resolutions of the General Assembly of the State of South Carolina, Regular Session Commencing January 11, 1916 | journal = Annual Report of the State Board of Health (1915–1916). | year = 1916 | location = Columbia, S.C. | volume = 4 | publisher = Gonzales and Bryan, state printers | url = }} * {{cite book |author=Beardsley E | title=The Spartanburg Pellagra Hospital. In: The South Carolina Encyclopedia |url=https://archive.org/details/southcarolinaenc0000unse |publisher=University of South Carolina Press |location=Columbia, S.C |year=2006 |isbn=1-57003-598-9}} * {{cite journal |vauthors=Swain CP, Tavill AS, Neale G |title=Studies of tryptophan and albumin metabolism in a patient with carcinoid syndrome, pellagra, and hypoproteinemia |journal=Gastroenterology |volume=71 |issue=3 |pages=484–9 |date=September 1976 |pmid=133045 }} * {{cite journal |last=Hendrick |first=Burton J. |date=April 1916 |title=The Mastery Of Pellagra: The Mysterious Disease, Almost Unknown In This Country Fifteen Years Ago, That Now Claims 7,500 Victims A Year And Is Spreading Rapidly |journal=[[World's Work|The World's Work: A History of Our Time]] |volume=XXXI |issue= |pages=633–639 |id= |url=https://books.google.com/?id=09_Sr9emceQC&pg=PA633 |accessdate=2009-08-04 |quote= }} * Kraut, Alan. "[http://history.nih.gov/exhibits/goldberger/docs/pellegra_5.htm Dr. Joseph Goldberger and the War on Pellagra, By Alan Kraut, Ph.D.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322042720/https://history.nih.gov/exhibits/goldberger/docs/pellegra_5.htm |date=2019-03-22 }}" Office of History, National Institutes of Health. Web. 03 Sept. 2010. {{refend}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == {{Medical resources | meshName = Pellagra | meshNumber = C18.654.521.500.133.699.529 | ICD10 = {{ICD10|E|52||e|50}} | ICD9 = {{ICD9|265.2}} | ICDO = | OMIM = | DiseasesDB = 9730 | MedlinePlus = 000342 | eMedicineSubj = ped | eMedicineTopic = 1755 }} * [http://www.fao.org/DOCREP/W0073e/w0073e05.htm#P4008_468640 Pellagra] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 21hbm566nujnyms4ri7ygcrf49zwei1 0 63701 606510 596317 2026-09-21T17:05:19Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606510 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Rakshak Nayak}} {{Infobox person | name = | image = | imagesize = 150px | caption = |birth_name = ରକ୍ଷକ ନାୟକ | birth_date = {{birth date and age|1963|08|18|df=yes}} | birth_place = ପାଇକସାହି, [[ଗୋପ]], [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା|ପୁରୀ]] | alma_mater = [[ବିଶ୍ୱମ୍ଭର ବିଦ୍ୟାପୀଠ]] | death_date = | death_place = | spouse = | children = | years_active = | occupation = | parents = }} '''ରକ୍ଷକ ନାୟକ''' (ଜନ୍ମ : ୧୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୩) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ କବିତା ରଚନା କରିବା ସହିତ ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନାରେ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ।<ref>{{Cite web |url=http://magazines.odisha.gov.in/utkalprasanga/2012/June/oriyapdf/su.pdf |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-03-03 |archive-date=2020-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200920164817/http://magazines.odisha.gov.in/utkalprasanga/2012/June/oriyapdf/su.pdf |url-status=dead }}</ref> ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସେ ନିଜ କବିତା ପୁସ୍ତକ "''ଅସରନ୍ତି ଅନ୍ତାକ୍ଷରୀ''" ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ଲାଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishatv.in/odisha/body-slider/24-litterateurs-to-get-odisha-sahitya-akademi-award-251196 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-03-03 |archive-date=2018-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180623110815/http://odishatv.in/odisha/body-slider/24-litterateurs-to-get-odisha-sahitya-akademi-award-251196 |url-status=dead }}</ref> == ରଚନାବଳୀ == === କବିତା === * ''ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଉଡ଼ାଣ'' - ୨୦୦୦ * ''ବ୍ରହ୍ମଶିଳା'' - ୨୦୦୩ * ''ବୀଜ ବିକ୍ଷେପ'' - ୨୦୦୭ * ''ଅସରନ୍ତି ଅନ୍ତାକ୍ଷରୀ'' - ୨୦୧୧ * ''ଆଉ ସବୁ ସାକ୍ଷାତରେ'' - ୨୦୧୪ * ''ଅନ୍ୱେଷା ଅହର୍ନିଶ'' - ୨୦୧୫ * ''ଅର୍ଗଳ ଅନର୍ଗଳ'' - ୨୦୧୭<ref>{{cite news|title=ସୃଜନ ଆଳାପ|url=http://www.dharitri.com/e-Paper/sahityayan/210218/p3.htm|accessdate=3 March 2018|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଫେବୃଆରୀ ୨୧ - ମାର୍ଚ୍ଚ ୬}}</ref> * ''ବିମ୍ବସ୍ନାନ * ''ଅମିତ୍ର ଅନ୍ଧାର *''ଶେଷହୀନ ସନ୍ତରଣ === ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା === * ''କ୍ରାନ୍ତିଧାରା'' * ''ବିଶ୍ୱମୁକ୍ତି'' * ''ହୃଦବାକ୍ୟ'' * ''ଅନୁଭବ'' * ''ଆମରି ଗପ'' * ''ସୃଜନର ସୂଚୀପତ୍ର'' * ''ଅଳସୀ'' * ''ପ୍ରାଚୀ ପ୍ରଦୀପ''<ref>{{cite news |title=ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ |url=http://web.archive.org/save/http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2019-08-02&PageId=63091&PageNum=9 |accessdate=2 August 2019 |issue=ନିତିଦିନ |publisher=ନିତିଦିନ |date=୦୨/୦୮/୨୦୧୯}}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ରାଜ୍ୟ ଯୁବ ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୭ (ଓଡ଼ିଶା ସରକାର) * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୩ ("''ଅସରନ୍ତି ଅନ୍ତାକ୍ଷରୀ''" ପାଇଁ)<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-03-03 |archive-date=2024-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |url-status=dead }}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ]] 69njjo4ou1s4t3w5grenrw8xdsa4ovn 0 63865 606524 567285 2026-09-21T21:17:58Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606524 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Haraprasad Parichha Patnaik}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ହରପ୍ରସାଦ ପରିଛା ପଟ୍ଟନାୟକ |image = |caption = |image_size = |alt = |birth_name = |birth_date = {{Birth date|df=yes|1953|10|19}} |birth_place = ଖଲ୍ଲିକୋଟ ବିକ୍ରମପୁର, ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା |death_date = {{death date and age|df=yes|2022|02|16|1953|10|19}} |death_place = |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = ଭାରତୀୟ |notableworks = ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବାର ମୋହ |spouse = ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମଞ୍ଜରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ |children = ଶ୍ୱେତପଦ୍ମ, ଶ୍ୱେତସ୍ୱପ୍ନ |parents = ଶିବରାମ ପରିଚ୍ଛା, ଗୋଲକମଣୀ ଦେବୀ |awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର |signature = |website = |footnotes = }} '''ହରପ୍ରସାଦ ପରିଛା ପଟ୍ଟନାୟକ''' (୧୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୩- ୧୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷାବିତ ଓ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଆଧୁନିକ ସାହିତ୍ୟ ରଚୟିତା ତଥା ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।<ref name="Mohanty2006">{{cite book|author=Jatindra Mohan Mohanty|title=History of Oriya Literature|url=https://books.google.com/books?id=HkMLAQAAMAAJ|year=2006|publisher=Vidya|isbn=978-81-903438-0-0}}</ref> ସେ [[ସର୍ବସାଧାରଣ (ଖବରକାଗଜ)|ସର୍ବସାଧାରଣ]] ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ<ref>{{Cite web|url=https://sarbasadharana.com/?page_id=157|title=ମାନବ ଶକ୍ତି – Sarbasadharana Odia Daily|language=en-US|access-date=2022-02-17}}</ref> ଏବଂ ଦୁଇ ଥର [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର]] ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।<ref name="Mohanty2009">{{cite book|author=Jagannath Mohanty|title=Encyclopaedia of Education, Culture and Children's Literature: v. 4. Children's literature and education|url=https://books.google.com/books?id=zfLATnA1IAMC&pg=PA216|year=2009|publisher=Deep & Deep Publications|isbn=978-81-8450-151-3|pages=216–}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/English/secretaries.php|title=Odisha Sahitya Akademi|website=odishasahityaakademi.org|access-date=2022-02-17}}</ref> ସେ [[ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର<ref name=":1">http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/Appointed-Sahitya-Akademi-secretary/article16147903.ece</ref> ଏବଂ [[ରାଜ୍ୟ ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ ଓ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା]]ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ <ref>{{Cite web |url=http://www.textbookbureauodisha.in/DirectorList.aspx |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-03-14 |archive-date=2018-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180327163117/http://www.textbookbureauodisha.in/DirectorList.aspx |url-status=dead }}</ref> ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ==ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ== === ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ === ହରପ୍ରସାଦ ପରିଛା ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୯୫୩ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯ରେ [[ଓଡ଼ିଶା|ଓଡ଼ିଶାର]] [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା|ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ]] ବିକ୍ରମପୁର ଗାଁରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ହରପ୍ରସାଦ ପରିଚ୍ଛା |url=http://dharitriepaper.in/edition/9941/bhubaneswar/page/14 |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |accessdate=17 February 2022 |page=୬ |date=୧୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨}}</ref> ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଶିବରାମ ପରିଛା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଗୋଲକମଣୀ ଦେବୀ ଥିଲା । ସେ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମଞ୍ଜରୀ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଉଭୟ ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ଶ୍ୱେତପଦ୍ମ ଓ ଶ୍ୱେତସ୍ୱପ୍ନ ନାମରେ ଦୁଇ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି । === ଶିକ୍ଷା === ସେ [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଇଂରାଜୀରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓ [[ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ପି.ଏଚ.ଡି. ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୫ରେ [[ଭଞ୍ଜନଗର|ଭଞ୍ଜନଗରସ୍ଥିତ]] [[କବିସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|କବିସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ]] ଇଂରାଜୀ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରି ସେ [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] ଓ [[ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ବିଜେବି କଲେଜ]] ସମେତ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ । === ବୃତ୍ତି === ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ୧୯୯୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧ରୁ ୧୯୯୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯ ତଥା ୨୦୦୭ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୪ରୁ ୨୦୧୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩ ଯାଏ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="Mohanty2009" /><ref name=":0" /> ୨୦୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୫ରୁ ୨୦୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୩୧ ଯାଏ ସେ ଓଡ଼ିଶା [[ରାଜ୍ୟ ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ ଓ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା]]ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ । ସେ [[ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।<ref name=":1" /> === ମୃତ୍ୟୁ === ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏକ ଘରୋଇ ହସ୍ପିଟାଲ୍‌ରେ ସେ ୧୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ (ବୁଧବାର) ଅପରାହ୍ଣରେ ୬୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title='ଅଥୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ' ଅସ୍ତ |url=https://sarbasadharana.com/?page_id=167 |accessdate=17 February 2022 |issue=ସର୍ବସାଧାରଣ ୧୭/୨/୨୦୨୨ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧ |publisher=ସର୍ବସାଧାରଣ ଖବର କାଗଜ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220217045827/https://sarbasadharana.com/?page_id=167 |archivedate=17 February 2022 |url-status=live }}</ref> == ରଚନାବଳୀ == === କବିତା === * ପିଙ୍କି କଥା (୧୯୭୬) * ଏକା ଏକା ସନ୍ୟାସୀ (୧୯୮୧) * ଅଥୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ (୧୯୯୦) * ଆୟୁଷ୍ମାନ ସମୟ (୧୯୯୫) * ସବୁଅନ୍ଧାର ଆଜି ରାତିରେ (୧୯୯୬) * ଜୀବନ ଜଙ୍ଘା (୨୦୦୪) * ଅରଣ୍ୟରେ ଯେତେ ଦିନ (୨୦୦୭) * ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବାର ମୋହ * ସବୁଦିନର କବିତା === ଅନୁବାଦ === * ନିରବତାର ସ୍ୱର (ଗ୍ରୀକ୍ କବିତାଗୁଡ଼ିକର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ) (୧୯୭୮) * Solder in Exile ([[ରମାକାନ୍ତ ରଥ|ରମାକାନ୍ତ ରଥଙ୍କ]] କିଛି କବିତାର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ) (୧୯୮୯) * Hawk and Other Stories ([[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା|ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡାଙ୍କ]] ଗପର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ ଓ ସମ୍ପାଦନା) (୧୯୯୦) * Selected Oriya Poems ([[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଓଡ଼ିଆ କବିତାର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ) * ସୂର୍ଯ୍ୟତୃଷ୍ଣା (ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ମେସିଡୋନିଆ କବିତାର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ) === ସମ୍ପାଦନା === * Probitas & Vortex (ଇଂରାଜୀ ପତ୍ରିକା)<ref>{{cite book|title=The Indian P.E.N.|url=https://books.google.com/books?id=vb9jAAAAMAAJ|year=1974|publisher=P.E.N. All-India Centre.}}</ref> * ଆବର୍ତ୍ତ (ମାସିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା) - ୧୯୮୮-୮୪ * Sun Times (ଇଂରାଜୀ ଖବରକାଗଜର ସାହିତ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା) * Songs for Kanha (ସ୍ୱାମୀ ଅରୁପାନନ୍ଦଙ୍କ କବିତା ପୁସ୍ତକ) * Corals of Time (ସ୍ୱାମୀ ଅରୁପାନନ୍ଦଙ୍କ କବିତା ପୁସ୍ତକ) * Sorrow of Cosmos (ଗବେଷଣାଧର୍ମୀ ପୁସ୍ତକ)<ref>{{Cite web |url=http://www.odiasahitya.com/featured/haraprasad-parichha-patnaik/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-03-14 |archive-date=2018-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180204170317/http://www.odiasahitya.com/featured/haraprasad-parichha-patnaik/ |url-status=dead }}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୨ ("''ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବାର ମୋହ''" ନିମନ୍ତେ)<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-03-14 |archive-date=2024-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |url-status=dead }}</ref> * ଭାନୁଜୀ ରାଓ ସ୍ମାରକୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୦ (ଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{cite news |title=ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ ସମାରୋହ |url=https://sambadepaper.com/imageview_202589_3201638_4_71_04-12-2020_9_i_1_sf.html |accessdate=4 December 2020 |issue=ସମ୍ବାଦ ୦୪/୧୨/୨୦୨୦ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204070503/https://sambadepaper.com/imageview_202589_3201638_4_71_04-12-2020_9_i_1_sf.html |archivedate=4 December 2020 |page=୯}}</ref> * ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ (ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{cite web |title=ହରପ୍ରସାଦ ପରିଚ୍ଛା ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ 'ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ' |url=https://sambadepaper.com/epaperimages/08112021/08112021-md-hr-15/183010.jpg |publisher=ସମ୍ବାଦ |accessdate=8 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211108161233/https://sambadepaper.com/epaperimages/08112021/08112021-md-hr-15/183010.jpg |archivedate=୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୧ |page=୩}}</ref> * ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୮ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ) == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା)}} {{ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] 5i4p4xx9dn5czeb95tsxodzifbtaliy 0 66689 606529 404120 2026-09-22T04:04:18Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606529 wikitext text/x-wiki [[ଫାଇଲ:Standing-rib-roast.jpg|thumb|ଏକ ରନ୍ଧାଯାଇନଥିବା ପଞ୍ଜରା ମାଂସ]] [[ଫାଇଲ:Wagyu.jpg|thumb|ୱାଗ୍ୟୁ ଗୋରୁ ପ୍ରାଥମିକ ଭାବେ ଗୋମାଂସ ପାଇଁ ପାଳିତ ଏକ ଜାତିର ଗୋରୁ ।]] [[ଫାଇଲ:Hamburger_-_veggies_-_potato_-_parmesan_cheese_food.jpg|thumb|ରନ୍ଧା ଆଳୁ ଓ ପାଳଙ୍ଗ ସହ ଏକ ଖାଦ୍ୟରେ ଗୋମାଂସ]] '''ଗୋମାଂସ''' (ବିଫ୍, '''ଗୋରୁମାଂସ '''ଓ''' ହଡ଼ା''' ମାଂସ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ବିଶେଷ କରି କଙ୍କାଳରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଗୋରୁମାନଙ୍କ ମାଂସକୁ ବୁଝାଏ । ପ୍ରାକୈତିହାସିକ ସମୟରୁ ମଣିଷମାନେ ଗୋମାଂସ ଖାଇଆସୁଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite book|title=Beef: A Global History|url=https://archive.org/details/beefglobalhistor0000piat|last=Piatti-Farnell|first=Lorna|publisher=Reaktion Books|year=2013|isbn=1780231172|location=London|pages=[https://archive.org/details/beefglobalhistor0000piat/page/7 7]|quote="In prehistoric times, our ancestors were known to have hunted aurochs, a type of wild—and rather ferocious—cattle that were the ancestor to modern livestock."}}</ref> ଗୋମାଂସରେ ଉଚ୍ଚମାନର ପୁଷ୍ଟିସାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟସାର ରହିଛି ।<ref>{{Cite journal|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0309174016301024|title=Chemical compositions, free amino acid contents and antioxidant activities of Hanwoo (Bos taurus coreanae) beef by cut|last=Oh|first=Mirae|last2=Kim|first2=Eun-Kyung|journal=Meat Science|doi=10.1016/j.meatsci.2016.04.016|year=2016|volume=119|pages=16–21|pmid=27115864|quote=Beef is one of the main animal food resources providing high-quality protein and essential nutrients, including essential amino acids, unsaturated fatty acids, minerals, and vitamins, for human consumption.|last3=Jeon|first3=Byong-Tae|last4=Tang|first4=Yujiao}}</ref> ଗୋମାଂସ କଙ୍କାଳ ମାଂସ ସାଧାରଣତଃ ରୋଷ୍ଟ, ଛୋଟ ରିବ ଓ ଷ୍ଟେକ ଭାବେ କଟାଯାଇଥାଏ (ଏସବୁ ଫିଲେଟ ମିଗନୋନ, ସରଲୋଇନ ଷ୍ଟେକ, ରମ୍ପ ଷ୍ଟେକ, ରିବ ଷ୍ଟେକ, ରିବ ଆଇ ଷ୍ଟେକ, ହ୍ୟାଙ୍ଗର ଷ୍ଟେକ ଆଦି ନାମରେ ଜଣା) ଓ ବାକି କଟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ମାଂସକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରାଯାଇଥାଏ (ଯଥା କର୍ଣଡ଼ ବିଫ ଓ ବିଫ ଜର୍କି) । ସସେଜରେ ବୟସ୍କ (ତେଣୁ ଶକ୍ତ) ଗୋରୁମାଂସକୁ ଟ୍ରିମିଂ ମିଶାଇ ଗୁଣ୍ଡକରି, ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟି (ମିନ୍ସିଂ) ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।କେତେକ ବ୍ଲଡ଼ ସସେଜରେ ରକ୍ତ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗପ୍ରତଙ୍ଗ ଓ ଓଫାଲ ଯଥା ଗୋରୁ ଲାଞ୍ଜ, ଯକୃତ, ଜିଭ, ପାକସ୍ଥଳୀ କାନ୍ଥମାଂସ ଆଦି ପାକନଳୀ ଓ ରୁମେନ ଏବଂ ଗ୍ରନ୍ଥୀ (ବିଶେଷ କରି ଅଗ୍ନାଶୟ ଓ ଥାଇମସ ଯାହା ସୁଇଟବ୍ରେଡ଼ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ମଧ୍ୟ ଖିଆଯାଇଥାଏ ।ଏଥି ସହିତ ହୃତପିଣ୍ଡ, ମସ୍ତିଷ୍କ (ବୋଭାଇନ ସ୍ପଞ୍ଜିଫର୍ମ ଏନସେଫାଲୋପାଥି ବା BSE ଯାହା ମ୍ୟାଡ଼ କାଓ ଡିଜିଜ ବା "ପାଗଳ ଗୋରୁ ରୋଗ" ନାମରେ ଜଣା ରୋଗ ହେଉଥିବାରୁ ଏହା ଖାଇବା ବାରଣ କରାଯାଏ), [[ବୃକକ]], ଓ ଷଣ୍ଢର ଅଣ୍ଡକୋଷ (ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ କାଫ ଫ୍ରାଇସ, ପ୍ରେଇରେ ଓଏଷ୍ଟର ଏବଂ ରକି ମାଉଁଣ୍ଟେନ ଓଏଷ୍ଟର ନାମରେ ଜଣା) ଆଦି ମଧ୍ୟ ଖିଆଯାଏ । କେତେକ ପାକନଳୀ ରନ୍ଧାହୋଇ ଯଥାରୀତି ଖିଆଯାଏ<ref>{{Citation|last=Dejohn|first=Irving|title=You got the guts to try Argentinian chinchulini - cow intestine delicacy?|date=2011-03-29|url=http://www.nydailynews.com/new-york/queens/guts-argentinian-chinchulini-intestine-delicacy-article-1.117306|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905053858/http://www.nydailynews.com/new-york/queens/guts-argentinian-chinchulini-intestine-delicacy-article-1.117306|url-status=live|publisher=[[NY Daily News]]|access-date=2018-04-27|archive-date=2017-09-05}}</ref> ଓ କେତେକ ପ୍ରାକୃତିକ ସସେଜର ଖୋଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ।ହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ବିଫ ଷ୍ଟକ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଷଣ୍ଢ ଓ ବଳଦ ମାଂସ ସମାନ ଧରଣର ।<ref>Schweihofer, Jeannine and Buskirk, Dan (10 April 2014) [http://msue.anr.msu.edu/news/do_steers_or_heifers_produce_better_beef Do steers or heifers produce better beef?]. Michigan State University.</ref> ଅର୍ଥନୀତି ଅନୁସାରେ କିଛି ବଳଦ ପ୍ରଜନନ ପାଇଁ ପାଳନ କରାଯାଇଥାନ୍ତି{{Citation needed|date=ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮}} । ବୟସ୍କ ଷଣ୍ଢମାନଙ୍କ ମାଂସ ଶକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏସବୁକୁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡ (ମିନ୍ସିଂ, ଏହାକୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ବିଫ) କୁହାଯାଏ କରାଯାଇଥାଏ । ମାଂସ ପାଇଁ ପାଳିତ ଗୋରୁମାନଙ୍କୁ ଘାସଭୂମିରେ ଖୋଲାରେ ବୁଲିବା ପାଇଁ ଛଡ଼ାଯାଇପାରେ କିମ୍ବା ଫିଡ଼ଲଟ ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ଖାଦ୍ୟଯୋଗାଣ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ବନ୍ଦ କରି ରଖାଯାଇପାରେ । ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଶସ୍ୟ, ପୁଷ୍ଟିସାର, ରଫେଜ ଓ ଭିଟାମିନ/ଖଣିଜ ପିବ୍ଲେଣ୍ଡ ଖାଇବାକୁ ଦିଆଯାଏ । ହିନ୍ଦୁଧର୍ମରେ ଗାଈ ପବିତ୍ରଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାଂସ ଖାଉଥିବା ଧାର୍ମିକ ହିନ୍ଦୁମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଗୋମାଂସ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ । ୨୦୧୫ରେ [[ଭାରତ]], [[ବ୍ରାଜିଲ]] ଓ [[ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ]] ପୃଥିବୀର ସର୍ବାଧିକ ଗୋମାଂସ ରପ୍ତାନୀକାରୀ ଦେଶ ଥିଲେ ।<ref>[http://www.indexmundi.com/agriculture/?commodity=beef-and-veal-meat&graph=exports Beef and Veal Meat Exports by Country in 1000 MT CWE]. 25 March 2013</ref><ref>{{Cite news|last=Raghavan|first=TCA Sharad|date=10 August 2015|newspaper=The Hindu|work=The Hindu|title=India on top in exporting beef|url=http://www.thehindu.com/news/national/india-on-top-in-exporting-beef/article7519487.ece|location=India|accessdate=7 October 2016|access-date=7 October 2016}}</ref> ଗୋମାଂସ ଉତ୍ପାଦନରେ [[ଉରୁଗୁଏ]], [[କାନାଡ଼ା]], [[ପାରାଗୁଏ]], [[ମେକ୍ସିକୋ]], [[ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା]], [[ବେଲାରୁସ]] ଓ [[ନିକାରାଗୁଆ]] ଅନ୍ୟତମ । == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} j01bjvlwcu3ol4ephju505c98cqneip 0 66745 606546 547494 2026-09-22T04:37:10Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606546 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Meropenem}} {{Drugbox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 462248901 | IUPAC_name = (4''R'',5''S'',6''S'')-3-(((3''S'',5''S'')-5-(Dimethylcarbamoyl)pyrrolidin-3-yl)thio)-6-((''R'')-1-hydroxyethyl)-4-methyl-7-oxo-1-azabicyclo[3.2.0]hept-2-ene-2-carboxylic acid | image = Meropenem.svg | image2 = Meropenem-from-xtal-1992-3D-balls.png <!--Clinical data--> | tradename = Merrem, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|meropenem}} | pregnancy_AU = B2 | pregnancy_US = B | legal_AU = S4 କେବଳ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନରେ | legal_UK = POM କେବଳ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନରେ | legal_US = Rx-only କେବଳ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନରେ | routes_of_administration = ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ([[:en:Intravenous|Intravenous]]) <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = ୧୦୦% | protein_bound = Approximately ୨% | elimination_half-life = ୧ ଘଣ୍ଟା | excretion = [[ବୃକ୍‌କ]] ([[:en:Kidney|Renal]]) ମାଧ୍ୟମରେ <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 119478-56-7 | ATC_prefix = J01 | ATC_suffix = DH02 | PubChem = 441130 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00760 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 389924 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = FV9J3JU8B1 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D02222 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 43968 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 127 | PDB_ligand = MEM <!--Chemical data--> | C=17 | H=25 | N=3 | O=5 | S=1 | molecular_weight = 383.464 g/mol | smiles = O=C3N2\C(=C(\S[C@H]1C[C@@H](C(=O)N(C)C)NC1)[C@H](C)[C@@H]2[C@H]3[C@H](O)C)C(=O)O | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C17H25N3O5S/c1-7-12-11(8(2)21)16(23)20(12)13(17(24)25)14(7)26-9-5-10(18-6-9)15(22)19(3)4/h7-12,18,21H,5-6H2,1-4H3,(H,24,25)/t7-,8-,9+,10+,11-,12-/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = DMJNNHOOLUXYBV-PQTSNVLCSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ମେରୋପେନେମ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Meropenem''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ମେର୍ରେମ'''/'''Merrem''') ଏକ ବ୍ରଡସ୍ପେକ୍ଟ୍ରମ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଯାହା ଅନେକ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ଚିକିତ୍ସାରେ ([[:en:bacterial infection|bacterial infection]]) ଦିଆଯାଏ । <ref name=AHFS2017/> '''[[ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ୍]]''', ଉଦର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ସଂକ୍ରମଣ ([[:en:intra-abdominal infection|intra-abdominal infection]]), '''[[ନିମୋନିଆ]]''', '''[[ପୁଞ୍ଜିତ ପୂଯ]]''' ଓ [[ଅନ୍ଥ୍ରାକ୍ସ]] ([[:en:anthrax|anthrax]]) ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2017>{{cite web|title=Meropenem|url=https://www.drugs.com/monograph/meropenem.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|accessdate= 8 December 2017}}</ref> [[ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ]] ([[:en:Intravenous|injection into a vein]]) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2017/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା --> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଇ, ତରଳ ଝାଡ଼ା, କୋଷ୍ଟକାଠିନ୍ୟ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ରାସ ଓ ଇଞ୍ଜେକସନ ନେଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ କଷ୍ଟ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2017/> ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ କ୍ଲସ୍ଟ୍ରିଡିଅମ ଡିଫିସିଲ ସଂକ୍ରମଣ ([[:en:Clostridium difficile infection|''Clostridium difficile'' infection]]), [[ଅପସ୍ମାର ବାତ|ବାତ]] ଓ [[ଆନାଫାଇଲାକ୍ସିସ]] ଭଳି ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ([[:en:allergic reactions|allergic reactions]]) ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=AHFS2017/> ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଟା-ଲାକ୍ଟମ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ([[:en:β-lactam antibiotic|β-lactam antibiotic]]) ପ୍ରତି ଆଲର୍ଜି ଥିଲେ ମେରୋପେନେମ ପ୍ରତି ଆଲର୍ଜି ସମ୍ଭାବନ ଅଧିକ ରହିବ ।<ref name=AHFS2017/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହା ନିରାପଦ ରହେ ।<ref name=AHFS2017/> ଏହା [[କାର୍ବାପେନେମ]] ([[:en:carbapenem|carbapenem]]) ପରିବାରର ଏକ ସଦସ୍ୟ । <ref name=AHFS2017/> ଜୀବାଣୁର କୋଷ କାନ୍ଥ ([[:en:cell wall|cell wall]]) ତିଆରି ଶକ୍ତିକୁ ମେରୋପେନେମ ଅବରୋଧ କରିବାଦ୍ୱାରା ଜୀବାଣୁ ମୃତ୍ୟୁ ([[:en:Bactericidal|bacterial death]]) ହୁଏ ।<ref name=AHFS2017/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୧୯୮୩ରେ ମେରୋପେନେମ ପେଟେଣ୍ଟ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite book|last1=Fischer|first1=Janos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=497|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA497|language=en}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୧୯୯୬ରେ ଏହା ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2017/> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ([[:en:World Health Organization's List of Essential Medicines|World Health Organization's List of Essential Medicines]]) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ([[:en:health system|health system]]) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref name=WHO20th>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines (20th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/20th_EML2017.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=29 June 2017|date=March 2017}}</ref> ସନ ୨୦୧୫ରେ ବିକାଶଶିଳ ଦେଶରେ ଏହାର ଏକ ଗ୍ରାମ ଭାଏଲ ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ୩.୪୪ରୁ ୨୦.୫୮ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।<ref>{{cite web|title=Single Drug Information|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=1313&searchYear=2015|website=International Medical Products Price Guide|accessdate=9 December 2017|archive-date=10 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171210015942/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=1313&searchYear=2015|url-status=dead}}</ref> ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସନ ୨୦୧୫ରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ୧୬ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲେ ।<ref name=BNF69>{{cite book|title=British national formulary : BNF 69|url=https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse|date=2015|publisher=British Medical Association|isbn=9780857111562|page=[https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse/page/379 379]|edition=69}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] s1eju28b5s2wsmbh1q4ojigwz840oah 0 66871 606509 600372 2026-09-21T16:48:26Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606509 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Moxifloxacin}} {{Drugbox | Watchedfields = changed | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = U188XYD42P | verifiedrevid = 462255811 | IUPAC_name = 1-Cyclopropyl-7-[(1''S'',6''S'')-2,8-diazabicyclo[4.3.0]nonan-8-yl]-6-fluoro-8-methoxy-4-oxoquinoline-3-carboxylic acid | image = Moxifloxacin Structural Formulae V.1.svg | image2 = Moxifloxacin-cation-from-xtal-3D-balls.png <!--Clinical data--> | tradename = Avelox, Vigamox, Moxeza, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|moxifloxacin-hydrochloride}} | MedlinePlus = a600002 | licence_US = Moxifloxacin | pregnancy_AU = B3 | pregnancy_US = C | legal_AU = | legal_UK = | legal_US = Rx-only | routes_of_administration = [[Route of administration#Enteral|By mouth]], [[Intravenous therapy|IV]], local ([[eyedrops]]) | class = [[Fluoroquinolone]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 86%<ref name="pmid17154673">{{cite journal | vauthors = Zhanel GG, Fontaine S, Adam H, Schurek K, Mayer M, Noreddin AM, Gin AS, Rubinstein E, Hoban DJ | title = A Review of New Fluoroquinolones : Focus on their Use in Respiratory Tract Infections | journal = Treat Respir Med | volume = 5 | issue = 6 | pages = 437–65 | year = 2006 | pmid = 17154673 | doi = 10.2165/00151829-200605060-00009| url = }}</ref> | protein_bound = 47%<ref name="pmid17154673" /> | metabolism = [[Glucuronide]] and [[sulfate]] conjugation;<br />[[cytochrome P450]] system not involved | elimination_half-life = 12.1 hours<ref name="pmid17154673" /> | excretion = <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 354812-41-2 | ATC_prefix = J01 | ATC_suffix = MA14 | ATC_supplemental = {{ATC|S01|AE07}} | PubChem = 152946 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00218 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 134802 | NIAID_ChemDB = 070017 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 32 | KEGG = D08237 <!--Chemical data--> | C=21 | H=24 | N=3 | F=1 | O=4 | molecular_weight = 401.431 g/mol | SMILES = COc1c2c(cc(c1N3C[C@@H]4CCCN[C@@H]4C3)F)c(=O)c(cn2C5CC5)C(=O)O | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C21H24FN3O4/c1-29-20-17-13(19(26)14(21(27)28)9-25(17)12-4-5-12)7-15(22)18(20)24-8-11-3-2-6-23-16(11)10-24/h7,9,11-12,16,23H,2-6,8,10H2,1H3,(H,27,28)/t11-,16+/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = FABPRXSRWADJSP-MEDUHNTESA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ମୋକ୍ସିଫ୍ଲୋକ୍ସାସିନକୁ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Moxifloxacin''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ ଆଭେଲକ୍ସ) ଏକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଯାହା ଅନେକ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2017/> [[ନିମୋନିଆ]], [[ନେତ୍ରାବରଣ ପ୍ରଦାହ]], [[ଏଣ୍ଡୋକାର୍ଡ଼ାଇଟିସ]], [[ଯକ୍ଷ୍ମା]], ଓ [[ସାଇନୁସାଇଟିସ]] ଇତ୍ୟାଦି ରୋଗରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2017>{{cite web|title=Moxifloxacin Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/moxifloxacin-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|accessdate= 29 August 2017}}</ref><ref name=BNF69/> ଏହା ପାଟିରେ, ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ ଓ ଆଖି ଟୋପା ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=BNF69>{{cite book|title=British national formulary : BNF 69|url=https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse|date=2015|publisher=British Medical Association|isbn=9780857111562|pages=408, 757|edition=69}}</ref> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା --> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ତରଳ ଝାଡ଼ା]], ମୁଣ୍ଦବୁଲା ଓ [[ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା]] ହୁଏ ।<ref name=AHFS2017/> ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହେଲେ [[ପେରିଫେରାଲ ନିଉରୋପାଥି]] ([[:en:peripheral neuropathy|nerve damage]]), ସଙ୍କଟ ଜନ‌କ ମାୟୋପାଥି ([[:en:mayopathy|mayopathy]]) ଓ ପେଶୀ ରାଜ୍ଜୁ ଛିଣ୍ଡିଯାଏ ([[:en:tendon rupture]]) ।<ref name=AHFS2017/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]] ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଏହାର ନିରାପତ୍ତା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି ।<ref>{{cite web|title=Moxifloxacin Use During Pregnancy|url=https://www.drugs.com/pregnancy/moxifloxacin.html|website=Drugs.com|accessdate=10 December 2017}}</ref> [[ଫ୍ଲୋରୋକୁଇନୋଲିନ]] ([[:en:fluoroquinolone|fluoroquinolone]] ଶ୍ରେଣୀର ଏହା ଏକ ଔଷଧ ।<ref name=AHFS2017/> ଜୀବାଣୁର ଡିଏନଏ ଦ୍ୱିଭାଗ ନ ହୋଇପାରିବାରୁ ବାକ୍ଟେରିସାଇଡାଲ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2017/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଆମେରିକାରେ ସନ ୧୯୯୯ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଏହ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="Details for NDA:021085">{{cite web |title=Details for NDA:021085 |url=http://www.drugpatentwatch.com/p/NDA/021085 |publisher=DrugPatentWatch |accessdate=17 July 2009 |archive-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170830145628/https://www.drugpatentwatch.com/p/NDA/021085 |url-status=dead }}</ref> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ([[:en:World Health Organization's List of Essential Medicines|World Health Organization's List of Essential Medicines]]) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ([[:en:health system|health system]]) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref name=WHO20th>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines (20th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/20th_EML2017.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=29 June 2017|date=March 2017}}</ref> ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ସନ ୨୦୧୫ରେ ଏହାର ଏକ ଦିନର ଖର୍ଚ୍ଚ ୦.୪୫ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=Single Drug Information|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=1508&searchYear=2015|website=International Medical Products Price Guide|accessdate=9 December 2017|archive-date=10 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171210071813/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=1508&searchYear=2015|url-status=dead}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ଦିନର ଖର୍ଚ୍ଚ ୪ଡଲାର ।<ref>{{cite web|title=NADAC as of 2017-12-06|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-12-06/8h2n-xgjm|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|accessdate=10 December 2017|language=en|archive-date=2017-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20171210015908/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-12-06/8h2n-xgjm|url-status=dead}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] d4r7q9tq3oxs7lmotggr3ninhk43g61 0 66922 606494 596306 2026-09-21T13:16:06Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606494 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bimal Jena}} {{Infobox person | name = ବିମଳ ଜେନା | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = ୧୯୫୩ | birth_place = ଓରାଳି, ନନ୍ଦିପଦା [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦୁଝର]] | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = କବି | notable_works = ଆକାଶ ଭଲରେ ଥାଉ | style = | spouse = | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର | website = | signature = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = | influences = | influenced = | box_width = }} '''ବିମଳ ଜେନା''', ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବା ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] କବି । <ref>http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2017/oct/29/state-sahitya-akademi-awards-for-24-litterateurs-1685990.html</ref><ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/Cultural-event-staged-to-welcome-the-New-Year/article15504430.ece</ref>୨୦୧୩ ମସିହାରେ ନିଜ କବିତା ସଂକଳନ "ଆକାଶ ଭଲରେ ଥାଉ" ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{Cite web |url=https://odishatv.in/odisha/body-slider/24-litterateurs-to-get-odisha-sahitya-akademi-award-251196 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-09-05 |archive-date=2019-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190331180857/https://odishatv.in/odisha/body-slider/24-litterateurs-to-get-odisha-sahitya-akademi-award-251196 |url-status=dead }}</ref> ବିମଳଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୫୩ ମସିହାରେ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ନନ୍ଦିପଦାର ଓରାଳିରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ଉପଦେଷ୍ଟା ମଣ୍ଡଳୀରେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଭାଷାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି ।<ref>http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/aboutus/odia.jsp</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ନିଶ୍ୱାର ନଈକୂଳ - ୨୦୦୭ (ଗ୍ରନ୍ଥମନ୍ଦିର) * ନିଜଠାରୁ ନିର୍ବାସିତ - ୨୦୦୯ * ନିବୃତ ନିଷାଦ - ୨୦୧୧ * ଆକାଶ ଭଲରେ ଥାଉ - ୨୦୧୫<ref>{{cite news |title=ପ୍ରଥମ ବହି |url=http://dharitriepaper.in/edition/880/sahityayan/page/2 |accessdate=5 September 2018 |issue=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ୫-୧୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮ ପୃଷ୍ଠା ୩}}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୩<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-09-05 |archive-date=2024-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |url-status=dead }}</ref> * ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୨୩ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ) <ref>{{cite web |title=ଜଷ୍ଟିସ ଦୀପକ ମିଶ୍ର ପାଇବେ 'ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ' ସମ୍ମାନ |url=https://sambadepaper.com/epaperimages/17072023/17072023-md-hr-9/186525.jpg |publisher=ସମ୍ବାଦ |accessdate=17 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230717174623/https://sambadepaper.com/epaperimages/17072023/17072023-md-hr-9/186525.jpg |archivedate=17 July 2023}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା)}} {{ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ}} {{କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] a3fi17h4bilr20kgamnkb2pm4uopdvg 0 67487 606531 598958 2026-09-22T04:08:13Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606531 wikitext text/x-wiki {{subspeciesbox | name = ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ | image = Zanzibar Leopard 2.JPG | image_caption = ଜାଞ୍ଜିବର ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଏକ ନମୁନା । ନଡ଼ାକୁଟା ଇତ୍ୟାଦିର ଛାଞ୍ଚ ଉପରେ ଏକ ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆର ଚମଡ଼ା ଚଢ଼ାଇ ଏପରି ନମୁନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି । <!-- | status of SUBspecies is not assessed in IUCN Red List |status_system = |status_ref = --> | genus = Panthera | species = pardus | species_link = Leopard | subspecies = pardus | authority = (କାର୍ଲ୍ ଲିନାୟସ୍, ୧୭୫୮) | synonyms = ପ୍ୟାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡସ୍ ଆଡେର୍ସି<ref name="Pocock1932"/> }} '''ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ''' (ଈଂରାଜୀରେ '''Zanzibar leopard''') ଏକ ପ୍ରଜାତିର ଆଫ୍ରିକୀୟ [[କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] । ଆଫ୍ରିକାର ତାଞ୍ଜାନିଆ ଦେଶ ନିକଟରେ ଥିବା ଜାଞ୍ଜିବର ତ୍ରିକୋଣଭୂମିସ୍ଥିତ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ଉଙ୍ଗୁଜା ଦ୍ୱୀପରେ ଏହି ଜୀବ ଦେଖାଯାଏ । ଏହି କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଉଙ୍ଗୁଜା ଦ୍ୱୀପର ସର୍ବବୃହତ ମାଂସଭୋଜୀ ଜୀବ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳର ଶୀର୍ଷତମ ଜୀବ । ସ୍ଥାନୀୟ ଶିକାରୀମାନଙ୍କ ଉପଦ୍ରବ ଯୋଗୁଁ ୨୦୦୮ ମସିହା ବେଳକୁ ଏହି ଜୀବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଲୋପ ପାଇଯାଇଥିଲା ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଥିଲା ।<ref name=WalshGoldman08>{{cite journal |author1=Walsh, M.T. |author2=Goldman, H.V. |lastauthoramp=yes |year=2008 |title=Updating the Inventory of Zanzibar Leopard Specimens |url=https://www.academia.edu/694088/Updating_the_inventory_of_Zanzibar_leopard_specimens/ |journal=Cat News |volume=49 |pages=4–6}}</ref> ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସହରୀକରଣ ଫଳରେ ମନୁଷ୍ୟ ଓ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଅନେକ ସମୟରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବା ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜୁଥିଲା ଓ ଏହି ଜୀବଙ୍କୁ ହିଂସ୍ର ଓ କ୍ରୁର ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଶିକାର କରାଗଲା । ୧୯୯୦ ଦଶନ୍ଧିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏହି ପ୍ରଜାତିର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଗବେଷକମାନେ ଏହି କଲରାପତ୍ରିଆ ଉପ-ପ୍ରଜାତିର ପୁନରୁଦ୍ଧାରକୁ ନେଇ ବିଶେଷ ଆଶାବାଦୀ ନଥିବାରୁ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଗଲା ।<ref name=Stuart/> କିନ୍ତୁ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ କ୍ୟାମେରା ଟ୍ରାପ୍‍ର ବ୍ୟବହାର କରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ସମାନ ପ୍ରକାରର ଏକ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘର ଚିତ୍ର ଦେଖାଯାଇଥିବାରୁ ଏହି କଲରାପତରିଆ ବାଘର ସ୍ଥିତି ଓ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ନେଇ ନୂଆ ଆଶା ଜାଗି ଉଠିଥିଲା, ତେବେ ଏହି ଉପ-ପ୍ରଜାତି ବିଷୟରେ କୌଣସି ବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ହସ୍ତଗତ ହୋଇପାରିନାହିଁ ।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.insideedition.com/zanzibar-leopard-captured-camera-despite-being-declared-extinct-43962|title=Zanzibar Leopard Captured on Camera, Despite Being Declared Extinct|work=Inside Edition|access-date=2018-08-16|language=en}}</ref> ରେଜିନାଲ୍ଡ୍ ଇନ୍ନେସ୍ ପୋକକ୍ ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘକୁ କଲରାପତରିଆର ଏକ ଉପ-ପ୍ରଜାତି ବୋଲି ଗଣନା କରି ଏହାକୁ ୧୯୩୨ ମସିହାରେ '''''ପ୍ୟାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡସ୍ ଆଡେର୍ସି''''' (''Panthera pardus adersi'') ବୋଲି ନାମିତ କରିଥିଲେ ।<ref name="Pocock1932">{{cite journal |last1=Pocock|first1=R. I. |date=1932 |title=The Leopards of Africa |url=|journal=Proceedings of the Zoological Society of London|volume=102|issue=2|pages=543–591|doi=10.1111/j.1096-3642.1932.tb01085.x|via=}}</ref> ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ଏହି ଜୀବକୁ ପୁଣି ପ୍ୟାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡସ୍ ପାର୍ଡସ୍ ଶ୍ରେଣୀରେ ଅବସ୍ଥାପିତ କରାଗଲା ।<ref>{{cite journal |last=Miththapala |first=S. |author2=Seidensticker, J. |author3=O'Brien, S. J. |year=1996 |title=Phylogeographic Subspecies Recognition in Leopards (''P. pardus''): Molecular Genetic Variation |url=https://archive.org/details/sim_conservation-biology_1996-08_10_4/page/1115 |journal=Conservation Biology |volume=10 |issue=4 |pages=1115–1132 | doi=10.1046/j.1523-1739.1996.10041115.x }}</ref><ref>{{cite journal |last=Uphyrkina |first=O. |last2=Johnson |first2=E.W. |last3=Quigley |first3=H. |last4=Miquelle |first4=D. |last5=Marker |first5=L. |last6=Bush |first6=M. |last7=O'Brien |first7=S. J. |year=2001 |title=Phylogenetics, genome diversity and origin of modern leopard, ''Panthera pardus'' |journal=Molecular Ecology |volume=10 |issue=11 |pages=2617–2633 |url=http://www.biosoil.ru/files/00001386.pdf |doi=10.1046/j.0962-1083.2001.01350.x |pmid=11883877 |access-date=2018-10-16 |archive-date=2020-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428212741/https://www.biosoil.ru/files/00001386.pdf |url-status=dead }}</ref> == ବିବର୍ତ୍ତନର ଇତିହାସ == ଜାଞ୍ଜିବର ସର୍ଭେଲାଇନ୍ ଗେନେଟ୍, ଜାଞ୍ଜିବର ଲାଲ୍ କୋଲୋବସ୍ ପରି ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ବିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘର ବିବର୍ତ୍ତନ ଇତିହାସ ପ୍ରାୟ ସମାନ୍ତରାଳ (ଏକା ପ୍ରକାରର) । ହିମଯୁଗର ଶେଷ ବେଳକୁ ସମୁଦ୍ରପତନ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା ଓ ଉଙ୍ଗୁଜା ଦ୍ୱୀପ ଆଫ୍ରିକାର ମୂଳ ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଗଲା । ସେହି ସମୟରେ ଏହି ଜୀବମାନେ ଆଫ୍ରିକାର ସମାନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଜାତିଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ବିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ସ୍ଥାନୀୟ ପରିବେଶରେ ଖାପଖୁଆଇବା ପାଇଁ ଏହି ଜୀବର ଆକାର ଅନ୍ୟ କଲରାପତରିଆଙ୍କଠାରୁ ଛୋଟ ଓ ଏହାର କଲରାପତ୍ର ଦାଗ ମଧ୍ୟ ଚିତାବାଘର ଦାଗ ପରି ହୋଇଗଲା ।<ref name=Pakenham1984>{{cite book | author = Pakenham, R.H.W. | year = 1984 | url = https://www.scribd.com/doc/14538645/The-Mammals-of-Zanzibar-and-Pemba/ | title = The Mammals of Zanzibar and Pemba Islands | location = Harpenden | publisher = privately printed}}</ref><ref name=Kingdon1989>{{cite book | author = Kingdon, J. | year = 1989 | title = Island Africa: The Evolution of Africa's Rare Animals and Plants | url = https://archive.org/details/islandafricaevol0000king | location = Princeton | publisher = [[Princeton University Press]]}}</ref> == ପରିସ୍ଥିତିକ ବ୍ୟବହାର == ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘର ପରିସ୍ଥିତିକ ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କରେ ବହୁତ କମ୍ ତଥ୍ୟ ଜଣାଯାଇପାରିଛି ।<ref name=Walsh>{{cite journal |author1=Walsh, M.T. |author2=Goldman, H.V. |lastauthoramp=yes |year=2003 |url=https://www.scribd.com/doc/14568104/The-Zanzibar-Leopard-between-Science-and-Cryptozoology/ |title=The Zanzibar Leopard Between Science and Cryptozoology |journal=Nature East Africa |volume=33 |issue=1/2 |pages=14–16}}</ref> ଜଙ୍ଗଲରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ରହୁଥିବା ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅଦ୍ୟାବଧି କୌଣସି ବଡ଼ ଧରଣର ଗବେଷଣା କରାଯାଇ ପାରିନାହିଁ । ୧୯୮୦ ଦଶନ୍ଧିର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘକୁ ଦେଖାଯାଇଥିଲା ।<ref name=Swai1983>Swai, I.S. (1983). ''Wildlife Conservation Status in Zanzibar''. Unpublished M.Sc. dissertation, [[University of Dar es Salaam]].</ref> ଏହି କାରଣରୁ ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଲୁପ୍ତ ବା ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ବୋଲି ଅଧିକାଂଶ ଜୀବବିଜ୍ଞାନୀ ମତ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ ।<ref name=Stuart>{{cite book |authors=Stuart, C. & Stuart, T. |year=1997 |title=A Preliminary Faunal Survey of South-eastern Unguja (Zanzibar) with Special Emphasis on the Leopard ''Panthera pardus adersi'' |publisher=African-Arabian Wildlife Research Centre |location=Loxton, South Africa}}</ref> ବିଭିନ୍ନ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଏହି ଜୀବର ସମୁଦାୟ ୬ଟି ଛାଲ (ଚମଡ଼ା) ରହିଛି । ଲଣ୍ଡନର ପ୍ରାକୃତିକ ଇତିହାସ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଓ ଜାଞ୍ଜିବର ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଦୁଇଟି ନମୁନା ରହିଛି । ଜାଞ୍ଜିବର ସଂଗ୍ରହାଳୟର ନମୁନାଟିର ଚମଡ଼ାର ଦାଗ କ୍ଷୀଣ ହେବାକୁ ଲାଗିଲାଣି ।<ref name=WalshGoldman08/> ତେବେ ଜାଞ୍ଜିବର ସରକାରଙ୍କ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଅନୁଯାୟୀ ୧୯୯୦ ଦଶନ୍ଧିର ମଧ୍ୟଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଜୀବଙ୍କର ଶିକାର କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଏହି ଜୀବଟି ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କ ଶିକାର କରୁଥିବାର ଅଭିଯୋଗ ଉଙ୍ଗୁଜା ଦ୍ୱୀପର ଅଧିବାସୀମାନେ କରିଆସୁଛନ୍ତି ।<ref name=Goldman2002>{{cite journal |author1=Goldman, H.V. |author2=Walsh, M.T. |lastauthoramp=yes | year = 2002 | url = https://www.scribd.com/doc/13994714/Is-the-Zanzibar-Leopard-Panthera-pardus-adersi-Extinct/ | title = Is the Zanzibar Leopard (''Panthera pardus adersi'') Extinct? | journal = Journal of East African Natural History | volume = 91 | issue = 1/2 | pages = 15–25 | doi = 10.2982/0012-8317(2002)91[15:ITZLPP]2.0.CO;2 | issn = 0012-8317}}</ref> == ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହୋଇଯିବାର ଆଶଙ୍କା == [[File:Zanzibar Leopard 8.JPG|thumb|ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘର ମୁଣ୍ଡ]] ଡାହାଣୀମାନେ ଏହି କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ପୋଷି ରଖିଥାନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା ବା ହଇରାଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି ବୋଲି ରହିଥିବା ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଓ ଗୁଜବ ଗ୍ରାମୀଣ ଜାଞ୍ଜିବର ଲୋକକଥାରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଆସୁଛି । ତାହା ସହିତ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ କିପରି ଡାହାଣୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୋଷାଯାନ୍ତି, ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଲାଭ କରନ୍ତି, ରୂପ ବଦଳାନ୍ତି ଓ ନିଜ ଦୁରାଚାରୀ ମାଲିକର ଆଦେଶ ପାଳନ ପାଇଁ କିପରି ପ୍ରେରିତ ହୁଅନ୍ତି ଇତ୍ୟାଦିକୁ ନେଇ ଅନେକ କାଳ୍ପନିକ ବିଶ୍ୱାସ ତଥା ଲୋକକଥା ରହିଛି । ନିଜର ଅଲଗା ପ୍ରକାରର ରୂପ ପାଇଁ ଓ ଚାଷଜମି ଆଖପାଖରେ ବିଚରଣ କରି ଏହି ଜୀବମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ଚାଷୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ଆକ୍ରୋଶର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି ।<ref name=Goldman1997>{{cite web |author1=Goldman, H.V. |author2=Walsh, M.T. |lastauthoramp=yes | year = 1997 | url = https://www.scribd.com/doc/17317225/A-Leopard-in-Jeopardy-An-Anthropological-Survey-of-Practices-and-Beliefs-which-Threaten-the-Survival-of-the-Zanzibar-Leopard-Panthera-pardus-adersi/ | title = A Leopard in Jeopardy: An Anthropological Survey of Practices and Beliefs which Threaten the Survival of the Zanzibar Leopard (''Panthera pardus adersi'') | work = Zanzibar Forestry Technical Paper No. 63, Jozani-Chwaka Bay Conservation Project, Commission for Natural Resources, Zanzibar | accessdate = 2011-05-29}}</ref> ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ କ୍ରମଶଃ ବଢ଼ି ଚାଲିଥିବା ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ କୃଷିକ୍ଷେତ୍ର ଏହି ଜୀବଙ୍କ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବାସ ନଷ୍ଟ କରଦେଲା, ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରାକୃତିକ ଶିକାରଜୀବଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇଲା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବାର ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ମନୁଷ୍ୟ ଓ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ବଢ଼ିବାରୁ ଏମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ କରିଦେବା ପାଇଁ ଏଠାକାର ଲୋକେ ଯୋଜନା କଲେ । ଯଦିଓ ଏପରି ଯୋଜନା ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବେ କାଁଭାଁ ଗ୍ରାମରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ୧୯୬୪ ମସିହା ବେଳକୁ ଏହି ଅସନ୍ତୋଷ ସମଗ୍ର ଦ୍ୱୀପବ୍ୟାପୀ ଜାଞ୍ଜିବର ଆନ୍ଦୋଳନ ବୋଲାଇଲା । ତେଣୁ ଗୁଣିଆମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କଲରାପତ୍ରିଆଙ୍କୁ ମାରିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ଚାଲିଲା ।<ref>{{cite book |last1=Walsh| first1=M.T.|last2=Goldman| first2=H.V.|editor1-first=E.| editor1-last=Dounias |editor2-first=E.| editor2-last=Motte-Florac |editor3-first=M.| editor3-last=Dunham|title=Le symbolisme des animaux: L'animal, clef de voûte de la relation entre l'homme et la nature? [Animal symbolism: Animals, keystone of the relationship between man and nature?] |publisher=Éditions de l’IRD |location = Paris|date=2007 |pages=1133–1182 |chapter=Killing the King: The Demonization and Extermination of the Zanzibar Leopard [Tuer le roi: la diabolisation et l’extermination du leopard de Zanzibar] |chapterurl=https://www.scribd.com/doc/14070237/Killing-the-King-The-Demonization-and-Extermination-of-the-Zanzibar-Leopard/ }}</ref> ବହୁ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ଦମନ ଲୀଳା ଯୋଗୁଁ ବହୁ ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ମଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଗଲା ।<ref name=Walsh/> == ସଂରକ୍ଷଣ == ୧୯୯୦ ଦଶନ୍ଧିର ମଧ୍ୟଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଆଯାଇନଥିଲା । ସେ ସମୟ ବେଳକୁ କିଛି ଅଧିକାରୀ ଓ ଗବେଷକ ଏହି ପ୍ରାଣୀକୁ ଲୁପ୍ତ ମାନ୍ୟତା ଦେବାକୁ ମତ ରଖିଥିଲେ ।<ref name=Nowell>{{cite book | author1 = Nowell, K. | author2 = Jackson, P. | lastauthoramp = yes | year = 1996 | url = http://www.carnivoreconservation.org/files/actionplans/wildcats.pdf/ | title = Wild Cats: Status Survey and Conservation Action Plan | location = Gland, Switzerland | publisher = [[IUCN]] | access-date = 2018-10-17 | archive-date = 2018-07-21 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180721183017/http://www.carnivoreconservation.org/files/actionplans/wildcats.pdf | url-status = dead }}</ref> କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ CARE ସଂସ୍ଥାର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ଜୋଜାନି-ଚ୍ୱାକା ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପର ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା । କିନ୍ତୁ ଜୋଜାନି ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘର ଉପସ୍ଥିତି ନେଇ କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ନମିଳିବାରୁ ଏହି ଜୀବର ଭବିଷ୍ୟତ ନେଇ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଓ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ପ୍ରକଳ୍ପଟିକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଗଲା ।<ref name=Stuart/> ତେବେ ସ୍ଥାନୀୟ ବନ୍ୟଜୀବ ଅଧିକାରୀ ଏହି ଜୀବ ବଞ୍ଚିଥିବାକୁ ନେଇ ଦୃଢ଼ ଆଶାବାଦୀ ଥିଲେ । କିଛି ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆଙ୍କୁ ପୋଷା ମନାଇ ରଖିଥିବାର ଗୁଜବ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କଠାରୁ ପଇସା ନେଇ ସେମାନଙ୍କୁ କଲରାପତ୍ରିଆ ଦେଖାଇଦେବାର ମିଛ ଦାବୀ କରନ୍ତି । ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ପୋଷା ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘର ଦର୍ଶନ ହୋଇନାହିଁ ।<ref name=Swai1983/><ref name=Marshall>Marshall, S. (1994). ''The Status of the Zanzibar Leopard''. SIT Tanzania & Commission for Natural Resources, Zanzibar.</ref><ref name=Selkow>Selkow, B. (1995). ''A Survey of Villager Perceptions of the Zanzibar Leopard''. SIT Tanzania & Commission for Natural Resources, Zanzibar.</ref> ତେଣୁ ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ବିଷୟରେ ପରସ୍ପର ବିରୋଧୀ ବିଭିନ୍ନ ତଥ୍ୟ ମିଳୁଥିବାରୁ ଗବେଷକମାନେ ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଏବେ ବି ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web |author1=Goldman, H.V. |author2=Walsh, M.T. |lastauthoramp=yes | year = 2007 | url = https://www.scribd.com/doc/13986864/HumanWildlife-Conflict-Unequal-Knowledge-and-the-Failure-to-Conserve-the-Zanzibar-Leopard-Panthera-pardus-adersi/ | title = Human-Wildlife Conflict, Unequal Knowledge and the Failure to Conserve the Zanzibar Leopard (''Panthera pardus adersi'') | work = Poster presented to the Felid Biology and Conservation Conference, Wildlife Conservation Research Unit (WildCRU), University of Oxford, 17–21 September 2007 | accessdate = 2009-07-23}}</ref><ref>{{cite web |author1=Goldman, H.V. |author2=Walsh, M.T. |lastauthoramp=yes | year = 2008 | url = https://www.scribd.com/doc/13986833/When-Culture-Threatens-the-Conservation-of-Biological-Diversity-The-Tragic-Case-of-the-Zanzibar-Leopard-Panthera-pardus-adersi/ | title = When Culture Threatens the Conservation of Biological Diversity: The Tragic Case of the Zanzibar Leopard (''Panthera pardus adersi'') | work = Poster presented to Sustaining Cultural and Biological Diversity in a Rapidly Changing World: Lessons for Global Policy, Thirteenth Annual Symposium of the Center for Biodiversity and Conservation, American Museum of Natural History, New York, 2–5 April 2008 | accessdate = 2009-07-23}}</ref><ref>{{cite journal | last1 = Walsh | first1 = M.T. | last2 = Goldman | first2 = H.V. | year = 2012 | title = Chasing Imaginary Leopards: Science, Witchcraft and the Politics of Conservation in Zanzibar | journal = Journal of Eastern African Studies | volume = 6 | issue = 4 | pages = 727–746 | doi = 10.1080/17531055.2012.729778 }}</ref><ref>{{Cite journal|last=Walsh|first=M.T.|last2=Goldman|first2=H.V.|date=|year=2017|title=Cryptids and credulity: The Zanzibar leopard and other imaginary beings|url=https://www.taylorfrancis.com/books/e/9781317180463/chapters/10.4324/9781315567297-11|journal=Anthropology and Cryptozoology: Exploring Encounters with Mysterious Creatures|language=en|publisher=Routledge|publication-place=London|volume=|pages=54–90|doi=10.4324/9781315567297-11|via=|doi-broken-date=2018-06-24}}</ref> ==କିଛି ଜୀବ ବଞ୍ଚିରହିଥିବାର ଆଶା== ଏନିମଲ୍ ପ୍ଲାନେଟ୍ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲ୍ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ''ଏକ୍ସଟିଂକ୍ଟ୍ ଅର୍ ଏଲାଇଭ୍'' (''Extinct or Alive'') ନାମକ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଉଙ୍ଗୁଜା ଦ୍ୱୀପର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ କ୍ୟାମେରା ଟ୍ରାପ୍ ଲଗାଯାଇଥିଲା । ରେକର୍ଡ୍ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଭିଡ଼ିଓ ଚିତ୍ରରେ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଟିଏ ଚାଲିଯାଉଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା । ଏହି କଲରାପତ୍ରିଆ ଆଫ୍ରିକୀୟ ମୂଳ ଭୂଭାଗର କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଆକାରରେ ଛୋଟ ଓ ଏହାର କଲରାପତ୍ର ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ଛୋଟ ବୋଲି ଭଡ଼ିଓରେ ରେକର୍ଡ ହୋଇଛି । ଏହି ଜୀବଟି ପ୍ରକୃତରେ ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ନା ନୁହଁ ଓ ଏମାନଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣର ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଜାଞ୍ଜିବର କଲରାପତ୍ରିଆଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆହୁରି ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରାଯିବାର ଯୋଜନା କରାଯାଉଛି ।<ref name=":0" /> == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == [[କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] [[ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ (ସ୍ନୋ ଲେପର୍ଡ୍)]] [[ଚିତାବାଘ]] [[କଳାବାଘ]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ == *[http://zanzibarleopard.blogspot.com/ The Zanzibar Leopard: Anthropology and Conservation in Zanzibar] {{Taxonbar|from=Q280189}} {{କଲରାପତରିଆ ବାଘ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ବଡ଼ ବିଡ଼ାଳ]] 1yzbbwq87z9e2nnmzs97pg4y7vqyciu 0 69212 606487 566158 2026-09-21T12:17:15Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606487 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ଦେବୀ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=y|1931|03|12}} | birth_place = [[ପାର୍ବତୀପୁରମ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ]] | death_date = {{Death date and age|1998|05|14|1931|03|12}} | death_place = | resting_place = | occupation = ଗାଳ୍ପିକା, ଅନୁବାଦିକା | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = ଭାରତୀୟ | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ଆରତି (ଉପନ୍ୟାସ)<ref>{{cite book |last1=ଦେବୀ |first1=ବସନ୍ତ କୁମାରୀ |title=ଆରତି |date=1949 |publisher=କଟକ ବୁକ୍ ଏମ୍ପୋରିୟମ |location=କଟକ |edition=ପ୍ରଥମ |url=https://drive.google.com/file/d/1MwPog4Q38KLySZwVHtUYAgxtvjKjhryQ/view |accessdate=20 January 2019}}</ref> </br> ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି (ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ)<ref>{{cite book |last1=ବାରିକ |first1=ଡକ୍ଟର କବିତା |title=ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିକାଙ୍କ ଗଳ୍ପ |date=2018 |publisher=National Book Trust of India |location=ବସନ୍ତକୁଞ, ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ- ୧୧୦୦୭୦ |isbn=978-81-237-8196-9 |pages=୩୯୮, ୩୯୯ |edition=ପ୍ରଥମ}}</ref> | spouse = [[ସର୍ବେଶ୍ୱର ଦାଶ]]<ref>{{cite web |title=Sarbeswar Das passes away |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/sarbeswar-das-passes-away/articleshow/5087597.cms |website=timesofindia.indiatimes.com |accessdate=6 April 2021}}</ref> | partner = | children = | relatives = ପଣ୍ଡିତ [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ରାଜଗୁରୁ]] (ପିଉସା) | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ଦେବୀ'''(୧୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୧- ୧୪ ମଇ ୧୯୯୮) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଲେଖିକା ଓ ଅନୁବାଦିକା ଥିଲେ । == ଆଦ୍ୟ ଜୀବନ == ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ଦେବୀ ଓଡ଼ିଆ ବିଛିନ୍ନାଞ୍ଚଳ [[ପାର୍ବତୀପୁରମ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ|ପାର୍ବତୀପୁରମ]]ରେ ୧୯୩୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିଉସା ଥିଲେ ଐତିହାସିକ ତଥା ସାହିତ୍ୟିକ ପଣ୍ଡିତ [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ରାଜଗୁରୁ]] । ଏହି ପିଉସାଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ଓ ପ୍ରେରଣାରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ନିଜର ସାହିତ୍ୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ବୋଲି ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସର ମୁଖବନ୍ଧରେ ଲେଖିଛନ୍ତି<ref>{{cite book |last1=ଦେବୀ |first1=ବସନ୍ତ କୁମାରୀ |title=ଆରତି (ଉପନ୍ୟାସ) |date=1949 |publisher=କଟକ ବୁକ୍ ଏମ୍ପୋରିୟମ |location=କଟକ ଓଡ଼ିଶା |page=i |edition=ପ୍ରଥମ |url=https://drive.google.com/file/d/1MwPog4Q38KLySZwVHtUYAgxtvjKjhryQ/view |accessdate=20 January 2019}}</ref> । ଏହି ମୁଖବନ୍ଧରୁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ ଯେ ସେ ମାତ୍ର ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ବୟସରୁ (୧୯୪୬ରୁ) ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । == ସାହିତ୍ୟ କୃତି == ବସନ୍ତ କୁମାରୀଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପ "ମାତୃ ସ୍ନେହ" ସେତେବେଳର ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା "ସହକାର"ରେ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ <ref>{{cite journal |last1=ଦେବୀ |first1=ବସନ୍ତ ଲତା |editor1-last=କର |editor1-first=ବାଳକୃଷ୍ନ |title=ମାତୃସ୍ନେହ (ଗଳ୍ପ) |journal=ସହକାର ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା |date=1947 |volume=25 |issue=6 |pages=୨୮୦,୩୨୬ |url=https://drive.google.com/uc?export=download&id=0BzDmhDl-2YsYTFF6UVgwLUlxTWc |accessdate=20 January 2019 |publisher=ସମବାୟ ସେବକ ସମିତି |location=କଟକ |language=Odia}}</ref>। ଏହି ପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଶ୍ରୀମତୀ ବସନ୍ତଲତା ଦେବୀ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ""ଆରତି" ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ମାତ୍ର ୧୮ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା । ସେତେବେଳର ସାମାଜିକ ପରିସ୍ଥିତି ଓ ନାରୀର ଅବସ୍ଥା ଏହି ଉପନ୍ୟାସରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥିଲା । '''ବସନ୍ତ କୁମାରୀଙ୍କ ରଚିତ ଅନ୍ୟ କେତୋଟି ଉପନ୍ୟାସ''':- * ଝଡ଼ ([[କଳାହାଣ୍ଡି]] ବ୍ରଜମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ସମିତିର ୧୯୪୮ ମସିହା ଉପନ୍ୟାସ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ) * ସୁରମା * ନଦୀର ନାମ ରୂପମତୀ<ref>{{cite book |last1=ଦେବୀ |first1=ବସନ୍ତ କୁମାରୀ |title=ନଦୀର ନାମ ରୂପମତୀ |date=2001 |publisher=ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍‍‍‍‍ସ ପବ୍ଲିଶର୍ସ ` |location=କଟକ |isbn=81-7401-368-7 |edition=ପ୍ରଥମ |url=https://www.ritikart.com/Nadira-Nama-Rupamati-By-Basanta-Kumari-Debi-id-2969609.html |accessdate=20 January 2019}}</ref> * ନଷ୍ଟ ନୀଡ଼ର ବିହଙ୍ଗୀ<ref>{{cite web |title=ନଷ୍ଟ ନୀଡ଼ର ବିହଙ୍ଗୀ |url=https://www.odishaestore.com/nasta-nida-ra-bihangi?search=Basanta%20Kumari |website=Odisha EStore |publisher=ବିଦ୍ୟାପୁରୀ କଟକ}}</ref> === ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ === * ବୃନ୍ତଚ୍ୟୁତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ<ref>{{cite web |title=ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ଦେବୀ - ପୁସ୍ତକ ସଂଗ୍ରହ |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2019012019102523470&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&searchid=2&sourcescreen=INITREQ&pos=1&itempos=1&rootsearch=SCAN&function=INITREQ&search=AUTHID&authid=1936517&authidu=4 |website=opac.nationallibrary.gov.in |publisher=National Library of India- Ministry of Culture Government of India |accessdate=20 January 2019}}</ref> - ପ୍ରକାଶକ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଦାଶ -୨୦୦୨ - ଭୁବନେଶ୍ୱର * ନାସ୍ତିକ ଓ ଅ‍ନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ * ରାତ୍ରିର ତପସ୍ୟା * ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି * ଉଛ୍ୱାସ === ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ === * ''କାହାଣୀ ପେଡ଼ି''<ref>{{cite book |last1=ଦେବୀ |first1=ବସନ୍ତ କୁମାରୀ |title=କାହାଣୀ ପେଡ଼ି |date=1963 |publisher=ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ଦେବୀ |location=ପୁରୀ |edition=ପ୍ରଥମ |url=https://drive.google.com/uc?export=download&id=1_vqAt8Anx97B-ggpiD3OuzuUaDPrVHd2 |accessdate=20 January 2019 |language=Odia}}</ref> === ଅନୁବାଦ === * ବିନ୍ଦୁର ପୁଅ - ୧୯୮୦(ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ମୂଳ ବଙ୍ଗଳା ଉପନ୍ୟାସର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)<ref>{{cite book|title=Indian Literature|url=https://books.google.com/books?id=F29jAAAAMAAJ|year=1981|publisher=Sähitya Akademi.}}</ref> * ଗଣଦେବତା * ପଂଚଗ୍ରାମ * ବକୁଳ କଥା == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ) - ୧୯୮୯<ref>{{cite book|title=The Indian P.E.N.|url=https://books.google.com/books?id=WMJjAAAAMAAJ|year=1990|publisher=P.E.N. All-India Centre.}}</ref> * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ) - ୧୯୯୯('ବକୁଳ କଥା')<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ତାଲିକା |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award8.php |website=odishasahityaakademi.org |publisher=odishasahitya akademi |accessdate=10 February 2020 |archive-date=12 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112164433/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award8.php |url-status=dead }}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] 90l6cioh0yvl3vzx7o4jb1959zefax8 0 69276 606492 519622 2026-09-21T13:03:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606492 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bijayini Das}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ବିଜୟିନୀ ଦାସ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1944|09|23|df=yes}} | birth_place = ବାଉଁସିଆପଡ଼ା, [[ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ନୟାଗଡ଼]] | death_date = {{Death date and age|2024|01|12|1944|09|23}} | death_place = [[କଟକ]] | resting_place = | occupation = ଔପନ୍ୟାସିକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], <!--[[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]]--> | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = ଅମରଜିତ, ମଧୁମିତା | relatives = | influences = | influenced = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୧ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ବିଜୟିନୀ ଦାସ''' (୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୪୪ - ୧୨ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୪)<ref name="Singh2001">{{cite book|author=Nagendra Kr Singh|title=Encyclopaedia of women biography: India, Pakistan, Bangladesh|url=https://books.google.com/books?id=wZMrAQAAIAAJ|year=2001|publisher=A.P.H. Pub. Corp.|isbn=978-81-7648-264-6}}</ref>, ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକା ଥିଲେ ।<ref name="Rao1993">{{cite book|author=Yamuna Raja Rao|title=Image Of Woman In Indian Literature|url=https://books.google.com/books?id=hYplAAAAMAAJ|date=1 September 1993|publisher=B.R. Publishing Corporation|isbn=978-81-7018-750-9}}</ref> ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ନିଜ ଉପନ୍ୟାସ "ଦେବଦାସୀ" ପାଇଁ ସେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award6.php |website=odishasahityaakademi.org |publisher=Odisha Sahitya Academy |accessdate=24 December 2018 |archive-date=20 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241220053713/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award6.php |url-status=dead }}</ref> ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର [[ଟିକେ ହସ ଟିକେ ଲୁହ]] ବିଜୟିନୀଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଥିଲା ।<ref name="GokulsingDissanayake2013">{{cite book|author1=K. Moti Gokulsing|author2=Wimal Dissanayake|title=Routledge Handbook of Indian Cinemas|url=https://books.google.com/books?id=QwGgF-rDucEC&pg=PT114|date=17 April 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-77291-7|pages=114–}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == ===କବିତା=== * ମଧ୍ୟରାତ୍ରୀର କବିତା * ଭଙ୍ଗା ଆଇନା * ତିନି ଦଶକର କବିତା * ଏବେ ମତେ କହିବାକୁ ଦିଅ * ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ - ୧୯୮୩ (ଜୀବନରଙ୍ଗ ପ୍ରକାଶନ) ===କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ=== * ଛାଇ ଆଲୁଅ * ଝରକା * ଭୋର ଆକାଶ * ଶରାହତ - ୧୯୮୧ (ଜୀବନରଙ୍ଗ ପ୍ରକାଶନ) ===ଉପନ୍ୟାସ=== * ବାଗ୍ ଦତ୍ତା - ୧୯୮୬ (ନାଳନ୍ଦା) * ଦେବଦାସୀ - ୧୯୮୯ (ନାଳନ୍ଦା) * ପରପୁରୁଷ - ୨୦୦୭ (କାହାଣୀ) * ମଧୁପର୍କ - ୨୦୦୦ (ଜୀବନରଙ୍ଗ ପ୍ରକାଶନ)<ref>{{cite web |title=National Library of India |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2019012517460405346&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&searchid=1&sourcescreen=INITREQ&pos=1&itempos=1&rootsearch=SCAN&function=INITREQ&search=AUTHID&authid=1222473&authidu=1003 |website=opac.nationallibrary.gov.in |publisher=National Library of India |accessdate=25 January 2019}}</ref> == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୧ (ଦେବଦାସୀ ଉପନ୍ୟାସ ପାଇଁ) * ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି କଥା ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୦ ( ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସରଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ )<ref>{{cite news |title=ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ ସମାରୋହ |url=https://sambadepaper.com/imageview_202589_3201638_4_71_04-12-2020_9_i_1_sf.html |accessdate=4 December 2020 |issue=ସମ୍ବାଦ ୦୪/୧୨/୨୦୨୦ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204070503/https://sambadepaper.com/imageview_202589_3201638_4_71_04-12-2020_9_i_1_sf.html |archivedate=4 December 2020 |page=୯}}</ref> * ପ୍ରଜାତନ୍ତ ବିଷୁବ ସମ୍ମାନ * ରାଧାନାଥ ରାୟ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ * ଦାଶରଥୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ * ମାନସିଂହ ସମ୍ମାନ * ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକ ମେଳା ସମ୍ମାନ * ବସନ୍ତ କୁମାର ଦେବୀ ଲେଖିକା ସମ୍ମାନ == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ବିଜୟିନୀ ୧୯୪୪ ମସିହାରେ ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ବାଉଁସିଆପଡ଼ା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଭାଗବତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ କୁମୁଦିନୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ଥିଲା । ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନରେ ସେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ବହୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ସେଥିମଧ୍ୟରେ ମହିଳା ସ୍ୱେଚ୍ଚାସେବୀ ସଂଘ, ବସୁନ୍ଧରା ଓ ଉତ୍କଳ ମହିଳା ସମିତି ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । == ମୃତ୍ୟୁ == ୨୦୨୪ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୨ ତାରିଖରେ କଟକସ୍ଥିତ ତାଙ୍କ ଝିଅ ମଧୁମିତା ମହାନ୍ତିଙ୍କ ବାସଭବନରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।<ref>{{cite news |title=ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟିକା ବିଜୟିନୀ ଦାସଙ୍କ ପରଲୋକ |url=https://sambadepaper.com/imageview_27289_186267_4_71_13-01-2024_13_i_1_sf.html |accessdate=13 January 2024 |issue=ସମ୍ବାଦ ୧୩/୦୧/୨୦୨୪ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧୩ |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240113084238/https://sambadepaper.com/imageview_27289_186267_4_71_13-01-2024_13_i_1_sf.html |archivedate=13 January 2024}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ ମୃତ୍ୟୁ]] 7iv8q14gqzbwaqbjfp3gcqmxik9acll 0 69547 606519 555768 2026-09-21T19:24:39Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606519 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sanghamitra Mishra}} {{Infobox writer | name = ସଂଘମିତ୍ରା ମିଶ୍ର | image = Sanghamitra_Writer.jpg | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1953|06|20|df=yes}} | birth_place = ଖଣ୍ଡସାହି, [[କଟକ]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]], [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ([[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା]]) | alma_mater = ପ୍ରାଣନାଥ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ<br/>ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = | spouse = ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପାତ୍ର | children = | relatives = ବଂଶୀଧର ମିଶ୍ର (ପିତା), ଶ୍ରୀମତୀ ଦେବୀ (ମାତା), <br />କୃଷ୍ଣବଲ୍ଲଭୀ (ବଡ଼ ଭଉଣୀ) | influences = | influenced = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର | signature = | signature_alt = | website = {{URL|http://drsanghamitramishra.in}} | portaldisp = }} '''ସଂଘମିତ୍ରା ମିଶ୍ର''' (ଜନ୍ମ: ୨୦ ଜୁନ ୧୯୫୩ )ଜଣେ ଲେଖକ, କବି, ନାଟ୍ୟ ଓ କବିତା ସମାଲୋଚକ ଏବଂ ବିଶିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାବିତ ଅଟନ୍ତି । ''ବସୁଧାର ପ୍ରତିବାଦ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାଟକ'' ଶୀର୍ଷକ ଲେଖା ପାଇଁ ସେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php|title=Odisha Sahitya Akademi|website=odishasahityaakademi.org|access-date=2019-02-19|archive-date=2024-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php|url-status=dead}}</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/State-Sahitya-Akademi-awards-announced/articleshow/17850379.cms</ref> ତାଙ୍କ ରଚିତ ଅନେକ ନାଟକ [[ଆକାଶବାଣୀ]]ଦ୍ୱାରା ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଛି । ==ପରିବାର ଓ ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ== ସଂଘମିତ୍ରା ମିଶ୍ର ମାତା ଶ୍ରୀମତୀ ଦେବୀ ଏବଂ ପିତା ବଂଶୀଧର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଔରସରୁ [[କଟକ]] ଜିଲ୍ଲାର ଖଣ୍ଡାସାହି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତା ବଂଶୀଧର ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ । ଇଂରେଜ ବିରୁଦ୍ଧତ୍ମାକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଆରେଷ୍ଟ ୱାରେଣ୍ଟ ଜାରି ହୋଇଥିଲା, ଫଳତଃ ସେ ନିଜ ପରିବାରକୁ ଛାଡ଼ି ୨୫ ବର୍ଷ କାଳ ଆତ୍ମଗୋପନ କରିରହିଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ଗୃହ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୫୩ ମସିହା ଜୁନ ୨୦ ତାରିଖରେ ସଂଘମିତ୍ରା ମିଶ୍ରଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା । ଖଣ୍ଡାସାହିସ୍ଥିତ ଜଗନ୍ନାଥ ଗ୍ରାମୀଣ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତାଙ୍କର ବିଦ୍ୟାରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହାପରେ ସେ ନିଜ ବଡ଼ ଭଉଣୀ କୃଷ୍ଣବଲ୍ଲଭୀଙ୍କ ସହିତ ରହି [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]]ର ପ୍ରାଣନାଥ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସତର ବର୍ଷ ବୟସରେ ଡାକ୍ତର ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ବିବାହ ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା । ତାପରେ ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରି ବି.ଇ.ଡି. କରିଥିଲେ । "ଆଧୁନିକ ନାଟକ" ସନ୍ଧର୍ବରେ ଗବେଷଣା କରି ସେ ପିଏଚଡି ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।<ref name="DāsaZide1992">{{cite book|author1=Jagannātha Prasāda Dāsa|author2=Arlene Zide|title=Under a silent sun: a selection of Oriya women's poems|url=https://books.google.com/books?id=GQswAAAAMAAJ|year=1992|publisher=Vikas Pub. House}}</ref> ସେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ଉପଦେଷ୍ଟା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref name="Akademi2005">{{cite book|author=Sahitya Akademi|title=Annual Report|url=https://books.google.com/books?id=80QLAQAAMAAJ|year=2005|publisher=Sahitya Akademi}}</ref> ==ରଚନାବଳୀ== {{Refbegin|2}} *ମମତାର ଉପପାଦ୍ୟ *ନାଟକ, ନାଟ୍ୟକାର ଓ ନାଟକୀୟତା *ନାଟକ ପରଂପରା ଓ ପରିଭାଷା *ନାୟିକା ନିଜ ଦର୍ପଣରେ *କବିତା ଆଲୋଚନାର କେତୋଟି ପାହାଞ୍ଚ *ନାଟକର ନବ ମୂଲ୍ୟାୟନ *ସନ୍ଥକବି ଯଶୋବନ୍ତ ଦାସ *ନିଜର ଭାବିଲା ପରେ *ଓଡ଼ିଆ ଓ ହିନ୍ଦୀ ପ୍ରତୀକ ନାଟକ *ନାଟକ:ସୀମା ଓ ସମ୍ଭାବନା *ଜଗଦୀଶ ଗଳ୍ପ ମାନସ *ଯକ୍ଷପ୍ରଶ୍ନ *କବିତା:ସ୍ଥିତି ଓ ବିସ୍ତୃତି *ଇତିହାସର ହଜିଲା ଖିଅ *ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ କବିତା *ପାଠ ବତାଏ ବାଟ (ଏକାଙ୍କିକା) *ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ଚାବିକାଠି *ଅନୁଭୂତିର ପରିଧି *ବସୁଧାର ପ୍ରତିବାଦ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାଟକ *ଗାଇବା ଗୀତ ବସିବା ମିତ *ବୋଉ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା *କବିତ୍ୱ ଓ ସୃଜନଶୀଳତା *ଗୋପାଳ ଛୋଟରାୟ *ରସରାଜ ଗୀତିସାମ୍ରାଜ୍ୟ *ସମୟର ଡେଣା {{Refend}} ==ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର== * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା), ୨୦୦୯<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://www.odishasahityaakademi.org/sahitya-award12.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=28 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210430085935/http://www.odishasahityaakademi.org/sahitya-award12.php |archivedate=୩୦ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧}}</ref> * ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ଦେବୀ ଲେଖିକା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୪ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ) * ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସାହିତ୍ୟ-ସମାଲୋଚନା), ୨୦୦୬ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{cite web |title=ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା |url=http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=୨୮ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008054001/http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf|archivedate=8 October 2020 |url-status=live}}</ref> * ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ସମ୍ମାନ (ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ପ୍ରଦତ୍ତ)‌<ref>{{cite web |title=ସଂଘମିତ୍ରା ପାଇଲେ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ସମ୍ମାନ |url=http://dharitriepaper.in/edition/9128/bhubaneswar/page/17 |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |accessdate=28 October 2021}}</ref> <!-- * ? ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ବିଷୁବ ମିଳନ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୩ --> * ରାଧାକାନ୍ତ ଦାସ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ସମ୍ବାଦ ସାହିତ୍ୟ), ୨୦୦୨ (ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପ୍ରଦତ୍ତ) * ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା ସମ୍ମାନ *କାହ୍ନୁଚରଣ ଖୁଣ୍ଟିଆ ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର (୨୦୦୩) *ରାଧାକାନ୍ତ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (୨୦୦୫) *ଶତଦ୍ରୁ ଜୟନ୍ତୀ ସମ୍ମାନ (୨୦୦୯) *ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ସମ୍ମାନ (୨୦୧୬)<ref>https://m.dailyhunt.in/news/india/oriya/odisha+samachar-epaper-eodisha/pandita+godabarisha+sammana+2016+paibe+praphesara+sanghamitra+mishra+o+natya+niddhershaka+shriyukta+sachchi+dasa-newsid-59218184</ref> *ସାହିତ୍ୟାୟନ ସମ୍ମାନ (୨୦୧୮)<ref>http://sambad.in/metro/research-on-lokanatay-161069/</ref> ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} ==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ== * [https://www.youtube.com/watch?v=l_sVsxIT42A ସଂଘମିତ୍ରା ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତକାର] * [https://www.youtube.com/watch?v=e8H1BOvmm-w ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଚାରକ ଭାବେ ସାକ୍ଷାତକାର] * [https://www.odishaestore.com/odia-writer-sanghamitra-mishra ସଂଘମିତ୍ରା ମିଶ୍ରଙ୍କ ରଚିତ ବହି ଅନଲାଇନ ବିକ୍ରୟ ଲିଙ୍କ] {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] a73z9u9lbxn8nfmdf7p11bm2qtjs4rq 0 69561 606498 509936 2026-09-21T13:49:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606498 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Benimadhab Padhi}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ବେଣୀମାଧବ ପାଢ଼ୀ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ୧୬ ଜୁନ ୧୯୧୯ | birth_place = ଚିକିଟି, [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା|ଗଞ୍ଜାମ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | death_date = ୨୦୦୮<!--{{death date and age|df=y|2008|06|14|1919|06|16}} --> | death_place = | resting_place = | occupation = ଅଧ୍ୟାପକ, ଲେଖକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା|ସଂସ୍କୃତ]] | nationality = ଭାରତୀୟ | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ଦାରୁ ଦେବତା | spouse = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (୧୯୯୫) | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ବେଣୀମାଧବ ପାଢ଼ୀ''' (୧୬ ଜୁନ ୧୯୧୯ - ୨୦୦୮) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଅଧ୍ୟାପକ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ ।<ref name="SharmaWelfare1972">{{cite book|author1=R. K. Sharma|author2=India. Ministry of Education and Social Welfare|title=International Sanskrit Conference, New Delhi, March 26th-31st, 1972|url=https://books.google.com/books?id=WVtjAAAAMAAJ|year=1972|publisher=The Ministry}}</ref> ସେ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ଗବେଷକ ତଥା ଆଲୋଚକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।<ref name="Dash">{{cite book|author=Trilochan Dash|title=Story of Lord Sri Jagannatha in Srimandira at Sri Purusottam Kshetra|url=https://books.google.com/books?id=hd0rnGa72PsC&pg=PA164|publisher=Trilochan Dash|pages=164–|id=GGKEY:Y2TR84PZ0DD}}</ref> ==ଜୀବନୀ== ବେଣୀମାଧବ, ୧୯୧୯ ମସିହାରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଚିକିଟିଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ପୁରୋହିତ ଥିଲେ । [[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି]]ରେ ସେ ନିଜ ଶିକ୍ଷାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ, ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଆନ୍ଧ୍ର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନରେ ଥିଲା । ବେଣୀମାଧବ ଓଡ଼ିଆ ଓ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା ଶିକ୍ଷାକରି "ଭାଷା ପ୍ରବୀଣ" ଓ "ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରବୀଣ" ଉପାଧି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କାଶୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସଂସ୍କୃତ ଓ ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପାଠ୍ୟସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ୧୯୩୯ରୁ ତାଙ୍କର ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ସଂସ୍କୃତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]], [[ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]], ବ୍ରହ୍ମପୁର ସିଟି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଦିରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=ଆଜି ଜନ୍ମଦିନ |url=http://sambadepaper.com/imageview_129715_33940157_4_71_16-06-2020_2_i_1_sf.html |accessdate=16 June 2020 |issue=ସମ୍ବାଦ ୧୬/୦୬/୨୦୨୦ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୨ |publisher=ସମ୍ବାଦ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200616111359/http://sambadepaper.com/imageview_129715_33940157_4_71_16-06-2020_2_i_1_sf.html |archivedate=16 June 2020}}</ref> ==ରଚନାବଳୀ== {| class="wikitable" |+ !ପୁସ୍ତକ !ପ୍ରକାଶନ ବର୍ଷ !ପ୍ରକାଶକ |- |Scientific Shop |୧୯୫୨ | |- |ଅବିଶ୍ୱାସୀ |୧୯୪୬<ref name="Das1991">{{cite book|author=Sisir Kumar Das|title=History of Indian Literature: 1911-1956, struggle for freedom : triumph and tragedy|url=http://books.google.com/books?id=sqBjpV9OzcsC&pg=PA536|year=1991|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-7201-798-9|pages=536–}}</ref> | |- |ଭଞ୍ଜୀୟ କାବ୍ୟଭାବନା |୧୯୭୪ | |- |ଦାରୁ ଦେବତା |୧୯୬୪<ref name="Behera2002">{{cite book|author=Subhakanta Behera|title=Construction of an identity discourse: Oriya literature and the Jagannath cult (1866-1936)|url=https://books.google.com/books?id=hbVjAAAAMAAJ|year=2002|publisher=Munshiram Manoharlal Publishers}}</ref> | |- |ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ରୂପତତ୍ତ୍ୱ |୧୯୭୨ | |- |ପୁରାତନ କଳିଙ୍ଗର ସାମାଜିକ ଇତିବୃତ୍ତ |୧୯୯୨ | |- |ସନ୍ଧାନ ଓ ସମୀକ୍ଷା: ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ |୧୯୯୭ | |- |ସ୍ମୃତି ଅଶୀ ବର୍ଷର |୨୦୦୦ | |- |ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ତତ୍ତ୍ୱ ବିମର୍ଷ |୧୯୮୪ | |- |ଉଡ୍ରଜା ପାକୃତ | | |- |ଧୀ ଓ ଧୀଷଣ |୧୯୭୧<ref>https://openlibrary.org/authors/OL4658683A/Benimadhab_Padhi</ref> | |- |ଓଡ଼ିଶାର ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଧର୍ମାଧାର |୧୯୯୫<ref>https://www.goodreads.com/book/show/33001706-odisha-ra-sahitya-sanskruti-o-dharmadhara</ref> | |- |କୃଷ୍ଟି ଓ ଦୃଷ୍ଟି – ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଦାର୍ଶନିକ ପ୍ରବନ୍ଧ |୧୯୯୮ | |- |କୋରକବି |୧୯୬୮ | |- |ସାଧନା ଓ ସମୀକ୍ଷା – ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ |୧୯୯୭ | |} ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୯୫ (ପୂରାତନ କଳିଙ୍ଗର ସାମାଜିକ ଇତିବୃତ୍ତ ନିମନ୍ତେ‌)<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=16 June 2021 |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922034830/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php |url-status=dead }}</ref> * ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୮ (ଶ୍ରୀ ଗଂଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{Cite web |url=http://bamu.nic.in/oriya/index.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2019-02-20 |archive-date=2019-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190215135051/http://bamu.nic.in/oriya/index.htm |url-status=dead }}</ref> ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}} {{ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୮ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ: ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] 4r2eur30o1wlfnrfk53dirfotrxv26q 0 69584 606507 583880 2026-09-21T15:52:06Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606507 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Mahendra Kumar Mishra}} {{Infobox writer | name = ଡ. ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ର | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1969|12|04}} | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = ପ୍ରାବନ୍ଧିକ, ଲୋକସଂସ୍କୃତି ଗବେଷକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | ethnicity = <!--[[Image:Seal of Orissa.gif|25px]]-->[[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | education = ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର (୧୯୮୩)<br/> ସାହିତ୍ୟ ଓ ଲୋକକଥାରେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ (Ph.D.) (୧୯୮୭) <ref name=VF>{{cite book|title=Visioning Folklore|publisher=Lark Books}}</ref> | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = କଳାହାଣ୍ଡିର ଲୋକସଂସ୍କୃତି<br/>ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକସଂସ୍କୃତି<br/>ଲୋକସଂସ୍କୃତି ପରିକ୍ରମା<br/>ଫୋକ୍ ସଂଗ୍ସ୍ ଅଫ୍ କଳାହାଣ୍ଡି (Folksongs of Kalahandi) | spouse = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୯୯ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ର''' ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ । ସେ ଉଭୟ ଇଂରାଜୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ସାହିତ୍ୟ କୃତି ସବୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର (ବିଶେଷ କରି [[କଳାହାଣ୍ଡି]]<nowiki>ର</nowiki>) ଲୋକକଥା, ଲୋକସଂସ୍କୃତି, ଲୋକଗୀତ, ଆଦିମ ଜନଜାତି ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ । ଆଦିମ ଜନଜାତିର ଲୋକଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ''କଳାହାଣ୍ଡିର ଲୋକସଂସ୍କୃତି'' ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଲେଖା ''ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା'' ବର୍ଗରେ ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ==କର୍ମ ଜୀବନ== ଓଡ଼ିଶା ଓ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଲୋକକଥା, ଲୋକଗୀତ ଓ ଲୋକସଂସ୍କୃତି ବିଷୟରେ ଗବେଷଣା କରିବାରେ ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ର ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ ରଖିଆସିଛନ୍ତି । ସେ ଆଦିମ ଗୋଣ୍ଡ ଜନଜାତିର ବିଭିନ୍ନ ଲୋକକଥାର ବିଶ୍ଳେଷଣ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ଆଦିମ ଜନଜାତିଙ୍କ ମହଲରେ ପ୍ରଚଳିତ [[ରାମାୟଣ]] ଓ [[ମହାଭାରତ]]<nowiki>ର</nowiki> କଥାମାନଙ୍କ ସଂକଳନ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ପରିପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । କଳାହାଣ୍ଡିର କନ୍ଧ ଜନଜାତିର ଲୋକଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ଓ କନ୍ୟାଭ୍ରୁଣ ହତ୍ୟା ସମ୍ପର୍କିତ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅନୁଶୀଳନର ନିଦର୍ଶନ ।<ref name=VF/> ସେ ଲକ୍ଷ୍ନୌସ୍ଥିତ ଏଥ୍ନୋଗ୍ରାଫିକ୍ ଓ ଫୋକ୍ କଲ୍‍ଚର୍ ସୋସାଇଟି (Ethnographic and Folk Culture Society), ଚେନ୍ନାଇସ୍ଥିତ ଇନଷ୍ଟିଟ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଏସିଆନ୍ ଷ୍ଟଡିଜ୍ (Institute of Asian Studies), କଟକସ୍ଥିତ ଇନଷ୍ଟିଟ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଓଡ଼ିଆ ଷ୍ଟଡ଼ିଜ୍ (Institute of Oriya Studies) ପ୍ରଭୃତି ଅନୁଷ୍ଠାନର ସଦସ୍ୟ ।<ref name=VF/> ==ରଚନାବଳୀ== {| class="wikitable" |+ !ପୁସ୍ତକ !ପ୍ରକାଶନ ବର୍ଷ !ପ୍ରକାଶକ |- |ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକସଂସ୍କୃତି |୧୯୯୦ | ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ୍, କଟକ <ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/202740/14/14_bibliography.pdf</ref> |- | ଲୋକସଂସ୍କୃତି ପରିକ୍ରମା |୧୯୯୬ | ଗ୍ରନ୍ଥ ମନ୍ଦିର, ବିନୋଦ ବିହାରୀ, କଟକ |- | ଭିଜନିଂ ଫୋକ୍ଲୋର୍</br>(ମୂଳ ଇଂରାଜୀ : Visioning Folklore) | ୨୦୦୨ | ଲାର୍କ୍ ବୁକ୍ସ୍ |- |Folksongs of Kalahandi (ଅର୍ଥ - କଳାହାଣ୍ଡିର ଲୋକଗୀତ) |୧୯୮୯ | କ୍ୟାପିଟାଲ ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟସ୍ ଷ୍ଟୋର୍, ଭୁବନେଶ୍ୱର |- |କଳାହାଣ୍ଡିର ଲୋକସଂସ୍କୃତି |୧୯୯୬ | |- |କୁଡୁମୀ ଲୋକକଥା (ଆଦିକନ୍ଦ ମହାନ୍ତଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ଭାବେ) |୧୯୯୯ | ଶିକ୍ଷା ସନ୍ଧାନ |- |କଳାହାଣ୍ଡିର ବୀର ଗାଥା (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ) |୧୯୯୯ | ଶିକ୍ଷା ସନ୍ଧାନ |- | ଲୋକସଂସ୍କୃତିବିତ୍ ନୀଳକଣ୍ଠ |୧୯୯୦ | |- |ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀ ଲୋକସଂସ୍କୃତି |୧୯୯୨ | |- |Oral Epics of Kalahandi (ଓରାଲ୍ ଏପିକ୍ସ୍ ଅଫ୍ କଳାହାଣ୍ଡି) |୨୦୦୮ | |- |Folklore Study in Orissa : A Synoptic View |୧୯୯୧ |The Souvenir of National Seminar on Folklore Studies in India, Bhubaneswar |} ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== * ପଦ୍ମଶ୍ରୀ - ୨୦୨୬<ref name="d018">{{cite web | title=Padma Awards recognise 54 unsung heroes for making extraordinary contributions from across India | website=DD News On Air | date=2022-06-01 | url=https://www.newsonair.gov.in/padma-awards-recognise-54-unsung-heroes-for-making-extraordinary-contributions-from-across-india/ | access-date=2026-01-27}}</ref> * କଳାହାଣ୍ଡିର ଲୋକସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ''ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା'' ବର୍ଗରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=Odisha Sahitya Akademi |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award8.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=21 February 2019 |archive-date=12 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112164433/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award8.php |url-status=dead }}</ref> * ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ''ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକସଂସ୍କୃତି'' ପାଇଁ ସେ ୧୯୯୨ ମସିହାର ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକ ମେଳାରେ “ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର”ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name=VF/> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ: ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ]] 6lxhg5ki5mth34r9nqfpt9lv4jqkjds 0 69600 606508 564583 2026-09-21T16:06:35Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606508 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Manasi Das}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ମାନସୀ ଦାସ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1943|05|06|df=yes}} | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ''ନିସ୍ତବ୍ଧ କୋଳାହଳ'' | spouse = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୬ | signature = | signature_alt = | website = <!--{{URL|}}--> | portaldisp = }} '''ମାନସୀ ଦାସ''' (ଜନ୍ମ: ୬ ମଇ ୧୯୪୩) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଗାଳ୍ପିକା ଓ ଔପନ୍ୟାସିକା । ସେ ତିନୋଟି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ, ଚାରୋଟି ଉପନ୍ୟାସ ଓ ଗୋଟିଏ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ରଚନା ନିମନ୍ତେ ସେ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=22 February 2019 |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922034830/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php |url-status=dead }}</ref> ଓ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ [[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ତରଫରୁ ସମ୍ମାନୀତ ।<ref name="telegraphindia">{{cite news |last1=Patnaik |first1=Lalmohan |title=Sahitya award for surgeon |url=https://www.telegraphindia.com/states/odisha/sahitya-award-for-surgeon/cid/1468430 |accessdate=22 February 2019 |work=www.telegraphindia.com |date=1 July 2015 |language=en}}</ref> ତାଙ୍କ ରଚନାବଳୀ ଛୋଟ ଛୋଟ ସହରନିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ଅଙ୍ଗେନିଭା ପାରିବାରିକ ଘଟଣା ଆଧାରରେ ଲିଖିତ ।<ref name="Trust1996">{{cite book|author=National Book Trust|title=Beyond the roots: an anthology of Oriya short stories|url=https://books.google.com/books?id=tbdjAAAAMAAJ|year=1996|publisher=National Book Trust, India|isbn=978-81-237-2246-7}}</ref> ଦାସ ଓଡ଼ିଶାର ଜଣାଶୁଣା [[ନାରୀବାଦ|ନାରୀବାଦୀ]] ଲେଖିକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।<ref name="jstor">{{cite web |last1=Mohanty |first1=J.N. |title=Oriya Scene: Many Women Writers |url=https://www.jstor.org/stable/23332967?seq=1#page_scan_tab_contents |publisher=Sahitya Akademi |accessdate=22 February 2019}}</ref> ତାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ''ନିସ୍ତବ୍ଧ କୋଳାହଳ'' ନିମନ୍ତେ ସେ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)|state=collapsed}} {{ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ|state=collapsed}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] jmffc27m4rr5nhu2g96pe22s17ufb11 0 69647 606486 546609 2026-09-21T12:16:56Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606486 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Balaram Patnaik}} {{Infobox person | name = ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ | birth_date = {{Birth date and age|1928|1|23}} | birth_place = [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | other_names = | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = | occupation = ଲେଖକ<br>ଔପନ୍ୟାସିକ | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | spouse = | children = | relatives = | callsign = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ଉପନ୍ୟାସ)- ୧୯୯୫ | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = | box_width = }} '''ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ''' (ଜନ୍ମ: ୨୩ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ, ଔପନ୍ୟାସିକ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟିକ ।<ref>{{cite web |title=000 - 099 : Generalities 004 - 006: Computer science 020 - 029 ... |url=https://dokumen.tips/documents/000-099-generalities-004-006-computer-science-020-029-.html |website=dokumen.tips |accessdate=26 February 2019 |language=en |archive-date=20 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920171518/https://dokumen.tips/documents/000-099-generalities-004-006-computer-science-020-029-.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite journal |title=Sahitya Academy Award entires |url=http://hkmsl.gov.in/pdf/bibliography/bib2003.pdf |accessdate=26 February 2019}}</ref> ସେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ଉପନ୍ୟାସ ''ଚରୈବେତି'' ପାଇଁ ୧୯୯୫ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php|title=Odisha Sahitya Akademi|website=odishasahityaakademi.org|access-date=2019-02-26|archive-date=2022-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922034830/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php|url-status=dead}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ଚରୈବେତି - ୧୯୯୫ (ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର) *ଅନାଦି ଅନନ୍ତ *ଅରକ୍ଷ *କେତେ ଏ ଅକୁହା କଥା *ମହାନଦୀର ଢେଉ *ମନ ଅରଣ୍ୟ *ପ୍ରତିଧ୍ୱନି, ୧୯୮୦ *ରୂପାଲି ଚକର ଇତିକଥା == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)|state=collapsed}} {{ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ|state=collapsed}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] tk15bjtfamn99ocz37fcgf3f7vhpbcx 0 69651 606496 593491 2026-09-21T13:36:58Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606496 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Birendranatha Mohanty}} {{Infobox person | name = ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = ବିଚିତ୍ର | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1962|4|8}} | birth_place = ଅଳଗୁମ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଥାନା, ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | other_names = | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = | occupation = ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | parents = ଦାଶରଥୀ ମହାନ୍ତି, ତିଳୋତ୍ତମା | spouse = ମିନତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ | children = | relatives = | callsign = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]- ୧୯୯୬<br> [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]- ୨୦୧୮ | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = | box_width = }} '''ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି''' (ଜନ୍ମ: ୮ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୬୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ପାଇଁ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ଏବଂ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=http://m.dailyhunt.in/news/india/oriya/odisha+live-epaper-odishliv/kendra+sahitya+ekademi+puraskara+ghoshita+odisharu+birendra+mahanti+o+jayadratha+suna+paibe+ehi+puraskara-newsid-90661811|title=କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷିତ: ଓଡ଼ିଶାରୁ ବୀରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି ଓ ଜୟଦ୍ରଥ ସୁନା ପାଇବେ ଏହି ପୁରସ୍କାର - Odisha Live|website=Dailyhunt|language=en|access-date=2019-02-26}}</ref> ବୀରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି ୨୫ ଖଣ୍ଡ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିବା ସହ ୬ ଖଣ୍ଡ ପୁସ୍ତକକୁ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=http://www.dharitri.com/main/news/48850|title=ବୀରେନ୍ଦ୍ର, ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|last=Dharitri|website=Dharitri.com|language=en|access-date=2019-02-26}}</ref> == ଜନ୍ମ ଓ ଶିକ୍ଷା == ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି ୧୯୬୨ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୮ ତାରିଖରେ [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା]]ର ସତ୍ୟବାଦୀ ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଳଗୁମ ଗ୍ରାମରେ ନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ଲେଖିବାବେଳେ ଶିଶୁ ପାଲଟିଯାଏ |url=http://dharitriepaper.in/edition/8853/chhutidina/page/6 |publisher=ଛୁଟିଦିନ (ଧରିତ୍ରୀ) |accessdate=19 September 2021 |page=୬ |date=୧୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧}}</ref> ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଦାଶରଥୀ ମହାନ୍ତି ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ତିଳୋତ୍ତମା । ସେମାନେ ଥିଲେ ୪ ଭାଇ ଓ ଜଣେ ଭଉଣୀ । ଗୋପବନ୍ଧୁ ଉଚ୍ଚ ମୌଳିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ଶିକ୍ଷାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଜାଗେଶ୍ୱରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିଥିଲେ । ସ୍କୁଲ ସମୟରୁ ସେ ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । [[ପୁରୀ|ପୁରୀର]] [[ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ସ୍ନାତକ ଓ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଏବଂ ଏମଫିଲ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମିନତୀ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢିବାବେଳୁ ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ ''ଥକୁଲୁ ଥୁକୁଲୁ ଥା'' ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । === ରଚନାବଳୀ === * ଥକୁଲୁ ଥୁକୁଲୁ ଥା (୧୯୯୫)--- ରାଜ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର * ଆମ ବୈଗ୍ୟାନିକ * ସାବାସ୍ ଠେକୁଆ * ଠିଆ ପୁଚୀ ନାରଙ୍ଗ * ଏଇ ମୋର ପ୍ରିୟ ଜନମ ଭୂଇଁ * ବୀପ୍ଳବୀ ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ * କହିଲ କିଏ(ପହେଳି) * ଅଜା ଦିନେ ମଜା କଥା କହିଲେ * ମଜା କବିତା * କୀର୍ତ୍ତି ମାନ ଓଡ଼ିଆ * ସଭିଏଁ ଏକାପରି * ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମା (୨୦୧୮)-- କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର * ଶିଶୁ ହସିଲେ ଦୁନିଆ ହସେ (ଚୁନୀ ପ୍ରକାଶନୀ, ପୁରୀ)<ref>{{cite web |title=VTLS Chameleon iPortal |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon |website=opac.nationallibrary.gov.in |accessdate=26 February 2019}}</ref> *ମୁକ୍ତିଯୋଦ୍ଧା ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ *କେଳୁ ଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଜୀବନୀ (ବଙ୍ଗଳାକୁ ଅନୁବାଦ)<ref>{{Cite web|url=http://www.samajalive.in/acadamy-award/17384.html|title=ଦୁଇ ଓଡ଼ିଆଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମୀ ପୁରସ୍କାର {{!}} Samaja Live|last=Bureau|first=Samajalive|language=en-US|access-date=2019-02-26}}</ref> * ଆମେ ସଭିଏଁ ମଣିଷ ଜାତି * ସରସ ଗୀତ(ଏନ ବି ଟି) * The Greedy cat and other stories -- ଇଂରାଜୀ ସଂକଳନ * ବ୍ଲାକ ଟାଇଗର * ଜାଗୁଆର ଅନୁବାଦ * ପୁଷି ଓ ମୁଷି * ବୋରିମ ପୋଲ୍ * ବନ ବନ ଗଣ୍ଡାର କାହାଣୀ * ନୂଆ ସକାଳ * ସମୁଦ୍ର ଭିତର ସାମ୍ରାଜ୍ଯ ଓ ଅନ୍ନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ * ଲାଲ ବାହାଦୂର ଶାସ୍ତ୍ରି * ଜଙ୍ଗଲରେ ମଙ୍ଗଳ ସପାଦନା * ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ କିଶୋର କାହାଣୀ * ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ଗଳ୍ପ * ସାଂପ୍ରତିକ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ * ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ନାଟକ * ଶିଶୁ ଗୀତରେ ଗାନ୍ଧୀ == ପୁରସ୍କାର == ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ''ଥକୁଲୁ ଥୁକୁଲୁ ଥା'' ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php|title=Odisha Sahitya Akademi|website=odishasahityaakademi.org|access-date=2019-02-26|archive-date=2022-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922034830/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php|url-status=dead}}</ref> ଏହାପରେ ସେ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.prameyanews7.com/breakfast-odisha-with-sisu-sahityika-birendra-nath-mohanty/|title=Breakfast Odisha with Sisu Sahityika Birendra Nath Mohanty|date=2018-08-06|website=Prameya News7|language=en-US|access-date=2019-02-26|archive-date=2025-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20250409185116/https://www.prameyanews7.com/breakfast-odisha-with-sisu-sahityika-birendra-nath-mohanty/|url-status=dead}}</ref> ଏହି ପୁରସ୍କାର ତାଙ୍କ ତାଙ୍କର ଶିଶୁ କବିତା ପୁସ୍ତକ ''ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମା'' ପାଇଁ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.pratinidhiodia.in/page_details.php?id=28298|title=ବୀରେନ୍ଦ୍ର, ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|website=www.pratinidhiodia.in|language=en|access-date=2019-02-26|archive-date=2020-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807183347/https://www.pratinidhiodia.in/page_details.php?id=28298|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://sambad.in/state/birendra-mohanty-and-jaydratha-suna-will-get-academy-award-163742/|title=ଶିଶୁସାହିତ୍ୟିକ ବୀରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି ଓ ଯୁବକବି ଜୟଦ୍ରଥ ସୁନା ପାଇବେ ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମି ପୁରସ୍କାର|date=2018-06-22|website=Sambad|language=en-US|access-date=2019-02-26}}</ref> ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ସମୁଦାୟ ୧୦୦ଟି କବିତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://odishareporter.in/odisha/sahitya-akadami-award-to-birendra-mohanty-247225|title='ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମା' ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇବେ ବିରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି|last=|first=|date=2018-06-22|website=Odisha Reporter|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410053529/https://odishareporter.in/odisha/sahitya-akadami-award-to-birendra-mohanty-247225|archive-date=2019-04-10|url-status=dead|access-date=2019-02-26}}</ref> ଏଥି ସହିତ ସେ ଜାତୀୟ ସାକ୍ଷରତା ମିଶନ ପୁରସ୍କାର, କାନପୁରସ୍ଥିତ ବାଳ କଲ୍ୟାଣ ସଂସ୍ଥାନ ପକ୍ଷରୁ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର, [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] ତଥା ଅନେକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପକ୍ଷରୁ ପୁରସ୍କୃତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=http://www.dharitri.com/main/news/48992|title=‘ଶିଶୁଙ୍କ ମନକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଲେଖାଯିବା ଦରକାର’-ବୀରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି|last=ନାୟକ|first=ହେମନ୍ତ|date=23 June 2018|website=Dharitri.com|language=Odia|archive-url=http://www.webcitation.org/76TJ20pd9|archive-date=26 February 2019|url-status=live|access-date=2019-02-26}}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == * {{Facebook|birendra.mohanty.336}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] ootyb80wace7q5tq2a17zgmnfs6eomt 0 69738 606490 557373 2026-09-21T12:40:50Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606490 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Basudev Sunani}} {{Infobox writer | name = ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ | image = Basudev Sunani.jpg | imagesize = | alt = Basudev Sunani | caption = ୨୦୨୩ ମସିହାର ଭଦ୍ରକରେ ଆୟୋଜିତ କବି ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି ସ୍ମୃତି ସମାରୋହରେ ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1962|09|27|df=yes}} | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = କବି | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | ethnicity = [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ''ବୋଧହୁଏ ଭଲ ପାଇବା ମୋତେ ଜଣା ନାହିଁ'' | spouse = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (୨୦୧୪) | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ''' (ଜନ୍ମ : ୨୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୨), ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ କବି।<ref name="Souza2012">{{cite book|author=Eunice de Souza|title=These My Words: The Penguin Book of Indian Poetry|url=https://books.google.com/books?id=P4rAAwAAQBAJ&pg=PT9|date=15 October 2012|publisher=Penguin Books Limited|isbn=978-81-8475-793-4|pages=9–}}</ref> ତାଙ୍କର କବିତା ସଂକଳନ ''ବୋଧହୁଏ ଭଲ ପାଇବା ମୋତେ ଜଣା ନାହିଁ'' ପାଇଁ ସେ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php|title=Odisha Sahitya Akademi|website=odishasahityaakademi.org|access-date=2019-03-05|archive-date=2022-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20221204153136/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php|url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କ କବିତାରେ [[ଦଳିତ]] ଓ ଜାତି-ଶ୍ରେଣୀ ବିଷୟ<ref name="Nayar2014">{{cite book|author=Pramod K. Nayar|title=Writing Wrongs: The Cultural Construction of Human Rights in India|url=https://books.google.com/books?id=lvsjAwAAQBAJ&pg=PA53|date=21 March 2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-80909-8|pages=53–}}</ref> ଓ ଦଳିତମାନଙ୍କ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଇଛି ।<ref name="Sharma2017">{{cite book|author=Mukul Sharma|title=Caste and nature: Dalits and Indian Environmental Policies|url=https://books.google.com/books?id=-b89DwAAQBAJ&pg=PT228|date=25 September 2017|publisher=OUP India|isbn=978-0-19-909160-7|pages=228–}}</ref> ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପଶୁପାଳନ ବିଭାଗର ଡେପୁଟି କମିଶନର ଭାବରେ [[ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ|ଦିଲ୍ଲୀରେ]] ଚାକିରୀ କରନ୍ତି ।<ref>{{cite news |title=ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀଙ୍କର ତିନୋଟି କବିତା |url=http://www.janabadi.in/?fbclid=IwAR3kOpPMseOT83Sh13nP5eVbXV4KtasRid3feIXexi26xNndRWkgIrOVrwc |accessdate=5 March 2019 |issue=ଜନବାଦୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ୨-୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୯ |archive-date=28 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220528225633/http://www.janabadi.in/?fbclid=IwAR3kOpPMseOT83Sh13nP5eVbXV4KtasRid3feIXexi26xNndRWkgIrOVrwc |url-status=dead }}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ''ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ'' (୨୦୦୧)<ref name="Routray2017">{{cite book|author=Sailen Routray|title=Everyday State and Politics in India: Government in the Backyard in Kalahandi|url=https://books.google.com/books?id=QyE6DwAAQBAJ&pg=PT40|date=16 October 2017|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-351-69210-6|pages=40–}}</ref> * ''କରଡ଼ି ହାଟ'' (୨୦୦୫, ଈଷାନ ଅଙ୍କିତ ପ୍ରକାଶିନୀ) * ''ଅଗଣାରେ ବତକ'' (୨୦୦୮, ଈଷାନ ଅଙ୍କିତ ପ୍ରକାଶିନୀ) * ''ବାଡ଼ି କୁକୁଡା'' (୨୦୦୯, ଈଷାନ ଅଙ୍କିତ ପ୍ରକାଶିନୀ) * ''ଦଳିତ ସଂସ୍କୃତିର ଇତିହାସ'' (୨୦୦୯, ଈଷାନ ଅଙ୍କିତ ପ୍ରକାଶିନୀ) * ''ଛେଳିକଥା'' (୨୦୦୯, ଈଷାନ ଅଙ୍କିତ ପ୍ରକାଶିନୀ) * ''କାଳିଆ ଉବାଚ'' (୨୦୧୧, ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ୱେତପଦ୍ମା) * ''ବୋଧହୁଏ ଭଲ ପାଇବା ମୋତେ ଜଣା ନାହିଁ'' (୨୦୧୩, ସୃଜନୀ) * ''ପଡ଼ା ପୋଡ଼ି'' (୨୦୧୪, ପକ୍ଷୀଘର ପ୍ରକାଶନୀ)<ref>{{cite web |title=National Library of India Online Catalog |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2016093003104910324&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&searchid=3&sourcescreen=INITREQ&pos=1&itempos=1&rootsearch=SCAN&function=INITREQ&search=AUTHID&authid=1089832&authidu=1003 |website=opac.nationallibrary.gov.in |publisher=National Library |accessdate=5 March 2019}}</ref> * ''ଅନେକ କିଛି ଘଟିବାର ଅଛି'' * ''ମହୁଲବଣ'' == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] - ୨୦୧୪ (''ବୋଧହୁଏ ଭଲ ପାଇବା ମୋତେ ଜଣା ନାହିଁ'' ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=୨୦୧୩ ଓ ୧୪ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମି ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା |url=http://sambad.in/state/24-litterateurs-to-get-odisha-sahitya-akademi-award-17677/ |website=sambad.in |publisher=ସମ୍ବାଦ |accessdate=5 March 2019}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == {{Commons cat}} {{ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା)}} {{ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦଳିତ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] axh31ptwkcrc822qskkpaft7hu1k735 0 69862 606517 511452 2026-09-21T18:48:26Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606517 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sarat Chandra Pradhan}} {{Infobox person | name = ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=y|1934|05|05}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|2023|01|07|1935|05|05}} | death_place = ଯୋବ୍ରା ମଝିସାହି, [[କଟକ]] | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = | other_names = | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = ଅଧ୍ୟାପନା | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | spouse = | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୪ | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ''' (୫ ମଇ ୧୯୩୪ – ୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୩)<ref>{{cite news |title=କବି ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ପରଲୋକ |url=https://dharitriepaper.in/edition/12268/bhubaneswar/page/13 |accessdate=9 January 2023 |work=ଧରିତ୍ରୀ |date=9 January 2023 |page=୭}}</ref> ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ତଥା [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] କବି, ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଓ ସମାଲୋଚକ ଥିଲେ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଲୋକ ଲୋକ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଭିତ୍ତି କରି ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite book|title=Folk Culture|url=https://books.google.com/books?id=sDLXAAAAMAAJ|date=1983|publisher=Institute of Oriental and Orissan Studies}}</ref> "ଯଯାତି" ନିମନ୍ତେ ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ । ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତିର "[[ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର]]", ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନର "ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ" ପୁରସ୍କାର ଏବଂ "ଓଡ଼ିଆ ଗବେଷଣା ପରିଷଦ"ର "କ୍ଷେତ୍ରବାସୀ ସାହିତ୍ୟବିଦ୍ୟା ପୁରସ୍କାର" ସେ ପାଇଥିବା ଅନ୍ୟ କେତୋଟି ପ୍ରମୁଖ ପୁରସ୍କାର । ତାଙ୍କର ଆତ୍ମଜୀବନୀର ନାମ "ସାହିତ୍ୟର ସେବାୟତ" । ୨୦୨୩ ଜାନୁଆରୀ ୮ ତାରିଖରେ [[କଟକ]]ର [[ମଝିସାହି]]ସ୍ଥିତ ତାଙ୍କ ବାସଭବନରେ ତାଙ୍କର ୮୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । == ଜୀବନୀ == ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା]]ସ୍ଥିତ [[ଚମ୍ପୁଆ]] ଅନ୍ତର୍ଗତ [[ଟୋଲକନଣ୍ଡା]] ଗ୍ରାମରେ ୧୯୩୪ ମଇ ୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ । ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ନାତକ ସମାପ୍ତ କରି ପରେ ସେ [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ [[ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ଓ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ହୋଇଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା ସନ୍ଦର୍ଭ "''ମଧୁସୃଷ୍ଟି : ଅମୂର୍ତ୍ତ "ଦୃଷ୍ଟି''ସମେତ "''କାବ୍ୟ ଧାରା ଓ କବିମାନସ''", "''ସାହିତ୍ୟ ସଂଗମ''", "''ସାହିତ୍ୟାବର୍ତ୍ତ''", "''ସାଂପ୍ରତିକ କବିତାର କୁଳ ଓ ଶୀଳ''" ଆଦି ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ସମାଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥ ଏବଂ "''ନଈ ଆଉ ମାଛ ହଂସ ଓ ସାରସ''", "''ଉଚ୍ଚୈଶ୍ରବା''", "''ଯଯାତି''", "''ଅଭୟଭୟ''", "''ବୃକୋଦର''" ଆଦି ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ କାବ୍ୟକୃତି । * ଅସ୍ଥିର ପାଦ<ref>{{cite book|title=Indian Literature|url=https://books.google.com/books?id=O31jAAAAMAAJ|year=1987|publisher=Sähitya Akademi.}}</ref> * କାବ୍ୟଧାରା ଓ କବିମାନସ - ୧୯୭୬(ଫ୍ରେଣ୍ଡସ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ନୀଳକଣ୍ଠ ଚୟନିକ - ୨୦୦୬(କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ) * ମଧୁସୃଷ୍ଟି ଅମୂର୍ତ୍ତ ଦୃଷ୍ଟି - ୧୯୮୩ * ସାହିତ୍ୟ ସଙ୍ଗମ - ୧୯୮୧ (ବୁକ୍ସ ଆଣ୍ଡ ବୁକ୍ସ) * ଅଭୟ ଭୟ - ୧୯୯୪ (ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନୀ) * ଅଦୃଶ୍ୟ ଡଗର - ୨୦୧୨ (ବିଜୟିନୀ ପବ୍ଲିକେଶନ୍ସ୍) * ବଗିଚାର ଦୃଶ୍ୟ - ୨୦୦୧ (ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନ) * ବତ୍ରିଶ ସିଂହାସନ - ୧୯୯୮ (ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନ) * ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଭାଷା - ୨୦୦୯ (ବିଜୟିନୀ ପବ୍ଲିକେଶନ୍ସ୍) * ଶରତ ସଂଭାର - ୨୦୦୬ (ଶବ୍ଦପ୍ରତିମା) * ସାଂପ୍ରତିକ କବିତାର କୁଳ ଓ ଶୀଳ - ୨୦୦୭(ଶବ୍ଦପ୍ରତିମା)<ref>{{cite web |title=National Library of India online catalog |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2019031812361203728&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&search=KEYWORD&searchid=H1&sourcescreen=INITREQ&itempos=1&rootsearch=KEYWORD&pos=11&function=NEXTPAGE |website=opac.nationallibrary.gov.in |publisher=National Library of India |accessdate=18 March 2019}}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା), ୧୯୯୪<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=13 January 2021 |archive-date=15 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815130432/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php |url-status=dead }}</ref> * ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୯ (ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{cite news |title=ସାହିତ୍ୟରେ ଉତ୍କର୍ଷତା ନାହିଁ, ଅଛି ନିରନ୍ତର ସାଧନା |url=http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=584039&boxid=22233225 |accessdate=18 March 2019 |issue=ସମ୍ବାଦ ୧୮/୦୩/୨୦୧୯ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧୨ |publisher=ସମ୍ବାଦ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୧ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ) == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା)}} {{ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ}} {{ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୩ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] mn30w0y0rfhhg6ysgi7boqp9s3m7ggr 0 69981 606511 569226 2026-09-21T17:08:07Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606511 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ranjita Nayak}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1955|01|29|df=yes}} | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = କବୟତ୍ରୀ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ''ଝଡ଼ର ଆକାଶ'' (କାବ୍ୟ-କବିତା) | spouse = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୭ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ''' (ଜନ୍ମ: ୨୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବୟତ୍ରୀ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅନେକ କବିତାମାନ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ମିଳିଥିଲା । ତାଙ୍କ ରଚିତ କାବ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ''ଝଡ଼ର ଆକାଶ'' ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । == ସାହିତ୍ୟ କୃତି == ରଞ୍ଜିତା ନାୟକଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ''ସମୟରେ ସମୟକୁ'' ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref name=":0">{{Cite web|url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon|title=VTLS Chameleon iPortal|website=opac.nationallibrary.gov.in|access-date=2019-03-28}}</ref> ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ କାବ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ''ଝଡ଼ର ଆକାଶ'' ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ଯାହା ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୨୦୧୪, ୨୦୦୩, ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ଯାଥାକ୍ରମେ ''ସମୀଲକ୍ଷାୟନ'', ''ପତ୍ରଝରା ଋତୁ'', ''ଯେ ଗୀତ ଗାଏ ପକ୍ଷୀ'' ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref name=":0" /> ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ କିଛି ସମବେତ ରଚନାବଳୀରେ ମଧ୍ୟ ଲେଖକ ଥିଲେ । ସାରଳା ସାହିତ୍ୟଦ୍ୱାରା ସଂକଳିତ ଓ ପଠାଣି ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ସମ୍ପାଦନାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ପୁସ୍ତକ ମହାପାତ୍ର ''ନୀଳମଣି ସାହୁ: ସୃଷ୍ଟି ମାନସ'', ଯେଉଁଥିରେ ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ ଜଣେ ଲେଖିକା ଥିଲେ ।<ref name=":0" /> ସେହିଭଳି ହେମନ୍ତ କୁମାର ଦାସ, ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁଙ୍କ ରଚିତ ଏବଂ ସମ୍ପାଦିତ ଏକ ପୁସ୍ତକ ''ସାମ୍ପ୍ରତିକ କବି ଓ କବିତା'' ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref name=":0" /> ସାରଳା ସାହିତ୍ୟଦ୍ୱାରା ସଂକଳିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ପୁସ୍ତକ ''କାବ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀ ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟ''ର ରଚନା ଏବଂ ସମ୍ପାଦନ ହେମନ୍ତ କୁମାର ଦାସ, ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ, ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁଙ୍କଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name=":0" /> == ରଚନାବଳୀ == * ଅତଳତଳ * ପତନର ଛନ୍ଦ * ଏଇ କେତେଦିନ ହେବ * କାନ୍ଥଖରା * ନିଜ ଝରକାରୁ ଆକାଶ * ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସର ଇତିବୃତ୍ତି (ସ୍ୱାଧିନତା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ) * ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ନାରୀ * କୁନ୍ତଳା କଥା ପ୍ରତିଭା * ସମାଲୋଚନା ସମ୍ଭାର * ଝଡ଼ର ଆକାଶ (୧୯୯୭) * ସମୟରୁ ସମୟକୁ (୨୦୦୦) * ସମୀଲକ୍ଷାୟନ (୨୦୧୪) * ସାମ୍ପ୍ରତିକ କବି ଓ କବିତା (ସମବେତ ରଚନା)‌ * ଯେ ଗୀତ ଗାଏ ପକ୍ଷୀ (୨୦୧୦) * ପତ୍ରଝରା ଋତୁ (୨୦୦୩) * କାବ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀ ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟ (ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା) == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୭ (କାବ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଝଡ଼ର ଆକାଶ)<ref name="ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ">{{cite web |title=Odisha Sahitya Akademi |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=28 March 2019 |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922034830/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award7.php |url-status=dead }}</ref> * ଝଙ୍କାର କବିତା ପୁରସ୍କାର, ୨୦୨୫ <ref>{{cite web |title=ବିଷୁବ ମଣ୍ଡପରେ ୭୬ତମ ବିଷୁବ ମିଳନ ସମାବର୍ତ୍ତନ ଉତ୍ସବ |url=https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2025-04/67fdc2ddcb54e.jpg |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=17 April 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250417052527/https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2025-04/67fdc2ddcb54e.jpg |archivedate=17 April 2025}}</ref> * ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୬ * ଚେଳିତୋଳ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୫<ref name="t806">{{cite web | title=ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ ପାଇବେ 'ଚେଳିତୋଳ ପୁରସ୍କାର' | website=sambadepaper.com | date=12 November 2018 | url=https://sambadepaper.com/imageview_80500_187362_4_71_02-06-2025_10_i_1_sf.html | access-date=2 June 2025}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା)}} {{ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା)}} {{ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] jqjjpatp1xdnnz7ujkdebk17vq3spf4 0 70171 606521 499698 2026-09-21T20:12:30Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606521 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sucheta Mishra}} {{Infobox person | name = ସୁଚେତା ମିଶ୍ର | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1965|11|14}} | birth_place = [[ବ୍ରହ୍ମପୁର]] | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = | education = ସ୍ନାତକ(ଅର୍ଥନୀତି), ବିଏଡ଼ | alma_mater = | occupation = ଅଧ୍ୟାପନା | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = ଅଜନ୍ମା | style = | home_town = | spouse = | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୩ | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ସୁଚେତା ମିଶ୍ର'''(୧୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୫), ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ କବି । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ନିଜ କବିତା ପୁସ୍ତକ ''ଅଜନ୍ମା'' ପାଇଁ ସେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=୨୦୧୩ ଓ ୧୪ ଲାଗି ଘୋଷଣା ହେଲା ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମି ପୁରସ୍କାର |url=http://sambad.in/state/odisha-sahitya-academy-award-for-the-year-2013-and-2014-declared-17492/ |accessdate=18 April 2019 |issue=ସମ୍ବାଦ ୨୮ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୭}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ଅଜନ୍ମା - ୨୦୧୨ (ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ୱେତାପଦ୍ମା) * ନିଜ ନିଜ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର - ୨୦୦୫ (ଅପୂର୍ବା) * ଶବ୍ଦମାନେ ମୋର - ୨୦୧୧ (ପଶ୍ଚିମା ପବ୍ଲିକେଶନ୍ସ) * ଅସୀମା (ସୁଚେତା ମିଶ୍ର ଏବଂ [[ସୀତେଶ ତ୍ରିପାଠୀ|ସୀତେଶ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କଦ୍ୱାରା]] ସମ୍ପାଦିତ) - ୨୦୧୪ (ତୃପ୍ତି) * ଅକାଳ ଟୁକୁଡ଼ାଏ ଖରା - ୨୦୦୪ (ଅଧ୍ୟୟନ) * ଗୋଟିଏ ସକାଳର କଥା - ୨୦୧୧ (ସମନ୍ୱୟ) * କବିତା କାହା ପାଇଁ - ୨୦୦୨ (ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ପବ୍ଲିକେଶନ୍ସ) * ପାପୁଲି ବାହାରେ ଭାଗ୍ୟରେଖା - ୨୦୧୧ (ଏଥେନା ବୁକ୍ସ୍)<ref>{{cite web |title=National Library of India Online Catalog |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon |website=opac.nationallibrary.gov.in |publisher=National Library of India |accessdate=18 April 2019}}</ref> * ଉତ୍ତରପକ୍ଷ - ୧୯୯୬ * ଅସୀମା(ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ) - ୨୦୦୨ * ଟୁକୁଡାଏ ଖରା - ୨୦୧୧ * ପୂର୍ବରଙ୍ଗ - ୧୯୯୧ * ଶିଳାଲିପି - ୧୯୯୫ == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୩ ('ଅଜନ୍ମା'ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |website=odishasahityaakademi.org |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=18 April 2019 |archive-date=9 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |url-status=dead }}</ref> * ସତ୍ୟବାଦୀ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୯<ref>{{cite web |title=ସତ୍ୟବାଦୀ ତୃତୀୟ ବାର୍ଷିକ ସମାରୋହ ଅନୁଷ୍ଠିତ |url=https://www.samajalive.in/satyabadi-3rd-anniversary/74040.html |website=/www.samajalive.in |publisher=ସମାଜ |accessdate=18 April 2019}}</ref> * ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୩ * ଅଭିନନ୍ଦିକା ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୪ * ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲୀ କବିତା ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୫ * ରାଜ୍ୟ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୬ * ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୭<ref name="Dutt1999">{{cite book|author=Kartik Chandra Dutt|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA769|year=1999|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-0873-5|pages=769–}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା)}} {{ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] heijxwic4v6teg3rpn0adtfmmlpcejd 0 71770 606485 600361 2026-09-21T12:06:00Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606485 wikitext text/x-wiki {{distinguish|ବତୀଘର}} {{ଛୋଟ|Lighthouse}} [[ଫାଇଲ:Pigeon_Point_Lighthouse_Fresnel.jpeg|thumb|ରାତିରେ [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା|ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର]] ପିଜନ୍ ପଏଣ୍ଟ୍ ବତିଘରର ଆଲୋକ]] [[ଫାଇଲ:Faro_Les_Éclaireurs,_Ushuaia_11.JPG|thumb|]] [[ଫାଇଲ:Light_house_2.gif|thumb|[[ଭାରତ|ଭାରତର]] ମହାବଳିପୁରମ୍‍ର ବତିଘରର ଆଲୋକ ସଙ୍କେତ]] '''ବତିଘର''' ବା '''ବତିଘରା''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]]: '''lighthouse''' – ଲାଇଟ୍ ହାଉସ୍) ଏକ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତମ୍ଭ ବା ମୀନାର ଯାହାର ଶୀର୍ଷ ଭାଗରେ ଏକ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ଆଲୋକ ରହିଥାଏ । ଏହି ଆଲୋକ ବା ବତୀ ବହୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିବାରୁ ସମୁଦ୍ରରୁ କୂଳ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ଜାହାଜର ନାବିକ, ନଦୀନାଳ ପରି ଅନ୍ୟ ଜଳପଥ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ନାବିକଙ୍କୁ ଦିଗ ଠଉରାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ । ବିପଦସଙ୍କୁଳ ଉପକୂଳ, ପଥୁରିଆ ଉପକୂଳ, ବନ୍ଦର ମଧ୍ୟକୁ ପଶିବା ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥଳ ଇତ୍ୟାଦି ନିକଟରେ ବତିଘରମାନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଆକାଶପଥରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ବିମାନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏକ ଦିଗବାରେଣୀ ପରି କାମ କରିଥାଏ । ପୂର୍ବ କାଳରେ ସମୁଦ୍ରପଥରେ ଯାତାୟତ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ବତିଘର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଓ ଆଧୁନିକ ଉପକରଣ ସହାୟତାରେ ନାବିକମାନେ ଦିଗ ଓ ପଥ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରୁଛନ୍ତି । ତେଣୁ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଓ ଅର୍ଥାଭାବ ଯୋଗୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ବହୁ ବତିଘର ଅଚଳ ହୋଇଗଲାଣି । == ଇତିହାସ == === ପ୍ରାଚୀନ ଯୁଗରେ ବତିଘର === [[ଫାଇଲ:PHAROS2006.jpg|ବାଆଁ|thumb|୨୦୦୬ ମସିହାର ଏକ ଗବେଷଣାରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡ୍ରିଆ ବତିଘରର ପ୍ରାଚୀନ ରୂପରେଖ କଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିଲା]] [[ଫାଇଲ:A_coruna_torre_de_hercules_sunset_edit.jpg|thumb|ସ୍ପେନ୍‍ର ହର୍କ୍ୟୁଲିସ୍ ଟାୱାର ବତିଘର]] ବନ୍ଦର ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତାୟତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକଶିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିଆଁ ଜଳାଇ ବା ବଡ଼ ମଶାଲ ରଖାଯାଉଥିଲା ଯାହା ନାବିକମାନଙ୍କୁ ରାତିର ଅନ୍ଧାରରେ ବାଟ ଖୋଜିବାରେ ସହାୟକ ହେଉଥିଲା । ଆଲୋକ ଯେତେ ଉଚ୍ଚରେ ରହିବ, ସେତେ ଦୂରକୁ ଦେଖାଯିବ – ତେଣୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ବା ସ୍ତମ୍ଭରେ ଆଲୋକ ସ୍ଥାପନ କରି ବତିଘରର ଆବିଷ୍କାର ହୋଇଥିଲା ।<ref>Trethewey, K. R.:Ancient Lighthouses, Jazz-Fusion Books (2018), 326pp. {{ISBN|978-0-99265-736-9}}</ref> ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବନ୍ଦରକୁ ରହିଥିବା ପ୍ରବେଶ ପଥରେ ବତିଘର ସ୍ଥାପିତ ହେଉଥିଲା । ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଯେପରି ଅନ୍ତରୀପ, ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭରୁ ଅକସ୍ମାତ ବାହାରି ଆସିଥିବା ପାହାଡ଼ ବା ଶିଳାଖଣ୍ଡ ପ୍ରଭୃତିରୁ ଜାହାଜକୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପାଇଁ ବତିଘର ସଙ୍କେତ ଦେଇଥାଏ, ସେପରି ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ହେଉନଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବତିଘରମାନଙ୍କରୁ ଗୋଟିଏ ହେଲା – ମିଶରର ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡ୍ରିଆରେ ଥିବା ଫାରୋସ୍ ବତିଘର । ଖ୍ରୀ.ଅ. ୯୫୬ ଓ ୧୩୨୩ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ଅନେକ ଭୂମିକମ୍ପ କାରଣରୁ ଏହି ବତିଘର ଭୁଷୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିଲା । ସ୍ପେନ୍‍ର ଆ କୋରୁନାରେ ଥିବା ହର୍‍କ୍ୟୁଲିସ୍ ବତିଘରରୁ ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ବତିଘର କିପରି ନିର୍ମିତ ହେଉଥିଲା ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ୟକ୍ ସୂଚନା ମିଳିଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ପୁରୁଣା ମୁଦ୍ରା, ପଥର ବା ଚୀନାମାଟିରେ ଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ରକଳାରୁ ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡ୍ରିଆ (ଅଷ୍ଟିଆ-Ostia), ସିରିଆର ଲାଓଡିସିଆ ପ୍ରଭୃତି ପ୍ରାଚୀନ ବତିଘରର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ । === ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବତିଘର === ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟରେ ଆଧୁନିକ ବତିଘରମାନ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ଏହି ସମୟରେ ଆଟ୍‍ଲାଣ୍ଟିକ ମହାସାଗରରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ବ୍ୟାପାର ଅତି ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ବଢ଼ୁଥିଲା । ଅଟ୍ଟାଳିକା ନିର୍ମାଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ ତଥା ନୂତନ ଯୁଗର ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଜାଣିବା ପରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଉନ୍ନତତର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବତିଘରମାନ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ବତିଘରର ଆଲୋକ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟକୁ ଅକସ୍ମାତ ବାହାରି ଆସିଥିବା ପଥର, ସମୁଦ୍ରପତନରୁ ଅଳ୍ପ ଗଭୀରତାରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥିବା ପଥର ପ୍ରଭୃତିରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପାଇଁ ସଙ୍କେତ ଦେଉଥିଲା । [[ଫାଇଲ:Eddystone_lighthouse00.jpg|ବାଆଁ|thumb|ବତିଘର ନିର୍ମାଣ ଦିଗରେ ଏଡିଷ୍ଟୋନ୍ ପ୍ରସ୍ତରରେ ଥିବା ୱିନଷ୍ଟାନଲେ ବତିଘର ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ିଥିଲା]] ଇଂରାଜୀ କେନାଲ୍ (English Channel) ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ନାବିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଡିସନ୍ ପ୍ରସ୍ତର ଏକ ମୁଣ୍ଡବ୍ୟଥା ଥିଲା ଓ ଏହା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଜାହାଜ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଥିଲେ ।<ref>{{citation|last=Smiles|first=Samuel|title=The Lives of the Engineers|url=https://archive.org/stream/livesofengineers02smil#page/16/mode/2up|volume=Vol 2|page=16|year=1861}}</ref> ହେନେରି ୱିନ୍‍ଷ୍ଟାନଲେ ସେଠାକାର ପ୍ରଥମ କାଷ୍ଠନିର୍ମିତ ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ । ଏହି ବତିଘରର ଆକାର ଅଷ୍ଟଭୂଜାକାର ଥିଲା ଓ ପଥରରେ ଲାଗିଥିବା ୧୨ଟି ଲୁହା କବଜା ଓ ଶିକୁଳି ଏହାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରି ରଖିଥିଲେ । ଏହି ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ୧୬୯୬ ମସିହାରୁ ନେଇ ୧୬୯୮ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା ଓ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏହା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ବତିଘର ଥିଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/340721/lighthouse/72148/The-beginning-of-the-modern-era|title=lighthouse|accessdate=2012-12-17}}</ref> ୧୭୫୬ରୁ ୧୭୫୯ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ ସ୍ମିଟନ୍ ନାମକ ଜଣେ ନିର୍ମାଣ ଯନ୍ତ୍ରୀ ୱିନ୍‍ଷ୍ଟାନଲେ ବତିଘରର ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଓ ଏହାକୁ “ସ୍ମିଟନ୍ସ ଟାୱର୍ ବତିଘର” କୁହାଗଲା ।<ref name="MAJ">Majdalany, Fred: ''The Eddystone Light''. 1960</ref> ତାଙ୍କ ବତିଘର ୧୮୭୭ ମସିହା ଯାଏଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ଓ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ ଦିଗରେ ଏହାକୁ ଏକ ବଡ଼ ଲମ୍ଫ ବୋଲି ଧରାଯାଇଥାଏ । କଳା ମୁଗୁନି ପଥର ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ଓକ୍ ଗଛ ଆକାରରେ ଏକ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ମୁଗୁନି ପଥରକୁ ଧରି ରଖିବା ପାଇଁ ସେ ଏକ ପ୍ରକାରର ଚୂନର ଉପଯୋଗ କରିଥିଲେ ।<ref name="TRI">{{cite web|url=http://www.trinityhouse.co.uk/interactive/gallery/eddystone.html|title=Eddystone – Gallery|publisher=Trinity House|accessdate=2010-05-03|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060909043743/http://www.trinityhouse.co.uk/interactive/gallery/eddystone.html|archivedate=2006-09-09}}</ref> ତାଙ୍କ ନିର୍ମାଣ କୌଶଳ ଯୋଗୁଁ ବତିଘରଟି ସୁଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତିରେ ରହିଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳର ଯନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ମିଟନ୍‍ଙ୍କ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ଓ କୌଶଳରୁ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite book|title=Minutes of proceedings of the Institution of Civil Engineers|author=Douglass, James Nicholas|publisher=Institution of Civil Engineers|year=1878|volume=vol. 53, part 3|location=London|pages=247–248|chapter=Note on the Eddystone Lighthouse|chapter-url=https://books.google.com/books?id=cx4AAAAAMAAJ&pg=PA247}}</ref> [[ଫାଇଲ:Smeaton's_Lighthouse00.jpg|ଡାହାଣ|thumb|ଏଡିଷ୍ଟୋନ୍‍ସ୍ଥିତ ପୁରୁଣା ବତିଘରର (୧୭୫୯) ଜନ୍ ସ୍ମିଟନ୍ ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଓ ଅନେକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେ]] ରବର୍ଟ୍ ଷ୍ଟିଭେନ୍ସନ୍ ନାମକ ଯନ୍ତ୍ରୀ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ପରିଚିତ ଓ ପ୍ରଭାବୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ।<ref name="NLB">{{cite web|url=http://www.nlb.org.uk/HistoricalInformation/StevensonEngineers/Robert-Stevenson/|title=NLB – Robert Stevenson|accessdate=January 28, 2013}}</ref> ୧୮୧୦ ମସିହାରେ ସେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ବେଲ୍ ରକ୍ ବତିଘର ତତ୍କାଳୀନ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦାହରଣମାନଙ୍କରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହାର ଢାଞ୍ଚା ସ୍ମିଟନ୍‍ଙ୍କ ବତିଘରର ଢାଞ୍ଚା ପରି ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ଅନେକ ନୂତନ କୌଶଳ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା । ଲାଲ୍ ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଥିବା ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଆବର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବା ଆଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏହି ବତିଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{citation|last=Boucher|first=Cyril Thomas Goodman|title=John Rennie, 1761–1821: The Life and Work of a Great Engineer|url=https://books.google.com/books?id=1wu8AAAAIAAJ&pg=PA59&lpg=PA59|page=61|year=1963}}</ref> ନର୍ଦର୍ଣ୍ଣ୍ ଲାଇଟ୍‍ହାଉସ୍ ବୋର୍ଡରେ ଷ୍ଟିଭେନ୍ସନ୍ ପ୍ରାୟ ୫୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ।<ref name="NLB" /> ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ସେ ଅନେକ ନୂତନ ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ ଓ ପୁରୁଣା ବତିଘରର ଉନ୍ମତୀକରଣ କରାଇଥିଲେ । ଆଲୋକ ଉତ୍ସ, ପ୍ରତିଫଳକ, ଲେନ୍ସ, ଆବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଆଲୋକ, ରଙ୍ଗୀନ ଆଲୋକ ପ୍ରଭୃତିର ବ୍ୟବହାରଦ୍ୱାରା ସେ ବତିଘରମାନଙ୍କୁ ଏକ ନୂତନତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ବତିଘରମାନଙ୍କରେ ସେ କ୍ରେନ୍ ପରି ଯନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଖଞ୍ଜାଇଥିଲେ । [[ଫାଇଲ:Screwpile5673.png|ବାଆଁ|thumb|ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାର୍ ମିଚେଲ୍‍ଙ୍କ ସ୍କ୍ରୁ-ପାଇଲ୍ ବତିଘର]] ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାର୍ ମିଚେଲ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ସ୍କ୍ରୁ-ପାଇଲ୍ ମୂଳଦୁଆ ପଦ୍ଧତିବିଶିଷ୍ଟ ବତିଘର ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତସନ୍ତିଆ ପୃଷ୍ଠରେ ନିର୍ମିତ ପ୍ରଥମ ବତିଘର । ୧୮୩୮ ମସିହାରେ ଥେମ୍‍ସ୍ ନଦୀର ମୁହାଣରେ ଏହି ବତିଘର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ଏହାକୁ “ମ୍ୟାପେଲିନ୍ ସାଣ୍ଡ୍ସ ବତିଘର” ବୋଲି ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୮୪୧ ମସିହାରୁ ଏଥିରେ ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="Tomlinson">{{cite book|url=https://archive.org/details/cyclopdiaofuse02tomlrich|title=Tomlinson's Cyclopaedia of Useful Arts|publisher=Virtue & Co.|year=1852–54|editor=Tomlinson|location=London|page=177|quote=[Maplin Sands] was not, however, the first screw-pile lighthouse actually erected, for during the long preparation process which was carried on at Maplin Sands, a structure of the same principle had been begun and completed at Port Fleetwood...}}</ref> ଲାଙ୍କାଶାୟାର୍‍ର ୱାୟାର୍ ଲାଇଟ୍ ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ୧୮୪୦ରୁ ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖଞ୍ଜାଯାଇଥିଲା ।<ref name="Tomlinson" /> === ବତିଘର ଆଲୋକର କ୍ରମବିକାଶ === ପୂର୍ବେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ କାଠ ଓ କୋଇଲା ଇତ୍ୟାଦି ବତିଘରର ଆଲୋକ ଉତ୍ସ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ୧୭୮୨ ମସିହାରେ ସ୍ୱିସ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆଇମି ଆର୍ଗାଣ୍ଡଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭାବିତ ଆର୍ଗାଣ୍ଡ ବତୀ (Argand lamp) ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଧୂମହୀନ ଆଲୋକଶିଖା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବତିଘରମାନଙ୍କରେ ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ଏହି ବତୀର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମଡେଲ୍‍ମାନଙ୍କରେ କାଚଗୁଣ୍ଡ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମଡେଲ୍‍ମାନଙ୍କରେ ଥୋରିୟମ୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ଓ ବତୀରୁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ବିଚ୍ଛୁରିତ ହେଉଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.johnmoncrieff.co.uk/shop-2/products.php?cat=32|title=Lamp Glass Replacement Glass Lamp Shades, Oil Lamp Shades, Oil Lamp Chimneys, Oil Lamp Spares|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140106160403/http://www.johnmoncrieff.co.uk/shop-2/products.php?cat=32|archivedate=2014-01-06}}</ref> ଆର୍ଗାଣ୍ଡ ବତୀରେ ତିମିମାଛର ତେଲ, କୋଲଜା, ଜୀତ ତେଲ (ଅଲିଭ୍ ବା ଜୈତୁନ୍ ତେଲ)<ref>"Lamp." ''Encyclopædia Britannica: or, a dictionary of Arts, Science, and Miscellaneous Literature.'' 6th ed. 1823 [https://books.google.com/books?id=T8wnAAAAMAAJ&pg=PA505&lpg=PA505&dq=%22argand+lamp%22+%22olive+oil%22&source=bl&ots=K9CxKs3AJG&sig=9wwDAF6jlwx9zV-xjvALVg_EKEs&hl=en&ei=rxPdTuOVLMLX0QHpqvXWCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CFkQ6AEwBQ#v=onepage&q=%22argand%20lamp%22%20%22olive%20oil%22&f=false Web.] 5 Dec. 2011</ref> ବା ବନସ୍ପତି ତେଲ ଜାଳେଣୀ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ସଂଗ୍ରାହକ ପାତ୍ରରୁ ବତୀର ଚୁଲିକୁ ଜାଳେଣୀ ବହି ଆସୁଥିଲା । ୧୭୮୪ ମସିହାରେ ଆର୍ଗାଣ୍ଡ ଓ ମ୍ୟାଥ୍ୟୁ ବୋଲ୍ଟନ୍ ମିଳିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିବା ବତୀ ସବୁ ବତିଘରେ ଏକ ମାନକ ଆଲୋକ ଉତ୍ସ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ୧୮୭୫ ମସିହାରେ ସାଉଥ୍ ଫୋର୍ଲାଣ୍ଡ୍ ବତିଘରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଆଲୋକର ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ଏକ ବାଷ୍ପଚାଳିତ ଜେନେରେଟର୍ ଏହି ବତିଘରର କାର୍ବନ୍ ଆର୍କ୍ ବତୀକୁ ଜଳାଇ ରଖୁଥିଲା ।<ref>{{cite book|title=Annual record of science and industry|url=https://archive.org/details/annualrecordofsc1876bair|last=Baird|first=Spencer Fullerton|publisher=Harper & Brothers|year=1876|location=New York|pages=460}}</ref> ପରେ ଜନ୍ ରିଚାର୍ଡସନ୍ ୱିଙ୍ଘାମ୍ ବତିଘରର ଆଲୋକ ପାଇଁ ଏକ ଗ୍ୟାସ୍‍ଚାଳିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ । ଡବ୍ଲିନ୍‍ର ବେଲି ବତିଘରେ ସେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ଆଲୋକ ତତ୍କାଳୀନ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ବତିଘରର ଆଲୋକଠାରୁ ୧୩ ଗୁଣ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା ।<ref name="cil">{{cite journal|date=2006–2007|title=John Richardson Wigham 1829–1906|url=http://www.commissionersofirishlights.com/media/35546/Beam_2006.PDF#page=23|journal=BEAM|publisher=Commissioners of Irish Lights|volume=35|pages=21–22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120312014229/http://www.commissionersofirishlights.com/media/35546/Beam_2006.PDF|archivedate=2012-03-12}}</ref> [[ଫାଇଲ:Sumburgh_Lighthouse_Lamp.jpg|ବାଆଁ|thumb|ସମ୍ବର୍ଗ୍ ହେଡ୍ ବତିଘରେ ୧୯୭୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହୃତ କିରୋସିନ୍‍ଚାଳିତ ବତୀ । ୧୯୧୪ରେ ଏହି ବତୀ ଉଦ୍ଭାବିତ ହୋଇଥିଲା ।]] ୧୯୦୧ ମସିହାରେ ଆର୍ଥର୍ କିଟ୍ସନ୍ ଏକ ବାଷ୍ପୀକୃତ ତୈଳ ବତୀର ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ । ପରେ ଡେଭିଡ୍ ହୁଡ୍ ଏହାର ଉନ୍ନତୀକରଣ କରିଥିଲେ । ଉଚ୍ଚ ଚାପରେ ତୈଳ ଜାଳେଣୀର ବାଷ୍ପୀକରଣ କରି ଏହି ବତୀ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ହେଉଥିଲା ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଆଲୋକଠାରୁ ୬ ଗୁଣ ଅଧିକ ତୀବ୍ର ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା । [[ସ୍ୱିଡେନ|ସ୍ୱିଡେନ୍‍]]<nowiki/>ର ଯନ୍ତ୍ରୀ ଗୁସ୍ତାଫ୍ ଡାଲେନ୍ ମଧ୍ୟ ଗ୍ୟାସ୍‍ଚାଳିତ “ଡାଲେନ୍ ଆଲୋକବତୀ”ର ଆବିଷ୍କାର କଲେ । ଡାଲେନ୍‍ଙ୍କ ଖଚିତ “ସନ୍ ଭାଲ୍ଭ” ଯୋଗୁଁ ଦିନ ବେଳା ସ୍ୱତଃ ଲିଭିଯିବା ଏହି ଆଲୋକର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଥିଲା । ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଆଲୋକର ପ୍ରଚଳନ ସତ୍ତ୍ୱେ ୧୯୦୦ରୁ ନେଇ ୧୯୬୦ ଦଶନ୍ଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡାଲେନ୍ ଆଲୋକ ବହୁ ବତିଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇ ଆସୁଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.aga.com/web/web2000/com/WPPcom.nsf/pages/History_SunValve|title=The Linde Group - Gases Engineering Healthcare -|publisher=|accessdate=6 April 2017|archive-date=7 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207023511/http://www.aga.com/web/web2000/com/WPPcom.nsf/pages/History_SunValve|url-status=dead}}</ref> === ବତିଘରେ ଲେନ୍ସ ବ୍ୟବସ୍ଥା === [[ଫାଇଲ:Fresnel_lighthouse_lens_diagram.png|ଡାହାଣ|thumb|ଗୋଲକାକାର ଫ୍ରେସ୍ନେଲ୍ ଲେନ୍ସରେ ଆଲୋକ ରଶ୍ମୀର ବିଚ୍ଛୁରଣ]] ଆର୍ଗାଣ୍ଡ ବତୀ ପରି ସ୍ଥାୟୀ ଆଲୋକ ଉତ୍ସର ଉଦ୍ଭାବନ ପରେ ଲେନ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରି ସେ ଆଲୋକକୁ ବିଚ୍ଛୁରିତ କରାଗଲା ଯେପରିକି ତାହା ଦୂରରେ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜ ଓ ଡଙ୍ଗା ଦେଖିପାରିବେ । ୧୭୬୩ ମସିହାରେ ୱିଲିୟମ୍ ହଚିନ୍‍ସନ୍ ଏପରି ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଲୋକକୁ କରି ଏକ ମୋଟା ରଶ୍ମୀ ରୂପରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରୁଥିବାରୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।<ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/340721/lighthouse/72152/Oil-lamps|title=Lighthouse|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|accessdate=2014-01-06}}</ref> ବତିଘରର ଆଲୋକକୁ ଜଳାଇ-ଲିଭାଇ (ଧପଧପ କରାଇ) ବା କ୍ରମାଗତ ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଇ ନାବିକମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସଙ୍କେତ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ଫରାସୀ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଅଗଷ୍ଟିନ୍ ଜ୍ୟନ୍ ଫ୍ରେସ୍ନେଲ୍ ବତିଘରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଲେନ୍ସର ଆବିଷ୍କାର କଲେ । ଏହି ଫ୍ରେସ୍ନେଲ୍ ଲେନ୍ସର ଫୋକାଲ୍ ବିନ୍ଦୁରେ ଥିବା ଆଲୋକକୁ ଅଧିକ କରି ବିଚ୍ଛୁରିତ କରାଗଲେ ତାହା ଦୂରଦୂରାନ୍ତକୁ ଦିଶୁଥିଲା । ପାରମ୍ପରିକ ଲେନ୍ସ ଅପେକ୍ଷା ଏହି ଲେନ୍ସର ବସ୍ତୁତ୍ୱ ଓ ଆୟତନ କମ୍ ଥିଲା । ତେଣୁ ଏହା ହାଲୁକା ଓ ପତଳା ମଧ୍ୟ ଥିଲା । ଫ୍ରାନ୍ସର ଜିରୌନ୍ଦ୍ ତ୍ରିକୋଣଭୂମିରେ ଥିବା କୋର୍ଦୌଆଁ ବତିଘରେ ୧୮୨୩ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଫ୍ରେସ୍ନେଲ୍ ଲେନ୍ସ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେ ସମୟରେ ଏହି ବତିଘରର ଆଲୋକ ୨୦ କିଲୋମିଟର୍‍ରୁ ଅଧିକ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖିହେଉଥିଲା ।<ref>Watson, Bruce. "Science Makes a Better Lighthouse Lens." ''Smithsonian''. August 1999 v30 i5 p30. produced in ''Biography Resource Center''. Farmington Hills, Mich.: Thomson Gale. 2005.</ref> ଫ୍ରେସ୍ନେଲ୍‍ଙ୍କ ଏହି ଆବିଷ୍କାର ବତିଘର ଆଲୋକର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ୪ ଗୁଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ାଇବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା । ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିଛି ବତିଘରେ ଏହି ଲେନ୍ସ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି । === ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଅବସ୍ଥା === ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବ୍ୟାପକ ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ ଓ ସ୍ୱତଃ ଆଲୋକ ପରିବର୍ତ୍ତନର କ୍ଷମତା ରହିଥିବାରୁ ବତିଘରେ ଆଉ ମନୁଷ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷଣର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଲା ନାହିଁ । ବହୁ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବତିଘର ଜଗୁଆଳୀମାନେ ବିପଦ ସମୟରେ ସହାୟତା କରିବା ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ହେଉଥିଲେ । ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ପୋଜିସନିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଜିପିଏସ୍) ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆସିବା ପରେ ଅଣ-ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବତିଘର ସବୁ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି ଅଥବା ସେମାନଙ୍କ ନବୀକରଣ କରାଯାଉଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/keep/keep19th.htm|title=Maritime Heritage Program - National Park Service|publisher=|accessdate=6 April 2017}}</ref> [[କାନାଡ଼ା|କାନାଡ଼ାରେ]] ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୫୦ଟି ମନୁଷ୍ୟଚାଳିତ ବତିଘର ରହିଛି ଯେଉଁଥିରୁ ୨୭ଟି ବତିଘର କେବଳ ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ।<ref>{{cite web|url=http://www.fogwhistle.ca/bclights|title=Lighthouses of British Columbia|publisher=|access-date=2019-11-18|archive-date=2011-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20111103070010/http://www.fogwhistle.ca/bclights/|url-status=dead}}</ref> ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟର ଅଧିକାଂଶ ବତିଘର ସୌରଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଓ ଏମାନେ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଧପଧପ ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ।<ref name="Crompton" /> ସୌରଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ବତିଘରରର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଚାହିଦା ନ ମେଣ୍ଟିଲେ ବା ବ୍ୟାଟେରୀ ବଦଳାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଏହି ସବୁ ବତିଘରେ ଡିଜେଲ୍ ଜେନେରେଟର୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{cite book|title=Rock lighthouses of Britain : the end of an era?|last1=Nicholson|first1=Christopher|date=2000|publisher=Whittles|isbn=978-1870325417|location=Caithness, Scotland|page=126}}</ref> === ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବତିଘର ନିର୍ମାତା === ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ନିର୍ମିତ ବତିଘରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଡିଷ୍ଟୋନ୍ ବତିଘର ଓ ଏହାର ନିର୍ମାତା ଜନ୍ ସ୍ମିଟନ୍ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ । ତେବେ କିଛି ବତିଘର ନିର୍ମାତା ଏକାଧିକ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିଯାଇଛନ୍ତି । ନିର୍ମାଣ ଯନ୍ତ୍ରୀ ରବର୍ଟ୍ ଷ୍ଟିଭେନ୍‍ସନ୍ ଓ ତାଙ୍କ ବଂଶର ଅନ୍ୟ କିଛି ନିର୍ମାତା ଯଥା – ଆଲାନ୍ ଷ୍ଟିଭେନ୍‍ସନ୍, ଡେଭିଡ୍ ଷ୍ଟିଭେନ୍‍ସନ୍, ଚାର୍ଲସ୍ ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାର୍ ଷ୍ଟିଭେନ୍‍ସନ୍, ଥୋମାସ୍ ଷ୍ଟିଭେନ୍‍ସନ୍ ପ୍ରଭୃତି ତିନି ପିଢ଼ୀ ଧରି ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଅନେକ ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଆୟାର୍ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଅନ୍ଧ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାର୍ ମିଚେଲ୍ ସ୍କ୍ରୁ-ପାଇଲ୍ ମୂଳଦୁଆବିଶିଷ୍ଟ ବତିଘର ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଓ ଏକ ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଇଂଲଣ୍ଡର ଜେମ୍‍ସ୍ ଡଗ୍ଲାସ୍‍ଙ୍କ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ନାଇଟ୍‍ହୁଡ୍ (Knighthood) ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]] ସୈନ୍ୟବାହିନୀର ଯନ୍ତ୍ରୀ ବିଭାଗର ଲିଉଟେନାଣ୍ଟ୍ ଜର୍ଜ୍ ମିଡ୍ ଆଟ୍‍ଲାଣ୍ଟିକ୍ ମହାସାଗର ଓ ଭୂମଧ୍ୟସାଗର ତଟରେ ଅନେକ ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ପରେ ଜର୍ଜ୍ ଗେଟିସ୍‍ବର୍ଗ୍ ଯୁଦ୍ଧର ବିଜୟୀ ସେନାପତି ଭାବେ ଅଧିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ । ସେନାପତି ୱିଲିୟମ୍ ଟେକୁମ୍ସେ ଶର୍ମାନଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରୀ କର୍ଣ୍ଣେଲ୍ ଓର୍ଲାଣ୍ଡୋ ପୋ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଗ୍ରେଟ୍ ଲେକ୍‍ସ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅତି ମନୋରମ ଓ ଦର୍ଶନୀୟ ବତିଘରମାନ ନିର୍ମାଣ କରିଯାଇଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/keep/architect.htm|title=Maritime Heritage Program - National Park Service|publisher=|accessdate=6 April 2017}}</ref> ଫରାସୀ ବାଣିଜ୍ୟ ନୌବାହିନୀ ଅଧିକାରୀ ମେରିୟସ୍ ମିଶେଲ୍ ପାଶା ୨୦ ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="hnet">{{cite web|url=http://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=11049|publisher=Humanities and Social Sciences Net Online|title=Review of Thobie, Jacques, L'administration generale des phares de l'Empire ottoman et la societe Collas et Michel, 1860–1960. H-Mediterranean, H-Net Reviews. January, 2006|author=Guigueno, Vincent|accessdate=2010-09-20}}</ref> <gallery mode="packed"> Bombay Harbour. Prong's Lighthouse - 25 April 1874. (12488175835).jpg|[[ମୁମ୍ବାଇ]]ସ୍ଥିତ ପ୍ରଂଗ୍ସ ବତିଘର (୧୮୭୪) Fort Aguada Light House 1.jpg|[[ଗୋଆ]]ର ଅଗ୍ୱାଡ଼ା ଦୁର୍ଗରେ ଥିବା ବତିଘର Kovalam 2.jpg|[[କେରଳ]]ର କୋଭଳମ୍ ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ରହିଥିବା ବତିଘର Leuchtturm in Westerheversand crop.jpg|ୱେଷ୍ଟରହେଭର୍‍ଷ୍ଟାଣ୍ଡର ବତିଘର Pondicherry With Tales From France 8 (129540745).jpeg|ପଣ୍ଡିଚେରିର ବତିଘର Ilha de São Miguel DSC01504-Edit (36984020275).jpg|ପର୍ତ୍ତୁଗାଲର ଏକ ବତିଘର Venice-Lighthouse-Murano-3154903.jpg|ଭେନିସ୍‍ର ମୁରାନୋରେ ଥିବା ବତିଘର </gallery> == ବତିଘର ଓ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଜ୍ଞାନ == === ଶକ୍ତି === ବତିଘରର ଆଲୋକ ଉତ୍ସ ବା ବତି ବିଦ୍ୟୁତ ବା ତୈଳଦ୍ୱାରା ଜଳିଥାଏ ଓ ଲେନ୍ସମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏହାକୁ ଅଧିକ ଦୃଶ୍ୟମାନ କରାଯାଏ । ପ୍ରଥମେ କାଠରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ, ମହମ ବତୀଦ୍ୱାରାଦ୍ୱାରା ବତିଘରର ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଥିଲା । ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆର୍ଗାଣ୍ଡ ବତି ଓ ପାରାବୋଲିକ୍ ପ୍ରତିଫଳକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ପୂର୍ବେ ଆଲୋକକୁ ଜଳାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ତିମି ମାଛରୁ ବାହାର କରାଯାଉଥିବା ତେଲ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ୧୮୭୦ ଦଶନ୍ଧିରେ କିରୋସିନ୍ ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କଲା । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭ ବେଳକୁ କାର୍ବାଇଡ୍ (ଏସିଟିଲିନ୍ ଗ୍ୟାସ୍) ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତିର ଉପଯୋଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।<ref name="Crompton" /> ଡାଲେନ୍ ବତୀରେ କାର୍ବାଇଡ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ସନ୍ଧ୍ୟା ହେଲେ ଏହି ବତୀ ସ୍ୱତଃ ଜଳି ଉଠୁଥିଲା ଏବଂ ସକାଳ ହେଲେ ସ୍ୱତଃ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଉଥିଲା । ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ କାଳରେ ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘରେ ରେଡ଼ିଓଆଇସୋଟୋପ୍ ଥର୍ମୋଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଜେନେରେଟର୍ (RTG) ବ୍ୟବହାର କରି ଅନେକ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲା । ଏସବୁ ବତିଘର ସ୍ୱଚାଳିତ ଥିଲା ଓ ଏଥିରେ ଜାଳେଣୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥିଲା । ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘର ବିଭାଜନ ପରେ କୌଣସି ବତିଘରର ନଥିପତ୍ର ମିଳୁନାହିଁ କି ସେମାନଙ୍କୁ ଠାବ କରାଯାଇପାରୁ ନାହିଁ ।<ref>[https://web.archive.org/web/20110623055427/http://www.bellona.org/english_import_area/international/russia/nuke-weapons/nonproliferation/28067 lighthouses]</ref> ସମୟକ୍ରମେ ଏଥିରୁ କିଛି ଅଚଳ ହେବାପରେ ଲୋକେ ଏହାର ଉପକରଣ ଚୋରି କରିନେଲେ ଓ ଭଙ୍ଗାରୁଜା କରି ଅବଶେଷ ବିକ୍ରି କରିଦେଲେ ।<ref>[https://web.archive.org/web/20110315151209/http://www.bellona.no/bellona.org/english_import_area/international/russia/navy/northern_fleet/incidents/37598 deadly]</ref> === ଲେଜର୍ ଆଲୋକ === [[ଫାଇଲ:Point_Danger_lighthouse.jpg|thumb|୧୯୭୧ରେ କ୍ୱିନ୍ସଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପଏଣ୍ଟ୍ ଡେଞ୍ଜର୍ ବତିଘରେ ଲେଜର୍ ଆଲୋକ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ପରେ ୧୯୭୫ରେ ପାରମ୍ପରିକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଆଲୋକ ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା]] ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଭାବେ କେତେକ ବତିଘରେ ଲେଜର୍ ଆଲୋକ ଖଞ୍ଜା ଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧିକ ଜଟିଳ ଥିଲା, ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ଅଧିକ ଥିଲା ଓ ଏହାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଥିଲା ।<ref>{{cite journal|date=March 2010|title=Lasers|journal=Aids to Navigation Manual|location=St Germain en Laye, France|publisher=[[International Association of Marine Aids to Navigation and Lighthouse Authorities]]|page=43}}</ref> == ବତିଘରର ଅଟ୍ଟାଳିକା == === ବ୍ୟବହୃତ ଅଂଶ === [[ଫାଇଲ:Lighthouse_lantern_room_with_Fresnel_lens.png|ବାଆଁ|thumb|ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ବତିଘରର ଆଲୁଅ]] ଏକା ଉପକରଣ ରହିଥିଲେ ହେଁ ସ୍ଥାନ ଓ ବ୍ୟବହାର ଅନୁସାରେ ବତିଘର ଅଟ୍ଟାଳିକା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବତିଘର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବତିଘର ଅଟ୍ଟାଳିକା, ପାଚେରୀ, ଜଗୁଆଳୀଙ୍କ ଘର, ଜାଳେଣୀ ଘର, ଡଙ୍ଗା ରଖିବାପାଇଁ ସ୍ଥାନ, କୁହୁଡ଼ି ହର୍ଣ୍ଣ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇତ୍ୟାଦି ରହିଥାନ୍ତି । ବତିଘର ଅଟ୍ଟାଳିକା ବା ମୀନାରରେ ଆଲୋକ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କୋଠରୀ ଥାଏ । ବତିଘରର ଶୀର୍ଷରେ ଥିବା ଆଲୋକ ବା ବତି ପ୍ରକୋଷ୍ଠଟି ଚତୁର୍ଦିଗରେ କାଚଦ୍ୱାରା ଘେରା ଏବଂ ତାହା ଭିତରେ ବତି, ଲେନ୍ସ ପ୍ରଭୃତି ରହିଥାଏ । ବଜ୍ରପାତରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୀନାର ଉପରେ ଏକ ଲାଇଟେନିଂ ରଡ୍ ଖଞ୍ଜା ଯାଇଥାଏ । ବତି ପ୍ରକୋଷ୍ଠର କାଚକୁ ବିଭିନ୍ନ ଧାତବ ବନ୍ଧନୀଦ୍ୱାରା ଧରି ରଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ଝଡ଼ବାତ୍ୟାରୁ ବତି ପ୍ରକୋଷ୍ଠକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖେ । ବତି ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଧୂଆଁ ଓ ତାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ବାତ୍ୟାନିରୋଧକ ଭେଣ୍ଟିଲେଟର୍ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ । ବତି ପ୍ରକୋଷ୍ଠର ଠିକ୍ ତଳେ ନିରୀକ୍ଷଣ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ଓ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ଥାଏ । ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ଜାଳେଣୀ, ସଫେଇ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦରକାରୀ ଜିନିଷ ରଖାଯାଇଥାଏ । ପୂର୍ବ କାଳରେ ବତିଘର ଜଗୁଆଳୀ ଏଠାରେ ରହି ବତିକୁ ଜଳାଇ ରଖିବା ଓ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ନଜର ରଖିବା କାମ କରୁଥିଲେ । ଲେନ୍ସ ବୁଲାଇ ସଙ୍କେତ ଦେବା ଉପକରଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ରହୁଥିଲା । ବତି ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ଓ ନିରୀକ୍ଷଣ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ବାହାରେ ଗ୍ୟାଲେରୀମାନ ରହିଥାଏ । ବାହାର ପଟରୁ ପ୍ରକୋଷ୍ଠମାନଙ୍କ କାଚ ସଫା କରିବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/ltcomp.htm|title=Light Station Components|publisher=nps.gov}}</ref> ଅତି ନିକଟରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ବତିଘରର ଆକାର ଓ ରଙ୍ଗ ପ୍ରାୟତଃ ସମାନ ରଖାଯାଏ । ଦିନ ବେଳା ଏମାନଙ୍କୁ ରଙ୍ଗରୁ ଚିହ୍ନି ହେଉଥିବାରୁ ଏହି ରଙ୍ଗକୁ ଇଂରାଜୀରେ “ଡେ ମାର୍କ୍ (daymark)” ବୋଲି କୁହନ୍ତି । କେପ୍ ହାଟ୍ଟେରାସ୍ ବତିଘରେ କୁଣ୍ଡଳାକାର କଳାଧଳା ରଙ୍ଗ ଦିଆଯାଇଛି । ଦିଗବଳୟ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ରେସ୍ ରକ୍ ବତିଘରର (ପଶ୍ଚିମ କାନାଡ଼ା) ଭୂସମାନ୍ତରାଳ କଳାଧଳା ପଟାଦାଗ ଦେଖି ବତିଘରଟିଏ ଥିବା ଜଣା ପଡ଼ିଥାଏ । === ଢାଞ୍ଚା ବା ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ === ବତିଘରର ଆଲୋକ ଅଟ୍ଟାଳିକାର ଶୀର୍ଷରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ଯେପରିକି ବିପଦସଙ୍କୁଳ ପରିସ୍ଥିତି ନିକଟ ହେବାର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ନାବିକଙ୍କୁ ସଚେତ କରାଯାଇପାରିବ । ଯଦି ଯେଉଁ ଜଳପୃଷ୍ଠରୁ ବତିଘରର ଉଚ୍ଚତାକୁ ''H'' ଫୁଟ୍ ଧରାଯାଏ ଓ ଦିଗବଳୟର ଦୂରତା ''d'' ନୌଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ହୁଏ, ତେବେ ତ୍ରିକୋଣମିତି ସୂତ୍ର '''<math> d = 1.17 \sqrt {H} </math>'''ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୁଇ ସଂଖ୍ୟାର ଫଳନ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://www.boatsafe.com/kids/distance.htm|title=How far is the horizon? - BoatSafe Kids!|publisher=|access-date=2019-11-18|archive-date=2019-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604130602/http://www.boatsafe.com/kids/distance.htm|url-status=dead}}</ref> ଯଦି ଭୂଭାଗରୁ କିଛି ଦୂରତାରେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ନିମଗ୍ନ ପାହାଡ଼ ଥାଏ ତେବେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ପଥର ବା ଇଟାରେ ସୁଉଚ୍ଚ ମୀନାର ବିଶିଷ୍ଟ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ । ବତିଘର ଉପରେ ବାୟୁ ଶକ୍ତିର ପ୍ରଭାବ କମ୍ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ବତିଘର ଆକାରରେ ସିଲିଣ୍ଡରାକୃତି ହୋଇଥାଏ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର କେପ୍ ମେ ବତିଘର (Cape May Light) ଏହି ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀର ଏକ ଉଦାହରଣ । ବନ୍ଦର ପ୍ରବେଶ ପଥରେ ଏପରି ଆକାରର ଛୋଟ ବତିଘର ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ନ୍ୟୁ ଲଣ୍ଡନ ବନ୍ଦର ବତିଘର । ଯଦି ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଏକ ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ବା ପାହାଡ଼ ଥାଏ ତେବେ ସେହି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଏକ ଅଳ୍ପ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇପାରିବ (ଯଥା – ହର୍ଟନ୍ ପଏଣ୍ଟ୍ ବତିଘର, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା) । ଏହି ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ଅଧିକ ହୋଇଥିଲେ ନିମ୍ନସ୍ତରର ମେଘମାଳା ବତିଘରର ଆଲୋକକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ । ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଶିଖରରୁ କିଛି ତଳକୁ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଉଚିତ୍ (ଉଦାହରଣ – ପଏଣ୍ଟ୍ ରେଇସ୍ ବତିଘର, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା) । କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆର ଓଲ୍‍ଡ୍ ପଏଣ୍ଟ୍ ଲୋମା ବତିଘରର ଆଲୁଅ କୁହୁଡ଼ି ଯୋଗୁଁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟୁଥିବାରୁ ତାହାଠାରୁ ନିମ୍ନ ଉଚ୍ଚତାରେ ୧୮୯୧ ମସିହାରେ ନ୍ୟୁ ପଏଣ୍ଟ୍ ଲୋମା ବତିଘର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମାଣ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ବିକଶିତ ହେବାପରେ ଲୁହା ଓ ଷ୍ଟିଲ୍ ପରି ଧାତୁରେ ବତିଘର ଢାଞ୍ଚାର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଗ ନିର୍ମିତ ହୋଇପାରିଲା ଓ ଛାଞ୍ଚ ପରି ଏମାନଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ି ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇପାରିଲା । ଫିନ୍ସ ପଏଣ୍ଟ୍ ରେଞ୍ଜ୍ ବତିଘର ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ । ବେଳେବେଳେ ପାଣି ମଧ୍ୟରେ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକୀୟ । ଲହଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ଏପରି ବତିଘରର ନିର୍ମାଣରେ ଇଟା, କଂକ୍ରିଟ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଇଂଲଣ୍ଡର ଏଡିଷ୍ଟୋନ୍ ବତିଘର ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ସେଣ୍ଟ୍ ଜର୍ଜ୍ ରିଫ୍ ବତିଘର ଏପରି ବତିଘରର ଉଦାହରଣ । ଅଗଭୀର ସମୁଦ୍ରରେ ସ୍କ୍ର-ପାଇଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ । ଅତି ଥଣ୍ଡାରେ ପାଣି ବରଫ ହୋଇଗଲେ ସ୍କ୍ରୁ-ପାଇଲ୍ ଭିତ୍ତି ଅକାମୀ ହୋଇଯାଇପାରେ । ତେଣୁ ଅଧିକ ଥଣ୍ଡା ଅଞ୍ଚଳରେ ଷ୍ଟିଲ୍ କେଶନ୍ (ଷ୍ଟିଲ୍ ନିର୍ମିତ ଫମ୍ପା ସ୍ତମ୍ଭ) ବ୍ୟବହାର କରି ବତିଘର ନିର୍ମିତ ହୁଏ । ଆମେରିକାର ବଗ୍ ଲାଇଟ୍ ବତିଘରକୁ ସ୍କ୍ରୁ-ପାଇଲ୍‍ରୁ ଷ୍ଟିଲ୍ କେଶନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/constype/constype.htm|title=Maritime Heritage Program - National Park Service|publisher=|accessdate=6 April 2017}}</ref> ଅତି ଗଭୀର ପାଣିରେ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିବା ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ ; ତେଣୁ ବତିଘର ପରିବର୍ତ୍ତେ ଆଲୋକ ଦେଖାଉଥିବା ଏକ ଜାହାଜ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ନିଯୋଜିତ ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/ltshipmain.htm|title=Maritime Heritage Program|publisher=}}</ref> === ଦିଗବାରେଣୀ ରେଞ୍ଜ୍ ଆଲୋକ === [[ଫାଇଲ:Margaree_Harbour_Range_Lights.jpg|ଡାହାଣ|thumb|ନୋଭା ସ୍କଟିଆର ମାର୍ଗାରି ବନ୍ଦରର ବତିଘର । ଉପର ଓ ତଳ ଆଲୋକ ଏକ ଦିଗରେ ରହିଲେ ଜାହାଜଟି ଠିକ୍ ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଛି ବୋଲି ସଙ୍କେତ ପାଇଥାଏ ।]] ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଜାହାଜଟିଏ ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟରେ ଗତିପଥ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ । ଆମେରିକୀୟ ଭାଷାରେ ଏହାକୁ ରେଞ୍ଜ୍ (range) ଓ ବ୍ରିଟିଶ୍‍ମାନେ ଏହାକୁ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ (transit) ବୋଲି କୁହନ୍ତି । ନଦୀ ବା ନାଳରେ ଏହି ଗତିପଥ ସୁରୁଖୁରୁରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ । ଦୁଇଟି ବତିଘରର ଆଲୋକ ସହାୟତାରେ ମଧ୍ୟ ଗତିପଥ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସହଜ ହୋଇଥାଏ ଓ ରାତିରେ ଦିଗବାରେଣୀ ପରି କାମ କରେ । ଯୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ହୋଇ ରହିଥିବା ବତିଘରମାନଙ୍କୁ ଆମେରିକା ଓ ବ୍ରିଟେନରେ ଯଥାକ୍ରମେ ରେଞ୍ଜ୍ ଆଲୋକ (range lights) ଓ ଲିଡିଂ ଆଲୋକ (leading lights) ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ନିକଟତମ ବତିଘରକୁ ଫ୍ରଣ୍ଟ୍ ରେଞ୍ଜ୍ (front range) ଓ ଦୂରତମ ବତିଘରକୁ ରିଅର୍ ରେଞ୍ଜ୍ (rear range) ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ରିଅର୍ ରେଞ୍ଜ୍ ବତିଘର ଫ୍ରଣ୍ଟ୍ ରେଞ୍ଜ୍ ବତିଘରଠାରୁ ଉଚ୍ଚତର ହୋଇଥାଏ । ଜାହାଜଟି ଠିକ୍ ରାସ୍ତାରେ ଆସୁଥିଲେ ଉଭୟ ବତିଘରର ଆଲୋକ ଅଭିଲମ୍ବ ଭାବେ ସମରେଖାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି । ଭୁଲ ରାସ୍ତାରେ ଯିବାବେଳେ ଦୁଇ ଆଲୋକ ସମରେଖାରେ ରହନ୍ତି ନାହିଁ । ଆଲୋକର ରୈଖିକ ସଜ୍ଜା ଅନୁଯାୟୀ ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥାଏ । === ସ୍ଥାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ === [[ଫାଇଲ:Kapu_Beach_Lighthouse_.jpg|ବାଆଁ|thumb|[[କର୍ଣ୍ଣାଟକ|କର୍ଣ୍ଣାଟକର]] କାପୁସ୍ଥିତ ବତିଘର ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ନିର୍ମିତ]] ଅବସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ବତିଘରମାନଙ୍କୁ ମୋଟାମୋଟି ଦୁଇଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରିହେବ । (୧) ସ୍ଥଳ ବତିଘର ଓ (୨) ଜଳ ବତିଘର । ଆଖପାଖରେ ନଦୀ, ହ୍ରଦ ବା ସମୁଦ୍ର ନଥାଇ ମଧ୍ୟ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ବତିଘର ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ଶୀତପ୍ରଧାନ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ କୁହୁଡ଼ି ଯୋଗୁଁ ଲୋକେ ବାଟ ଠାବ କରିନପାରନ୍ତି । ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥଳଭାଗରେ ଗମନାଗମନ ଓ ଦିଗବାରେଣୀ ପାଇଁ କିଛି ବତିଘର (ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଆଲୋକ) ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଯାହାକୁ ଲୋକେ ଦୂରରୁ ଦେଖି ବାଟ ଜାଣିପାରିବେ । ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ “ଡନ୍‍ଷ୍ଟନ୍ ପିଲର୍ (Dunston Pillar)” ଏହି ପ୍ରକାରର ସ୍ଥଳ ବତିଘରର ଏକ ଉଦାହରଣ । ମଧ୍ୟ-ଲିଙ୍କନ୍‍ଶାୟାର୍‍ର ଲୋକଙ୍କୁ “ହିଥ୍‍ଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍” ନାମକ ଏକ ଜଙ୍ଗଲିଆ ଅଞ୍ଚଳ ଅତିକ୍ରମ କରି ଯିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ଓ ସେଠାକାର ଡାକୁମାନଙ୍କଠାରୁ ବଞ୍ଚି ସହର ଅଭିମୁଖେ ପଳାଇ ଆସିବାରେ ଏହି ସ୍ଥଳ ବତିଘର ସହାୟକ ହେଉଥିଲା । ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପରିବହନ ଓ ଦିଗବାରେଣୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ଉନ୍ନତ ହୋଇଯିବାରୁ ଏହି ସ୍ଥଳ ବତିଘରଗୁଡ଼ିକ ଅଦରକାରୀ ଓ ଅଚଳ ହୋଇଗଲା । ''ଜଳ ବତିଘର'' ଭୂଖଣ୍ଡରୁ ଦୂରରେ ରହିଥାନ୍ତି ।<ref name="SeaGirt">{{Citation|title=Lighthouse Terminology Part 2|url=http://www.seagirtlighthouse.com/page/Lighthouse-Terminology-Part-2.aspx|work=Sea Girt Lighthouse|postscript=.|quote=A lighthouse located offshore, built on a foundation of pilings, rocks or caissons.|accessdate=2013-02-15|archive-date=2013-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130404003030/http://www.seagirtlighthouse.com/page/Lighthouse-Terminology-Part-2.aspx|url-status=dead}}</ref> ଏପରି ବତିଘର ନିର୍ମାଣ ପଛରେ ରହିଥିବା ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଲା – ମୂଳ ଭୂଖଣ୍ଡରୁ କିଛି ଦୂର ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଜଳନିମଗ୍ନ ପାହାଡ଼, ଦ୍ୱୀପ ବା ପ୍ରସ୍ତରଖଣ୍ଡ ରହିଥାଏ ଯାହାଠାରୁ ଜାହାଜ ଦୂରେଇ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ । ୧୬୧୧ରେ ନିର୍ମିତ କୋର୍ଦୌଆଁ ବତିଘର ମୂଳ ଭୂଖଣ୍ଡରୁ ୭ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂରରେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଖ୍ରୀ.ଅ. ୮୮୦ରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ବତିଘରକୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରି ଏହାର ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା ଓ ଏହା ସର୍ବପୁରାତନ ଫରାସୀ ବତିଘର । ସେହିପରି ଉତ୍ତର ସାଗରରେ ସ୍କଟ୍‍ଲାଣ୍ଡ୍ ଉପକୂଳରୁ କିଛି ଦୂରରେ ''ବେଲ୍ ରକ୍ ବତିଘର'' ନାମକ ଆଉ ଏକ ଜଳ ବତିଘର ରହିଛି ।<ref name="Cadbury2012">{{Citation|last1=Cadbury|first1=Deborah|title=Seven Wonders of the Industrial World|url=https://books.google.com/books?id=KHhkY0XVXFwC&pg=PA106|page=106|year=2012|postscript=.|edition=Text only|publisher=HarperCollins UK|isbn=978-0007388929}}</ref> == ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ == ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ବତିଘରମାନଙ୍କର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଦାୟିତ୍ୱ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ତଟରକ୍ଷକ (United States Coast Guard - USCG) ବହନ କରିଥାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/light/admin.htm|title=Maritime Heritage Program|publisher=}}</ref> ଇଂଲଣ୍ଡ ଓ ୱେଲ୍ସରେ ଟ୍ରିନିଟି ହାଉସ୍ (Trinity House); ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ନର୍ଦର୍ଣ୍ଣ୍ ଲାଇଟ୍‍ହାଉସ୍ ବୋର୍ଡ୍ (Northern Lighthouse Board); ଆୟାର୍ଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ କମିଶନର୍ସ୍ ଅଫ୍ ଆଇରିଶ୍ ଲାଇଟ୍ସ୍ (Commissioners of Irish Lights); କାନାଡ଼ାରେ କାନାଡ଼ା ତଟରକ୍ଷକ (Canadian Coast Guard); ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆନ୍ ମେରିଟାଇମ୍ ସେଫ୍‍ଟି ଅଥୋରିଟି (Australian Maritime Safety Authority) ସ୍ଥାନୀୟ ବତିଘରମାନଙ୍କ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ବିଷୟ ବୁଝନ୍ତି । ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘ ରେଡ଼ିଓଆଇସୋଟୋପ୍ ଥର୍ମୋଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଜେନେରେଟର୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଅନେକ ସ୍ୱଚାଳିତ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲା । ଏହି ବତିଘର ସବୁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ସୁଚାରୁ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.atomicinsights.com/sep96/materials.html|title=RTG Heat Sources: Two Proven Materials - Atomic Insights|date=1 September 1996|publisher=|accessdate=6 April 2017}}</ref> ପରେ ଏଥିରୁ କିଛି ଅଚଳ ହେଲେ ବା ଦୁର୍ବୃତ୍ତଙ୍କଦ୍ୱାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ବା ଏମାନଙ୍କ ଉପକରଣ ଚୋରି ହୋଇଗଲା । ସଠିକ୍ ନଥିପତ୍ର ଅଭାବରୁ ବହୁ ବତିଘର ଆଉ ଠାବ ହୋଇପାରୁ ନାହିଁ ।<ref>[http://www.bellona.no/en/international/russia/navy/northern_fleet/incidents/37598.html Radioisotope Thermoelectric Generators – Bellona<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060613062909/http://bellona.no/en/international/russia/navy/northern_fleet/incidents/37598.html|date=2006-06-13}}</ref> == ସଂରକ୍ଷଣ == ଆଧୁନିକ ଦିଗବାରେଣୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତଥା ଜିପିଏସ୍ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳର ବ୍ୟବହାର ପରେ ନାବିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବତିଘରର ମହତ୍ତ୍ୱ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ଏହି କାରଣରୁ ଅନେକ ବତିଘର ଧ୍ୱଂସ କରିଦିଆଯାଇଛି ଅଥବା ଅବହେଳିତ ହୋଇ କ୍ଷୟପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି । ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଜାତୀୟ ଐତିହାସିକ ବତିଘର ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇ ଅନେକ ବତିଘରକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ଓ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଅନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣାଧୀନ କରାଯାଇଛି । କାନାଡ଼ାରେ “ନୋଭା ସ୍କଟିଆ ବତିଘର ସଂରକ୍ଷଣ ସମାଜ”ର (Nova Scotia Lighthouse Preservation Society) ଚେଷ୍ଟା ଯୋଗୁଁ ସାମ୍ବ୍ରୋ ଦ୍ୱୀପ ବତିଘରକୁ ଐତିହ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଐତିହ୍ୟ ବତିଘର ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ ଲାଗୁ କରାଯାଇ ଏପରି ବତିଘରମାନଙ୍କୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଉଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.heritagecanada.org/eng/featured/current.html|title=Lighthouse Bill Protecting Our Lighthouses&nbsp;– The Icons of Canada's Maritime Heritage|publisher=Canadian Heritage Foundation|work=Featured Heritage Buildings|author=Douglas Franklin|accessdate=2008-06-10|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513182532/http://www.heritagecanada.org/eng/featured/current.html|archivedate=2008-05-13}}</ref> ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏପରି ସଂସ୍ଥାମାନ ଗଠିତ ହୋଇ ବତିଘରମାନଙ୍କର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । ଏପରି କିଛି ସଂସ୍ଥାର ଉଦାହରଣ ହେଲା - ବିଶ୍ୱ ବତିଘର ସମାଜ (World Lighthouse Society) ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ବତିଘର ସମାଜ (United States Lighthouse Society) ।<ref>{{cite web|url=http://uslhs.org|title=The United States Lighthouse Society - Home Page|publisher=}}</ref> “ଆମେଚର୍ ରେଡ଼ିଓ ଲାଇଟ୍‍ହାଉସ୍ ସୋସାଇଟି (Amateur Radio Lighthouse Society)” ନାମକ ଏପରି ଆଉ ଏକ ସଂସ୍ଥା ରହିଛି ଯିଏ ନୂତନ ରେଡ଼ିଓ ପରିଚାଳନାକାରୀଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ରହିଥିବା ବତିଘରକୁ ପଠାନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ।<ref>{{cite web|url=http://arlhs.com/|title=Amateur Radio Lighthouse Society – Contacting the Light Beacons of the World|publisher=|accessdate=6 April 2017}}</ref> == ଜନକଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ବତିଘର == ପୂର୍ବେ ବତିଘରକୁ ଜନକଲ୍ୟାଣ ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । ଏହାର ଆଲୋକ ସେବା ପାଇଁ କୌଣସି ଜାହାଜକୁ କର ଦେବାକୁ ପଡ଼ିନଥାଏ । ଆମେରିକୀୟ ମହାଦେଶରେ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ସଂଗୃହୀତ ଆୟକର ବତିଘରମାନଙ୍କ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଓ ଆଲୋକ ସେବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/csa/csa.htm|website=Yale Law Web|title=The Avalon Project : Constitution of the Confederate States|date=March 11, 1861|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120917175713/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/csa/csa.htm|archivedate=September 17, 2012}}</ref> == ଭାରତରେ ବତିଘର == ଭାରତର ସୁଦୀର୍ଘ ସମୁଦ୍ରତଟରେ ଓ ଭାରତୀୟ ମୁଖ୍ୟ ଭୂଖଣ୍ଡ ନିକଟସ୍ଥ ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ୱୀପରେ ଅନେକ ବତିଘର ରହିଛି । [[ଭାରତ ସରକାର|ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ]] ବତିଘର ଓ ଆଲୋକ-ଜାହାଜ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ସାଧାରଣ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ନୋଏଡ଼ାସ୍ଥିତ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ବତିଘରର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ବିଭାଗର ୯ଟି ଶାଖା ରହିଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ – ଗାନ୍ଧୀଧାମ, ଜାମନଗର, ମୁମ୍ବାଇ, ଗୋଆ, ତ୍ରିଭେନ୍ଦ୍ରମ୍, ଚେନ୍ନାଇ, ବିଶାଖପାଟଣା, କୋଲକାତା ଓ ପୋର୍ଟ୍ ବ୍ଲେୟର୍ ।<ref>{{cite web|title=Location of our offices|url=http://dgll.nic.in/Content/64_1_Introduction.aspx|publisher=Directorate General of Lighthouses & Lightships|accessdate=8 April 2014}}</ref> == ଓଡ଼ିଶା ଓ ଓଡ଼ିଆ ପରମ୍ପରାରେ ବତିଘର == {{multiple image|align=right|direction=vertical|image1=Light House Paradeep.jpg|width1=216|caption1=ପାରାଦୀପ ବତିଘର|image2=GOPALPUR PORT ODISHA LIGHT HOUSE PC NISTHA RANJAN DASH.jpg|width2=216|caption2=ଗୋପାଳପୁର ବନ୍ଦର ବତିଘର|image3=ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ.jpg|width3=216|caption3=ଫଲ୍‍ସ୍ ପଏଣ୍ଟ୍ ବତିଘର}} ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ନେଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[ଓଡ଼ିଶା]] ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ସହ ବିଶେଷ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ । ଓଡ଼ିଶାର ବହୁ ଛୋଟବଡ଼ ବନ୍ଦର, ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସହରମାନଙ୍କରେ ଅନେକ ବତିଘର ରହିଛି । ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଶରେ ବତିଘରର ଅର୍ଥ ''ସମୁଦ୍ରଗାମୀ ଜାହାଜର ନାବିକମାନଙ୍କୁ ସାବଧାନ କରାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ଏବଂ ବିପଦସଙ୍କୁଳ ସ୍ଥାନ ନିକଟରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆଲୋକ'' ବୋଲି ଉଲ୍ଲିଖିତ ।<ref name="pob">{{Cite book|title=ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ}}</ref> [[ପାରାଦ୍ୱୀପ]], [[ଗୋପାଳପୁର]] ଆଦି ବନ୍ଦରମାନଙ୍କରେ ବତିଘର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବତିଘର ରହିଛି । [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]] ଜିଲ୍ଲାର ହୁକିଟୋଲା ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ବହୁତ ପୁରୁଣା ବତିଘର ରହିଛି । ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନ କାଳରେ ଅଧିକାଂଶ ଇଂରେଜ ଜାହାଜ ମହାନଦୀ ମୁହାଣକୁ ହୁଗୁଳି ନଦୀର ମୁହାଣ ଭାବି ରହିଯାଉଥିବାରୁ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ତଟରେ ଫଲ୍‍ସ ପଏଣ୍ଟ୍ (False Point) ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ବତିଘର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=A1acCwAAQBAJ&pg=PT112&lpg=PT112&dq=maritime+trade+lighthouses+India&source=bl&ots=8qF4gFsjrs&sig=ACfU3U0ofLri4itW0Kj0qiWwWNOEYeOwnQ&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj7wc-qluDlAhXt7XMBHRRNDp04ChDoATAGegQICRAB#v=onepage&q=maritime%20trade%20lighthouses%20India&f=false|title=Maritime Heritage of India-Indian Navy|publisher=}}</ref><ref>[[Hugh Murray (geographer)|Hugh Murray]], [[James Wilson (zoologist)|James Wilson]], [[Robert Kaye Greville]], [[Robert Jameson]], [[Whitelaw Ainslie]], [[William Wallace (mathematician)|William Wallace]], and [[Clarence Dalrymple]], ''Historical and descriptive account of British India'' (1843)</ref> ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ ଗଞ୍ଜାମର ପ୍ରୟାଗୀ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାର ଦେବୀ ପଏଣ୍ଟ୍ ଓ ଭଦ୍ରକର ମାୟିପୁରଠାରେ ନୂତନ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>https://www.thehindubusinessline.com/economy/logistics/3-new-lighthouses-to-come-up-in-orissa-coast/article23049719.ece</ref> କିଛି ବତିଘର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।<ref>https://odishatv.in/odisha/lighthouses-to-attract-tourists-in-orissa-24427{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ମନ୍ଦିର ଉପରକୁ ମହାଦୀପ ଚଢ଼ାଯାଏ ଓ ଏପରି ପ୍ରଥା ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର ନୌବାଣିଜ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ଆଡ଼କୁ ଇଙ୍ଗିତ କରିଥାଏ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ଗଙ୍ଗୁଆ ନାଳରୁ [[ଦୟା ନଦୀ]] ଦେଇ ସମୁଦ୍ର ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଶାର ନାବିକଙ୍କ ପାଇଁ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ମହାଦୀପ ଏକ ବତିଘରର କାମ କରୁଥିବା ସମ୍ଭବପର ବୋଲି ଗବେଷକ ଦୀପକ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ନିଜର ଏକ ଗବେଷଣା ଲେଖରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |url=https://hrcak.srce.hr/file/49124 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2019-11-18 |archive-date=2022-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617143554/https://hrcak.srce.hr/file/49124 |url-status=dead }}</ref> * [[ଚିଲିକା]] କୂଳରେ ରଘୁନାଥପୁର ଓ ପୋଡ଼ାଘର ପରି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ୨ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚ ପଥର ସ୍ତମ୍ଭମାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହି ସବୁ ପଥର ସ୍ତମ୍ଭର ଉପରି ଅଂଶଟି ସାମାନ୍ୟ ଖାଲୁଆ ଯେଉଁଠାରେ ଅତୀତରେ ଆଲୋକ ରଖି ନାବିକମାନଙ୍କୁ ପଥପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଉଥିଲା । ଚିଲିକାରେ ରହିଥିବା ଏକ ପାହାଡ଼ର ନାମ ‘ଦୀପଆଡ଼ିଆ ପାହାଡ଼’ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ପରମ୍ପରାର ମୁକସାକ୍ଷୀ ।<ref>https://www.researchgate.net/publication/27666814_Maritime_heritage_in_and_around_Chilika_Lake_Orissa_Geological_evidences_for_its_decline</ref> <ref>{{Cite web |url=http://magazines.odisha.gov.in/utkalprasanga/febmar2005/oriyaPdf/sschilika.pdf |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2019-11-18 |archive-date=2021-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511031231/http://magazines.odisha.gov.in/utkalprasanga/febmar2005/oriyaPdf/sschilika.pdf |url-status=dead }}</ref> * ଦୀପାବଳି ସମୟରେ ଓ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପୂର୍ବରୁ ଗ୍ରାମରେ ଆକାଶଦୀପ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଏକ ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରଥା । ଏକ ଉଚ୍ଚ ବାଉଁଶର ଉପରି ଭାଗରେ ଏକ ଛିଦ୍ରଯୁକ୍ତ ମାଠିଆ ଓ ତା’ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରଦୀପ ରଖିଦିଆଯାଏ । ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ହାଣ୍ଡିର ଛିଦ୍ରରୁ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଆଲୋକ ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଗଳିକନ୍ଦିର ଆଲୋକଖୁଣ୍ଟ ବା ଛୋଟ ବତିଘରର ଭୂମିକା ତୁଲାଉଥିବା ସମ୍ଭବପର ।<ref>http://www.ameodia.com/odia-prose/odia-prose-odishara-lokasanskrutire-boitaa-biraja-routray/</ref> == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ବତୀଘର, ହୁକିଟୋଲା|ହୁକିଟୋଲାର ବତିଘର]] * [[ବତୀଘର|ବତିଘର (ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] * [[ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ]] * [[ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର]] * [[ଧାମରା ବନ୍ଦର]] * [[ଗୋପାଳପୁର]] == ଆଧାର == ; ଟୀକା {{ଆଧାର|33em|refs=<ref name="Crompton">Crompton & Rhein (2002)</ref> <ref name=mhp>{{cite web | url = http://www.nps.gov/history/maritime/light/admin.htm | title = Lighthouses: An Administrative History | work = Maritime Heritage Program&nbsp;– Lighthouse Heritage | publisher = U.S. National Park Service | accessdate = 2008-06-10 }}</ref> <ref name=ll>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/lens/lens.htm|title=Maritime Heritage Program|publisher=}}</ref>}} ; ପୁସ୍ତକ ଆଧାର * Bathurst, Bella. ''The lighthouse Stevensons''. New York: Perennial, 2000. {{ISBN|0-06-093226-0}} * Beaver, Patrick. ''A History of Lighthouses''. London: Peter Davies Ltd, 1971. {{ISBN|0-432-01290-7}}. * Crompton, Samuel, W; Rhein, Michael, J. ''The Ultimate Book of Lighthouses''. San Diego, CA: Thunder Bay Press, 2002. {{ISBN|1-59223-102-0}}. * Jones, Ray; Roberts, Bruce. ''American Lighthouses''. Globe Pequot, 1998. 1st ed. {{ISBN|0-7627-0324-5}}. * Stevenson, D. Alan. ''The world's lighthouses before 1820''. London: [[Oxford University Press]], 1959. ; ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ * Noble, Dennis. ''Lighthouses & Keepers: U. S. Lighthouse Service and Its Legacy''. Annapolis: U.S. Naval Institute Press, 1997. {{ISBN|1-55750-638-8}}. * Putnam, George R. ''Lighthouses and Lightships of the United States''. Boston: Houghton Mifflin Co., 1933. * Weiss, George. ''The Lighthouse Service, Its History, Activities and Organization''. Baltimore: Johns Hopkins Press, 1926. == ବାହ୍ୟ ଲିଂକ୍ == {{Commons|Lighthouse|Lighthouses}} * [http://unitedstateslighthouses.com United States Lighthouses] * [https://books.google.com/books?id=sygDAAAAMBAJ&pg=PA66&dq=Popular+Science+1931+plane&hl=en&ei=ESQHTd47iL2cB5fYkeYN&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&ved=0CEIQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Popular%20Science%201931%20plane&f=true "Lighthouses Of Strange Designs, December 1930, Popular Science] * {{cite rowlett|index}} Research tool with details of over 14,700 lighthouses and navigation lights around the world with photos and links. * Pharology Website: http://www.pharology.eu . Reference source for the history and development of lighthouses of the world. [[ଶ୍ରେଣୀ:ସମୁଦ୍ର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥାନ]] p63kytoboelugh9bluwh4o4l1djtrei 0 71928 606541 600679 2026-09-22T04:28:00Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606541 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|BLT}} {{Infobox food |name = BLT sandwich |image = BLT sandwich (1).jpg |image_size = 240px |caption = A BLT sandwich on toast |alternate_name = Bacon, Lettuce and Tomato |country = |region = |creator = |course = |main_ingredient = Bacon, lettuce, tomato, bread |variations = [[Club sandwich]] |calories = 352<ref name="prevent">{{cite book|last=Bricklin|first=Mark|title=Prevention Magazine's Nutrition Advisor: The Ultimate Guide to the Health-Boosting and Health-Harming Factors in Your Diet|year=1994|publisher=Rodale|isbn=0-87596-225-4|url=https://books.google.com/?id=iPFokL0MuswC&pg=PA454&dq=BLT+bacon#v=onepage&q=BLT%20bacon&f=false|page=454}}</ref> |other = |protein = 16.2<ref name="Calorie">{{cite web |title=Sandwich, BLT (5 strips bacon, 2 tbsp mayo) w. 3 oz Bread |url=https://www.calorieking.com/foods/calories-in-sandwiches-wraps-sandwich-blt-5-strips-bacon-2-tbsp-mayo-w-3-oz-bread_f-ZmlkPTY3ODU4.html |website=Calorie King |publisher=CalorieKing Wellness Solutions, Inc |accessdate=15 June 2018}}</ref> |carbohydrate = 42.5<ref name="Calorie"/> |fat = 34<ref name="Calorie"/> }} [[File:Making a BLT sandwich with avocado and basil mayonnaise.jpg|thumb|A BLT sandwich preparation]] '''ବିଏଲଟି''' ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚର ନାମ ଯାହା ତାଙ୍କର ଉପାଦାନମାନଙ୍କର ନାମର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରକୁ ନେଇ ନାମକରଣ ହୋଇଛି ଓ ସେଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର bacon/ ବାକନ (ଘୁଷରୀ ମାଂସ), lettuce/ ଲେଟ୍ୟୁସ ପତ୍ର, ଓ tomato/ ଟମାଟୋ । ନିଜ ପସନ୍ଦ ଅନୁସାରେ ଏହାର ଉପାଦାନମାନଙ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇପାରେ । ଏଥିରେ ମାୟୋନେଜ ([[:en:mayonnaise|mayonnaise]]), ବିଭିନ୍ନ ରକମର ଲେଟ୍ୟୁସ ପତ୍ର ଓ ପାଉଁରୁଟି ବ୍ୟବ‌ହର କରାଯାଇପାରେ । ବାକନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଟର୍କୀ ବାକନ ବା ଟୋଫୁ ([[:en:tofu|tofu]] ) ଦେଲେ ସ୍ୱାଦ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ହୋଇପାରେ । ସନ ୧୯୦୦ରୁ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନ ମିଶ୍ରଣ କରିବା ପଦ୍ଧତି ଚାଲିଆସୁଛି କିନ୍ତୁ ତାହା ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱ‌ଯୁଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତ୍ୟଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଲାଭ କରିପାରିନଥିଲା । ତା ପରେ ସେହି ଉପାଦାନମାନ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ବର୍ଷସାରା ଉପଲବ୍‌ଧ ହେବାରୁ ତାହା ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ସନ ୧୯୭୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ ନାମରେ ନମିଳି ଏହା ପୁରା ନାମରେ ମିଳୁଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଓ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅତି ପ୍ରିୟ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ଯାହା ମିଡିଆ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଏହାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ ଓ ସୂଚନା ଦିଆଯାଏ । ==ଇତିହାସ== [[File:BLT sandwich (2).jpg|thumb|A close-up view of a BLT sandwich]] ବିଏଲଟିର ଉପାଦାନମାନ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ ୧୯୦୦ ପୂର୍ବରୁ ବିଏଲଟି ଥିବା ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ । ୧୯୦୩ ଦୈନିକ ଘରୋଇ ରନ୍ଧନ ବ‌ହିରେ ଏକ କ୍ଲବ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ନିମନ୍ତେ ଡ. ଇଭାନ ମେ ଲେଖିଥିଲେ: ଦୁଇ ଟୁକୁଡ଼ା ପାଉଁରୁଟି ଭିତରେ ବାକନ, ଟମାଟୋ, ଲେଟ୍ୟୁସ, ମାୟୋନେଜ ଓ ଏକ ଟୁକୁଡ଼ା ଟର୍କୀ ମିଶ୍ରଣ ରଖାଯାଏ ।<ref>{{cite book|last=Gordon Curtis|first=Isabel|title=Good Housekeeping Everyday Cook Book|url=https://archive.org/details/goodhousekeeping0000curt|year=1903|isbn=1-58816-210-9}}</ref> ଏକ ୧୯୨ରେ ପ୍ରକାଶିତ ପୁସ୍ତକରେ "ସାତ ଶହ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ"ର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଏକ ବାକନ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ଓ ଆଚାର ଥିବା ଲେଖାଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟମାଟୋ ଥିବା କଥା ଲେଖା ନଥିଲା । <ref>{{cite book|last=Cowles|first=Florence|title=Seven Hundred Sandwiches|url=https://archive.org/details/sevenhundredsand0000flor|year=1928|publisher=Little, Brown & Company|location=New York|pages=[https://archive.org/details/sevenhundredsand0000flor/page/31 31]–35}}</ref> ପୃଥିବୀ ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ୨ ([[:en:World War II|World War II]]) ପରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ସୁପରମାର୍କେଟ ଖୋଲାଗଲା ଓ ଏହା ଫଳରେ ବିଏଲଟିର ଉପାଦାନମାନ ବର୍ଷ ସାରା ମିଳିଲା । ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚର ସର୍ଟ‌ହ୍ୟାଣ୍ଡ ଭଳି ବାକନ, ଲେଟ୍ୟୁସ ଓ ଟୋମାଟୋ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ବଦଳରେ ବିଏଲଟି ନାମଟି ଆମେରିକୀୟ ହୋଟେଲମାନଙ୍କରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା କିନ୍ତୁ କେବେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଚେତନାରେ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା ତାହା ଜଣାନାହିଁ ।<ref name="Mariani">{{cite book|last=Mariani|first=John F. |title=The Encyclopedia of American Food & Drink|url=https://archive.org/details/encyclopediaofam00mari|url-access=registration|publisher=Lebhar Freidman|location=New York|year=1999|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofam00mari/page/190 190]}}</ref> ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୁପ ସନ ୧୯୫୧ରେ ସଟର ଡେ ଇଭନିଙ୍ଗ ପୋଷ୍ଟରେ ଏହାର ସୂଚନା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଲେଖାଥିଲା: "ଗୋଟିଏ ଟ୍ରେ ଉପରେ ଅଣପରିବର୍ତ୍ତିତ ଭାବରେ ଏକ ସୁପ ଗିନା, ଏକ ଟୋଷ୍ଟେଡ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ସାଥିରେ ବ୍ୟାକନ, ଲେଟ୍ୟୁସ ଓ ଟମାଟୋ ଏବଂ ଚକୋଲେଟ ମିଲ୍କ ସେକ ରହେ ।" <ref>{{cite journal|last=Martin|first=Harold H.|title=Lightning Joe, the GI's General|url=https://archive.org/details/sim_saturday-evening-post_1951-01-27_223_31/page/n22|journal=The Saturday Evening Post|date=27 January 1951|volume=223|page=21}}</ref> ସନ ୧୯୫୪ରେ ପ୍ରକାଶିତ ମଡର୍ଣ୍ଣ ହସପିଟାଲ ନାମକ ପତ୍ରିକାରେ ଏକ ମିଲ୍‌ର ପ୍ରସ୍ତାବ ଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ "ବିନ ସୁପ୍, ଟୋଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ବାକନ ଓ ଟମାଟୋ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ, ଆଚାର, କଦଳି ସାଲାଡ଼ ଜେଲି, କ୍ରିମ ଡ୍ରେସିଙ୍ଗ ଓ ପାଉଣ୍ଡ କେକ କଥା ଲେଖାଥିଲା ।" <ref>{{cite journal | url=https://books.google.com/books?id=gBshAQAAMAAJ&q=%22bacon,+lettuce,+and+tomato%22&dq=%22bacon,+lettuce,+and+tomato%22&hl=en&sa=X&ei=H7pQUdK4BYjDrQHPg4FA&ved=0CFIQ6AEwBjjwAQ | title=Modern Hospital - July 1954 | journal=Modern Hospital | year=1954 | volume=83 | page=122}}</ref> ସନ ୧୯୫୮ ସୁଦ୍ଧା ହେଲମାନ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପାଦ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ: "ବାକନ, ଲେଟ୍ୟୁସ ଓ ଟମାଟୋ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ପାରମ୍ପରିକ ଭାଗରେ ଥାଏ ।" <ref>For example, see the version that ran in ''Life Magazine'' on 20 October 1958. {{cite book|title=Hellmann's Mayo Ad|url=https://books.google.com/books?id=eT8EAAAAMBAJ&lpg=PA156&dq=%22bacon%2C%20lettuce%2C%20and%20tomato%22&pg=PA156#v=onepage&q=%22bacon,%20lettuce,%20and%20tomato%22&f=false|accessdate=25 March 2013}}</ref> ସନ ୧୯୭୦ର ପ୍ରାକ୍‌ କାଳରେ ବିଏଲଟି ବିଷୟରେ ସୂଚନା ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite journal|last=Prideaux|first=Tom|title=A B.L.T. for God – Hold the Mayo|date=21 August 1970|url=https://books.google.com/books?id=t1UEAAAAMBAJ&lpg=PA8&dq=%22a%20BLT%22&pg=PA8#v=onepage&q=%22a%20BLT%22&f=false|accessdate=25 March 2013}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ]] 43ejv861ouko5m3k7t26ybjev4dja6z 0 78335 606520 593678 2026-09-21T19:48:07Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606520 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sahadeva Sahoo}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ସହଦେବ ସାହୁ | image = File:Sahadeva Sahoo.jpg | imagesize = | alt = ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସହଦେବ ସାହୁ | caption = ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସହଦେବ ସାହୁ | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1941|04|09}} | birth_place = ରେକାବିବଜାର,[[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଯାଜପୁର]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | death_date = <!-- {{Death date and age|Year|Month|Day|Year|Month|Day}} --> | death_place = | resting_place = | occupation = ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା, ସାହିତ୍ୟିକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = ଭାରତୀୟ | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ସୃଷ୍ଟିର ଜାତକ ଓ ଜୀବନ ଘଡ଼ି | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], [[ସାରଳା ସମ୍ମାନ]] | signature = | signature_alt = | website = [http://www.sahadevasahoo.in/ ସହଦେବସାହୁ ଡଟ ଇନ] | portaldisp = }} '''ସହଦେବ ସାହୁ''' (ଜନ୍ମ: ୯ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୪୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ଅଟନ୍ତି । ସେ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ନିଜର ସାହିତ୍ୟ କୃତି ''ସୃଷ୍ଟିର ଜାତକ ଓ ଜୀବନ ଘଡ଼ି'' ପାଇଁ ସେ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ଲାଭ କରିଥିଲେ । ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ସହଦେବ, ୧୯୪୧ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୯ ତାରିଖରେ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଭାଗବତ ସାହୁ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଶ୍ରୀୟା ସାହୁ ଥିଲା । ସେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର ହାଇସ୍କୁଲରୁ ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିଥିଲେ<ref>{{cite web |title=Toppers List |url=http://www.bseodisha.nic.in/sites/default/files/notification/TOPPERS%20LIST.pdf |website=www.bseodisha.nic.in/ |publisher=Board of Secondary Education Odisha |accessdate=7 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200110221311/http://bseodisha.nic.in/sites/default/files/notification/TOPPERS%20LIST.pdf |archivedate=7 June 2021}}</ref> ଓ [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ଆଇଏସସି ପାସ କରିଥିଲେ । ଏହି ଉଭୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ସେ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ୧୯୬୧ରେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଓ ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ଆହ୍ଲାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀରେ ସେ ଆହ୍ଲାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସହଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସୁମିତ୍ରା ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକା ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଦୁଇପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସୁବ୍ରତ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ ସୁବ୍ରତ ସାହୁ ହେଲେ ଛତିଶଗଡର ଅତିରିକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ |url=https://nandighoshatv.com/chhatisgarh-ias-subrat-sahu-becomes-chief-secretary-in-charge/ |website=www.nandighoshatv.com |publisher=ନନ୍ଦିଘୋଷ ଟିଭି |accessdate=7 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210607122420/https://nandighoshatv.com/chhatisgarh-ias-subrat-sahu-becomes-chief-secretary-in-charge/ |archivedate=7 June 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=ଛତିଶଗଡର ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଦାୟିତ୍ୱରେ ବରିଷ୍ଠ ଆଇଏଏସ ସୁବ୍ରତ ସାହୁ |url=http://www.prameyanews7.com/subrat-sahu-new-chhatisgarh-cs/ |website=www.prameyanews7.com/ |publisher=ପ୍ରମେୟ |accessdate=7 June 2021 |archive-date=7 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607122246/http://www.prameyanews7.com/subrat-sahu-new-chhatisgarh-cs/ |url-status=dead }}</ref> ଓ କନିଷ୍ଠ ସୁଜିତ ଜଣେ ସଫ୍ଟୱେୟାର କର୍ମୀ । ==ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ସହଦେବ, ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାରେ ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଯୋଗଦେଇ, ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ସମେତ, ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦରେ ରହିଥିଲେ । ଅବସର ପରେ ସେ [[ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର କୁଳପତି ଭାବରେ (୦୧/୧୧/୨୦୦୦ - ୩୧/୧୦/୨୦୦୩) କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ABOUT UNIVERSITY |url=http://www.ouat.nic.in/about_university |website=www.ouat.nic.in/ |publisher=ouat. |accessdate=7 June 2021 |archive-date=7 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607123813/http://www.ouat.nic.in/about_university |url-status=dead }}</ref> ଏତଦ ବ୍ୟତୀତ ସେ ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ, ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ମୃତି ପରିଷଦ, ଚିନ୍ତା ଓ ଚେତନା ଆଦି ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁ ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରହିଛନ୍ତି । ==ସାହିତ୍ୟ କୃତି== ===ଗଳ୍ପ=== * ଏ ଦିଗ ସେ ଦିଗ - ୧୯୮୩ * ଆକାଶ କଲ୍ୟାଣ - ୧୯୮୫ * ଖଜୁରି ଗଛର ଶେଷ ପାହାଚ - ୧୯୯୧ * କଣ୍ଟାବାଡ଼ - ୧୯୯୫ * ସଲିଳ ସମାଧି - ୨୦୦୦ ===ପ୍ରବନ୍ଧ=== * ସମସ୍ୟା ଆଜି ଓ କାଲିର - ୧୯୭୬ * ଅନ୍ୟର ଆଈନାରେ - ୧୯୯୮ ===ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ=== * ଭିନ୍ନ ଦେଶ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟି - ୧୯୯୦ ===ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ=== * ସରଗର ଚାନ୍ଦ - ୧୯୮୫ * ଦୈବୀ ପକ୍ଷୀ - ୧୯୮୯ * ବୁଦ୍ଧି ହିନ ବଳ - ୧୯୯୧ * ବୁଦ୍ଧି ପରୀକ୍ଷା ଭାଗ ୧ ଓ ୨ - ୧୯୮୪-୮୫ * ଯେତେ ଦୂର ସେତେ ପାଖ - ୧୯୮୯ * ଆଖିର ଲୁଚକାଳି - ୧୯୮୯ * ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରାଣୀ ଜଗତ ଭାଗ ୧ ଓ ୨ - ୧୯୯୧ * ବିଜ୍ଞାନ ରହସ୍ୟ - ୧୯୮୯ * ଏମିତି ବି ଉଦଭାବନ ହେଉଛି - ୧୯୯୧ ===ବିଜ୍ଞାନ ଭିତ୍ତିକ ସାହିତ୍ୟ=== * ତାରକା ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ - ୧୯୮୬ * ସୃଷ୍ଟିର ଜାତକ ଓ ଜୀବନଘଡ଼ି - ୧୯୯୫ * ବିଜ୍ଞାନ ବୋଧ ଭାଗ ୧ ଓ ୨ - ୧୯୯୮/୨୦୦୦ * ଚଳନ୍ତି ବିଜ୍ଞାନ - ୨୦୦୦ * ଆଖିର ଲୁଚକାଳି - ୨୦୦୧ * ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସମାଜ, ପ୍ରଭାବ ଓ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା - ୨୦୦୨ * ଯନ୍ତ୍ରପାତିର କାହାଣୀ - ୨୦୦୨ * ଇଣ୍ଟରନେଟର କାହାଣୀ, ଅରୁ ହ ଯାଏଁ - ୨୦୦୧ * ସଚିତ୍ର ଇଣ୍ଟରନେଟ - ୨୦୦୯ * ଆମେ ଅକାଳକୁ ଡାକି ଆଣୁଛୁ - ୧୯୯୬ (ନେସନାଲ ବୁକ ଟ୍ରଷ୍ଟ) * ପାଗଳ ଆମ୍ବ - ୧୯୯୭ (ନେସନାଲ ବୁକ ଟ୍ରଷ୍ଟ) * ମୀର ସ୍ପେସ ଷ୍ଟେସନ - ୨୦୦୨ (ନେସନାଲ ବୁକ ଟ୍ରଷ୍ଟ) ===କବିତା=== * ବରଗଛ ଓ ବସ୍ତି - ୧୯୯୫ ===ଅନ୍ୟ ଲେଖକଙ୍କ ସହିତ ସହ-ଲେଖନ=== * କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପରିଚୟ * ଆମ ଗଣତନ୍ତ୍ର * ଗଛଲତାର ସଂସାର ===ଇଂରାଜୀ ପୁସ୍ତକ=== * ରେସ୍ପନ୍ସିଭ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ (Responsive Administration) * ଏ ଗାଇଡ଼ ଟୁ ଷ୍ଟାମ୍ପ କଲେକ୍ଟିଂ (A Guide to Stamp Collecting) * ଆୱାର ନେସନାଲ ସିମ୍ବଲ: ଆନ ଓଭରଭ୍ୟୁ, ୨୦୦୧ (Our National Symbols: An Overview, 2001) * ଫୋକ ଟେଲ୍ସ ଅଫ ଓଡ଼ିଶା (Folk Tales of Orissa 2001) * ଟେଲସ ଫ୍ରମ ରାମାୟଣ (Tales From Ramayana) ===ହିନ୍ଦୀ ପୁସ୍ତକ=== * ଆକାଶ କୁସୁମ * ସୃଷ୍ଟି କି ଜନମପତ୍ରୀ ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା), ୧୯୯୭ <ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award8.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=8 June 2021 |archive-date=12 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112164433/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award8.php |url-status=dead }}</ref> * ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୦ * ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ପରିଜା ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୫ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ) * ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ଲୋକପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୩ (ଓଡ଼ିଶା ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ) * ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୪ (ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକମେଳା) * ପ୍ରଜ୍ଞାରତ୍ନ ସମ୍ମାନ - ୨୦୨୩ (ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{cite news |title=ସହଦେବ ସାହୁ ପାଇବେ ପ୍ରଜ୍ଞାରତ୍ନ ସମ୍ମାନ |url=https://sambadepaper.com/imageview_49355_186963_4_71_03-05-2023_14_i_1_sf.html |accessdate=3 May 2023 |work=ସମ୍ବାଦ ୦୩/୦୫/୨୦୨୩ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧୩ |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |date=3 May 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230503055858/https://sambadepaper.com/imageview_49355_186963_4_71_03-05-2023_14_i_1_sf.html |archivedate=3 May 2023 |url-status=live }}</ref> ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}} {{ସାରଳା ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ]] a43d8elglgflwnbilbvc6ee7uolzvx9 0 79197 606518 571039 2026-09-21T18:54:30Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606518 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sarada Rath}} {{Infobox person |image = |caption = |image_size = |alt = |birth_name = |birth_date = {{birth date and age|df=y|1941|05|25}} |birth_place = [[ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର ଶାସନ]], [[ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ]], [[ପୁରୀ]] |death_date = |death_place = |death_cause = |resting_place = |nationality = ଭାରତୀୟ |other_names = |known_for = ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକା, ଅନୁବାଦିକା |education = |alma_mater = |spouse = ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ରଥ |children = |parents = ଅନନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ, ହାରାମଣି ଦେବୀ |awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୧୬ |signature = |website = |footnotes = }} '''ଶାରଦା ରଥ''' (ଜନ୍ମ: ୨୫ ମଇ ୧୯୪୧)<ref>{{cite web |title=ଅନୁବାଦ ପାଇଁ ତିନିଗୁଣ ଅଧିକ ଭାବିବାକୁ ପଡ଼େ |url=https://sambadepaper.com/epaperimages/10042022/10042022-md-an-6/384480.jpg |publisher=ସମ୍ବାଦ |accessdate=10 April 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220410021423/https://sambadepaper.com/epaperimages/10042022/10042022-md-an-6/384480.jpg |archivedate=୧୦ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨ |page=୬ |date=୧୦ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨}}</ref> ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକା ଓ ଅନୁବାଦିକା । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକ, ''ମେଘବାହାନ'' ପାଇଁ ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।<ref name="Odisha Sahitya Academy">{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |publisher=Odisha Sahitya Akademi |accessdate=8 September 2021 |archive-date=9 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=Pradhan |first1=Hemanta |title=Odisha Sahitya Akademi Awards for 2015, 2016 declared |url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/odisha-sahitya-akademi-awards-for-2015-2016-declared/articleshow/76898808.cms |accessdate=8 September 2021 |work=The Times of India |date=10 July 2020 |location=Bhubaneswar |language=English}}</ref> ==ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ଅବଦାନ== ଶରଦା ହିନ୍ଦୀ ଲେଖକ ନିର୍ମଳ କୁମାରଙ୍କର ପୁସ୍ତକ ମେଘବାହନକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପାଇଁ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ଏହି ପୁସ୍ତକଟି [[କଳିଙ୍ଗ, ଭାରତ|କଳିଙ୍ଗ]]<nowiki/>ର ମହାରାଜା [[ଖାରବେଳ]]<nowiki/>ଙ୍କ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେଷିତ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ]]<nowiki/>ଙ୍କ [[ନିର୍ମଳା (ଉପନ୍ୟାସ)|ନିର୍ମଳା]] ଓ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୁସ୍ତକର ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । [[ଅମୃତା ପ୍ରୀତମ]]<nowiki/>ଙ୍କ କୋରା କାଗଜ ବହିକୁ ସେ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । ଦିଲ୍ଲୀ ଏମ୍‌ସ୍‌ର ପୂର୍ବତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡକ୍ଟର ଅଶୋକ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ହେଡ୍ ଇଞ୍ଜୁରି ଓ ବ୍ରେନ୍ କ୍ୟାନ୍‌ସର୍ ବହିକୁ ସେ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିବା ସହିତ [[ଗୋଆ]]<nowiki/>ର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା [[ମୃଦୁଳା ସିହ୍ନା]]<nowiki/>ଙ୍କର ପରିତପ୍ତ ଲଙ୍କେଶ୍ୱରୀ ବହିର ମଧ୍ୟ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite news |title=Sarada Rath Gets Odisha Sahitya Akademi Award |url=https://www.youtube.com/watch?v=GzaRRg7ARaQ |accessdate=8 September 2021 |work=Prameya News7 |publisher=YouTube |date=11 July 2020}}</ref><ref>https://dharitriepaper.in/edition/18870/chhutidina/page/6</ref> === ଅନୁବାଦ === * ମେଘବାହନ -୨୦୧୬<ref>{{Cite web|url=https://kalingatv.com/state/odisha-sahitya-akademi-award-for-2015-2016-announced-heres-the-list/|title=Odisha Sahitya Akademi Award for 2015, 2016 announced: Here's the list|date=2020-07-10|website=KalingaTV|language=en-US|access-date=2021-09-08}}</ref> * ୧୨ଟି ବିଦେଶୀ ଗଳ୍ପ (କାବ୍ୟାଲୋକ ପ୍ରକାଶନ) * ବନ୍ଧକରେ ରଘୁ (ଶ୍ରଦ୍ଧା ପ୍ରକାଶନ) *ପରିତପ୍ତ ଲଙ୍କେଶ୍ୱରୀ (ପଶ୍ଚିମା ପ୍ରକାଶନ) - ୨୦୧୭ *ନିର୍ମଳା * ପ୍ରତିଜ୍ଞା (ପ୍ରେମଚାନ୍ଦଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ 'ପ୍ରତିଜ୍ଞା'ର ଅନୁବାଦ, କାବ୍ୟାଲୋକ ପ୍ରକାଶନ) *ଅଲେଖା କାଗଜ *ହେଡ୍ ଇଞ୍ଜୁରି *ବ୍ରେନ୍ କ୍ୟାନ୍‌ସର୍ == ସମ୍ମାନ == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ), ୨୦୧୬<ref name="Odisha Sahitya Academy"/> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] 2bhisshzxpq8ibqjr5llckfxpm8tpx3 0 84464 606500 568742 2026-09-21T15:05:33Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606500 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bhuvan Bam}} {{Infobox YouTube personality | name = ଭୁବନ ବାମ୍ | image = Bhuvan Bam at the launch of MTV Unplugged Season 8 (cropped).jpg | caption = ୨୦୧୯ରେ ଭୁବନ | birth_name = ଭୁବନ ଅବନୀନ୍ଦ୍ର ଶଙ୍କର ବାମ୍ | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1994|1|22}} | birth_place = [[ବଡ଼ୋଦରା]], [[ଗୁଜରାଟ]], [[ଭାରତ]] | nationality = | occupation = {{hlist|ୟୁଟ୍ୟୁବର୍|ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା|ଗାୟକ|ଗୀତିକାର|ଉଦ୍ୟୋଗପତି}} | height = | education = ଭଗତ ସିଂହ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, [[ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] (ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକ) | years active = ୨୦୧୫–ଏବେଯାଏଁ | channels = {{bulleted list | {{url|https://www.youtube.com/channel/UCqwUrj10mAEsqezcItqvwEw|ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ}}|{{url|https://youtube.com/user/bhuvanbam2006|ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ ପ୍ରଡକ୍ସନ}}}} | genre = ହାସ୍ୟ ଅଭିନୟ | subscribers = ୨.୬୭୮ କୋଟି (ମିଳିତ) <!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW --> | views = ୬୪୫ କୋଟି (ମିଳିତ) <!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW --> | associated_acts = | stats_update = ୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୩ | silver_button = yes | silver_year = ୨୦୧୭ | gold_button = yes | gold_year = ୨୦୧୮ | diamond_button = yes | diamond_year = ୨୦୧୮ }} '''ଭୁବନ ବାମ୍''' (ଉଚ୍ଚାରଣ: Bʱʊʋən baːm; ଜନ୍ମ ନାମ:'''ଭୁବନ ଅବନୀନ୍ଦ୍ର ଶଙ୍କର ବାମ୍'''; ୨୨ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୯୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା, ଲେଖକ, ଗାୟକ, ଗୀତିକାର ଏବଂ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍‌ର୍ । ସେ [[ୟୁ ଟ୍ୟୁବ|ୟୁଟ୍ୟୁବରେ]] ''ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ'' ନାମକ କମେଡ଼ି ଚ୍ୟାନେଲ୍ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା == ଭୁବନ ୧୯୯୪ ମସିହାର ଜାନୁୟାରୀ ୨୨ ତାରିଖରେ [[ଗୁଜରାଟ|ଗୁଜରାଟର]] [[ବଡ଼ୋଦରା|ବଡ଼ୋଦରାଠାରେ]]<ref name="birthcity">{{Citation|last=BBC News Hindi|title=Bhuvan Bam अपने YouTube चैनल BB Ki Vines से कितना पैसा कमाते हैं? (BBC Hindi)|date=28 June 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=jnzrQ_DfPas&app=desktop|access-date=29 June 2019}}</ref> ଏକ ମରାଠୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଅବନୀନ୍ଦ୍ର ବାମ୍ ଏବଂ ମାଆଙ୍କ ନାମ ପଦ୍ମା ବାମ୍ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର [[ଦିଲ୍ଲୀ]]<nowiki/>ରେ ବାସ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ଗ୍ରୀନ୍ ଫିଲ୍ଡସ୍ ସ୍କୁଲରେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନରେ ଥିବା ସହିଦ ଭଗତ ସିଂହ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/youtube-star-bhuvan-bam-students-need-to-know-that-there-is-a-life-beyondmarks/story-tG3LVzv5Y4UQmZGYCRITpI.html|title=Youtube star Bhuvan Bam: Students need to know that there is a life #BeyondMarks|date=24 May 2017|work=Hindustan Times|access-date=4 August 2017}}</ref> ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ୨୦୨୧ ମସିହାରେ [[୨୦୧୯ ନୂତନ କରୋନା ଭୂତାଣୁ|କରୋନା ଭୂତାଣୁ]] ସଂକ୍ରମଣରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/bhuvan-bam-loses-parents-to-covid-19-will-have-to-learn-to-live-again-don-t-want-to-101623506166853.html|title=Bhuvan Bam loses parents to Covid-19: 'Will have to learn to live again. Don't want to'|date=12 June 2021|website=Hindustan Times|language=en|access-date=12 June 2021}}</ref> == ପେଷା == [[କାଶ୍ମୀର]] ବନ୍ୟାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଜଣେ ଯୁବକର ମାଆକୁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରୁଥିବା ଏକ ସମ୍ବାଦିକର ଅଭିନୟ କରି ଭୁବନ ତାଙ୍କର ଏକ ଭିଡିଓ [[ଫେସବୁକ]]<nowiki/>ରେ ଅପଲୋଡ଼ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ କିଛି ଭିଡିଓ ପାକିସ୍ତାନରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବାପରେ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ସେ ୟୁ-ଟ୍ୟୁବ୍‌ରେ ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ ନାମରେ ସେ ତାଙ୍କର ଚ୍ୟାନେଲ ଖୋଲିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/slideshows/people/meet-indias-top-10-youtube-superstars/meet-indias-youtube-superstars/slideshow/52173565.cms|title=Meet India's top 10 YouTube superstars|last=Goyal|first=Malini|date=8 May 2016|work=The Times of India|access-date=21 July 2017|publisher=Bennet, Coleman, & Co.}}</ref> === ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ === ଭୁବନ ତାଙ୍କ ୟୁ-ଟ୍ୟୁବ୍ ଚ୍ୟାନେଲର ନାମ ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ ଏକ ଆମେରକୀୟ ଭିଡିଓ ଆପ୍‌ରୁ ଅନୁପ୍ରେରିତ ହୋଇ ରଖିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନିଜେ ଅନେକ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ଏହି ଚରିତ୍ର ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ''ନିଜେ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଜଣ ସାଙ୍ଗ (ସମୀର ଓ ବଞ୍ଛୋଡ଼ ଦାସ), ତାଙ୍କ ମାଆ, ବାପା, ମାମୁଁ (ଟିଟୁ), ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ (ବବ୍‌ଲି ସାର୍), ମିଷ୍ଟର ହୋଲା, ଡ. ସେହଗଲ୍, ଅଦରକ୍ ବାବା, ପାପା ମାକିଚୁ, ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ ମଙ୍ଗଲୁ, ଶ୍ରୀମତି ବର୍ମା'' ଆଦି କିଛି ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି ।<ref>{{Cite news|url=https://www.businesstoday.in/magazine/features/how-ordinary-individuals-have-found-fame-and-fortune-on-the-video-sharing-platform/story/244684.html|title=Meet India's YouTube Millionaires|last=Singh|first=Devika|date=12 February 2017|work=Business News|access-date=12 November 2018}}</ref> ତାଙ୍କର ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ଚ୍ୟାନେଲରେ ତାଙ୍କର ୨.୫ରୁ ଅଧିକ ସବ୍‌ସ୍କାଇବର୍ ଅଛନ୍ତି ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/article/30-under-30-2020/bhuvan-bam-making-of-a-star/57527/1|title=Bhuvan Bam: Making of a Star|website=[[Forbes India]]|access-date=28 March 2020}}</ref> ଏହି ଭିଡିଓଗୁଡ଼ିକ ସେ ନିଜେ ଏକ ଫୋନରେ ସାମ୍ନା କ୍ୟାମେରା ବ୍ୟବହାର କରି ସୁଟିଂ କରନ୍ତି ।<ref name="arora">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/delhi-news/bollywood-is-the-final-stop-for-youtube-star-bhuvan-bam/story-tfitRMWWxYlusMqlUDFsWK.html|title=Bollywood is the Final Stop for YouTube Star Bhuvan Bam|date=4 July 2016}}</ref> === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାମ === ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬ରେ, ଭୁବନ ଏକ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଭିଡିଓ ତେରି ମେରି କାହାନି ରିଲିଜ୍ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସାଙ୍ଗ୍ ହୁଁ ତେରେ, ସଫର, ରାହୁଗୁଜର୍ ଏବଂ ଅଜନବି ଆଦି ଗୀତ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/each-time-in-front-of-camera-is-different-experience-bhuvan-bam/1665896|title=Each time in front of camera is different experience: Bhuvan Bam|website=outlookindia.com/|access-date=12 May 2020}}</ref> ସେ [[ଦିବ୍ୟା ଦତ୍ତ]]<nowiki/>ଙ୍କ ସହ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ପ୍ଲସ୍ ମାଇନସ୍''ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]]<nowiki/>ଙ୍କ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/winning-the-filmfare-award-was-a-magical-moment-bhuvan-bam/articleshow/68657237.cms|title=Winning the Filmfare Award Was a Magical Moment|last=Arote|first=Vinay|date=31 March 2019|website=[[Mumbai Mirror]]|access-date=28 March 2020|archive-date=28 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328191156/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/winning-the-filmfare-award-was-a-magical-moment-bhuvan-bam/articleshow/68657237.cms|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/bhuvan-bam-divya-dutta-on-their-short-film-plus-minus-winning-big-at-filmfare-awards-2019-6358951.html|title=Bhuvan Bam, Divya Dutta on Their Short film – Plus – Minus Winning Big at Filmfare Awards 2019|date=31 March 2019|website=[[Firstpost]]|access-date=28 March 2020}}</ref> ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ରେ, ସେ [[ୟୁ ଟ୍ୟୁବ|ୟୁଟ୍ୟୁବରେ]] ''ଟିଟୁ ଟକ୍ସ୍'' ନାମକ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ [[ସାହାରୁଖ ଖାଁ|ଶାହରୁଖ ଖାନ୍]] ପ୍ରଥମ ଅତିଥି ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref name=":0" /> ମଇ ୨୦୨୦ରେ ସେ ଟିଟୁ ଟକ୍ସର 'ଲାଇଫ୍ ଲାଇନ୍ ଅଫ୍ ସୋସାଇଟି' ନାମକ ଏକ ଏପିସୋଡ୍ ଅପଲୋଡ୍ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଭାରତରେ କରୋନା ଭୂତାଣୁ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିବା ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ସମୟରେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଅସୁବିଧାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ କିଛି ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କର ସାକ୍ଷାତକାର ନେଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/coronavirus-lockdown-no-1-youtuber-bhuvan-bam-shoots-video-for-charity-2236522|title=Top YouTuber Bhuvan Bam Shoots Video To Help Raise Funds For Migrants|work=NDTV.com}}</ref> ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ତାଙ୍କ ଚେନାଲ୍‌ର ଥିବା ସମୁଦାୟ ଭିଡିଓଗୁଡ଼ିକୁ ମୋଟ ୩୦୦ କୋଟିରୁ (୩ ବିଲିଅନ୍) ଅଧିକ ଥର ଦେଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.in/entertainment/news/bhuvan-bam-on-being-indias-first-digital-content-creator-with-3-billion-collective-views-reach-and-20-million-subscribers/amp_articleshow/80345958.cms|title=Bhuvan Bam on being India's first digital content creator with 3 billion collective views reach and 20 million subscribers|last=|first=|date=19 January 2021|website=Business Insider|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120214913/https://www.businessinsider.in/entertainment/news/bhuvan-bam-on-being-indias-first-digital-content-creator-with-3-billion-collective-views-reach-and-20-million-subscribers/amp_articleshow/80345958.cms|archive-date=20 January 2021|access-date=}}</ref> ୨୦୨୧ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ତାଙ୍କ ଚ୍ୟାନେଲ୍‌ରେ ସେ ଅଭିନୟ କରୁଥିବା ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଆଠ ଏପିସୋଡ୍ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ଢିଣ୍ଡୋରା ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref name="dhindora review">{{Cite news|url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhindora-review-bhuvan-bams-show-works-when-he-plays-to-his-strengths-but-only-then-10209611.html|title=Dhindora review: Bhuvan Bam's show works when he plays to his strengths – but only then|last=Das|first=Shreemayee|date=14 December 2021|work=Firstpost|access-date=4 February 2022}}</ref> ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୩ରେ, ସେ ଡିଜ୍ନି ପ୍ଲସ୍ ହଟ୍‌ଷ୍ଟାର୍‌ରେ ''ତାଜା ଖବର'' ନାମକ ଏକ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ଜରିଆରେ ଓଟିଟିରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/-taaza-khabar-on-disney-hotstar-review-bhuvan-bam-shines-in-this-utterly-predictable-rags-to-riches-story-movie_reviews-252553|title=Bhuvan Bam Shines In This Utterly Predictable Rags-To-Riches Story|date=10 January 2022|website=Outlook India|access-date=12 January 2022}}</ref> ଏହି ମାସରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ରଫ୍ତା ରଫ୍ତା ଆମାଜନ୍ ମିନିଟିଭିରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/bhuvan-bam-s-rafta-rafta-is-about-goofy-man-who-keeps-upsetting-his-wife-news-254361|title=Bhuvan Bam's 'Rafta Rafta' Is About Goofy Man Who Keeps Upsetting His Wife|date=17 January 2023|website=Outlook India|access-date=4 February 2023}}</ref> == ମିଡ଼ିଆ == ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୯ରେ, ଭୁବନ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସ ବ୍ରଞ୍ଚ କଭର୍ ଷ୍ଟୋରୀରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/brunch/social-media-stars-the-rise-and-rise-of-bhuvan-bam/story-NEtFseZ0rXWC6eX80EBmwJ.html|title=The rise and rise of Bhuvan Bam|date=20 April 2019|website=Hindustan Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190420194135/https://www.hindustantimes.com/brunch/social-media-stars-the-rise-and-rise-of-bhuvan-bam/story-NEtFseZ0rXWC6eX80EBmwJ.html|archive-date=20 April 2019|access-date=26 October 2021}}</ref> ସେହି ବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ମାସରେ, ସେ ରୋଲିଂ ଷ୍ଟୋନର ପ୍ରଚ୍ଛଦରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite magazine|date=9 July 2019|title=COVER STORY: The Unstoppable Bhuvan Bam -|url=https://rollingstoneindia.com/cover-unstoppable-bhuvan-bam/|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802132954/https://rollingstoneindia.com/cover-unstoppable-bhuvan-bam/|archive-date=2 August 2019|access-date=26 October 2021}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=5 July 2019|title=Bhuvan Bam Launches Rolling Stone India's Cover Amidst Hundreds of Fans in New Delhi -|url=https://rollingstoneindia.com/bhuvan-bam-launches-rolling-stone-indias-cover-amidst-hundreds-fans-new-delhi/|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923003013/https://rollingstoneindia.com/bhuvan-bam-launches-rolling-stone-indias-cover-amidst-hundreds-fans-new-delhi/|archive-date=23 September 2020|access-date=26 October 2021}}</ref> ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରେ, ସେ ପୁମାର ସହଯୋଗରେ ଗ୍ରାଜିଆ ଇଣ୍ଡିଆର କଭରରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.grazia.co.in/video/grazia-x-puma-bts-for-january-2020_-4459.html|title=Grazia X Puma BTS For January 2020|website=grazia.co.in|language=en|access-date=11 November 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.grazia.co.in/people/bhuvan-bam-on-how-to-create-conscious-content-that-connects-5148.html|title=Bhuvan Bam On Conscious Content That Connects|website=grazia.co.in|language=en|access-date=11 November 2021}}</ref> ସେହି ମାସରେ, ସେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫୋରମରେ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/celebrity/story/bhuvan-bam-on-attending-wef-for-the-first-time-sirf-main-hoodie-mein-tha-baaki-sab-suit-mein-the-1639395-2020-01-23|title=Bhuvan Bam on attending WEF for the first time: Sirf main hoodie mein tha, baaki sab suit mein the|last=|first=|last2=|first2=|website=India Today|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200123113449/https://www.indiatoday.in/lifestyle/celebrity/story/bhuvan-bam-on-attending-wef-for-the-first-time-sirf-main-hoodie-mein-tha-baaki-sab-suit-mein-the-1639395-2020-01-23|archive-date=23 January 2020|access-date=24 October 2021|last3=|first3=}}</ref> ଏହାର ପର ମାସରେ ସେ ଡିଜିଟାଲ୍ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ କ୍ରିଏଟର୍‌ସ୍ ବର୍ଗରେ ଫୋର୍ବସ୍ ୩୦ ଅଣ୍ଡର ୩୦ ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/article/30-under-30-2020/bhuvan-bam-making-of-a-star/57527/1|title=Bhuvan Bam: Making Of A Star|website=Forbes India|language=en|access-date=24 October 2021}}</ref> ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ରେ, ସେ ପୁନର୍ବାର ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସ ବ୍ରଞ୍ଚ କଭର ଷ୍ଟୋରୀରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/brunch/ht-brunch-cover-story-chitty-chitty-bam-bam-101635016702429.html|title=HT Brunch Cover Story: Chitty Chitty Bam Bam|date=24 October 2021|website=Hindustan Times|language=en|access-date=26 October 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/brunch/thickskinned-but-happy-101633456996392.html|title=HT Brunch Cover Story: Thick-skinned, but happy!|date=5 October 2021|website=Hindustan Times|language=en|access-date=26 October 2021}}</ref> == ଅଭିନୀତ କାର୍ଯ୍ୟ == === ଟେଲିଭିଜନ === {| class="wikitable" |+ !ବର୍ଷ ! କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ! ଭୂମିକା ! ମନ୍ତବ୍ୟ ! ଆଧାର |- | ୨୦୧୯ | ''ଏମ୍‌ଟିଭି ଅନ୍‌ପ୍ଲଗ୍‌ଡ୍'' | ନିଜେ/ଗାୟକ | ୮ମ ଭାଗ, ୪ର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ | <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/royal-stag-barrel-select-mtv-unplugged-s8-diljit-dosanjh-guru-randhawa-bhuvan-bam-perform-on-show-6356841.html|title=Royal Stag Barrel Select MTV Unplugged S8: Diljit Dosanjh, Guru Randhawa, Bhuvan Bam perform on show|date=30 March 2019|website=Firstpost|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401032913/https://www.firstpost.com/entertainment/royal-stag-barrel-select-mtv-unplugged-s8-diljit-dosanjh-guru-randhawa-bhuvan-bam-perform-on-show-6356841.html|archive-date=1 April 2019|access-date=}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/parties-and-events/sonu-nigam-guru-randhawa-others-attend-launch-mtv-unplugged-season-8/sonu-nigam-guru-randhawa-and-others-attend-the-launch-of-mtv-unplugged-season-8-3/|title=Sonu Nigam, Guru Randhawa, Bhuvan Bam and others attend the launch of MTV Unplugged Season 8 – Bollywood Hungama|last=|first=|language=en|access-date=6 December 2021}}</ref> |- | rowspan="2" | ୨୦୨୧ | ''ବିଙ୍ଗୋ କମେଡି ଆଡ୍ଡା'' | rowspan="2" | ନିଜେ | ୨ୟ ଅଧ୍ୟା | <ref>{{Cite web|url=https://www.mumbailive.com/en/television/bingo-comedy-adda-set-to-tickle-audiences-funny-bones-with-television-premier-on-star-plus-61243|title='Bingo! Comedy Adda' set to tickle audiences' funny bones with television premier on Star Plus|website=Mumbai Live|language=en|access-date=6 December 2021}}</ref> |- | ବିଗ୍ ବସ୍ ୧୫ | ଅତିଥି | <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/bigg-boss-15-weekend-ka-vaar-written-update-farah-khan-takes-a-dig-at-miesha-eishaan-s-love-story-1865955-2021-10-18|title=Bigg Boss 15 Weekend Ka Vaar Written Update|last=|first=|last2=|first2=|website=India Today|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018042741/https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/bigg-boss-15-weekend-ka-vaar-written-update-farah-khan-takes-a-dig-at-miesha-eishaan-s-love-story-1865955-2021-10-18|archive-date=18 October 2021|access-date=26 October 2021|last3=|first3=}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.zee5.com/zee5news/bigg-boss-15-weekend-ka-vaar-youtuber-bhuvan-bam-to-grace-the-stage-with-salman-khan-fans-get-excited|title=Bigg Boss 15 Weekend Ka Vaar: YouTuber Bhuvan Bam To Grace The Stage With Salman Khan|date=16 October 2021|website=ZEE5|language=en|access-date=26 October 2021}}</ref> |} === ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ === {| class="wikitable" ! scope="col" |ବର୍ଷ ! scope="col" | ସିରିଜ୍ ! scope="col" | ଭୂମିକା ! scope="col" | ମନ୍ତବ୍ୟ ! ଆଧାର |- | ୨୦୧୬–୧୭ | ''ଟିଭିଏଫ୍ ବ୍ୟାଚେଲର୍ସ୍'' | ଭୁବନେଶ୍ୱର ବାମ୍ | ୧ମ ଭାଗ | <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/tvf-bachelors-newest-episode-takes-a-funny-twist-on-the-film-a-wednesday/articleshow/57435214.cms|title=TVF Bachelors newest episode takes a funny twist on the film A Wednesday – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=15 October 2021}}</ref> |- | ୨୦୧୯ | ''ୱାନ୍ ମାଇକ୍ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ୍'' | ନିଜେ | ୧ମ ଭାଗ, ୧ମ ଅଧ୍ୟାୟ | <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/shashi-tharoor-bhuvam-bam-taapsee-pannu-one-mic-stand-amazon-prime-video-6118256/|title=One Mic Stand sneak peek: Shashi Tharoor and others test their stand-up comedy chops|date=13 November 2019|website=The Indian Express|language=en|access-date=15 October 2021}}</ref> |- | ୨୦୨୧ | ''ଢିଣ୍ଢୋରା'' | ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଚରିତ୍ର | ଲେଖକ ଏବଂ ପ୍ରଯୋଜକ | <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/prajakta-koli-carryminati-bhuvan-bam-mallika-dua-why-digital-influencers-are-fetching-key-acting-roles-9219841.html|title=Prajakta Koli, CarryMinati, Bhuvan Bam, Mallika Dua — why digital influencers are fetching key acting roles-Entertainment News, Firstpost|date=20 January 2021|website=Firstpost|language=en|access-date=15 October 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.thelivemirror.com/bhuvan-bam-begin-dhindora-shooting/|title=Bhuvan Bam Starts Shooting For His First Film 'Dhindora'|date=17 March 2020|website=The Live Mirror|language=en-US|access-date=15 October 2021}}</ref> |- | rowspan="2" | ୨୦୨୩ | ''ତାଜା ଖବର'' | ବସନ୍ତ ଗାୱଡ଼େ (ବସ୍ୟା) | ନିଜ ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା | <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/bhuvan-bam-kickstarts-shoot-debut-ott-taaza-khabar-shriya-pilgaonkar-deven-bhojani-7962163/|title=Bhuvan Bam announces his new Web Series on Disneyplus Hotstar|date=10 June 2022|website=TheIndianExpress|language=en|access-date=10 June 2022}}</ref> |- | ''ରଫ୍ତା ରଫ୍ତା'' | କରଣ | | <ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/bhuvan-bam-is-back-on-ott-with-rafta-rafta-471182|title=Bhuvan Bam is back on OTT with Rafta Rafta|last=|first=|website=Tribuneindia News Service|language=en|access-date=2023-02-04}}</ref> |} === କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର === {| class="wikitable" |+ !ବର୍ଷ ! ଶୀର୍ଷକ ! ଭୂମିକା ! ଆଧାର |- | ୨୦୧୮ | ''ପ୍ଲସ୍ ମାଇନସ୍'' | [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ|ବାବା ହରଭଜନ ସିଂ]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/bhuvan-bam-divya-dutta-on-their-short-film-plus-minus-winning-big-at-filmfare-awards-2019-6358951.html|title=Bhuvan Bam, Divya Dutta on their short film Plus Minus winning big at Filmfare Awards 2019-Entertainment News, Firstpost|date=31 March 2019|website=Firstpost|language=en|access-date=26 October 2021}}</ref> <ref>{{Citation|title=Plus Minus Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/plus-minus/movieshow/69020666.cms|access-date=26 October 2021}}</ref> |} === ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଭିଡିଓ === {| class="wikitable" |+ ! ବର୍ଷ ! ଆଖ୍ୟା ! ଗାୟକ (ଗୁଡିକ) ! ରେଫ। |- | ୨୦୨୨ | ''ଲକଡାଉନ୍ ରାପ୍'' | ଏସ୍ଏସ୍‌‌ଡି ମ୍ୟୁଜିକ୍ | <ref>{{Cite web|url=https://www.siasat.com/bhuvan-bam-ashish-among-youtube-stars-lockdown-rap-1872824/|title=Bhuvan Bam, Ashish among YouTube stars in 'The Lockdown Rap'|date=11 April 2020|website=The Siasat Daily|language=en-US|access-date=18 October 2021}}</ref> |- | ୨୦୨୧ | ''କିଲ୍ ଚୋରି'' | ଆଶ୍ କିଙ୍ଗ୍, ନିକିତା ଗାନ୍ଧୀ | <ref>{{Cite web|url=http://www.univarta.com/sachin-jigar-s-new-song-kill-chhori-released/entertainment/news/2549054.html|title=सचिन-जिगर का नया गाना 'किल छोरी' रिलीज|date=30 October 2021|website=United News Of India (UNI)|archive-url=https://web.archive.org/web/20211030123846/http://www.univarta.com/sachin-jigar-s-new-song-kill-chhori-released/entertainment/news/2549054.html|archive-date=30 October 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ndtv.in/bollywood/youtuber-bhuvan-bam-will-be-seen-in-the-music-video-of-free-fire-with-shraddha-kapoor-2592022|title=श्रद्धा कपूर के साथ यूट्यूबर भुवन बाम फ्री-फायर के म्यूजिक वीडियो में आए नजर|date=30 October 2021|website=NDTV India|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029073929/https://ndtv.in/bollywood/youtuber-bhuvan-bam-will-be-seen-in-the-music-video-of-free-fire-with-shraddha-kapoor-2592022|archive-date=29 October 2021|access-date=}}</ref> |} == ଗୀତ == {| class="wikitable" |+ ! ବର୍ଷ ! ଶୀର୍ଷକ ! ଆଲବମ୍ ! ଗାୟକ (ଗୁଡ଼ିକ) ! ଆଧାର |- | ୨୦୧୬ | ତେରି ମେରି କାହାନି | rowspan="6" | ''-'' | rowspan="10" | ନିଜେ | <ref>{{Citation|title=Teri Meri Kahani {{!}} Permanent Roommates {{!}} Song by Bhuvan Bam – SPOTIFY|date=31 August 2016|url=https://open.spotify.com/track/3rEKTqMSfrLuZq12YYczwR|language=en|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | rowspan="3" | ୨୦୧୮ | ସଙ୍ଗ୍ ହୁଁ ତେରେ | <ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/lifestyle/interview-to-own-your-song-is-very-special-says-bhuvan-bam-2575687|title=To own your song is very special, says Bhuvan Bam|last=|first=|date=16 January 2018|website=DNA India|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180117162243/http://www.dnaindia.com:80/lifestyle/interview-to-own-your-song-is-very-special-says-bhuvan-bam-2575687|archive-date=17 January 2018|access-date=18 October 2021}}</ref> |- | ସଫର | <ref>{{Cite web|url=http://www.uniindia.com/-bb-ki-vines-sensation-bhuvan-bam-releases-3rd-single-titled-safar/entertainment/news/1260678.html|title=BB KI VINES sensation Bhuvan Bam releases 3rd single titled SAFAR|date=14 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018131322/http://www.uniindia.com/-bb-ki-vines-sensation-bhuvan-bam-releases-3rd-single-titled-safar/entertainment/news/1260678.html|archive-date=18 October 2021}}</ref> |- | ରାହଗୁଜର୍ | <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/bhuvan-bb-ki-vines-youtube-rehguzar-big-bam-theory-songs-social-media-5340051/|title=Bhuvan Bam: An artiste can only create if he is free|date=5 September 2018|website=The Indian Express|language=en|access-date=18 October 2021}}</ref> |- | rowspan="3" | ୨୦୧୯ | ବସ୍ ମେଁ | <ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/music/bhuvan-bam-music-is-my-escape-route/articleshow/68636077.cms|title=YouTube sensation says music is his escape and he is listening to BTS|last=|first=|last2=|website=Mumbai Mirror|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331031045/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/music/bhuvan-bam-music-is-my-escape-route/articleshow/68636077.cms|archive-date=31 March 2019|access-date=18 October 2021|last3=|first3=}}</ref> |- | ଅଜନବି | <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/music/2020-is-going-to-be-an-exciting-year-bhuvan-bam/story-1h1VYrVu1DrTEGqqrSeAhL.html|title=2020 is going to be an exciting year: Bhuvan Bam|date=14 November 2019|website=Hindustan Times|language=en|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | ଗୁଞ୍ଚା କୋଇ | ''ଏମ୍‌ଟିଭି ଅନ୍‌ପ୍ଲଗ୍‌ଡ୍'' | <ref>{{Citation|title=Guncha Koi – Unplugged|date=7 September 2021|url=https://open.spotify.com/track/4d0nxsP3iwxCjX9ksMefkC|language=en|access-date=18 October 2021}}</ref> |- | rowspan="2'" | ୨୦୨୦ | ହମ୍ ସାଥ୍ ହେଁ | rowspan="2" | ''-'' | <ref>{{Citation|title=Listen to Hum Saath Hain Song by Bhuvan Bam on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/hum-saath-hain|language=en|access-date=18 October 2021}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | ହୀରା ରାଞ୍ଝା | <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/star-crossed-love-for-bhuvan-bam/article32102707.ece|title=Star-crossed love for Bhuvan Bam in new single, 'Heer Ranjha'|last=|first=|date=16 July 2020|work=[[The Hindu]]|access-date=1 December 2021|language=en-IN|issn=}}</ref> |- | rowspan="4" | ୨୦୨୨ | ଦିଦି ଗୀତ | rowspan="4" | ''ଢିଣ୍ଢୋରା'' | <ref>{{Citation|title=Dhindora – All Songs – JioSaavn|date=6 October 2021|url=https://www.jiosaavn.com/album/dhindora/XJI88F7X2bg_|language=en-US|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | ସାଜିସ୍ | ନିଜେ ଓ ରେଖା ଭରଦ୍ୱାଜ | <ref>{{Cite web|url=https://telanganatoday.com/bhuvan-bam-collaborates-with-rekha-bhardwaj-for-song-saazish|title=Bhuvan Bam collaborates with Rekha Bhardwaj for song 'Saazish'|date=25 November 2021|website=[[Telangana Today]]|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125171254/https://telanganatoday.com/bhuvan-bam-collaborates-with-rekha-bhardwaj-for-song-saazish|archive-date=25 November 2021|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | ବନ୍ ଗଇ ଜିନ୍ଦେଗି | ନିଜେ | <ref>{{Citation|title=Bann Gayi Zindagi – song by Bhuvan Bam {{!}} Spotify|date=6 October 2021|url=https://open.spotify.com/track/65th5rvfKwwBfR4YaJvpEY|language=en|access-date=3 December 2021}}</ref> |- | ଢିଣ୍ଢୋରା | କୈଳାଶ ଖେର୍ | <ref>{{Citation|title=Dhindora – song by Bhuvan Bam {{!}} Spotify|date=6 October 2021|url=https://open.spotify.com/track/65th5rvfKwwBfR4YaJvpEY|language=en|access-date=14 October 2021}}</ref> |} == ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ନାମାଙ୍କନ == {| class="wikitable sortable" !ବର୍ଷ ! ପୁରସ୍କାର ! ବର୍ଗ ! କାର୍ଯ୍ୟ !ଫଳାଫଳ ! ଆଧାର |- | 2019 | ଫିଲ୍ମେଫେୟାର୍ | ସର୍ବୋତ୍ତମ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର | ''ପ୍ଲସ୍ ମାଇନସ୍'' |ବିଜେତା | <ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/winning-the-filmfare-award-was-a-magical-moment-bhuvan-bam/articleshow/68657237.cms|title=Winning the Filmfare Award was a magical moment|last=|first=|last2=|website=Mumbai Mirror|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328191156/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/winning-the-filmfare-award-was-a-magical-moment-bhuvan-bam/articleshow/68657237.cms|archive-date=28 March 2020|access-date=15 October 2021|last3=|first3=}}</ref> |- | 2022 | ଫିଲ୍ମଫେୟାର ଓଟିଟି ପୁରସ୍କାର | ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ଅଭିନେତା (ପୁରୁଷ) | ଢିଣ୍ଢୋରା |ନାମାଙ୍କିତ | <ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-ott-awards-2022/vote|title=Filmfare OTT Awards 2022|website=filmfare.com|language=en|access-date=2022-12-04}}</ref> |} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == * {{YouTube|channel=UCqwUrj10mAEsqezcItqvwEw}} * {{IMDb name|8827769}} {{Subject bar |commons = yes |commons-search = Category:Bhuvan Bam |d = yes |d-search = Q30323629 |portal1 = }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ୟୁଟୁବର୍]] 8cqs8ghfar3xnbnyotxtzvbicz02vsr 606502 606500 2026-09-21T15:15:30Z KiranBOT 39495 removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v3.1.1-current 606502 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bhuvan Bam}} {{Infobox YouTube personality | name = ଭୁବନ ବାମ୍ | image = Bhuvan Bam at the launch of MTV Unplugged Season 8 (cropped).jpg | caption = ୨୦୧୯ରେ ଭୁବନ | birth_name = ଭୁବନ ଅବନୀନ୍ଦ୍ର ଶଙ୍କର ବାମ୍ | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1994|1|22}} | birth_place = [[ବଡ଼ୋଦରା]], [[ଗୁଜରାଟ]], [[ଭାରତ]] | nationality = | occupation = {{hlist|ୟୁଟ୍ୟୁବର୍|ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା|ଗାୟକ|ଗୀତିକାର|ଉଦ୍ୟୋଗପତି}} | height = | education = ଭଗତ ସିଂହ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, [[ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] (ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକ) | years active = ୨୦୧୫–ଏବେଯାଏଁ | channels = {{bulleted list | {{url|https://www.youtube.com/channel/UCqwUrj10mAEsqezcItqvwEw|ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ}}|{{url|https://youtube.com/user/bhuvanbam2006|ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ ପ୍ରଡକ୍ସନ}}}} | genre = ହାସ୍ୟ ଅଭିନୟ | subscribers = ୨.୬୭୮ କୋଟି (ମିଳିତ) <!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW --> | views = ୬୪୫ କୋଟି (ମିଳିତ) <!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW --> | associated_acts = | stats_update = ୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୩ | silver_button = yes | silver_year = ୨୦୧୭ | gold_button = yes | gold_year = ୨୦୧୮ | diamond_button = yes | diamond_year = ୨୦୧୮ }} '''ଭୁବନ ବାମ୍''' (ଉଚ୍ଚାରଣ: Bʱʊʋən baːm; ଜନ୍ମ ନାମ:'''ଭୁବନ ଅବନୀନ୍ଦ୍ର ଶଙ୍କର ବାମ୍'''; ୨୨ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୯୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା, ଲେଖକ, ଗାୟକ, ଗୀତିକାର ଏବଂ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍‌ର୍ । ସେ [[ୟୁ ଟ୍ୟୁବ|ୟୁଟ୍ୟୁବରେ]] ''ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ'' ନାମକ କମେଡ଼ି ଚ୍ୟାନେଲ୍ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା == ଭୁବନ ୧୯୯୪ ମସିହାର ଜାନୁୟାରୀ ୨୨ ତାରିଖରେ [[ଗୁଜରାଟ|ଗୁଜରାଟର]] [[ବଡ଼ୋଦରା|ବଡ଼ୋଦରାଠାରେ]]<ref name="birthcity">{{Citation|last=BBC News Hindi|title=Bhuvan Bam अपने YouTube चैनल BB Ki Vines से कितना पैसा कमाते हैं? (BBC Hindi)|date=28 June 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=jnzrQ_DfPas&app=desktop|access-date=29 June 2019}}</ref> ଏକ ମରାଠୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଅବନୀନ୍ଦ୍ର ବାମ୍ ଏବଂ ମାଆଙ୍କ ନାମ ପଦ୍ମା ବାମ୍ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର [[ଦିଲ୍ଲୀ]]<nowiki/>ରେ ବାସ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ଗ୍ରୀନ୍ ଫିଲ୍ଡସ୍ ସ୍କୁଲରେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନରେ ଥିବା ସହିଦ ଭଗତ ସିଂହ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/youtube-star-bhuvan-bam-students-need-to-know-that-there-is-a-life-beyondmarks/story-tG3LVzv5Y4UQmZGYCRITpI.html|title=Youtube star Bhuvan Bam: Students need to know that there is a life #BeyondMarks|date=24 May 2017|work=Hindustan Times|access-date=4 August 2017}}</ref> ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ୨୦୨୧ ମସିହାରେ [[୨୦୧୯ ନୂତନ କରୋନା ଭୂତାଣୁ|କରୋନା ଭୂତାଣୁ]] ସଂକ୍ରମଣରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/bhuvan-bam-loses-parents-to-covid-19-will-have-to-learn-to-live-again-don-t-want-to-101623506166853.html|title=Bhuvan Bam loses parents to Covid-19: 'Will have to learn to live again. Don't want to'|date=12 June 2021|website=Hindustan Times|language=en|access-date=12 June 2021}}</ref> == ପେଷା == [[କାଶ୍ମୀର]] ବନ୍ୟାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଜଣେ ଯୁବକର ମାଆକୁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରୁଥିବା ଏକ ସମ୍ବାଦିକର ଅଭିନୟ କରି ଭୁବନ ତାଙ୍କର ଏକ ଭିଡିଓ [[ଫେସବୁକ]]<nowiki/>ରେ ଅପଲୋଡ଼ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ କିଛି ଭିଡିଓ ପାକିସ୍ତାନରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବାପରେ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ସେ ୟୁ-ଟ୍ୟୁବ୍‌ରେ ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ ନାମରେ ସେ ତାଙ୍କର ଚ୍ୟାନେଲ ଖୋଲିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/slideshows/people/meet-indias-top-10-youtube-superstars/meet-indias-youtube-superstars/slideshow/52173565.cms|title=Meet India's top 10 YouTube superstars|last=Goyal|first=Malini|date=8 May 2016|work=The Times of India|access-date=21 July 2017|publisher=Bennet, Coleman, & Co.}}</ref> === ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ === ଭୁବନ ତାଙ୍କ ୟୁ-ଟ୍ୟୁବ୍ ଚ୍ୟାନେଲର ନାମ ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ ଏକ ଆମେରକୀୟ ଭିଡିଓ ଆପ୍‌ରୁ ଅନୁପ୍ରେରିତ ହୋଇ ରଖିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନିଜେ ଅନେକ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ଏହି ଚରିତ୍ର ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ''ନିଜେ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଜଣ ସାଙ୍ଗ (ସମୀର ଓ ବଞ୍ଛୋଡ଼ ଦାସ), ତାଙ୍କ ମାଆ, ବାପା, ମାମୁଁ (ଟିଟୁ), ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ (ବବ୍‌ଲି ସାର୍), ମିଷ୍ଟର ହୋଲା, ଡ. ସେହଗଲ୍, ଅଦରକ୍ ବାବା, ପାପା ମାକିଚୁ, ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ ମଙ୍ଗଲୁ, ଶ୍ରୀମତି ବର୍ମା'' ଆଦି କିଛି ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି ।<ref>{{Cite news|url=https://www.businesstoday.in/magazine/features/how-ordinary-individuals-have-found-fame-and-fortune-on-the-video-sharing-platform/story/244684.html|title=Meet India's YouTube Millionaires|last=Singh|first=Devika|date=12 February 2017|work=Business News|access-date=12 November 2018}}</ref> ତାଙ୍କର ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ଚ୍ୟାନେଲରେ ତାଙ୍କର ୨.୫ରୁ ଅଧିକ ସବ୍‌ସ୍କାଇବର୍ ଅଛନ୍ତି ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/article/30-under-30-2020/bhuvan-bam-making-of-a-star/57527/1|title=Bhuvan Bam: Making of a Star|website=[[Forbes India]]|access-date=28 March 2020}}</ref> ଏହି ଭିଡିଓଗୁଡ଼ିକ ସେ ନିଜେ ଏକ ଫୋନରେ ସାମ୍ନା କ୍ୟାମେରା ବ୍ୟବହାର କରି ସୁଟିଂ କରନ୍ତି ।<ref name="arora">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/delhi-news/bollywood-is-the-final-stop-for-youtube-star-bhuvan-bam/story-tfitRMWWxYlusMqlUDFsWK.html|title=Bollywood is the Final Stop for YouTube Star Bhuvan Bam|date=4 July 2016}}</ref> === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାମ === ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬ରେ, ଭୁବନ ଏକ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଭିଡିଓ ତେରି ମେରି କାହାନି ରିଲିଜ୍ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସାଙ୍ଗ୍ ହୁଁ ତେରେ, ସଫର, ରାହୁଗୁଜର୍ ଏବଂ ଅଜନବି ଆଦି ଗୀତ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/each-time-in-front-of-camera-is-different-experience-bhuvan-bam/1665896|title=Each time in front of camera is different experience: Bhuvan Bam|website=outlookindia.com/|access-date=12 May 2020}}</ref> ସେ [[ଦିବ୍ୟା ଦତ୍ତ]]<nowiki/>ଙ୍କ ସହ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ପ୍ଲସ୍ ମାଇନସ୍''ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]]<nowiki/>ଙ୍କ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/winning-the-filmfare-award-was-a-magical-moment-bhuvan-bam/articleshow/68657237.cms|title=Winning the Filmfare Award Was a Magical Moment|last=Arote|first=Vinay|date=31 March 2019|website=[[Mumbai Mirror]]|access-date=28 March 2020|archive-date=28 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328191156/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/winning-the-filmfare-award-was-a-magical-moment-bhuvan-bam/articleshow/68657237.cms|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/bhuvan-bam-divya-dutta-on-their-short-film-plus-minus-winning-big-at-filmfare-awards-2019-6358951.html|title=Bhuvan Bam, Divya Dutta on Their Short film – Plus – Minus Winning Big at Filmfare Awards 2019|date=31 March 2019|website=[[Firstpost]]|access-date=28 March 2020}}</ref> ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ରେ, ସେ [[ୟୁ ଟ୍ୟୁବ|ୟୁଟ୍ୟୁବରେ]] ''ଟିଟୁ ଟକ୍ସ୍'' ନାମକ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ [[ସାହାରୁଖ ଖାଁ|ଶାହରୁଖ ଖାନ୍]] ପ୍ରଥମ ଅତିଥି ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref name=":0" /> ମଇ ୨୦୨୦ରେ ସେ ଟିଟୁ ଟକ୍ସର 'ଲାଇଫ୍ ଲାଇନ୍ ଅଫ୍ ସୋସାଇଟି' ନାମକ ଏକ ଏପିସୋଡ୍ ଅପଲୋଡ୍ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଭାରତରେ କରୋନା ଭୂତାଣୁ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିବା ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ସମୟରେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଅସୁବିଧାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ କିଛି ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କର ସାକ୍ଷାତକାର ନେଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/coronavirus-lockdown-no-1-youtuber-bhuvan-bam-shoots-video-for-charity-2236522|title=Top YouTuber Bhuvan Bam Shoots Video To Help Raise Funds For Migrants|work=NDTV.com}}</ref> ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ତାଙ୍କ ଚେନାଲ୍‌ର ଥିବା ସମୁଦାୟ ଭିଡିଓଗୁଡ଼ିକୁ ମୋଟ ୩୦୦ କୋଟିରୁ (୩ ବିଲିଅନ୍) ଅଧିକ ଥର ଦେଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.in/entertainment/news/bhuvan-bam-on-being-indias-first-digital-content-creator-with-3-billion-collective-views-reach-and-20-million-subscribers/articleshow/80345958.cms|title=Bhuvan Bam on being India's first digital content creator with 3 billion collective views reach and 20 million subscribers|last=|first=|date=19 January 2021|website=Business Insider|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120214913/https://www.businessinsider.in/entertainment/news/bhuvan-bam-on-being-indias-first-digital-content-creator-with-3-billion-collective-views-reach-and-20-million-subscribers/amp_articleshow/80345958.cms|archive-date=20 January 2021|access-date=}}</ref> ୨୦୨୧ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ତାଙ୍କ ଚ୍ୟାନେଲ୍‌ରେ ସେ ଅଭିନୟ କରୁଥିବା ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଆଠ ଏପିସୋଡ୍ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ଢିଣ୍ଡୋରା ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref name="dhindora review">{{Cite news|url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhindora-review-bhuvan-bams-show-works-when-he-plays-to-his-strengths-but-only-then-10209611.html|title=Dhindora review: Bhuvan Bam's show works when he plays to his strengths – but only then|last=Das|first=Shreemayee|date=14 December 2021|work=Firstpost|access-date=4 February 2022}}</ref> ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୩ରେ, ସେ ଡିଜ୍ନି ପ୍ଲସ୍ ହଟ୍‌ଷ୍ଟାର୍‌ରେ ''ତାଜା ଖବର'' ନାମକ ଏକ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ଜରିଆରେ ଓଟିଟିରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/-taaza-khabar-on-disney-hotstar-review-bhuvan-bam-shines-in-this-utterly-predictable-rags-to-riches-story-movie_reviews-252553|title=Bhuvan Bam Shines In This Utterly Predictable Rags-To-Riches Story|date=10 January 2022|website=Outlook India|access-date=12 January 2022}}</ref> ଏହି ମାସରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ରଫ୍ତା ରଫ୍ତା ଆମାଜନ୍ ମିନିଟିଭିରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/bhuvan-bam-s-rafta-rafta-is-about-goofy-man-who-keeps-upsetting-his-wife-news-254361|title=Bhuvan Bam's 'Rafta Rafta' Is About Goofy Man Who Keeps Upsetting His Wife|date=17 January 2023|website=Outlook India|access-date=4 February 2023}}</ref> == ମିଡ଼ିଆ == ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୯ରେ, ଭୁବନ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସ ବ୍ରଞ୍ଚ କଭର୍ ଷ୍ଟୋରୀରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/brunch/social-media-stars-the-rise-and-rise-of-bhuvan-bam/story-NEtFseZ0rXWC6eX80EBmwJ.html|title=The rise and rise of Bhuvan Bam|date=20 April 2019|website=Hindustan Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190420194135/https://www.hindustantimes.com/brunch/social-media-stars-the-rise-and-rise-of-bhuvan-bam/story-NEtFseZ0rXWC6eX80EBmwJ.html|archive-date=20 April 2019|access-date=26 October 2021}}</ref> ସେହି ବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ମାସରେ, ସେ ରୋଲିଂ ଷ୍ଟୋନର ପ୍ରଚ୍ଛଦରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite magazine|date=9 July 2019|title=COVER STORY: The Unstoppable Bhuvan Bam -|url=https://rollingstoneindia.com/cover-unstoppable-bhuvan-bam/|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802132954/https://rollingstoneindia.com/cover-unstoppable-bhuvan-bam/|archive-date=2 August 2019|access-date=26 October 2021}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=5 July 2019|title=Bhuvan Bam Launches Rolling Stone India's Cover Amidst Hundreds of Fans in New Delhi -|url=https://rollingstoneindia.com/bhuvan-bam-launches-rolling-stone-indias-cover-amidst-hundreds-fans-new-delhi/|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923003013/https://rollingstoneindia.com/bhuvan-bam-launches-rolling-stone-indias-cover-amidst-hundreds-fans-new-delhi/|archive-date=23 September 2020|access-date=26 October 2021}}</ref> ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରେ, ସେ ପୁମାର ସହଯୋଗରେ ଗ୍ରାଜିଆ ଇଣ୍ଡିଆର କଭରରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.grazia.co.in/video/grazia-x-puma-bts-for-january-2020_-4459.html|title=Grazia X Puma BTS For January 2020|website=grazia.co.in|language=en|access-date=11 November 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.grazia.co.in/people/bhuvan-bam-on-how-to-create-conscious-content-that-connects-5148.html|title=Bhuvan Bam On Conscious Content That Connects|website=grazia.co.in|language=en|access-date=11 November 2021}}</ref> ସେହି ମାସରେ, ସେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫୋରମରେ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/celebrity/story/bhuvan-bam-on-attending-wef-for-the-first-time-sirf-main-hoodie-mein-tha-baaki-sab-suit-mein-the-1639395-2020-01-23|title=Bhuvan Bam on attending WEF for the first time: Sirf main hoodie mein tha, baaki sab suit mein the|last=|first=|last2=|first2=|website=India Today|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200123113449/https://www.indiatoday.in/lifestyle/celebrity/story/bhuvan-bam-on-attending-wef-for-the-first-time-sirf-main-hoodie-mein-tha-baaki-sab-suit-mein-the-1639395-2020-01-23|archive-date=23 January 2020|access-date=24 October 2021|last3=|first3=}}</ref> ଏହାର ପର ମାସରେ ସେ ଡିଜିଟାଲ୍ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ କ୍ରିଏଟର୍‌ସ୍ ବର୍ଗରେ ଫୋର୍ବସ୍ ୩୦ ଅଣ୍ଡର ୩୦ ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/article/30-under-30-2020/bhuvan-bam-making-of-a-star/57527/1|title=Bhuvan Bam: Making Of A Star|website=Forbes India|language=en|access-date=24 October 2021}}</ref> ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ରେ, ସେ ପୁନର୍ବାର ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସ ବ୍ରଞ୍ଚ କଭର ଷ୍ଟୋରୀରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/brunch/ht-brunch-cover-story-chitty-chitty-bam-bam-101635016702429.html|title=HT Brunch Cover Story: Chitty Chitty Bam Bam|date=24 October 2021|website=Hindustan Times|language=en|access-date=26 October 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/brunch/thickskinned-but-happy-101633456996392.html|title=HT Brunch Cover Story: Thick-skinned, but happy!