ଉଇକିପିଡ଼ିଆ orwiki https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%AA%E0%AD%8D%E0%AC%B0%E0%AC%A7%E0%AC%BE%E0%AC%A8_%E0%AC%AA%E0%AD%83%E0%AC%B7%E0%AD%8D%E0%AC%A0%E0%AC%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter ମାଧ୍ୟମ ବିଶେଷ ଆଲୋଚନା ବ୍ୟବହାରକାରୀ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆଲୋଚନା ଫାଇଲ ଫାଇଲ ଆଲୋଚନା ମିଡ଼ିଆଉଇକି ମିଡ଼ିଆଉଇକି ଆଲୋଚନା ଛାଞ୍ଚ ଛାଞ୍ଚ ଆଲୋଚନା ସହଯୋଗ ସହଯୋଗ ଆଲୋଚନା ଶ୍ରେଣୀ ଶ୍ରେଣୀ ଆଲୋଚନା ପୋର୍ଟାଲ ପୋର୍ଟାଲ ଆଲୋଚନା TimedText TimedText talk ମଡ୍ୟୁଲ ମଡ୍ୟୁଲ ଆଲୋଚନା Package Package talk Event Event talk ବିଷୟ 0 2798 606770 598870 2026-09-24T01:47:29Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606770 wikitext text/x-wiki {{About|'ବାଘ'||ମହାବଳ ବାଘ}} {{ଛୋଟ|Tiger}} {{Speciesbox | taxon = Panthera tigris | authority = (କାର୍ଲ୍ ଲିନାୟସ୍, ୧୭୫୮) | fossil_range = {{fossil range|early Pleistocene|Present}} | image = Royal Bengal Tiger at Kanha National Park.jpg | image_caption = [[ଭାରତ]]ର [[କାହ୍ନା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]]ର ଏକ [[ମହାବଳ ବାଘ]] | status = EN | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{Cite iucn | author1 = Goodrich, J. | author2 = Lynam, A. | author3 = Miquelle, D. | author4 = Wibisono, H. | author5 = Kawanishi, K. | author6 = Pattanavibool, A. | author7 = Htun, S. | author8 = Tempa, T. | author9 = Karki, J. | author10 = Jhala, Y. & Karanth, U. | title = ''Panthera tigris'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2015 | page = e.T15955A50659951 | publisher = [[IUCN]] | date = 2015 | url = https://www.iucnredlist.org/species/15955/50659951 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en | access-date = 23 October 2018}}</ref> | subdivision_ranks = [[Subspecies]] | range_map = Tiger map.jpg | range_map_caption = ୧୮୫୦ ମସିହା ଓ ୨୦୦୬ ମସିହା ବେଳକୁ ପୃଥିବୀରେ ବାଘ ପ୍ରଜାତିମାନଙ୍କର ଭୌଗୋଳିକ ବ୍ୟାପ୍ତି ଯଥାକ୍ରମେ ହଳଦିଆ ଓ ସବୁଜ ରଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ<ref name="dinerstein07" /> | synonyms = * ''ଫେଲିସ୍ ଟାଇଗ୍ରିସ୍ (Felis tigris)'' <small>କାର୍ଲ୍ ଲିନାୟସ୍,&nbsp;୧୭୫୮</small><ref name="Linn1758" /> * ''ଟାଇଗ୍ରିସ୍ ଷ୍ଟ୍ରିୟାଟସ୍ (Tigris striatus)'' <small>ନିକୋଲାଇ ସେଭେର୍ଟ୍‍ଜୋଭ୍,&nbsp;୧୮୫୮</small> * ''ଟାଇଗ୍ରିସ୍ ରିଗାଲିସ୍ (Tigris regalis)'' <small>ଜନ୍ ଏଡୱାର୍ଡ୍ ଗ୍ରେ,&nbsp;୧୮୬୭</small> }} [[File:439280 schots angry-tiger.wav|thumb|right|ବାଘ]] '''ବାଘ''' ବା '''ବ୍ୟାଘ୍ର''' (ଇଂରାଜୀରେ '''Tiger''', ସାନ୍ତାଳୀରେ '''ᱛᱟᱹᱨᱩᱵ''', ସମ୍ବଲପୁରୀରେ '''ବାଘ୍''', ହିନ୍ଦୀରେ '''बाघ''', ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ '''''Panthera tigris''''') ବିରାଡି ପ୍ରଜାତିର ସର୍ବବୃହତ ଜୀବପ୍ରଜାତି । ଏହାର ଈଷତ୍ ହଳଦିିଆ ବା କମଳା ରଙ୍ଗର ଚମଡ଼ାରେ କଳା ରଙ୍ଗର ପଟା ପଟା ଦାଗ ଥାଏ ଓ ପେଟଟି ଧଳା ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ବାଘ, [[ସିଂହ]], [[କଲରାପତରିଆ ବାଘ]], [[ଜାଗୁଆର]] ଓ [[ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ (ସ୍ନୋ ଲେପର୍ଡ୍)|ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ]] ଇତ୍ୟାଦି ଜୀବ ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତି ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ବାଘ ନିଜ ପରିବାସର ଖାଦ୍ୟଶୃଙ୍ଖଳର ସର୍ବୋଚ୍ଚତମ ମାଂସାସୀ ଜୀବ । ଗୋରୁ ଓ ହରିଣ ପ୍ରଭୃତି ତୃଣଭୋଜୀ ପ୍ରାଣୀ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଶିକାର । ବାଘମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକାକୀ ଜୀବନଯାପନ କରନ୍ତି, କେବଳ କେତେକ ପରିସ୍ଥିତିରେ କିଛି ବାଘମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି ମିଳିମିଶି ରହୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ବାଘମାନେ ସାଧାରଣତଃ ନିଜର ଏକ ଶିକାର କ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରି ତାହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି । ଶିକାରର ଚାହିଦା ମେଣ୍ଟାଇ ପାରୁଥିବା ଏକ ବିରାଟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସାଧାରଣତଃ ବାଘମାନେ ନିଜର ପରିବାସ ବା ଶିକାର କ୍ଷେତ୍ର ରୂପେ ଚୟନ କରିଥାନ୍ତି । ଅନେକ କାରଣରୁ ପୃଥିବୀର କେତେକ ଦେଶରେ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ବାଘ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବା ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ନିଜ ଦେହର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୁନ୍ଦର ରଙ୍ଗ ତଥା ଜଙ୍ଗଲରେ ନିଜର ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ରାଜକୀୟ ଠାଣି ପାଇଁ ପ୍ରକୃତିପ୍ରେମୀ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ମହଲରେ ବାଘ ଖୁବ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ । ପ୍ରାଚୀନ ପୌରାଣିକ କଥା, ଲୋକକଥା ଇତ୍ୟାଦିରେ ବାଘଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଖାଯାଇପାରିବ ଓ ଆଧୁନିକ ସମୟରେ କଥାଚିତ୍ର, ବୃତ୍ତଚିତ୍ର, ସାହିତ୍ୟ, ପତାକା, ରାଜ ସଙ୍କେତ ଓ କ୍ରୀଡ଼ା ମାସ୍କଟ୍ ଭାବେ ବାଘମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ବାଘ ହେଉଛି [[ଭାରତ]], [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]], [[ମାଲେସିଆ]] ଓ [[ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ]] ପ୍ରଭୃତି ଦେଶର ଜାତୀୟ ପଶୁ । == ନାମକରଣର ଇତିହାସ == ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ''ଟାଇଗ୍ରିସ୍ (tigris)''ରୁ ପ୍ରାଚୀନ ଫରାସୀ ଶବ୍ଦ ''ଟିଗ୍ରେ (tigre)''ର ସୃଷ୍ଟି ଓ ପୁଣି ଏହି ଫରାସୀ ଶବ୍ଦରୁ ପୁରାତନ ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ ''ଟାଇଗ୍ରାସ୍ (tigras)'' ଓ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ ''ଟାଇଗର୍ (tigre)''ର ସୃଷ୍ଟି ।<ref>{{cite web |url=http://www.thefreedictionary.com/tiger |title=tiger |work=The Free Dictionary |publisher=Farlex |accessdate=6 April 2014}}</ref> ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ ''τίγρις (ଟାଇଗ୍ରିସ୍)''ରୁ ଏହି ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦଟିର ମୂଳ କେଉଁଠାରୁ ତାହା ଅଜଣା, ତେବେ ଏହି ଶବ୍ଦଟି ବାଘ କିମ୍ବା "ଟାଇଗ୍ରିସ୍ ନଦୀ"କୁ ବୁଝାଇବା ପରି ମନେ ହୁଏ ।<ref>{{cite web |author1=Liddell, H. G. |author2=Scott, R. |lastauthoramp=yes | url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dti%2Fgris |title=τίγρις |work=A Greek-English Lexicon, revised and augmented |year=1940 |location=Oxford |publisher=Clarendon Press}}</ref> ଆଉ ଏକ ମତାନୁସାରେ ପାରସୀ ଶବ୍ଦ ''ଟିଗ୍ରା - tigra'' ବା ଅୱେସ୍ତୀୟ ଭାଷାର ଶବ୍ଦ ''ତିଗ୍ରି - tigrhi'' ଏହି ଜୀବର ଇଂରାଜୀ ନାମର ମୂଳ ଶବ୍ଦ ହୋଇପାରେ । ପାରସୀ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ମୁନିଆ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅୱେସ୍ତୀୟ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ତୀର । ବାଘ ସହ ଏହି ସବୁ ଶବ୍ଦର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ପ୍ରମାଣ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାଘର ଲମ୍ଫର ବେଗ ବା ଶାରୀରିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।<ref>{{cite web |author=Harper, D. |year=2001–2011 |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=tiger |title=Tiger |work=Online Etymology Dictionary |publisher=Etymonline.com |accessdate=6 April 2014}}</ref><ref>Oxford English Dictionary, entry ''tiger''</ref> ଜୀବ ପରିବାରର "ପାନ୍ଥେରା" ନାମର ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରାଚୀନ ଫରାସୀ ଶବ୍ଦ ପାଣ୍ଟେରେ, ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ପାନ୍ଥେରା କିମ୍ବା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ ପ୍ୟାନ୍ଥର୍‍ରୁ ହୋଇଥାଇପାରେ । ଏହି ସବୁ ଶବ୍ଦର ତତ୍କାଳୀନ ଅର୍ଥ ହେଲା – ହଳଦିଆ ପଶୁ । ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ କାଳରେ ପଣ୍ଡ୍ର ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଏକ ଶବ୍ଦ ରହିଥିଲା ଯାହା ଧଳା-ହଳଦିଆ ମିଶା ରଙ୍ଗକୁ ବୁଝାଉଥିଲା ।<ref>{{cite web|author=Harper, D. |year=2001–2011 |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=panther |title=Panther |work=Online Etymology Dictionary |publisher=[[Douglas Harper]]|accessdate=24 October 2011}}</ref> ପଣ୍ଡ୍ର ଶବ୍ଦଟି ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ପୁଣ୍ଡରୀକରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ସମ୍ଭବପର । ପୁଣ୍ଡରୀକ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ବାଘ ।<ref>Oxford Dictionary of English Etymology, edited by C.T. Onions, entry ''panther''</ref><ref>ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଶ</ref> (ତେବେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ଶବ୍ଦର ଅନେକ ଅର୍ଥ ରହିଛି ।) ଗ୍ରୀକ୍ ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ମତ ଯେ ପ୍ୟାନ୍ଥର୍ ଶବ୍ଦ ପ୍ୟାନ୍ (ଅର୍ଥାତ୍ - ସମସ୍ତ) ଓ ଥେର୍ (ଅର୍ଥାତ୍ - ପଶୁ)ର ମିଶ୍ରଣରୁ ସୃଷ୍ଟ ତାହା ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ।<ref>Oxford Dictionary of English Etymology, edited by C.T. Onions, entry ''panther''</ref> ସଂସ୍କୃତରେ ବି+ଆ+ଘ୍ରା (ଧାତୁ)ରୁ ବ୍ୟାଘ୍ର ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି ।<ref>ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଶ</ref> ଏହି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା – ଗନ୍ଧ ଗ୍ରହଣ କରିବା ବା ଭକ୍ଷଣ କରିବା । ବ୍ୟାଘ୍ର ଶବ୍ଦର ଅପଭ୍ରଂଶ ହୋଇ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ପ୍ରଚଳିତ "ବାଘ" ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି । == ବର୍ଗୀକରଣ == ୧୭୫୮ ମସିହାରେ କାର୍ଲ୍ ଲିନାୟସ୍ ନିଜ ପୁସ୍ତକ ''ସିଷ୍ଟମା ନାଚୁରେ - Systema Naturae''ରେ ବାଘ ବିଷୟରେ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରି ତାହାକୁ ଫେଲିସ୍ ଟାଇଗ୍ରିସ୍ ବୋଲି ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମକରଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="Linn1758">{{cite book |author=Linnaeus, C. |year=1758 |title=Caroli Linnæi Systema naturæ per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |volume=Tomus I |edition=decima, reformata |location=Holmiae |publisher=Laurentius Salvius |page=41 |chapter=''Felis tigris'' |chapterurl=https://archive.org/stream/mobot31753000798865#page/41/mode/2up}} {{la icon}}</ref> ୧୯୨୯ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଜୀବ ବର୍ଗୀକରଣ ବିଶେଷଜ୍ଞ ରେଜିନାଲ୍ଡ ଇନ୍ନେସ୍ ପୋକକ୍ ବାଘକୁ ପ୍ୟାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତିରେ ସଂସ୍ଥାପିତ କରି ତାହାକୁ ପାନ୍ଥେରା ଟାଇଗ୍ରିସ୍ ବୋଲି ନାମିତ କରିଥିଲେ ।