|date=5 October 2021|website=Hindustan Times|language=en|access-date=26 October 2021}}</ref> == ଅଭିନୀତ କାର୍ଯ୍ୟ == === ଟେଲିଭିଜନ === {| class="wikitable" |+ !ବର୍ଷ ! କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ! ଭୂମିକା ! ମନ୍ତବ୍ୟ ! ଆଧାର |- | ୨୦୧୯ | ''ଏମ୍‌ଟିଭି ଅନ୍‌ପ୍ଲଗ୍‌ଡ୍'' | ନିଜେ/ଗାୟକ | ୮ମ ଭାଗ, ୪ର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ | <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/royal-stag-barrel-select-mtv-unplugged-s8-diljit-dosanjh-guru-randhawa-bhuvan-bam-perform-on-show-6356841.html|title=Royal Stag Barrel Select MTV Unplugged S8: Diljit Dosanjh, Guru Randhawa, Bhuvan Bam perform on show|date=30 March 2019|website=Firstpost|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401032913/https://www.firstpost.com/entertainment/royal-stag-barrel-select-mtv-unplugged-s8-diljit-dosanjh-guru-randhawa-bhuvan-bam-perform-on-show-6356841.html|archive-date=1 April 2019|access-date=}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/parties-and-events/sonu-nigam-guru-randhawa-others-attend-launch-mtv-unplugged-season-8/sonu-nigam-guru-randhawa-and-others-attend-the-launch-of-mtv-unplugged-season-8-3/|title=Sonu Nigam, Guru Randhawa, Bhuvan Bam and others attend the launch of MTV Unplugged Season 8 – Bollywood Hungama|last=|first=|language=en|access-date=6 December 2021}}</ref> |- | rowspan="2" | ୨୦୨୧ | ''ବିଙ୍ଗୋ କମେଡି ଆଡ୍ଡା'' | rowspan="2" | ନିଜେ | ୨ୟ ଅଧ୍ୟା | <ref>{{Cite web|url=https://www.mumbailive.com/en/television/bingo-comedy-adda-set-to-tickle-audiences-funny-bones-with-television-premier-on-star-plus-61243|title='Bingo! Comedy Adda' set to tickle audiences' funny bones with television premier on Star Plus|website=Mumbai Live|language=en|access-date=6 December 2021}}</ref> |- | ବିଗ୍ ବସ୍ ୧୫ | ଅତିଥି | <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/bigg-boss-15-weekend-ka-vaar-written-update-farah-khan-takes-a-dig-at-miesha-eishaan-s-love-story-1865955-2021-10-18|title=Bigg Boss 15 Weekend Ka Vaar Written Update|last=|first=|last2=|first2=|website=India Today|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018042741/https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/bigg-boss-15-weekend-ka-vaar-written-update-farah-khan-takes-a-dig-at-miesha-eishaan-s-love-story-1865955-2021-10-18|archive-date=18 October 2021|access-date=26 October 2021|last3=|first3=}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.zee5.com/zee5news/bigg-boss-15-weekend-ka-vaar-youtuber-bhuvan-bam-to-grace-the-stage-with-salman-khan-fans-get-excited|title=Bigg Boss 15 Weekend Ka Vaar: YouTuber Bhuvan Bam To Grace The Stage With Salman Khan|date=16 October 2021|website=ZEE5|language=en|access-date=26 October 2021}}</ref> |} === ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ === {| class="wikitable" ! scope="col" |ବର୍ଷ ! scope="col" | ସିରିଜ୍ ! scope="col" | ଭୂମିକା ! scope="col" | ମନ୍ତବ୍ୟ ! ଆଧାର |- | ୨୦୧୬–୧୭ | ''ଟିଭିଏଫ୍ ବ୍ୟାଚେଲର୍ସ୍'' | ଭୁବନେଶ୍ୱର ବାମ୍ | ୧ମ ଭାଗ | <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/tvf-bachelors-newest-episode-takes-a-funny-twist-on-the-film-a-wednesday/articleshow/57435214.cms|title=TVF Bachelors newest episode takes a funny twist on the film A Wednesday – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=15 October 2021}}</ref> |- | ୨୦୧୯ | ''ୱାନ୍ ମାଇକ୍ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ୍'' | ନିଜେ | ୧ମ ଭାଗ, ୧ମ ଅଧ୍ୟାୟ | <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/shashi-tharoor-bhuvam-bam-taapsee-pannu-one-mic-stand-amazon-prime-video-6118256/|title=One Mic Stand sneak peek: Shashi Tharoor and others test their stand-up comedy chops|date=13 November 2019|website=The Indian Express|language=en|access-date=15 October 2021}}</ref> |- | ୨୦୨୧ | ''ଢିଣ୍ଢୋରା'' | ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଚରିତ୍ର | ଲେଖକ ଏବଂ ପ୍ରଯୋଜକ | <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/prajakta-koli-carryminati-bhuvan-bam-mallika-dua-why-digital-influencers-are-fetching-key-acting-roles-9219841.html|title=Prajakta Koli, CarryMinati, Bhuvan Bam, Mallika Dua — why digital influencers are fetching key acting roles-Entertainment News, Firstpost|date=20 January 2021|website=Firstpost|language=en|access-date=15 October 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.thelivemirror.com/bhuvan-bam-begin-dhindora-shooting/|title=Bhuvan Bam Starts Shooting For His First Film 'Dhindora'|date=17 March 2020|website=The Live Mirror|language=en-US|access-date=15 October 2021}}</ref> |- | rowspan="2" | ୨୦୨୩ | ''ତାଜା ଖବର'' | ବସନ୍ତ ଗାୱଡ଼େ (ବସ୍ୟା) | ନିଜ ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା | <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/bhuvan-bam-kickstarts-shoot-debut-ott-taaza-khabar-shriya-pilgaonkar-deven-bhojani-7962163/|title=Bhuvan Bam announces his new Web Series on Disneyplus Hotstar|date=10 June 2022|website=TheIndianExpress|language=en|access-date=10 June 2022}}</ref> |- | ''ରଫ୍ତା ରଫ୍ତା'' | କରଣ | | <ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/bhuvan-bam-is-back-on-ott-with-rafta-rafta-471182|title=Bhuvan Bam is back on OTT with Rafta Rafta|last=|first=|website=Tribuneindia News Service|language=en|access-date=2023-02-04}}</ref> |} === କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର === {| class="wikitable" |+ !ବର୍ଷ ! ଶୀର୍ଷକ ! ଭୂମିକା ! ଆଧାର |- | ୨୦୧୮ | ''ପ୍ଲସ୍ ମାଇନସ୍'' | [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ|ବାବା ହରଭଜନ ସିଂ]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/bhuvan-bam-divya-dutta-on-their-short-film-plus-minus-winning-big-at-filmfare-awards-2019-6358951.html|title=Bhuvan Bam, Divya Dutta on their short film Plus Minus winning big at Filmfare Awards 2019-Entertainment News, Firstpost|date=31 March 2019|website=Firstpost|language=en|access-date=26 October 2021}}</ref> <ref>{{Citation|title=Plus Minus Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/plus-minus/movieshow/69020666.cms|access-date=26 October 2021}}</ref> |} === ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଭିଡିଓ === {| class="wikitable" |+ ! ବର୍ଷ ! ଆଖ୍ୟା ! ଗାୟକ (ଗୁଡିକ) ! ରେଫ। |- | ୨୦୨୨ | ''ଲକଡାଉନ୍ ରାପ୍'' | ଏସ୍ଏସ୍‌‌ଡି ମ୍ୟୁଜିକ୍ | <ref>{{Cite web|url=https://www.siasat.com/bhuvan-bam-ashish-among-youtube-stars-lockdown-rap-1872824/|title=Bhuvan Bam, Ashish among YouTube stars in 'The Lockdown Rap'|date=11 April 2020|website=The Siasat Daily|language=en-US|access-date=18 October 2021}}</ref> |- | ୨୦୨୧ | ''କିଲ୍ ଚୋରି'' | ଆଶ୍ କିଙ୍ଗ୍, ନିକିତା ଗାନ୍ଧୀ | <ref>{{Cite web|url=http://www.univarta.com/sachin-jigar-s-new-song-kill-chhori-released/entertainment/news/2549054.html|title=सचिन-जिगर का नया गाना 'किल छोरी' रिलीज|date=30 October 2021|website=United News Of India (UNI)|archive-url=https://web.archive.org/web/20211030123846/http://www.univarta.com/sachin-jigar-s-new-song-kill-chhori-released/entertainment/news/2549054.html|archive-date=30 October 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ndtv.in/bollywood/youtuber-bhuvan-bam-will-be-seen-in-the-music-video-of-free-fire-with-shraddha-kapoor-2592022|title=श्रद्धा कपूर के साथ यूट्यूबर भुवन बाम फ्री-फायर के म्यूजिक वीडियो में आए नजर|date=30 October 2021|website=NDTV India|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029073929/https://ndtv.in/bollywood/youtuber-bhuvan-bam-will-be-seen-in-the-music-video-of-free-fire-with-shraddha-kapoor-2592022|archive-date=29 October 2021|access-date=}}</ref> |} == ଗୀତ == {| class="wikitable" |+ ! ବର୍ଷ ! ଶୀର୍ଷକ ! ଆଲବମ୍ ! ଗାୟକ (ଗୁଡ଼ିକ) ! ଆଧାର |- | ୨୦୧୬ | ତେରି ମେରି କାହାନି | rowspan="6" | ''-'' | rowspan="10" | ନିଜେ | <ref>{{Citation|title=Teri Meri Kahani {{!}} Permanent Roommates {{!}} Song by Bhuvan Bam – SPOTIFY|date=31 August 2016|url=https://open.spotify.com/track/3rEKTqMSfrLuZq12YYczwR|language=en|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | rowspan="3" | ୨୦୧୮ | ସଙ୍ଗ୍ ହୁଁ ତେରେ | <ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/lifestyle/interview-to-own-your-song-is-very-special-says-bhuvan-bam-2575687|title=To own your song is very special, says Bhuvan Bam|last=|first=|date=16 January 2018|website=DNA India|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180117162243/http://www.dnaindia.com:80/lifestyle/interview-to-own-your-song-is-very-special-says-bhuvan-bam-2575687|archive-date=17 January 2018|access-date=18 October 2021}}</ref> |- | ସଫର | <ref>{{Cite web|url=http://www.uniindia.com/-bb-ki-vines-sensation-bhuvan-bam-releases-3rd-single-titled-safar/entertainment/news/1260678.html|title=BB KI VINES sensation Bhuvan Bam releases 3rd single titled SAFAR|date=14 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018131322/http://www.uniindia.com/-bb-ki-vines-sensation-bhuvan-bam-releases-3rd-single-titled-safar/entertainment/news/1260678.html|archive-date=18 October 2021}}</ref> |- | ରାହଗୁଜର୍ | <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/bhuvan-bb-ki-vines-youtube-rehguzar-big-bam-theory-songs-social-media-5340051/|title=Bhuvan Bam: An artiste can only create if he is free|date=5 September 2018|website=The Indian Express|language=en|access-date=18 October 2021}}</ref> |- | rowspan="3" | ୨୦୧୯ | ବସ୍ ମେଁ | <ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/music/bhuvan-bam-music-is-my-escape-route/articleshow/68636077.cms|title=YouTube sensation says music is his escape and he is listening to BTS|last=|first=|last2=|website=Mumbai Mirror|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331031045/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/music/bhuvan-bam-music-is-my-escape-route/articleshow/68636077.cms|archive-date=31 March 2019|access-date=18 October 2021|last3=|first3=}}</ref> |- | ଅଜନବି | <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/music/2020-is-going-to-be-an-exciting-year-bhuvan-bam/story-1h1VYrVu1DrTEGqqrSeAhL.html|title=2020 is going to be an exciting year: Bhuvan Bam|date=14 November 2019|website=Hindustan Times|language=en|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | ଗୁଞ୍ଚା କୋଇ | ''ଏମ୍‌ଟିଭି ଅନ୍‌ପ୍ଲଗ୍‌ଡ୍'' | <ref>{{Citation|title=Guncha Koi – Unplugged|date=7 September 2021|url=https://open.spotify.com/track/4d0nxsP3iwxCjX9ksMefkC|language=en|access-date=18 October 2021}}</ref> |- | rowspan="2'" | ୨୦୨୦ | ହମ୍ ସାଥ୍ ହେଁ | rowspan="2" | ''-'' | <ref>{{Citation|title=Listen to Hum Saath Hain Song by Bhuvan Bam on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/hum-saath-hain|language=en|access-date=18 October 2021}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | ହୀରା ରାଞ୍ଝା | <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/star-crossed-love-for-bhuvan-bam/article32102707.ece|title=Star-crossed love for Bhuvan Bam in new single, 'Heer Ranjha'|last=|first=|date=16 July 2020|work=[[The Hindu]]|access-date=1 December 2021|language=en-IN|issn=}}</ref> |- | rowspan="4" | ୨୦୨୨ | ଦିଦି ଗୀତ | rowspan="4" | ''ଢିଣ୍ଢୋରା'' | <ref>{{Citation|title=Dhindora – All Songs – JioSaavn|date=6 October 2021|url=https://www.jiosaavn.com/album/dhindora/XJI88F7X2bg_|language=en-US|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | ସାଜିସ୍ | ନିଜେ ଓ ରେଖା ଭରଦ୍ୱାଜ | <ref>{{Cite web|url=https://telanganatoday.com/bhuvan-bam-collaborates-with-rekha-bhardwaj-for-song-saazish|title=Bhuvan Bam collaborates with Rekha Bhardwaj for song 'Saazish'|date=25 November 2021|website=[[Telangana Today]]|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125171254/https://telanganatoday.com/bhuvan-bam-collaborates-with-rekha-bhardwaj-for-song-saazish|archive-date=25 November 2021|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | ବନ୍ ଗଇ ଜିନ୍ଦେଗି | ନିଜେ | <ref>{{Citation|title=Bann Gayi Zindagi – song by Bhuvan Bam {{!}} Spotify|date=6 October 2021|url=https://open.spotify.com/track/65th5rvfKwwBfR4YaJvpEY|language=en|access-date=3 December 2021}}</ref> |- | ଢିଣ୍ଢୋରା | କୈଳାଶ ଖେର୍ | <ref>{{Citation|title=Dhindora – song by Bhuvan Bam {{!}} Spotify|date=6 October 2021|url=https://open.spotify.com/track/65th5rvfKwwBfR4YaJvpEY|language=en|access-date=14 October 2021}}</ref> |} == ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ନାମାଙ୍କନ == {| class="wikitable sortable" !ବର୍ଷ ! ପୁରସ୍କାର ! ବର୍ଗ ! କାର୍ଯ୍ୟ !ଫଳାଫଳ ! ଆଧାର |- | 2019 | ଫିଲ୍ମେଫେୟାର୍ | ସର୍ବୋତ୍ତମ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର | ''ପ୍ଲସ୍ ମାଇନସ୍'' |ବିଜେତା | <ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/winning-the-filmfare-award-was-a-magical-moment-bhuvan-bam/articleshow/68657237.cms|title=Winning the Filmfare Award was a magical moment|last=|first=|last2=|website=Mumbai Mirror|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328191156/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/winning-the-filmfare-award-was-a-magical-moment-bhuvan-bam/articleshow/68657237.cms|archive-date=28 March 2020|access-date=15 October 2021|last3=|first3=}}</ref> |- | 2022 | ଫିଲ୍ମଫେୟାର ଓଟିଟି ପୁରସ୍କାର | ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ଅଭିନେତା (ପୁରୁଷ) | ଢିଣ୍ଢୋରା |ନାମାଙ୍କିତ | <ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-ott-awards-2022/vote|title=Filmfare OTT Awards 2022|website=filmfare.com|language=en|access-date=2022-12-04}}</ref> |} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == * {{YouTube|channel=UCqwUrj10mAEsqezcItqvwEw}} * {{IMDb name|8827769}} {{Subject bar |commons = yes |commons-search = Category:Bhuvan Bam |d = yes |d-search = Q30323629 |portal1 = }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ୟୁଟୁବର୍]] q2ngd9zxalrkb6co9f3l6qtqcx3rqne 0 84541 606544 480738 2026-09-22T04:34:56Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606544 wikitext text/x-wiki {{Infobox drug | drug_name = | type = | IUPAC_name = 1,3-dimethyl-7H-purine-2,6-dione <!--Clinical data--> | image = Theophylline.svg | width = 150 | alt = | caption = | image2 = Theophylline 3D ball.png | width2 = 180 <!--Names--> | pronounce = | tradename = Theolair, Slo-Bid, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|theophyllines}} | MedlinePlus = a681006 <!-- Legal status --> | licence_EU = | licence_US = <!-- Pharmacokinetic data --> | pregnancy_AU = A | pregnancy_AU_comment= <ref name=Preg2020 /> | pregnancy_US = C | pregnancy_category= <!--External links--> | legal_AU = S4 | legal_CA = Rx-only | legal_UK = P | legal_US = Rx-only | legal_status = | routes_of_administration= [[Oral administration|By mouth]], [[Intravenous therapy|IV]]<ref name=AHFS2020 /> | bioavailability = 100% (IV) | protein_bound = 40% (primarily to albumin) | metabolism = [[Liver]] to 1-methyluric acid | onset = | elimination_half-life= 5–8 hours <!--Chemical data--> | duration_of_action= | synonyms = 1,3-dimethylxanthine | C = 7 | H = 8 | N = 4 | O = 2 | SMILES = Cn1c2c(c(=O)n(c1=O)C)[nH]cn2 | StdInChI = 1S/C7H8N4O2/c1-10-5-4(8-3-9-5)6(12)11(2)7(10)13/h3H,1-2H3,(H,8,9) | StdInChIKey = ZFXYFBGIUFBOJW-UHFFFAOYSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | verifiedrevid = 470606142 }} '''ଥିଓଫାଇଲିନ''' ହେଉଛି [[କ୍ରନିକ ଅବ୍‌ସ୍ଟ୍ରକ୍ଟିଭ୍ ପଲ୍‌ମୋନାରି ଡିଜିଜ|କ୍ରନିକ ଅବଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟିଭ୍ ପଲ୍‌ମୋନାରି ଡିଜିଜ]] (COPD) ଏବଂ [[ଆଜ୍‌ମା|ଆଜମା]] ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଏକ ଔଷଧ ।<ref name=AHFS2020>{{cite web |title=Theophyllines Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/theophyllines.html |website=Drugs.com |accessdate=9 October 2020 |language=en |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923230324/https://www.drugs.com/monograph/theophyllines.html |url-status=live }}</ref> ଅଧିକ ନିରାପତ୍ତା ଯୋଗୁ ଅନ୍ୟ ବ୍ରୋଙ୍କୋଡାଇଲେଟର ବ୍ୟବହାରକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଛି ।<ref name="Sn2005">{{Cite book|url=https://books.google.ca/books?id=Cb6BOkj9fK4C&pg=PA95|title=Drug Discovery: A History|last=Sneader|first=Walter|date=2005|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-0-471-89979-2|page=95|language=en|access-date=2020-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829175122/https://books.google.ca/books?id=Cb6BOkj9fK4C&pg=PA95|archive-date=2021-08-29}}</ref> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ କିମ୍ବା ଶିରାରେ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2020 /> ଥିଓଫିଲାଇନର ରକ୍ତ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ନିରୀକ୍ଷଣ ଆବଶ୍ୟକ କରେ ।<ref name="BNF79">{{Cite book|title=BNF 79 : March 2020.|url=https://archive.org/details/bnf79britishnati0000join|date=2020|publisher=Royal Pharmaceutical Society|isbn=9780857113658|location=London|page=[https://archive.org/details/bnf79britishnati0000join/page/282 282]}}</ref> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବାନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ଶୋଇବାରେ ଅସୁବିଧା, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ପାଲଟିଯିବା ଏବଂ ତରଳ ଝାଡ଼ା ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2020 /> ଗୁରୁତର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ହାଇପୋକାଲେମିଆ|କମ୍ ରକ୍ତ ପୋଟାସିୟମ୍ ବା ହାଇପୋକାଲେମିଆ]] ହୋଇପାରେ ।<ref name="BNF79" /> ଅତ୍ୟଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଔଷଧଧ ଭୟଙ୍କର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ । <ref name="BNF79" /> ରୋଗୀ କେହି ଧୂମପାନ କରେ, ମଦ୍ୟପାନ କରେ କିମ୍ବା ଯକୃତ ତ‌ଥା ହୃଦଘାତ ସମସ୍ୟା ଥାଏ ତେବେ ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଏହାର ମାତ୍ରା ସଜାଡ଼ିବାକୁ ପଡିପାରେ । <ref name="BNF79" /> ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଟେ ।<ref name=Preg2020>{{cite web |title=Theophylline Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/theophylline.html |website=Drugs.com |accessdate=9 October 2020 |language=en |archive-date=29 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129143005/https://www.drugs.com/pregnancy/theophylline.html |url-status=live }}</ref> ଏହା ଜାନ୍ଥିନ ପରିବାରର ଏକ ଔଷଧ ।<ref name=AHFS2020 /> ଏହା କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । <ref name=AHFS2020 /> ୧୮୮୮ ମସିହାରେ [[ଚା’|ଚା]] ଗଛରୁ (''କ୍ୟାମେଲିଆ ସିନେସିସ୍'') '''ଥିଓଫାଇଲିନ''' ଅଲଗା କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="Sn2005" /> ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ ।<ref name=AHFS2020 /> ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଏକ ମାସର ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୫ ପାଉଣ୍ଡ ।<ref name="BNF79" /> == ଆଧାର == <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] s3vugad10f1nvhqdmqnp0rhzxe1pm3r 0 86005 606527 490605 2026-09-22T03:59:35Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606527 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bahar Banu Begum}} {{Infobox royalty | consort = | name = ବାହାର ବାନୁ ବେଗମ | image = | caption = | title = [[ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ]]ର ରାଜକୁମାରୀ | reign = | spouse = ତାହମୁରାସ୍ ମିର୍ଜା | issue = | father = [[ଜାହାଙ୍ଗୀର]] | mother = କରାମସି | religion = ସୁନୀ ଇସଲାମ | birth_date = ୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୫୯୦ | birth_place = [[ଲାହୋର]], ମୁଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ | death_date = {{death date and age|1653|9|8|1590|09|28|df=y}} | death_place = [[ଆଗ୍ରା]], ମୁଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ | burial_place = ମରିୟମ-ଉଜ-ଜମାନିର ସମାଧି | full name = }} '''ବାହାର ବାନୁ ବେଗମ''' (ପାର୍ସୀ: بهار بانو بیگم ୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୫୯୦ - ୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୬୫୩) ("ବ୍ଲୁମିଙ୍ଗ୍ ଲେଡି" ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା), ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ [[ଜାହାଙ୍ଗୀର]]ଙ୍କ ଝିଅ ଏବଂ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ରାଜକୁମାରୀ ଥିଲେ ।<ref>{{cite book|first=Lisa|last=Balabanlilar|title=Imperial Identity in Mughal Empire: Memory and Dynastic Politics in Early Modern Central Asia|publisher=I.B. Tauras|date=January 15, 2012|pages=X|isbn=978-1-848-85726-1}}</ref> ==ଜନ୍ମ== ବାହାର ବାନୁ ବେଗମ ୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୫୯୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପା ସମ୍ରାଟ [[ଆକବର]]ଙ୍କ ସମୟରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତା କରାମସି, ରାଠୋର ପରିବାରର ରାଜା କେଶବ ଦାସଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ ।<ref>{{cite book|first1=Henry|last1=Beveridge|first2=Alexander|last2=Rogers|title=The Tūzuk-i-Jahāngīrī, Volume II|year=1909|pages=19 n. 3}}</ref> ସେହି ଦିନ ମାରବାଡ଼ର ଉଦୟ ସିଂଙ୍କ ଝିଅ ଜଗତ ଗୋସାଇଁ, ବେଗମ ସୁଲତାନ ବେଗମ ନାମକ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଝିଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite book|title=Akbarnama of Abu'l-Fazl ibn Mubarak - Volume III|first=Henry|last=Beveridge|year=1907|publisher=Asiatic Society, Calcutta|pages=880}}</ref> ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ସପ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ଝିଅ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଝିଅ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ । ==ବିବାହ== ୧୬୨୫ ମସିହାରେ, ରାଜକୁମାର ଡାନିୟଲ ମିର୍ଜାଙ୍କ ବଡ ପୁଅ ଏବଂ ଆକବରଙ୍କ ନାତି ରାଜକୁମାର ତହମୁରାସ ମିର୍ଜା, ମୁଗଲମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଆଗରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ଏହାପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ସାନଭାଇ ରାଜକୁମାର ହୁଶଙ୍ଗ ମିର୍ଜା ମଧ୍ୟ ମୁଗଲମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଆଗରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ଏହାଦେଖି [[ଜାହାଙ୍ଗୀର]] ବାହାର ବାନୁ ବେଗମଙ୍କ ବିବାହ ତହମୁରାସ ମିର୍ଜାଙ୍କ ସହ ଏବଂ ରାଜକୁମାର ଖୁସ୍ରାଉ ମିର୍ଜାଙ୍କ ଝିଅ ହୋଶମନ୍ଦ ବାନୁ ବେଗମଙ୍କ ବିବାହ ହୁଶଙ୍ଗ ମିର୍ଜାଙ୍କ ସହିତ କରେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite book|first1=Emperor |last1=Jahangir|first2=Wheeler&nbsp;McIntosh|last2=Thackston|title=The Jahangirnama : memoirs of Jahangir, Emperor of India|url=https://archive.org/details/jahangirnamamemo00jaha |publisher=Washington, D. C.: Freer Gallery of Art, Arthur M. Sackler Gallery, Smithsonian Institution; New York: Oxford University Press|year=1999|pages=[https://archive.org/details/jahangirnamamemo00jaha/page/436 436]}}</ref> ୨୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୬୨୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ତାଙ୍କ ସାନଭାଇ ରାଜକୁମାର ଶାହାରିଆର ମିର୍ଜା ନିଜକୁ ସମ୍ରାଟ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ଖୁସ୍ରାଉ ମିର୍ଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦାୱର ବାଖ ଲାହୋରରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । [[ଶାହଜାହାନ]] ୧୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୬୨୮ ମସିହାରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୩ ଜାନୁଆରୀରେ ସେ ଶାହାରିଆର, ବାହାର ବାନୁ ବେଗମଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତହମୁରାସ ମିର୍ଜା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇ ହୁଶଙ୍ଗ ମିର୍ଜା, ଖୁସ୍ରାଉ ମିର୍ଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୱତ ବାଖ ଏବଂ ଗରସପ ମିର୍ଜାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite book|title= Proceedings of the Asiatic Society of Bengal|publisher=The Society|year=1869|pages=217–8}}</ref> ==ମୃତ୍ୟୁ== ବାହର ବାନୁ ବେଗମ ୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୬୫୩ ମସିହାରେ ଷାଠିଏ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଶାହଜାହାନଙ୍କ ଜେଜେମା ମରିୟମ-ଉଜ-ଜମାନିଙ୍କ ସମାଧିରେ କବର ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite book|first1=Inayat|last1=Khan|first2=Wayne Edison|last2=Begley|title=The Shah Jahan Nama of 'Inayat Khan: an abridged history of the Mughal Emperor Shah Jahan, compiled by his royal librarian: the nineteenth-century manuscript translation of A.R. Fuller (British Library, add. 30,777) |url=https://archive.org/details/shahjahannamaofi0000inay|publisher=Oxford University Press|year=1990|pages=[https://archive.org/details/shahjahannamaofi0000inay/page/489 489]}}</ref><ref>{{cite book|first=Muhammad Saleh|last=Kanbo|title=Amal e Saleh al-Mausoom Ba Shahjahan Nama (Persian) - Volume 3|pages=132–133}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୫୯୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୬୫୩ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୋଗଲ ରାଜକୁମାରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମହିଳା]] dwwepymycj1gdfwfm6emagnrnh20y61 0 87064 606543 496271 2026-09-22T04:31:01Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606543 wikitext text/x-wiki {{Infobox drug | IUPAC_name = 2-[(hydroxyimino)methyl]-1-methylpyridin-1-ium <!--External links--> | image = Pralidoxime-2D-skeletal.png | width = 200 | image2 = Pralidoxime-3D-vdW.png <!--Names--> | pronounce = | tradename = ATNAA, DuoDote, Protopam, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|pralidoxime}} <!--Clinical data--> | pregnancy_AU = <!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --> | pregnancy_US = <!-- A / B / C / D / X --> | pregnancy_category= C | legal_AU = <!-- Unscheduled / S2 / S4 / S8 --> | legal_UK = <!-- GSL / P / POM / CD --> | legal_US = <!-- OTC / Rx-only --> | legal_status = Rx-only <!--Chemical data--> | onset = | duration_of_action= | synonyms = 2-pyridine aldoxime methyl chloride, <small>1-methylpyridine-6-carbaldehyde oxime</small> | C = 7 | H = 9 | N = 2 | O = 1 | charge = + | SMILES = O=[NH+]C=C1\C=C/C=C\N1C | StdInChI = 1S/C7H8N2O/c1-9-5-3-2-4-7(9)6-8-10/h2-6H,1H3/p+1 | StdInChIKey = JBKPUQTUERUYQE-UHFFFAOYSA-O | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | verifiedrevid = 464212974 }} '''ପ୍ରାଲିଡୋକ୍ସାଇମ''' ( '''2-PAM''' ) ହେଉଛି ଏକ ଔଷଧ ଯାହା [[ଅର୍ଗାନୋଫସଫେଟ ବିଷକ୍ରିୟା|ଅର୍ଗାନୋଫସଫେଟ]], ଆଣ୍ଟିକୋଲିନେଷ୍ଟେରେଜ୍ ଏବଂ ସ୍ନାୟୁ ଏଜେଣ୍ଟ ବିଷକ୍ରିୟା ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Pralidoxime Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/pralidoxime.html |website=Drugs.com |language=en |archive-date=18 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118161441/https://www.drugs.com/monograph/pralidoxime.html |url-status=live |access-date=29 October 2021}}</ref> ଏହା [[ଆଟ୍ରୋପିନ|ଆଟ୍ରୋପିନ୍]] ସହିତ ଏକତ୍ର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । <ref name="AHFS2021" /> ଏହା କାର୍ବାମେଟ ବିଷକ୍ରିୟା ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ନାହିଁ ।<ref name="BNF81">{{Cite book |title=BNF 81: March-September 2021 |url=https://archive.org/details/bnf81marchseptem0000unse |date=2021 |publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press |isbn=978-0857114105 |page=[https://archive.org/details/bnf81marchseptem0000unse/page/1422 1422]}}</ref> ଏହା ଶିରା କିମ୍ବା ମାଂସପେଶୀରେ ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name="AHFS2021" /> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ, ଅଇ, ଦ୍ରୁତ ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଏବଂ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ସ୍ଥାନରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ ।<ref name="AHFS2021" /> ଏହା ଅକ୍ସାଇମ୍ ପରିବାରର ଏକ ଔଷଧ ।<ref name="AHFS2021" /> ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ପ୍ରାଲିଡକ୍ସାଇମକୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="AHFS2021" /> ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ଏକ ଗ୍ରାମ ପିଛା ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୯୦ ଡଲାର ଥିଲା ।<ref>{{Cite web |title=Protopam Chloride Prices, Coupons & Patient Assistance Programs |url=https://www.drugs.com/price-guide/protopam-chloride |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210128100117/https://www.drugs.com/price-guide/protopam-chloride |archive-date=28 January 2021 |access-date=29 October 2021 |website=Drugs.com |language=en}}</ref> ଆଟ୍ରୋପାଇନ୍ ଏବଂ [[ଡାଏଜେପାମ]] ସହିତ ଏକ ଅଟୋ ଇଞ୍ଜେକ୍ଟର ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ।<ref name="Stat2021">{{Cite journal|last=Gupta|first=R|last2=Parmar|first2=M|date=January 2021|title=Pralidoxime|pmid=32644334}}</ref> କେତେକ ମିଲିଟାରୀ ସେମାନଙ୍କର ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ଏହି ଅଟୋ ଇଞ୍ଜେକ୍ଟର ଯୋଗାନ୍ତି ।<ref name="Stat2021" /> == ଆଧାର == <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 9juf7uvgdtcs1ehctkhylj06hy7qrj6 0 88702 606540 599997 2026-09-22T04:27:15Z InternetArchiveBot 28148 Add 2 books for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606540 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = India | nickname = Team India<ref>{{Cite web |title=In Pics: "Blue Jersey" Of Team India At T20 World Cup Over The Years |url=https://www.ndtv.com/offbeat/in-pics-blue-jersey-of-team-india-at-t20-world-cup-over-the-years-3360370 |access-date=20 March 2023 |website=NDTV.com |archive-date=20 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230320060614/https://www.ndtv.com/offbeat/in-pics-blue-jersey-of-team-india-at-t20-world-cup-over-the-years-3360370 |url-status=live }}</ref><br /> Men in Blue<ref>{{cite news |last1=Vijaya Kumar |first1=K. C. |title=2019 Cricket World Cup {{!}} Team Analysis: Men in Blue have a rich vein of all-round talent |url=https://www.thehindu.com/sport/cricket/2019-cricket-world-cup-team-analysis-men-in-blue-have-a-rich-vein-of-all-round-talent/article27278274.ece |access-date=30 September 2019 |work=The Hindu |date=28 May 2019 |archive-date=7 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210207224934/https://www.thehindu.com/sport/cricket/2019-cricket-world-cup-team-analysis-men-in-blue-have-a-rich-vein-of-all-round-talent/article27278274.ece |url-status=live }}</ref> | image = Flag of India.svg | association = [[Board of Control for Cricket in India]] | captain = [[Rohit Sharma]] | coach = [[Rahul Dravid]] | test_status_year = 1931 | icc_status = Full Member | icc_member_year = 1926 | icc_region = [[Asian Cricket Council|Asia]] | test_rank = 1st | odi_rank = 1st | t20i_rank = 1st | test_rank_best = 1st <small>(1 April 1973)</small><!-- Date when team reached all time best ranking for the first time --> | odi_rank_best = 1st <small>(January 2013)</small><!-- Date when team reached all time best ranking for the first time --> | t20i_rank_best = 1st<ref>{{cite news|url=https://www.news18.com/cricketnext/news/india-topple-sri-lanka-to-become-no-1-team-in-icc-t20-rankings-678179.html|title=India topple Sri Lanka to become No. 1 team in ICC T20 rankings|work=[[News 18]]|date=2 April 1974|access-date=7 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109014612/https://www.news18.com/cricketnext/news/india-topple-sri-lanka-to-become-no-1-team-in-icc-t20-rankings-678179.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/india-ranked-as-no-1-cricket-team-in-icc-t20-rankings-1396527007-1|work=[[Jagran Josh]]|title=India ranked as No. 1 cricket team in ICC T20 rankings|date=3 April 2014|access-date=7 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109095820/https://www.jagranjosh.com/current-affairs/india-ranked-as-no-1-cricket-team-in-icc-t20-rankings-1396527007-1|url-status=live}}</ref> <small>(28 March 2014)</small><!-- Date when team reached all time best ranking for the first time --> | first_test = v {{cr|ENG}} at [[Lord's]], [[London]]; 25–28 June 1932 | most_recent_test = v {{cr|WIN}} at [[Queen's Park Oval]], [[Port of Spain]]; 20–24 July 2023 | num_tests = 572 | num_tests_this_year = 7 | test_record = 173/176 <br/>(222 draws, 1 tie) | test_record_this_year = 3/2 <br/>(2 draws) | wtc_apps = 2 | wtc_first = [[2019–2021 ICC World Test Championship|2019–2021]] | wtc_best = [[File:Simple silver cup.svg|16px]] Runners-up ([[2019–2021 ICC World Test Championship|2019–21]], [[2021–2023 ICC World Test Championship|2021–23]]) | first_odi = v {{cr|ENG}} at [[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]; 13 July 1974 | most_recent_odi = v {{cr|PAK}} at [[Narendra Modi Stadium]], [[Ahmedabad]]; 14 October 2023 | num_odis = 1,044 | num_odis_this_year = 24 | odi_record = 550/441<br/>(9 ties, 44 no results) | odi_record_this_year = 18/5<br/>(0 ties, 1 no result) | wc_apps = 12 | wc_first = [[1975 Cricket World Cup|1975]] | wc_best = [[File:Simple gold cup.svg|16px]] Champions ([[1983 Cricket World Cup|1983]], [[2011 Cricket World Cup|2011]]) | first_t20i = v {{cr|RSA}} at [[Wanderers Stadium]], [[Johannesburg]]; 1 December 2006 | most_recent_t20i = v {{cr|Afghanistan}} at [[Zhejiang University of Technology Cricket Field]], [[Hangzhou]]; 7 October 2023 | num_t20is = 209 | num_t20is_this_year = 16 | t20i_record = 133/66<br/>(4 ties, 6 no results) | t20i_record_this_year = 10/5<br/>(0 ties, 1 no results) | wt20_apps = 8 | wt20_first = [[2007 ICC World Twenty20|2007]] | wt20_best = [[File:Simple gold cup.svg|16px]] Champions ([[2007 ICC World Twenty20|2007]]) | h_pattern_la = | h_pattern_b = _IndTest23 | h_pattern_ra = | h_pattern_pants = _blue_stripes_adidas | h_leftarm = FFFFFF | h_body = 1350C1 | h_rightarm = FFFFFF | h_pants = FFFFFF | a_pattern_la = _ind_odi24 | a_pattern_b = _ind_odi24 | a_pattern_ra = _ind_odi24 | a_pattern_pants = _white_stripes_adidas | a_leftarm = 0889E6 | a_body = 0889E6 | a_rightarm = 0889E6 | a_pants = 0889E6 | t_pattern_la = _blueborder | t_pattern_b = _ind_t20wc_24 | t_pattern_ra = _blueborder | t_pattern_pants = _white_stripes_adidas | t_leftarm = FB671D | t_body = 1350C1 | t_rightarm = FB671D | t_pants = 1350C1 | asofdate = 14 October 2023 }}{{ଛୋଟ|India national cricket team}} '''ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳ''' ପୁରୁଷ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟରେ [[ଭାରତ|ଭାରତର]] ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥାଏ। ଏହା ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ବୋର୍ଡ (ବିସିସିଆଇ)ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏବଂ ଟେଷ୍ଟ, ଦିନିକିଆ ଏବଂ ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ଟି-୨୦) ମାନ୍ୟତା ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ପରିଷଦ (ଆଇସିସି)ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଦସ୍ୟ ଅଟେ । ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବ୍ରିଟିଶ ନାବିକମାନେ [[ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ|ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ]] କ୍ରିକେଟ‌ର ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୭୯୨ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ କ୍ରିକେଟ କ୍ଲବ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|title=The History of Cricket In India|url=https://stevewaugh.com.au/pages/the-history-of-cricket-in-india|access-date=2023-09-12|website=The Spirit of Cricket}}</ref> ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ୧୯୩୨ ମସିହା ଜୁନ୍ ୨୫ ତାରିଖରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷ ଲର୍ଡସ ଟେଷ୍ଟରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲା। ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ବିଜୟ ପାଇଁ ଭାରତକୁ ୧୯୫୨, ପାଖାପାଖି ୨୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ର ପ୍ରଥମ ୫୦ ବର୍ଷରେ ସଫଳତା ସୀମିତ ରହିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୬ ଟେଷ୍ଟରେ ମାତ୍ର ୩୫ଟି ବିଜୟ ହାସଲ କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/top-10-teams-with-most-wins-in-test-cricket/6/|title=Top 10 Teams With Most Wins In Test Cricket|date=30 August 2019|access-date=10 February 2023|archive-date=10 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310125158/https://cricketaddictor.com/cricket/top-10-teams-with-most-wins-in-test-cricket/6/|url-status=live}}</ref> ତେବେ ୧୯୭୦ ଦଶକରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ପିନ୍ କ୍ୱାର୍ଟର ଏବଂ ସୁନୀଲ ଗାଭାସ୍କର, ଗୁଣ୍ଡପ୍ପା ବିଶ୍ୱନାଥ ଓ [[କପିଳ ଦେବ|କପିଲ]] ଦେବଙ୍କ ଭଳି ଖେଳାଳିଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ପରେ ଦଳ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ପୁରୁଷ ସୀମିତ ଓଭର କ୍ରିକେଟରେ ଭାରତ ୧୯୭୪ରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ଦିନିକିଆ ଓ ୨୦୦୬ରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିପକ୍ଷରେ ଟି-୨୦ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲା। ଦଳ ଦୁଇଥର (୧୯୮୩ ଓ ୨୦୧୧), ଆଇସିସି ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଥରେ (୨୦୦୭) ଏବଂ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି ଦୁଇଥର (୨୦୦୨ ଓ ୨୦୧୩) ଜିତିବା ସହ ଥରେ (୨୦୦୩), ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଥରେ (୨୦୧୪) ଏବଂ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି ଦୁଇଥର (୨୦ ଓ ୨୦୧୭) ଜିତି ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରମୁଖ ଆଇସିସି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଜିତିଛି। ଏହି ଦଳ ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ସଂସ୍କରଣ (୨୦୨୧, ୨୦୨୩)ରେ ଆଇସିସି ବିଶ୍ୱ ଟେଷ୍ଟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ଫାଇନାଲରେ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ପରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଦଳ ଯିଏ କି ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିଥିଲା ଏବଂ [[୨୦୧୧ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱ କପ|୨୦୧୧ କ୍ରିକେଟ]] ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିବା ପରେ ଘରୋଇ ମାଟିରେ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିବାରେ ପ୍ରଥମ ଦଳ ଥିଲା। ୧୯୮୪, ୧୯୮୮, ୧୯୯୦-୯୧, ୧୯୯୫, ୨୦୧୦, ୨୦୧୬, ୨୦୧୮, ୨୦୨୩ରେ ୮ ଥର ଏସିଆ କପ୍ ଜିତିଥିବା ବେଳେ ତିନିଥର (୧୯୯୭, ୨୦୦୪, ୨୦୦୮) ଉପବିଜେତା ହୋଇଛି। ୨୦୨୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। ଏହା ସହ ଦଳ ୧୯୮୫ ବିଶ୍ୱ କ୍ରିକେଟ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୍ ମଧ୍ୟ ଫାଇନାଲରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପରାସ୍ତ କରି ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା। ଆଇସିସି ଟେଷ୍ଟ ଚାମ୍ପିୟନସିପ୍ ମେସ୍ ୫ ଥର ଏବଂ ଆଇସିସି ଦିନିକିଆ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୍ ଶିଲ୍ଡ ଥରେ ଜିତିବା ଅନ୍ୟ ାନ୍ୟ ସଫଳତା। ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ ସୁଦ୍ଧା ଦଳ ଆଇସିସି ମାନ୍ୟତାରେ ପ୍ରଥମ (ଟେଷ୍ଟ, ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦) ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି।<ref name="ICC rankings - ICC Test, ODI and Twenty20 rankings">{{Cite web|title=ICC Men's Cricket Rankings Overview|url=https://www.icc-cricket.com/rankings/mens/overview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230620130254/https://www.icc-cricket.com/rankings/mens/overview|archive-date=20 June 2023|access-date=20 June 2023|website=[[ICC Cricket]]}}</ref> ଏଭଳି ସଫଳତା ସହ ଏହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ର ସବୁଠାରୁ ସଫଳ ଦଳ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। == ଇତିହାସ == === ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଇତିହାସ (୧୭୦୦-୧୯୧୮) === ବ୍ରିଟିଶମାନେ ୧୭୦୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଭାରତକୁ କ୍ରିକେଟ୍ ଆଣିଥିଲେ ଏବଂ ୧୭୨୧ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ କ୍ରିକେଟ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite book|last=Downing|first=Clement|title=A History of the Indian Wars|url=https://archive.org/details/acompendioushis00downgoog|year=1737|editor-last=William Foster|location=London}}</ref> ୧୮୪୮ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇର ପାର୍ସି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଓରିଏଣ୍ଟାଲ କ୍ରିକେଟ କ୍ଲବ ଗଠନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ପ୍ରଥମ କ୍ରିକେଟ କ୍ଲବ । ଧୀରେ ଧୀରେ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ଶେଷରେ ୟୁରୋପୀୟମାନେ ୧୮୭୭ ମସିହାରେ ପାରସୀମାନଙ୍କୁ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ।<ref name="Cricket and Politics in Colonial India">{{Cite news|jstor=651075|title=Cricket and Politics in Colonial India|work=Ramachandra Guha|year=1998}}</ref> ୧୯୧୨ ବେଳକୁ ବମ୍ବେର ପାର୍ସୀ, [[ହିନ୍ଦୁ]], ଶିଖ ଓ ମୁସଲମାନମାନେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୟୁରୋପୀୟମାନଙ୍କ ସହ ଏକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦୀୟ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ।<ref name="Cricket and Politics in Colonial India" /> ୧୯୦୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ କିଛି ଭାରତୀୟ ଇଂଲଣ୍ଡ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ପାଇଁ ଖେଳିଥିଲେ। ରଣଜିତ ସିଂହଜୀ ଏବଂ ଦୁଲିପସିଂହଜୀଙ୍କ ପରି ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହୁତ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ରଣଜୀ ଟ୍ରଫି ଏବଂ ଦୁଲିପ ଟ୍ରଫି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା - ଭାରତର ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ । ୧୯୧୧ ମସିହାରେ ପଟିଆଲାର ଭୂପିନ୍ଦର ସିଂହଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ବ୍ରିଟିଶ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ପ୍ରଥମ ସରକାରୀ ଗସ୍ତରେ ଯାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କେବଳ ଇଂଲଣ୍ଡ କାଉଣ୍ଟି ଦଳ ଖେଳିଥିଲେ, ଇଂଲଣ୍ଡ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ସହ ନୁହେଁ।<ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/0/India_in_British_Isles_1911.html|title=India in British Isles, 1911|website=Cricket Archive|access-date=21 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20121109185255/http://cricketarchive.com/Archive/Events/0/India_in_British_Isles_1911.html|archive-date=9 November 2012|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last=Alderman|first=Elgan|title=Hundreds and heatwaves: the story of the 1911 All India tour to England that helped shape the country's identity|work=[[The Times]]|language=en|url=https://www.thetimes.co.uk/article/hundreds-and-heatwaves-the-story-of-the-1911-all-india-tour-to-england-that-helped-shape-the-countrys-identity-znfmhlwbp|access-date=29 November 2021|issn=0140-0460|archive-date=29 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211129022632/https://www.thetimes.co.uk/article/hundreds-and-heatwaves-the-story-of-the-1911-all-india-tour-to-england-that-helped-shape-the-countrys-identity-znfmhlwbp}}</ref> === ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ସ୍ଥିତି (୧୯୧୮-୧୯୭୦) === [[ଫାଇଲ:Lala_Amarnath_at_Lord's_1936.jpg|left|thumb|167x167px|୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଲର୍ଡସରେ ମିଡଲସେକ୍ସ ବିପକ୍ଷ ମ୍ୟାଚରେ ବ୍ୟାଟିଂ କରିଥିଲେ ଲାଲା ଅମରନାଥ<ref>Lala Amarnath is the first Indian batsman to score a test century while playing for India.</ref>]] [[ଫାଇଲ:CK_Nayudu_1930s.jpg|left|thumb|290x290px| ସି.କେ.ନାୟୁଡୁ, ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଅଧିନାୟକ ]] ୧୯୨୬ମସିହାରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ପରିଷଦରେ ଭାରତକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୩୨ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳୁଥିବା ଦେଶ ଭାବେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲା ସିକେ ନାୟୁଡୁ, ଯିଏ କି ସେହି ସମୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍ ଭାବେ ବିବେଚିତ ହୋଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=http://www.icc-cricket.com/about/1909-1963.html|title=History of the Imperial Cricket Conference|website=ICC|access-date=21 September 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060321214929/http://www.icc-cricket.com/about/1909-1963.html|archive-date=21 March 2006}}</ref> [[ଲଣ୍ଡନ|ଲଣ୍ଡନର]] ଲର୍ଡସରେ ଉଭୟ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଦଳ ନିଜ ବ୍ୟାଟିଂରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନଥିଲା ଏବଂ ୧୫୮ ରନ‌ରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|title=On this day in 1932, India played its first-ever Test match|url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/on-this-day-in-1932-india-played-its-first-ever-test-match20220625101205/|access-date=20 March 2023|website=ANI News|language=en|archive-date=20 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230320065716/https://www.aninews.in/news/sports/cricket/on-this-day-in-1932-india-played-its-first-ever-test-match20220625101205/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1930S/1932/IND_IN_ENG/|title=India in England, 1932|website=ESPNCricinfo|access-date=8 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20061225022912/http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1930S/1932/IND_IN_ENG/|archive-date=25 December 2006|url-status=live}}</ref> ୧୯୩୩ ମସିହାରେ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା। ଇଂଲଣ୍ଡ ଭ୍ରମଣକାରୀ ଦଳ ଥିଲା ଯିଏ ବମ୍ବେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁମ୍ବାଇ) ଏବଂ କଲିକତା (ବର୍ତ୍ତମାନ କୋଲକାତା)ରେ ଦୁଇଟି ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲା। ଏହି ସିରିଜକୁ ଅତିଥି ଦଳ ୨-୦ରେ ଜିତିନେଇଥିଲା। ୧୯୩୦ ଓ ୪୦ ଦଶକରେ ଭାରତୀୟ ଦଳ ଉନ୍ନତି ଜାରି ରଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିଜୟ ହାସଲ କରିପାରିନଥିଲା। ୧୯୪୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ [[ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]] ଯୋଗୁଁ ଭାରତ କୌଣସି ପୁରୁଷ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳିନଥିଲା। ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ଦେଶ ଭାବରେ ଦଳର ପ୍ରଥମ ଶୃଙ୍ଖଳା ୧୯୪୭ ଶେଷ ଭାଗରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଡନ୍ ବ୍ରାଡମ୍ୟାନ୍ଙ୍କ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ବିପକ୍ଷରେ ହୋଇଥିଲା (ସେହି ସମୟର ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏକ ନାମ)। ଏହା ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଖେଳିଥିବା ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଥିଲା ଯାହା ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ନଥିଲା। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ୫ ମ୍ୟାଚ୍ ବିଶିଷ୍ଟ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ୪-୦ରେ ଜିତିଥିବା ବେଳେ ବ୍ରାଡମ୍ୟାନ୍ ତାଙ୍କ ଶେଷ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲୀୟ ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ଭାରତୀୟ ବୋଲିଂକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1940S/1947-48/IND_IN_AUS/|title=India in Australia, 1948|website=ESPNCricinfo|access-date=8 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20060509070811/http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/1940S/1947-48/IND_IN_AUS/|archive-date=9 May 2006|url-status=live}}</ref> ଏହାପରେ ଭାରତ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ନୁହେଁ ବରଂ ୧୯୪୮ରେ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ବିପକ୍ଷରେ ଘରୋଇ ମାଟିରେ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଖେଳିଥିଲା। ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ୫ଟି ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ‌କୁ ୧-୦ରେ ଜିତିନେଇଛି।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-tour-of-india-1948-49-61938|title=West Indies tour of India|access-date=10 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20151216100515/http://www.espncricinfo.com/ci/content/series/61938.html|archive-date=16 December 2015|url-status=live}}</ref> [[ଫାଇଲ:Probir_Sen_with_Queen_Elizabeth_II.png|left|thumb|150x150px|୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଦଳର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱିତୀୟ ଏଲିଜାବେଥ୍]] ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ମାଡ୍ରାସରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ଭାରତ ତା'ର ୨୪ତମ ମ୍ୟାଚ‌ରେ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ବିଜୟ ହାସଲ କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1951-52/ENG_IN_IND/|title=England in India, 1951–52|website=ESPNCricinfo|access-date=8 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20060509070817/http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/1950S/1951-52/ENG_IN_IND/|archive-date=9 May 2006|url-status=live}}</ref> ପରେ ସେହି ବର୍ଷ ପାକିସ୍ତାନ ବିପକ୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଜିତିଥିଲା।<ref name="bb">{{Cite news|title=Beyond boundaries|url=http://www.deccanchronicle.com/editorial/dc-comment/beyond-boundaries-340|access-date=1 April 2011|work=[[Deccan Chronicle]]|date=29 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110401092623/http://www.deccanchronicle.com/editorial/dc-comment/beyond-boundaries-340|archive-date=1 April 2011}}</ref> ୧୯୫୬ମସିହାରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ଶୃଙ୍ଖଳା ବିଜୟ ସହ ୧୯୫୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସେମାନେ ନିଜର ଉନ୍ନତି ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ତେବେ ଦଶନ୍ଧିର ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଗରେ ସେମାନେ ଆଉ ବିଜୟୀ ହୋଇନଥିଲେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଓ ଇଂଲଣ୍ଡ ଦଳଠାରୁ ଖରାପ ପରାଜୟ ବରଣ କରିଥିଲେ। ୧୯୫୯ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୪ ତାରିଖରେ ଭାରତ ଟେଷ୍ଟରେ ଗୋଟିଏ ଇନିଂସରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ଇଂଲଣ୍ଡଠାରୁ ମିଳିଥିବା ଏକମାତ୍ର ୫-୦ ଓ୍ୱାଇଟ୍ୱାସ୍ ପୂରଣ କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.cricketcountry.com/articles/india-suffer-whitewash-at-the-hands-of-england-in-1959-30271|title=India suffer 0-5 whitewash in England in 1959|date=24 August 2013|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005061246/https://www.cricketcountry.com/articles/india-suffer-whitewash-at-the-hands-of-england-in-1959-30271|url-status=live}}</ref> ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦଶନ୍ଧିରେ ଘରୋଇ ମାଟିରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ରେକର୍ଡ ଥିବା ଦଳ ଭାବରେ ଭାରତର ଖ୍ୟାତି ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୬୧-୬୨ରେ ଘରୋଇ ମାଟିରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଜିତିବା ସହ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ଘରୋଇ ଶୃଙ୍ଖଳା ମଧ୍ୟ ଜିତିଥିଲା। ସେମାନେ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିପକ୍ଷ ଘରୋଇ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ଆଉ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଡ୍ର କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଉପମହାଦେଶ ବାହାରେ ୧୯୬୭-୬୮ରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଶୃଙ୍ଖଳା ଜିତିଥିଲା।<ref>{{Cite web|title=India in New Zealand Test Series, India in New Zealand Test Series 1967/68 score, Match schedules, fixtures, points table, results, news|url=https://www.espncricinfo.com/series/india-in-new-zealand-test-series-1967-68-60422|access-date=16 January 2022|website=ESPNcricinfo|archive-date=18 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220118182638/https://www.espncricinfo.com/series/india-in-new-zealand-test-series-1967-68-60422|url-status=live}}</ref> ୧୯୭୦ ଦଶକରେ ଭାରତର ବୋଲିଂର ଚାବିକାଠି ଥିଲା ଭାରତୀୟ ସ୍ପିନ୍ ଦଳ- [[ବିଶନ ସିଂ ବେଦୀ|ବିଶନ]] ସିଂହ ବେଦୀ, ଇ.ଏ.ଏସ୍ ପ୍ରସନ୍ନ, ବିଏସ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଓ [[ଶ୍ରୀନିବାସରାଘବନ ଭେଙ୍କଟରଘବନ|ଶ୍ରୀନିବାସରାଘବନ ଭେଙ୍କଟରାଘବନ।]] ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍ ସୁନୀଲ ଗାଭାସ୍କର ଓ ଗୁଣ୍ଡପ୍ପା ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତୀୟ ପିଚ‌ରେ ସ୍ପିନ‌କୁ ସମର୍ଥନ କରିବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି ରହିଛି ଏବଂ ସ୍ପିନ୍ କ୍ୱାର୍ଟର ଏହାର ଫାଇଦା ନେଇ ବିରୋଧୀ ବ୍ୟାଟିଂ ଲାଇନ୍ ଅପ‌ରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/sport/cricket/the-legendary-spin-quartet-through-the-eyes-of-vv-kumar/article31863869.ece|title=The legendary spin quartet through the eyes of V.V. Kumar|work=The Hindu|date=18 June 2020|access-date=5 October 2022|last=Dinakar|first=S.|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005060924/https://www.thehindu.com/sport/cricket/the-legendary-spin-quartet-through-the-eyes-of-vv-kumar/article31863869.ece}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sportskeeda.com/cricket/indias-famed-spin-quartet-gold-standard-hunting-packs|title=India's famed spin quartet – the gold standard for hunting in packs|date=20 September 2016|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005060926/https://www.sportskeeda.com/cricket/indias-famed-spin-quartet-gold-standard-hunting-packs|url-status=live}}</ref> [[ଅଜିତ ୱାଡ଼େକର|ଅଜିତ]] ୱାଡେକରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୧୯୭୧ମସିହାରେ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ଓ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଲଗାତାର ସିରିଜ୍ ଜିତିବା ପାଇଁ ଏହି ଖେଳାଳିମାନେ ଦାୟୀ ଥିଲେ। ଗାଭାସ୍କର ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ୭୭୪ ରନ୍ କରିଥିବା ବେଳେ ଦିଲ୍ଲୀପ ସରଦେଶାଇଙ୍କ ୧୧୨ ରନ୍ ଗୋଟିଏ ଟେଷ୍ଟ ବିଜୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://theprint.in/sport/how-sunil-gavaskar-took-on-west-indies-50-yrs-ago-became-indias-1st-sports-superstar/616779/|title=How Sunil Gavaskar took on West Indies 50 yrs ago & became India's 1st sports superstar|date=6 March 2021|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005060223/https://theprint.in/sport/how-sunil-gavaskar-took-on-west-indies-50-yrs-ago-became-indias-1st-sports-superstar/616779/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cricketcountry.com/articles/sunil-gavaskar-scores-a-world-record-774-runs-in-his-debut-series-25397|title=Sunil Gavaskar scores a world record 774 runs in his debut series|date=19 April 2013|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005060225/https://www.cricketcountry.com/articles/sunil-gavaskar-scores-a-world-record-774-runs-in-his-debut-series-25397|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/news/2007/jul/17/guardianobituaries.cricket|title=Dilip Sardesai, Batsman with a key role in helping India to make breakthroughs|website=[[TheGuardian.com]]|date=16 July 2007|access-date=5 October 2022|archive-date=29 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329164635/https://www.theguardian.com/news/2007/jul/17/guardianobituaries.cricket|url-status=live}}</ref> === ଆଇସିସି === [[ଫାଇଲ:Indian_Cricket_Team_Test_Results.svg|left|thumb|150x150px|୧୯୩୨ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଦଳ ବିପକ୍ଷରେ ଭାରତର ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଫଳାଫଳ ଦର୍ଶାଉଥିବା ଏକ ଗ୍ରାଫ୍ ।]] ୧୯୭୧ମସିହାରେ ପୁରୁଷ ଦିନିକିଆ କ୍ରିକେଟ‌ର ଆବିର୍ଭାବ କ୍ରିକେଟ୍ ଜଗତରେ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ତେବେ ଏହି ସମୟରେ ଦିନିକିଆରେ ଭାରତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉନଥିଲା ଏବଂ ଅଧିନାୟକ ଗାଭାସ୍କରଙ୍କ ଭଳି ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍ ବ୍ୟାଟିଂରେ ରକ୍ଷଣାତ୍ମକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ। ଭାରତ ଦିନିକିଆରେ ଦୁର୍ବଳ ଦଳ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ବେଳେ ବିଶ୍ବକପ‌ର ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ସଂସ୍କରଣରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଉଣ୍ଡକୁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିପାରିନଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/team-india-on-the-brink-of-odi-record-at-vizag-remain-torchbearers-of-50-over-format/story-B1DIaBOhWX4DP2chPHzk6M.html|title=Team India on the brink of ODI record at Vizag, remain torchbearers of 50-over format|access-date=24 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181024113206/https://www.hindustantimes.com/cricket/team-india-on-the-brink-of-odi-record-at-vizag-remain-torchbearers-of-50-over-format/story-B1DIaBOhWX4DP2chPHzk6M.html|archive-date=24 October 2018|url-status=live|date=23 October 2018}}</ref> ଗାଭାସ୍କର ୧୯୭୫ରେ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱକପ‌ରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ୧୭୪ ବଲ‌ରେ ଅପରାଜିତ ୩୬ ରନ୍ କରିଥିଲେ। ଭାରତ ୩ ୱିକେଟ୍ ହରାଇ ମାତ୍ର ୧୩୨ ରନ୍ କରିଥିବା ବେଳେ ୨୦୨ ରନ‌ରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|title=Sunny's World Cup go-slow|url=https://www.espncricinfo.com/story/sunil-gavaskar-s-indian-world-cup-go-slow-500411|access-date=6 January 2022|website=ESPNcricinfo|archive-date=6 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106022910/https://www.espncricinfo.com/story/sunil-gavaskar-s-indian-world-cup-go-slow-500411|url-status=live}}</ref> ଅପରପକ୍ଷରେ ଭାରତ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ‌ରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଳ ଖେଳିଥିଲା ଏବଂ ଘରୋଇ ପଡ଼ିଆରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଷ୍ଟାଇଲିସ୍ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍ ଏବଂ ସ୍ପିନରଙ୍କ ମିଶ୍ରଣ ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା। ୧୯୭୬ମସିହାରେ ପୋର୍ଟ ଅଫ୍ ସ୍ପେନ‌ରେ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ବିପକ୍ଷ ତୃତୀୟ ଟେଷ୍ଟରେ ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ୧୧୨ ରନ୍ ବଳରେ ଭାରତ ୪୦୩ ରନ‌ର ବିଜୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-india-successfully-chased-a-400-plus-target-against-the-west-indies-to-change-world-cricket-forever-25127|title=When India successfully chased a 400-plus target against West Indies to change world cricket forever|date=12 April 2013|access-date=16 April 2023|archive-date=16 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416091541/https://www.cricketcountry.com/articles/when-india-successfully-chased-a-400-plus-target-against-the-west-indies-to-change-world-cricket-forever-25127|url-status=live}}</ref> ନଭେମ୍ବର ୧୯୭୬ରେ କାନପୁରଠାରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍ ଶତକ ହାସଲ ନକରି ୯ ୱିକେଟ୍ ହରାଇ ୫୨୪ ରନ୍ କରି ଦଳ ଆଉ ଏକ ରେକର୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/most-run-outs-and-the-lowest-score-never-made-139825|title=Most run-outs, and the lowest score never made|access-date=14 January 2023|archive-date=14 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114170548/https://www.espncricinfo.com/story/most-run-outs-and-the-lowest-score-never-made-139825|url-status=live}}</ref> ଏଥିରେ ୬ଟି ଅର୍ଦ୍ଧଶତକ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ମୋହିନ୍ଦର ଅମରନାଥଙ୍କ ସର୍ବାଧିକ ୭୦ ରନ୍ ଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.sportskeeda.com/cricket/highest-test-totals-without-a-century-and-half-century|title=Highest Test totals without a century and half-century|date=30 June 2015|access-date=14 January 2023|archive-date=14 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114170549/https://www.sportskeeda.com/cricket/highest-test-totals-without-a-century-and-half-century|url-status=live}}</ref> ଏହି ଇନିଂସ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟରେ ଅଷ୍ଟମ ଉଦାହରଣ ଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ୧୧ ଜଣ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ ଦୁଇ ଅଙ୍କରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|title=Records {{!}} Test matches {{!}} Team records {{!}} Most batters reaching double figures in an innings|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283056.html|access-date=6 January 2022|website=ESPNcricinfo|archive-date=6 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106022910/https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283056.html|url-status=live}}</ref> ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ମହମ୍ମଦ ଆଝାରୁଦ୍ଦିନ, ଦିଲୀପ ଭେଙ୍ଗସରକର ଏବଂ ଅଲରାଉଣ୍ଡର [[କପିଳ ଦେବ|କପିଲ ଦେବ]] ଓ [[ରବି ଶାସ୍ତ୍ରୀ|ରବି]] ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଭଳି ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ନିର୍ମାତାଙ୍କୁ ନେଇ ଭାରତ ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ମନୋଭାବର ବ୍ୟାଟିଂ ଲାଇନ୍ ଅପ୍ ବିକଶିତ କରିଥିଲା। ଦୃଢ଼ ବୋଲିଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଯୋଗୁଁ ଭାରତ ୧୯୮୩ମସିହାରେ ଲର୍ଡସରେ ଫାଇନାଲ‌ରେ ଫେଭରିଟ୍ ତଥା ଦୁଇ ଥରର ଡିଫେଣ୍ଡିଂ ଚାମ୍ପିୟନ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜକୁ ପରାସ୍ତ କରି ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିଥିଲା। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦଳ ଟେଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖରାପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିବା ବେଳେ ଲଗାତାର ୨୮ଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ବିନା ବିଜୟରେ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୮୪ରେ ଭାରତ ଏସିଆ କପ୍ ଏବଂ ୧୯୮୫ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ବ କ୍ରିକେଟ୍ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ଜିତିଥିଲା। ଏହାବ୍ୟତୀତ [[ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ]] ବାହାରେ ଭାରତ ଏକ ଦୁର୍ବଳ ଦଳ ହୋଇ ରହିଥିଲା। ୧୯୮୬ରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ଭାରତର ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ବିଜୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ୧୯ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ|ଉପମହାଦେଶ]] ବାହାରେ ଭାରତର ଶେଷ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ବିଜୟ ଥିଲା। ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଗାଭାସ୍କର ଓ କପିଲ ଦେବ (ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଲରାଉଣ୍ଡର) କ୍ୟାରିୟରର ଶୀର୍ଷରେ ଥିଲେ। ଗାଭାସ୍କର ଟେଷ୍ଟ ରେକର୍ଡ ୩୪ ଶତକ ହାସଲ କରିବା ସହ ୧୦,୦ ରନ୍ ଛୁଇଁବାରେ ପ୍ରଥମ ଖେଳାଳି ହୋଇଥିଲେ। ପରେ କପିଲ ଦେବ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟରେ ସର୍ବାଧିକ ୪୩୪ ୱିକେଟ୍ ନେଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/30th-january-1994-when-kapil-dev-became-the-leading-wicket-taker-in-the-world/story-kPD30xZAgFfJJg2iTatJPO.html|title=30th January 1994: When Kapil Dev became the leading wicket-taker in the world|date=30 January 2019|access-date=14 January 2023|archive-date=14 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114164938/https://www.hindustantimes.com/cricket/30th-january-1994-when-kapil-dev-became-the-leading-wicket-taker-in-the-world/story-kPD30xZAgFfJJg2iTatJPO.html|url-status=live}}</ref> ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅସ୍ଥିର ନେତୃତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଥିଲା, ଗାଭାସ୍କର ଏବଂ କପିଲ ଅନେକ ଥର ଅଧିନାୟକତ୍ୱ ବିନିମୟ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web|agency=[[Indo-Asian News Service]]|date=29 June 2020|title=Sunil Gavaskar: Was replaced as captain despite India winning West Indies series|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/was-replaced-as-captain-despite-india-winning-west-indies-series-sunil-gavaskar/articleshow/76689090.cms|access-date=6 January 2022|website=The Times of India|archive-date=6 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106022912/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/was-replaced-as-captain-despite-india-winning-west-indies-series-sunil-gavaskar/articleshow/76689090.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/sunil-gavaskar-on-why-kapil-dev-was-dropped-for-1984-kolkata-test-why-would-i-drop-my-only-match-winner-1776640-2021-03-07|title=Sunil Gavaskar on why Kapil Dev was dropped for 1984 Kolkata Test: 'Why would I drop my only match-winner'|access-date=14 January 2023|archive-date=14 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114165444/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/sunil-gavaskar-on-why-kapil-dev-was-dropped-for-1984-kolkata-test-why-would-i-drop-my-only-match-winner-1776640-2021-03-07|url-status=live}}</ref> === ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗ (୧୯୮୫-୨୦୦୦) === [[ଫାଇଲ:Kumble_edited.jpg|thumb|ଅନୀଲ କୁମ୍ବଲେ ୬୧୯ ୱିକେଟ୍ ସହ ଟେଷ୍ଟରେ ବିଶ୍ୱର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବାଧିକ ୱିକେଟ୍ ନେଇଥିବା ଏବଂ ଭାରତର ସର୍ବାଧିକ ଟେଷ୍ଟ ଓ ଦିନିକିଆ ୱିକେଟ୍ ନେଇଛନ୍ତି।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/player/anil-kumble-30176|title=Anil Kumble|publisher=ESPNCricInfo|access-date=8 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20090211161513/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/player/30176.html|archive-date=11 February 2009|url-status=live}}</ref>]] ୧୯୮୯ ଓ ୧୯୯୦ରେ [[ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର]] ଓ ଅନିଲ କୁମ୍ବଲେଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ଦଳରେ ସାମିଲ କରାଯିବା ପରେ ଦଳରେ ଆହୁରି ଉନ୍ନତି ଘଟିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ଅମର ସିଂହ ପଦାର୍ପଣ କରିବା ପରଠାରୁ ଭାରତର ଦ୍ରୁତତମ ବୋଲର [[ଜାଭାଗଲ ଶ୍ରୀନାଥ|ଜବାଗଲ ଶ୍ରୀନାଥ।]] ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ଭାରତ ଉପମହାଦେଶ ବାହାରେ ୩୩ଟି ଟେଷ୍ଟରୁ ଗୋଟିଏ ବି ଜିତିନଥିବା ବେଳେ ଘରୋଇ ମାଟିରେ ୩୦ଟି ଟେଷ୍ଟରୁ ୧୭ଟିରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୯୬ କ୍ରିକେଟ୍ ବିଶ୍ୱକପ୍ ସେମିଫାଇନାଲ‌ରେ ପଡ଼ୋଶୀ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାଠାରୁ ଘରୋଇ ମାଟିରେ ପରାସ୍ତ ହେବା ପରେ [[ସୌରଭ ଗାଙ୍ଗୁଲି]] ଓ [[ରାହୁଳ ଦ୍ରାବିଡ଼|ରାହୁଲ ଦ୍ରାବିଡ଼]] ଦଳର ଅଧିନାୟକ ହେବା ପରେ ଲର୍ଡସରେ ସମାନ ଟେଷ୍ଟରେ ପଦାର୍ପଣ କରିବା ପରେ ଦଳରେ ଏକ ବର୍ଷ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୯୬ ଶେଷ ଭାଗରେ ଆଝାରୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ତେନ୍ଦୁଲକର ଅଧିନାୟକ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଏବଂ ଦଳଗତ ଫର୍ମ ଖରାପ ହେବା ପରେ ତେନ୍ଦୁଲକର ଅଧିନାୟକତ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୮ ଆରମ୍ଭରେ ଆଝାରୁଦ୍ଦିନଙ୍କୁ ପୁନଃ ଅବସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/sachin-tendulkar-wasn-t-the-most-motivational-captain/story-FYXRNxp04IcXr8fFION8GI.html|title='Sachin Tendulkar didn't have a strong team but he wasn't the most motivational captain either'|date=5 September 2020|access-date=3 October 2022|archive-date=3 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003151936/https://www.hindustantimes.com/cricket/sachin-tendulkar-wasn-t-the-most-motivational-captain/story-FYXRNxp04IcXr8fFION8GI.html|url-status=live}}</ref> ୧୯ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ‌ରେ ସେମିଫାଇନାଲ‌ରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାରେ ବିଫଳ ହେବା ପରେ ତେନ୍ଦୁଲକର ପୁଣି ଥରେ ଅଧିନାୟକ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଗସ୍ତରେ ୩-୦ ଏବଂ ପରେ ଘରୋଇ ମାଟିରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାଠାରୁ ୨-୦ରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। [[ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର|ତେନ୍ଦୁଲକର]] ଇସ୍ତଫା ଦେଇ ଆଉ କେବେ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେବେ ନାହିଁ ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ। === ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ === [[ଫାଇଲ:Wankhede-1.JPG|left|thumb|ୱାଙ୍ଖଡେ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ମୁହାଁମୁହିଁ]] ୨୦ମସିହାରେ ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାୟକ ଆଝାରୁଦ୍ଦିନ ଓ ସାଥୀ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍ ଅଜୟ ଜାଡେଜାଙ୍କୁ ମ୍ୟାଚ୍ ଫିକ୍ସିଂ ମାମଲାରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇ ଯଥାକ୍ରମେ ଆଜୀବନ ଓ ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବ୍ୟାନ୍ କରାଯିବା ପରେ ଦଳ ଆହୁରି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|date=2022-06-03|title=On this day in 2000: Mohammad Azharuddin, Ajay Jadeja played their last international match before being banned|url=https://www.firstpost.com/firstcricket/sports-news/on-this-day-in-2000-mohammad-azharuddin-ajay-jadeja-played-their-last-international-match-before-being-banned-10742521.html|access-date=2023-09-12|website=Firstpost|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Balachandran|first=Kanishkaa|date=2023-04-06|title=Supriya Sobti Gupta on ‘Caught Out’: I wanted to bring out the human element in Indian cricket’s match-fixing saga|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/supriya-sobti-gupta-on-caught-out-i-wanted-to-bring-out-the-human-element-in-indian-crickets-match-fixing-saga/article66702429.ece|access-date=2023-09-12|issn=0971-751X}}</ref> ଏହି ସମୟକୁ ବିବିସି ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ର ସବୁଠାରୁ ଖରାପ ସମୟ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।<ref>{{Cite web|last=Ananthasubramanian|first=Vignesh|date=2017-11-10|title=10 forgettable moments that no Indian cricket fan will want to relive|url=https://www.sportskeeda.com/cricket/10-embarrassing-moments-no-indian-cricket-fan-relive|access-date=2023-09-12|website=www.sportskeeda.com|language=en-in}}</ref> ତେବେ ତେନ୍ଦୁଲକର, ଦ୍ରାବିଡ଼, କୁମ୍ବଲେ ଏବଂ ଗାଙ୍ଗୁଲିଙ୍କ ଭଳି ନୂଆ ନେତାମାନେ ଶପଥ ନେଇଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ଆଉ ଏପରି ହେବାକୁ ଦେବେ ନାହିଁ ଏବଂ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟକୁ ଅନ୍ଧାର ସମୟରୁ ବାହାର କରିଦେବେ । ପ୍ରଥମ ତିନି ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଭିଳାଷକୁ ବାଦ୍ ଦେଇ ଗାଙ୍ଗୁଲିଙ୍କୁ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗକୁ ନେବାକୁ ଦେଇଥିଲେ।<ref name="bbc.co.uk">{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-19352766|work=BBC News|title=India cricket: Middle-order retirements are end of era|date=23 August 2012|access-date=22 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20151018224629/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-19352766|archive-date=18 October 2015}}</ref> [[ସୌରଭ ଗାଙ୍ଗୁଲି|ସୌରଭ]] ଗାଙ୍ଗୁଲିଙ୍କ ଅଧିନାୟକତ୍ୱ ଏବଂ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ବିଦେଶୀ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଜନ୍ ରାଇଟ୍ଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ଭାରତୀୟ ଦଳରେ ବଡ଼ ଉନ୍ନତି ଘଟିଛି।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/external-affairs-minister-s-jaishankar-lauds-india-nz-bilateral-cricket-ties-says-nation-will-never-forget-john-wright-stephen-fleming/articleshow/94739423.cms|title=External Affairs Minister S Jaishankar lauds India-NZ bilate ..|work=The Times of India|date=9 October 2022|access-date=6 February 2023|archive-date=6 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306095802/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/external-affairs-minister-s-jaishankar-lauds-india-nz-bilateral-cricket-ties-says-nation-will-never-forget-john-wright-stephen-fleming/articleshow/94739423.cms}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/cricketnext/news/july-5th-1956-indias-first-foreign-coach-john-wright-is-born-1801327.html|title=July 5th 1956 – India's First Foreign Coach John Wright Is Born|access-date=6 February 2023|archive-date=6 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306095809/https://www.news18.com/cricketnext/news/july-5th-1956-indias-first-foreign-coach-john-wright-is-born-1801327.html|url-status=live}}</ref> କୋଲକାତା ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ‌ରେ ଭାରତ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ୍ ଇତିହାସରେ ତୃତୀୟ ଦଳ ଭାବେ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଜିତିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଅଧିନାୟକ ଷ୍ଟିଭ୍ ଓ୍ୱା ଭାରତରେ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଜିତିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇଥିବାରୁ ଭାରତକୁ 'ଫାଇନାଲ୍ ଫ୍ରଣ୍ଟିୟର' ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି।<ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/NATIONAL/IND/NEWS/STEVEWAUGH_COLUMN.html|title=I am proud that everybody gave 100%|publisher=ESPN CricInfo|website=From the Waugh Front|last=Steve Waugh|access-date=21 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20071017222838/http://www.cricinfo.com/link_to_database/NATIONAL/IND/NEWS/STEVEWAUGH_COLUMN.html|archive-date=17 October 2007|url-status=live}}</ref> ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଭାରତ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସହ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫିର ଯୁଗ୍ମ ବିଜେତା ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ୨୦୦୩ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, କେବଳ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୬ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଦିନିକିଆ ଶୃଙ୍ଖଳା ବିଜୟ, ଟେଷ୍ଟ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ପରାଜୟ ପରେ ଭାରତ ଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ୟାଟିଂ କରି କ୍ରମାଗତ ୧୭ ଦିନିକିଆ ବିଜୟର ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=http://www.hinduonnet.com/2005/03/02/stories/2005030204681900.htm|title=TWI gets production rights for India-Pakistan series|website=The Hindu – Sport|access-date=14 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20071126145458/http://hinduonnet.com/2005/03/02/stories/2005030204681900.htm|archive-date=26 November 2007|url-status=usurped}}</ref> [[ଫାଇଲ:India_Vs_New_zealand_One_day_International,_10_December_2010_(6159883395).jpg|right|thumb|୨୦୧୦ରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ୱିକେଟ୍ ନେବା ପରେ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳି]] ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୭ରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଫାଇନାଲରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ୫ ରନ‌ରେ ପରାସ୍ତ କରି ଭାରତ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-mens-t20-world-cup/on-this-day-in-2007-india-clinched-inaugural-icc-t20-world-cup/articleshow/94416092.cms|title=On this day in 2007, India clinched inaugural ICC T20 World Cup|work=The Times of India|date=24 September 2022|access-date=16 April 2023|archive-date=27 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230427193425/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-mens-t20-world-cup/on-this-day-in-2007-india-clinched-inaugural-icc-t20-world-cup/articleshow/94416092.cms}}</ref> ୨ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୧ରେ ଭାରତ ଫାଇନାଲରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ପରାସ୍ତ କରି [[୨୦୧୧ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱ କପ|୨୦୧୧ କ୍ରିକେଟ]] ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିଥିଲା ଏବଂ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ପରେ ତୃତୀୟ ଦଳ ଭାବେ ଦୁଇଥର ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିଥିଲା।<ref>[https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2010-11-381449/india-vs-sri-lanka-final-433606/match-report Dhoni and Gambhir lead India to World Cup glory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111212222457/http://www.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/content/current/story/509121.html|date=12 December 2011}} ESPNCricinfo. </ref> ଘରୋଇ ମାଟିରେ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିବାରେ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଦଳ ହୋଇଛି।<ref>{{Cite web|title=Throwback to ICC Cricket World Cup 2011: India becomes first team to win final on home soil|url=https://www.wionews.com/photos/throwback-to-icc-cricket-world-cup-2011-india-becomes-first-team-to-win-final-on-home-soil-219190|access-date=8 April 2022|website=WION|language=en|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025072029/https://www.wionews.com/photos/throwback-to-icc-cricket-world-cup-2011-india-becomes-first-team-to-win-final-on-home-soil-219190|url-status=live}}</ref> ୨୦୧୩ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି ଫାଇନାଲରେ ଭାରତ ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା ଏବଂ ଅଧିନାୟକ ମହେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଧୋନି ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ଅଧିନାୟକ ଭାବେ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ଆଇସିସି ଟ୍ରଫି ଯଥା [[ବିଶ୍ୱକପ କ୍ରିକେଟ|କ୍ରିକେଟ]] ବିଶ୍ୱକପ୍, ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଏବଂ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି ଜିତିଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/ms-dhoni-retires-only-international-captain-to-win-3-icc-trophies-1711628-2020-08-15|title=ms dhoni retires only international captain to win 3 icc trophies|access-date=3 October 2022|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814135155/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/ms-dhoni-retires-only-international-captain-to-win-3-icc-trophies-1711628-2020-08-15|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/ms-dhoni-retires-2011-world-cup-final-2007-t20-world-cup-2013-champions-trophy/article28321561.ece|title=Dhoni retires: the only international captain to win 3 ICC trophies|date=15 August 2020|access-date=3 October 2022|archive-date=1 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221201153021/https://sportstar.thehindu.com/cricket/ms-dhoni-retires-2011-world-cup-final-2007-t20-world-cup-2013-champions-trophy/article28321561.ece|url-status=live}}</ref> ୨୦୧୪ରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶେ ଆୟୋଜିତ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ‌ରେ ଭାରତ ଫାଇନାଲରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ଆଉ ଏକ ଆଇସିସି ଟ୍ରଫିରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/cricketnext/news/on-this-day-in-2014-sri-lanka-won-the-t20-world-cup-beating-india-in-the-final-4942574.html|title=On This Day in 2014: Sri Lanka Won the T20 World Cup Beating India in the Final|access-date=16 April 2023|archive-date=16 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416035754/https://www.news18.com/cricketnext/news/on-this-day-in-2014-sri-lanka-won-the-t20-world-cup-beating-india-in-the-final-4942574.html|url-status=live}}</ref> ଭାରତ ୨୦୧୫ ବିଶ୍ୱକପ୍ ସେମିଫାଇନାଲରେ ଶେଷ ବିଜେତା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଥିଲା।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/new-zealand-in-india-2016/top-stories/team-indias-world-cup-2015-report-card/articleshow/46722646.cms#:~:text=After%20winning%20seven%20games%20in,fell%20to%20a%20superior%20Australia.|title=Team India's World Cup 2015 report card|work=The Times of India|date=28 March 2015|access-date=16 April 2023|archive-date=3 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703181242/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/new-zealand-in-india-2016/top-stories/Team-Indias-World-Cup-2015-report-card/articleshow/46722646.cms#:~:text=After%20winning%20seven%20games%20in,fell%20to%20a%20superior%20Australia.}}</ref> ଏହାପରେ ଭାରତ ୨୦୧୬ ଏସିଆ କପ୍ ଜିତି ୨୦୧୬ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ଏବଂ ପୂରା ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଅପରାଜିତ ରହିଥିଲା।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/new-zealand-in-india-2016/top-stories/india-beat-bangladesh-to-win-record-sixth-asia-cup-title/articleshow/51282149.cms|title=India beat Bangladesh to win record sixth Asia Cup title|work=The Times of India|date=7 March 2016|access-date=16 April 2023|archive-date=18 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230418042553/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/new-zealand-in-india-2016/top-stories/india-beat-bangladesh-to-win-record-sixth-asia-cup-title/articleshow/51282149.cms}}</ref> ଘରୋଇ ମାଟିରେ ଚାଲିଥିବା ୨୦୧୬ ଆଇସିସି ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିବା ପାଇଁ ଦଳ ଫେଭରିଟ୍ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେମିଫାଇନାଲରେ ଶେଷ ବିଜେତା ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ‌ଠାରୁ ହାରିଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=March 31, 2016: MS Dhoni-led India suffer T20 World Cup heartbreak vs West Indies|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/march-31-2016-india-face-defeat-vs-west-indies-in-world-cup-semifinal-1785458-2021-03-31|access-date=7 April 2022|website=India Today|language=en|archive-date=7 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407145932/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/march-31-2016-india-face-defeat-vs-west-indies-in-world-cup-semifinal-1785458-2021-03-31|url-status=live}}</ref> ୨୦୧୭ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫିର ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାଚରେ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଫାଇନାଲରେ ସମାନ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ୨୦୦୭ ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ କୌଣସି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟର ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|last=Siddharth Monga|date=15 June 2017|title=Dominant India march into yet another final|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2017-1022345/bangladesh-vs-india-2nd-semi-final-1022373/match-report|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170616080737/http://www.espncricinfo.com/icc-champions-trophy-2017/content/story/1103898.html|archive-date=16 June 2017|access-date=16 June 2017|website=ESPNcricinfo}}</ref><ref>{{Cite web|last=Andrew Fidel Fernando|date=18 June 2017|title=India hoodoo broken emphatically by Pakistan|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2017-1022345/india-vs-pakistan-final-1022375/match-report|website=ESPNcricinfo|access-date=10 February 2023|archive-date=8 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221208131413/https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2017-1022345/india-vs-pakistan-final-1022375/match-report|url-status=live}}</ref> ଭାରତୀୟ ଦଳର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରମୁଖ ବିଶ୍ୱ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଥିଲା [[୨୦୧୯ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୧୯ କ୍ରିକେଟ]] ବିଶ୍ୱକପ୍ ଯେଉଁଥିରେ ଦଳ ଆୟୋଜକ ଦେଶ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ୭ ବିଜୟ ଏବଂ ମାତ୍ର ୧ ପରାଜୟ ସହ ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/india-vs-new-zealand-world-cup-2019-team-india-road-to-semifinals-1564810-2019-07-08|title=World Cup 2019: India's road to semi-finals|access-date=16 April 2023|archive-date=16 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416040926/https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/india-vs-new-zealand-world-cup-2019-team-india-road-to-semifinals-1564810-2019-07-08|url-status=live}}</ref> ସେମିଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡଠାରୁ ୧୮ ରନ‌ରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/india-vs-new-zealand-1st-semi-final-1144528/full-scorecard|title=2019 World cup semifinal IND vs NZL|access-date=3 October 2022|archive-date=3 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003165738/https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/india-vs-new-zealand-1st-semi-final-1144528/full-scorecard|url-status=live}}</ref> ଦଳ ପକ୍ଷରୁ [[ରୋହିତ ଶର୍ମା]] ସର୍ବାଧିକ ୬୪୮ ରନ୍ କରିଥିଲେ। ସାଉଥମ୍ପଟନରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ୨୦୨୧ ଆଇସିସି ବିଶ୍ୱ ଟେଷ୍ଟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ଫାଇନାଲରେ ଭାରତ ୮ ୱିକେଟରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2019-2021-1195334/india-vs-new-zealand-final-1249875/full-scorecard|title=RESULT Final, Southampton, June 18 - 23, 2021, ICC World Test Championship|access-date=3 October 2022|archive-date=3 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003165550/https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2019-2021-1195334/india-vs-new-zealand-final-1249875/full-scorecard|url-status=live}}</ref> ଭାରତ ୨୦୨୨ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପରେ ସେମିଫାଇନାଲକୁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଇଂଲଣ୍ଡଠାରୁ ୧୦ ୱିକେଟରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଘରୋଇ ମାଟିରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିପକ୍ଷରେ ୩-୧ରେ ସିରିଜ୍ ଜିତିଛି।<ref>{{Cite web|title=AUS vs IND, ICC World Test Championship 2021-2023, Final at London, June 07 - 11, 2023 - Full Scorecard|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2021-2023-1268315/australia-vs-india-final-1358412/full-scorecard|access-date=2023-09-23|website=ESPNcricinfo|language=en}}</ref> ଭାରତ ୨୦୨୩ ଆଇସିସି ବିଶ୍ୱ ଟେଷ୍ଟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ଫାଇନାଲରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିପକ୍ଷରେ ଖେଳିଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନେ ୨୦୯ ରନ‌ରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web|title=SL vs IND, Asia Cup 2023, Final at Colombo, September 17, 2023 - Full Scorecard|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2023-1388374/sri-lanka-vs-india-final-1388414/full-scorecard|access-date=2023-09-23|website=ESPNcricinfo|language=en}}</ref>ଆର୍ ପ୍ରେମଦାସା ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ବିପକ୍ଷ ୨୦୨୩ ଏସିଆ କପ୍ ଫାଇନାଲ‌ରେ ଭାରତ ୧୦ ୱିକେଟ‌ରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|title=Asia Cup 2023 Statistics - Asia Cup|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2023-1388374/stats|access-date=2023-09-23|website=ESPNcricinfo|language=en}}</ref>କୁଲଦୀପ ଯାଦବ ୯ ୱିକେଟ୍ ନେଇ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖେଳାଳି ହୋଇଥିଲେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ବିପକ୍ଷ ଫାଇନାଲ୍ ଧୋଇଯିବା ପରେ ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ୨୦୨୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଉଚ୍ଚ ମାନ୍ୟତା ଯୋଗୁଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ହାସଲ କରିଛି।<ref>{{Cite web|title=India Asian games|url=https://olympics.com/en/news/asian-games-2023-men-cricket-final-india-vs-afghanistan-gold-result-score}}</ref> ଏହି ତିନୋଟି ଫର୍ମାଟରେ ଏକ ନମ୍ବର ଦଳ ହେବା ପରେ ଭାରତ<ref>{{Cite web|title=World Cup 2023 {{!}} 2023/24 ICC Cricket World Cup {{!}} Live Score, Schedule, News|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856|access-date=2023-09-23|website=ESPNcricinfo|language=en}}</ref> ଚଳିତ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଭାରତରେ ଆୟୋଜିତ ୨୦୨୩ ଆଇସିସି କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। == ପରିଚାଳନା କମିଟି == ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ବୋର୍ଡ (ବିସିସିଆଇ) ହେଉଛି ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ଏବଂ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ କ୍ରିକେଟ‌ର ନିୟନ୍ତ୍ରକ ସଂସ୍ଥା। ଏହି ବୋର୍ଡ ୧୯୨୯ ମସିହାରୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ପରିଷଦ (ଆଇସିସି)ରେ ଭାରତର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର|ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର]] [[ମୁମ୍ବାଇ|ମୁମ୍ବାଇର]] ଚର୍ଚ୍ଚଗେଟ‌ସ୍ଥିତ 'କ୍ରିକେଟ୍ ସେଣ୍ଟର'ରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ କ୍ରୀଡ଼ା ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଏହା ୨୦୦୬ରୁ ୨୦୧୦ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ମ୍ୟାଚ‌ର ମିଡିଆ ରାଇଟ୍ସ ୬୧୨,୦,୦୦୦ ଡଲାରରେ ବିକ୍ରି କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2006/02/18/stories/2006021803840100.htm|access-date=11 January 2007|title=Nimbus Bags Cricket Rights for $612 m|website=The Hindu|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20070110084913/http://www.thehindubusinessline.com/2006/02/18/stories/2006021803840100.htm|archive-date=10 January 2007|url-status=dead}}</ref> ରଜର ବିନ୍ନି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିସିସିଆଇ ସଭାପତି ଏବଂ ଜୟ ଶାହା ସମ୍ପାଦକ ଅଛନ୍ତି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ପରିଷଦ (ଆଇସିସି) ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ଗସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଜରିଆରେ ଭାରତର ଆଗାମୀ ମ୍ୟାଚ୍ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାଏ। ତେବେ କ୍ରିକେଟ ଜଗତରେ ନିଜର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଥିବା ବିସିସିଆଇ ଆଇସିସିର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବାରମ୍ବାର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି ଭାରତ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଓ ଇଂଲଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି, ଯାହା ବାଂଲାଦେଶ କିମ୍ବା ଜିମ୍ବାୱେ ଗସ୍ତ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ରାଜସ୍ୱ ଆୟ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-facing-threat-from-india-231378|access-date=8 March 2022|title=ICC faces threat from India|publisher=[[ESPNCricinfo]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070208025021/http://content-usa.cricinfo.com/india/content/story/231378.html|archive-date=8 February 2007|url-status=live|date=3 January 2006}}</ref> ଅତୀତରେ ବିସିସିଆଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟୋଜକତାକୁ ନେଇ ଆଇସିସି ସହ ବିବାଦରେ ପଡ଼ିଛି।<ref>{{Cite web|url=http://tvnz.co.nz/view/page/425822/161040|access-date=11 January 2007|title=India challenge ICC|publisher=[[TVNZ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070208210740/http://tvnz.co.nz/view/page/425822/161040|archive-date=8 February 2007|url-status=live}}</ref> === ଚୟନ କମିଟି === ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ପାଇଁ ଚୟନ ବିସିସିଆଇର ଜୋନାଲ ଚୟନ ନୀତି ମାଧ୍ୟମରେ ହୋଇଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ପାଞ୍ଚଟି ଜୋନ୍ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ଜଣେ ଚୟନକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ବିସିସିଆଇଦ୍ୱାରା ମନୋନୀତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଚୟନ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଏ । ଫଳରେ ଏହି ଚୟନକର୍ତ୍ତାମାନେ ନିଜ ଜୋନ୍ ପ୍ରତି ପକ୍ଷପାତିତା କରୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ତାହାକୁ ନେଇ ଅନେକ ସମୟରେ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।<ref name="selection">{{Cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2006/20060730/main4.htm|access-date=11 January 2007|title=Selection Policy not Zonal: Pawar|website=The Tribune|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20070208054326/http://www.tribuneindia.com/2006/20060730/main4.htm|archive-date=8 February 2007|url-status=live}}</ref> ୧୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚେତନ ଶର୍ମା ମୁଖ୍ୟ ଚୟନକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ ଏବଂ [[ଦେବାଶିଷ ମହାନ୍ତି]], ହରବିନ୍ଦର ସିଂ ଏବଂ ସୁନୀଲ ଯୋଶୀ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ୨୦୨୨ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପରେ ଦଳର ବିଫଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପରେ ପୂରା ପ୍ୟାନେଲକୁ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite news|date=18 November 2022|title=T20 World Cup fallout: BCCI sacks entire selection panel, split captaincy in job mandate for new committee|work=[[The Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/t20-world-cup-fallout-bcci-sacks-entire-chetan-sharma-led-selection-committee/articleshow/95610511.cms|access-date=18 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221119065836/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/t20-world-cup-fallout-bcci-sacks-entire-chetan-sharma-led-selection-committee/articleshow/95610511.cms|archive-date=19 November 2022}}</ref> ୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୩ରେ ଚେତନ ଶର୍ମାଙ୍କ ସହ [[ଶିବସୁନ୍ଦର ଦାସ|ଶିବ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]], ସୁବ୍ରତୋ ବାନାର୍ଜୀ, ସଲିଲ ଅଙ୍କୋଲା ଏବଂ ଶ୍ରୀଧରନ ଶରତଙ୍କୁ ପୁଣି ଥରେ ମୁଖ୍ୟ ଚୟନକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|title=BCCI announces All-India Senior Men Selection Committee appointments|url=https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55555971/bcci-announces-all-india-senior-men-selection-committee-appointments|access-date=2023-07-17|website=www.bcci.tv|language=en}}</ref> ୧୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩ରେ ଚେତନ ଶର୍ମା ଏକ ଘରୋଇ ନ୍ୟୁଜ୍ ଚ୍ୟାନେଲର ଷ୍ଟିଂ ଅପରେସନରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଦଳ ଉପରେ ଅନେକ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେବା ପରେ ନିଜ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ [[ଶିବସୁନ୍ଦର ଦାସ|ଶିବ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]] ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ତରୀଣ ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|date=2023-02-17|title=Chetan Sharma resigns as BCCI chief selector|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/chetan-sharma-resigns-as-bcci-chief-selector/articleshow/98002265.cms?from=mdr|access-date=2023-07-17|issn=0971-8257}}</ref> ୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୩ରେ [[ଅଜିତ ଅଗରକର|ଅଜିତ]] ଅଗରକରଙ୍କୁ ନୂଆ ମୁଖ୍ୟ ଚୟନକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଚେତନ ଶର୍ମାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref><nowiki>{{cite news|url=</nowiki>http://www.cricbuzz.com/cricket-news/127044/ajit-agarkar-named-india-mens-chief-selector</ref> ସେ ଚୟନ କମିଟିରେ [[ଶିବସୁନ୍ଦର ଦାସ|ଶିବ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]], ସୁବ୍ରତ ବାନାର୍ଜୀ, ସଲିଲ ଅଙ୍କୋଲା ଓ ଶ୍ରୀଧରନ ଶରତଙ୍କ ସହ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ।<ref>{{Cite news|date=2023-07-05|title=BCCI names Ajit Agarkar India's new chairman of selectors|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/sport/cricket/bcci-names-ajit-agarkar-indias-new-chairman-of-selectors/article67044611.ece|access-date=2023-07-17|issn=0971-751X}}</ref> == ଦଳର ରଙ୍ଗ == ପାରମ୍ପରିକ କ୍ରିକେଟ୍ ଧଳା ରଙ୍ଗର ଟୋପି ଓ ହେଲମେଟ୍ ନେଭି ନୀଳ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସୀମିତ ଓଭର ମ୍ୟାଚ‌ରେ ପିନ୍ଧିଥିବା ୟୁନିଫର୍ମରେ ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ ପାଇଁ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ରହିଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ବେଳେବେଳେ ଭାରତୀୟ ପତାକାରେ ଥିବା ରଙ୍ଗର ଝଲକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।<ref>{{Cite web|title=Iconic shades of blue: Evolution of Team India's jersey from 1985 to 2021|url=https://www.wionews.com/photos/iconic-shades-of-blue-evolution-of-team-indias-jersey-from-1985-to-2021-420376|access-date=2023-07-19|website=WION|language=en-us}}</ref> ୧୯୯୨ ଏବଂ ୧୯୯୯ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଦଳର କିଟ୍ ଯଥାକ୍ରମେ ଆଇଏସସି ଏବଂ ଏଏସଆଇସିଏସ‌ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୨୦୦୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସରକାରୀ କିଟ୍ ପ୍ରାୟୋଜକ ନଥିଲା।<ref>{{Cite web|title=Colour scheme: The inside story of cricket's clothing revolution|url=https://www.cricket.com.au/news/feature/history-of-odi-kits-coloured-clothing-world-series-cricket-1992-world-cup-john-cooper-isc-australia/2021-09-16|access-date=9 May 2023|website=cricket.com.au|language=en|archive-date=9 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230509043225/https://www.cricket.com.au/news/feature/history-of-odi-kits-coloured-clothing-world-series-cricket-1992-world-cup-john-cooper-isc-australia/2021-09-16|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Classic World Cup Kits – 1999|url=https://www.icc-cricket.com/news/181003|access-date=6 May 2023|website=www.icc-cricket.com|language=en|archive-date=30 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200430120021/https://www.icc-cricket.com/news/181003|url-status=live}}</ref> ଭାରତୀୟ ଦଳ ପାଇଁ କୌଣସି ଅଫିସିଆଲ୍ କିଟ୍ ସ୍ପୋନ୍ସର ନଥିବାରୁ ଓମ୍ଟେକ୍ସ ଦଳ ପାଇଁ ସାର୍ଟ ଏବଂ ପ୍ୟାଣ୍ଟ ତିଆରି କରିଥିବା ବେଳେ କିଛି ଖେଳାଳି ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଡିଡାସ୍ ଏବଂ ରିବୋକ୍ ଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରାୟୋଜକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ୟାଣ୍ଟ ପିନ୍ଧିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ। ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୫ରେ ନାଇକି ଏହାର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଆଡିଡାସ୍ ଏବଂ ରିବକ୍ଙ୍କୁ ପଛରେ ପକାଇ ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି ହାସଲ କରିଥିଲା ଯାହା ଭାରତୀୟ ଦଳର ପାକିସ୍ତାନ ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୬ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite news|agency=Agence France-Presse|date=25 December 2005|title=Nike Wins Bid to Equip Indian Cricket Team|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2005/12/25/world/asia/nike-wins-bid-to-equip-indian-cricket-team.html|access-date=6 May 2023|issn=0362-4331|archive-date=6 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230506014830/https://www.nytimes.com/2005/12/25/world/asia/nike-wins-bid-to-equip-indian-cricket-team.html}}</ref> ନାଇକି ଟିମ୍ ଇଣ୍ଡିଆପାଇଁ ଏକ ଲମ୍ବା ସମୟର କିଟ୍ ଯୋଗାଣକାରୀ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତିଥର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା; ଯଥାକ୍ରମେ ୨୦୧୧ ଓ ୨୦୧୬ରେ।<ref>{{Cite news|title=Nike to remain sponsor of Team India kit – Times of India|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Nike-to-remain-sponsor-of-Team-India-kit/articleshow/8085543.cms|access-date=29 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181129143602/https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Nike-to-remain-sponsor-of-Team-India-kit/articleshow/8085543.cms|archive-date=29 November 2018}}</ref><ref>{{Cite news|date=22 August 2017|title=Players, BCCI unhappy with kit sponsor Nike|language=en-US|work=The Indian Express|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/players-bcci-unhappy-with-nike-4807576/|access-date=29 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181129142441/https://indianexpress.com/article/sports/cricket/players-bcci-unhappy-with-nike-4807576/|archive-date=29 November 2018}}</ref> ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ରେ ନାଇକି ଏହାର ଚୁକ୍ତି ଶେଷ କରିବା ପରେ, ଅନଲାଇନ୍ ଗେମିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମୋବାଇଲ୍ ପ୍ରିମିୟର ଲିଗ୍ର ସହାୟକ ସଂସ୍ଥା ଏମପିଏଲ୍ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ଆପେରେଲ୍ ଆଣ୍ଡ ଆକ୍ସେସରିଜ୍ ଭାରତୀୟ ଦଳର ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୦ରେ ନାଇକିକୁ କିଟ୍ ନିର୍ମାତା ଭାବରେ ବଦଳାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|date=19 July 2020|title=BCCI to float fresh tender for apparel sponsorship after Nike decides against renewing its contract|url=https://www.financialexpress.com/sports/bcci-to-float-fresh-tender-for-apparel-sponsorship-after-nike-decides-against-renewing-its-contract/2028397/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125203208/https://www.financialexpress.com/sports/bcci-to-float-fresh-tender-for-apparel-sponsorship-after-nike-decides-against-renewing-its-contract/2028397/|archive-date=25 November 2020|access-date=6 November 2020|website=The Financial Express|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2 November 2020|title=MPL Sports Apparel and Accessories becomes new kit sponsor of Indian cricket team|url=https://www.financialexpress.com/sports/mpl-sports-apparel-and-accessories-becomes-new-kit-sponsor-of-indian-cricket-team/2119340/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102100626/https://www.financialexpress.com/sports/mpl-sports-apparel-and-accessories-becomes-new-kit-sponsor-of-indian-cricket-team/2119340/|archive-date=2 November 2020|access-date=6 November 2020|website=The Financial Express|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=BCCI announces MPL Sports as Official kit sponsor for Team India|url=http://www.bcci.tv/articles/2020/news/147428/bcci-announces-mpl-sports-as-official-kit-sponsor-for-team-india|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117053205/https://www.bcci.tv/articles/2020/news/147428/bcci-announces-mpl-sports-as-official-kit-sponsor-for-team-india|archive-date=17 November 2020|access-date=17 November 2020|website=The Board of Control for Cricket in India}}</ref> ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ରେ ଏମପିଏଲ୍ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ସେମାନଙ୍କ ଚୁକ୍ତି ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଚୁକ୍ତିରୁ ଓହରି ଯାଇ କେଓ୍ୱାଲ କିରଣ କ୍ଲୋଦିଂ ଲିମିଟେଡ୍ (କେକେସିଏଲ୍)କୁ ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|date=2022-12-22|title=Byju's, MPL want to exit sponsorship deal with BCCI|url=https://www.livemint.com/sports/cricket-news/byjus-mpl-want-to-exit-sponsorship-deal-with-bcci-11671667265482.html|access-date=2023-07-26|website=mint|language=en}}</ref> ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୩ରେ, ଏମପିଏଲ କେୱାଲ କିରଣ କ୍ଲୋଦିଂ ଲିମିଟେଡ୍ (କେକେସିଏଲ) ଏବଂ କିଲର ଜିନ୍ସ (କେକେସିଏଲର ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଏକ ବ୍ରାଣ୍ଡ)ଙ୍କୁ ମେ ୨୦୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ତରୀଣ ପ୍ରାୟୋଜକ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|date=3 January 2023|title=India's kit sponsor changes without official announcement, new jersey launched for Sri Lanka T20Is|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/indias-kit-sponsor-changes-without-official-announcement-new-jersey-launched-for-sri-lanka-t20is-101672723355953.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230104162850/https://www.hindustantimes.com/cricket/indias-kit-sponsor-changes-without-official-announcement-new-jersey-launched-for-sri-lanka-t20is-101672723355953.html|archive-date=4 January 2023|access-date=4 January 2023|website=Hindustan Times|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=2023-01-06|title=KKCL's Killer replaces MPL Sports as official kit sponsor of Team India|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/sports/kkcls-killer-replaces-mpl-sports-as-official-kit-sponsor-of-team-india/articleshow/96788356.cms?from=mdr|access-date=2023-07-26|issn=0013-0389}}</ref> ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩ରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଆଇସିସି ବିଶ୍ୱ ଟେଷ୍ଟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ଫାଇନାଲ୍ ପୂର୍ବରୁ ଜୁନ୍ ୨୦୨୩ରେ କେକେସିଏଲ୍ ବଦଳରେ ଆଡିଡାସ୍ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ପ୍ରାୟୋଜକ ଚୁକ୍ତି ଆରମ୍ଭ କରିବ।<ref>{{Cite web|last=Khosla|first=Varuni|date=21 February 2023|title=Adidas to sponsor India cricket team kit in ₹350 cr deal|url=https://www.livemint.com/companies/news/adidas-to-sponsor-india-cricket-team-kit-in-350-cr-deal-11676999572818.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112553/https://www.livemint.com/companies/news/adidas-to-sponsor-india-cricket-team-kit-in-350-cr-deal-11676999572818.html|archive-date=9 March 2023|access-date=9 March 2023|website=mint|language=en}}</ref> ମେ ୨୦୨୩ରେ ବିସିସିଆଇ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଆଡିଡାସକୁ ୨୦୨୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସନ୍ତା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ କିଟ୍ ପ୍ରାୟୋଜକ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।<ref name="bcci.tv">{{Cite web|title=BCCI and Adidas Announce Multi-Year Partnership As Official Kit Sponsor of the Indian Cricket Team|url=https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55556004/bcci-and-adidas-announce-multi-year-partnership-as-official-kit-sponsor-of-the-indian-cricket-team|access-date=26 May 2023|website=www.bcci.tv|language=en|archive-date=26 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230526043933/https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55556004/bcci-and-adidas-announce-multi-year-partnership-as-official-kit-sponsor-of-the-indian-cricket-team|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=22 May 2023|title=Adidas named new India cricket team kit sponsor|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/bcci-announces-adidas-as-indias-new-kit-sponsor-101684733779418.html|access-date=26 May 2023|website=Hindustan Times|language=en|archive-date=26 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230526043931/https://www.hindustantimes.com/cricket/bcci-announces-adidas-as-indias-new-kit-sponsor-101684733779418.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Adidas to be India's kit sponsor till 2028|url=https://www.espncricinfo.com/story/adidas-to-be-indias-kit-sponsor-till-2028-1377689|access-date=29 May 2023|website=ESPNcricinfo|language=en|archive-date=29 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230529061854/https://www.espncricinfo.com/story/adidas-to-be-indias-kit-sponsor-till-2028-1377689|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" !ଅବଧି !କିଟ୍ ନିର୍ମାତା !ସାର୍ଟ ସ୍ପୋନ୍ସର<ref>{{Cite web|date=22 December 2022|title=As Byju's Looks For Early Exit, Here's Every Brand That's Sponsored The Indian Jersey So Far|url=https://www.mensxp.com/sports/cricket/125143-brands-that-have-sponsored-indian-cricket-jersey.html|access-date=6 May 2023|website=www.mensxp.com|language=en-IN|archive-date=6 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230506014833/https://www.mensxp.com/sports/cricket/125143-brands-that-have-sponsored-indian-cricket-jersey.html|url-status=live}}</ref> |- |ଏକ ହଜାର ନଅଶହ ୯୨ |ଆଇଏସସି | |- |ଏକ ହଜାର ନଅଶହ ନଅ୯୯ |ASICS | rowspan="2" |ଆଇଟିସି ଲିମିଟେଡ୍<br /><br /><br /><br /> (ୱିଲ୍ସ ଆଣ୍ଡ ଆଇଟିସି ହୋଟେଲ) |- |1993–2001 | |- |2001–2005 |Omtex | rowspan="2" |ସାହାରା |- |2006–2013 | rowspan="4" |Nike |- |2014–2017 |ଷ୍ଟାର ଇଣ୍ଡିଆ |- |2017–2019 |OPPO |- |2019–2020 | rowspan="3" |ବାଇଜୁଙ୍କ |- |2020–2022 |MPL Sports |- |ଦୁଇ ହଜାର ୨୩ |ହତ୍ୟାକାରୀ ଜିନ୍ସ |- |2023 - ବର୍ତ୍ତମାନ |Adidas |Dream11 |} {| class="wikitable" |+ଆଇସିସି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ପ୍ରାୟୋଜକ !ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ !କିଟ୍ ନିର୍ମାତା !ସ୍ଲିଭ୍ ପ୍ରାୟୋଜକ |- |୧୯୭୫ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ | rowspan="4" | | rowspan="5" | |- |୧୯୭୯ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ |- |୧୯୮୩ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ |- |୧୯୮୭ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |୧୯୯୨ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ |ଆଇଏସସି |- |୧୯୯୬ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ | rowspan="2" | | rowspan="4" |ୱିଲ୍ସ |- |୧୯୯୮ ଆଇସିସି ନକ୍ ଆଉଟ୍ ଟ୍ରଫି |- |୧୯୯୯ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ |ASICS |- |୨୦୦୦ ଆଇସିସି ନକ୍ ଆଉଟ୍ ଟ୍ରଫି | |- |୨୦୦୨ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି | rowspan="3" |Omtex | |- |୨୦୦୩ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ |ଆମ୍ବି ଉପତ୍ୟକା |- |୨୦୦୪ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି | rowspan="10" |ସାହାରା |- |୨୦୦୬ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି | rowspan="14" |Nike |- |୨୦୦୭ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |[[୨୦୦୭ ICC ବିଶ୍ୱ T୨୦ କପ|୨୦୦୭ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍]] |- |୨୦୦୯ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |୨୦୦୯ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି |- |୨୦୧୦ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |[[୨୦୧୧ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱ କପ|୨୦୧୧ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍]] |- |[[୨୦୧୨ ଟି୨୦ ବିଶ୍ୱ କପ|୨୦୧୨ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍]] |- |୨୦୧୩ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି |- |୨୦୧୪ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ | rowspan="3" |ଷ୍ଟାର ଇଣ୍ଡିଆ |- |୨୦୧୫ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |୨୦୧୬ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |୨୦୧୭ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି | rowspan="2" |OPPO |- |[[୨୦୧୯ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୧୯ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍]] |- |୨୦୨୧ ଆଇସିସି ବିଶ୍ୱ ଟେଷ୍ଟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ | rowspan="3" |MPL Sports | rowspan="3" |ବାଇଜୁଙ୍କ |- |୨୦୨୧ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |୨୦୨୨ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |୨୦୨୩ ଆଇସିସି ବିଶ୍ୱ ଟେଷ୍ଟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ | rowspan="2" |Adidas | |- |୨୦୨୩ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ |Dream11 |} == ପ୍ରାୟୋଜକତା == {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center; margin-left:1em; float:right" |+ସମ୍ପ୍ରତି ପ୍ରାୟୋଜକ ଏବଂ ଅଂଶୀଦାର<ref>{{Cite web|title=The Board of Control for Cricket in India|url=https://www.bcci.tv/|access-date=2023-09-16|website=www.bcci.tv|language=en}}</ref> !ଟିମ୍ ସ୍ପୋନ୍ସର |Dream11 |- !କିଟ୍ ପ୍ରାୟୋଜକ |Adidas |- !ଟାଇଟଲ ସ୍ପୋନ୍ସର |ଆଇଡିଏଫସି ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାଙ୍କ |- !ଅଫିସିଆଲ ପାର୍ଟନର |ଏସ୍ ବିଆଇ ଲାଇଫ୍ |- !ଅଫିସିଆଲ ବ୍ରଡକାଷ୍ଟର |ଭାୟାକମ୍ ୧୮ (ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ୧୮ ଓ ଜିଓସିନେମା)<br /><br /><br /><br /> |} === ଦଳୀୟ ପ୍ରାୟୋଜକତା === ଡ୍ରିମ୍ ୧୧ (ସ୍ପୋର୍ଟା ଟେକ୍ନୋଲୋଜିପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ)କୁ ୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୩ରେ ଦଳର ପ୍ରାୟୋଜକ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|title=BCCI announces Dream11 as the new Team India Lead Sponsor|url=https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55556010/bcci-announces-dream11-as-the-new-team-india-lead-sponsor|access-date=1 July 2023|website=www.bcci.tv|language=en}}</ref> ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାୟୋଜକତା ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିନି ବର୍ଷ ପାଇଁ ଚାଲିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।<ref>{{Cite news|last=Farooqui|first=Javed|date=1 July 2023|title=Dream11 bags team India jersey sponsor rights at base price of Rs 358 crore|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/startups/dream11-bags-team-india-jersey-sponsor-rights-at-base-price-of-rs-358-crore/articleshow/101403947.cms|access-date=1 July 2023|issn=0013-0389}}</ref> ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଓପୋ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧିକାର ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା ପରେ ୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୯ରୁ ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଇଜୁ ଭାରତୀୟ ଦଳର ପ୍ରାୟୋଜକ ଥିଲା।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/sport/star-india-asks-bcci-for-discount-in-current-deal-exiting-byjus-wants-board-to-encash-bank-guarantee/article66356451.ece#:~:text=However%2C%20in%20June%2C%20BYJU's%20extended,will%20be%20paid%20via%20installments.|title=Star India asks BCCI for discount in current deal, exiting Byju's wants board to encash bank guarantee|work=The Hindu|date=9 January 2023|access-date=16 April 2023|archive-date=16 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416034059/https://www.thehindu.com/sport/star-india-asks-bcci-for-discount-in-current-deal-exiting-byjus-wants-board-to-encash-bank-guarantee/article66356451.ece#:~:text=However%2C%20in%20June%2C%20BYJU's%20extended,will%20be%20paid%20via%20installments.}}</ref> ଓପୋର ପ୍ରାୟୋଜକତା ୨୦୧୭ରୁ ୨୦୨୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବାର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ବାଇଜୁକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥିଲେ। ୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ରେ ବାଇଜୁ ଏହାର ପ୍ରାୟୋଜକତ୍ୱକୁ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|title=BCCI extends jersey sponsorship with BYJU's by one year|url=https://m.cricbuzz.com/cricket-news/121360/bcci-extends-jersey-contract-with-byjus-by-one-year|access-date=7 March 2022|website=Cricbuzz|archive-date=7 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220307103510/https://m.cricbuzz.com/cricket-news/121360/bcci-extends-jersey-contract-with-byjus-by-one-year|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=7 March 2017|title=OPPO wins Indian team sponsorship rights till 2022|url=https://www.espncricinfo.com/story/oppo-wins-indian-team-sponsorship-rights-till-2022-1085746|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319152508/http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18842869/oppo-wins-indian-team-sponsorship-rights-2022|archive-date=19 March 2018|access-date=18 March 2018|website=EspnCricinfo}}</ref> ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟ ଦଳକୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୯ରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଇଜୁ, ମେ ୨୦୧୭ରୁ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓପୋ, ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୪ରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଷ୍ଟାର ଇଣ୍ଡିଆ, ଜୁନ୍ ୨୦୦୧ରୁ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାହାରା ଇଣ୍ଡିଆ ପରିବାର ଏବଂ ଜୁନ୍ ୧୯୯୩ରୁ ମେ ୨୦୦୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଇଟିସି ଲିମିଟେଡ୍ (ୱିଲ୍ସ ଏବଂ ଆଇଟିସି ହୋଟେଲ ବ୍ରାଣ୍ଡସହିତ) ପ୍ରାୟୋଜିତ କରିଛି।<ref>{{Cite web|date=9 December 2013|title=Star wins Indian team sponsorship rights|url=https://www.espncricinfo.com/story/star-wins-indian-team-sponsorship-rights-698825|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180111132957/http://www.espncricinfo.com/india/content/story/698825.html|archive-date=11 January 2018|access-date=18 March 2018|website=EspnCricinfo}}</ref><ref>{{Cite web|title=Sahara India Pariwar:: Overview {{!}} World's Largest Family|url=https://www.sahara.in/sports.html|access-date=29 May 2023|website=www.sahara.in|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328012417/http://www.sahara.in/sports.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Sahara signs biggest deal in cricket world|url=https://www.espncricinfo.com/story/sahara-signs-biggest-deal-in-cricket-world-102705|access-date=29 May 2023|website=ESPNcricinfo|language=en|archive-date=29 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230529060428/https://www.espncricinfo.com/story/sahara-signs-biggest-deal-in-cricket-world-102705|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=ITC Stubs Out Sponsorship|url=https://www.telegraphindia.com/india/itc-stubs-out-sports-sponsorship/cid/936108|access-date=1 July 2023|website=www.telegraphindia.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/sahara-india-ends-ties-with-bcci-withdraws-sponsorship-pulls-out-of-ipl/articleshow/11752002.cms|title=Sahara India ends ties with BCCI, withdraws sponsorship & pulls out of IPL|work=The Economic Times|date=4 February 2012|access-date=16 April 2023|archive-date=16 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416035105/https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/sahara-india-ends-ties-with-bcci-withdraws-sponsorship-pulls-out-of-ipl/articleshow/11752002.cms}}</ref> === ଅଫିସିଆଲ ପାର୍ଟନର === ୨୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୩ରେ, ବିସିସିଆଇ ୨୦୨୩-୨୬ରେ ଏସବିଆଇ ଲାଇଫକୁ ଏହାର ଘରୋଇ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଋତୁପାଇଁ ଅଫିସିଆଲ ପାର୍ଟନର ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|title=BCCI announces SBI Life as Official Partner for BCCI Domestic & International Season 2023-26|url=https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55556044/bcci-announces-sbi-life-as-official-partner-for-bcci-domestic-international-season-2023-26|access-date=2023-09-21|website=www.bcci.tv|language=en}}</ref> ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୩ରେ ଆଇଡିଏଫସି ଫାଷ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ୨୦୨୩-୨୬ ଋତୁ ପାଇଁ ଭାରତରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏବଂ ଘରୋଇ ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ମାଷ୍ଟରକାର୍ଡକୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଟାଇଟଲ ସ୍ପୋନ୍ସର ଭାବରେ ବଦଳାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|title=IDFC First Bank acquires title sponsorship rights for all BCCI international and domestic home matches|url=https://www.bcci.tv/articles/2022/news/55555921/mastercard-acquires-title-sponsorship-rights-for-all-bcci-international-and-domestic-home-matches|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220905140744/https://www.bcci.tv/articles/2022/news/55555921/idfcfirstbank-acquires-title-sponsorship-rights-for-all-bcci-international-and-domestic-home-matches|archive-date=5 September 2022|access-date=7 September 2022|website=www.bcci.tv|language=en}}</ref> ପ୍ରଥମେ ୨୦୧୫ରୁ ୨୦୨୩ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ [[ପେଟିଏମ|ପେଟିଏମ୍]]କୁ ଟାଇଟଲ୍ ସ୍ପନ୍ସରସିପ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ୨୦୨୨ରେ ସେମାନେ ମାଷ୍ଟରକାର୍ଡକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web|last=Sportstar|first=Team|date=21 August 2019|title=BCCI awards title sponsorship rights to Paytm for five more years|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/bcci-awards-title-sponsorship-rights-to-paytm-for-five-more-years/article29203032.ece|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227045646/https://sportstar.thehindu.com/cricket/bcci-awards-title-sponsorship-rights-to-paytm-for-five-more-years/article29203032.ece|archive-date=27 December 2019|access-date=5 October 2022|website=sportstar.thehindu.com|language=en}}</ref> ୩୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ରେ, ଅଫିସିଆଲ୍ ପାର୍ଟନରଙ୍କ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ବୋର୍ଡ (ବିସିସିଆଇ) ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ସ୍ପୋର୍ଟା ଟେକ୍ନୋଲୋଜିପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍ (ଡ୍ରିମ୍ ୧୧), ଲାଫାର୍ଜହୋଲସିମ୍ (ଏସିସି ସିମେଣ୍ଟସ୍ ଏବଂ ଅମ୍ବୁଜା ସିମେଣ୍ଟସ୍) ଏବଂ ହୁଣ୍ଡାଇ ମୋଟର୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡ୍ ୨୦୧୯-୨୦୨୩ ମଧ୍ୟରେ ବିସିସିଆଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏବଂ ଘରୋଇ ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ଅଫିସିଆଲ୍ ପାର୍ଟନର ଅଧିକାର ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।<ref>{{Cite web|title=Dream11, LafargeHolcim and Hyundai awarded official partners' rights for BCCI international and domestic seasons 2019–23|url=http://www.bcci.tv/articles/2019/news/130357/dream11-lafargeholcim-and-hyundai-awarded-official-partners-rights-for-bcci-international-and-domestic-seasons-2019-23|access-date=17 November 2020|website=The Board of Control for Cricket in India|language=en|archive-date=16 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210916193215/https://www.bcci.tv/articles/2019/news/130357/dream11-lafargeholcim-and-hyundai-awarded-official-partners-rights-for-bcci-international-and-domestic-seasons-2019-23|url-status=live}}</ref> ଡିଜ୍ନି ଷ୍ଟାର ଏବଂ ଏୟାରଟେଲ ପୂର୍ବରୁ ଟାଇଟଲ ସ୍ପୋନ୍ସର ଥିଲେ।<ref>{{Cite web|title=Star India not renewing jersey sponsorship for Indian cricket team|url=https://www.newindianexpress.com/sport/cricket/2017/feb/27/star-india-not-renewing-jersey-sponsorship-for-indian-cricket-team-1575465.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106092828/https://www.newindianexpress.com/sport/cricket/2017/feb/27/star-india-not-renewing-jersey-sponsorship-for-indian-cricket-team-1575465.html|archive-date=6 January 2022|access-date=6 January 2022|website=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 August 2010|title=Airtel wins Team India home series sponsorship|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/airtel-wins-team-india-home-series-sponsorship-80689-2010-08-20|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106092829/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/airtel-wins-team-india-home-series-sponsorship-80689-2010-08-20|archive-date=6 January 2022|access-date=6 January 2022|website=India Today|language=en|agency=[[Press Trust of India]]}}</ref> === ସରକାରୀ ପ୍ରସାରଣକାରୀ === ଭାରତରେ ଖେଳାଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ ପୁରୁଷ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏବଂ ଘରୋଇ ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ଭାୟାକମ୍ ୧୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଫିସିଆଲ୍ ବ୍ରଡକାଷ୍ଟର ଅଟେ ।<ref>{{Cite news|title=Viacom18 bags BCCI media rights for Rs 5963 crore – Times of India|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/star-sports-india-bags-bcci-media-rights-for-rs-6138-1-crore/articleshow/63628236.cms|access-date=29 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181129143557/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/star-sports-india-bags-bcci-media-rights-for-rs-6138-1-crore/articleshow/63628236.cms|archive-date=29 November 2018}}</ref><ref>{{Cite web|title=BCCI searches for temporary broadcast partner for home series in June, Media Rights Tender to be released after IPL 2023|date=27 March 2023|url=https://www.insidesport.in/cricket-bcci-media-rights-bcci-looks-for-temporary-broadcast-partner-for-home-series-in-june-media-rights-tender-to-be-released-after-ipl-2023-follow-live-updates/|access-date=21 April 2023|archive-date=21 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230421032734/https://www.insidesport.in/cricket-bcci-media-rights-bcci-looks-for-temporary-broadcast-partner-for-home-series-in-june-media-rights-tender-to-be-released-after-ipl-2023-follow-live-updates/|url-status=live}}</ref> ସ୍ପୋର୍ଟସ୧୮ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଓ ଘରୋଇ ମ୍ୟାଚ୍ ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରଣ କରୁଥିବା ବେଳେ ଜିଓସିନେମାରେ ଓଟିଟି (ଓଭର ଦ ଟପ୍) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବେ ଏହାର ସିଧା ପ୍ରସାରଣ କରାଯାଉଛି।<ref>{{Cite web|date=2023-08-31|title=Viacom18 bags both TV and digital rights for Indian cricket team's home matches for 5 years|url=https://www.businesstoday.in/latest/trends/story/bcci-media-rights-viacom18-bags-rights-for-5-years-leaving-disney-star-sony-pictures-network-behind-396404-2023-08-31|access-date=2023-09-12|website=Business Today|language=en}}</ref> == ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପଡ଼ିଆ == {{location map+|India|float=center|width=450|caption=Locations of active international stadiums in India|places= {{location map~|India|label=<small>[[Narendra Modi Stadium|Narendra Modi]]</small>|position=top|lat=23.5|long=72.35}} {{location map~|India|label=<small>[[Sawai Mansingh Stadium|Sawai Mansingh]]</small>|position=left|lat=26.9|long=75.8}} {{location map~|India|label=<small>[[Barabati Stadium|Barabati]]</small>|position=right|lat=20.27|long=85.52}} {{location map~|India|label=<small>[[Dr. Y. S. Rajasekhara Reddy International Cricket Stadium|Y. S. Rajasekhara Reddy]]</small>|position=right|lat=17.797358|long=83.351944}} {{location map~|India|label=<small>[[Wankhede Stadium|Wankhede]]</small>|position=left|lat=18.9389|long=72.8258}} {{location map~|India|label=<small>[[Brabourne Stadium|Brabourne]]</small>|position=top|lat=18.93|long=72.82}} {{location map~|India|label=<small>[[Maharashtra Cricket Association Stadium|MCA]]</small>|position=bottom|lat=18.67|long=73.70}} {{location map~|India|label=<small>[[Shaheed Veer Narayan Singh International Cricket Stadium|SVN, Raipur]]</small>|position=right|lat=21.203384|long=81.823948}} {{location map~|India|label=<small>[[Eden Gardens]]</small>|position=right|lat=22.33|long=88.20}} {{location map~|India|label=<small>[[Assam Cricket Association Stadium, Guwahati|ACA]]</small>|position=right|lat=26.14|long=91.73}} {{location map~|India|label=<small>[[Arun Jaitley Ground|Arun Jaitley]]</small>|position=left|lat=28.70|long=77.13}} {{location map~|India|label=<small>[[Green Park Stadium|Green Park]]</small>|position=left|lat=26.4|long=80.23}} {{location map~|India|label=<small>[[Greenfield International Stadium|Thiruvananthapuram]]</small>|position=bottom|lat=8.571|long=76.884}} {{location map~|India|label=<small>[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA]]</small>|position=top|lat=32.197|long=76.325}} {{location map~|India|label=<small>[[Rajiv Gandhi International Cricket Stadium, Hyderabad|Rajiv Gandhi, Hyderabad]]</small>|position=bottom|locator_position=right|lat=17.4065991|long=78.5504324}} {{location map~|India|label=<small>[[M. Chinnaswamy Stadium|Chinnaswamy]]</small>|position=left|locator_position=right |lat = 12.978|long=77.599}} {{location map~|India|label=<small>[[M. A. Chidambaram Stadium|Chidambaram]]</small>|position=right|lat=13.09|long=80.27}} {{location map~|India|label=<small>[[Inderjit Singh Bindra Stadium|I S Bindra]]</small>|position=left|lat = 30.78|long=76.69}} {{location map~|India|label=<small>[[Holkar Stadium|Holkar]]</small>|position=right|lat = 22.59|long=76.69}} {{location map~|India|label=<small>[[Rajiv Gandhi International Cricket Stadium, Dehradun|Rajiv Gandhi, Dehradun]]</small>|position=right|lat = 30.18|long=78.06}} {{location map~|India|label=<small>[[Vidarbha Cricket Association Stadium|VCA]]</small>|position=right| lat=21.06|long=79.03}} {{location map~|India|label=<small>[[JSCA International Stadium Complex|JSCA]]</small>|position=right|lat=23.34|long=85.30}} {{location map~|India|label=<small>[[Saurashtra Cricket Association Stadium|SCA]]</small>|position=right|lat=22.363|long=70.710}} {{location map~|India|label=<small>[[Bharat Ratna Shri Atal Bihari Vajpayee Ekana Cricket Stadium|Atal Bihari Vajpayee]]</small>|position=right|lat=26.51|long=80.57}} {{location map~|India|label=<small>[[Shaheed Vijay Singh Pathik Sports Complex|V S Pathik]]</small>|position=bottom|lat=28.47|long=77.52}} }} ଭାରତରେ ଅନେକ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ କ୍ରିକେଟ ଷ୍ଟାଡିୟମ ରହିଛି । ଅଧିକାଂଶ ପଡ଼ିଆ ବିସିସିଆଇ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ନ ଥାଇ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ କ୍ରିକେଟ୍ ବୋର୍ଡର ପ୍ରଶାସନ ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ବମ୍ବେ ଜିମ୍ଖାନା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପଡ଼ିଆ ଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳକୁ ନେଇ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ କ୍ରିକେଟ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ୧୮୭୭ ମସିହାରେ ପାର୍ସୀ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା । ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଆୟୋଜନ କରିବା ପାଇଁ ୧୯୩୩ମସିହାରେ [[ମୁମ୍ବାଇ|ବମ୍ବେର]] ଜିମ୍ଖାନା ପଡ଼ିଆ ଥିଲା, ଯାହା ଏଠାରେ ଏକମାତ୍ର ଟେଷ୍ଟ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୩୩ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ଟେଷ୍ଟଇଡେନ୍ ଗାର୍ଡେନ୍ ଓ ଚେପାକ୍ରେ ଆୟୋଜନ ହୋଇଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀର [[ଫିରୋଜ ଶାହ କୋଟଲା ପଡିଆ|ଫିରୋଜ ଶାହା କୋଟଲା]] ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ପ୍ରଥମ ଷ୍ଟାଡିୟମ ଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା, ୧୯୪୮ରେ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ବିପକ୍ଷରେ ଡ୍ର ଥିଲା, ଯାହା କି ୫ ଟେଷ୍ଟ ଶୃଙ୍ଖଳାର ପ୍ରଥମ ଷ୍ଟାଡିୟମ ଥିଲା । ଭାରତର ୨୧ଟି ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଅତି କମରେ ଗୋଟିଏ ଅଫିସିଆଲ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ ଖେଳାଯାଇଛି । ବିଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କ୍ରିକେଟ ଷ୍ଟାଡିୟମ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cities/others/mohalis-mullanpur-stadium-named-after-maharaja-yadavindra-singh-101616963863958.html|title=Mohali's Mullanpur stadium named after Maharaja Yadavindra Singh|date=29 March 2021|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005110206/https://www.hindustantimes.com/cities/others/mohalis-mullanpur-stadium-named-after-maharaja-yadavindra-singh-101616963863958.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/hyderabad/2020/jan/08/cricketer-rohit-sharma-lays-stone-for-international-cricket-stadium-in-hyderabad-2084662.html|title=Cricketer Rohit Sharma lays stone for international cricket stadium in Hyderabad|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005110206/https://www.newindianexpress.com/cities/hyderabad/2020/jan/08/cricketer-rohit-sharma-lays-stone-for-international-cricket-stadium-in-hyderabad-2084662.html|url-status=live}}</ref> ଭାରତରେ ଏବେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ କ୍ରିକେଟ ଷ୍ଟାଡିୟମ ରହିଛି ।<ref>{{Cite news|date=24 February 2021|title=England v India: Motera becomes the world's largest cricket stadium|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-56165699|access-date=4 January 2023|archive-date=4 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230104165512/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-56165699}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 February 2021|title=Largest cricket stadium in Motera, with seating capacity for over 1 lakh fans, renamed as Narendra Modi Stadium|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/world-s-largest-cricket-stadium-in-motera-named-narendra-modi-stadium-1772484-2021-02-24|access-date=6 January 2022|website=India Today|language=en|archive-date=4 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004000110/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/world-s-largest-cricket-stadium-in-motera-named-narendra-modi-stadium-1772484-2021-02-24|url-status=live}}</ref> ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଷ୍ଟାଡିୟମ, ଭାରତର ଗୁଜରାଟର ଅହମ୍ମଦାବାଦଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ରିକେଟ ଷ୍ଟାଡିୟମ । କୋଲକାତାର ଇଡେନ ଗାର୍ଡେନ୍ସରେ ସର୍ବାଧିକ ଟେଷ୍ଟ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ଯେକୌଣସି କ୍ରିକେଟ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ବସିବାର କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟ ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ । ୧୮୬୪ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ଏହି ଷ୍ଟାଡିୟମ ଭାରତର ଅନ୍ୟତମ ଐତିହାସିକ ଷ୍ଟାଡିୟମ, ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ଐତିହାସିକ ଓ ବିବାଦୀୟ ମ୍ୟାଚ୍ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/india/content/ground/57980.html|title=Grounds: Eden Gardens|website=ESPNCricinfo|access-date=8 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20061006041632/http://content-usa.cricinfo.com/india/content/ground/57980.html|archive-date=6 October 2006|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sportskeeda.com/cricket/top-10-cricket-matches-eden-gardens-kolkata|title=Top 10 cricket matches at Eden Gardens, Kolkata|date=21 September 2016|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005063550/https://www.sportskeeda.com/cricket/top-10-cricket-matches-eden-gardens-kolkata|url-status=live}}</ref> ଭାରତର ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଷ୍ଟାଡିୟମଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ [[ଫିରୋଜ ଶାହ କୋଟଲା ପଡିଆ]] |୧୮୮୩ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ଅରୁଣ ଜେଟଲୀ କ୍ରିକେଟ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ପାକିସ୍ତାନ ବିପକ୍ଷରେ ଅନିଲ କୁମ୍ବଲେଙ୍କ ୧୦ ୱିକେଟ୍ ସମେତ ସ୍ମରଣୀୟ ମ୍ୟାଚ୍ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/india/content/ground/58040.html|title=Grounds: Feroz Shah Kotla|website=ESPNCricinfo|access-date=8 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20061014233541/http://content-usa.cricinfo.com/india/content/ground/58040.html|archive-date=14 October 2006|url-status=live}}</ref> ବମ୍ବେ ଜିମ୍ଖାନା ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା ଯାହା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିବା ଏକମାତ୍ର ଟେଷ୍ଟ।<ref>{{Cite web|url=https://www.sportskeeda.com/cricket/inaugural-home-venues-10-test-playing-nations|title=Inaugural home venues of the 10 Test playing nations|date=15 February 2017|access-date=15 April 2023|archive-date=15 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415152022/https://www.sportskeeda.com/cricket/inaugural-home-venues-10-test-playing-nations|url-status=live}}</ref> ୧୯୭୪ରେ ସ୍ଥାପିତ ୱାଙ୍ଖଡେ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ୩୩,୦୦୦ ଦର୍ଶକ ରହିବାର କ୍ଷମତା ରହିଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ସହରର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନ ଅଟେ । ଏଠାରେ ୨୪ଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ମୁମ୍ବାଇରେ ଅବସ୍ଥିତ ବ୍ରାବୋର୍ଣ୍ଣ ଷ୍ଟାଡିୟମର ଅନୌପଚାରିକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲା । ଏହାର ପ୍ରଶଂସକ ଏବଂ ଏହାଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ପ୍ରତିଭା (ଦେଖନ୍ତୁ ମୁମ୍ବାଇ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ) କାରଣରୁ ମୁମ୍ବାଇକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତର କ୍ରିକେଟ୍ ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ଏବଂ ତେଣୁ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ନିୟମିତ ଭାବେ ପ୍ରମୁଖ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/cricket/special/see-shastri-what-makes-mumbai-cricket-special/20230107.htm|title=What Makes Mumbai Cricketers Special|access-date=16 April 2023|archive-date=16 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416034757/https://www.rediff.com/cricket/special/see-shastri-what-makes-mumbai-cricket-special/20230107.htm|url-status=live}}</ref> ଚେପକ‌ର ଏମ୍ ଏ ଚିଦାମ୍ବରମ ଷ୍ଟାଡିୟମକୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଐତିହାସିକ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ପଡ଼ିଆ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଯାହା ୧୯୦୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ବିଜୟର ସ୍ଥାନ ଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/india/content/ground/58008.html|title=Grounds: M.A. Chidambaram Stadium|website=ESPNCricinfo|access-date=8 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20061104024506/http://content-usa.cricinfo.com/india/content/ground/58008.html|archive-date=4 November 2006|url-status=live}}</ref> == କ୍ୟାପଟେନ୍ == ୧୯୬୧-୬୨ରୁ ୧୯୬୯-୭୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁରୁଷ ଦଳର ଅଧିନାୟକ ଥିବା ପଟୌଦି ୧୯୭୪-୭୫ରେ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ବିପକ୍ଷରେ ଆଉ ୪ଟି ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅଧିନାୟକତ୍ୱ କାର୍ଯ୍ୟକାଳର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଦଳ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍, ଇଂଲଣ୍ଡ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ହ୍ୱାଇଟ୍ ୱାସ୍ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ୧୯୬୭-୬୮ମସିହାରେ ପଟୌଦି ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ନେତୃତ୍ବ ନେଇ ପ୍ରଥମ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତ ୩-୧ରେ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଜିତିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/tempting-tastes-dished-up-when-india-visits-new-zealand-121468|title=Tempting tastes dished up when India visits New Zealand|access-date=16 April 2023|archive-date=16 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416041226/https://www.espncricinfo.com/story/tempting-tastes-dished-up-when-india-visits-new-zealand-121468|url-status=live}}</ref> ୧୯୭୦-୭୧ରେ [[ଅଜିତ ୱାଡ଼େକର|ଅଜିତ ୱାଡେକର]] ପଟୌଡିଙ୍କଠାରୁ ଅଧିନାୟକ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ। ୱାଡେକରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ଓ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଜିତିଥିଲା। ୧୯୭୪ରେ ତାଙ୍କ ଅଧିନାୟକତ୍ୱରେ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଦିନିକିଆ ଖେଳିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/sports/former-india-captain-ajit-wadekar-a-skewed-technician-died-at-age-of-77-118081600051_1.html|title=Ajit Wadekar, who led India to maiden wins in England & Windies dies at 77|date=16 August 2018|access-date=16 April 2023|archive-date=16 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416041447/https://www.business-standard.com/article/sports/former-india-captain-ajit-wadekar-a-skewed-technician-died-at-age-of-77-118081600051_1.html|url-status=live}}</ref> [[ଶ୍ରୀନିବାସରାଘବନ ଭେଙ୍କଟରଘବନ|ଶ୍ରୀନିବାସରାଘବନ]] ଭେଙ୍କଟରାଘବନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ୧୯୭୫ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପରେ ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକା କ୍ରିକେଟ ଦଳ ବିପକ୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଦିନିକିଆ ଜିତିଥିଲା। ୧୯୭୫-୭୬ରୁ ୧୯୭୮-୭୯ ମଧ୍ୟରେ [[ବିଶନ ସିଂ ବେଦୀ|ବିଶନ]] ସିଂହ ବେଦୀ ୨୨ଟି ପୁରୁଷ ଟେଷ୍ଟ ଓ ୪ଟି ଦିନିକିଆରେ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୬ଟି ଟେଷ୍ଟ ଓ ଗୋଟିଏ ଦିନିକିଆ ଜିତିଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.sportskeeda.com/player/bishan-singh-bedi|title=Bishan Singh Bedi|access-date=4 October 2022|archive-date=4 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004031120/https://www.sportskeeda.com/player/bishan-singh-bedi|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/profiles/3815/bishan-bedi#!|title=Bishan Bedi|access-date=4 October 2022|archive-date=4 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004031115/https://www.cricbuzz.com/profiles/3815/bishan-bedi#!|url-status=live}}</ref> ୧୯୬୧-୬୨ରୁ ୧୯୬୯-୭୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁରୁଷ ଦଳର ଅଧିନାୟକ ଥିବା ପଟୌଦି ୧୯୭୪-୭୫ରେ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ବିପକ୍ଷରେ ଆଉ ୪ଟି ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅଧିନାୟକତ୍ୱ କାର୍ଯ୍ୟକାଳର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଦଳ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍, ଇଂଲଣ୍ଡ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ହ୍ୱାଇଟ୍ ୱାସ୍ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ୧୯୬୭-୬୮ମସିହାରେ ପଟୌଦି ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ନେତୃତ୍ବ ନେଇ ପ୍ରଥମ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତ ୩-୧ରେ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଜିତିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/tempting-tastes-dished-up-when-india-visits-new-zealand-121468|title=Tempting tastes dished up when India visits New Zealand|access-date=16 April 2023|archive-date=16 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416041226/https://www.espncricinfo.com/story/tempting-tastes-dished-up-when-india-visits-new-zealand-121468|url-status=live}}</ref> ୧୯୭୦-୭୧ରେ [[ଅଜିତ ୱାଡ଼େକର|ଅଜିତ ୱାଡେକର]] ପଟୌଡିଙ୍କଠାରୁ ଅଧିନାୟକ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ। ୱାଡେକରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ଓ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଜିତିଥିଲା। ୧୯୭୪ରେ ତାଙ୍କ ଅଧିନାୟକତ୍ୱରେ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଦିନିକିଆ ଖେଳିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/sports/former-india-captain-ajit-wadekar-a-skewed-technician-died-at-age-of-77-118081600051_1.html|title=Ajit Wadekar, who led India to maiden wins in England & Windies dies at 77|date=16 August 2018|access-date=16 April 2023|archive-date=16 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416041447/https://www.business-standard.com/article/sports/former-india-captain-ajit-wadekar-a-skewed-technician-died-at-age-of-77-118081600051_1.html|url-status=live}}</ref> [[ଶ୍ରୀନିବାସରାଘବନ ଭେଙ୍କଟରଘବନ|ଶ୍ରୀନିବାସରାଘବନ]] ଭେଙ୍କଟରାଘବନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ୧୯୭୫ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପରେ ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକା କ୍ରିକେଟ ଦଳ ବିପକ୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଦିନିକିଆ ଜିତିଥିଲା। ୧୯୭୫-୭୬ରୁ ୧୯୭୮-୭୯ ମଧ୍ୟରେ [[ବିଶନ ସିଂ ବେଦୀ|ବିଶନ]] ସିଂହ ବେଦୀ ୨୨ଟି ପୁରୁଷ ଟେଷ୍ଟ ଓ ୪ଟି ଦିନିକିଆରେ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୬ଟି ଟେଷ୍ଟ ଓ ଗୋଟିଏ ଦିନିକିଆ ଜିତିଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.sportskeeda.com/player/bishan-singh-bedi|title=Bishan Singh Bedi|access-date=4 October 2022|archive-date=4 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004031120/https://www.sportskeeda.com/player/bishan-singh-bedi|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/profiles/3815/bishan-bedi#!|title=Bishan Bedi|access-date=4 October 2022|archive-date=4 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004031115/https://www.cricbuzz.com/profiles/3815/bishan-bedi#!|url-status=live}}</ref> ସୁନୀଲ ଗାଭାସ୍କର ୧୯୭୮-୭୯ରେ ପୁରୁଷ ଟେଷ୍ଟ ଓ ଦିନିକିଆ ଅଧିନାୟକ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୪୭ ଟେଷ୍ଟ ଓ ୩୭ ଦିନିକିଆରେ ଭାରତର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୯ଟି ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ୧୪ଟି ଦିନିକିଆ ଜିତିଥିଲେ । ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ [[କପିଳ ଦେବ|କପିଲ ଦେବ]] ୩୪ଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚରେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ୪ଟି ବିଜୟ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲା । କପିଲ ଦେବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ୧୯୮୩ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ ସମେତ ୭୪ ଦିନିକିଆରୁ ୩୯ରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା। କପିଲ ଦେବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ୧୯୮୬ରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ୨-୦ରେ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଜିତିଥିଲା। ୧୯୮୭-୮୮ରୁ ୧୯୮୯-୯୦ ମଧ୍ୟରେ ଦିଲ୍ଲୀପ ଭେଙ୍ଗସରକର, [[ରବି ଶାସ୍ତ୍ରୀ]] ଓ କୃଷ୍ଣମାଚାରୀ ଶ୍ରୀକାନ୍ତଙ୍କ ଭଳି ଭାରତର ତିନି ଜଣ ଅଧିନାୟକ ଥିଲେ। ୧୯୮୭ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ ପରେ କପିଲ ଦେବଙ୍କଠାରୁ ଭେଙ୍ଗସରକର ଅଧିନାୟକ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ। ଅଧିନାୟକ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଦୁଇଟି ଶତକ ସହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅଧିନାୟକତ୍ୱ ଅବଧି ଅସ୍ଥିର ଥିଲା ଏବଂ ୧୯୮୯ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ଗସ୍ତ ଏବଂ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ବୋର୍ଡ (ବିସିସିଆଇ) ସହିତ ବିବାଦ ପରେ ସେ ଚାକିରି ହରାଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/player/dilip-vengsarkar-35654|title=Dilip Vengsarkar Captaincy|access-date=7 December 2021|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206220434/https://www.espncricinfo.com/player/dilip-vengsarkar-35654|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/profiles/3832/dilip-vengsarkar|title=Dilip Vengsarkar|access-date=7 December 2021|archive-date=7 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211207062810/https://www.cricbuzz.com/profiles/3832/dilip-vengsarkar|url-status=live}}</ref> ୧୯୮୯ରେ ମହମ୍ମଦ ଆଝାରୁଦ୍ଦିନ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରଠାରୁ ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ୬ ଜଣ ନିୟମିତ ଟେଷ୍ଟ ଅଧିନାୟକ ରହିଛନ୍ତି। ଆଝାରୁଦ୍ଦିନ ୧୯୮୯-୯୦ରୁ ୧୯୯୮-୯୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୪୭ଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚରେ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ, ୧୪ଟି ଜିତିଥିଲେ ଏବଂ ୧୭୪ଟି ଦିନିକିଆରେ ୯୦ଟି ଜିତିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପଛକୁ [[ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର]] ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ କି ୧୯୯୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ ୨୫ ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ୭୩ ଦିନିକିଆରେ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ। ଅଧିନାୟକ ଭାବେ ତେନ୍ଦୁଲକର ଅପେକ୍ଷାକୃତ ବିଫଳ ହୋଇ ମାତ୍ର ୪ଟି ଟେଷ୍ଟ ଓ ୨୩ଟି ଦିନିକିଆ ଜିତିଥିଲେ।<ref>{{Cite news|title=Tendulkar on his captains: Ganguly was aggressive, Rahul methodical, Dhoni instinctive|url=http://www.firstpost.com/sports/tendulkar-on-his-captains-ganguly-was-aggressive-rahul-methodical-dhoni-instinctive-1791655.html|access-date=1 July 2015|work=[[Firstpost]]|date=7 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150715070716/http://www.firstpost.com/sports/tendulkar-on-his-captains-ganguly-was-aggressive-rahul-methodical-dhoni-instinctive-1791655.html|archive-date=15 July 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://news.oneindia.in/sports/replacing-sachin-tendulkar-with-azharuddin-as-captain-in-1997-big-mystery-1553577.html|title=Replacing Sachin with Azhar as captain in 1997: When selectors spun the ball|access-date=8 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20141109181442/http://news.oneindia.in/sports/replacing-sachin-tendulkar-with-azharuddin-as-captain-in-1997-big-mystery-1553577.html|archive-date=9 November 2014|url-status=live|date=6 November 2014}}</ref> [[ସୌରଭ ଗାଙ୍ଗୁଲି]] ୨୦ରେ ଉଭୟ ଟେଷ୍ଟ ଓ ଦିନିକିଆରେ ପୁରୁଷ ଦଳର ନିୟମିତ ଅଧିନାୟକ ହୋଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.thebridgechronicle.com/sports/how-sourav-ganguly-became-indian-captain-2000-ahead-anil-kumble-and-ajay-jadeja|title=How Sourav Ganguly became the Indian captain in 2000 ahead of Anil Kumble and Ajay Jadeja|date=23 July 2020|access-date=4 October 2022|archive-date=4 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004031605/https://www.thebridgechronicle.com/sports/how-sourav-ganguly-became-indian-captain-2000-ahead-anil-kumble-and-ajay-jadeja|url-status=live}}</ref> ସେ ୨୦୦୫-୦୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିନାୟକ ରହିଥିଲେ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ୪୯ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ମଧ୍ୟରୁ ୨୧ଟି ଏବଂ ୧୪୬ ଦିନିକିଆରୁ ୭୬ଟି ଜିତି ତତ୍କାଳୀନ ସବୁଠାରୁ ସଫଳ ଭାରତୀୟ ଅଧିନାୟକ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସହ ୨୦୦୨ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିଅନ୍ସ ଟ୍ରଫିର ଯୁଗ୍ମ ବିଜେତା ଏବଂ ୨୦୦୩ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପର ଉପବିଜେତା ହୋଇଥିଲା। ଗାଙ୍ଗୁଲିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ଘରୋଇ ମାଟିରେ ମାତ୍ର ୩ଟି ଟେଷ୍ଟ ହାରିଥିବା ବେଳେ ଇଂଲଣ୍ଡ ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଡ୍ର କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। [[ରାହୁଳ ଦ୍ରାବିଡ଼|ରାହୁଲ ଦ୍ରାବିଡ଼]] ୨୦୦୫ରେ ପୁରୁଷ ଟେଷ୍ଟ ଅଧିନାୟକ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ୨୦୦୬ରେ ସେ ଭାରତକୁ ୩୦ ବର୍ଷ ପରେ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ‌ରେ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଜିତାଇଥିଲେ।<ref>{{Cite news|last=Ugra|first=Sharda|date=17 July 2006|title=Thanks to Dravid, Kumble, Team India tastes victory in West Indies after 35 years|url=https://www.indiatoday.in/magazine/sport/story/20060717-thanks-to-dravid-kumble-team-india-tastes-victory-in-west-indies-after-35-years-782712-2006-07-17|access-date=17 March 2022|work=India Today|language=en|archive-date=17 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220317140938/https://www.indiatoday.in/magazine/sport/story/20060717-thanks-to-dravid-kumble-team-india-tastes-victory-in-west-indies-after-35-years-782712-2006-07-17}}</ref> ୨୦୦୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଦ୍ରାବିଡ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଧୋନିଙ୍କୁ ପୁରୁଷ ଦିନିକିଆ ଓ ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦଳର ନୂତନ ଅଧିନାୟକ ଭାବେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା। ଅଧିନାୟକ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ଧୋନି ଦଳକୁ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱ ପୁରୁଷ ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ଟାଇଟଲ ଜିତାଇଥିଲେ। ଅନୀଲ କୁମ୍ବଲେ ୨୦୦୭ ନଭେମ୍ବରରେ ଟେଷ୍ଟ ଅଧିନାୟକ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୧୪ଟି ଟେଷ୍ଟରେ ଅଧିନାୟକତ୍ୱ କରିବା ପରେ ୨୦୦୮ ନଭେମ୍ବରରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ଧୋନି ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ପୁରୁଷ ଟେଷ୍ଟ ଅଧିନାୟକ ହେବା ସହ ତାଙ୍କୁ ସବୁ ଫର୍ମାଟରେ ଅଧିନାୟକ କରିଥିଲେ। ଧୋନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟେଷ୍ଟ ଦଳ ମାନ୍ୟତାରେ ୨୧ ମାସ (ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୯ରୁ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ଏକ ନମ୍ବର ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା ଏବଂ ଲଗାତାର ସର୍ବାଧିକ ଦିନିକିଆ ବିଜୟ (ଲଗାତାର ୯ଟି ବିଜୟ) ପାଇଁ ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=http://www.google.com/hostednews/canadianpress/article/ALeqM5gOJEqagSwUYDvgJXf2lhE0pHlBjA|archive-url=https://archive.today/20090213041951/http://www.google.com/hostednews/canadianpress/article/ALeqM5gOJEqagSwUYDvgJXf2lhE0pHlBjA|url-status=dead|title=The Canadian Press: Sri Lanka denies India 5–0 rout by winning final ...|date=13 February 2009|archive-date=13 February 2009}}</ref> ଧୋନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦଳ [[୨୦୧୧ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱ କପ|୨୦୧୧ କ୍ରିକେଟ]] ବିଶ୍ୱକପ୍ ଏବଂ ୨୦୧୩ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି ଜିତିଥିଲା। ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଅଧିନାୟକ ଭାବେ ଧୋନି ୨୦୧୧ରେ ଆଇସିସି କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍, ୨୦୦୭ରେ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍ ଏବଂ ୨୦୧୩ରେ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି ଜିତିଥିଲେ।<ref>{{Cite web|title=On this day, MS Dhoni became first captain to win all three ICC titles by winning 2013 Champions Trophy|url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/article/on-this-day-ms-dhoni-became-first-captain-to-win-all-three-icc-titles-by-winning-2013-champions-trophy/610507|access-date=9 January 2022|website=[[Times Now]]|date=23 June 2020|language=en|archive-date=11 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220111091707/https://www.timesnownews.com/sports/cricket/article/on-this-day-ms-dhoni-became-first-captain-to-win-all-three-icc-titles-by-winning-2013-champions-trophy/610507|url-status=live}}</ref> ତେବେ ଦଳ ୨୦୧୧ରୁ ୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦେଶ ଟେଷ୍ଟରେ ଖରାପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା ଏବଂ ଧୋନି ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୪ରେ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ ଏବଂ [[ବିରାଟ କୋହଲୀ|ବିରାଟ]] କୋହଲିଙ୍କୁ ନୂଆ ଟେଷ୍ଟ ଅଧିନାୟକ ଭାବେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|title=Dhoni retires from Test cricket|url=https://www.espncricinfo.com/story/ms-dhoni-retires-from-test-cricket-814975|access-date=17 March 2022|website=ESPNcricinfo|date=30 December 2014|archive-date=17 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220317140538/https://www.espncricinfo.com/story/ms-dhoni-retires-from-test-cricket-814975|url-status=live}}</ref> ଧୋନି ୨୦୧୭ ଜାନୁଆରୀରେ ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ ଦଳର ଅଧିନାୟକ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ କୋହଲି ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ପଦରେ ରହିଥିଲେ।<ref>{{Cite web|title=MS Dhoni gives up India's ODI and T20 captaincy|url=https://www.espncricinfo.com/story/ms-dhoni-gives-up-india-s-odi-and-t20-captaincy-1075558|access-date=17 March 2022|website=ESPNcricinfo|date=4 January 2017|archive-date=17 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220317140714/https://www.espncricinfo.com/story/ms-dhoni-gives-up-india-s-odi-and-t20-captaincy-1075558|url-status=live}}</ref> କୋହଲିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ୧୯ଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ‌ରେ ଅପରାଜିତ ରହିଥିଲା, ଯାହା ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ୩-୦ରେ ସିରିଜ୍ ବିଜୟଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆକୁ ୨-୧ରେ ସିରିଜ୍ ଜିତି ଶେଷ କରିଥିଲା। ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ବିପକ୍ଷରେ ୩-୦ରେ ସିରିଜ୍ ଜିତିବା ସହ ଘରୋଇ ମାଟିରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ୧-୦ରେ ପରାସ୍ତ କରି କ୍ରମାଗତ ୯ଟି ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଜିତିବାର ଅପରାଜିତ ଧାରା ରଖିଛି ଭାରତ। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ପରେ ଭାରତ ତୃତୀୟ ଦଳ ଭାବେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳୁଥିବା ଦେଶ ବିପକ୍ଷରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ଜିତିଛି। ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚରେ ବିଜୟ ପ୍ରତିଶତ ଅନୁଯାୟୀ, [[ଅଜିଙ୍କ୍ୟ ରାହାଣେ|ଅଜିଙ୍କ୍ୟ]] ରାହାଣେଙ୍କ ପରେ କୋହଲି ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସଫଳତମ ଟେଷ୍ଟ ଅଧିନାୟକ ଥିଲେ, ଯିଏ କି ୫୮%ରୁ ଅଧିକ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ (ଅତି କମରେ ୨ଟି ମ୍ୟାଚ୍) ଜିତିଛନ୍ତି।<ref>{{Cite web|title=India Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=1&id=6&type=team|access-date=7 February 2022|website=ESPNcricinfo|archive-date=29 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329163507/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=1;id=6;type=team|url-status=live}}</ref> ୨୦୨୧ ନଭେମ୍ବରରେ କୋହଲି ଏହି ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପରେ [[ରୋହିତ ଶର୍ମା|ରୋହିତ]] ଶର୍ମାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ନୂଆ ଟି-୨୦ ଅଧିନାୟକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite news|last=|first=|title=Rohit Sharma named India T20I captain for New Zealand series|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/new-zealand-in-india/rohit-sharma-named-india-t20i-captain-for-new-zealand-series/articleshow/87617405.cms|access-date=9 January 2022|work=The Times of India|date=10 November 2021|language=en|archive-date=9 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220109083726/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/new-zealand-in-india/rohit-sharma-named-india-t20i-captain-for-new-zealand-series/articleshow/87617405.cms}}</ref> କୋହଲି ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ‌ରେ ଭାରତକୁ ଟି-୨୦ରେ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ସ୍ଥାୟୀ ଅଧିନାୟକ ଭାବେ ରୋହିତଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଭାରତ ଘରୋଇ ମାଟିରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡକୁ ଟି-୨୦ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ୩-୦ରେ ପରାସ୍ତ କରିଛି।<ref>{{Cite web|first=Rohit|last=Mundayur|date=22 November 2021|title=India whitewash New Zealand: The need to be realistic in a fresh start|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/india-vs-new-zealand-t20i-test-series-realistic-rahul-dravid-1879521-2021-11-22|access-date=17 January 2022|website=India Today|language=en|archive-date=18 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220118182354/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/india-vs-new-zealand-t20i-test-series-realistic-rahul-dravid-1879521-2021-11-22|url-status=live}}</ref> ୨୦୨୧ ଡିସେମ୍ବରରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିପକ୍ଷ ବିଦେଶ ଶୃଙ୍ଖଳା ପୂର୍ବରୁ କୋହଲିଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଶର୍ମାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ନୂତନ ଦିନିକିଆ ଅଧିନାୟକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="hindustantimes.com">{{Cite web|date=8 December 2021|title=Rohit Sharma replaces Virat Kohli as India's ODI captain, to take over from South Africa series starting next month|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/rohit-sharma-named-india-s-new-odi-captain-to-take-over-from-virat-kohli-starting-south-africa-series-101638971547848.html|access-date=8 December 2021|website=Hindustan Times|language=en|archive-date=27 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127045611/https://www.hindustantimes.com/cricket/rohit-sharma-named-india-s-new-odi-captain-to-take-over-from-virat-kohli-starting-south-africa-series-101638971547848.html|url-status=live}}</ref> ପରେ ଦକ୍ଷିଣ<ref name="photogallery.indiatimes.com">{{Cite web|title=Virat Kohli quits India's test captaincy: Cricketers pay tribute to the former skipper with throwback pictures {{!}} Photogallery - ETimes|url=https://photogallery.indiatimes.com/sports/cricket/virat-kohli-quits-indias-test-captaincy-cricketers-pay-tribute-to-the-former-skipper-with-throwback-pictures/articleshow/88945176.cms|access-date=17 January 2022|website=photogallery.indiatimes.com|archive-date=17 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117075819/https://photogallery.indiatimes.com/sports/cricket/virat-kohli-quits-indias-test-captaincy-cricketers-pay-tribute-to-the-former-skipper-with-throwback-pictures/articleshow/88945176.cms|url-status=live}}</ref> ଆଫ୍ରିକାଠାରୁ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍ ହାରିବା ପରେ କୋହଲି ଟେଷ୍ଟ ଅଧିନାୟକ ପଦରୁ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ। ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ବିପକ୍ଷ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ୍<ref name="icc-cricket.com">{{Cite web|title=Rohit Sharma appointed as India's full-time Test captain|url=https://www.icc-cricket.com/news/2475079|access-date=28 February 2022|website=www.icc-cricket.com|language=en|archive-date=5 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220305034922/https://www.icc-cricket.com/news/2475079|url-status=live}}</ref> ପୂର୍ବରୁ କୋହଲିଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଶର୍ମା ଟେଷ୍ଟ ଅଧିନାୟକ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳର ପୂର୍ଣ୍ଣକାଳୀନ ଅଧିନାୟକ ଅଛନ୍ତି। == ବର୍ତ୍ତମାନର ଦଳ == [[ଫାଇଲ:Rohit_Sharma_during_the_India_vs_Australia_4th_Test_match_at_Narendra_Modi_Stadium.jpg|thumb|168x168px|[[ରୋହିତ ଶର୍ମା]], ବର୍ତ୍ତମାନର ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ଅଧିନାୟକ]] ଏଥିରେ ଗତ ୧୨ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଖେଳିଥିବା କିମ୍ବା ନିକଟରେ ଟେଷ୍ଟ, ଦିନିକିଆ କିମ୍ବା ଟି-୨୦ ଦଳରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଖେଳାଳିଙ୍କ ତାଲିକା ରହିଛି। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୩ରେ ବିସିସିଆଇ ଏକ ନୂଆ ଚୁକ୍ତି ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଯାହା ୨୦୨୨ ଅକ୍ଟୋବରରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୦୨୨-୨୦୨୩ ଋତୁ ପାଇଁ ବୈଧ ରହିବ।<ref name=":1">{{Cite web|title=BCCI announces annual player retainership 2022-23 - Team India (Senior Men)|url=https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55555995/bcci-announces-annual-player-retainership-2022-23-team-india-senior-men-|website=BCCI|date=27 March 2023|access-date=27 March 2023|archive-date=26 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326171527/https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55555995/bcci-announces-annual-player-retainership-2022-23-team-india-senior-men-|url-status=live}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=India Men's Cricketers Grade {{!}} BCCI|url=https://www.bcci.tv/players/men|access-date=27 March 2023|website=www.bcci.tv|language=en|archive-date=29 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229085958/https://www.bcci.tv/players/men|url-status=live}}</ref> ; ଚାବି {| class="wikitable" |- ! Symbol !! Meaning |- | CG || Contract grade with BCCI |- | No. || Shirt number of the player in all formats |- | Format || Denotes the player recently played in which particular format, not his entire career |} {| class="wikitable" |- ! style="text-align:center; background:#0077FF; color:#FF8800; | Name ! style="text-align:center; background:#0077FF; color:#FF8800; | Age ! style="text-align:center; background:#0077FF; color:#FF8800; | Batting style ! style="text-align:center; background:#0077FF; color:#FF8800; | Bowling style ! style="text-align:center; background:#0077FF; color:#FF8800; | Domestic team ! style="text-align:center; background:#0077FF; color:#FF8800; | IPL Team ! style="text-align:center; background:#0077FF; color:#FF8800; | CG ! style="text-align:center; background:#0077FF; color:#FF8800; | Forms<!--Note this refers to the forms in which they've played for India in the past year, not over their entire career--> ! style="text-align:center; background:#0077FF; color:#FF8800; | No. ! style="text-align:center; background:#0077FF; color:#FF8800; | Last Test ! style="text-align:center; background:#0077FF; color:#FF8800; | Last ODI ! style="text-align:center; background:#0077FF; color:#FF8800; | Last T20I |- ! colspan="12"| Captain; Batter |- | [[Rohit Sharma]] || {{age|1987|04|30}} || Right-handed || Right-arm [[off spin]] || [[Mumbai cricket team|Mumbai]] || [[Mumbai Indians]]|| align="center" | A+ || Test, ODI || 45 || {{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|PAK}} 2023 || {{cricon|ENG}} 2022 |- ! colspan="12" | Test vice-captain; Batter |- | [[Ajinkya Rahane]] || {{age|1988|06|05}} || Right-handed || {{n/a}} || [[Mumbai cricket team|Mumbai]] || [[Chennai Super Kings]] || {{N/A}} || Test || 27 || {{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|SA}} 2018 || {{cricon|WIN}} 2016 |- ! colspan="12" | T20I & ODI vice-captain; All-rounder |- | [[Hardik Pandya]] || {{age|1993|10|11}} || Right-handed || Right-arm [[Fast bowling|medium-fast]] || [[Baroda cricket team|Baroda]] ||[[Gujarat Titans]] | align="center" | A || ODI, T20I || 33 || {{cricon|ENG}} 2018 || {{cricon|PAK}} 2023 || {{cricon|WIN}} 2023 |- ! colspan="12" | Batters |- | [[Ruturaj Gaikwad]] || {{age|1997|01|31}} || Right-handed || {{n/a}} ||[[Maharashtra cricket team|Maharashtra]] || [[Chennai Super Kings]]|| {{n/a}} || ODI, T20I || 31 || {{n/a}} || {{cricon|AUS}} 2023 || {{cricon|AFG}} 2023 |- | [[Shubman Gill]] || {{age|1999|09|08}} || Right-handed || Right-arm [[off spin]] || [[Punjab cricket team (India)|Punjab]] || [[Gujarat Titans]] || align="center" | B || Test, ODI, T20I || 77 || {{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|PAK}} 2023 || {{cricon|WIN}} 2023 |- | [[Shreyas Iyer]] || {{age|1994|12|06}} || Right-handed || Right-arm [[leg spin]] || [[Mumbai cricket team|Mumbai]] || [[Kolkata Knight Riders]] || align="center" | B || Test, ODI || 96 || {{cricon|AUS}} 2023 || {{cricon|PAK}} 2023 || {{cricon|NZ}} 2022 |- | [[Yashasvi Jaiswal]] || {{age|2001|12|28}} || Left-handed || {{n/a}} || [[Mumbai cricket team|Mumbai]] || [[Rajasthan Royals]]|| {{n/a}} || Test, T20I || 64 || {{cricon|WIN}} 2023 || {{n/a}} || {{cricon|AFG}} 2023 |- | [[Virat Kohli]] || {{age|1988|11|05}} || Right-handed || Right-arm [[Fast bowling|medium]] || [[Delhi cricket team|Delhi]] || [[Royal Challengers Bangalore]]|| align="center" | A+ || Test, ODI || 18 || {{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|PAK}} 2023 || {{cricon|ENG}} 2022 |- | [[Cheteshwar Pujara]] || {{age|1988|01|25}} || Right-handed || Right-arm [[leg spin]] || [[Saurashtra cricket team|Saurashtra]] || {{n/a}} || align="center" | B || Test || 25 || {{cricon|AUS}} 2023 || {{cricon|BAN}} 2014 || {{n/a}} |- | [[Rinku Singh (cricketer)|Rinku Singh]] || {{age|1997|10|12}} || Left-handed || {{n/a}} || [[Uttar Pradesh cricket team|Uttar Pradesh]] || [[Kolkata Knight Riders]] || {{n/a}} || T20I || 35 || {{n/a}} ||{{n/a}} || {{cricon|AFG}} 2023 |- | [[Rahul Tripathi]] || {{age|1991|03|2}} || Right-handed || {{n/a}} || [[Maharashtra cricket team|Maharashtra]] || [[Sunrisers Hyderabad]] | {{n/a}} || T20I || 52 || {{n/a}} || {{n/a}} || {{cricon|NZ}} 2023 |- | [[Suryakumar Yadav]] || {{age|1990|09|14}} || Right-handed || {{n/a}} || [[Mumbai cricket team|Mumbai]] || [[Mumbai Indians]] | align="center" | B || Test, ODI, T20I || 63 || {{cricon|AUS}} 2023 ||{{cricon|AUS}} 2023 || {{cricon|WIN}} 2023 |- ! colspan="12" | All-rounders |- | [[Ravichandran Ashwin]] || {{age|1986|09|07}} || Right-handed || Right-arm [[off spin]] || [[Tamil Nadu cricket team|Tamil Nadu]] || [[Rajasthan Royals]] || align="center" | A || Test, ODI || 99 || {{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|AUS}} 2023 || {{cricon|ENG}} 2022 |- | [[Shivam Dube]] || {{age|1996|12|15}} || Right-handed || Right-arm [[Fast bowling|medium]] || [[Mumbai cricket team|Mumbai]] || [[Chennai Super Kings]] || {{n/a}} || T20I || 25 || {{n/a}} ||{{cricon|WIN}} 2019 || {{cricon|AFG}} 2023 |- | [[Deepak Hooda]] || {{age|1995|04|19}} || Right-handed || Right-arm [[off spin]] || [[Rajasthan cricket team|Rajasthan]] || [[Lucknow Super Giants]] || align="center" | C || T20I || 57 || {{n/a}} || {{cricon|NZ}} 2022 || {{cricon|NZ}} 2023 |- | [[Ravindra Jadeja]] || {{age|1988|12|06}} || Left-handed || [[Left-arm orthodox spin]] || [[Saurashtra cricket team|Saurashtra]] || [[Chennai Super Kings]] || align="center" | A+ || Test, ODI || 8 || {{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|PAK}} 2023 || {{cricon|HK}} 2022 |- | [[Axar Patel]] || {{age|1994|01|23}} || Left-handed || [[Left-arm orthodox spin]] || [[Gujarat cricket team|Gujarat]] || [[Delhi Capitals]] | align="center" | A || Test, ODI, T20I || 20 || {{cricon|AUS}} 2023 ||{{cricon|BAN}} 2023 || {{cricon|WIN}} 2023 |- | [[Washington Sundar]] || {{age|1999|10|05}} || Left-handed || Right-arm [[off spin]] || [[Tamil Nadu cricket team|Tamil Nadu]] || [[Sunrisers Hyderabad]] || align="center" | C || ODI, T20I || 5 || {{cricon|ENG}} 2021 ||{{cricon|AUS}} 2023 || {{cricon|AFG}} 2023 |- | [[Tilak Varma]] || {{age|2002|11|8}} || Left-handed || Right arm [[off break]] || [[Hyderabad cricket team|Hyderabad]] || [[Mumbai Indians]] || {{n/a}} || ODI, T20I || 72 || {{n/a}} || {{cricon|BAN}} 2023 || {{cricon|AFG}} 2023 |- ! colspan="12" | Wicket-keepers |- | [[K. S. Bharat]] || {{age|1993|10|3}} || Right-handed || {{n/a}} || [[Andhra cricket team|Andhra]] || [[Gujarat Titans]] | align="center" | C || Test || 14 || {{cricon|AUS}} 2023 || {{n/a}} || {{n/a}} |- | [[Ishan Kishan]] || {{age|1998|07|18}} || Left-handed || {{n/a}} || [[Jharkhand cricket team|Jharkhand]] || [[Mumbai Indians]] | align="center" | C || Test, ODI, T20I || 32 || {{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|AFG}} 2023 || {{cricon|WIN}} 2023 |- | [[K. L. Rahul]] || {{age|1992|04|18}} || Right-handed || {{n/a}} || [[Karnataka cricket team|Karnataka]] || [[Lucknow Super Giants]] || align="center" | B || Test, ODI || 1 || {{cricon|AUS}} 2023 || {{cricon|PAK}} 2023 || {{cricon|ENG}} 2022 |- | [[Sanju Samson]] || {{age|1994|11|11}} || Right-handed || {{n/a}} || [[Kerala cricket team|Kerala]] || [[Rajasthan Royals]] | align="center" | C || ODI, T20I || 9 || {{n/a}} || {{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|IRE}} 2023 |- ! colspan="12" | Pace bowlers |- | [[Jasprit Bumrah]] || {{age|1993|12|06}} || Right-handed || Right-arm [[Fast bowling|fast]] || [[Gujarat cricket team|Gujarat]] || [[Mumbai Indians]] || align="center" | A+ || ODI, T20I || 93 || {{cricon|ENG}} 2022 || {{cricon|PAK}} 2023 || {{cricon|IRE}} 2023 |- | [[Mukesh Kumar (cricketer)|Mukesh Kumar]] || {{age|1993|10|12}} || Right-handed || Right arm [[Fast bowling|medium]] || [[Bengal cricket team|Bengal]] || [[Delhi Capitals]] || {{n/a}} || Test, ODI, T20I || 49 || {{cricon|WIN}} 2023||{{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|WIN}} 2023 |- | [[Prasidh Krishna]] || {{age|1996|02|19}} || Right-handed || Right arm [[Fast bowling|fast]] || [[Karnataka cricket team|Karnataka]] || [[Rajasthan Royals]] || {{n/a}} || ODI, T20I || 24 || {{n/a}} || {{cricon|AUS}} 2023 || {{cricon|IRE}} 2023 |- || [[Umran Malik]] || {{age|1999|11|22}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|fast]] || [[Jammu and Kashmir cricket team|Jammu and Kashmir]] || [[Sunrisers Hyderabad]] || {{n/a}} || ODI, T20I || 21 || {{n/a}} ||{{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|NZ}} 2023 |- | [[Shivam Mavi]] || {{age|1998|11|26}} || Right-handed || Right-arm [[Fast bowling|fast-medium]] || [[Uttar Pradesh cricket team|Uttar Pradesh]] || [[Gujarat Titans]] || {{n/a}} || T20I || 26 || {{n/a}} || {{n/a}} || {{cricon|NZ}} 2023 |- | [[Harshal Patel]] || {{age|1990|11|23}} || Right-handed || Right arm [[Fast bowling|medium]]|| [[Haryana cricket team|Haryana]] || [[Royal Challengers Bangalore]] || {{n/a}} || T20I || 36 || {{n/a}} || {{n/a}} || {{cricon|SL}} 2023 |- | [[Mohammed Shami]] || {{age|1990|09|03}} || Right-handed || Right-arm [[Fast bowling|fast]] || [[Bengal cricket team|Bengal]] || [[Gujarat Titans]] || align="center" | A || Test, ODI || 11 || {{cricon|AUS}} 2023 || {{cricon|AUS}} 2023 || {{cricon|ENG}} 2022 |- | [[Arshdeep Singh (cricketer)|Arshdeep Singh]] || {{age|1999|2|5}} || Left-handed || Left-arm [[Fast bowling|medium-fast]] || [[Punjab cricket team (India)|Punjab]] || [[Punjab Kings]] || align="center" | C || T20I || 2 || {{n/a}} || {{cricon|NZ}} 2022 || {{cricon|AFG}} 2023 |- | [[Mohammed Siraj]] || {{age|1994|03|13}} || Right-handed || Right-arm [[Fast bowling|fast]] || [[Hyderabad cricket team|Hyderabad]] || [[Royal Challengers Bangalore]] || align="center" | B || Test, ODI || 73 || {{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|PAK}} 2023 || {{cricon|NZ}} 2022 |- | [[Shardul Thakur]] || {{age|1991|10|16}} || Right-handed || Right-arm [[Fast bowling|medium]] || [[Mumbai cricket team|Mumbai]] || [[Kolkata Knight Riders]] || align="center" | C || Test, ODI || 54 || {{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|PAK}} 2023 || {{cricon|WIN}} 2022 |- | [[Jaydev Unadkat]] || {{age|1991|10|18|}} || Right-handed || Left-arm [[Fast bowling|medium]] || [[Saurashtra cricket team|Saurashtra]] || [[Lucknow Super Giants]] || {{n/a}} || Test, ODI || 91 || {{cricon|WIN}} 2023 ||{{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|BAN}} 2018 |- | [[Umesh Yadav]] || {{age|1987|10|25}} || Right-handed || Right-arm [[Fast bowling|fast]] || [[Vidarbha cricket team|Vidarbha]] || [[Kolkata Knight Riders]] || align="center" | C || Test || 19 || {{cricon|AUS}} 2023 ||{{cricon|WIN}} 2018 || {{cricon|RSA}} 2022 |- ! colspan="12" | Spin bowlers |- | [[Ravi Bishnoi]] || {{age|2000|09|04}} || Right-handed || Right-arm [[leg spin]] || [[Gujarat cricket team|Gujarat]] || [[Lucknow Super Giants]] || {{n/a}} || T20I || 56 || {{n/a}} || {{cricon|RSA}} 2022 || {{cricon|AFG}} 2023 |- | [[Yuzvendra Chahal]] || {{age|1990|07|23}} || Right-handed || Right-arm [[leg spin]] || [[Haryana cricket team|Haryana]] || [[Rajasthan Royals]] || align="center" | C || ODI, T20I || 3 || {{n/a}} || {{cricon|NZ}} 2023 || {{cricon|WIN}} 2023 |- | [[Kuldeep Yadav]] || {{age|1994|12|14}} || Left-handed || [[Left-arm unorthodox spin]] || [[Uttar Pradesh cricket team|Uttar Pradesh]] || [[Delhi Capitals]] || align="center" | C || ODI, T20I || 23 || {{cricon|BAN}} 2022 || {{cricon|PAK}} 2023 || {{cricon|WIN}} 2023 |} === ବେତନ ଗ୍ରେଡ୍ === ବିସିସିଆଇ ଏହାର ଖେଳାଳିମାନଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଚୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, ଖେଳାଳିଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର ଦରମା ବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଏ । ଖେଳାଳିଙ୍କ ଦରମା ନିମ୍ନଲିଖିତ:<ref name=":1">{{Cite web|title=BCCI announces annual player retainership 2022-23 - Team India (Senior Men)|url=https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55555995/bcci-announces-annual-player-retainership-2022-23-team-india-senior-men-|website=BCCI|date=27 March 2023|access-date=27 March 2023|archive-date=26 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326171527/https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55555995/bcci-announces-annual-player-retainership-2022-23-team-india-senior-men-|url-status=live}}</ref> * ଗ୍ରେଡ୍ ଏ+ – ୭ କୋଟି ଟଙ୍କା (୮୭୭,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) * ଗ୍ରେଡ୍ ଏ - ୫ କୋଟି ଟଙ୍କା (୬୨୬,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) * ଗ୍ରେଡ୍ ବି - ୩ କୋଟି ଟଙ୍କା (୩୭୬,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) * ଗ୍ରେଡ୍ ସି – ୧ କୋଟି ଟଙ୍କା (୧୨୫,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ; ମ୍ୟାଚ୍ ଫି' ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ପିଛା ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ୧୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୧୯,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର), ଦିନିକିଆ ପିଛା ୬ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୭,୫୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ଏବଂ ଟି-୨୦ ମ୍ୟାଚ୍ ପିଛା ୩ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୩,୮୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ମିଳିବ। {| class="wikitable" ! style="background:#0077FF; color:#FF8800; text-align:center;" |ସ୍ଥିତି ! style="background:#0077FF; color:#FF8800; text-align:center;" |ନାମ |- |ଟିମ୍ ମ୍ୟାନେଜର |ମୟଙ୍କ ମେହେଟ୍ଟା<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/_FaridKhan/status/1697897975589253565?t=32oA2FRxxSynNQerHD6ITA&s=19|title=Twitter|access-date=14 September 2023}}</ref> |- |ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ |[[ରାହୁଳ ଦ୍ରାବିଡ଼|ରାହୁଲ ଦ୍ରାବିଡ]]<ref>{{Cite web|url=https://sports.ndtv.com/cricket/absolute-honour-rahul-dravid-on-his-appointment-as-india-head-coach-2598719|title="Absolute Honour": Rahul Dravid On His Appointment As India Head Coach|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005140601/https://sports.ndtv.com/cricket/absolute-honour-rahul-dravid-on-his-appointment-as-india-head-coach-2598719|url-status=live}}</ref> |- |ବ୍ୟାଟିଂ କୋଚ୍ |ବିକ୍ରମ ରାଠୋର<ref>{{Cite web|last=Khurana|first=Rudransh|title=Vikram Rathour to return as batting coach, Paras Mhambrey to be India's new bowling coach under Rahul Dravid: Reports|url=https://www.sportskeeda.com/cricket/news-vikram-rathour-return-batting-coach-paras-mhambrey-india-s-new-bowling-coach-rahul-dravid-report|access-date=4 January 2023|website=www.sportskeeda.com|date=11 November 2021|language=en-us|archive-date=4 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230104170216/https://www.sportskeeda.com/cricket/news-vikram-rathour-return-batting-coach-paras-mhambrey-india-s-new-bowling-coach-rahul-dravid-report|url-status=live}}</ref> |- |ବୋଲିଂ କୋଚ୍ |[[ପାରସ ମାହମ୍ବ୍ରେ, କ୍ରିକେଟର|ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହମ୍ବ୍ରେ]]<ref>{{Cite web|last=Gaurav Gupta|date=12 November 2021|title='Veteran' coach Paras Mhambrey now set to guide India's bowlers {{!}} Cricket News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/new-zealand-in-india/veteran-coach-paras-mhambrey-now-set-to-guide-indias-bowlers/articleshow/87658580.cms|access-date=4 January 2023|website=The Times of India|language=en|archive-date=4 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230104170216/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/new-zealand-in-india/veteran-coach-paras-mhambrey-now-set-to-guide-indias-bowlers/articleshow/87658580.cms|url-status=live}}</ref> |- |ଫିଲ୍ଡିଂ କୋଚ୍ |ଟି ଦିଲ୍ଲୀପ<ref>{{Cite web|url=https://www.insidesport.in/indian-team-support-staff-cac-set-to-go-against-rahul-dravids-advice-t-dilip-to-be-appointed-fielding-coach-instead-of-abhay-sharma/|title=Indian Team Support Staff: CAC set to go against Rahul Dravid's advice, T Dilip to be appointed fielding coach instead of Abhay Sharma|date=12 November 2021|access-date=4 February 2023|archive-date=4 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230304170323/https://www.insidesport.in/indian-team-support-staff-cac-set-to-go-against-rahul-dravids-advice-t-dilip-to-be-appointed-fielding-coach-instead-of-abhay-sharma/|url-status=live}}</ref> |} [[ରବି ଶାସ୍ତ୍ରୀ|ରବି]] ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ରାହୁଲ ଦ୍ରାବିଡଙ୍କୁ ୨୦୨୧ ନଭେମ୍ବରରୁ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ କୋଚ୍ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଭାରତ ଅନେକ ଐତିହାସିକ ମ୍ୟାଚ୍ ଜିତିଥିଲା। ରାହୁଲ ଦ୍ରାବିଡ଼ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ୧୯ ବର୍ଷରୁ କମ୍ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆ-ଏ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳର କୋଚ୍ ଥିଲେ।<ref>{{Cite web|last=Sawant|first=Sanika|date=20 February 2023|title=Who Is The Coach Of The Indian Cricket Team?|url=https://cricfit.com/coach-of-the-indian-cricket-team/|access-date=30 March 2023|website=Cricfit|language=en-US|archive-date=30 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330083945/https://cricfit.com/coach-of-the-indian-cricket-team/|url-status=live}}</ref> == ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଇତିହାସ == === ଆଇସିସି ବିଶ୍ୱ ଟେଷ୍ଟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ === {| class="wikitable" style="text-align: center" ! colspan="19" |ବିଶ୍ୱ ଟେଷ୍ଟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ରେକର୍ଡ |- ! rowspan="3" width="245" |ବର୍ଷ ! colspan="10" |ଲିଗ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ! rowspan="3" width="250" |ଅନ୍ତିମ ଆୟୋଜକ ! rowspan="3" width="450" |ଫାଇନାଲ ! rowspan="3" width="300" |ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସ୍ଥାନ |- ! rowspan="2" width="20" |{{Abbr|Pos|Position}} ! colspan="5" |ମ୍ୟାଚ୍ ! rowspan="2" width="20" |{{Abbr|Ded|Deductions}} ! rowspan="2" width="20" |{{Abbr|PC|Points Contested}} ! rowspan="2" width="20" |{{Abbr|Pts|Points}} ! rowspan="2" width="20" |{{Abbr|PCT|Fraction of Points Won out of Points Contested}} |- ! width="20" |{{Abbr|P|Played}} ! width="20" |{{Abbr|W|Won}} ! width="20" |{{Abbr|L|Lost}} ! width="20" |{{Abbr|D|Drawn}} ! width="20" |{{Abbr|T|Tied}} |- style="background:silver;" |'''2019–2021'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2019-2021-1195334/points-table-standings|title=ICC World Test Championship 2019–2021 Table|access-date=29 August 2021|website=ESPN Cricinfo|archive-date=12 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210812091730/https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2019-2021-1195334/points-table-standings|url-status=live}}</ref> |1/9 |ସତର |ବାର |ଚାରି |ଏକ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ସାତଶହ ୨୦ |ପାଞ୍ଚଶହ ବିଶ |'''72.2''' |{{Flagicon|England}}[[ରୋଜ ବାଉଲ (କ୍ରିକେଟ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ)|Rose Bowl]], England |ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡଠାରୁ ୮ ୱିକେଟରେ ପରାସ୍ତ{{Cr|NZL}} |'''ଉପବିଜେତା''' |- style="background:silver;" |'''2021–2023'''<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/world-test-championship/standings|title=ICC World Test Championship (2021-2023) Points Table|access-date=6 December 2021|archive-date=1 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801071654/https://www.icc-cricket.com/world-test-championship/standings|url-status=live}}</ref> |2/9 |ଅଠର |ଦଶ |ପାଞ୍ଚ |ତିନି |ଶୂନ୍ୟ |ପାଞ୍ଚ |ଦୁଇଶହ ଷୋଡ଼ଶ |୧୨୭୭ |'''58.80''' |{{Flagicon|England}} [[ଓଭାଲ|The Oval]], England |ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ୨୦୯ ରନ‌ରେ ପରାସ୍ତ{{Cr|AUS}} |'''ଉପବିଜେତା''' |} === ଦିନିକିଆ କ୍ରିକେଟ ଏବଂ ଆଇସିସି କ୍ରିକେଟ୍ ବିଶ୍ୱକପ୍ ସଫଳତା (୧୯୭୦-୧୯୮୫) === {| class="wikitable" style="text-align: center; width:85%" ! colspan="9" |World Cup record |- ! width="100" |Host and Year ! width="150" |Round ! width="50" |Position ! width="50" |GP ! width="50" |W ! width="50" |L ! width="50" |T ! width="50" |NR ! width="50" |Squad |- |{{Flagicon|ENG}} [[1975 Cricket World Cup|1975]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/prudential-world-cup-1975-60793|title=Prudential World Cup 1975|access-date=6 December 2021|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206022506/https://www.espncricinfo.com/series/prudential-world-cup-1975-60793|url-status=live}}</ref> |Round 1 |6/8 |3 |1 |2 |0 |0 |Squad |- |{{Flagicon|ENG}} [[1979 Cricket World Cup|1979]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/prudential-world-cup-1979-60806|title=Prudential World Cup 1979|access-date=6 December 2021|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206024322/https://www.espncricinfo.com/series/prudential-world-cup-1979-60806|url-status=live}}</ref> |Round 1 |7/8 |3 |0 |3 |0 |0 |Squad |- style="background:gold;" |{{Flagicon|ENG}} {{Flagicon|WAL}} '''[[୧୯୮୩ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ|1983]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/prudential-world-cup-1983-60832|title=Prudential World Cup 1983|access-date=6 December 2021|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206032439/https://www.espncricinfo.com/series/prudential-world-cup-1983-60832|url-status=live}}</ref> |'''Champions''' |'''1/8''' |'''8''' |'''6''' |'''2''' |'''0''' |'''0''' |'''Squad''' |- bgcolor="#cc9966" | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} {{Flagicon|PAK}} '''[[୧୯୮୭ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|1987]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/reliance-world-cup-1987-88-60876|title=Reliance World Cup 1987/88|access-date=15 August 2022|archive-date=15 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815114752/https://www.espncricinfo.com/series/reliance-world-cup-1987-88-60876|url-status=live}}</ref> |'''Semi-finals''' |'''3/8''' |'''7''' |'''5''' |'''2''' |'''0''' |'''0''' |'''Squad''' |- |{{Flagicon|AUS}} {{Flagicon|NZL}} [[୧୯୯୨ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|1992]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/reliance-world-cup-1987-88-60876|title=Reliance World Cup 1987/88|access-date=15 August 2022|archive-date=15 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815114752/https://www.espncricinfo.com/series/reliance-world-cup-1987-88-60876|url-status=live}}</ref> |Round 1 |7/9 |8 |2 |5 |0 |1 |Squad |- bgcolor="#cc9966" | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} {{Flagicon|PAK}} {{Flagicon|SRI}} '''[[୧୯୯୬ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|1996]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/wills-world-cup-1995-96-60981|title=Wills World Cup 1995/96|access-date=20 August 2022|archive-date=20 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220820020900/https://www.espncricinfo.com/series/wills-world-cup-1995-96-60981|url-status=live}}</ref> |'''Semi-finals''' |'''3/12''' |'''7''' |'''4''' |'''3''' |'''0''' |'''0''' |'''Squad''' |- bgcolor="#90EE90" |{{Flagicon|England}} {{Flagicon|IRL}} {{Flagicon|NED}} {{Flagicon|SCO}} {{Flagicon|Wales}}[[୧୯୯୯ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/reliance-world-cup-1987-88-60876|title=World Cup 1999|access-date=15 August 2022|archive-date=15 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815114752/https://www.espncricinfo.com/series/reliance-world-cup-1987-88-60876|url-status=live}}</ref> |Round 2 (Super 6s) |6/12 |8 |4 |4 |0 |0 |Squad |- style="background:silver;" |{{Flagicon|RSA}} {{Flagicon|ZIM}} {{Flagicon|KEN}} '''[[୨୦୦୩ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|2003]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124|title=ICC World Cup 2002/03|access-date=4 October 2022|archive-date=4 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004033344/https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124|url-status=live}}</ref> |'''Runners-up''' |'''2/14''' |'''11''' |'''9''' |'''2''' |'''0''' |'''0''' |'''Squad''' |- |{{Flagicon|WIN}} [[୨୦୦୭ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|2007]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929|title=World Cup 2007|access-date=4 October 2022|archive-date=30 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220930020750/https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929|url-status=live}}</ref> |Group Stage |9/16 |3 |1 |2 |0 |0 |Squad |- style="background:gold;" | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} {{Flagicon|SRI}} {{Flagicon|BAN}} '''[[୨୦୧୧ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱ କପ|2011]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2010-11-381449|title=ICC Cricket World Cup 2010/11|access-date=4 October 2022|archive-date=4 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004095352/https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2010-11-381449|url-status=live}}</ref> |'''Champions''' |'''1/14''' |'''9''' |'''7''' |'''1''' |'''1''' |'''0''' |'''Squad''' |- bgcolor="#cc9966" |{{Flagicon|AUS}} {{Flagicon|NZL}} '''[[୨୦୧୫ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|2015]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2014-15-509587|title=ICC Cricket World Cup 2014/15|access-date=4 October 2022|archive-date=4 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004095353/https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2014-15-509587|url-status=live}}</ref> |'''Semi-finals''' |'''3/14''' |'''8''' |'''7''' |'''1''' |'''0''' |'''0''' |'''Squad''' |- bgcolor="#cc9966" |{{Flagicon|ENG}} {{Flagicon|WAL}} '''[[୨୦୧୯ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ|2019]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415|title=ICC Cricket World Cup 2019|access-date=4 October 2022|archive-date=4 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004095358/https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415|url-status=live}}</ref> |'''Semi-finals''' |'''3/10''' |'''10''' |'''7''' |'''2''' |'''0''' |'''1''' |'''Squad''' |- | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} [[୨୦୨୩ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|2023]]<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682|title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed|access-date=6 December 2021|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205110854/https://www.icc-cricket.com/news/2354682|url-status=live}}</ref> | | | | | | | |Squad |- |{{Flagicon|SA}} {{Flagicon|ZIM}} {{Flagicon|NAM}} [[୨୦୨୭ ଆଇସିସି କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|2027]]<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682|title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed|access-date=6 December 2021|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205110854/https://www.icc-cricket.com/news/2354682|url-status=live}}</ref> | colspan="9" |'''TBD''' |- | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} {{Flagicon|BAN}} [[ବିଶ୍ୱକପ କ୍ରିକେଟ|2031]]<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682|title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed|access-date=6 December 2021|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205110854/https://www.icc-cricket.com/news/2354682|url-status=live}}</ref> | colspan="9" |'''Qualified''' |- |'''Total''' |'''2 Titles''' |'''12/12''' |'''85''' |'''53''' |'''29''' |'''1''' |'''2''' | |} === ଆଇସିସି କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ === {| class="wikitable" style="text-align: center; width:85%" ! colspan="9" |ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍ ରେକର୍ଡ |- ! width="100" |ଆୟୋଜକ ଏବଂ ବର୍ଷ ! width="150" |ରାଉଣ୍ଡ ! width="50" |ସ୍ଥିତି ! width="50" |ଜି.ପି. ! width="50" |ଭିତରକୁ ! width="50" |L ! width="50" |T ! width="50" |ନାହିଁ ! width="50" |ସ୍କ୍ୱାଡ୍ |- style="background:gold;" |{{Flagicon|RSA}} '''[[୨୦୦୭ ICC ବିଶ୍ୱ T୨୦ କପ|2007]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-twenty20-2007-08-286109|title=ICC World Twenty20 2007/08|access-date=6 December 2021|archive-date=8 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208211355/https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-twenty20-2007-08-286109|url-status=live}}</ref> |'''ଚାମ୍ପିଅନ୍''' |'''1/12''' |'''ସାତ''' |'''ପାଞ୍ଚ''' |'''ଏକ''' |'''ଏକ''' |'''ଏକ''' |'''ସ୍କ୍ୱାଡ୍''' |- |{{Flagicon|ENG}} [[୨୦୦୯ ଆଇସିସି ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍|2009]]<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/437/icc-world-t20-2009/matches|title=ICC World T20, 2009|access-date=6 December 2021|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206031655/https://www.cricbuzz.com/cricket-series/437/icc-world-t20-2009/matches|url-status=live}}</ref> |Super 8s |7/12 |ପାଞ୍ଚ |ଦୁଇ |ତିନି |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ସ୍କ୍ୱାଡ୍ |- |{{Flagicon|WIN}} [[୨୦୧୦ ଆଇସିସି ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍|2010]]<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/454/icc-world-t20-2010/matches|title=ICC World T20, 2010|access-date=6 December 2021|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206031655/https://www.cricbuzz.com/cricket-series/454/icc-world-t20-2010/matches|url-status=live}}</ref> |Super 8s |8/12 |ପାଞ୍ଚ |ଦୁଇ |ତିନି |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ସ୍କ୍ୱାଡ୍ |- |{{Flagicon|SRI}} [[୨୦୧୨ ଟି୨୦ ବିଶ୍ୱ କପ|2012]]<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/2114/icc-world-t20-2012/matches|title=ICC World T20 2012|access-date=6 December 2021|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206033740/https://www.cricbuzz.com/cricket-series/2114/icc-world-t20-2012/matches|url-status=live}}</ref> |Super 8s |5/12 |ପାଞ୍ଚ |ଚାରି |ଏକ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ସ୍କ୍ୱାଡ୍ |- style="background:silver;" |{{Flagicon|BAN}} '''[[୨୦୧୪ ଆଇସିସି ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍|2014]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/2243/icc-world-twenty20-2014/matches|title=ICC World Twenty20 2014|access-date=6 December 2021|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206033741/https://www.cricbuzz.com/cricket-series/2243/icc-world-twenty20-2014/matches|url-status=live}}</ref> |'''ଉପବିଜେତା''' |'''2/16''' |'''ଛଅ''' |'''ପାଞ୍ଚ''' |'''ଏକ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ସ୍କ୍ୱାଡ୍''' |- bgcolor="#cc9966" | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} '''[[୨୦୧୬ ଆଇସିସି ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍|2016]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/2263/icc-world-t20-2016/matches|title=ICC World T20, 2016|access-date=6 December 2021|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206033742/https://www.cricbuzz.com/cricket-series/2263/icc-world-t20-2016/matches|url-status=live}}</ref> |'''ସେମିଫାଇନାଲ''' |'''4/16''' |'''ପାଞ୍ଚ''' |'''ତିନି''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ସ୍କ୍ୱାଡ୍''' |- |{{Flagicon|UAE}} {{Flagicon|OMA}} [[୨୦୨୧ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍|2021]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2021-22-1267897|title=ICC Men's T20 World Cup 2021/22|access-date=6 December 2021|archive-date=3 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211203063312/https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2021-22-1267897|url-status=live}}</ref> |ସୁପର ୧୨ଏସ୍ |6/16 |ପାଞ୍ଚ |ତିନି |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ସ୍କ୍ୱାଡ୍ |- bgcolor="#cc9966" |{{Flagicon|AUS}} '''[[୨୦୨୨ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍|2022]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682|title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed|access-date=6 December 2021|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205110854/https://www.icc-cricket.com/news/2354682|url-status=live}}</ref> |'''ସେମିଫାଇନାଲ''' |'''3/16''' |'''ଛଅ''' |'''ଚାରି''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ସ୍କ୍ୱାଡ୍''' |- | {{Flagicon|USA}} [[୨୦୨୪ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍|2024]]<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682|title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed|access-date=6 December 2021|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205110854/https://www.icc-cricket.com/news/2354682|url-status=live}}</ref> | colspan="9" |'''ଯୋଗ୍ୟ''' |- | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} {{Flagicon|SL}} [[୨୦୨୬ ଆଇସିସି ପୁରୁଷ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍|2026]]<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682|title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed|access-date=6 December 2021|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205110854/https://www.icc-cricket.com/news/2354682|url-status=live}}</ref> | colspan="9" |'''ଯୋଗ୍ୟ''' |- |{{Flagicon|AUS}} {{Flagicon|NZ}} [[ICC Men's T20 World Cup|2028]]<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682|title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed|access-date=6 December 2021|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205110854/https://www.icc-cricket.com/news/2354682|url-status=live}}</ref> | colspan="9" |'''ଯୋଗ୍ୟ''' |- |{{Flagicon|ENG}} {{Flagicon|IRE}} {{Flagicon|SCO}} [[ICC Men's T20 World Cup|2030]]<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682|title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed|access-date=6 December 2021|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205110854/https://www.icc-cricket.com/news/2354682|url-status=live}}</ref> | colspan="9" |'''ଯୋଗ୍ୟ''' |- |'''ସମୁଦାୟ''' |'''1 ଶୀର୍ଷକ''' |'''8/8''' |'''୪୫''' |'''୨୮ ଜଣ''' |'''ପନ୍ଦର''' |'''ଏକ''' |'''ଏକ''' | |} === ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି === {| class="wikitable" style="text-align: center; width:85%" ! colspan="9" |ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି ରେକର୍ଡ |- ! width="100" |ଆୟୋଜକ ଏବଂ ବର୍ଷ ! width="150" |ରାଉଣ୍ଡ ! width="50" |ସ୍ଥିତି ! width="50" |ଜି.ପି. ! width="50" |ଭିତରକୁ ! width="50" |L ! width="50" |T ! width="50" |ନାହିଁ ! width="50" |ସ୍କ୍ୱାଡ୍ |- style="background:#cc9966;" |{{Flagicon|Bangladesh}} '''[[୧୯୯୮ ଆଇସିସି ନକ୍ ଆଉଟ୍ ଟ୍ରଫି|1998]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/wills-international-cup-1998-99-61033|title=Wills International Cup 1998/99|access-date=15 August 2022|archive-date=29 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220929140635/https://www.espncricinfo.com/series/wills-international-cup-1998-99-61033|url-status=live}}</ref> |'''ସେମିଫାଇନାଲ''' |'''3/9''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଏକ''' |'''ଏକ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ସ୍କ୍ୱାଡ୍''' |- style="background:silver;" |{{Flagicon|Kenya}} '''[[୨୦୦୦ ଆଇସିସି ନକ୍ ଆଉଟ୍ ଟ୍ରଫି|2000]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/745/icc-knockout-2000/matches|title=ICC KnockOut, 2000|access-date=15 August 2022|archive-date=15 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815142447/https://www.cricbuzz.com/cricket-series/745/icc-knockout-2000/matches|url-status=live}}</ref> |'''ଉପବିଜେତା''' |'''2/11''' |'''ଚାରି''' |'''ତିନି''' |'''ଏକ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ସ୍କ୍ୱାଡ୍''' |- bgcolor="gold" |{{Flagicon|Sri Lanka}} '''[[୨୦୦୨ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି|2002]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2002-03-61114|title=ICC Champions Trophy 2002/03|access-date=15 August 2022|archive-date=16 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220816093531/https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2002-03-61114|url-status=live}}</ref> |'''ଚାମ୍ପିଅନ୍''' |'''1/12''' |'''ଚାରି''' |'''ତିନି''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଏକ''' |'''ସ୍କ୍ୱାଡ୍''' |- bgcolor="" |{{Flagicon|England}} [[୨୦୦୪ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି|2004]]<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/829/icc-champions-trophy-2004/matches|title=2004 Champions Trophy|access-date=3 October 2022|archive-date=3 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003170555/https://www.cricbuzz.com/cricket-series/829/icc-champions-trophy-2004/matches|url-status=live}}</ref> |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ |7/12 |ଦୁଇ |ଏକ |ଏକ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ସ୍କ୍ୱାଡ୍ |- style="background:;" | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|India}} [[୨୦୦୬ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି|2006]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2006-07-232694|title=ICC Champions Trophy 2006/07|access-date=3 October 2022|archive-date=3 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003170552/https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2006-07-232694|url-status=live}}</ref> |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ |5/10 |ତିନି |ଏକ |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ସ୍କ୍ୱାଡ୍ |- style="background:;" |{{Flagicon|South Africa}} [[୨୦୦୯ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି|2009]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2009-10-374074|title=ICC Champions Trophy 2009/10|access-date=15 August 2022|archive-date=29 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220929140648/https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2009-10-374074|url-status=live}}</ref> |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ |5/8 |ତିନି |ଏକ |ଏକ |ଶୂନ୍ୟ |ଏକ |ସ୍କ୍ୱାଡ୍ |- bgcolor="gold" |{{Flagicon|England}} {{Flagicon|WAL}} '''[[୨୦୧୩ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି|2013]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2013-566910|title=ICC Champions Trophy 2013|access-date=15 August 2022|archive-date=7 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907065225/https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2013-566910|url-status=live}}</ref> |'''ଚାମ୍ପିଅନ୍''' |'''1/8''' |'''ପାଞ୍ଚ''' |'''ପାଞ୍ଚ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ସ୍କ୍ୱାଡ୍''' |- bgcolor="silver" |{{Flagicon|England}} {{Flagicon|WAL}} '''[[୨୦୧୭ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି|2017]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2017-1022345|title=ICC Champions Trophy 2017|access-date=15 August 2022|archive-date=13 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220813025258/https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2017-1022345|url-status=live}}</ref> |'''ଉପବିଜେତା''' |'''2/8''' |'''ପାଞ୍ଚ''' |'''ତିନି''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ସ୍କ୍ୱାଡ୍''' |- |{{Flagicon|PAK}} [[୨୦୨୫ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି|2025]]<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682|title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed|access-date=6 December 2021|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205110854/https://www.icc-cricket.com/news/2354682|url-status=live}}</ref> | colspan="9" |'''ଯୋଗ୍ୟ''' |- | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} [[2029 ICC Champions Trophy|2029]]<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682|title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed|access-date=6 December 2021|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205110854/https://www.icc-cricket.com/news/2354682|url-status=live}}</ref> | colspan="9" |'''ଯୋଗ୍ୟ''' |- |'''ସମୁଦାୟ''' |'''୨ ଶୀର୍ଷକ''' |'''8/8''' |'''୨୮ ଜଣ''' |'''ଅଠର''' |'''ଆଠ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଦୁଇ''' | |} === ଏସିସି ଏସିଆ କପ୍ === {| class="wikitable" style="text-align: center; width:85%" ! colspan="8" |Asia Cup record |- ! width="150" |Host and Year ! width="150" |Round ! width="50" |Position ! width="50" |GP ! width="50" |W ! width="50" |L ! width="50" |T ! width="50" |NR |- bgcolor="gold" |{{Flagicon|UAE}} '''[[1984 Asia Cup|1984]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/511/india-pakistan-sri-lanka-in-united-arab-emirates-1984-asia-cup/matches|title=India, Pakistan, Sri Lanka in United Arab Emirates, 1984 ( Asia Cup )|access-date=6 December 2021|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206032028/https://www.cricbuzz.com/cricket-series/511/india-pakistan-sri-lanka-in-united-arab-emirates-1984-asia-cup/matches|url-status=live}}</ref> |'''Champions''' |'''1/3''' |'''2''' |'''2''' |'''0''' |'''0''' |'''0''' |- |{{Flagicon|SRI}} [[୧୯୮୬ ଏସିଆ କପ୍|1986]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/austral-asia-cup-1985-86-60863|title=Austral-Asia Cup 1985/86|access-date=15 August 2022|archive-date=15 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815114438/https://www.espncricinfo.com/series/austral-asia-cup-1985-86-60863|url-status=live}}</ref> | colspan="7" |''' ''Boycotted the tournament'' '''<ref>{{Cite web|url=https://www.mykhel.com/cricket/asia-cup-history-when-india-pulled-out-of-the-asia-cup-098847.html|title=Asia Cup history: When India pulled out of the Asia Cup|date=12 September 2018|access-date=6 December 2021|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206033006/https://www.mykhel.com/cricket/asia-cup-history-when-india-pulled-out-of-the-asia-cup-098847.html|url-status=live}}</ref> |- bgcolor="gold" |{{Flagicon|BAN}} '''[[୧୯୮୮ ଏସିଆ କପ୍|1988]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/wills-asia-cup-1988-89-60889|title=Wills Asia Cup 1988/89|access-date=3 October 2022|archive-date=3 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003165939/https://www.espncricinfo.com/series/wills-asia-cup-1988-89-60889|url-status=live}}</ref> |'''Champions''' |'''1/4''' |'''4''' |'''3''' |'''1''' |'''0''' |'''0''' |- bgcolor="gold" | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} '''[[୧୯୯୦-୯୧ ଏସିଆ କପ୍|1990–91]]'''<ref>{{Cite web|url=https://wisden.com/comp/3995/asia-cup-1990-91|title=Asia Cup 1990/91|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005061853/https://wisden.com/comp/3995/asia-cup-1990-91|url-status=live}}</ref> |'''Champions''' |'''1/3''' |'''3''' |'''2''' |'''1''' |'''0''' |'''0''' |- bgcolor="gold" |{{Flagicon|UAE}} '''[[୧୯୯୫ ଏସିଆ କପ୍|1995]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/pepsi-asia-cup-1994-95-60971|title=Pepsi Asia Cup 1994/95|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005061852/https://www.espncricinfo.com/series/pepsi-asia-cup-1994-95-60971|url-status=live}}</ref> |'''Champions''' |'''1/4''' |'''4''' |'''3''' |'''1''' |'''0''' |'''0''' |- bgcolor="silver" |{{Flagicon|SRI}} '''[[୧୯୯୭ ଏସିଆ କପ୍|1997]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/pepsi-asia-cup-1997-61008|title=Pepsi Asia Cup 1997|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005061853/https://www.espncricinfo.com/series/pepsi-asia-cup-1997-61008|url-status=live}}</ref> |''' Runners-up''' |'''2/4''' |''' 4''' |'''1''' |'''2''' |'''0''' |'''1''' |- |{{Flagicon|BAN}} [[୨୦୦୦ ଏସିଆ କପ୍|2000]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2000-61067|title=2000 Asia Cup|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005093852/https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2000-61067|url-status=live}}</ref> |First round |3/4 |3 |1 |2 |0 |0 |- bgcolor="silver" |{{Flagicon|SRI}} '''[[୨୦୦୪ ଏସିଆ କପ୍|2004]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2004-61152|title=2004 Asia Cup|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005092346/https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2004-61152|url-status=live}}</ref> |''' Runners-up''' |'''2/6''' |'''6''' |'''3''' |'''3''' |'''0''' |'''0''' |- bgcolor="silver" |{{Flagicon|PAK}} '''[[୨୦୦୮ ଏସିଆ କପ୍|2008]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2008-298014|title=2008 Asia Cup|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005092345/https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2008-298014|url-status=live}}</ref> |'''Runners-up''' |'''2/6''' |''' 6''' |'''4''' |'''2''' |'''0''' |'''0''' |- bgcolor="gold" |{{Flagicon|SRI}} '''[[୨୦୧୦ ଏସିଆ କପ୍|2010]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2010-424694|title=2010 Asia Cup|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005093850/https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2010-424694|url-status=live}}</ref> |'''Champions''' |'''1/4''' |'''4''' |'''3''' |'''1''' |'''0''' |'''0''' |- |{{Flagicon|BAN}} [[୨୦୧୨ ଏସିଆ କପ୍|2012]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2011-12-524504|title=Asia Cup 2011/12|access-date=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005092350/https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2011-12-524504|url-status=live}}</ref> |First round |3/4 |3 |2 |1 |0 |0 |- |{{Flagicon|BAN}} [[୨୦୧୪ ଏସିଆ କପ୍|2014]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2013-14-671665|title=2014 Asia Cup|access-date=4 October 2022|archive-date=4 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004100112/https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2013-14-671665|url-status=live}}</ref> |First round |3/5 |4 |2 |2 |0 |0 |- bgcolor="gold" |{{Flagicon|BAN}} '''[[୨୦୧୬ ଏସିଆ କପ୍|2016]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2015-16-966595|title=Men's T20 Asia Cup 2015/16|access-date=4 October 2022|archive-date=4 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004100101/https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2015-16-966595|url-status=live}}</ref> |'''Champions''' |'''1/5''' |'''5''' |'''5''' |'''0''' |'''0''' |'''0''' |- bgcolor="gold" |{{Flagicon|UAE}} '''[[୨୦୧୮ ଏସିଆ କପ୍|2018]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2018-1153237|title=2018 Asia Cup|access-date=3 October 2022|archive-date=3 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003171032/https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2018-1153237|url-status=live}}</ref> |'''Champions''' |'''1/6''' |'''6''' |'''5''' |'''0''' |'''1''' |'''0''' |- bgcolor="#90EE90" |{{Flagicon|UAE}} [[୨୦୨୨ ଏସିଆ କପ୍|2022]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2022-1327237|title=2022 Asia Cup|access-date=3 October 2022|archive-date=3 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003034858/https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2022-1327237|url-status=live}}</ref> |Super Fours |3/6 |5 |3 |2 |0 |0 |- bgcolor="gold" |{{Flagicon|PAK}} {{Flagicon|SRI}} '''[[୨୦୨୩ ଏସିଆ କପ୍|2023]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2023-1388374/match-schedule-fixtures-and-results|title=Asia Cup 2023|access-date=17 September 2023}}</ref> |'''Champions''' |'''1/6''' |'''6''' |'''4''' |'''1''' |'''0''' |'''1''' |- |'''Total''' |'''8 Titles''' |'''15/16''' |'''65''' |'''43''' |'''19''' |'''1''' |'''2''' |} === ଅନ୍ୟ ାନ୍ୟ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ === ==== ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; width:85%" ! colspan="10" |ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ରେକର୍ଡ |- ! width="150" |ବର୍ଷ ! width="150" |ରାଉଣ୍ଡ ! width="50" |ସ୍ଥିତି ! width="50" |ଜି.ପି. ! width="50" |ଭିତରକୁ ! width="50" |L ! width="50" |T ! width="50" |ନାହିଁ |- |{{Flagicon|CHN}} [[୨୦୧୦ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ କ୍ରିକେଟ୍ - ପୁରୁଷ|2010]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2023-1388374/match-schedule-fixtures-and-results|title=Asia Cup 2023|access-date=17 September 2023}}</ref> | colspan="7" | '''''ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ'' ''' |- |{{Flagicon|South Korea}} [[୨୦୧୪ ଏସିଆନ୍ ଗେମ୍ସରେ କ୍ରିକେଟ୍ - ପୁରୁଷ|2014]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2023-1388374/match-schedule-fixtures-and-results|title=Asia Cup 2023|access-date=17 September 2023}}</ref> | colspan="7" | '''''ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ'' ''' |- style="background:gold;" |{{Flagicon|CHN}} '''[[୨୦୨୨ ଏସିଆନ୍ ଗେମ୍ସ - ପୁରୁଷ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ କ୍ରିକେଟ୍|2022]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2023-1388374/match-schedule-fixtures-and-results|title=Asia Cup 2023|access-date=17 September 2023}}</ref> |'''ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ''' |'''1/14''' |'''ତିନି''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଏକ''' |- |'''ସମୁଦାୟ''' |'''1 ଶୀର୍ଷକ''' |'''1/3''' |'''ତିନି''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଏକ''' |} ==== ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; width:85%" ! colspan="10" |ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା ରେକର୍ଡ |- ! width="150" |ବର୍ଷ ! width="150" |ରାଉଣ୍ଡ ! width="50" |ସ୍ଥିତି ! width="50" |ଜି.ପି. ! width="50" |ଭିତରକୁ ! width="50" |L ! width="50" |T ! width="50" |ନାହିଁ |- |{{Flagicon|MAS}} [[୧୯୯୮ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାରେ କ୍ରିକେଟ୍|1998]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/commonwealth-games-1998-99-460200|title=Commonwealth Games 1998/99|access-date=15 August 2022|archive-date=15 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815115857/https://www.espncricinfo.com/series/commonwealth-games-1998-99-460200|url-status=live}}</ref> |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ |9/16 |ତିନି |ଏକ |ଏକ |ଶୂନ୍ୟ |ଏକ |- |'''ସମୁଦାୟ''' |'''0 ଶୀର୍ଷକ''' |'''1/1''' |'''ତିନି''' |'''ଏକ''' |'''ଏକ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଏକ''' |} ==== ବିଶ୍ୱ କ୍ରିକେଟ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୍ ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; width:85%" ! colspan="9" |ବିଶ୍ୱ କ୍ରିକେଟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ରେକର୍ଡ |- ! width="150" |ବର୍ଷ ! width="200" |ରାଉଣ୍ଡ ! width="50" |ସ୍ଥିତି ! width="50" |ଜି.ପି. ! width="50" |ଭିତରକୁ ! width="50" |L ! width="50" |T ! width="50" |N/R |- style="background:gold;" |{{Flagicon|Australia}} '''[[ବିଶ୍ୱ କ୍ରିକେଟ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୍|1985]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/521/benson-hedges-world-championship-of-cricket-1985/matches|title=Benson Hedges World Championship of Cricket, 1985|access-date=6 December 2021|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206070630/https://www.cricbuzz.com/cricket-series/521/benson-hedges-world-championship-of-cricket-1985/matches|url-status=live}}</ref> |'''ଚାମ୍ପିଅନ୍''' |'''1/7''' |'''ପାଞ୍ଚ''' |'''ପାଞ୍ଚ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |- |'''ସମୁଦାୟ''' |'''1 ଶୀର୍ଷକ''' |'''1/1''' |'''ପାଞ୍ଚ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |} ==== ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ-ଏସିଆ କପ୍ ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; width:85%" ! colspan="9" |ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ-ଏସିଆ କପ୍ ରେକର୍ଡ |- ! width="150" |ବର୍ଷ ! width="200" |ରାଉଣ୍ଡ ! width="50" |ସ୍ଥିତି ! width="50" |ଜି.ପି. ! width="50" |ଭିତରକୁ ! width="50" |L ! width="50" |T ! width="50" |N/R |- bgcolor="silver" |{{Flagicon|UAE}} '''[[୧୯୮୬ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ-ଏସିଆ କପ୍|1986]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/austral-asia-cup-1985-86-60863|title=Austral-Asia Cup 1985/86|access-date=15 August 2022|archive-date=15 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815114438/https://www.espncricinfo.com/series/austral-asia-cup-1985-86-60863|url-status=live}}</ref> |'''ଉପବିଜେତା''' |'''2/5''' |'''ତିନି''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଏକ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |- |{{Flagicon|UAE}} [[୧୯୯୦ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ-ଏସିଆ କପ୍|1990]]<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/austral-asia-cup-1990-60905|title=Austral-Asia Cup 1990|access-date=15 August 2022|archive-date=15 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815141725/https://www.espncricinfo.com/series/austral-asia-cup-1990-60905|url-status=live}}</ref> |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ |5/6 |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |- bgcolor="silver" |{{Flagicon|UAE}} '''[[୧୯୯୪ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ-ଏସିଆ କପ୍|1994]]'''<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/pepsi-austral-asia-cup-1993-94-60955|title=Pepsi Austral-Asia Cup 1993/94|access-date=15 August 2022|archive-date=15 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815141845/https://www.espncricinfo.com/series/pepsi-austral-asia-cup-1993-94-60955|url-status=live}}</ref> |'''ଉପବିଜେତା''' |'''2/6''' |'''ଚାରି''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |- style="font-weight:bold" |ସମୁଦାୟ |0 ଶୀର୍ଷକ |3/3 |ନଅ |ଚାରି |ପାଞ୍ଚ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |} ==== ନେହେରୁ କପ୍ ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; width:85%" ! colspan="10" |ଏମଆରଏଫ ବିଶ୍ୱ ସିରିଜ ରେକର୍ଡ |- ! width="150" |ବର୍ଷ ! width="150" |ରାଉଣ୍ଡ ! width="50" |ସ୍ଥିତି ! width="50" |ଜି.ପି. ! width="50" |ଭିତରକୁ ! width="50" |L ! width="50" |T ! width="50" |ନାହିଁ |- style="background:#cc9966;" | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|India}} '''[[ନେହେରୁ କପ୍ (କ୍ରିକେଟ)|1989]]''' |'''ସେମିଫାଇନାଲ''' |'''3/6''' |'''ପାଞ୍ଚ''' |'''ତିନି''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |- |'''ସମୁଦାୟ''' |'''0 ଶୀର୍ଷକ''' |'''1/1''' |'''ପାଞ୍ଚ''' |'''ତିନି''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |} == ସମ୍ମାନ == === ଆଇସିସି ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ === * '''ବିଶ୍ୱ ଟେଷ୍ଟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍''': ** ଉପବିଜେତା (୨): ୨୦୧୯-୨୧, ୨୦୨୧-୨୩ * '''[[ବିଶ୍ୱକପ କ୍ରିକେଟ|ବିଶ୍ୱକପ୍]]''': ** ଚାମ୍ପିଅନ୍ (୨): ୧୯୮୩, ୨୦୧୧ ** ଉପବିଜେତା (୧): ୨୦୦୩ * '''ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍''': ** ଚାମ୍ପିଅନ୍ (୧): ୨୦୦୭ ** ଉପବିଜେତା (୧): ୨୦୧୪ * '''ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି''': ** ଚାମ୍ପିଅନ୍ (୨): ୨୦୦୨, ୨୦୧୩ ** ଉପବିଜେତା (୨): ୨୦୦୦, ୨୦୧୭ === ଏସିସି === * '''ଏସିଆ କପ୍''': ** ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ (୮): ୧୯୮୪, ୧୯୮୮, ୧୯୯୦-୯୧, ୧୯୯୫, ୨୦୧୦, ୨୦୧୬, ୨୦୧୮, ୨୦୨୩ ** ଉପବିଜେତା (୩): ୧୯୯୭, ୨୦୦୪, ୨୦୦୮ === ଅନ୍ୟ === * '''ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା''' ** ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ (୧): ୨୦୨୨ * '''ବିଶ୍ୱ କ୍ରିକେଟ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୍''' ** ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ (୧): ୧୯୮୫ == ପରିସଂଖ୍ୟାନ == === ଟେଷ୍ଟ === '''ହେଡ୍-ଟୁ-ହେଡ୍ ରେକର୍ଡ''' {{India Test cricket records by opponent}} {{col-begin}} {{col-break}} '''Most test runs for India'''<ref>{{Cite web|title=India Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=1;id=6;type=team|access-date=11 June 2023|website=Cricinfo|archive-date=23 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221223144759/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=1;id=6;type=team|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#bdb76b;" ! Player!!Runs!!Average |- |[[Sachin Tendulkar]]|| 15,921 || 53.78 |- |[[Rahul Dravid]]|| 13,288 || 52.63 |- |[[Sunil Gavaskar]]|| 10,122 || 51.12 |- |[[V. V. S. Laxman|VVS Laxman]]|| 8,781 || 45.97 |- |'''[[Virat Kohli]]''' || 8,676 || 49.29 |- |[[Virender Sehwag]]|| 8,503 || 49.43 |- |[[Sourav Ganguly]]|| 7,212 || 42.17 |- |'''[[Cheteshwar Pujara]]'''|| 7,195 || 43.60 |- |[[Dilip Vengsarkar]]|| 6,868 || 42.13 |- |[[Mohammad Azharuddin]]|| 6,215 || 45.03 |} {{col-break}} '''Most Test wickets for India'''<ref>{{Cite web|title=India Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=1;id=6;type=team|access-date=11 June 2023|website=Cricinfo|archive-date=8 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221208132058/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=1;id=6;type=team|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#bdb76b;" ! Player!!Wickets!!Average |- |[[Anil Kumble]]|| 619 || 29.65 |- |'''[[Ravichandran Ashwin]]'''|| 486 || 23.61 |- |[[Kapil Dev]]|| 434 || 29.64 |- |[[Harbhajan Singh]]|| 417 || 32.46 |- |'''[[Ishant Sharma]]''' || 311 || 32.40 |- |[[Zaheer Khan]]|| 311 || 32.94 |- |'''[[Ravindra Jadeja]]'''|| 273 || 24.08 |- |[[Bishan Singh Bedi]]|| 266 || 28.71 |- |[[Bhagwat Chandrasekhar]]|| 242 || 29.74 |- |[[Javagal Srinath]]|| 236 || 30.49 |} {{col-end}} === ଦିନିକିଆ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ === '''ହେଡ୍-ଟୁ-ହେଡ୍ ରେକର୍ଡ'''{{India ODI cricket records by opponent}}{{Col-begin}} {{Col-break}} '''Most ODI runs for India'''<ref>{{Cite web|title=India Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2&id=6&type=team|access-date=22 March 2023|website=Cricinfo|archive-date=29 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329163523/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=6;type=team|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#bdb76b;" ! Player!!Runs!!Average |- |[[Sachin Tendulkar]]|| 18,426 || 44.83 |- |'''[[Virat Kohli]]'''|| 13,223|| 57.74 |- |[[Sourav Ganguly]]|| 11,221 || 40.95 |- |[[Rahul Dravid]]|| 10,889 || 39.15 |- |[[MS Dhoni]]|| 10,773 || 50.58 |- |'''[[Rohit Sharma]]'''|| 10,329 || 49.19 |- |[[Mohammad Azharuddin]]|| 9,378 || 36.92 |- |[[Yuvraj Singh]]|| 8,609 || 36.47 |- |[[Virender Sehwag]]|| 7,995 || 35.37 |- |'''[[Shikhar Dhawan]]'''|| 6,793 || 44.11 |} {{Col-break}} '''Most ODI wickets for India'''<ref>{{Cite web|title=India Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=2&id=6&type=team|access-date=17 March 2023|website=Cricinfo|archive-date=29 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329163503/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=2;id=6;type=team|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#bdb76b;" ! Player!!Wickets!!Average |- |[[Anil Kumble]]|| 334 || 30.83 |- |[[Javagal Srinath]]|| 315 || 28.08 |- |[[Ajit Agarkar]]|| 288 || 27.85 |- |[[Zaheer Khan]]|| 269 || 30.11 |- |[[Harbhajan Singh]]|| 265 || 33.47 |- |[[Kapil Dev]]|| 253 || 27.45 |- |'''[[Ravindra Jadeja]]'''|| 207 || 36.73 |- |[[Venkatesh Prasad]]|| 196 || 32.30 |- |[[Irfan Pathan]]|| 173 || 29.72 |- |'''[[Mohammed Shami]]'''|| 163 || 26.01 |} {{Col-end}} === ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ === '''ହେଡ୍-ଟୁ-ହେଡ୍ ରେକର୍ଡ'''{{India T20I cricket records by opponent}}{{India T20I cricket records by opponent}}{{Col-begin}} {{Col-break}} '''Most T20I runs for India'''<ref>{{Cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3&id=6&type=team|title=India Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|website=Cricinfo|access-date=21 November 2021|archive-date=29 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329163511/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=6;type=team|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#bdb76b;" ! Player!!Runs!!Average!!Strike rate |- |'''[[Virat Kohli]]'''|| 4,008 || 52.73 || 137.97 |- |'''[[Rohit Sharma]]'''|| 3,853 || 31.32 || 139.24 |- |'''[[KL Rahul]]'''|| 2,265 || 37.75 || 139.12 |- |'''[[Suryakumar Yadav]]'''|| 1,841 || 46.02 || 172.70 |- |'''[[Shikhar Dhawan]]'''|| 1,759|| 27.92|| 126.36 |- |} {{Col-break}} '''Most T20I wickets for India'''<ref>{{Cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3&id=6&type=team|title=India Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|website=Cricinfo|access-date=21 November 2021|archive-date=29 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329163505/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3;id=6;type=team|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#bdb76b;" ! Player!!Wickets!!Average |- |'''[[Yuzvendra Chahal]]'''|| 96 || 25.09 |- |'''[[Bhuvneshwar Kumar]]'''|| 90 || 23.10 |- |'''[[Jasprit Bumrah]]'''|| 74 || 19.66 |- |'''[[Hardik Pandya]]'''|| 73 || 26.71 |- |'''[[Ravichandran Ashwin]]'''|| 72 || 23.22 |- |} {{Col-end}}''ଟି-୨୦ ଫର୍ମାଟରେ ବୋଲ୍ଡ ଟେକ୍ଷ୍ଟରେ ଖେଳାଳିମାନେ ଏବେ ବି ଭାରତ ସହ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି।'' == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ରେକର୍ଡ == [[ଫାଇଲ:Tendulkar_closup.jpg|thumb|[[ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର]] ୨୦୦୮ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିପକ୍ଷ ମ୍ୟାଚ‌ରେ ନିଜର ୩୮ତମ ଟେଷ୍ଟ ଶତକ ପାଳନ କରିଥିଲେ। ଉଭୟ ଟେଷ୍ଟ ଓ ଦିନିକିଆରେ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ରନ୍ ସ୍କୋରର ଏବଂ ଶତକ ହାସଲକାରୀଙ୍କ ସମେତ ସେ ଏକାଧିକ ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ କରିଛନ୍ତି।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/player/sachin-tendulkar-35320|title=Sachin Tendulkar|publisher=ESPNCricInfo|access-date=8 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20120915165421/http://content-www.cricinfo.com/india/content/player/35320.html|archive-date=15 September 2012}}</ref>]] ୧୯୮୯ମସିହାରେ ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର ଉଭୟ ଟେଷ୍ଟ ଓ ଦିନିକିଆ କ୍ରିକେଟଇତିହାସରେ ସର୍ବାଧିକ ରନ୍ ସ୍କୋରର ହୋଇଛନ୍ତି। ଉଭୟ ଟେଷ୍ଟ ଓ ଦିନିକିଆରେ ସର୍ବାଧିକ ରନ୍, ଉଭୟ ଟେଷ୍ଟ ଓ ଦିନିକିଆରେ ସର୍ବାଧିକ ରନ୍ ଏବଂ ଟେଷ୍ଟ ଓ ଦିନିକିଆରେ ସର୍ବାଧିକ ଶତକ ହାସଲ କରିବାର ରେକର୍ଡ ତାଙ୍କ ନାମରେ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/profiles/25/sachin-tendulkar|title=Sachin Tendulkar:Cricbuzz.com|access-date=12 August 2022|archive-date=2 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220702143856/https://www.cricbuzz.com/profiles/25/sachin-tendulkar|url-status=live}}</ref> ଚେନ୍ନାଇରେ [[ବିରେନ୍ଦ୍ର ସେହୱାଗ|ବୀରେନ୍ଦ୍ର]] ସେହୱାଗଙ୍କ ୩୧୯ ରନ୍ ହେଉଛି ଜଣେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍କୋର। ଏହା କୌଣସି ଭାରତୀୟଙ୍କ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ‌ରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ତ୍ରିଶତକ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି ପାକିସ୍ତାନ ବିପକ୍ଷରେ ସେହୱାଗଙ୍କ ୩୦୯ ରନ୍। ୨୦୧୬ରେ ଚେନ୍ନାଇର ଏମଏ ଚିଦାମ୍ବରମ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ଦଳର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍କୋର ୭୫୯/୭ ଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୦ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିପକ୍ଷରେ ଏହାର ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍କୋର ୩୬ ଥିଲା।<ref>{{Cite web|title=India all out for 36 – their lowest-ever Test score – as Australia romp to victory in series opener|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12175/12166962/india-all-out-for-36-their-lowest-ever-test-score-as-australia-romp-to-victory-in-series-opener|website=skysports.com|access-date=26 January 2021|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202142422/https://www.skysports.com/cricket/news/12175/12166962/india-all-out-for-36-their-lowest-ever-test-score-as-australia-romp-to-victory-in-series-opener|url-status=live}}</ref> ଦିନିକିଆରେ ଦଳର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍କୋର ୨୦୧୧-୧୨ରେ ଇନ୍ଦୋରରେ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ବିପକ୍ଷରେ ୪୧୮/୫ ରହିଛି। ୨୦୦୭ ବିଶ୍ୱକପ‌ରେ ବରମୁଡା ବିପକ୍ଷ ମ୍ୟାଚ‌ରେ ଭାରତ ୪୧୩-୫ ସ୍କୋର କରିଥିଲା, ଯାହା ସେତେବେଳେ କ୍ରିକେଟ୍ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଇତିହାସରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍କୋର ଥିଲା। ସେହି ମ୍ୟାଚ‌ରେ ଭାରତ ଦିନିକିଆ ମ୍ୟାଚ‌ରେ ସର୍ବାଧିକ ୨୫୭ ରନ୍ ବ୍ୟବଧାନରେ ବିଶ୍ବ ରେକର୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/match/3135#scorecard|title=Bermuda v India Match 12|access-date=12 August 2022|archive-date=12 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812161159/https://www.icc-cricket.com/match/3135#scorecard|url-status=live}}</ref> ସ୍ପିନ୍ ବୋଲର ଅନିଲ କୁମ୍ବଲେ ୬୦୦ ଟେଷ୍ଟ ୱିକେଟ୍ ନେଇଥିବା ୪ ଜଣିଆ ଏଲିଟ୍ ଗ୍ରୁପ‌ର ସଦସ୍ୟ ଥିବା ବେଳେ ଭାରତ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୋଲିଂ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/profiles/98/anil-kumble|title=Anil Kumble|access-date=14 August 2022|archive-date=3 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503093114/https://www.cricbuzz.com/profiles/98/anil-kumble|url-status=live}}</ref> ୧୯୯୯ରେ ଅନୀଲ କୁମ୍ବଲେ [[ଦିଲ୍ଲୀ|ଦିଲ୍ଲୀର]] ଫିରୋଜ ଶାହା କୋଟଲାରେ ପାକିସ୍ତାନ ବିପକ୍ଷରେ ୭୪ ରନ୍ ଦେଇ ୧୦ ୱିକେଟ୍ ନେଇ ଜିମ୍ ଲେକରଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ହୋଇ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଇନିଂସରେ ସମସ୍ତ ୧୦ ୱିକେଟ୍ ନେବାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୋଲର ହୋଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/cricketnext/news/watch-on-this-day-in-1999-anil-kumble-picks-10-wickets-in-an-innings-against-pakistan-4738955.html|title=On This Day in 1999, Anil Kumble Picks 10 Wickets in an Innings Against Pakistan|access-date=14 August 2022|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814133144/https://www.news18.com/cricketnext/news/watch-on-this-day-in-1999-anil-kumble-picks-10-wickets-in-an-innings-against-pakistan-4738955.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/anil-kumble-10-wickets-22-years-february-7-india-vs-pakistan-1766744-2021-02-07|title=February 7, 1999: Anil Kumble emulates Jim Laker with historic 10-wicket haul vs Pakistan in Delhi|access-date=14 August 2022|archive-date=1 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221201153021/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/anil-kumble-10-wickets-22-years-february-7-india-vs-pakistan-1766744-2021-02-07|url-status=live}}</ref> ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳର ଅନେକ ରେକର୍ଡ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ, ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକରଙ୍କ ଶତକ ସଂଖ୍ୟା (ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ଦିନିକିଆରେ) ଏବଂ ରନ୍ ସଂଖ୍ୟା (ଉଭୟ ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ଦିନିକିଆରେ ମଧ୍ୟ)।<ref>{{Cite web|last=Sports|first=Times of|date=6 April 2020|title=Sachin Tendulkar's List of 100 Centuries with Full Details Across All Formats|url=https://www.timesofsports.com/cricket/news/sachin-tendulkars-list-of-centuries/|access-date=14 August 2022|website=Times of Sports|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814133424/https://www.timesofsports.com/cricket/news/sachin-tendulkars-list-of-centuries/|url-status=live}}</ref> ୨୦୦୫ରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ବିପକ୍ଷରେ ଧୋନିଙ୍କ ଅପରାଜିତ ୧୮୩ ରନ୍ ଦିନିକିଆରେ ୱିକେଟ୍ ରକ୍ଷକଙ୍କ ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ ସ୍କୋର।<ref>{{Cite web|url=https://sports.ndtv.com/cricket/on-this-day-in-2005-dhoni-registered-his-highest-odi-score-2594379|title=On This Day In 2005: MS Dhoni Registered His Highest ODI Score|access-date=14 August 2022|archive-date=5 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220505035504/https://sports.ndtv.com/cricket/on-this-day-in-2005-dhoni-registered-his-highest-odi-score-2594379|url-status=live}}</ref> ୨୦୦୬ ମେ' ମାସରେ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ବିପକ୍ଷ ନାଟକୀୟ ମ୍ୟାଚ‌ରେ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ଦିନିକିଆରେ ୧୭ଟି ସଫଳ ରନ୍ ଚେଜ‌ର ରେକର୍ଡ କ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ହାତରେ ରହିଛି, ଯାହାକୁ ଭାରତ ମାତ୍ର ୧ ରନ‌ରେ ହରାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/dravid-rues-faulty-execution-248029|title=Dravid rues faulty execution|website=ESPNCricinfo|access-date=8 March 2022|date=21 May 2006|archive-date=9 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220309033207/https://www.espncricinfo.com/story/dravid-rues-faulty-execution-248029|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-west-indies-2006-219430/west-indies-vs-india-2nd-odi-239916/live-cricket-score|title=2nd ODI, Kingston, May 20, 2006, India tour of West Indies|access-date=14 August 2022|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814134404/https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-west-indies-2006-219430/west-indies-vs-india-2nd-odi-239916/live-cricket-score|url-status=live}}</ref> ତେନ୍ଦୁଲକର ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍ ଭାବେ ୨୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୦ରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିପକ୍ଷରେ ଗୋଟିଏ ଦିନିକିଆ ଇନିଂସରେ ୨୦୦ ରନ୍ (ସେ ୧୪୭ ବଲ‌ରୁ ୨୫ ଚୌକା ଓ ୩ ଛକା ସହ ୨୦୦ ରନ୍ କରି ଅପରାଜିତ ଥିଲେ)।<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/sport/cricket/2022/feb/24/on-this-day-in-2010-tendulkar-creates-history-by-scoring-first-double-century-in-mens-odi-cricket-2423187.html#:~:text=T20%20World%20Cup-,On%20this%20day%20in%202010%3A%20Tendulkar%20creates%20history%20by%20scoring,25%20fours%20and%203%20sixes.|title=On this day in 2010: Tendulkar creates history by scoring first double century in Men's ODI cricket|access-date=14 August 2022|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814134404/https://www.newindianexpress.com/sport/cricket/2022/feb/24/on-this-day-in-2010-tendulkar-creates-history-by-scoring-first-double-century-in-mens-odi-cricket-2423187.html#:~:text=T20%20World%20Cup-,On%20this%20day%20in%202010%3A%20Tendulkar%20creates%20history%20by%20scoring,25%20fours%20and%203%20sixes.|url-status=live}}</ref> ୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୧ରେ [[ଇନ୍ଦୋର|ଇନ୍ଦୋରରେ]] ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ବିପକ୍ଷରେ ୧୪୯ ବଲ୍ (୨୫ ଚୌକା ଓ ୭ ଛକା)ରୁ ୨୧୯ ରନ୍ କରିଥିବା ବୀରେନ୍ଦ୍ର ସେହୱାଗ ଏହି ସଫଳତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.india.com/sports/on-this-day-in-2011-virender-sehwag-became-second-indian-batter-to-score-odi-double-century-5128492/#:~:text=Sehwag%2C%20went%20on%20to%20score,the%20match%20by%20153%20runs.|title=On This Day In 2011: Virender Sehwag Became Second Indian Batter To Score ODI Double Century|date=8 December 2021|access-date=14 August 2022|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814134731/https://www.india.com/sports/on-this-day-in-2011-virender-sehwag-became-second-indian-batter-to-score-odi-double-century-5128492/#:~:text=Sehwag%2C%20went%20on%20to%20score,the%20match%20by%20153%20runs.|url-status=live}}</ref> ୧୩ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୪ରେ କୋଲକାତାରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ବିପକ୍ଷରେ ୧୭୩ ବଲ୍ (୩୩ ଚୌକା ଓ ୯ ଛକା)ରୁ ୨୬୪ ରନ୍ କରିଥିବା ଆଉ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓପନିଂ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍ [[ରୋହିତ ଶର୍ମା]] ଏହି ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ। ୨୦୧୧ରେ ଆଇସିସି କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍, ୨୦୦୭ରେ ଆଇସିସି ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍ ଏବଂ ୨୦୧୩ରେ ଆଇସିସି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି ଜିତିବାରେ ଧୋନି ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଅଧିନାୟକ ହୋଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/ms-dhoni-retires-only-international-captain-to-win-3-icc-trophies-1711628-2020-08-15|title=MS Dhoni retires: Only international captain to win 3 ICC trophies|access-date=14 August 2022|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814135153/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/ms-dhoni-retires-only-international-captain-to-win-3-icc-trophies-1711628-2020-08-15|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/ms-dhoni-retires-2011-world-cup-final-2007-t20-world-cup-2013-champions-trophy/article28321561.ece|title=Dhoni retires: the only international captain to win 3 ICC trophies|date=15 August 2020|access-date=14 August 2022|archive-date=1 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221201153021/https://sportstar.thehindu.com/cricket/ms-dhoni-retires-2011-world-cup-final-2007-t20-world-cup-2013-champions-trophy/article28321561.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sportskeeda.com/cricket/players-who-have-won-all-3-icc-titles|title=4 Indian Players who have won all 3 ICC Titles|date=20 December 2018|access-date=14 August 2022|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814135154/https://www.sportskeeda.com/cricket/players-who-have-won-all-3-icc-titles|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sportzcraazy.com/list-of-double-centuries-by-rohit-sharma-in-odis-cricket/|title=List of Double Centuries by Rohit Sharma in ODIs Cricket|date=30 April 2020|access-date=14 August 2022|archive-date=1 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221201153023/https://www.sportzcraazy.com/list-of-double-centuries-by-rohit-sharma-in-odis-cricket/|url-status=live}}</ref> କୋହଲି ୨୦୧୪ ଆଇସିସି ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍ ଏବଂ ୨୦୧୬ ଆଇସିସି ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ‌ରେ କ୍ରମାଗତ ମ୍ୟାନ୍ ଅଫ୍ ଦି ସିରିଜ୍ ପୁରସ୍କାର ଜିତିବାରେ ପ୍ରଥମ କ୍ରିକେଟର୍ ହୋଇଥିଲେ। କୋହଲି ୨୦୨୨ ନଭେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା ଟି-୨୦ରେ ସର୍ବାଧିକ ସ୍କୋରର ହୋଇଛନ୍ତି।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/virat-kohli-becomes-first-batter-to-score-4000-t20i-runs-2295645-2022-11-10|title=Virat Kohli becomes first batter to score 4000 runs in T20Is|access-date=14 January 2023|archive-date=27 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127034108/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/virat-kohli-becomes-first-batter-to-score-4000-t20i-runs-2295645-2022-11-10|url-status=live}}</ref> ୨୦୧୭ରେ ରବିଚନ୍ଦ୍ରନ ଅଶ୍ୱିନ ଇତିହାସରେ ଦ୍ରୁତତମ କ୍ରିକେଟର ଭାବେ ୨୫୦ ୱିକେଟ୍ ହାସଲ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/stats-r-ashwin-the-fastest-to-250-test-wickets-1081965|title=Ashwin - the fastest to 250 Test wickets|access-date=14 August 2022|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814140959/https://www.espncricinfo.com/story/stats-r-ashwin-the-fastest-to-250-test-wickets-1081965|url-status=live}}</ref> [[ଫାଇଲ:Flagcricket.jpg|left|thumb|ମେଲବର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିକେଟ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡରେ ଭାରତ ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ମ୍ୟାଚରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ସମର୍ଥକମାନେ [[ଭାରତର ଜାତୀୟ ପତାକା|ଭାରତୀୟ ପତାକା]] ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ]] ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ଇଂଲଣ୍ଡ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଭଳି ଦେଶରେ ବିପୁଳ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରବାସୀ ଥିବାରୁ ଭାରତ ଏହି ସବୁ ଦେଶରେ ଖେଳିଲେ ବିପୁଳ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କ ସମାଗମ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ୨୦୦୩/୨୦୦୪ମସିହାରେ ଭାରତ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ବେଶ୍ ସକ୍ରିୟ ଥିବା ବାର୍ମି ଆର୍ମିର ଭାରତୀୟ ସମକକ୍ଷ ''ସ୍ୱାମୀ'' ଆର୍ମି ବା ଭାରତୀୟ ସେନା ସମେତ ଅନେକ ସରକାରୀ ପ୍ରଶଂସକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଠିତ ହୋଇଛି।<ref>{{Cite web|title=Bharat Army History|url=http://www.bharat-army.com/history/|publisher=www.bharat-army.com|access-date=1 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702052108/http://www.bharat-army.com/history/|archive-date=2 July 2015|url-status=live}}</ref> ସେମାନେ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳକୁ ଅନେକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଭାରତୀୟ ଗୀତ ଦେବା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ।<ref>{{Cite news|url=http://www.theage.com.au/articles/2003/12/27/1072308727357.html?from=storyrhs|title=Swami Army Roars to Full Battle Cry|work=The Age Newspaper|access-date=21 September 2006|location=Melbourne|date=28 December 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20071017155413/http://www.theage.com.au/articles/2003/12/27/1072308727357.html?from=storyrhs|archive-date=17 October 2007}}</ref> ପ୍ରଶଂସକଙ୍କ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ଏବଂ ସୀମାପାର ଉତ୍ତେଜନା ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏହି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଗସ୍ତରେ ଅନେକ ସମୟରେ କ୍ରିକେଟ୍ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ହଜାର ହଜାର ପ୍ରଶଂସକଙ୍କ ରହିବା ପାଇଁ କ୍ରିକେଟ୍ ଭିସା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହି ତୀବ୍ର ପ୍ରଶଂସକ ସମର୍ପଣ ବିସିସିଆଇର ଆର୍ଥିକ ସଫଳତାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2005/20050221/sports.htm#1|title=10,000 Visas for Pak Cricket Fans|website=The Tribune, Chandigarh|access-date=21 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060903055335/http://www.tribuneindia.com/2005/20050221/sports.htm#1|archive-date=3 September 2006|url-status=live}}</ref> ତେବେ ଏଭଳି କ୍ରିକେଟପ୍ରେମୀ ଜନସଂଖ୍ୟା ରହିବା ପଛରେ କିଛି ନକାରାତ୍ମକ ଦିଗ ରହିଛି। ଅନେକ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍କୁ ନିଜ ହୃଦୟର ଅତି ନିକଟରେ ରଖନ୍ତି ଏବଂ କ୍ଷତିକୁ ଭାରତୀୟ ଜନତା ଭଲ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ । କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ କରି ପାକିସ୍ତାନଠାରୁ ପରାଜୟ ପରେ କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଦୁର୍ବଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପରେ ଖେଳାଳିଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ରାସ୍ତାରେ ପୋଡ଼ାଯିବା ସହ ଖେଳାଳିଙ୍କ ଘର ଭଙ୍ଗାରୁଜା ହୋଇଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2871400/2871497.stm|title=Ganguly's Debt of Gratitude|work=BBC News|access-date=21 September 2006|date=21 March 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20090113015842/http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2871400/2871497.stm|archive-date=13 January 2009}}</ref> ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନକାରାତ୍ମକ କାରଣ ପାଇଁ ଖେଳାଳିମାନେ ଗଣମାଧ୍ୟମର ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି, ସୌରଭ ଗାଙ୍ଗୁଲିଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ଦଳରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯିବାର ଏହା ଅନ୍ୟତମ କାରଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ବେଳେବେଳେ କୌଣସି ମ୍ୟାଚ‌କୁ ନେଇ ବିବାଦ ଲାଗି ରହିଥାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ପରାଜୟ ଘଟିଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ୧୯୬୯ରେ ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ବ୍ରେବୋର୍ଣ୍ଣ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିପକ୍ଷରେ ପରାଜୟ ବରଣ କରିଥିଲା, ପ୍ରଶଂସକମାନେ ପଡ଼ିଆ ଉପରେ ପଥର ଓ ବୋତଲ ଫିଙ୍ଗିବା ସହ ଷ୍ଟାଣ୍ଡରେ ନିଆଁ ଲଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଡ୍ରେସିଂ ରୁମ୍ ଘେରାଉ କରିଥିଲେ। ସେହି ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଇଡେନ୍ ଗାର୍ଡେନ୍ସରେ ଟିକେଟ ବିକ୍ରି ହେବାରୁ ଭାରତ ଆଉ ଏକ ପରାଜୟ ବରଣ କରିଥିଲା। ପରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଦଳର ବସକୁ ଇଟାରେ ପଥର ମାଡ଼ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Riots">{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/i-predict-a-riot-243910|title=I predict a riot|last=Andrew Miller|last2=Martin Williamson|access-date=8 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20070208133819/http://content-usa.cricinfo.com/columns/content/story/243910.html|archive-date=8 February 2007|url-status=live|date=11 April 2006}}</ref> ୧୯୯୬ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଭାରତ ଇଡେନ୍ ଗାର୍ଡେନ୍ସରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାଠାରୁ ସେମିଫାଇନାଲରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କ ଆଚରଣ ଭାରତୀୟ ଦଳର ଖରାପ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ନେଇ ନିରାଶ ହୋଇଥିଲା। ଅଧିନାୟକ ମହମ୍ମଦ ଆଝାରୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଘରେ ଜଣେ ସଶସ୍ତ୍ର ଗାର୍ଡଙ୍କୁ ରଖାଯାଇଥିଲା।<ref name="Riots" /> ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍ ଭାବେ ପରିଚିତ ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶଂସକମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସାହିତ ଅଛନ୍ତି। ୧୯ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଇଡେନ୍ ଗାର୍ଡେନ‌ରେ ପାକିସ୍ତାନ ବିପକ୍ଷ ଟେଷ୍ଟ‌ରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ଦ୍ରୁତ ବୋଲର ସୋଏବ ଅଖତରଙ୍କ ସହ ମୁହାଁମୁହିଁ ଧକ୍କା ହେବାରୁ ପୁଲିସ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ବାହାର କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଖାଲି ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଖେଳାଯିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଯଦିଓ ୨୦୦୬ରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ଆଉଟ ହେବା ପରେ ତେନ୍ଦୁଲକରଙ୍କୁ ମୁମ୍ବାଇ ଦର୍ଶକ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।<ref name="Sachinboo">{{Cite web|url=http://www.indiadaily.org/entry/sachin-tendulkar-booed-by-wankhede-crowd/|title=Sachin Tendulkar booed by Wankhede Crowd|website=India Daily|access-date=15 January 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061011174138/http://www.indiadaily.org/entry/sachin-tendulkar-booed-by-wankhede-crowd/|archive-date=11 October 2006|url-status=dead}}</ref> [[ଫାଇଲ:A_Cricket_fan_at_the_Chepauk_stadium,_Chennai.jpg|thumb|ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ପ୍ରଶଂସକ ସୁଧୀର କୁମାର ଚୌଧୁରୀ ନିଜ ଶରୀରକୁ [[ଭାରତର ଜାତୀୟ ପତାକା|ଭାରତୀୟ ପତାକା]] ଭାବେ ରଙ୍ଗକରି ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ଘରୋଇ ମ୍ୟାଚ‌କୁ ଯାଆନ୍ତି।<ref>{{Cite web|url=http://www.cricinfo.com/columns/content/story/296783.html|title=A snake charmer and an investment guru|last=Binoy|first=George|date=4 June 2007|publisher=[[ESPNcricinfo]]|access-date=15 February 2010|archive-date=28 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100228205111/http://www.cricinfo.com/columns/content/story/296783.html|url-status=live}}</ref><ref name="ticket">{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1540753.cms|title=Sachin is this fan's match ticket|date=31 January 2007|work=The Times of India|access-date=18 February 2010|archive-date=27 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100227055204/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1540753.cms}}</ref>]] ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ପ୍ରଶଂସକମାନେ ଯଦି ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଆଞ୍ଚଳିକତା ଚୟନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି, କିମ୍ବା ସ୍ଥାନୀୟ ଖେଳାଳିଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳୀୟ ସମର୍ଥନ କାରଣରୁ ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ନେଇ ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି । ୨୦୦୫ରେ ସୌରଭ ଗାଙ୍ଗୁଲିଙ୍କୁ ଦଳରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯିବା ପରେ ଗାଙ୍ଗୁଲିଙ୍କ ଘରୋଇ ସହର [[କଲିକତା|କୋଲକାତାରେ]] ବିକ୍ଷୋଭ ଦେଖାଦେଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=http://in.rediff.com/cricket/2005/dec/15protest.htm|title=Protests rock Kolkata over Ganguly's exclusion|website=Rediff|access-date=14 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20051218094401/http://in.rediff.com/cricket/2005/dec/15protest.htm|archive-date=18 December 2005|url-status=live}}</ref> ପରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର [[କଲିକତା|କୋଲକାତାରେ]] ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିପକ୍ଷରେ ଭାରତ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲା। ଗାଙ୍ଗୁଲିଙ୍କ ବିଦାୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଭାରତୀୟ ଦଳକୁ ଭାରତ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିବା ଦର୍ଶକମାନେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatimes.com/sports/for-the-love-of-dada-when-eden-gardens-turned-against-india-because-ganguly-was-not-playing-501704.html|title=For The Love Of Dada - When Eden Gardens Turned Against India Because Ganguly Was Not Playing|date=26 May 2020|access-date=7 December 2021|archive-date=7 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211207061538/https://www.indiatimes.com/sports/for-the-love-of-dada-when-eden-gardens-turned-against-india-because-ganguly-was-not-playing-501704.html|url-status=live}}</ref> ଚୟନକୁ ନେଇ ଭାରତରେ ସମାନ ଆଞ୍ଚଳିକ ବିଭାଜନ ମଧ୍ୟ ଦଳ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, [[ଓଡ଼ିଶା|ଓଡ଼ିଶାରେ]] ଆଞ୍ଚଳିକ କଳିଙ୍ଗ ଶ୍ରମିକ ସେନା ପାର୍ଟିର ରାଜନୈତିକ କର୍ମୀମାନେ ଦଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଖେଳାଳିଙ୍କ ଅଭାବକୁ ନେଇ ଦିନିକିଆ ପାଇଁ କଟକରେ ଦଳର ଆଗମନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହ ଜଣେ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଗ୍ରେଗ ଚାପେଲଙ୍କୁ ମାଡ଼ ମାରିଛନ୍ତି।<ref>{{Cite news|title=Security concerns over Barabati Stadium's future|url=https://www.espncricinfo.com/story/security-concerns-over-barabati-stadium-s-future-277430|date=24 January 2007|access-date=8 March 2022|publisher=ESPNCricinfo|archive-url=https://web.archive.org/web/20070127090954/http://content-aus.cricinfo.com/indvwi/content/current/story/277430.html|archive-date=27 January 2007}}</ref> ୧୯୮୭ ବିଶ୍ୱକପ୍ ସେମିଫାଇନାଲରେ ସୁନୀଲ ଗାଭାସ୍କରଙ୍କୁ ୱାଙ୍ଖଡେ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଫିଲିପ୍ ଡିଫ୍ରେଟାସ୍ ବୋଲିଂ କରିବା ପରେ ଦର୍ଶକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମାନ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ।<ref name="Sachinboo">{{Cite web|url=http://www.indiadaily.org/entry/sachin-tendulkar-booed-by-wankhede-crowd/|title=Sachin Tendulkar booed by Wankhede Crowd|website=India Daily|access-date=15 January 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061011174138/http://www.indiadaily.org/entry/sachin-tendulkar-booed-by-wankhede-crowd/|archive-date=11 October 2006|url-status=dead}}</ref> ବିଶେଷ କରି ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ପାକିସ୍ତାନ ବିପକ୍ଷରେ ବିଜୟ କିମ୍ବା [[ବିଶ୍ୱକପ କ୍ରିକେଟ|ବିଶ୍ବକପ୍]] ଭଳି ବଡ଼ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ବିଜୟ ହାସଲ କରିବା ଭଳି ସଫଳ ଫଳାଫଳକୁ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶଂସକମାନେ ବିଶେଷ ଉତ୍ସାହର ସହ ସ୍ୱାଗତ କରୁଛନ୍ତି।<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2004/20040402/sports.htm#5|title=The Entire Nation Erupts with Joy|website=The Tribune, Chandigarh|access-date=8 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20060910193235/http://www.tribuneindia.com/2004/20040402/sports.htm#5|archive-date=10 September 2006|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/sports/india-pakistan-cricket-rivalry-a-war-without-shooting-magazine-234361|title=India-Pakistan Cricket Rivalry: A War Without Shooting|access-date=21 April 2023|archive-date=20 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230420211702/https://www.outlookindia.com/sports/india-pakistan-cricket-rivalry-a-war-without-shooting-magazine-234361|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/india-vs-pakistan-a-complex-cricket-rivalry-hitting-new-heights/a-63488368|title=India vs. Pakistan: A complex rivalry hitting new heights|website=[[Deutsche Welle]]|access-date=21 April 2023|archive-date=21 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230421160831/https://www.dw.com/en/india-vs-pakistan-a-complex-cricket-rivalry-hitting-new-heights/a-63488368|url-status=live}}</ref> * Sport in India – Overview of sports in India * India A cricket team * India national under-19 cricket team * National Cricket Academy (NCA) * BCCI Awards * Glossary of cricket terms * India–Pakistan cricket rivalry == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} === ଗ୍ରନ୍ଥସୂଚୀ === * {{Cite book|last=Majumdar|first=Boria|title=Eleven Gods and a Billion Indians: The On and Off the Field Story of Cricket in India and Beyond|date=2018|publisher=Simon & Schuster India|location=New Delhi|isbn=978-93-86797-18-6}} * {{Cite book|last=Guha|first=Ramachandra|title=The Commonwealth of Cricket|url=https://archive.org/details/commonwealthofcr0000rama_a9c2|date=2020|isbn=978-93-90327-28-7}} * {{Cite book|last=Guha|first=Ramachandra|title=A Corner of a Foreign Field|url=https://archive.org/details/liang.cornerofforeignf0000guha|publisher=Pan Macmillan|date=2003|isbn=978-0-330-49117-4}} * {{Cite book|last=Sen|first=Ronojoy|title=Nation at Play|publisher=Contemporary Asia in the World|date=2015|isbn=978-0-231-16490-0}} === ଅଲଗା ସୂତ୍ର === * {{Cite web|url=https://wbsportsandyouth.gov.in/chronology|title=Chronology of Important Sports Events — West Bengal|website=wbsportsandyouth.gov.in|publisher=Government of West Bengal – Department of youth services and sports|date=2017|access-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20221013092944/https://wbsportsandyouth.gov.in/chronology|archive-date=13 October 2022|location=Kolkata}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ୍ == {{commons category}} * {{Official website}} mgubqmvlcwrt0blki1ufawkynjmvwut 0 88706 606499 600163 2026-09-21T14:53:32Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606499 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = India | image = Flag of India.svg | image_size = 200px | caption = | nickname = Women in Blue | association = [[Board of Control for Cricket in India]] | captain = [[Harmanpreet Kaur]] | coach = [[Hrishikesh Kanitkar]] (acting)'''<ref name="coach"/> | test_status_year = 1976 | icc_status = [[List of International Cricket Council members|Full member]] | icc_member_year = 1926 | icc_region = [[Asian Cricket Council|Asia]] | wodi_rank = {{Ordinal|4|sup=yes}} | wt20i_rank = {{Ordinal|4|sup=yes}} | wodi_rank_best = {{Ordinal|2|sup=yes}} (1 May 2020) <!-- Date when its team reached all time best ranking for the first time --> | wt20i_rank_best = {{Ordinal|3|sup=yes}} (15 Nov 2019) <!-- Date when its team reached all time best ranking for the first time --> | first_wtest = v {{crw|WIN}} at the [[M. Chinnaswamy Stadium]], [[Bangalore]]; 31 October – 2 November 1976 | most_recent_wtest = v {{crw|AUS}} at [[Carrara Stadium]], [[Gold Coast, Queensland|Gold Coast]]; 30 September – 3 October 2021 | num_wtests = 38 | num_wtests_this_year = 0 | wtest_record = 5/6<br />(27 draws) | wtest_record_this_year = 0/0 (0 draws) | first_wodi = v {{crw|ENG}} at [[Eden Gardens]], [[Calcutta]]; 1 January 1978 | most_recent_wodi = v {{crw|BAN}} at [[Sher-e-Bangla National Cricket Stadium]], [[Mirpur Model Thana|Mirpur]]; 22 July 2023 | num_wodis = 304 | num_wodis_this_year = 3 | wodi_record = 165/133<br />(2 ties, 4 no result) | wodi_record_this_year = 1/1<br />(1 tie, 0 no results) | wwc_apps = 10 | wwc_first = [[1978 Women's Cricket World Cup|1978]] | wwc_best = [[File:Simple silver cup.svg|16px]] Runners-up ([[2005 Women's Cricket World Cup|2005]], [[2017 Women's Cricket World Cup|2017]]) | wwcq_apps = 1 | wwcq_first = [[2017 Women's Cricket World Cup Qualifier|2017]] | wwcq_best = [[File:Simple gold cup.svg|16px]] Champions ([[2017 Women's Cricket World Cup Qualifier|2017]]) | first_wt20i = v {{crw|ENG}} at the [[County Cricket Ground, Derby|County Cricket Ground]], [[Derby]]; 5 August 2006 | most_recent_wt20i = v {{crw|SL}} at [[Zhejiang University of Technology Cricket Field]], [[Hangzhou]]; 25 September 2023 | num_wt20is = 173 | num_wt20is_this_year = 16 | wt20i_record = 94/75<br />(1 tie, 5 no results) | wt20i_record_this_year = 10/4<br />(0 ties, 2 no results) | wwt20_apps = 8 | wwt20_first = [[2009 ICC Women's World Twenty20|2009]] | wwt20_best = [[File:Simple silver cup.svg|16px]] Runner-up ([[2020 ICC Women's T20 World Cup|2020]]) | h_pattern_la = | h_pattern_b = _IndTest23 | h_pattern_ra = | h_pattern_pants = _blue_stripes_adidas | h_leftarm = FFFFFF | h_body = 1350C1 | h_rightarm = FFFFFF | h_pants = FFFFFF | a_pattern_la = _ind_odi24 | a_pattern_b = _ind_odi24 | a_pattern_ra = _ind_odi24 | a_pattern_pants = _white_stripes_adidas | a_leftarm = 0889E6 | a_body = 0889E6 | a_rightarm = 0889E6 | a_pants = 0889E6 | t_pattern_la = _blueborder | t_pattern_b = _ind_t20wc_24 | t_pattern_ra = _blueborder | t_pattern_pants = _white_stripes_adidas | t_leftarm = FB671D | t_body = 1350C1 | t_rightarm = FB671D | t_pants = 1350C1 | asofdate = 25 September 2023 }}{{ଛୋଟ|India women's national cricket team}}   '''ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳ''', ଯାହାକୁ ଓମେନ୍ ଇନ୍ ବ୍ଲୁ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ମହିଳା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ରେ [[ଭାରତ|ଭାରତର]] ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥାଏ।<ref>{{Cite news|title=Women in Blue's journey through the T20 Women's World Cup|url=https://www.newindianexpress.com/sport/womens-t20-world-cup/2020/mar/08/women-in-blues-journey-through-the-t20-womens-world-cup-2113824.html|access-date=2020-12-02|work=The New Indian Express}}</ref> ଏହା ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ବୋର୍ଡ (ବିସିସିଆଇ)ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏବଂ ମହିଳା ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ, ମହିଳା ଦିନିକିଆ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ଡବ୍ଲୁଡିଆଇ) ଏବଂ ମହିଳା ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ଡବ୍ଲ୍ୟୁଟି୨୦) ମାନ୍ୟତା ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ପରିଷଦ (ଆଇସିସି)ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଦସ୍ୟ ଅଟେ । ଭାରତ ୧୯୭୬ରେ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ବିପକ୍ଷରେ ଟେଷ୍ଟ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୭୮ ବିଶ୍ବକପ‌ରେ ଦିନିକିଆ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/the-history-of-indian-women-s-cricket-94140|title=The history of Indian women's cricket|website=ESPNcricinfo.com|access-date=17 November 2021}}</ref> ଦଳ ୨୦୦୫ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ୯୮ ରନ‌ରେ ଏବଂ ୨୦୧୭ରେ ଇଂଲଣ୍ଡଠାରୁ ୯ ରନ‌ରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ଦୁଇ ଥର ଦିନିକିଆ ବିଶ୍ବକପ୍ ଫାଇନାଲ‌ରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ୧୯୯୭, ୨୦ ଓ ୨୦୦୯ରେ ଭାରତ ଅନ୍ୟ ତିନୋଟି ଥର ସେମିଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ୨୦୨୦ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ୮୫ ରନ‌ରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ଭାରତ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ‌ର ଫାଇନାଲ‌ରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଭାରତ ୪ଥର (୨୦୦୯, ୨୦୧୦, ୨୦୧୮ ଓ ୨୦୨୩) ସେମିଫାଇନାଲକୁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିଛି। ୨୦୧୮ ସଂସ୍କରଣକୁ ବାଦ୍ ଦେଲେ ମହିଳା ଏସିଆ କପ‌ର ସମସ୍ତ ସଂସ୍କରଣରେ ଭାରତ ବିଜୟୀ ହୋଇଛି। ୨୦୨୨ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଭାରତ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। ୨୦୨୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। == ଇତିହାସ == [[ଫାଇଲ:Snehal_Pradhan_(10_March_2009,_Sydney)_2.jpg|alt=Eight female cricketers stand on a field. Two players are in red practice jerseys; three other players in red jerseys are facing toward them; a player in a blue shirt is facing away and hides another player in a blue game shirt. In the upper left corner is a fan with an Indian flag.|right|thumb|240x240px|ସିଡନୀରେ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳର ସଦସ୍ୟ]] The British brought cricket to India in the early 1700s, with the first documented instance of cricket being played is in 1721. It was played and adopted by Kolis of [[ଗୁଜରାଟ|Gujarat]] because they were sea pirates and outlaws who always loot the British ships so [[ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ|East India Company]] tried to manage the Kolis in cricket and been successful.<ref>{{Cite book|last=Downing|first=Clement|title=A History of the Indian Wars|year=1978|page=189|oclc=5905776}}</ref><ref>{{Cite web|last=Drew|first=John|date=2021-12-06|title=The Christmas the Kolis took to cricket|url=https://www.thedailystar.net/views/in-focus/news/the-christmas-the-kolis-took-cricket-2910376|access-date=2021-12-05|website=The Daily Star|language=en}}</ref> The first Indian cricket club was established by the Parsi community in Bombay, in 1848; the club played their first match against the Europeans in 1877.<ref>{{Cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m2279/is_1998_Nov/ai_53542832/pg_3|title=Cricket and Politics in Colonial India|work=Ramachandra Guha|access-date=7 December 2009|year=1998|archive-date=16 September 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040916072154/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2279/is_1998_Nov/ai_53542832|url-status=dead}}</ref> The first official Indian cricket team was formed in 1911 and toured England, where they played English county teams.<ref>{{Cite web|url=http://cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ENG/1911_ENG_India_in_England_1911.html|title=India in England, 1911|website=Cricket Archive|access-date=7 December 2009|archive-date=18 March 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090318074148/http://cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ENG/1911_ENG_India_in_England_1911.html|url-status=dead}}</ref> The [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳ|India team]] made their Test debut against England in 1932.<ref>{{Cite web|url=http://www.cricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/151765.html|title=England v India 1932|date=30 July 2007|publisher=[[Cricinfo]]|access-date=7 December 2009}}</ref> Around the same time (1934), the first women's Test was played between England and Australia.<ref>{{Cite web|url=http://stats.cricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=8;filter=advanced;orderby=start;size=200;template=results;type=aggregate;view=results|archive-url=https://archive.today/2012.07.20-153748/http://stats.cricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=8;filter=advanced;orderby=start;size=200;template=results;type=aggregate;view=results|url-status=dead|archive-date=20 July 2012|title=List of women's Test matches|publisher=[[Cricinfo]]|access-date=7 December 2009}}</ref> However, women's cricket arrived in India much later; the Women's Cricket Association of India was formed in 1973.<ref>{{Cite book|last=Stoddart|first=Brian|last2=Keith A. P. Sandiford|title=The imperial game: cricket, culture, and society|url=https://archive.org/details/imperialgamecric0000unse|publisher=Manchester University Press|year=1998|page=[https://archive.org/details/imperialgamecric0000unse/page/5 5]|isbn=978-0-7190-4978-1|oclc=40430869}}</ref> The Indian women's team played their first Test match in 1976, against the West Indies.<ref>{{Cite web|url=http://stats.cricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=8;team=1863;template=results;type=aggregate;view=results|archive-url=https://archive.today/2012.07.15-233404/http://stats.cricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=8;team=1863;template=results;type=aggregate;view=results|url-status=dead|archive-date=15 July 2012|title=India women Test matches|publisher=[[Cricinfo]]|access-date=7 December 2009}}</ref> India recorded its first-ever Test win in November 1978 against West Indies under Shantha Rangaswamy's captaincy at the Moin-ul-Haq Stadium in [[ପାଟଣା, ବିହାର|Patna]].<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/womens-world-cup/news/441451|title=One more game, and it can change India's fortunes: Mithali Raj|website=Icc-cricket.com|access-date=17 November 2021|archive-date=28 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928010002/https://www.icc-cricket.com/womens-world-cup/news/441451|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-women-tour-of-india-1976-77-62212/india-women-vs-west-indies-women-4th-test-67455/full-scorecard|title=Full Scorecard of WI Women vs IND Women 4th Test 1976/77 - Score Report|website=ESPNcricinfo.com|access-date=17 November 2021}}</ref> [[ଫାଇଲ:Indian_Batswoman_at_Cricket_Worlds_Cup_2010.jpg|right|thumb|198x198px|କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ ୨୦୧୦ରେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍]] [[ଫାଇଲ:Mithali_Raj_Truro_2012.jpg|thumb|150x150px|[[ମିତାଲୀ ରାଜ|ମିତାଲି ରାଜ]], ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଦଳର ଅଧିନାୟିକା]] ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଆସୋସିଏସନ୍ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁଣେଠାରେ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ‌ର ନିୟନ୍ତ୍ରକ ସଂସ୍ଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରୀମାଲା ଚୌହାନ ଏହାର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ଥିଲେ। ଏହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ପରିଷଦ ସହ ଅନୁବନ୍ଧିତ ଥିଲା। ମହିଳା କ୍ରିକେଟର ବିକାଶ ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ପରିଷଦର ଉଦ୍ୟମର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଆସୋସିଏସନ‌କୁ ୨୦୦୬/୦୭ରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ବୋର୍ଡ ସହ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite news|url=http://in.rediff.com/cms/print.jsp?docpath=//cricket/2006/nov/14message.htm|title=Better days for women's cricket?|date=14 November 2006|publisher=[[Rediff]]|access-date=7 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604020307/http://in.rediff.com/cms/print.jsp?docpath=%2F%2Fcricket%2F2006%2Fnov%2F14message.htm|archive-date=4 June 2011}}</ref> ୨୦୨୧ରେ ବିସିସିଆଇ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ [[ରମେଶ ପାୱାର|ରମେଶ ପୋୱାର]] ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ କୋଚ୍ ହେବେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.sportstiger.com/just-in-ramesh-powar-appointed-head-coach-of-indian-womens-cricket-team/|title=Ramesh Powar appointed head coach of Indian Women's Cricket Team|website=SportsTiger|date=13 May 2021|access-date=13 May 2021}}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/ramesh-powar-appointed-head-coach-of-indian-women-s-cricket-team-101620904617509.html|title=Ramesh Powar appointed Head Coach of Indian Women's Cricket Team|website=Hindustan Times|date=13 May 2021|access-date=13 May 2021}}</ref> ୨୦୨୨ରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଦଳ ଇଂଲଣ୍ଡ ମାଟିରେ ୨୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଶୃଙ୍ଖଳା ଜିତି ଇତିହାସ ରଚିଥିଲା।<ref>{{Cite news|last=InsideSport|title=ndian Women script history by winning 1st series on England soil in 23 years|url=https://www.insidesport.in/ind-w-vs-eng-w-highlights-harmanpreet-kaur-143-renuka-four-for-crush-england-in-2nd-odi-indian-women-script-history-by-winning-1st-series-on-england-soil-watch-highlights/}}</ref> == ପରିଚାଳନା କମିଟି == ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ବୋର୍ଡ (ବିସିସିଆଇ) ହେଉଛି ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ଏବଂ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ କ୍ରିକେଟ‌ର ନିୟନ୍ତ୍ରକ ସଂସ୍ଥା। ଏହି ବୋର୍ଡ ୧୯୨୯ ମସିହାରୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ କାଉନସିଲରେ ଭାରତର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛି । ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ କ୍ରୀଡ଼ା ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ୨୦୦୬ରୁ ୨୦୧୦ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅଧିକାର ୬୧୨,୦,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରେ ବିକ୍ରି କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2006/02/18/stories/2006021803840100.htm|access-date=11 January 2007|title=Nimbus Bags Cricket Rights for $612 m|website=The Hindu|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20070110084913/http://www.thehindubusinessline.com/2006/02/18/stories/2006021803840100.htm|archive-date=10 January 2007|url-status=dead}}</ref> ଏହା ଭାରତୀୟ ଦଳର ପ୍ରାୟୋଜକତା, ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ଗସ୍ତ ଏବଂ ଦଳ ଚୟନ ପରିଚାଳନା କରିଥାଏ । ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ପରିଷଦ (ଆଇସିସି) ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ଗସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତର ଆଗାମୀ ମ୍ୟାଚ୍ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାଏ। === ଚୟନ କମିଟି === ୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ବୋର୍ଡ (ବିସିସିଆଇ) ସର୍ବଭାରତୀୟ ମହିଳା ଚୟନ ସମିତି ନିଯୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।<ref name="auto1">{{Cite web|title=Appointment of All-India Women's Selection Committee|url=http://www.bcci.tv/articles/2020/news/147408/appointment-of-all-india-women-s-selection-committee|access-date=2020-11-17|website=The Board of Control for Cricket in India|language=en}}</ref> ପୂର୍ବତନ ବାମହାତୀ ସ୍ପିନର ନୀତୁ ଡେଭିଡ୍ ୫ ଜଣିଆ ଚୟନ କମିଟିର ମୁଖ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।<ref name="auto1" /> * ନୀତୁ ଡେଭିଡ୍ * ଆରତି ବୈଦ୍ୟ * Rhine Margrate * ଭେଙ୍କଟାଚେର କଳ୍ପନା * ମିଥୁ ମୁଖାର୍ଜୀ == ଦଳର ରଙ୍ଗ == {| class="wikitable" style="font-size: 80%;text-align:center;margin-left:1em;" |+ଆଇସିସି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ପ୍ରାୟୋଜକତା !ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ !କିଟ୍ ନିର୍ମାତା !Sleeve ପ୍ରାୟୋଜକ |- |୧୯୭୩ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ | rowspan="8" | | rowspan="5" | |- |୧୯୭୮ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ |- |୧୯୮୨ ହାନସେଲ୍ସ ଭିଟା ତାଜା ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |୧୯୮୮ ସେଲ୍ ଦ୍ୱିଶତବାର୍ଷିକ ମହିଳା ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |୧୯୯୩ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |୧୯୯୭ ହିରୋ ହୋଣ୍ଡା ମହିଳା ବିଶ୍ୱକପ୍ | rowspan="2" |ୱିଲ୍ସ |- |୨୦୦୦ କ୍ରିକ୍ଇନ୍ଫୋ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |୨୦୦୫ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ | rowspan="6" |ସାହାରା |- |୨୦୦୯ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ | rowspan="10" |Nike |- |୨୦୦୯ ଆଇସିସି ମହିଳା ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍ |- |୨୦୧୦ ଆଇସିସି ମହିଳା ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍ |- |୨୦୧୨ ଆଇସିସି ମହିଳା ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍ |- |୨୦୧୩ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ |- |୨୦୧୪ ଆଇସିସି ମହିଳା ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍ | rowspan="2" |ଷ୍ଟାର ଇଣ୍ଡିଆ |- |୨୦୧୬ ଆଇସିସି ମହିଳା ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍ |- |୨୦୧୭ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ | rowspan="2" |Oppo |- |୨୦୧୮ ଆଇସିସି ମହିଳା ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍ |- |୨୦୨୦ ଆଇସିସି ମହିଳା ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ | rowspan="3" |BYJU S |- |୨୦୨୨ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ | rowspan="2" |MPL Sports |- |୨୦୨୩ ଆଇସିସି ମହିଳା ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍ |} {| class="wikitable" |+କିଟ୍ ସ୍ପୋନ୍ସରସିପ୍ ଇତିହାସ !ଅବଧି[ସମ୍ପାଦନା] !କିଟ୍ ନିର୍ମାତା !ସାର୍ଟ ସ୍ପୋନ୍ସର |- |1993 – 1996 | rowspan="5" | | rowspan="2" |ୱିଲ୍ସ |- |1999 – 2001 |- |2001 – 2002 | |- |2002 – 2003 | rowspan="3" |ସାହାରା |- |2003 – 2005 |- |2005 – 2013 | rowspan="4" |Nike |- |2014 – 2017 |ଷ୍ଟାର ଇଣ୍ଡିଆ |- |2017 – 2019 |Oppo |- |2019 – 2020 | rowspan="2" |BYJU S |- |2020 – 2023 |MPL Sports |- |2023 – 2028 |Adidas |'''''ଟିବିଏ''''' |} == ପ୍ରାୟୋଜକତା == {| class="wikitable" style="font-size: 80%;text-align:center;margin-left:1em;float:right" |+ସମ୍ପ୍ରତି ପ୍ରାୟୋଜକ ଏବଂ ଅଂଶୀଦାର !ଟିମ୍ ସ୍ପୋନ୍ସର |Dream11 |- !ଟାଇଟଲ ସ୍ପୋନ୍ସର |ଆଇଡିଏଫସି ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାଙ୍କ |- !କିଟ୍ ପ୍ରାୟୋଜକ |Adidas |- !ଅଫିସିଆଲ ପାର୍ଟନର |'''''ଟିବିଏ''''' |- !ଅଫିସିଆଲ ବ୍ରଡକାଷ୍ଟର |ଭାୟାକମ୍ ୧୮ (ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ୧୮ ଓ ଜିଓସିନେମା)<br /><br /><br /><br /> |} ଦଳର ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରାୟୋଜକ ହେଉଛନ୍ତି ବାଇଜୁସ।<ref>{{Cite web|url=http://www.bcci.tv/news/2019/press-releases/18250/byjus-to-be-new-team-india-sponsor|title=BYJU'S to be new Team India sponsor - News - BCCI.tv|website=www.bcci.tv|language=en|access-date=26 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190726212701/http://www.bcci.tv/news/2019/press-releases/18250/byjus-to-be-new-team-india-sponsor|archive-date=26 July 2019|url-status=live}}</ref> ଓପୋର ପ୍ରାୟୋଜକତା ୨୦୧୭ରୁ ୨୦୨୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବାର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ବାଇଜୁକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|date=7 March 2017|title=OPPO wins Indian team sponsorship rights till 2022|url=https://www.espncricinfo.com/story/oppo-wins-indian-team-sponsorship-rights-till-2022-1085746|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319152508/http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18842869/oppo-wins-indian-team-sponsorship-rights-2022|archive-date=19 March 2018|access-date=18 March 2018|website=EspnCricinfo}}</ref> ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୨୦୧୪ରୁ ୨୦୧୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଷ୍ଟାର ଇଣ୍ଡିଆ, ୨୦୦୨ରୁ ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାହାରା ଇଣ୍ଡିଆ ପରିବାର ପକ୍ଷରୁ ଭାରତୀୟ ଦଳକୁ ସ୍ପୋନ୍ସର କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|date=9 December 2013|title=Star wins Indian team sponsorship rights|url=https://www.espncricinfo.com/story/star-wins-indian-team-sponsorship-rights-698825|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180111132957/http://www.espncricinfo.com/india/content/story/698825.html|archive-date=11 January 2018|access-date=18 March 2018|website=EspnCricinfo}}</ref> ନାଇକି ୨୦୦୫ରେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ହାସଲ କରିଥିବା ଟିମ୍ ଇଣ୍ଡିଆକୁ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି କିଟ୍ ଯୋଗାଣକାରୀ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତିଥର ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା। ଯଥାକ୍ରମେ ୨୦୧୧ ଓ ୨୦୧୬ରେ।<ref>{{Cite web|url=http://www.digi-help.com/pub/nike-indian-cricket-sponsorship.asp|title=Nike wins Indian cricket team endorsement rights, 199 crore brand sponsorship deal with India cricket team and BCCI|publisher=Digi-help.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110406181700/http://www.digi-help.com/pub/nike-indian-cricket-sponsorship.asp|archive-date=6 April 2011|url-status=dead|access-date=20 December 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Nike-to-remain-sponsor-of-Team-India-kit/articleshow/8085543.cms|title=Nike to remain sponsor of Team India kit - Times of India|work=The Times of India|access-date=29 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181129143602/https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Nike-to-remain-sponsor-of-Team-India-kit/articleshow/8085543.cms|archive-date=29 November 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/players-bcci-unhappy-with-nike-4807576/|title=Players, BCCI unhappy with kit sponsor Nike|date=22 August 2017|work=The Indian Express|access-date=29 November 2018|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181129142441/https://indianexpress.com/article/sports/cricket/players-bcci-unhappy-with-nike-4807576/|archive-date=29 November 2018}}</ref> ନାଇକି ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ରେ ଏହାର ଚୁକ୍ତି ଶେଷ କରିଥିଲା ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦ରେ ନାଇକିକୁ କିଟ୍ ନିର୍ମାତା ଭାବରେ ବଦଳାଇ ଅନଲାଇନ୍ ଗେମିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମୋବାଇଲ ପ୍ରିମିୟର ଲିଗ‌ର ସହାୟକ ସଂସ୍ଥା ଏମପିଏଲ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ଆପେରେଲ୍ ଆଣ୍ଡ ଆକ୍ସେସରିଜ୍ ।<ref>{{Cite web|date=2020-07-19|title=BCCI to float fresh tender for apparel sponsorship after Nike decides against renewing its contract|url=https://www.financialexpress.com/sports/bcci-to-float-fresh-tender-for-apparel-sponsorship-after-nike-decides-against-renewing-its-contract/2028397/|access-date=2020-11-06|website=The Financial Express|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-11-02|title=MPL Sports Apparel and Accessories becomes new kit sponsor of Indian cricket team|url=https://www.financialexpress.com/sports/mpl-sports-apparel-and-accessories-becomes-new-kit-sponsor-of-indian-cricket-team/2119340/|access-date=2020-11-06|website=The Financial Express|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=BCCI announces MPL Sports as Official kit sponsor for Team India|url=http://www.bcci.tv/articles/2020/news/147428/bcci-announces-mpl-sports-as-official-kit-sponsor-for-team-india|access-date=17 November 2020|website=The Board of Control for Cricket in India}}</ref><ref>{{Cite web|title=BCCI announces MPL Sports as India's new kit sponsor|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/114919/bcci-announces-mpl-sports-as-indias-new-kit-sponsor|access-date=17 November 2020|website=Cricbuzz}}</ref> ୩୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ରେ, ଅଫିସିଆଲ୍ ପାର୍ଟନରଙ୍କ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡ (ବିସିସିଆଇ) ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ସ୍ପୋର୍ଟା ଟେକ୍ନୋଲୋଜିପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍ (ଡ୍ରିମ୍ ୧୧), ଲାଫାର୍ଜହୋଲସିମ୍ (ଏସିସି ସିମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଅମ୍ବୁଜା ସିମେଣ୍ଟ) ଏବଂ ହୁଣ୍ଡାଇ ମୋଟର ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡ୍ ୨୦୧୯-୨୩ରେ ବିସିସିଆଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏବଂ ଘରୋଇ ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ଅଫିସିଆଲ୍ ପାର୍ଟନର୍ସ ରାଇଟ୍ସ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।<ref>{{Cite web|title=Dream11, LafargeHolcim and Hyundai awarded Official partners' rights for BCCI International and Domestic seasons 2019-23|url=http://www.bcci.tv/articles/2019/news/130357/dream11-lafargeholcim-and-hyundai-awarded-official-partners-rights-for-bcci-international-and-domestic-seasons-2019-23|access-date=2020-11-17|website=The Board of Control for Cricket in India|language=en}}</ref> [[ପେଟିଏମ|ପେଟିଏମ୍]] ୨୦୧୫ରେ ଭାରତ ଭିତରେ ଦଳଦ୍ୱାରା ଖେଳାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ଟାଇଟଲ ସ୍ପନସରସିପ୍ ହାସଲ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ୨୦୧୯ରେ ୨୦୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/sports/paytm-strikes-title-sponsorship-deal-with-bcci-till-2019-for-rs-203-28-crore-2372104.html|title=Paytm strikes title sponsorship deal with BCCI till 2019 for Rs 203.28 crore - Firstpost|website=www.firstpost.com|date=31 July 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181129142108/https://www.firstpost.com/sports/paytm-strikes-title-sponsorship-deal-with-bcci-till-2019-for-rs-203-28-crore-2372104.html|archive-date=29 November 2018|access-date=29 November 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/bcci-awards-title-sponsorship-rights-to-paytm-for-five-more-years/article29203032.ece|title=BCCI awards title sponsorship rights to Paytm for five more years|last=Sportstar|first=Team|website=Sportstar|language=en|access-date=27 December 2019}}</ref> ଷ୍ଟାର ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଏୟାରଟେଲ ପୂର୍ବରୁ ଟାଇଟଲ ସ୍ପୋନ୍ସର ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|title=Star India not renewing jersey sponsorship for Indian cricket team|url=https://www.newindianexpress.com/sport/cricket/2017/feb/27/star-india-not-renewing-jersey-sponsorship-for-indian-cricket-team-1575465.html|access-date=2022-08-19|website=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013-09-18|title=Airtel not to renew BCCI home series sponsorship|url=https://www.firstpost.com/sports/airtel-not-to-renew-bcci-home-series-sponsorship-1117267.html|access-date=2022-08-19|website=Firstpost|language=en}}</ref> == ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପଡ଼ିଆ == == କ୍ୟାପଟେନ୍ == == ଆଗାମୀ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ == ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟରେ ଭାରତର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଫଳାଫଳ ଏବଂ ଆଗାମୀ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ: {| class="wikitable unsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" |+ ! colspan="6" |ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ଗସ୍ତ |- ! rowspan="2" |ତାରିଖ[ସମ୍ପାଦନା] ! rowspan="2" |ବିପକ୍ଷରେ ! rowspan="2" |H/A/N ! colspan="5" |ଫଳାଫଳ [ମ୍ୟାଚ୍] |- ! width="50" |ପରୀକ୍ଷା [ସମ୍ପାଦନା] ! width="50" |ୱାର୍ଡ ! width="50" |WT20I |- |- style="background:white;" |- | style="text-align:left" |ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ | style="text-align:left" | New Zealand | style="text-align:left" |ଦୂରରେ ଅଛି |– |1–4 [5] |0–1 [1] |- | style="text-align:left" |ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ | style="text-align:left" | England | style="text-align:left" |ଦୂରରେ ଅଛି |– |3–0 [3] |1–2 [3] |- | style="text-align:left" |ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨ | style="text-align:left" | Australia | style="text-align:left" |ଘର |– |– |1–4 [5] |- |} {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="5" |ମଲ୍ଟିଟିମ୍ ସିରିଜ୍ ଓ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ |- !ତାରିଖ[ସମ୍ପାଦନା] !ସିରିଜ୍ !Format !ସ୍ଥିତି[ସମ୍ପାଦନା] !ଫଳାଫଳ [ମ୍ୟାଚ୍] |- | style="text-align:left" |ମାର୍ଚ୍ଚ-ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୨ | style="text-align:left" |{{Flagicon|New Zealand}} [[୨୦୨୨ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|2022 Women's Cricket World Cup]] | style="text-align:left" |ୱାର୍ଡ | style="text-align:left" |୫ମ ସ୍ଥାନରେ | style="text-align:left" |3-4 [7] |- | style="text-align:left" |ଜୁଲାଇ-ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୨ | style="text-align:left" |{{Flagicon|ENG}} [[୨୦୨୨ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାରେ କ୍ରିକେଟ|2022 Commonwealth Games]] | style="text-align:left" |WT20I | style="text-align:left" |୨ୟ | style="text-align:left" |3–2 [5] |- | style="text-align:left" |ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୨ | style="text-align:left" |{{Flagicon|Bangladesh}} [[୨୦୨୨ ମହିଳା ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ଏସିଆ କପ୍|2022 Women's Twenty20 Asia Cup]] | style="text-align:left" |WT20I | style="text-align:left" |୧ମ | style="text-align:left" |7–1 [8] |- | style="text-align:left" |ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩ | style="text-align:left" |{{Flagicon|SAF}} [[୨୦୨୩ ଆଇସିସି ମହିଳା ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍|2023 ICC Women's T20 World Cup]] | style="text-align:left" |WT20I | style="text-align:left" |୩ୟ | style="text-align:left" |3-2 [5] |- |ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୩ |{{Flagicon|CHN}} [[୨୦୨୨ ଏସିଆନ୍ ଗେମ୍ସ - ମହିଳା ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ କ୍ରିକେଟ୍|2022 Asian Games]] |WT20I |୧ମ |2-0 [3] |} == ଖେଳାଳିମାନେ == === ପୂର୍ବତନ ଖେଳାଳି === == ସ୍କ୍ୱାଡ୍ == ଏଥିରେ ବିସିସିଆଇ ସହ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଚୁକ୍ତିରେ ଥିବା କିମ୍ବା ନିକଟରେ ଦିନିକିଆ କିମ୍ବା ଟି-୨୦ ଦଳରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ସମସ୍ତ ସକ୍ରିୟ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଅଣକ୍ୟାପ୍ଡ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ଇଟାଲିକ୍ସରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। 13 ଜୁଲାଇ 2023ରେ ଅପଡେଟ୍ ହୋଇଛି ; ଚାବି {| class="wikitable" !ଚିହ୍ନ[ସମ୍ପାଦନା] !ଅର୍ଥ[ସମ୍ପାଦନା] |- |ସି/ଜି |ବିସିସିଆଇ ସହ ଚୁକ୍ତି ଗ୍ରେଡ୍<ref>{{Cite web|title=BCCI confirm three Grade-A players in India Women's central contract list|url=https://www.icc-cricket.com/news/3238828|access-date=2023-07-16|website=ICC|language=en}}</ref> |- |S/N |ସବୁ ଫର୍ମାଟରେ ଖେଳାଳିଙ୍କ ସାର୍ଟ ନମ୍ବର |- |Format |ଖେଳାଳିଙ୍କ ଖେଳ ଫର୍ମାଟ‌କୁ ଦର୍ଶାଏ |} {| class="wikitable" !ନାମ[ସମ୍ପାଦନା] !ବୟସ !ବ୍ୟାଟିଂ ଶୈଳୀ[ସମ୍ପାଦନା] !ବୋଲିଂ ଶୈଳୀ[ସମ୍ପାଦନା] !ଘରୋଇ ଦଳ !ସି/ଜି !ଫର୍ମ[ସମ୍ପାଦନା] !S/N |- ! colspan="8" |ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ |- |ସ୍ମୃତି ମନ୍ଧାନା |{{Age|1996|07|18}} |ବାମହାତୀ|| {{N/a}} |ମହାରାଷ୍ଟ୍ର |A |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ (ଉପଅଧିନାୟକ) |ଅଠର |- |[[ହରମନପ୍ରୀତ କୌର]] |{{Age|1989|03|08}} |ଡାହାଣ ହାତ |ଡାହାଣ ହାତ ଭାଙ୍ଗିଲା |ପଞ୍ଜାବ |A |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ (ଅଧିନାୟକ) |ସାତ |- |ଶେଫାଲି ବର୍ମା |{{Age|2004|01|28}} |ଡାହାଣ ହାତ |ଡାହାଣ ହାତ ଭାଙ୍ଗିଲା |ହରିୟାଣା |B |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |ସତର |- |Jemimah Rodriguez |{{Age|2000|09|05}} |ଡାହାଣ ହାତ |ଡାହାଣ ହାତ ଭାଙ୍ଗିଲା |ମୁମ୍ବାଇ |B |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |ପାଞ୍ଚ |- |ସବ୍ଭିନେନୀ ମେଘନା |{{Age|1996|06|07}} |ଡାହାଣ ହାତ|| {{N/a}} |ରେଳବାଇ |C |T20I |୨୭୭ |- |ପ୍ରିୟା ପୁନିଆ |{{Age|1996|08|06}} |ଡାହାଣ ହାତ |ଡାହାଣ ହାତର ମାଧ୍ୟମ |ଦିଲ୍ଲୀ | - |ଦିନିକିଆ |ଷାହଳ |- ! colspan="8" |ଅଲରାଉଣ୍ଡର |- |ଦୀପ୍ତି ଶର୍ମା |{{Age|1997|08|24}} |ବାମହାତୀ |ଡାହାଣ ହାତ ଭାଙ୍ଗିଲା |ବେଙ୍ଗଲ |A |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |ଛଅ |- |ପୂଜା ବସ୍ତ୍ରକର |{{Age|1999|09|25}} |ଡାହାଣ ହାତ |ଡାହାଣ ହାତର ମାଧ୍ୟମ |ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ |C |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |୩୪ |- |ହରଲିନ ଦେଓଲ |{{Age|1998|06|21}} |ଡାହାଣ ହାତ |ଡାହାଣ ହାତ ଗୋଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଲା |ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ |C |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |୯୮୮ |- |ଦେବିକା ବୈଦ୍ୟ |{{Age|1997|08|13}} |ବାମହାତୀ |ଡାହାଣ ହାତ ଗୋଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଲା |ମହାରାଷ୍ଟ୍ର |C |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |୯୭୭ |- |ଅମନଜୋତ କୌର |{{Age|2000|01|01}} |ଡାହାଣ ହାତ |ଡାହାଣ ହାତର ମାଧ୍ୟମ |ପଞ୍ଜାବ | - |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |ତିରିଶ |- |ମୀନୁ ମଣି |{{Age|1999|03|24}} |ବାମହାତୀ |ଡାହାଣ ହାତ ଭାଙ୍ଗିଲା |କେରଳ | - |T20I |୭୧ |- |''କନିକା ଆହୁଜା'' |{{Age|2002|08|07}} |ବାମହାତୀ |ଡାହାଣ ହାତ ଭାଙ୍ଗିଲା |ପଞ୍ଜାବ | - |T20I | - |- ! colspan="8" |ୱିକେଟ୍ ରକ୍ଷକ |- |ୟାସ୍ତିକା ଭାଟିଆ |{{Age|2000|01|11}} |ବାମହାତୀ|| {{N/a}} |ବରୋଦା |C |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |ଏଗାର |- |ରିଚା ଘୋଷ |{{Age|2003|9|28}} |ଡାହାଣ ହାତ|| {{N/a}} |ବେଙ୍ଗଲ |B |T20I |ତେର |- |''ଏକ ଚେଟ୍ରି'' |{{Age|2002|7|22}} |ଡାହାଣ ହାତ|| {{N/a}} |ଆସାମ | - |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ | - |- ! colspan="8" |ସ୍ପିନ୍ ବୋଲର |- |ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଗାୟକୱାଡ |{{Age|1991|06|01}} |ଡାହାଣ ହାତ |ବାମ ହାତର ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ |ରେଳବାଇ |B |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |ଏକ |- |ତୁଷାରପାତ ସକାଳ |{{Age|1994|02|18}} |ଡାହାଣ ହାତ |ଡାହାଣ ହାତ ଭାଙ୍ଗିଲା |ରେଳବାଇ |C |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |ଦୁଇ |- |ରାଧା ଯାଦବ |{{Age|2000|04|21}} |ଡାହାଣ ହାତ |ବାମ ହାତର ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ |ବରୋଦା |C |T20I |ଏକବିଂଶ |- |ଅନୁଷା ବରେଡ୍ଡୀ |{{Age|2003|6|6}} |ବାମହାତୀ |ବାମ ହାତର ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ |ଆନ୍ଧ୍ର | - |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |ତିନି |- |ରାଶି କନୋଜିଆ |{{Age|1998|4|20}} |ଡାହାଣ ହାତ |ବାମ ହାତର ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ |ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ | - |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |୩୬ |- ! colspan="8" |ପେସ୍ ବୋଲର |- |ରେଣୁକା ସିଂ |{{Age|1996|2|1}} |ଡାହାଣ ହାତ |ଡାହାଣ ହାତ ମଧ୍ୟମ-ଦ୍ରୁତ |ରେଳବାଇ |B |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |ଦଶ |- |ମେଘନା ସିଂ |{{Age|1994|6|18}} |ଡାହାଣ ହାତ |ଡାହାଣ ହାତର ମାଧ୍ୟମ |ରେଳବାଇ |C |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |ଷାହଳ |- |ଅଞ୍ଜଳି ସର୍ବାନୀ |{{Age|1997|7|28}} |ବାମହାତୀ |ବାମ ହାତ ମାଧ୍ୟମ |ରେଳବାଇ |C |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ |୨୮ ଜଣ |- |ମୋନିକା ପଟେଲ |{{Age|1999|4|26}} |ବାମହାତୀ |ବାମ ହାତ ମାଧ୍ୟମ |କର୍ଣ୍ଣାଟକ | - |ଦିନିକିଆ ଓ ଟି-୨୦ | - |- |''ଟାଇଟସ୍ ସାଧୁ'' |{{Age|2004|9|29}} |ଡାହାଣ ହାତ |ଡାହାଣ ହାତର ମାଧ୍ୟମ |ବେଙ୍ଗଲ | - |T20I | - |} ଖେଳାଳିଙ୍କ ଦରମା ନିମ୍ନଲିଖିତ: * ଗ୍ରେଡ୍ ଏ - ବାର୍ଷିକ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୬୩,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) * ଗ୍ରେଡ୍ ବି - ବାର୍ଷିକ ୩୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୩୮,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) * ଗ୍ରେଡ୍ ସି – ବାର୍ଷିକ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୧୩,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ; ମ୍ୟାଚ୍ ଫି' ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ପିଛା ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ୧୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୧୯,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର), ଦିନିକିଆ ପିଛା ୬ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୭,୫୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ଏବଂ ଟି-୨୦ ମ୍ୟାଚ୍ ପିଛା ୩ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୩,୮୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ମିଳିବ। ବିସିସିଆଇ ୨୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୨ରେ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଦଳର ମ୍ୟାଚ୍ ଫି'ରେ ପେ ଇକ୍ୱିଟି ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|title=India women cricketers to earn same match fee as male counterparts, BCCI secretary Jay Shah confirms|url=https://www.espncricinfo.com/story/india-women-cricketers-to-earn-same-match-fee-as-male-counterparts-bcci-secretary-jay-shah-confirms-1341878|website=ESPNcricinfo|access-date=27 October 2022}}</ref> == କର୍ମଚାରୀ == * ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ – ଖାଲି<ref name="coach">{{Cite web|title=Ramesh Powar to move away from India women's head coach role|url=https://www.espncricinfo.com/story/ramesh-powar-to-move-away-from-india-womens-head-coach-role-1348307|website=ESPNcricinfo|access-date=22 December 2022}}</ref> * ବ୍ୟାଟିଂ କୋଚ୍ - [[ହୃଷୀକେଶ କାନିତକର|ହୃଷିକେଶ କାନିଟ୍କର]]<ref name="coach" /> * ଫିଲ୍ଡିଂ କୋଚ୍ - ଅଭୟ ଶର୍ମା * ନେଟ୍ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ- ତନବୀର ଶୁକ୍ଳା, ସୌରଭ ତ୍ୟାଗୀ, ଉତ୍କର୍ଷ ସିଂହ, ଅଖିଳ ଏସ୍ ପ୍ରସାଦ * ଫିଜିଓଥେରାପିଷ୍ଟ – ମିତ୍ର ଅମିନ * ଫିଟନେସ୍ ଟ୍ରେନର୍ – ରାଧା କ୍ରିଷ୍ଣାସ୍ୱାମୀ * ବିଶ୍ଳେଷକ - ଦେବରାଜ ରାଉତ == ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଇତିହାସ == === ଆଇସିସି ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ === {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! colspan="8" |ବିଶ୍ବକପ୍ ରେକର୍ଡ |- !ବର୍ଷ !ରାଉଣ୍ଡ !ସ୍ଥିତି[ସମ୍ପାଦନା] !ଖେଳିଥିଲେ !ଜିତିଛନ୍ତି !ହଜିଯାଇଛି !Tie !ନାହିଁ |- |{{Flagicon|ENG}} [[୧୯୭୩ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|1973]] | colspan="7" |''ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିନଥିଲେ'' |- | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} [[୧୯୭୮ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ|1978]] |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ |4/4 |ତିନି |ଶୂନ୍ୟ |ତିନି |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |- |{{Flagicon|NZL}} [[୧୯୮୨ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|1982]] |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ |4/5 |ବାର |ଚାରି |ଆଠ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |- |{{Flagicon|AUS}} [[୧୯୮୮ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|1988]] | colspan="7" |''ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିନଥିଲେ'' |- |{{Flagicon|ENG}} [[୧୯୯୩ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|1993]] |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ |4/8 |ସାତ |ଚାରି |ତିନି |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |- style="background:#cc9966" | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} [[୧୯୯୭ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|1997]] |ସେମିଫାଇନାଲ |4/11 |ଛଅ |ତିନି |ଏକ |ଏକ |ଏକ |- style="background:#cc9966" |{{Flagicon|NZL}} [[୨୦୦୦ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|2000]] |ସେମିଫାଇନାଲ |3/8 |ଆଠ |ପାଞ୍ଚ |ତିନି |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |- style="background:silver;" |{{Flagicon|RSA}} [[୨୦୦୫ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ|2005]] |ଉପବିଜେତା |2/8 |ନଅ |ପାଞ୍ଚ |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଦୁଇ |- style="background:#cc9966" |{{Flagicon|AUS}} [[୨୦୦୯ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ|2009]] |Super 6s |3/6 |ସାତ |ପାଞ୍ଚ |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |- | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} [[୨୦୧୩ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|2013]] |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ |7/8 |ଚାରି |ଦୁଇ |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |- style="background:silver;" |{{Flagicon|ENG}} [[୨୦୧୭ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|2017]] |ଉପବିଜେତା |2/8 |ନଅ |ଛଅ |ତିନି |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |- |{{Flagicon|NZL}} [[୨୦୨୨ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|2022]] |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ |5/8 |ସାତ |ତିନି |ଚାରି |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |- | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|IND}} [[୨୦୨୫ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍|2025]] | | | | | | | |- !ସମୁଦାୟ !0 ଶୀର୍ଷକ !10/12 !୭୨ !୩୭ !୩୧୧ !ଏକ !ତିନି |} ==== ଆଇସିସି ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଯୋଗ୍ୟତା ପର୍ଯ୍ୟାୟ ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" ! colspan="9" |ବିଶ୍ବକପ୍ ଯୋଗ୍ୟତା ପର୍ଯ୍ୟାୟ |- ! width="75" |ବର୍ଷ ! width="150" |ରାଉଣ୍ଡ ! width="50" |ସ୍ଥିତି[ସମ୍ପାଦନା] ! width="50" |ଜି.ପି. ! width="50" |ଭିତରକୁ ! width="50" |L ! width="50" |T ! width="50" |ନାହିଁ |- style="background:gold;" |{{Flagicon|RSA}} [[୨୦୧୭ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଯୋଗ୍ୟତା ପର୍ଯ୍ୟାୟ|2017]] |'''ଚାମ୍ପିଅନ୍''' |'''1/10''' |'''ଆଠ''' |'''ଆଠ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |- !ସମୁଦାୟ !1 ଶୀର୍ଷକ !'''1/10''' !'''ଆଠ''' !'''ଆଠ''' !'''ଶୂନ୍ୟ''' !'''ଶୂନ୍ୟ''' !'''ଶୂନ୍ୟ''' |- |} === ଆଇସିସି ମହିଳା ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ === {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! colspan="10" |ମହିଳା ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ରେକର୍ଡ |- ! width="100" |ବର୍ଷ ! width="100" |ରାଉଣ୍ଡ ! width="50" |ସ୍ଥିତି[ସମ୍ପାଦନା] ! width="50" |ଜି.ପି. ! width="50" |ଭିତରକୁ ! width="50" |L ! width="50" |D ! width="50" |T ! width="50" |ନାହିଁ |- |2014-16 |ଗୋଷ୍ଠୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ[ନିମ୍ନ-ଆଲଫା ୧] |5/8 |ଏକବିଂଶ |ନଅ |ଏଗାର |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ଏକ |- |2017-20 |ଗ୍ରୁପ୍ ଷ୍ଟେଜ୍[ଲୋୟର-ଆଲଫା ୨] |4/8 |ଏକବିଂଶ |ଦଶ |ଆଠ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ତିନି |- !'''ସମୁଦାୟ''' !ଉନ୍ନତ !3/8 !୪୨ !ଉଣେଇଶ !ଉଣେଇଶ !ଶୂନ୍ୟ !ଶୂନ୍ୟ !ଚାରି |- |} === ଆଇସିସି ମହିଳା ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍ === {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" ! colspan="7" |ବିଶ୍ୱ ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ରେକର୍ଡ |- !ବର୍ଷ !ଖେଳିଥିଲେ !ଜିତିଛନ୍ତି !ହଜିଯାଇଛି !Tie !ନାହିଁ !ସ୍ଥିତି[ସମ୍ପାଦନା] |- style="background:#cc9966" |2009{{Flagicon|ENG}} |ଚାରି |ଦୁଇ |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ସେମିଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି |- style="background:#cc9966" |2010{{Flagicon|WIN}} |ଚାରି |ଦୁଇ |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ସେମିଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି |- |2012{{Flagicon|SL}} |ତିନି |ଶୂନ୍ୟ |ତିନି |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ<ref>{{Cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/icc-womens-world-twenty20-2012/engine/records/team/match_results.html?id=6869;type=tournament|title=ICC Women's World Twenty20, 2012/13|publisher=espncricinfo.com|date=10 April 2005|access-date=7 January 2013 <!-- at 9:45&nbsp;am IST -->}}</ref> |- |2014{{Flagicon|BAN}} |ପାଞ୍ଚ |ତିନି |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ |- | style="border: 3px solid red" |2016{{Flagicon|IND}} |ପାଞ୍ଚ |ଏକ |ଛଅ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ |- style="background:#cc9966" |2018{{Flagicon|UAE}} |ପାଞ୍ଚ |ଚାରି |ଏକ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ସେମିଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି |- style="background:silver;" |2020{{Flagicon|AUS}} |ଛଅ |ଚାରି |ଏକ |ଶୂନ୍ୟ |ଏକ |ଉପବିଜେତା |- style="background:#cc9966" |2023{{Flagicon|SAF}} |ପାଞ୍ଚ |ତିନି |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ସେମିଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି |- |'''ସମୁଦାୟ''' |'''୩୬''' |'''କୋଡିଏ''' |'''ପନ୍ଦର''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଏକ''' |'''0 ଶୀର୍ଷକ''' |} === ଏସିସି ମହିଳା ଏସିଆ କପ୍ === {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" ! colspan="7" |ଏସିଆ କପ୍ ରେକର୍ଡ |- |- !ବର୍ଷ !ଖେଳିଥିଲେ !ଜିତିଛନ୍ତି !ହଜିଯାଇଛି !Tie !ନାହିଁ !ସ୍ଥିତି[ସମ୍ପାଦନା] |- bgcolor="gold" |2004{{Flagicon|SL}} |ପାଞ୍ଚ |ପାଞ୍ଚ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |'''ଚାମ୍ପିଅନ୍''' |- bgcolor="gold" |2005–06{{Flagicon|PAK}} |ପାଞ୍ଚ |ପାଞ୍ଚ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |'''ଚାମ୍ପିଅନ୍''' |- |- bgcolor="gold" | style="border: 3px solid red" |2006{{Flagicon|IND}} |ପାଞ୍ଚ |ପାଞ୍ଚ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |'''ଚାମ୍ପିଅନ୍''' |- bgcolor="gold" |2008{{Flagicon|SL}} |ସାତ |ସାତ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |'''ଚାମ୍ପିଅନ୍''' |- |- bgcolor="gold" |2012{{Flagicon|CHN}} |ଚାରି |ଚାରି |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |'''ଚାମ୍ପିଅନ୍''' |- bgcolor="gold" |2016{{Flagicon|THA}} |ଛଅ |ଛଅ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |'''ଚାମ୍ପିଅନ୍''' |- |- bgcolor="silver" |2018{{Flagicon|MAS}} |ଛଅ |ଚାରି |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ଉପବିଜେତା |- |- bgcolor="gold" |2022{{Flagicon|BAN}} |ଆଠ |ସାତ |ଏକ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |'''ଚାମ୍ପିଅନ୍''' |- |'''ସମୁଦାୟ''' |'''୪୬''' |'''୪୩''' |'''ତିନି''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''7 ଶୀର୍ଷକ''' |} === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ === ==== ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; width:85%" ! colspan="10" |ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା ରେକର୍ଡ |- ! width="150" |ବର୍ଷ ! width="150" |ରାଉଣ୍ଡ ! width="50" |ସ୍ଥିତି[ସମ୍ପାଦନା] ! width="50" |ଜି.ପି. ! width="50" |ଭିତରକୁ ! width="50" |L ! width="50" |T ! width="50" |ନାହିଁ |- |- style="background:silver;" |{{Flagicon|ENG}} [[୨୦୨୨ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାରେ କ୍ରିକେଟ|2022]] |ରୌପ୍ୟ ପଦକ |2/8 |ପାଞ୍ଚ |ତିନି |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |- |'''ସମୁଦାୟ''' |'''0 ଶୀର୍ଷକ''' |'''1/1''' |'''ପାଞ୍ଚ''' |'''ତିନି''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |} ==== ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; width:85%" ! colspan="10" |ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ରେକର୍ଡ |- ! width="150" |ବର୍ଷ ! width="150" |ରାଉଣ୍ଡ ! width="50" |ସ୍ଥିତି[ସମ୍ପାଦନା] ! width="50" |ଜି.ପି. ! width="50" |ଭିତରକୁ ! width="50" |L ! width="50" |T ! width="50" |ନାହିଁ |- |{{Flagicon|CHN}} [[୨୦୧୦ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ କ୍ରିକେଟ୍ - ମହିଳା|2010]] | colspan="7" |ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ |- |{{Flagicon|South Korea}} [[୨୦୧୪ ଏସିଆନ୍ ଗେମ୍ସରେ କ୍ରିକେଟ୍ - ମହିଳା|2014]] | colspan="7" |ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ |- |- style="background:gold;" |{{Flagicon|CHN}} [[୨୦୨୨ ଏସିଆନ୍ ଗେମ୍ସ - ମହିଳା ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ କ୍ରିକେଟ୍|2022]] |'''ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ''' |1/9 |ତିନି |ଦୁଇ |ଶୂନ୍ୟ |ଶୂନ୍ୟ |ଏକ |- |'''ସମୁଦାୟ''' |'''1 ଶୀର୍ଷକ''' |'''1/3''' |'''ତିନି''' |'''ଦୁଇ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଶୂନ୍ୟ''' |'''ଏକ''' |} == ସମ୍ମାନ == === ଆଇସିସି === * '''ମହିଳା ବିଶ୍ୱକପ୍''': ** ଉପବିଜେତା (୨): ୨୦୦୫, ୨୦୧୭ * '''ମହିଳା ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍''': ** ଉପବିଜେତା (୧): ୨୦୨୦ === ଏସିସି === * '''ମହିଳା ଏସିଆ କପ୍''': ** ଚାମ୍ପିଅନ୍ସ (୭): ୨୦୦୪, ୨୦୦୫-୦୬, ୨୦୦୬, ୨୦୦୮, ୨୦୧୨, ୨୦୧୬, ୨୦୨୨ ** ଉପବିଜେତା (୧): ୨୦୧୮ === ଅନ୍ୟମାନେ === * '''ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା''' ** ରୌପ୍ୟ ପଦକ (୧): ୨୦୨୨ * '''ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା''' ** ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ (୧): ୨୦୨୨ == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ରେକର୍ଡ == == ପରିସଂଖ୍ୟାନ == === ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ === '''ଅନ୍ୟ ଦେଶ ବିପକ୍ଷରେ ଟେଷ୍ଟ ରେକର୍ଡ'''{{India Women Test cricket record by opponent}}{{Col-begin}} {{Col-break}} '''Most Test runs for India'''<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/women/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=8;id=1863;type=team|title= India Women / Records / Women's Test matches / Most runs |publisher= cricinfo.com|access-date=3 October 2021}}</ref> {| class="wikitable" |- bgcolor=#bdb76b ! Player!!Runs!!Average |- |[[Sandhya Agarwal]]|| 1,110 || 50.45 |- |[[Shanta Rangaswamy]]|| 750 || 32.60 |- |[[Shubhangi Kulkarni]]|| 700 || 23.33 |- |[[Mithali Raj]]|| 699 || 43.68 |- |[[Gargi Banerji]]|| 614 || 27.90 |- |[[Sudha Shah]]|| 601 || 18.78 |- |[[Anjum Chopra]]|| 548 || 30.44 |- |[[Hemlata Kala]]|| 503 || 50.30 |} {{Col-break}} '''Most Test wickets for India'''<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/women/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=8;id=1863;type=team|title=India Women / Records / Women's Test matches / Most wickets|publisher= cricinfo.com|access-date=3 October 2021}}</ref> {| class="wikitable" |- bgcolor=#bdb76b ! Player!!Wickets!!Average |- |[[Diana Edulji]]|| 63 || 25.77 |- |[[Shubhangi Kulkarni]]|| 60 || 27.45 |- |[[Jhulan Goswami]]|| 44 || 17.36 |- |[[Neetu David]]|| 41 || 18.90 |- |[[Shashi Gupta]]|| 25 || 31.28 |- |[[Shanta Rangaswamy]]|| 21 || 31.61 |- |[[Sharmila Chakraborty]]|| 19 || 22.10 |- |[[Purnima Rau]] || 15 || 21.26 |- |} {{Col-end}} * ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଳୀୟ ସ୍କୋର: ୪୬୭ ବନାମ ଇଂଲଣ୍ଡ, ୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୨, କାଉଣ୍ଟି ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ, ଟଣ୍ଟନ, ଇଂଲଣ୍ଡ * ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍କୋର: ୨୧୪, [[ମିତାଲୀ ରାଜ|ମିତାଲି ରାଜ]] ବନାମ ଇଂଲଣ୍ଡ, ୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୨, କାଉଣ୍ଟି ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ, ଟଣ୍ଟନ, ଇଂଲଣ୍ଡ * ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନିଂସ୍ ବୋଲିଂ: ୮/୫୩, ନୀତୁ ଡେଭିଡ୍ ବନାମ ଇଂଲଣ୍ଡ, ୨୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୫, ଜାମସେଦପୁର, ଭାରତର [[ଜାମସେଦପୁର|ଜାମସେଦପୁରରେ]] * ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମ୍ୟାଚ୍ ବୋଲିଂ: ୧୦/୭୮, [[ଝୁଲଣ ଗୋସ୍ୱାମୀ|ଝୁଲନ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] ବନାମ ଇଂଲଣ୍ଡ, ୨୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୬, କାଉଣ୍ଟି ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ, ଟଣ୍ଟନ, ଇଂଲଣ୍ଡ === ଦିନିକିଆ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ === {{India Women ODI cricket records by opponent}}{{Col-begin}} {{Col-break}} '''Most ODI runs for India'''<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/women/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=9;id=1863;type=team|title=India Women / Records / Women's One-Day Internationals / Most runs |publisher= cricinfo.com|access-date=27 September 2021}}</ref> {| class="wikitable" |- bgcolor=#bdb76b ! Player!!Runs!!Average |- |[[Mithali Raj]]|| 7,805 || 50.68 |- |'''[[Harmanpreet Kaur]]'''|| 3,322 || 38.18 |- |'''[[Smriti Mandhana]]'''|| 3,073 || 43.28 |- |[[Anjum Chopra]]|| 2,856 || 31.38 |- |[[Punam Raut]]|| 2,299 || 34.83 |- |[[Jaya Sharma]]|| 2,091 || 30.75 |- |'''[[Deepti Sharma]]'''|| 1,891 || 36.36 |- |[[Anju Jain]]|| 1,729 || 29.81 |- |[[Jhulan Goswami]]|| 1,228 || 14.61 |- |[[Hemlata Kala]]|| 1,023 || 20.87 |} {{Col-break}} '''Most ODI wickets for India'''<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/women/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=9;id=1863;type=team|title=India Women / Records / Women's One-Day Internationals / Most wickets|publisher= cricinfo.com|access-date=27 September 2021}}</ref> {| class="wikitable" |- bgcolor=#bdb76b ! Player!!Wickets!!Average |- |[[Jhulan Goswami]]|| 255 || 22.04 |- |[[Neetu David]]|| 141 || 16.34 |- |[[Nooshin Al Khadeer]]|| 100 || 24.02 |- |'''[[Rajeshwari Gayakwad]]''' || 99 || 20.79 |- |'''[[Ekta Bisht]]'''|| 98 || 21.83 |- |'''[[Deepti Sharma]]'''|| 91 || 30.01 |- |[[Amita Sharma]]|| 87 || 35.52 |- |'''[[Poonam Yadav]]''' || 80 || 25.15 |- |'''[[Shikha Pandey]]'''|| 75 || 21.92 |- |[[Gouher Sultana]]|| 66 || 19.39 |- |} {{Col-end}}'''''ସାହସିକ''' ଭାଷାରେ ଖେଳାଳିମାନେ ଏବେ ବି ଭାରତ ସହ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି।'' * ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଳୀୟ ସ୍କୋର: ୩୫୮/୩ ବନାମ ଆୟର୍ଲାଣ୍ଡ, ୧୫ ମଇ ୨୦୧୭ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ସେନ୍ୱେସ୍ ପାର୍କରେ<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/player/deepti-sharma-597811|title=Deepti Sharma profile and biography, stats, records, averages, photos and videos|website=ESPNcricinfo.com|access-date=17 November 2021}}</ref> * ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍କୋର: ୧୮୮, ଦୀପ୍ତି ଶର୍ମା ବନାମ ଆୟର୍ଲାଣ୍ଡ, ୧୫ ମଇ ୨୦୧୭, ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ସେନ୍ୱେସ୍ ପାର୍କରେ<ref name="auto" /> * ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନିଂସ ବୋଲିଂ: ୬/୧୦, ମାମତା ମାବେନ ବନାମ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ୨୫ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୦୪ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଅସଗିରିଆ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ === ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ === {{India Women T20I cricket records by opponent}}{{Col-begin}} {{Col-break}} '''Most T20I runs for India'''<ref>{{Cite web |title=India Women Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com |url=https://stats.espncricinfo.com/women/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=10&id=1863&type=team |access-date=2023-02-23 |website=Cricinfo}}</ref> {| class="wikitable" |- bgcolor=#bdb76b ! Player!!Runs!!Average |- | '''[[Harmanpreet Kaur]]''' || 3,058 || 28.05 |- |'''[[Smriti Mandhana]]'''|| 2,802 || 27.74 |- |[[Mithali Raj]]|| 2,364 || 37.52 |- |'''[[Jemimah Rodrigues]]'''|| 1,704 || 29.89 |- |'''[[Shafali Verma]]'''|| 1,333 || 24.23 |- |'''[[Deepti Sharma]]'''|| 941 || 25.43 |- |[[Veda Krishnamurthy]]|| 875 || 18.61 |- |[[Punam Raut]]|| 719 || 27.65 |- |'''[[Richa Ghosh]]'''|| 563 || 26.80 |- |[[Jhulan Goswami]]|| 405 || 10.94 |} {{Col-break}} '''Most T20I wickets for India'''<ref>{{Cite web |title=India Women Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com |url=https://stats.espncricinfo.com/women/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=10&id=1863&type=team |access-date=2023-02-23 |website=Cricinfo}}</ref> {| class="wikitable" |- bgcolor=#bdb76b ! Player!!Wickets!!Average |- |'''[[Deepti Sharma]]'''|| 102 || 19.46 |- |[[Poonam Yadav]]|| 98 || 15.25 |- |'''[[Radha Yadav]]'''|| 68 || 21.38 |- |'''[[Rajeshwari Gayakwad]]'''|| 58 || 18.29 |- |[[Jhulan Goswami]]|| 56 || 21.94 |- |[[Ekta Bisht]]|| 53 || 14.71 |- |[[Anuja Patil]]|| 48 || 21.00 |- |'''[[Shikha Pandey]]''' || 43 || 26.16 |- |'''[[Harmanpreet Kaur]]'''|| 32 || 24.84 |- |'''[[Renuka Singh (cricketer)|Renuka Singh]]'''|| 31 || 23.45 |} {{Col-end}} == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == {{Portal|India|Cricket}} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ନୋଟ == {{Notelist}} == ଗ୍ରନ୍ଥସୂଚୀ == {{refbegin}} * {{cite book |last1=Das |first1=Suprita |title=Free Hit: The Story of Women's Cricket in India |date=2019 |publisher=Harper Sport |location=Noida, Uttar Pradesh |isbn=9789353024550 |url={{GBurl|e6d1DwAAQBAJ}}}} *{{cite book |last1=Keshav |first1=Karunya |last2=Patnaik |first2=Sidhanta |title=The Fire Burns Blue: A History of Women's Cricket in India |date=2018 |publisher=Westland Sport |location=Chennai |isbn=9789387894433 |url={{GBurl|RiGfwwEACAAJ}}}} * {{cite book |last1=Singla |first1=Mukta |last2=Slathia |first2=Roopali |title=Rising Spell in Women's Cricket |date=2017 |publisher=Mohindra Publishing House |location=Chandhigarh |isbn=9789386558152 |url={{GBurl|dYcPzgEACAAJ}}}} {{refend}} rwdfrca6njp9yq0xnqssz2tr7if8whd 0 89308 606513 596603 2026-09-21T17:16:20Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606513 wikitext text/x-wiki '''ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ମାଝୀ''' (ଜନ୍ମ: ୨୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ ଭାଷୀ]] ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ।<ref name="b722">{{cite book | title=Indian Books | publisher=Mukherji Book House | date=1981 | url=https://www.google.co.in/books/edition/Indian_Books/RWdJAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=rabindranath+majhi&dq=rabindranath+majhi&printsec=frontcover | access-date=2026-04-01 | page=}}</ref><ref>{{Citation|title=Breakfast Odisha with Rabindranath Majhi, Children's Literature Writer|url=https://www.youtube.com/watch?v=WHMk4LYG_C4|publication-date=5 May 2022|publisher=Prameya News7|language=or-IN|access-date=2024-01-03}}</ref> ସେ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ''ନୀଳ ଠେକୁଆ'' ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଚନା ମଧ୍ୟରେ ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ''ପଢ଼ି ଶିଖ ଗଢ଼ି ଶିଖ''<ref>{{Cite web |date=2022-12-05 |title=Odia Book Padhi Sikha Gadhi Sikha |url=https://odishamagazines.com/padhi-sikha-gadhi-sikha/ |access-date=2024-01-03 |language=en-IN |archive-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103062306/https://odishamagazines.com/padhi-sikha-gadhi-sikha/ |url-status=dead }}</ref> ଓ ''ଗୀତରେ ଗୀତରେ ବିଜ୍ଞାନ'' (୨୦୧୬) ଏବଂ ''କୁନା ପାଇଁ କୁନୀ ପାଇଁ'' (୨୦୦୭)<ref>{{Cite book |last=Sisugoswami |first=Kabitanjali |url=https://hkmsl.gov.in/pdf/bibliography/Odisha_Bibliography_Vol-7-582017.pdf |title=Odisha State Bibliography |last2=Behera |first2=Rudra Prasad |last3=Nayak |first3=Ganeswar |publisher=Harekrushna Mahtab State Library |volume=7 |publication-place=Bhubaneswar |access-date=2024-01-03}}</ref> ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]]ର [[ବାରଙ୍ଗ]] ଅନ୍ତର୍ଗତ କେନ୍ଦୁପାଟଣା ତାଙ୍କର ପୌତୃକ ଗ୍ରାମ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ବାଳକୃଷ୍ଣ ମାଝୀ । ଗାଁ ଚାଟଶାଳୀରେ ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । [[କଟକ]]ର [[ରାଣୀହାଟ ହାଇସ୍କୁଲ]]ରୁ ସେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ରାଣୀହାଟ ହାଇସ୍କୁଲରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାପରେ ସେ [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକ ଓ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ସେ [[ଆସିକା ବିଜ୍ଞାନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଚାକିରୀ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ [[ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଅର୍ଥନିଗମ]]ରେ ଚାକିରୀ କରି, ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । == ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା == ପିଲାବେଳୁ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କପାଇଁ [[ଟୁଆଁଟୁଇଁ]] ଓ [[ଜହ୍ନମାମୁଁ]] ଆଦି ପତ୍ରିକା ଆଣିଦେଉଥିଲେ । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼ି, ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ିଥିଲା । ସ୍କୁଲ ପତ୍ରିକାରେ ''ଜ୍ୟୋତି''ରେ ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ଏକ କବିତା ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ତାଙ୍କପାଇଁ ଅନେକ ଖୁସି ଆଣି ଦେଇଥିଲା । ପରେ, ସେହି ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ଦାୟିତ୍ୱ ସେ ନେଇଥିଲେ । [[ଶିଶୁଲେଖା]] ପତ୍ରିକା ନିମନ୍ତେ ସେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଲେଖୁଥିଲେ । ଏଥିନିମନ୍ତେ ପତ୍ରିକାରେ ସମ୍ପାଦକ [[ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]] ତାଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ବର୍ଦ୍ଧନ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ବିଜ୍ଞାନ ଭିତ୍ତିକ ସାହିତ୍ୟ ଲେଖିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇଥିଲେ । === ରଚନାବଳୀ === ପିଲାଙ୍କପାଇଁ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ୭ଟି କବିତା, ୮ଟି ଗଳ୍ପ, ୩ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୫ଟି ଅନୁବାଦ ଓ ୧୫ଟି ବିଜ୍ଞାନ ଭିତ୍ତିକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । * ''ଗାଁ ସରଗ'' * ''ପରିବେଶ କାହାଣୀ'' * ''ଶିଶୁ ଉପନ୍ୟାସ କଥାବସ୍ତୁ'' * ''ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ବିଜ୍ଞାନ ଗଳ୍ପ'' * ''ପଢ଼ି ଶିଖ ଗଢ଼ି ଶିଖ'' * ''କୁନା ପାଇଁ କୁନୀ ପାଇଁ'' (୨୦୦୭) * ''ନୀଳ ଠେକୁଆ'' * ''ଗୀତରେ ଗୀତରେ ବିଜ୍ଞାନ'' (୨୦୧୬) * ''ଡାଇନୋସରର ଡାଏରୀ'' * ''ସଂଜୀବ ଜୟସ୍ବାଲଙ୍କ ଏକସାଥିରେ ସୂରୁଜ ଓ ଜହ୍ନ ୨୦୨୦ * ''ଦୀପକ ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ଦୁଇ କୁକୁରଙ୍କ ଗପ'' ୨୦୨୦ * ''ତନୁଜା ଭୌମିକ ଏଣ୍ଡୋଙ୍କ କ୍ଲୀ ଦ୍ବୀପକୁ ଦୁଃସାହସିକ ଯାତ୍ରା ୨୦୧୦ == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ମାଝୀ ତାଙ୍କର ''ନୀଳ ଠେକୁଆ'' ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ]] ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Odisha Sahitya Akademi felicitate the 24 litterateurs for the year 2013 and 2014 |url=https://www.odishanewstimes.com/2017/12/01/odisha-sahitya-akademi-felicitate-the-24-litterateurs-for-the-year-2013-and-2014/ |access-date=2024-01-03 |website=Odisha News Today |language=en-IN |archive-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103063723/https://www.odishanewstimes.com/2017/12/01/odisha-sahitya-akademi-felicitate-the-24-litterateurs-for-the-year-2013-and-2014/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=24 Odia Litterateurs To Be Honoured With Sahitya Akademi Awards {{!}} Mycitylinks |url=https://mycitylinks.in/24-odia-litterateurs-to-be-honoured-with-sahitya-akademi-awards/ |access-date=2024-01-03 |website=mycitylinks.in}}</ref><ref>{{Cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |access-date=2024-01-03 |website=odishasahityaakademi.org |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |place=ଭୁବନେଶ୍ୱର |archive-date=2024-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=State Sahitya Akademi awards for 24 litterateurs |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2017/oct/29/state-sahitya-akademi-awards-for-24-litterateurs-1685990.html |access-date=2024-01-03 |website=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |title=24 Litterateurs To Get Odisha Sahitya Akademi Award |url=https://odishatv.in/odisha-news/body-slider-litterateurs-to-get-odisha-sahitya-akademi-award-251196 |access-date=2024-01-03 |website=24 Litterateurs To Get Odisha Sahitya Akademi Award |publisher=Odisha TV |language=en }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ଏନସିଆରଟି ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର * ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ପରିଜା ଲୋକପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ପୁସ୍ତକ ପୁରସ୍କାର * ରାମକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର * ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ<ref name="y679">{{cite web | title=Latest news from Odisha, India and world | website=Online Odia ePaper | date=2026-03-29 | url=https://dharitriepaper.in/edition/20726/chhutidina/page/6 | access-date=2026-04-01}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{Authority Control}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] 33hdc4imtl34sru1uj2p0jqymtnkzmh 0 91589 606545 531772 2026-09-22T04:36:03Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606545 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Foscarnet}} {{Infobox drug | IUPAC_name = Phosphonoformic acid <!--External links--> | image = Foscarnet.svg | width = 160 | image2 = Foscarnet ball-and-stick model.png <!--Names--> | pronounce = | tradename = Foscavir | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|foscarnet-sodium}} | MedlinePlus = a601144 <!--Clinical data--> | DailyMedID = Foscarnet <!-- Pharmacokinetic data --> | pregnancy_AU = B3 | pregnancy_US = C | pregnancy_category= | legal_AU = S4 | legal_CA = | legal_UK = POM | legal_US = Rx only | legal_US_comment= <ref name="Foscavir FDA label">{{cite web | title=Foscavir- foscarnet sodium injection, solution | website=DailyMed | date=23 April 2020 | url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=90e3da4e-3b1f-428b-99ca-e4bed1c80028 | access-date=6 November 2020 | archive-date=26 March 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210326023848/https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=90e3da4e-3b1f-428b-99ca-e4bed1c80028 | url-status=live }}</ref> | legal_status = | routes_of_administration= [[Intravenous therapy|Intravenous]] | bioavailability = NA | protein_bound = 14–17% | metabolism = | onset = | elimination_half-life= 3.3–6.8 hours <!--Chemical data--> | duration_of_action= | synonyms = Foscarnet sodium, phosphonomethanoic acid, dihydroxyphosphinecarboxylic acid oxide | C = 1 | H = 3 | O = 5 | P = 1 | SMILES = O=C(O)P(=O)(O)O | StdInChI = 1S/CH3O5P/c2-1(3)7(4,5)6/h(H,2,3)(H2,4,5,6) | StdInChIKey = ZJAOAACCNHFJAH-UHFFFAOYSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | verifiedrevid = 461113374 }} '''ଫୋସ୍କାର୍ନେଟ ('''[[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ]] '''Foscarnet), ଫୋସ୍କାର୍''' ତାହାର ବିକ୍ରୟ ନାମ, ହେଉଛି ଏକ ଭୂତାଣୁରୋଧି ଔଷଧ ଯାହା ସାଇଟୋମେଗାଲୋଭାଇରସ୍ (CMV), ହର୍ପିସ ସିମ୍ପଲେକ୍ସ ଭୂତାଣୁ (HSV) ଏବଂ ଭାରିସେଲା ଜୋଷ୍ଟର ଭୂତାଣୁ (VZV) ରୋଗମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।<ref name="AHFS2021">{{Cite web |title=Foscarnet Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/foscarnet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211115155817/https://www.drugs.com/monograph/foscarnet.html |archive-date=15 November 2021 |access-date=13 December 2021 |website=Drugs.com |language=en}}</ref> ମୁଖ୍ୟତଃ [[ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ|ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି/ଏଡସ୍]] କାରଣରୁ ଇମ୍ୟୁନୋକମ୍ପ୍ରମାଇଜଡ ହୋଇଥିବା ଲୋକାଙ୍କର ହୁଏ ।<ref name="AHFS2021" /> ଏହା ଏକ ଶିରାରେ ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name="BNF81">{{Cite book |title=BNF 81: March-September 2021 |url=https://archive.org/details/bnf81marchseptem0000unse |date=2021 |publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press |isbn=978-0857114105 |page=[https://archive.org/details/bnf81marchseptem0000unse/page/678 678]}}</ref> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଜ୍ୱର, ବାନ୍ତି, [[ରକ୍ତହୀନତା|କମ୍ ଲାଲ ରକ୍ତ କଣିକା]], ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା, [[ବାତ]] ଏବଂ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହୋଇପାରେ ।<ref name="AHFS2021" /> ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ଅସ୍ୱାଭାବିକତା, [[ଲଙ୍ଗ କ୍ୟୁଟି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ|ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ କ୍ୟୁଟି (QT)]], ଏବଂ [[ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ|ଆନାଫାଇଲକ୍‌ସିସ]] ହୋଇପାରେ ।<ref name="AHFS2021" /> ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ସୁରକ୍ଷା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଟେ ।<ref name="AHFS2021" /> ଏହା ଭୂତାଣୁ ଡିଏନ୍ଏ ପଲିମେରେଜ୍ ଇନିବିବିଟର ଭାବରେ ପାଇରୋଫସଫେଟ୍ ପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ।<ref name="AHFS2021" /> ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଫସ୍କାର୍ନେଟ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite book |last=Long |first=Sarah S. |url=https://books.google.com/books?id=nQ7-o8JAH7kC&pg=PA1502 |title=Principles and Practice of Pediatric Infectious Disease |last2=Pickering |first2=Larry K. |last3=Prober |first3=Charles G. |date=2012 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=978-1437727029 |page=1502 |language=en |access-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144313/https://books.google.com/books?id=nQ7-o8JAH7kC&pg=PA1502 |archive-date=2019-12-29 |url-status=live}}</ref> <ref name="AHFS2021" /> ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ୬ ଗ୍ରାମ ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ ୧୨୦ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା । <ref name="BNF81" /> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ରାଶିର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୪,୮୦୦ ଡଲାର ଥିଲା ।