<ref name=pocock1929>{{cite journal |author=Pocock, R. I. |year=1929 |title=Tigers |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=33 |issue= |pages=505–541 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/154233}}</ref><ref name=pocock1939>{{cite book |author=Pocock, R. I. |year=1939 |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma. Mammalia: Volume 1 |location=London |publisher=T. Taylor and Francis, Ltd. |pages=197–210 |chapter=''Panthera tigris'' |chapterurl=https://archive.org/stream/PocockMammalia1/pocock1#page/n247/mode/2up}}</ref> === ବିବର୍ତ୍ତନ === [[File:Tiger phylogenetic relationships.png|thumb|left|ବାଘର ଫାଇଲୋଜେନେଟିକ୍ ବିବର୍ତ୍ତନ ଲତିକା]] [[File:Longdan tiger.png|thumb|right|upright|ଏକ ବିଲୁପ୍ତ ବାଘ ପ୍ରଜାତି "ପାନ୍ଥେରା ଡାନ୍‍ସ୍କି"ର ପରିକଳ୍ପିତ ଚିତ୍ର । ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଚୀନରୁ ମିଳିଥିଲା ଓ ସେଠାରୁ ବାଘ ପ୍ରଜାତିର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।]] ପାନ୍ଥେରା ବଂଶର ସିଂହ, କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓ ଜାଗୁଆର୍ ବାଘମାନଙ୍କ ନିକଟତମ ସମ୍ପର୍କୀୟ । ଜିନ୍‍ଗତ ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ପାଖାପାଖି ୨୮.୮ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବାଘ ଓ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କ ବିବର୍ତ୍ତନ ଧାରା ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତିର ଅନ୍ୟ ଜୀବଙ୍କ ବିବର୍ତ୍ତନ ଧାରାଠାରୁ ବଦଳି ଗଲା । ତେଣୁ ସିଂହ, କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓ ଜାଗୁଆର୍ ପ୍ରାୟ ଏକା ବିବର୍ତ୍ତନ ଧାରାରେ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ବାଘ ଓ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ପରସ୍ପରର ନିକଟତର ।<ref name=Johnson2006>{{cite journal |last=Johnson |first=W. E. |author2=Eizirik, E. |author3=Pecon-Slattery, J. |author4=Murphy, W. J. |author5=Antunes, A. |author6=Teeling, E. |author7=O'Brien, S. J. |year=2006 |title=The Late Miocene radiation of modern Felidae: A genetic assessment|url=https://archive.org/details/sim_science_2006-01-06_311_5757/page/73 |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=311 |issue=5757 |pages= 73–77 |doi= 10.1126/science.1122277 |pmid= 16400146|bibcode=2006Sci...311...73J }}</ref><ref>{{cite journal |last=Davis |first=B. W. |title=Supermatrix and species tree methods resolve phylogenetic relationships within the big cats, ''Panthera'' (Carnivora: Felidae) |url=https://archive.org/details/molecular-phylogenetics-and-evolution_2010-07_56_1/page/68 |author2=Li G. |author3=Murphy W. J. |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |year=2010 |issue=1 |pages=64–76|pmid=20138224 |doi=10.1016/j.ympev.2010.01.036 |volume=56}}</ref> ଫାଇଲୋଗ୍ରାଫିକ୍ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ୭୨୦୦୦-୧୦୮୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ ବାଘ ଉପପ୍ରଜାତିର ପୂର୍ବପୁରୁଷ ବୋଲାଉଥିବା ବାଘ ପ୍ରଜାତିର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।<ref name=Luo04/> ଲଂଗ୍‍ଡାନ୍ ବାଘ ବା ପାନ୍ଥେରା ଡାନ୍‍ସ୍କିର ଜୀବାଶ୍ମ ଅବଶେଷ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ [[ଚୀନ]]ର ଗାନ୍ସୁ ପ୍ରଗଣାରେ ମିଳିଥିଲା । ପ୍ରାୟ ୨୦ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ ଏହି ବାଘ ପ୍ରଜାତି ବିଚରଣ କରୁଥିଲା । ଏହାର ଆକାର ପ୍ରାୟ ଜାଗୁଆର୍ ପରି ଥିଲା ଓ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଛାଲର ଦାଗ ଭିନ୍ନ ଥିଲା । ଲଂଗ୍‍ଡାନ୍ ବାଘ ଆଧୁନିକ ବାଘର ଆଦିମ ପ୍ରଜାତି ଓ ଦୁଇ ପ୍ରଜାତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଥାଇପାରେ । ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଚୀନରୁ ଏହି ବାଘ ବଂଶର ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । କ୍ରମଶଃ ବାଘ ହରିଣ ଓ ବନ୍ୟଗୋରୁ ପ୍ରଜାତିର ଶିକାର କରି ଖାଇଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଆକାରରେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଲା । ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ବାଘର ଏହି ଆକାର ସମ୍ପର୍କୀୟ ବିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।<ref>{{cite journal |year=2011 |title=Oldest Known Pantherine Skull and Evolution of the Tiger |journal=PLoS ONE |volume=6 |issue=10 |pages=e25483 |doi=10.1371/journal.pone.0025483 |pmid=22016768 |last1=Mazák |first1=Ji H. |last2=Christiansen |first2=P. |last3=Kitchener |first3=A. C. |bibcode=2011PLoSO...625483M |pmc=3189913}}</ref> {{clear}} == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ମହାବଳ ବାଘ]] * [[ବ୍ୟାଘ୍ର ପରିଯୋଜନା]] * [[ଜିମ୍ କର୍ବେଟ୍]] * [[ବାନ୍ଧବଗଡ଼ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] * [[କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] * [[ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର|30em}} A to Z Essays : [https://www.atozessays.com/animals/essay-on-wild-animal-tiger/ Essay on Tiger] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180919032222/https://www.atozessays.com/animals/essay-on-wild-animal-tiger/ |date=2018-09-19 }} == ପୁସ୍ତକ ଆଧାର == *{{cite book |title=Wild beasts; a study of the characters and habits of the elephant, lion, leopard, panther, jaguar, tiger, puma, wolf, and grizzly bear |chapter=The Tiger |author=John Hampden Porter |pages=196–256 |chapter-url=https://archive.org/stream/wildbeastsstud00port#page/239 |url=https://archive.org/stream/wildbeastsstud00port#page/n0/mode/2up |year=1894}} *{{cite book|ref=Sankhala|author=Sankhala, Kailash |title=Indian Tiger|year=1997|publisher=Roli Books Pvt Limited, India|isbn=978-81-7437-088-4}} == ବାହାର ଆଧାର == {{Commons and category|Panthera tigris|Panthera tigris}} {{Wikispecies|Panthera tigris}} *[http://www.catsg.org/index.php?id=124 Species portrait Tiger; IUCN/SSC Cat Specialist Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141112171012/http://www.catsg.org/index.php?id=124 |date=2014-11-12 }} *[https://www.biodiversitylibrary.org/name/Panthera_tigris Biodiversity Heritage Library bibliography] for ''Panthera tigris'' *[https://web.archive.org/web/20090605030601/http://www.stampsbook.org/subject/Tiger.html Tiger Stamps]: Tiger images on postage stamps from many different countries *[https://web.archive.org/web/20180908062629/http://www.bbc.co.uk/nature/collections/p0063wt7 Year of the tiger]. Video collection on occasion of the Year of the Tiger, 2010. BBC. *[https://web.archive.org/web/20101106090731/http://www.bbc.co.uk/nature/species/Tiger Video clips]. BBC archive on Wildlife Finder. *[https://web.archive.org/web/20121109123729/http://www.ekantipur.com/the-kathmandu-post/2010/11/19/features/is-this-the-last-chance-to-save-the-tiger/215040/ "Is this the last chance to save the tiger?"]