<ref>{{Cite web |title=Foscarnet Prices, Coupons & Patient Assistance Programs |url=https://www.drugs.com/price-guide/foscarnet |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421213822/https://www.drugs.com/price-guide/foscarnet |archive-date=21 April 2021 |access-date=13 December 2021 |website=Drugs.com |language=en}}</ref> == ଆଧାର == <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 55yb0m5ybluymjx36nlaptyqoj7sbp6 0 95031 606530 559277 2026-09-22T04:07:23Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606530 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Rathwali dialect}} {{Infobox language | name = ରାଠୱାଲି ବୋଲି | pushpin_map = [[ଭାରତ]] | glottorefname = ରାଠୀ | glotto = rath1241 | iso3 = | coordinates = {{coord|30.0653|N|78.5064|E|display=inline}} | pushpin_map_alt = Rathi is spoken in Uttarakhand, in the north of India | pushpin_map_caption = Approximate location of the Rathi-speaking area in India | fam5 = କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପାହାଡ଼ି | nativename = राठवाली<br/>राठी<br/> | fam4 = [[ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଇଣ୍ଡୋ ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା]] ବା [[ଉତ୍ତର ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା]] | fam3 = ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ | fam2 = ଇଣ୍ଡୋ-ଇରାନୀୟ | familycolor = ଇଣ୍ଡୋ-ଇଉରୋପୀୟ | region = [[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]] | states = ଭାରତ | image = Rathwali.png }} '''ରାଠୱାଲି ବୋଲି''' (''rāṭhavālī'') ବା ରାଠୀ [[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ|ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟ]]<nowiki/>ର ପୌରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ବୋଲି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାକୁ ଗଡ଼ଓ୍ୱାଳି ଅଧୀନରେ ଏକ ଉପଭାଷା ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପାହାଡ଼ି ଗୋଷ୍ଠୀର (ଗ୍ରିୟର୍ସନ ଅନୁଯାୟୀ) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯାହାକୁ ନିଜେ ହିନ୍ଦୀର ଏକ ଉପଭାଷା ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।<ref name=":0">{{Cite book|last=Grierson|first=George Abraham|title=Linguistic Survey Of India Vol.9 Part.4|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.32110|year=1916|pages=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.32110/page/315 315]|language=English}}</ref> ଏହାକୁ ରାଠୀ (ରାହୀ) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହା ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ପରିବାର ଅଧୀନରେ ଆସୁଛି । == ଲିପି ଓ ନମୁନା == [[File:Sample of Rathi.jpg|thumb|Sample of Rathi from Grierson's book|center]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == * {{Cite book |last=Congress |first=Library of |url=https://www.google.co.in/books/edition/Library_of_Congress_Subject_Headings/KcYhCVL5DxIC?hl=en&gbpv=1&dq=%22Garhwali+dialect%22&pg=PA34&printsec=frontcover |title=Library of Congress Subject Headings |last2=Division |first2=Library of Congress Subject Cataloging |last3=Policy |first3=Library of Congress Office for Subject Cataloging |date=2013 |publisher=Library of Congress |language=en}} * {{Cite book |last=Office |first=Library of Congress Cataloging Policy and Support |url=https://www.google.co.in/books/edition/Library_of_Congress_Subject_Headings/IDvMRvvfIK4C?hl=en&gbpv=1&dq=%22Garhwali+dialect%22&pg=PA5708&printsec=frontcover |title=Library of Congress Subject Headings |date=2009 |publisher=Library of Congress, Cataloging Distribution Service |language=en}} * {{Cite book |last=Division |first=Library of Congress Subject Cataloging |url=https://www.google.co.in/books/edition/Library_of_Congress_Subject_Headings_F_O/uZRhmVrwfcsC?hl=en&gbpv=1&dq=%22Garhwali+dialect%22&pg=PA1582&printsec=frontcover |title=Library of Congress Subject Headings: F-O |date=1989 |publisher=Cataloging Distribution Service, Library of Congress |isbn=978-0-8444-0630-5 |language=en}} * {{Cite book |last=Policy |first=Library of Congress Office for Subject Cataloging |url=https://www.google.co.in/books/edition/Library_of_Congress_Subject_Headings/_n_f7QJAFSIC?hl=en&gbpv=1&dq=%22Garhwali+dialect%22&pg=PA1666&printsec=frontcover |title=Library of Congress Subject Headings |date=1990 |publisher=Cataloging Distribution Service, Library of Congress |language=en}} * {{Cite book |last=Policy |first=Library of Congress Office for Subject Cataloging |url=https://www.google.co.in/books/edition/F_O/e--UGBY-GigC?hl=en&gbpv=1&dq=%22Garhwali+dialect%22&pg=PA1666&printsec=frontcover |title=F-O |date=1990 |publisher=Cataloging Distribution Service, Library of Congress |language=en}} * {{Cite book |last=Division |first=Library of Congress Subject Cataloging |url=https://www.google.co.in/books/edition/Library_of_Congress_Subject_Headings_P_Z/zeT-vlD0424C?hl=en&gbpv=1&dq=%22Garhwali+dialect%22&pg=PA2928&printsec=frontcover |title=Library of Congress Subject Headings: P-Z |date=1989 |publisher=Cataloging Distribution Service, Library of Congress |isbn=978-0-8444-0630-5 |language=en}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଭାଷା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଭାଷା]] izg8qaucmg4okrjms79w001mxcw8ihi 0 96777 606515 569098 2026-09-21T18:18:38Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606515 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lakshmi Kant Jha}} {{Infobox officeholder | name = ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଝା | honorific-suffix = | image = Lakshmi Kant Jha (India's ambassador to the United States 1970 - 1973).png | image_size = | office = [[List of governors of Jammu and Kashmir|Governor of Jammu and Kashmir]] | term_start = 3 July 1973 | term_end = 22 February 1981 | president = [[V. V. Giri]]<br/>[[Fakhruddin Ali Ahmed]]<br/>''[[B. D. Jatti]]''<br/>[[Neelam Sanjiva Reddy]] | primeminister = [[ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ]]<br/>[[Morarji Desai]]<br/>[[Charan Singh]]<br/>Indira Gandhi | 1blankname = Chief Ministers | 1namedata = [[Syed Mir Qasim]]<br/>[[Sheikh Abdullah]] | predecessor = [[Bhagwan Sahay]] | successor = [[Braj Kumar Nehru]] | office3 = [[List of governors of the Reserve Bank of India|Governor of the Reserve Bank of India]] | term_start3 = 1 July 1967 | term_end3 = 3 May 1970 | predecessor3 = [[P. C. Bhattacharya]] | successor3 = [[B. N. Adarkar]] | office1 = [[Member of Parliament, Rajya Sabha]] | constituency1 = [[List of Rajya Sabha members from Bihar|Bihar]] | term_start1 = 7 July 1986 | term_end1 = 16 January 1988 | office2 = [[List of ambassadors of India to the United States|Ambassador of India to the United States]] | term_start2 = 1970 | term_end2 = 1973 | predecessor2 = [[Ali Yavar Jung]] | successor2 = [[T. N. Kaul]] | office4 = Secretary to the [[Prime Minister of India]] | term_start4 = 1964 | term_end4 = 1966 | successor4 = [[P. N. Haksar]] | primeminister4 = [[ଲାଲ ବାହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀ]]<br/>[[ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ]] | birth_date = {{birth date|df=y|1913|11|22}} | birth_place = [[Darbhanga district]], Bihar, India | death_date = {{death date and age|df=y|1988|1|16|1913|11|22}} | death_place = | nationality = [[India]]n | known_for = | education = [[Benaras Hindu University]], [[Trinity College, Cambridge|Trinity College]], [[Cambridge]] | occupation = Civil servant | title = | party = [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] | spouse = | partner = | children = | signature = | website = | footnotes = }} '''ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଝା''' (୨୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୧୩ – ୧୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୮), [[ବିହାର]]<nowiki/>ର ଦରଭଙ୍ଗା ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ [[ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ]]<nowiki/>ର ଅଷ୍ଟମ ଗଭର୍ନର ଭାବରେ ୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୭ ରୁ ୩ ମଇ ୧୯୭୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |title=RBI Governor List of India: Past and Present Governors of Reserve Bank of India |url=https://cleartax.in/s/rbi-governors-list |access-date=2025-05-29 |website=cleartax |language=en }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=List of RBI Governors of India since Independence |url=https://unacademy.com/content/railway-exam/study-material/general-awareness/list-of-rbi-governors-of-india-since-independence/ |access-date=2025-05-29 |website=Unacademy |language=en-US}}</ref> == ଶିକ୍ଷା ଓ ପେଶା == ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଝା ଦରଭଙ୍ଗା, ବିହାରର ଏକ ମୈଥିଳି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ସେ ୧୯୩୬ ରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା (ICS) ର ଏକ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ସେ ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, କ୍ୟାମ୍ବ୍ରିଜର ଟ୍ରିନିଟି କଲେଜ୍ ଓ ଲଣ୍ଡନ୍ ସ୍କୁଲ୍ ଅଫ୍ ଇକନୋମିକ୍ସ (LSE) ରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କ୍ୟାମ୍ବ୍ରିଜରେ ଥିବା ସମୟରେ ସେ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ଅର୍ଥନୀତିବିଦ୍ John Maynard Keynes ଙ୍କ ନିକଟରେ ଅର୍ଥନୀତି ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । London School of Economics (LSE) ରେ ସେ Harold Laski ଙ୍କ ନିକଟରେ ପଢ଼ିଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନ ସମୟରେ ସେ ବିତରଣ ବିଭାଗରେ ଏକ ଉପସଚିବ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଓ ୧୯୪୬ ରେ ତାଙ୍କୁ MBE (Member of the British Empire) ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ ଭାରତ ସରକାରର ଉଦ୍ୟୋଗ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ ସଚିବ ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଲାଲ ବହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୬୪–୧୯୬୬) ଓ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ (୧୯୬୬–୧୯୬୭) ସଚିବ ଥିଲେ । ପରବର୍ତି ସମୟରେ ସେ RBIର ଗଭର୍ଣର ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name=":0">{{Cite web |title=RBI :: History |url=http://www.rbi.org.in/scripts/governors.aspx |access-date=2025-05-30 |website=www.rbi.org.in |archive-date=2008-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080916083919/http://www.rbi.org.in/scripts/governors.aspx |url-status=dead }}</ref> == ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉପଲବ୍ଧି == [[ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ]]<nowiki/>ର ଗଭର୍ଣର ଭାବେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ଶତବାର୍ଷିକୀ ଅବସରରେ ₹2, ₹5, ₹10, ଓ ₹100 ମୂଲ୍ୟର ଭାରତୀୟ ନୋଟ୍ ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୬୯ ରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଇଂରାଜୀ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ହସ୍ତାକ୍ଷର ଥିଲା। ଏହି ଅବସରରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଆଧିକାରିକ ଭାଷା ହିସାବରେ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ହସ୍ତାକ୍ଷର ରୁପିଆ ନୋଟ୍‌ରେ ଆସିଥିଲା । ପରେ, ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ନୋଟ୍‌ର ଏକ ନୂତନ ଜାରିକରଣ ରେ ବି। ଏନ୍‌. ଆଦାରକରଙ୍କ ହସ୍ତାକ୍ଷର ଥିଲା । ତାଙ୍କର ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ୧୪ଟି ବ୍ୟାପାରିକ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଜାତୀୟକରଣ କରାଯାଇଥିଲା, ବ୍ୟାଙ୍କ ଉପରେ ସାମାଜିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା, ନ୍ୟାସନାଲ୍ କ୍ରେଡିଟ୍ କାଉନସିଲ୍ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ଲିଡ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ଅନ୍ୟ ଉନ୍ନତି ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁନା ଉପରେ ଆଇନଗତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଆସିଥିଲା, ଡିପୋଜିଟ୍ ଇନ୍‌ସୁରେନ୍ସ ସହକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ କରାଯାଇଥିଲା ଓ କୃଷି ଋଣ ବୋର୍ଡ୍ ଗଠନ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=":0" /> ସେ ୧୯୭୦–୧୯୭୩ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଆମେରିକାରେ ରାଜଦୂତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ସ‌ହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]]<nowiki/>କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲା । ହେନ୍ରୀ କିସିଞ୍ଜର୍ ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଦକ୍ଷତାକୁ ''White House Years'' ବହିରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ଝା କିଛି ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ''Mr. Red Tape'' ଓ ''Economic Strategy for the 80s: Priorities for the Seventh Plan'' ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ସେ ୩ ଜୁଲାଇ ୧୯୭୩ ରୁ ୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ରାଜ୍ୟପାଳ ଥିଲେ। ଏକ ନିଷ୍ପକ୍ଷ ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ତାଙ୍କରି ସୁନାମ ରହିଅଛି । ସେ ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଉତ୍ତର–ଦକ୍ଷିଣ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମସ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ରାଣ୍ଡ୍ କମିଶନର ଏକ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ୧୯୮୧–୧୯୮୮ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ସରକାରର ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଶାସନ ପୁନର୍ଗଠନ କମିଶନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ]] ଓ ପରେ [[ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ]]<nowiki/>ଙ୍କ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପରାମର୍ଶଦାତା ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ସେ [[ରାଜ୍ୟ ସଭା|ରାଜ୍ୟସଭା]] ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଆର୍‌ବିଆଇ ''L. K. Jha Memorial Lectures'' ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web |title=Reserve Bank of India : L.K. Jha Memorial Lectures |url=http://www.rbi.org.in/Scripts/LkJhaLecturers.aspx |access-date=2025-05-30 |website=www.rbi.org.in}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}}{{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୮ ମୃତ୍ୟୁ]] bfpzgxhf480m16mznfwhcsv91zfvjpr 0 97295 606522 573866 2026-09-21T20:19:22Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606522 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sunil Lahri}} {{Infobox person | name = ସୁନୀଲ ଲହରୀ | image = Sunil Lehri.jpg | image_size = 250px | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1961|1|9|df=y}} | birth_place = ଦାମୋହ, [[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]], [[ଭାରତ]] | nationality = [[ଭାରତର ଲୋକ|ଭାରତୀୟ]] | alma_mater = ୱିଲସନ କଲେଜ ମୁମ୍ବାଇ | occupation = ଅଭିନେତା | yearsactive = ୧୯୮୦-୧୯୯୬<br/>୨୦୧୭-ଏବେଯାଏଁ | known_for = ୧୯୮୭ର ''ରାମାୟଣ''ରେ [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ]] | spouse = ରାଧା ସେନ (ଛାଡ଼ପତ୍ର)<br/>ଭାରତୀୟ ପାଠକ | children = ୧ }} '''ସୁନୀଲ ଲହରୀ''' (ଜନ୍ମ: ୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା । ୧୯୮୭ ମସିହାରେ, [[ରାମାନନ୍ଦ ସାଗର]]ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଟେଲିଭିଜନରେ ପ୍ରସାରିତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଧାରାବାହିକ ''ରାମାୟଣ''ରେ, ସେ [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ]] ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିବା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ୧୯୬୧ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୯ ତାରିଖରେ, ସେ [[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]]<nowiki/>ର ଦାମୋହଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ଶୀକର ଚନ୍ଦ୍ର ଲହରୀ ପେଶାରେ ଏକ ମେଡିକାଲ କଲେଜର ଜଣେ ପ୍ରାଧାପକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ନାମ ତାରା ଲହରୀ ।<ref name="timesofindia">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Sunil-Lahiri-donates-fathers-body/articleshow/12143950.cms|title=Sunil Lahiri donates fathers body|last1=Vohra|first1=Meera|date=5 March 2012|work=The Times of India|access-date=11 January 2021|language=en}}</ref><ref name="Bio"/> [[ଭୋପାଳ]]<nowiki/>ରୁ ସ୍କୁଲଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରି, ସେ [[ମୁମ୍ବାଇ]] ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ୱିଲସନ କଲେଜରୁ କଳାରେ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ ।<ref name="Bio">{{cite news |title=150 लड़कों में इन्हें मिला था लक्ष्मण का रोल, आज कहां है सुनील लहरी |url=https://www.bhaskar.com/news/mp-news-damoh39s-pummy-was-made-by-beating-150-boys-laxman-in-ramayana-065014-6954156.html |accessdate=8 March 2020 |work=Dainik Bhaskar |date=22 July 2018 |language=hi}}</ref><ref name=":0">{{cite news |title=दमोह का पम्मी 150 लड़कों को पछाड़कर बना था रामायण में लक्ष्मण |url=https://www.bhaskar.com/news/mp-news-damoh39s-pummy-was-made-by-beating-150-boys-laxman-in-ramayana-065014-6954156.html |accessdate=19 September 2020 |work=Dainik Bhaskar |date=2 April 2020 |language=hi}}</ref> ସେ ରାଧା ସେନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ତାଙ୍କର ଛାଡ଼ପତ୍ର ହେବା ପରେ, ସେ ଭାରତୀ ପାଠକଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=क्या आपने देखे हैं 'रामायण' के इन किरदारों के रियल लाइफ पार्टनर, कुछ तो इंडस्ट्री से रहते हैं द |url=https://www.abplive.com/photo-gallery/entertainment/television-ramanad-sagar-ramayan-all-the-characters-and-their-real-life-partners-arun-govil-dipika-chikhlia-2397053 |work=ABP |language=hi |date=1 May 2023 |access-date=18 January 2024}}</ref> ତାଙ୍କର ପୁଅଙ୍କ ନାମ କ୍ରିଶ ।<ref>{{cite news |title=Netizens swoon over Sunil Lahri's son's handsomeness; a look at rare and unseen pics of the cast of Ramayan's family members |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/netizens-swoon-over-sunil-lahris-sons-handsomeness-a-look-at-rare-and-unseen-pics-of-the-cast-of-ramayans-family-members/photostory/75643431.cms |work=The Times of India |date=9 May 2020 |accessdate=11 October 2020}}</ref> == ଅଭିନୟ ଜୀବନ == ୧୯୮୦ ମସିହାରେ, ସେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ''ଦି ନକ୍ସଲାଇଟ୍ସ'' ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ [[ସ୍ମିତା ପାଟିଲ]]<nowiki/>ଙ୍କ ସହ କାମ କରିଥିଲେ । [[ଅନୁରାଧା ପଟେଲ]]<nowiki/>ଙ୍କ ସହ, ୧୯୮୫ ମସିହାର କଥାଚିତ୍ର ''ଫିର୍ ଆୟି ବରସାତ''ରେ ସେ କାମ କରିଥିଲେ ।<ref name="Bio"/><ref>{{cite news |last1=Raghuvanshi |first1=Aakanksha |title=Sunil Lahri And Anuradha Patel In A Rare Pic From 1985 Film Phir Aayee Barsat |url=https://www.ndtv.com/entertainment/sunil-lahri-and-anuradha-patel-in-a-rare-pic-from-1985-film-phir-aayee-barsat-2219303 |access-date=13 June 2023 |work=NDTV |date=28 April 2020}}</ref> ୧୯୯୧ ମସିହାର କଥାଚିତ୍ର ''ବାହାରୋଁ କା ମଞ୍ଜିଲ''ରେ, ସେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=Baharon Ke Manzil Film details|url=http://ibosnetwork.com/asp/filmbodetails.asp?id=Baharon+Ke+Manzil|publisher=IBOS|accessdate=2 October 2014|archive-date=1 October 2014|archive-url=https://archive.today/20141001172014/http://ibosnetwork.com/asp/filmbodetails.asp?id=Baharon+Ke+Manzil|url-status=dead}}</ref> ୧୯୯୦ ମସିହାର ଟିଭି ସିରିଜ୍ ''ପରମ ବୀର ଚକ୍ର''ରେ, ସେ [[ରାମ ରାଘବ ରାଣେ]]<nowiki/>ଙ୍କ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୫ ମସିହାରେ, ସେ ଜନମ କୁଣ୍ଡଳୀ କଥାଚିତ୍ରରେ [[ବିନୋଦ ଖାନ୍ନା]]<nowiki/>ଙ୍କ ପୁଅ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=Ramayan's Laxman, Sunil Lahri reminisces the time he worked with Smita Patil, Vinod Khanna |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/tv/ramayans-laxman-sunil-lahri-reminisces-the-time-he-worked-with-smita-patil-vinod-khanna/articleshow/75343081.cms |access-date=13 June 2023 |work=Mumbai Mirror |date=24 April 2020 |language=en |archive-date=17 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231217112106/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/tv/ramayans-laxman-sunil-lahri-reminisces-the-time-he-worked-with-smita-patil-vinod-khanna/articleshow/75343081.cms |url-status=dead }}</ref> ୨୦୧୭ ମସିହାରେ, ସେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ''ଏ ଡଟର୍‌ସ୍ ଟେଲ୍ ପଙ୍ଖ''ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=A look at what actors from DD's Ramayana serial are doing now |url=https://www.hindustantimes.com/tv/ramayana-from-arun-govil-to-deepika-chikhalia-what-actors-of-hit-mythological-serial-are-doing-now/story-ceKL0Zl3Y3WLtVwPfrRpMO.html |access-date=13 June 2023 |work=Hindustan Times |date=5 April 2020}}</ref> ===ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର=== * ''ଦି ନକ୍ସଲାଇଟ୍ସ'' (୧୯୮୦) * ''ଫିର୍ ଆୟି ବରସାତ'' (୧୯୮୫) * ''ଜାଜିରା'' (୧୯୮୭) * ''ବାହାରୋଁ କେ ମଞ୍ଜିଲ'' (୧୯୯୧) * ''ଆଜା ମେରି ଜାନ୍'' (୧୯୯୩) * ''ଜନମ କୁଣ୍ଡଳୀ'' (୧୯୯୫) * ''ଏ ଡଟର୍‌ସ୍ ଟେଲ୍ ପଙ୍ଖ୍'' (୨୦୧୭) ===ଟେଲିଭିଜନ=== * ''ବିକ୍ରମ ଔର ବେତାଳ'' (୧୯୮୫) * ''ରାମାୟଣ'' (୧୯୮୭) * ''ପରମ ବୀର ଚକ୍ର'' (୧୯୮୮) * ''ଲବ କୁଶ'' (୧୯୮୮) * ''ସପ୍ନୋଁ କୀ ଦୁନିୟା'' (୧୯୯୫-୧୯୯୬) * ''ଦି କପିଲ ଶର୍ମା ଶୋ'' (୨୦୨୦) - ଅତିଥି * ''ସା ରେ ଗା ମା ପା ଲି'ଲ ଚାମ୍ପସ୍'' (୨୦୨୦) - ଅତିଥି == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == * {{IMDb name|0481624}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା]] 323p5454ipit6gqrctaqmlbldatlyrw 0 97576 606525 599937 2026-09-22T03:57:48Z InternetArchiveBot 28148 Add 1 book for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606525 wikitext text/x-wiki [[File:Marche sel.jpg|thumb|250px]] ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ହେଉଛି ଏକ ଅହିଂସାତ୍ମକ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରଣାଳୀ, ଯାହାକୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ଏହାର ମୂଳ ଭିତ୍ତି ‘ସତ୍ୟ’ ଓ ‘ଅହିଂସା’ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ଅର୍ଥ ‘ସତ୍ୟରେ ଆଗ୍ରହ’ କିମ୍ବା ‘ସତ୍ୟକୁ ଧରି ରହିବା’ । ଏହି ଧାରଣାକୁ ଗାନ୍ଧୀଜୀ [[ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା]] ରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ ଓ ପରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଚାଳନା କରିଥିଲେ ।।<ref name="Autobiography">{{cite book |last=Gandhi |first=M. K. |title=An Autobiography: The Story of My Experiments with Truth |url=https://archive.org/details/kuh.ag.1204.107678 |publisher=Navajivan Publishing House |year=1927}}</ref> ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଏକ ମାନବୀୟ ଧାରଣା ଯାହା ସତ୍ୟ, ଅହିଂସା ଓ ନ୍ୟାୟର ପଥକୁ ଦର୍ଶାଏ । ଏହା କେବଳ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମାଜର ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନ୍ୟାୟ, ସମତା ଓ ସତ୍ୟକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିବାର ଏକ ସଶକ୍ତ ମାଧ୍ୟମ । ==ଉତ୍ପତ୍ତି== ୧୯୦୬ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଅନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମ ମାନିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା । ସେଥିରେ ବିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ‘ସତ୍ୟାଗ୍ରହ’ ଧାରଣାର ଜନ୍ମ କରିଥିଲେ । ‘ସତ୍ୟ’ ଓ ‘ଆଗ୍ରହ’ — ଏହି ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦକୁ ଯୋଡ଼ି ‘ସତ୍ୟାଗ୍ରହ’ ଶବ୍ଦଟି ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ।<ref name="Dalton">{{cite book |last=Dalton |first=Dennis |title=Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action |url=https://archive.org/details/mahatmagandhinon00dalt |publisher=Columbia University Press |year=1993}}</ref> ==ସିଦ୍ଧାନ୍ତ== ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ମୂଳ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ହେଉଛି — ସତ୍ୟରେ ଅଟଳ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଅହିଂସା ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଘର୍ଷ । ଏଠାରେ ପ୍ରତିପକ୍ଷକୁ ଶତ୍ରୁ ଭାବି ନୁହେଁ, ବରଂ ସତ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରାଇବା ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ କରାଯାଏ । ହିଂସା, ଘୃଣା ଓ ପ୍ରତିଶୋଧକୁ ଏହା ସ୍ୱୀକାର କରେନାହିଁ ।<ref name="Parekh">{{cite book |last=Parekh |first=Bhikhu |title=Gandhi: A Very Short Introduction |publisher=Oxford University Press |year=1997}}</ref> ==ଭାରତରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ== ଗାନ୍ଧୀଜୀ ୧୯୧୫ରେ ଭାରତକୁ ଫେରିବା ପରେ, ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ପ୍ରମୁଖ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ଚମ୍ପାରଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ (୧୯୧୭), ଖେଡା ସତ୍ୟାଗ୍ରହ (୧୯୧୮) ଓ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ମିଲ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ (୧୯୧୮) — ଏହାର ପ୍ରଥମ ଉଦାହରଣ । ପରେ ୧୯୨୦ରେ ‘ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ’, ୧୯୩୦ରେ ‘ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ’ ଓ ୧୯୪୨ରେ ‘ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ’ — ସବୁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଧାରଣାର ଉପରେ ଆଧାରିତ ।<ref name="Brown">{{cite book |last=Brown |first=Judith M. |title=Gandhi: Prisoner of Hope |publisher=Yale University Press |year=1991}}</ref> ==ପ୍ରଭାବ== ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଫଳରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାତୀୟ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା । ସାଧାରଣ ଲୋକ, କୃଷକ, କର୍ମକର୍ତ୍ତା, ନାରୀମାନେ — ସମସ୍ତେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସହଭାଗୀ ହେଲେ । ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଏକତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଓ ବିଦେଶୀ ଶାସନକୁ ପ୍ରଶ୍ନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।<ref name="Nanda">{{cite book |last=Nanda |first=B. R. |title=Mahatma Gandhi: A Biography |publisher=Oxford University Press |year=1958}}</ref> ==ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ପ୍ରଭାବ== ସତ୍ୟାଗ୍ରହ କେବଳ ଭାରତରେ ସୀମିତ ନାହିଁ, ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶରେ ସମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ହୋଇଥିଲା । ଆମେରିକାର Martin Luther King Jr., ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର [[ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା]] ପରି ନେତାମାନେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ନୀତିକୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="Hardiman">{{cite book |last=Hardiman |first=David |title=Gandhi in His Time and Ours: The Global Legacy of His Ideas |url=https://archive.org/details/gandhiinhistimeo0000hard |publisher=Columbia University Press |year=2003}}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ]] dd153pauxchexoos8uorraw5txovbrc 0 98453 606514 580156 2026-09-21T17:56:24Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606514 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Rahul Lodhi}} {{Infobox officeholder | name = ରାହୁଲ ସିଂହ ଲୋଧି | image = | caption = | office = ସାଂସଦ: [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]] | termstart = ୨୦୨୪ | predecessor = [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ସିଂହ ପଟେଲ]] | constituency = ଦାମୋହ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳ | office1 = ବିଧାୟକ: ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନ ସଭା | constituency1 = ଦାମୋହ | predecessor1 = [[ଜୟନ୍ତ ମାଲାଇୟା]] | term_start1 = ୨୦୧୮ | successor1 = [[ଅଜୟ କୁମାର ଟଣ୍ଡନ]] | term_end1 = ୨୦୨୦ | birth_place = | birth_date = | spouse = | party = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]] | otherparty = [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] | alma_mater = | profession = ରାଜନେତା | education = | website = | footnotes = }} '''ରାହୁଲ ସିଂହ ଲୋଧି''' ({{IPA|hi|ɾaːɦʊl loːd̪ʱiː}}) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା । ସେ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]]<nowiki/>ର ରାଜନେତା ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଦାମୋହ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]]<nowiki/>କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web|title=Damoh Constituency Lok Sabha Election Results 2024|url=https://www.brutimes.com/news/politics/damoh-constituency-lok-sabha-election-results-2024|website=Bru Times News|language=en|access-date=2025-12-01|archive-date=2025-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20251012202859/https://www.brutimes.com/news/politics/damoh-constituency-lok-sabha-election-results-2024|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |title=Parliamentary Constituency 7 - DAMOH|url=https://results.eci.gov.in/PcResultGenJune2024/candidateswise-S127.htm|website=ECI|date=8 August 2024|access-date=16 August 2024|archive-date=8 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808091717/https://results.eci.gov.in/PcResultGenJune2024/candidateswise-S127.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> ୨୦୧୮ ମସିହାରେ, ସେ ଦୋମହରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ପୂର୍ବରୁ, ସେ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]]<nowiki/>ର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|title=Rahul Singh Lodhi (Criminal & Asset Declaration)|url=https://myneta.info/madhyapradesh2018/candidate.php?candidate_id=6311|access-date=2021-06-06|website=MyNeta.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=BJP lost due to Lodhi, Malaiya made a scapegoat, says BJP leader Himmat Kothari|url=https://www.freepressjournal.in/indore/madhya-pradesh-bjp-lost-due-to-lodhi-malaiya-made-a-scapegoat-says-bjp-leader-himmat-kothari|access-date=2021-06-06|website=Free Press Journal}}</ref><ref>{{Cite web|title=Former BJP minister gets show cause notice; son, 4 office bearers expelled after Damoh by-poll loss|url=https://www.theweek.in/news/india/2021/05/07/former-bjp-minister-gets-show-cause-notice-son-4-office-bearers-expelled-after-damoh-by-poll-loss.html|access-date=2021-06-06|website=The Week}}</ref><ref>{{Cite web|title=Damoh bypoll results: The BJP needs to clean house|url=https://www.indiatoday.in/india-today-insight/story/damoh-bypoll-results-the-bjp-needs-to-clean-house-1803679-2021-05-17|access-date=2021-06-06|website=The India Today}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] rir5xvz9d9k11d1k94idjvbsleinaw3 0 100100 606489 594504 2026-09-21T12:28:39Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606489 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=Bacama |altname=Ɓwaare |states=[[Nigeria]] |region=[[Adamawa State]], [[Kogi State]] |speakers={{sigfig|304,000|1}} |date=2020 |ref=e25 |dia1=Kwa Bwatiye |dia4=Demsa Bata |script=[[Latin alphabet|Latin]] |familycolor=Afro-Asiatic |fam2=[[Chadic languages|Chadic]] |fam3=[[Biu–Mandara languages|Biu–Mandara]] |fam4=[[Bata languages|Bata (A.8)]] |iso3=bcy |glotto=baca1246 |glottoname=Bacama |glotto2=baca1245 |glottoname2=Bacama-Yimburu }} ବାକାମା (ବାଚାମା କିମ୍ବା ବୱାଟିୟେ ମଧ୍ୟ ଲେଖାଯାଏ) ହେଉଛି ଚାଡିକ୍ ପରିବାରର ଏକ ଆଫ୍ରୋ-ଏସିଆଟିକ୍ ଭାଷା, ବିଶେଷକରି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଚାଡିକ୍ ଉପଗୋଷ୍ଠୀର ବିଉ-ମାଣ୍ଡାରା ଶାଖା, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ନାଇଜେରିଆର ଆଡାମାୱା ରାଜ୍ୟରେ ନୁମାନ, ଡେମସା ଏବଂ ଲାମୁର୍ଡେ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରୀ ଅଞ୍ଚଳର ବାଚାମା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ।<ref>{{Cite web |title=Glottolog 5.3 - Bacama |url=https://glottolog.org/resource/languoid/id/baca1246 |access-date=2026-03-31 |website=glottolog.org}}</ref><ref>https://www.facebook.com/arewastories/posts/bacama-bachama-is-an-afro-asiatic-language-of-the-chadic-branch-that-is-spoken-i/1022283573258391/</ref> ପ୍ରାୟ ୩୦୦,୦୦୦ ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାଷାଭାଷୀ (୨୦୨୦) ସହିତ, ଏହା ଏହାର ଜାତିଗତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗର ପ୍ରାଥମିକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ଏକ ସ୍ଥିର ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ବାକାମାର ଭାଷାଗତ ଅଧ୍ୟୟନ ଏହାର ଶବ୍ଦଗତ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପିଚ୍, ସ୍ୱର ଏବଂ ସ୍ୱର ଢାଞ୍ଚା ସହିତ ଏକ ସ୍ୱର ପ୍ରଣାଳୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯାହା ଏହାକୁ ଚାଡିକ୍ ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ପୃଥକ କରିଥାଏ, ଯେପରି ଏହାର ଭାବଗତ ବର୍ଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସେମିଟୋ-ହାମିଟିକ୍ ଭାଷା ସହିତ ତୁଳନାତ୍ମକ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଇଛି। ଭାଷାଟି ଜଟିଳ ନାମମାତ୍ର ଏବଂ ଭାବିକ ବହୁବଚନ ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ, ଯାହାକୁ ମନ୍ଦାରା ଏବଂ ବାଟା ଉପଗୋଷ୍ଠୀ ପରି ପଡ଼ୋଶୀ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଚାଡିକ୍ ପ୍ରକାରଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଛି। ସାମାଜିକ ଭାଷାଗତ ସର୍ଭେ ସୂଚାଇ ଦିଏ ଯେ ବାକାମା ଘର ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବ୍ୟବହାର ମାଧ୍ୟମରେ ଜୀବନଶକ୍ତି ବଜାୟ ରଖେ, ଯଦିଓ ଏଥିରେ ବ୍ୟାପକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସାଂଗଠନିକ ସମର୍ଥନର ଅଭାବ ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଅଭିଧାନ, ବାଇବଲ ଅଂଶ ଏବଂ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରୟାସ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ଶବ୍ଦତାଲିକା ସମେତ ସମ୍ବଳ ରହିଛି।<ref>https://www.ethnologue.com/language/bcy/</ref> ==ଭାଷା ପରିବାର ଏବଂ ସମ୍ପର୍କ== ବାକାମା ଭାଷା, ଯାହା ଏହାର ISO 639-3 କୋଡ୍ bcy ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା , ଏହାକୁ ଆଫ୍ରୋ-ଏସିଆଟିକ୍ ଭାଷା ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଚାଡିକ୍ ଶାଖା ଏବଂ ବିଶେଷକରି ବିଉ-ମାଣ୍ଡାରା A.1 ର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଚାଡିକ୍ ଉପଗୋଷ୍ଠୀର ଅଟେ। ଏହି ବର୍ଗୀକରଣ ମଧ୍ୟରେ, ଏହା ବାଟା-ବ୍ୱାଟିୟେ ଗୋଷ୍ଠୀର ଏକ ଅଂଶ, ଯାହା ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ନାଇଜେରିଆରେ କୁହାଯାଉଥିବା ନିକଟତମ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରକାରଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। ବାକାମା ପଡ଼ୋଶୀ ଭାଷା ଯେପରିକି ମବୁକୋ ଏବଂ ଭାମେ (ସାମୁହିକ ଭାବରେ ହୁର୍ଜା ଉପଗୋଷ୍ଠୀ ଅଧୀନରେ) ଏବଂ ଗିଦାର (ଉତ୍ତର ବିଉ-ମାଣ୍ଡାରା ଉପଗୋଷ୍ଠୀରେ) ସହିତ ଜେନେଟିକ୍ ସମ୍ପର୍କ ଅଂଶୀଦାର କରନ୍ତି, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ପରିମାଣରେ ପାରସ୍ପରିକ ବୋଧଗମ୍ୟତା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଚାଡିକ୍ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ସାଧାରଣ ଶବ୍ଦତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ବ୍ୟାକରଣଗତ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ୱର ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ କ୍ରିୟା ଆକୃତି ଢାଞ୍ଚା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।<ref>https://www.lotpublications.nl/Documents/375_fulltext.pdf</ref> ଏହି ସମ୍ପର୍କଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରୋଟୋ-ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଚାଡିକ୍ ର ତୁଳନାତ୍ମକ ପୁନଃନିର୍ମାଣରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଏହି ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଶବ୍ଦଗତ ଏବଂ ଗଠନମୂଳକ ସମାନତାକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥାଏ। ବାକାମାର ବିକଳ୍ପ ନାମଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବାଚାମା, ବ୍ୱାଟିୟେ ଏବଂ ବାଶାମା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ଏକ୍ସୋନିମ ଏବଂ ଏଣ୍ଡୋନିମରେ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। "ବାକାମା" ନାମଟି ଏହାର ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ଜାତିଗତ ସ୍ୱ-ପଦ୍ମନାମରୁ ଆସିଛି, ଯାହା ସ୍ୱୟଂ ଶବ୍ଦ ବୱାଟିୟେ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ଜଡିତ , ଯାହା ନାଇଜେରିଆର ଆଡାମାୱା ରାଜ୍ୟର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଜାତିଗତ ପରିଚୟରେ ଭାଷାର ଭୂମିକାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ। ==ଭୌଗୋଳିକ ବଣ୍ଟନ== ବାକାମା ଭାଷା, (ଯାହା: ବାଚାମା କିମ୍ବା ବୱାଟିୟେ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା), ମୁଖ୍ୟତଃ ନାଇଜେରିଆର ଆଡାମାୱା ରାଜ୍ୟରେ, ନୁମାନ, ଡେମସା, ଲାମୁର୍ଡେ, ଗ୍ୟୁକ୍ ଏବଂ ମାୟୋବେଲୱା ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ର (LGAs) ମଧ୍ୟରେ, ଏବଂ କାଡୁନା ରାଜ୍ୟର କାଡୁନା ସହରର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଥିବା ତାରାବା ରାଜ୍ୟର ଲାଉ LGA ଏବଂ କୋଗି ରାଜ୍ୟର ବେନୁ-ନାଇଜର ସଙ୍ଗମରେ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ବେଣୁ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ସହିତ ଭାଷାଗତ ଭୂଦୃଶ୍ୟର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଗଠନ କରେ।<ref>{{Cite web |url=https://nairametrics.com/wp-content/uploads/2013/03/Atlas-of-Nigerian-Languages.pdf |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2026-03-31 |archive-date=2025-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250526055810/https://nairametrics.com/wp-content/uploads/2013/03/Atlas-of-Nigerian-Languages.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Project |first=Joshua |title=Bachama in Nigeria |url=https://joshuaproject.net/people_groups/10546/NI |access-date=2026-03-31 |website=joshuaproject.net |language=en}}</ref><ref>https://phjhds.com/wp-content/uploads/2022/03/6.-Peaceful-Co-Existence-in-Adamawa-State-A-Study-of-Bachama-and-Mbula-People.pdf{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ନଦୀକୂଳିଆ ବସତିଗୁଡ଼ିକୁ ଘେରି ରହିଛି ଯାହା ମାଛ ଧରିବା ଏବଂ କୃଷି ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ପାରମ୍ପରିକ ଜୀବିକାକୁ ସମର୍ଥନ କରେ, ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡ଼ିକ ବେନୁ ନଦୀର ତଳମୁଣ୍ଡରେ ନାଇଜର ନଦୀ ସହିତ ଏହାର ସଂଗମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଋତୁକାଳୀନ ଶିବିର ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟ ଭାଷା ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ନୁମାନ ଭଳି ଗ୍ରାମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ଭାଷାର ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ମୁଲିଆନ୍, ଓପାଲୋ ଏବଂ ୱା-ଡୁକୁ ସହିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପଭାଷା ସହିତ ଜଡିତ, ଏବଂ ବାକାମା-ୟିମ୍ବୁରୁ ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହିତ।<ref>{{Cite news|url=https://www.sil.org/resources/archives/52005|title=Audio Wordlist: Bwatiye Survey, Bachama dialect, Numan village|date=2013-01-28|work=SIL Global|access-date=2026-03-31|language=en}}</ref> ଡେମସା LGA ର ୟୋଲ୍ଡ ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଉର୍ବର ବନ୍ୟାଭୂମି ଏବଂ ବେନୁ ନଦୀର ବାର୍ଷିକ ଜଳପ୍ଲାବନ ଦ୍ୱାରା ଆକୃତି ପାଇଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଚାମା ବସତିକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଯାହା ଜଳ-ଆଧାରିତ ଗତିଶୀଳତା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ସହିତ ଜଡିତ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅଭ୍ୟାସକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ। କାମେରୁନ ସୀମା ସହିତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ନିକଟତା ବାଟା କ୍ଲଷ୍ଟରରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ, ଯେପରିକି ବାଟା, ଯାହା ଉତ୍ତର କାମେରୁନରେ କଥିତ, ଯଦିଓ ବାକାମା କେବଳ ନାଇଜେରିଆରେ ଦଲିଲଭୁକ୍ତ। ==ବକ୍ତାଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା== ବାକାମା ଭାଷା, ଯାହାକୁ ବାଚାମା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ପ୍ରାୟ ୩୪୬,୦୦୦ ଲୋକ (୨୦୨୩ ସୁଦ୍ଧା) କଥାବାର୍ତ୍ତା କରନ୍ତି, ମୁଖ୍ୟତଃ ନାଇଜେରିଆର ଜାତିଗତ ବାଚାମା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଭାଷା (L1) ଭାବରେ।<ref>{{Cite web |last=Project |first=Joshua |title=Bachama in Nigeria |url=https://joshuaproject.net/people_groups/10546/NI |access-date=2026-03-31 |website=joshuaproject.net |language=en}}</ref> ଏହି ସଂଖ୍ୟାରେ ବାଚାମା ଲୋକ ଗୋଷ୍ଠୀର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତେ ବାକାମାକୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ ଭାଷା ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଛି। ବାକାମାକୁ ଏକ ସ୍ଥିର ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି, ପ୍ରମାଣ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ଜାତିଗତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା L1 ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ପିଢ଼ିଗତ ପ୍ରସାରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଘର ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପରିବେଶରେ ପିଲାମାନେ ଏହାକୁ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି। ଏକ୍ସପାଣ୍ଡେଡ୍ ଗ୍ରେଡେଡ୍ ଇଣ୍ଟରଜେନେରେସନାଲ ଡିସର୍ପସନ୍ ସ୍କେଲ୍ (EGIDS) ଅନୁଯାୟୀ, ଭାଷା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି ଏହାର ଜୀବନଶକ୍ତି ବଜାୟ ରଖେ, ଯାହା ବ୍ୟବହାର ପଦ୍ଧତିରେ କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ ନାହିଁ ବୋଲି ସୂଚିତ କରେ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୟସ ବଣ୍ଟନ ତଥ୍ୟ ସୀମିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭାଷାର ସ୍ଥିରତା ପିଢ଼ି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ଦକ୍ଷତାକୁ ସୂଚିତ କରେ, ଯଦିଓ ନାଇଜେରିଆନ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭାଷାରେ ବ୍ୟାପକ ଧାରା ସହରୀକରଣ ଏବଂ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବକୁ ସୂଚିତ କରେ, ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ଇଂରାଜୀ କିମ୍ବା ହାଉସା ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଏ।[3] ଉପଲବ୍ଧ ଜାତିଗତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଆଧାରରେ ବକ୍ତାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ କୌଣସି ହ୍ରାସ ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇ ନଥିବା ବେଳେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଧାରା ସ୍ଥିର ଦେଖାଯାଉଛି। କିଛି L2 ଭାଷାଭାଷୀ ବାକାମା-ଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳ ସଂଲଗ୍ନ ମିଶ୍ରିତ ଭାଷା ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ରହିପାରନ୍ତି, ଯାହା ସୀମିତ ଦ୍ୱିଭାଷିକତାକୁ ସହଜ କରିଥାଏ। ==ଲେଖନ ପ୍ରଣାଳୀ== ବାକାମା ଭାଷା, ଯାହାକୁ ବାଚାମା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଏହାର ଲେଖା ପ୍ରଣାଳୀ ଭାବରେ ଲାଟିନ୍ ଲିପିକୁ ବ୍ୟବହାର କରେ, ଯାହା ଇମ୍ପ୍ଲୋସିଭ୍, ପ୍ରିନାସାଲାଇଜ୍ଡ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ସମେତ ଏହାର ଚାଡିକ୍ ଫୋନେମିକ୍ ଇନଭେଣ୍ଟରୀକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁକୂଳିତ।<ref>{{Citation|title=Category:Bacama language|date=2021-01-01|url=https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Category:Bacama_language&oldid=61458721|work=Wiktionary, the free dictionary|language=en|access-date=2026-03-31}}</ref> ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଗତ ସାମଗ୍ରୀରେ ସାଧାରଣ ଢାଞ୍ଚା ଉଭା ହୋଇଛି, ବାକାମାର ଫୋନେମ ସହିତ ମ୍ୟାପିଂ କରାଯାଇଛି, ଏହାର ସ୍ୱର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯଦିଓ ସ୍ୱର ଚିହ୍ନନ ବ୍ୟବହାରିକ ଲେଖାରେ ସ୍ଥିର ଭାବରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ ନାହିଁ। ବାକାମାରେ ଲେଖାର ପରିଚୟ ୨୦ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସୁଦାନ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ମିଶନର ଡେନିସ୍ ମିଶନାରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ନୁମାନରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ଏବଂ ସୁସମାଚାରକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ପାଠ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମାର୍କଙ୍କ ସୁସମାଚାରର ୧୯୧୫ ଅନୁବାଦ (ଲେମେଫେମେ ଦା ୟେସୁ କ୍ରିଷ୍ଟୋ। ମାର୍କସ୍) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ଭାଷାର ମୁଖ୍ୟତଃ ମୌଖିକ ପରମ୍ପରାରୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଧାର୍ମିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଲିଖିତ ରୂପକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ।<ref>https://dev.find.bible/organizations/british-and-foreign-bible-society/?locale=en</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ନାଇଜେରିଆର ଭାଷା]] 2g7kbissl2otunfwl538bxpoe33j9ur 0 100982 606532 601504 2026-09-22T04:12:46Z InternetArchiveBot 28148 Add 13 books for [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରଖଯୋଗ୍ୟତା]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 606532 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Hemchandra Kanungo}} {{Infobox person | name = ହେମଚନ୍ଦ୍ର କାନୁନଗୋ | image = | caption = ହେମଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ କାନୁନଗୋ | birth_name = ହେମଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ କାନୁନଗୋ | birth_date = ୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୭୧ | birth_place = ରାଧାନଗର, ମେଦିନୀପୁର ଜିଲ୍ଲା, ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ | death_date = ୮ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୫୧ | death_place = ମେଦିନୀପୁର, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଭାରତ | nationality = ଭାରତୀୟ | alma_mater = କଲକାତା ଆର୍ଟ କଲେଜ | occupation = ବିପ୍ଳବୀ, ଶିକ୍ଷକ, ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ, ଲେଖକ | organization = [[ଅନୁଶୀଳନ ସମିତି]], [[ଯୁଗାନ୍ତର]], [[ଇଣ୍ଡିଆ ହାଉସ]], ପ୍ୟାରିସ ଇଣ୍ଡିଆନ ସୋସାଇଟି | known_for = ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ; ଆଲିପୁର ବୋମା ମାମଲା | movement = ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ | spouse = ସାରଦାକୁମାରୀ ଦେବୀ | children = ୩ | notable_works = ''বাংলায় বিপ্লব প্রচেষ্টা''; ''অনাগত সুদিনের তরে'' }} '''ହେମଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ କାନୁନଗୋ''' (୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୭୧ – ୮ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୫୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦୀ, ବିପ୍ଳବୀ, ଶିକ୍ଷକ, ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଓ ଲେଖକ ଥିଲେ। ସେ [[ଅନୁଶୀଳନ ସମିତି]]ର ମେଦିନୀପୁର ଶାଖା ଗଠନ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିପ୍ଳବୀ ସଂଗଠନ ଓ ମାଣିକତଲାର ଗୁପ୍ତ ବିପ୍ଳବୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ। ୧୯୦୭ ମସିହାରେ ସେ ୟୁରୋପ ଯାଇ ପ୍ୟାରିସରେ ରୁଷୀୟ ପ୍ରବାସୀ ବିପ୍ଳବୀମାନଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।<ref name="Heehs1993">{{cite book |last=Heehs |first=Peter |title=The Bomb in Bengal: The Rise of Revolutionary Terrorism in India, 1900–1910 |url=https://archive.org/details/bombinbengalrise0000heeh |publisher=Oxford University Press |location=New Delhi |year=1993 |pages=[https://archive.org/details/bombinbengalrise0000heeh/page/90 90]–93, 155, 270 |isbn=9780195633504}}</ref> ହେମଚନ୍ଦ୍ର ୧୯୦୮ର [[ଆଲିପୁର ବୋମା ମାମଲା]]ରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆଜୀବନ ଦ୍ୱୀପାନ୍ତର ଦଣ୍ଡ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ [[ସେଲ୍ୟୁଲାର ଜେଲ୍]]ରେ କାରାବାସ ଭୋଗିଥିଲେ। ୧୯୨୧ରେ ମୁକ୍ତି ପରେ ସେ ନିଜ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ରାଧାନଗରକୁ ଫେରିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନରେ ଲେଖା, ଚିତ୍ରକଳା ଓ ଫଟୋଗ୍ରାଫିରେ ମନୋନିବେଶ କରିଥିଲେ।<ref name="Sarkar1983">{{cite book |last=Sarkar |first=Sumit |title=Modern India 1885–1947 |url=https://archive.org/details/alf.3579.954.035.sar-b |publisher=Macmillan |location=Madras |year=1983 |page=123 |isbn=0333904257}}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ହେମଚନ୍ଦ୍ର କାନୁନଗୋଙ୍କ ଜନ୍ମ ୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୭୧ରେ ମେଦିନୀପୁର ଜିଲ୍ଲାର ରାଧାନଗର ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ପିତା କ୍ଷେତ୍ରମୋହନ ଦାସ କାନୁନଗୋ ଦର୍ଶନ ଓ ଜ୍ୟୋତିଷଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ରଖୁଥିଲେ ଏବଂ ମାତା କୋମଳକାମିନୀ ଦେବୀ ଖଣ୍ଡରୁଇ ରାଜପରିବାର ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ଥିଲେ।<ref name="Sengupta1976">{{cite book |last=Sengupta |first=Subodh Chandra |author2=Anjali Bose |title=Samsad Bangali Charitabhidhan |language=bn |publisher=Sahitya Samsad |location=Calcutta |year=1976 |page=604}}</ref> କାନୁନଗୋ ପରିବାରର ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ଓଡ଼ିଶା ସହ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଜୀବନୀମୂଳକ ଉତ୍ସରେ ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ। ପରିବାରର ମୂଳ ଉପନାମ 'ଦାସ' ଥିଲା ଏବଂ ନ୍ୟାୟଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଜମି ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ପାରଦର୍ଶିତା ଯୋଗୁଁ 'କାନୁନଗୋ' ଉପାଧି ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିବା ବିବରଣୀ ମିଳେ।<ref name="Senapati2020">{{cite book |last=Senapati |first=Uma |author2=Dulal Krishna Das |title=ମାହିଷ୍ୟ ରତ୍ନାବଳୀ ଜୀବନୀ ଶତକ |language=bn |edition=2nd |publisher=Tuhina Publications |location=Kolkata |year=2020 |pages=253–254 |isbn=9788194434641}}</ref> ସେ ପ୍ରଥମେ ବରମୋହନପୁର ଏମ୍.ଆଇ. ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରି ପରେ ମେଦିନୀପୁର ଟାଉନ୍ ସ୍କୁଲରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ। ସେଠାରୁ ସେ ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷା ପାସ୍ କରି ମେଦିନୀପୁର କଲେଜରେ ପଢ଼ିଥିଲେ। ପରେ ଡାକ୍ତର ହେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କଲକାତାର କ୍ୟାମ୍ପବେଲ ମେଡିକାଲ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଗଭୀର ଆଗ୍ରହ ଥିବାରୁ ସେ ଚିକିତ୍ସାଶିକ୍ଷା ଛାଡ଼ି କଲକାତା ଆର୍ଟ କଲେଜରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିଲେ।<ref name="Maiti1988">{{cite book |last=Maiti |first=Sisirkumar |title=କିଛୁ ମତ, କିଛୁ ପଥ |language=bn |publisher=Asavari Publication |year=1988 |page=83}}</ref> == ଶିକ୍ଷକତା ଓ ଚିତ୍ରକଳା == କଲକାତାରେ ଚିତ୍ରକଳା ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପରେ ହେମଚନ୍ଦ୍ର ମେଦିନୀପୁରକୁ ଫେରିଥିଲେ। ସେ ମେଦିନୀପୁର କଲେଜର ରସାୟନ ବିଭାଗରେ ଡେମୋନ୍‌ଷ୍ଟ୍ରେଟର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ ମେଦିନୀପୁର କଲେଜିଏଟ୍ ସ୍କୁଲରେ ଚିତ୍ରକଳା ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।<ref name="Das2022">{{cite book |last=Das |first=Dulal Krishna |title=বাংলার নবরত্ন |language=bn |publisher=Tuhina Publications |location=Kolkata |year=2022 |pages=126–137}}</ref> ସେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଃଶୁଳ୍କ ଚିତ୍ରକଳା ଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ। ପରେ ସେ ଶିକ୍ଷକତା ଛାଡ଼ି ମେଦିନୀପୁର ଜିଲ୍ଲା ବୋର୍ଡରେ ସର୍ଭେୟର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।<ref name="Manna2022">{{cite journal |last=Manna |first=Sandip |title=Bengal Revolutionary Movement and Hemchandra Kanungo: Speculatory, Spasms, and Dream |journal=JHSR Journal of Historical Studies and Research |volume=2 |issue=2 |date=May 2022 |url=https://www.jhsr.in/}}</ref> ଶିକ୍ଷକତା ସମୟରେ ମେଦିନୀପୁରର ରାଜନୈତିକ ପରିବେଶ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ସ୍କୁଲର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକ ରାଜନାରାୟଣ ବସୁଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ପରେ ଗଣେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବସୁଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ତାଙ୍କୁ ବିପ୍ଳବୀ ଜାତୀୟତାବାଦ ଦିଗକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା।<ref name="Manna2022"/> == ଅନୁଶୀଳନ ସମିତି ଓ ମେଦିନୀପୁର == ବଙ୍କିମଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ରଚନା, ବିଶେଷକରି ''ଆନନ୍ଦମଠ'', ହେମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା। ୧୯୦୨ରେ ସେ କଲକାତା ଯାଇ ଅରବିନ୍ଦ ଘୋଷଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଅନୁଶୀଳନ ସମିତିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।<ref name="SarkarSwadeshi">{{cite book |last=Sarkar |first=Sumit |title=The Swadeshi Movement in Bengal, 1903–1908 |publisher=People's Publishing House |location=New Delhi |year=1973 |pages=various}}</ref> ୧୯୦୩ରେ ସେ ମେଦିନୀପୁରରେ ଅନୁଶୀଳନ ସମିତିର ଏକ ଶାଖା ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ଭୂମିକା ନେଇଥିଲେ। ନିଜ ମାମୁଁ ରାଜା କାଳୀପ୍ରସନ୍ନ ସିଂହ ଗଜେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସେ ଏକ ଘର ଭଡ଼ା ନେଇ ଶାରୀରିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ବା ଆଖଡ଼ାରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ଲାଠିଚାଳନା, ତଲୱାରଚାଳନା ଓ କୁସ୍ତି ଭଳି ଶାରୀରିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଉଥିଲା।<ref name="Das2022"/> ଏହି ଆଖଡ଼ାକୁ ସିଷ୍ଟର ନିବେଦିତା ମେଦିନୀପୁର ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିଥିବା ବିବରଣୀ ମିଳେ। ହେମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପାଇଥିବା ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ [[ଖୁଦିରାମ ବୋଷ]], କାନାଇଲାଲ ଦତ୍ତ ଓ ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବସୁଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।<ref name="Nivedita">{{cite web |title=Sister Nivedita and India's Freedom Struggle |publisher=Vivekananda International Foundation |date=28 October 2022 |url=https://www.vifindia.org/}}</ref><ref name="Samaddar2007">{{cite book |last=Samaddar |first=Ranabir |title=The Materiality of Politics: The Technologies of Rule |publisher=Anthem Press |year=2007 |isbn=9781843312512}}</ref> == ବିପ୍ଳବୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ == === ବାମ୍ପଫିଲ୍ଡ ଫୁଲରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯୋଜନା === ୧୯୦୫ରେ ବଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ପରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିପ୍ଳବୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ତୀବ୍ର ହୋଇଥିଲା। ହେମଚନ୍ଦ୍ର ଓ ବାରୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଘୋଷ ପୂର୍ବବଙ୍ଗ ଓ ଆସାମର ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ-ଗଭର୍ଣ୍ଣର ବାମ୍ପଫିଲ୍ଡ ଫୁଲରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହତ୍ୟା ଯୋଜନା ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ। ଶିଲଂ, ବରିଶାଲ, ଢାକା ଓ ରଙ୍ଗପୁରକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଯୋଜନା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଗୁଡ଼ିକ ସଫଳ ହୋଇନଥିଲା।<ref name="HeehsFuller">{{cite book |last=Heehs |first=Peter |title=The Bomb in Bengal: The Rise of Revolutionary Terrorism in India, 1900–1910 |url=https://archive.org/details/bombinbengalrise0000heeh |publisher=Oxford University Press |year=1993 |pages=[https://archive.org/details/bombinbengalrise0000heeh/page/155 155], 270 |isbn=9780195633504}}</ref> ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତା ପରେ ହେମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମତରେ ବିପ୍ଳବୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଅଧିକ ସଂଗଠିତ ଓ ପ୍ରାୟୋଗିକ ଜ୍ଞାନ ଆଧାରିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ସେ ବିଦେଶ ଯାଇ ଆଧୁନିକ ବିପ୍ଳବୀ ପ୍ରଣାଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ଜନ କରିବାର ଯୋଜନା କରିଥିଲେ।<ref name="SarkarModern">{{cite book |last=Sarkar |first=Sumit |title=Modern India 1885–1947 |url=https://archive.org/details/alf.3579.954.035.sar-b |publisher=Macmillan |location=Madras |year=1983 |page=123}}</ref> == ୟୁରୋପ ଯାତ୍ରା == ପ୍ରଥମେ ଆମେରିକା ଯାଇ ଆଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ଜ୍ଞାନ ହାସଲ କରିବାର ଚିନ୍ତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ସଫଳ ହୋଇନଥିଲା। ହେମଚନ୍ଦ୍ର ନିଜ କଲକାତା ଘର ବିକ୍ରି କରି ଯାତ୍ରା ଖର୍ଚ୍ଚ ଯୋଗାଡ଼ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମାମୁଁ ରାଜା କାଳୀପ୍ରସନ୍ନ ସିଂହ ଗଜେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର ଓ ନରାଜୋଲର ରାଜା ନରେନ୍ଦ୍ରଲାଲ ଖାନ ମଧ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା କରିଥିଲେ।<ref name="ChatterjeeMidnapur">{{cite book |last=Chatterjee |first=Pranab Kumar |title=Midnapur's Tryst with Struggle |publisher=West Bengal State Archives |location=Kolkata |year=2004 |page=56}}</ref><ref name="GuptaLocal">{{cite book |last=Gupta |first=Swapan Das |title=Local Politics in Bengal: Midnapur District 1907–1934 |publisher=University of London, School of Oriental and African Studies |year=1980 |page=31}}</ref> ୧୯୦୬ର ଶେଷଭାଗରେ ସେ ମାର୍ସେଇଲ୍‌ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ୟାରିସ ଇଣ୍ଡିଆନ ସୋସାଇଟି ସହ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ପରେ ଲଣ୍ଡନର [[ଇଣ୍ଡିଆ ହାଉସ]]ରେ ଶ୍ୟାମଜୀ କୃଷ୍ଣ ବର୍ମାଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ବିନାୟକ ଦାମୋଦର ସାବରକର, ମଦନଲାଲ ଧିଙ୍ଗ୍ରା ଓ ହରଦୟାଲଙ୍କ ଭଳି ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦୀମାନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ପରିଚୟ ହୋଇଥିଲା।<ref name="Abel2005">{{cite book |last=Abel |first=M. |title=Glimpses of Indian National Movement |publisher=ICFAI University Press |year=2005 |isbn=9788178814209}}</ref> == ପ୍ୟାରିସରେ ବିପ୍ଳବୀ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ == ପରେ ହେମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ୟାରିସକୁ ଫେରିଥିଲେ। ଭିକାଜୀ କାମାଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସେ ରସାୟନ ସମ୍ପର୍କିତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ୟାରିସରେ ପ୍ରବାସୀ ରୁଷୀୟ ବିପ୍ଳବୀମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।<ref name="HeehsParis">{{cite book |last=Heehs |first=Peter |title=The Bomb in Bengal: The Rise of Revolutionary Terrorism in India, 1900–1910 |url=https://archive.org/details/bombinbengalrise0000heeh |publisher=Oxford University Press |year=1993 |pages=[https://archive.org/details/bombinbengalrise0000heeh/page/90 90]–93 |isbn=9780195633504}}</ref> ଏହି ସମୟରେ ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗ ବାପଟଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ହୋଇଥିଲା। ଉଭୟେ ଇତିହାସ, ଭୂଗୋଳ, ଅର୍ଥନୀତି, ସମାଜବାଦ, ସାମ୍ୟବାଦ ଓ ବିପ୍ଳବୀ ସଂଗଠନ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ। ବିପ୍ଳବୀ ରସାୟନ ଓ ବିସ୍ଫୋରକ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରାୟୋଗିକ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।<ref name="HeehsParis"/> ୧୯୦୭ରେ ଷ୍ଟୁଟଗାର୍ଟରେ ଆୟୋଜିତ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମାଜବାଦୀ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭିକାଜୀ କାମା ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତାର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଏକ ପତାକା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ଏହି ପତାକାର ନକ୍ସା ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ହେମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭୂମିକା ଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସରେ ମିଳେ।<ref name="FlagAmrit">{{cite web |title=Hemchandra Das (Kanungo) |publisher=Azadi Ka Amrit Mahotsav, Government of India |date=1 August 2022 |url=https://cmsadmin.amritmahotsav.nic.in/unsung-heroes-detail.htm?4465=}}</ref><ref name="FlagScroll">{{cite web |last=Mandana |first=Kavitha |title=For children: How SP Bose and Hemchandra Kanungo created an early 'Indian' flag in 1906 |publisher=Scroll.in |date=24 January 2025 |url=https://scroll.in/}}</ref> == କଲକାତାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଓ ମାଣିକତଲା କାର୍ଯ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର == ୧୯୦୭ର ଶେଷଭାଗ ବା ୧୯୦୮ର ଆରମ୍ଭରେ ଭାରତକୁ ଫେରିବା ପରେ ହେମଚନ୍ଦ୍ର ବାରୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଘୋଷ ଓ ଅନ୍ୟ ବିପ୍ଳବୀମାନଙ୍କ ସହ କଲକାତାରେ ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ମାଣିକତଲାର ମୁରାରିପୁକୁର ବଗିଚା ଘର ବିପ୍ଳବୀମାନଙ୍କ ଏକ ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା।<ref name="HeehsManicktala">{{cite book |last=Heehs |first=Peter |title=The Bomb in Bengal: The Rise of Revolutionary Terrorism in India, 1900–1910 |url=https://archive.org/details/bombinbengalrise0000heeh |publisher=Oxford University Press |year=1993 |pages=[https://archive.org/details/bombinbengalrise0000heeh/page/155 155], 270 |isbn=9780195633504}}</ref> ହେମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ୟୁରୋପୀୟ ଅଭିଜ୍ଞତା ଏହି ଦଳର ପ୍ରାୟୋଗିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା। ବିପ୍ଳବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ଫୋରକ ସମ୍ପର୍କିତ ଜ୍ଞାନ ବିସ୍ତାରରେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକା ଥିବାକୁ ଇତିହାସବିଦ୍‌ମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।<ref name="Popplewell">{{cite book |last=Popplewell |first=Richard James |title=Intelligence and Imperial Defence: British Intelligence and the Defence of the Indian Empire, 1904–1924 |publisher=Routledge |year=1995 |isbn=9780714645803}}</ref> == ଆଲିପୁର ବୋମା ମାମଲା == ୧୯୦୮ରେ ମୁଜଫଫରପୁରରେ କିଙ୍ଗ୍ସଫୋର୍ଡଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ବିପ୍ଳବୀମାନଙ୍କ ବୋମା ଆକ୍ରମଣ ପରେ ବ୍ରିଟିଶ ପୁଲିସ ମାଣିକତଲାର ଗୁପ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଚଢ଼ାଉ କରିଥିଲା। ଏହାପରେ ଅନୁଶୀଳନ ସମିତି ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ବିପ୍ଳବୀ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ।<ref name="HeehsCase">{{cite book |last=Heehs |first=Peter |title=The Bomb in Bengal: The Rise of Revolutionary Terrorism in India, 1900–1910 |url=https://archive.org/details/bombinbengalrise0000heeh |publisher=Oxford University Press |year=1993 |pages=[https://archive.org/details/bombinbengalrise0000heeh/page/155 155], 270 |isbn=9780195633504}}</ref> ହେମଚନ୍ଦ୍ର କାନୁନଗୋ ଅରବିନ୍ଦ ଘୋଷ ଓ ବାରୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଘୋଷଙ୍କ ସହ ଆଲିପୁର ବୋମା ମାମଲାର ପ୍ରମୁଖ ଅଭିଯୁକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ। ମାଣିକତଲା ବଗିଚା ଘରକୁ ବିପ୍ଳବୀ କାର୍ଯ୍ୟର ଗୁପ୍ତ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ବ୍ରିଟିଶ ପକ୍ଷ ମାମଲାରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା।<ref name="Bandyopadhyay">{{cite book |last=Bandyopadhyay |first=Sekhar |title=From Plassey to Partition: A History of Modern India |publisher=Orient Blackswan |year=2004 |isbn=9788125025962}}</ref> ମାମଲାରେ ବିସ୍ଫୋରକ ଓ ବିପ୍ଳବୀ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରମାଣ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ହେମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରାୟୋଗିକ ଜ୍ଞାନ ଓ ମାଣିକତଲା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତତା ବିଚାରର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ଥିଲା।<ref name="Qayum">{{cite book |last=Qayum |first=Akanksha |title=Andaman's Kalapani: A Chronicle of Colonial Oppression & Resistance |publisher=BlueRose Publishers |date=31 May 2025}}</ref> ମାମଲା ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ନରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଗୋସ୍ୱାମୀ ସରକାରୀ ସାକ୍ଷୀ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ ତାଙ୍କ ହତ୍ୟା ଘଟଣାରେ କାନାଇଲାଲ ଦତ୍ତ ଓ ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବସୁଙ୍କ ଭୂମିକା ଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ସହ ହେମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି; ତଥାପି ଏହି ବିଷୟରେ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକର ବର୍ଣ୍ଣନାକୁ ସତର୍କତାର ସହ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ।<ref name="RoyRestless">{{cite book |last=Roy |first=Samaren |title=The Restless Brahmin: Early Life of M. N. Roy |url=https://archive.org/details/restlessbrahmine0000sama |publisher=Allied Publishers |year=1970}}</ref> == ସେଲ୍ୟୁଲାର ଜେଲ୍ == ଆଲିପୁର ବୋମା ମାମଲାରେ ହେମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଜୀବନ ଦ୍ୱୀପାନ୍ତର ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆଣ୍ଡାମାନର [[ସେଲ୍ୟୁଲାର ଜେଲ୍]]କୁ ପଠାଯାଇଥିଲା।<ref name="SarkarCellular">{{cite book |last=Sarkar |first=Sumit |title=Modern India 1885–1947 |url=https://archive.org/details/alf.3579.954.035.sar-b |publisher=Macmillan |location=Madras |year=1983 |page=123}}</ref> ସେଲ୍ୟୁଲାର ଜେଲ୍‌ରେ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ କଠୋର ଶ୍ରମ, ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ଏକାକୀ କାରାବାସ ଭଳି ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ତେଲ ଘାଣି ଚଳାଇବା ଭଳି କଠିନ ଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ କରାଯାଉଥିଲା।<ref name="Bag2025">{{cite book |last=Bag |first=Animesh |title=The Colonial Prison in Bengal, 1860–1945: History, Governmentality, and Colonial Experiences in Literary Writings |publisher=Springer Nature |date=26 September 2025 |isbn=9783031958342}}</ref> ସେଠାରେ ସେ ବିନାୟକ ଦାମୋଦର ସାବରକର, ସଚୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ସାନ୍ୟାଲ, ପୁଲିନବିହାରୀ ଦାସ, ଉଲ୍ଲାସକର ଦତ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ବିପ୍ଳବୀମାନଙ୍କ ସହ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଯୋଗୁଁ କିଛି ଯୁବ ବନ୍ଦୀ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଭାବେ ଦେଖୁଥିଲେ।<ref name="Aggarwal1995">{{cite book |last=Aggarwal |first=Som Nath |title=The Heroes of Cellular Jail |publisher=Publication Bureau, Punjabi University |year=1995 |isbn=8173801075}}</ref> ୧୯୨୧ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀରେ ହେମଚନ୍ଦ୍ର ସେଲ୍ୟୁଲାର ଜେଲ୍‌ରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।<ref name="CellularStory">{{cite book |last=Iqbal |first=Rashida |title=The Story of Cellular Jail: Prison to Pilgrimage |publisher=Notion Press |date=31 May 2025 |isbn=9798897776726}}</ref> == ମୁକ୍ତି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନ == ଜେଲ୍‌ରୁ ମୁକ୍ତି ପରେ ହେମଚନ୍ଦ୍ର କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ମାନବେନ୍ଦ୍ରନାଥ ରାୟଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ କିଛି ସମୟ କାମ କରିଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ।<ref name="SarkarSwadeshi2">{{cite book |last=Sarkar |first=Sumit |title=The Swadeshi Movement in Bengal, 1903–1908 |publisher=People's Publishing House |year=1973 |isbn=9788170071815}}</ref><ref name="Manjapra">{{cite book |last=Manjapra |first=Kris |title=M. N. Roy: Marxism and Colonial Cosmopolitanism |publisher=Taylor & Francis |date=29 November 2020 |isbn=9781000083644}}</ref> ୧୯୨୫ ପରେ ସେ ଧୀରେଧୀରେ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରୁ ଦୂରେଇ ନିଜ ଜନ୍ମଗ୍ରାମ ରାଧାନଗରକୁ ଫେରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଚିତ୍ରକଳା ଓ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ପ୍ରତି ନିଜର ପୁରୁଣା ଆଗ୍ରହକୁ ପୁନଃ ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ରାଜା ନରେନ୍ଦ୍ରଲାଲ ଖାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଅଙ୍କିଥିବା ଏକ ଚିତ୍ର ନରାଜୋଲ ରାଜବାଡ଼ିରେ ରହିଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ।<ref name="Das2022Later">{{cite book |last=Das |first=Dulal Krishna |title=বাংলার নবরত্ন |language=bn |publisher=Tuhina Publications |location=Kolkata |year=2022 |pages=126–137}}</ref> == ଲେଖକ ଭାବେ ହେମଚନ୍ଦ୍ର == ହେମଚନ୍ଦ୍ର କାନୁନଗୋ ବିପ୍ଳବୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ଅନେକ ରଚନା କରିଥିଲେ। ସେ ଗୀତ ଓ କବିତା ମଧ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ''বাংলায় বিপ্লব প্রচেষ্টা'' ୧୯୨୮ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥରେ ବଙ୍ଗର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିପ୍ଳବୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ବିବରଣୀ ରହିଛି।<ref name="BiplabBook">{{cite book |last=Kanungo |first=Hemchandra |title=বাংলায় বিপ্লব প্রচেষ্টা |language=bn |year=1928 |publisher= |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC_%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%AC_%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%9A%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%BE_-_%E0%A6%B9%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A6%9A%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%B0_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A6%97%E0%A7%8B_(%E0%A7%A7%E0%A7%AF%E0%A7%A8%E0%A7%AE).pdf}}</ref> ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣର ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରତିରେ ୩୭୫ ପୃଷ୍ଠା ଥିବା ରେକର୍ଡ ମିଳେ।<ref name="BiplabDigital">{{cite web |title=বাংলায় বিপ্লব প্রচেষ্টা – হেমଚନ্দ্র কানুনগো (୧୯୨୮) |publisher=Wikimedia Commons |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC_%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%AC_%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%9A%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%BE_-_%E0%A6%B9%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A6%9a%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%B0_%E0%A6%95%E0%A6ାନ%E0%Aୁନଗୋ_(୧୯୨୮).pdf}}</ref> ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ରଚନା ''অনাগত সুদিনের তরে'' ୧୯୪୫ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନରେ ସେ ବିପ୍ଳବୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ପଦ୍ଧତି ଓ ସଂଗଠନକୁ ନେଇ ଆତ୍ମସମାଲୋଚନାମୂଳକ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରଚନାଗୁଡ଼ିକରେ ବିପ୍ଳବୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ଅଭିଜ୍ଞତା ସହ ଏହାର ସୀମାବଦ୍ଧତା ଓ ବିକଳ୍ପ ପଥ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତନ ମିଳେ।<ref name="ChatterjeeBlackHole">{{cite book |last=Chatterjee |first=Partha |title=The Black Hole of Empire: History of a Global Practice of Power |url=https://archive.org/details/blackholeofempir0000chat |publisher=Princeton University Press |date=8 April 2012 |isbn=9780691152011}}</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ୧୮୮୭ ମସିହାରେ ହେମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିବାହ ସାରଦାକୁମାରୀ ଦେବୀଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିଲା। ସାରଦାକୁମାରୀ ତାମଲୁକ ଅଞ୍ଚଳର ପଞ୍ଚବେଡ଼ା ଗ୍ରାମର ମହେନ୍ଦ୍ରଚନ୍ଦ୍ର ମୈତି ଓ ଜାନକୀ ଦେବୀଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ। ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କର ତିନିଜଣ ସନ୍ତାନ—ଦୁଇ କନ୍ୟା ମନୋସୁନ୍ଦରୀ ଓ ଆଶାଲତା ଏବଂ ଜଣେ ପୁତ୍ର ମନାବବନ୍ଧୁ ଥିଲେ।<ref name="DasFamily">{{cite book |last=Das |first=Dulal Krishna |title=বাংলার নবরত্ন |language=bn |publisher=Tuhina Publications |location=Kolkata |year=2022 |pages=126–137}}</ref> == ମୃତ୍ୟୁ == ହେମଚନ୍ଦ୍ର କାନୁନଗୋ ୮ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୫୧ରେ ମେଦିନୀପୁର ହସ୍ପିଟାଲରେ ୭୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।<ref name="SenguptaDeath">{{cite book |last=Sengupta |first=Subodh Chandra |author2=Anjali Bose |title=Samsad Bangali Charitabhidhan |language=bn |publisher=Sahitya Samsad |location=Calcutta |year=1976 |page=604}}</ref> == ଐତିହାସିକ ଗୁରୁତ୍ୱ == ହେମଚନ୍ଦ୍ର କାନୁନଗୋ ବଙ୍ଗର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିପ୍ଳବୀ ଜାତୀୟତାବାଦର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଚରିତ୍ର। ତାଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱ କେବଳ ଆଲିପୁର ବୋମା ମାମଲାର ଜଣେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ନୁହେଁ; ମେଦିନୀପୁରରେ ଯୁବକମାନଙ୍କ ଶାରୀରିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ଅନୁଶୀଳନ ସମିତିର ସଂଗଠନ, ୟୁରୋପୀୟ ବିପ୍ଳବୀ ନେଟୱର୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ବିପ୍ଳବୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ଅଭିଜ୍ଞତା ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।<ref name="SarkarSwadeshi3">{{cite book |last=Sarkar |first=Sumit |title=The Swadeshi Movement in Bengal, 1903–1908 |publisher=People's Publishing House |year=1973 |isbn=9788170071815}}</ref> ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ପତାକାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିକାଶ ଇତିହାସରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ। ୧୯୦୬ର କଲକାତା ପତାକାର ନକ୍ସା ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ହେମଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଶଚୀନ୍ଦ୍ରପ୍ରସାଦ ବୋଷଙ୍କ ଭୂମିକା ଥିବା ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକରେ କୁହାଯାଇଛି। ଏହି ପତାକା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜାତୀୟ ପତାକାର ବିକାଶର ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲା।<ref name="FlagGovt">{{cite web |title=Hemchandra Das (Kanungo) |publisher=Government of India, Azadi Ka Amrit Mahotsav |date=1 August 2022 |url=https://cmsadmin.amritmahotsav.nic.in/unsung-heroes-detail.htm?4465=}}</ref><ref name="FlagScroll2">{{cite web |last=Mandana |first=Kavitha |title=For children: How SP Bose and Hemchandra Kanungo created an early 'Indian' flag in 1906 |publisher=Scroll.in |date=24 January 2025 |url=https://scroll.in/}}</ref> == ଗ୍ରନ୍ଥସୂଚୀ == * {{cite book |last=Heehs |first=Peter |title=The Bomb in Bengal: The Rise of Revolutionary Terrorism in India, 1900–1910 |url=https://archive.org/details/bombinbengalrise0000heeh |publisher=Oxford University Press |year=1993 |isbn=9780195633504}} * {{cite book |last=Sarkar |first=Sumit |title=The Swadeshi Movement in Bengal, 1903–1908 |publisher=People's Publishing House |year=1973 |isbn=9788170071815}} * {{cite book |last=Sarkar |first=Sumit |title=Modern India 1885–1947 |url=https://archive.org/details/alf.3579.954.035.sar-b |publisher=Macmillan |year=1983 |isbn=0333904257}} * {{cite book |last=Bandyopadhyay |first=Sekhar |title=From Plassey to Partition: A History of Modern India |publisher=Orient Blackswan |year=2004 |isbn=9788125025962}} * {{cite book |last=Popplewell |first=Richard James |title=Intelligence and Imperial Defence: British Intelligence and the Defence of the Indian Empire, 1904–1924 |publisher=Routledge |year=1995 |isbn=9780714645803}} * {{cite book |last=Samaddar |first=Ranabir |title=The Materiality of Politics: The Technologies of Rule |publisher=Anthem Press |year=2007 |isbn=9781843312512}} * {{cite book |last=Manjapra |first=Kris |title=M. N. Roy: Marxism and Colonial Cosmopolitanism |publisher=Taylor & Francis |year=2020 |isbn=9781000083644}} * {{cite book |last=Chatterjee |first=Partha |title=The Black Hole of Empire: History of a Global Practice of Power |url=https://archive.org/details/blackholeofempir0000chat |publisher=Princeton University Press |year=2012 |isbn=9780691152011}} * {{cite book |last=Aggarwal |first=Som Nath |title=The Heroes of Cellular Jail |publisher=Publication Bureau, Punjabi University |year=1995 |isbn=8173801075}} * {{cite book |last=Senapati |first=Uma |author2=Dulal Krishna Das |title=ମାହିଷ୍ୟ ରତ୍ନାବଳୀ ଜୀବନୀ ଶତକ |language=bn |edition=2nd |publisher=Tuhina Publications |year=2020 |pages=253–254 |isbn=9788194434641}} * {{cite book |last=Das |first=Dulal Krishna |title=বাংলার নবরত্ন |language=bn |publisher=Tuhina Publications |year=2022 |pages=126–137}} * {{cite journal |last=Manna |first=Sandip |title=Bengal Revolutionary Movement and Hemchandra Kanungo: Speculatory, Spasms, and Dream |journal=JHSR Journal of Historical Studies and Research |volume=2 |issue=2 |date=May 2022}} == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ଅନୁଶୀଳନ ସମିତି]] * [[ଯୁଗାନ୍ତର]] * [[ଆଲିପୁର ବୋମା ମାମଲା]] * [[ସେଲ୍ୟୁଲାର ଜେଲ୍]] * [[ଇଣ୍ଡିଆ ହାଉସ]] * [[ଭିକାଜୀ କାମା]] * [[ଖୁଦିରାମ ବୋଷ]] * [[ବାରୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଘୋଷ]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:କାନୁନଗୋ, ହେମଚନ୍ଦ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୭୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୧ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ବିପ୍ଳବୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଶୀଳନ ସମିତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଯୁଗାନ୍ତର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗର ବିପ୍ଳବୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ବ୍ୟକ୍ତି]] fx7w9zzxwj59xpbx2teujz9ik472fcp 0 101131 606503 2026-09-21T15:23:06Z Ssgapu22 7676 ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଆସକ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା । 606503 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Aasakta}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = ରାକେଶ ସାମଲ | producer = | writer = | screenplay = | story = | based on = | narrator = | starring = | music = [[ଚନ୍ଦନ କର]] | cinematography = ଅନନ୍ତ ପ୍ରସାଦ | editing = | studio = | distributor = | released = ୨୭ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ___ । ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ସଙ୍ଗୀତକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୭ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] ar8l7kjlchwihk5iyae0thgituv7po7 0 101132 606506 2026-09-21T15:45:41Z Ssgapu22 7676 ପୃଷ୍ଠାଟି [[ଆସକ୍ତ]]‌କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦିଆଗଲା 606506 wikitext text/x-wiki #ଲେଉଟାଣି [[ଆସକ୍ତ]] 3q9uc8yhwaozsks30bjerdg64chh4d0 0 101133 606549 2026-09-22T10:01:51Z Ssgapu22 7676 ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ମା' ପେଟରୁ ମୁଁ ଜଗତଜିତା ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା । 606549 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Maa Petaru Mun Jagatajita}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] | producer = ରାଜା ନାୟକ | writer = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | screenplay = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | story = ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ଦାସ | based on = | narrator = | starring = [[କୁକିଜ୍ ସ୍ୱାଇଁ]]<br>ସ୍ୱାଧୀନ<br>ଗୌରବ<br>[[ବିରେନ ମିଶ୍ର]]<br>[[ଶକ୍ତି ବରାଳ]] | music = ବିରାଜ ପ୍ରସାଦ | cinematography = କାହ୍ନୁ ନନ୍ଦ ଶୁଭମ | editing = ପିଣ୍ଟୁ ନାୟକ | studio = | distributor = | released = ୨୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ___ । ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ସଙ୍ଗୀତକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ତରଙ୍ଗ ଟିଭି ଓ ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍‌ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] hy1v3bmnphx7t9pavr999dfbn9h4m2c 606551 606549 2026-09-22T10:03:57Z Ssgapu22 7676 606551 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Maa Petaru Mun Jagatajita}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] | producer = ରାଜା ନାୟକ | writer = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | screenplay = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | story = ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ଦାସ | based on = | narrator = | starring = [[କୁକିଜ୍ ସ୍ୱାଇଁ]]<br>ସ୍ୱାଧୀନ<br>ଗୌରବ<br>[[ବିରେନ ମିଶ୍ର]]<br>[[ଶକ୍ତି ବରାଳ]] | music = ବିରାଜ ପ୍ରସାଦ | cinematography = କାହ୍ନୁ ନନ୍ଦ ଶୁଭମ | editing = ପିଣ୍ଟୁ ନାୟକ | studio = | distributor = | released = ୨୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ରାଜା ନାୟକ । ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ଦାସ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ବିରାଜ ପ୍ରସାଦ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ତରଙ୍ଗ ଟିଭି ଓ ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍‌ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ବିରାଜ ପ୍ରସାଦ । ଗୀତିକାର [[ନିର୍ମଳ ନାୟକ]] ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସତ୍ୟଜିତ ପ୍ରଧାନ, ରଶ୍ମିତା ଦାଶ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] l7wd7whkmhzk79uc2193fcd08fddfeg 606552 606551 2026-09-22T10:06:02Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟ */ 606552 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Maa Petaru Mun Jagatajita}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] | producer = ରାଜା ନାୟକ | writer = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | screenplay = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | story = ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ଦାସ | based on = | narrator = | starring = [[କୁକିଜ୍ ସ୍ୱାଇଁ]]<br>ସ୍ୱାଧୀନ<br>ଗୌରବ<br>[[ବିରେନ ମିଶ୍ର]]<br>[[ଶକ୍ତି ବରାଳ]] | music = ବିରାଜ ପ୍ରସାଦ | cinematography = କାହ୍ନୁ ନନ୍ଦ ଶୁଭମ | editing = ପିଣ୍ଟୁ ନାୟକ | studio = | distributor = | released = ୨୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ରାଜା ନାୟକ । ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ଦାସ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ବିରାଜ ପ୍ରସାଦ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । କୁକିଜ୍ ସ୍ୱାଇଁ, ସ୍ୱାଧୀନ, ଗୌରବ, ବିରେନ ମିଶ୍ର, ଶକ୍ତି ବରାଳ, ବୁଲୁ ପଣ୍ଡା, ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ, କେଦାର ମିଶ୍ର, ଡିସ୍କୋ ରେଡ୍ଡୀ, ବିଜୟ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ, ଯୋଗୀ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ତରଙ୍ଗ ଟିଭି ଓ ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍‌ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== * [[କୁକିଜ୍ ସ୍ୱାଇଁ]] * ସ୍ୱାଧୀନ * ଗୌରବ * [[ବିରେନ ମିଶ୍ର]] * [[ଶକ୍ତି ବରାଳ]] * ବୁଲୁ ପଣ୍ଡା * ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ * କେଦାର ମିଶ୍ର * ଡିସ୍କୋ ରେଡ୍ଡୀ * ବିଜୟ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ * ଯୋଗୀ ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ବିରାଜ ପ୍ରସାଦ । ଗୀତିକାର [[ନିର୍ମଳ ନାୟକ]] ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସତ୍ୟଜିତ ପ୍ରଧାନ, ରଶ୍ମିତା ଦାଶ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] 2vob91cdefeu673wyjt0wk1l4256eis 606553 606552 2026-09-22T10:06:18Z Ssgapu22 7676 added [[Category:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 606553 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Maa Petaru Mun Jagatajita}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] | producer = ରାଜା ନାୟକ | writer = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | screenplay = ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ | story = ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ଦାସ | based on = | narrator = | starring = [[କୁକିଜ୍ ସ୍ୱାଇଁ]]<br>ସ୍ୱାଧୀନ<br>ଗୌରବ<br>[[ବିରେନ ମିଶ୍ର]]<br>[[ଶକ୍ତି ବରାଳ]] | music = ବିରାଜ ପ୍ରସାଦ | cinematography = କାହ୍ନୁ ନନ୍ଦ ଶୁଭମ | editing = ପିଣ୍ଟୁ ନାୟକ | studio = | distributor = | released = ୨୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ରାଜା ନାୟକ । ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ଦାସ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ବିରାଜ ପ୍ରସାଦ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । କୁକିଜ୍ ସ୍ୱାଇଁ, ସ୍ୱାଧୀନ, ଗୌରବ, ବିରେନ ମିଶ୍ର, ଶକ୍ତି ବରାଳ, ବୁଲୁ ପଣ୍ଡା, ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ, କେଦାର ମିଶ୍ର, ଡିସ୍କୋ ରେଡ୍ଡୀ, ବିଜୟ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ, ଯୋଗୀ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ତରଙ୍ଗ ଟିଭି ଓ ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍‌ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== * [[କୁକିଜ୍ ସ୍ୱାଇଁ]] * ସ୍ୱାଧୀନ * ଗୌରବ * [[ବିରେନ ମିଶ୍ର]] * [[ଶକ୍ତି ବରାଳ]] * ବୁଲୁ ପଣ୍ଡା * ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ * କେଦାର ମିଶ୍ର * ଡିସ୍କୋ ରେଡ୍ଡୀ * ବିଜୟ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ * ଯୋଗୀ ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ବିରାଜ ପ୍ରସାଦ । ଗୀତିକାର [[ନିର୍ମଳ ନାୟକ]] ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସତ୍ୟଜିତ ପ୍ରଧାନ, ରଶ୍ମିତା ଦାଶ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] avb2q4t1jbs8djftms6ikb17bmbnngh 0 101134 606550 2026-09-22T10:02:03Z Ssgapu22 7676 ପୃଷ୍ଠାଟି [[ମା' ପେଟରୁ ମୁଁ ଜଗତଜିତା]]‌କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦିଆଗଲା 606550 wikitext text/x-wiki #ଲେଉଟାଣି [[ମା' ପେଟରୁ ମୁଁ ଜଗତଜିତା]] 7fhmfln9lpzqtuf3aw1u4727hc1q2rj