. 19 November 2010. By Pralad Yonzon. The Kathmandu Post. *{{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100226173448/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1964894-1,00.html |date=26 February 2010 |title=Tale of the Cat }}. 1 March 2010. By Andrew Marshall. [[TIME Magazine]] *[http://timesofindia.indiatimes.com/home/environment/flora-fauna/Indias-tiger-population-increases-by-30-in-past-three-years-country-now-has-2226-tigers/articleshow/45950634.cms "India's tiger population increases by 30% in past three years; country now has 2,226 tigers"]. 20 January 2015. By Vishwa Mohan. Times of India. Retrieved 17 July 2016. {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ବଡ଼ ବିଡ଼ାଳ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ]] 21kkaj4cf4xe08td5mgo39zdwisf71j 0 3000 606837 551199 2026-09-24T04:10:29Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606837 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ramakrushna Nanda}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ରାମକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦ | image = Ramakrushna_Nanda.jpg | imagesize = | alt = | caption = ୧୯୯୦ ଦଶକରେ କଟକରେ ରାମକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦ | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1906|02|25|df=yes}} <!--୨୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୦୬ ମସିହା--><ref name="MahantyEkāḍemī1982">{{cite book|author1=Surendra Mahanty|author2=Oḍiśā Sāhitya Ekāḍemī|title=Souvenir, Orissa Sahitya Akademi Silver Jubilee, 1982|url=http://books.google.com/books?id=4_ouAAAAMAAJ|year=1982|publisher=The Akademi}}</ref> | birth_place = [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = {{Death date and age|1994|09|28|1906|02|15|df=yes}} <!--୨୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୪--> | death_place = [[କଟକ]] | resting_place = | occupation = ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ, ଗୀତିକାର | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = ଭାରତୀୟ | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ଆହେ ଦୟାମୟ ବିଶ୍ୱବିହାରି </br> | spouse = ସୌଦାମିନି ଦେବୀ | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ</br> | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ରାମକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦ ''' (୨୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୦୬ - ୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟକ<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of Education, Culture and Children's Literature: v. 4. Children's literature and education|url=http://books.google.com/books?id=zfLATnA1IAMC&pg=PA24|year=2009|publisher=Deep & Deep Publications|isbn=978-81-8450-151-3|pages=24–}}</ref> ଓ ଗୀତିକାର ।<ref name="Heyman2007">{{cite book|author=Michael Heyman|title=The Tenth Rasa: An Anthology of Indian Nonsense|url=http://books.google.com/books?id=lcur6s36gnEC&pg=PR47|year=2007|publisher=Penguin Books India|isbn=978-0-14-310086-7|pages=47–}}</ref> ସେ ଛାପାଖାନା ଓ ମୁଦ୍ରଣାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ବହୁ ଓଡ଼ିଆ ପୁସ୍ତକ ଓ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ [[ଆହେ ଦୟାମୟ ବିଶ୍ୱ ବିହାରୀ]] ଓଡ଼ିଶାର ବହୁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା ଭାବରେ ଗାନ କରାଯାଏ । == ଜୀବନକାଳ == ରାମକୃଷ୍ଣ , ୧୯୦୬ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୫ତାରିଖରେ କଟକ ଗୋବିନ୍ଦପୁର ଅନ୍ତ୍ରର୍ଗତ ବାଇରୋଇଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା ଭଲ ନଥିଲା । ସେଥିଯୋଗୁ, ରାମକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପାଠ ପଢ଼ିବା ଛାଡ଼ି ଚାକିରି କରିବାକୁ ପଡିଥିଲା । ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିବା ଆଗରୁ ତାଙ୍କର ବାହାଘର ହୋଇ ଯାଇଥିଲା । ବିବାହ ପରେ ଚାକିରି ଛାଡ଼ି, ପୁଣି ପାଠ ପଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଅଭାବ ଅନଟନ ଯୋଗୁ ସମାପ୍ତ କରି ପାରିନଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == ୧୯୪୬ ମସିହାରେ, ରାମକୃଷ୍ଣ କଟକ ତଳ ତେଲେଙ୍ଗା ବଜାରରେ ଜାଗା କିଣି ଘର ତିଆରି କରିଥିଲେ ଓ ସେଠାରେ "ପାରିଜାତ" ଛାପାଖାନା ବସେଇଥିଲେ । ଏହା ଏକ ବିବାଦିୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିଲା ଓ ତା ପରେ ରାମକୃଷ୍ଣ "ସଂସାର ପ୍ରେସ" ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ଏହି ପ୍ରେସରୁ "ସଂସାର" ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶନ ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା ।<ref name="Das1991">{{cite book|author=Sisir Kumar Das|title=History of Indian Literature: 1911-1956, struggle for freedom : triumph and tragedy|url=http://books.google.com/books?id=sqBjpV9OzcsC&pg=PA829|year=1991|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-7201-798-9|pages=829–}}</ref> ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକର ଜାତୀୟ କରଣ ପୂର୍ବରୁ, ସେ ବହୁ ପୁସ୍ତକ ଛାପିଥିଲେ । ୧୯୩୩ ମସିହାରେ [[ବାରିପଦା]]ରେ ଶିକ୍ଷକତା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ସେ "ଆହେ ଦୟାମୟ ବିଶ୍ୱ ବିହାରୀ" ରଚନା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=ଆଜି ଜନ୍ମଦିନ|url=http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=234553&boxid=23627699|accessdate=25 February 2016|newspaper=ସମ୍ବାଦ ୨୫/୦୨/୨୦୧୬ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୨|archive-date=28 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160228015844/http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=234553&boxid=23627699|url-status=dead}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == {{div col|colwidth=20em}} * ୧୯୩୦ – ତୁଳସୀଦାସ * ୧୯୩୧ – ତୁଳସୀଦାସ ଦୋହାବଳୀ * ୧୯୩୩ – ପ୍ରତିଧ୍ୱନୀ * ୧୯୩୪ – ୩୭ – ସାହିତ୍ୟ ସୋପାନ (ପାଠ ବହି) * ୧୯୩୮ – ସାହିତ୍ୟ ବୋଧ (ପାଠ ବହି) * ୧୯୪୦ – ରଚନା ଦର୍ପଣ (ପାଠ ବହି) * ୧୯୪୪ – ୪୫ – ପାଠ ସୋପାନ (ପାଠ ବହି) * ୧୯୩୬–୪୬ – ସଂଗ୍ରାମ ଓ ସାଧନା (ଭାଗ ୧ ଓ ୨) * ୧୯୪୮ – ଡନ କ୍ୱିକ୍ସୋଟ (ଅନୁବାଦ) * ୧୯୪୯ – ବିଜ୍ଞାନ କୁହୁକ * ୧୯୬୨ – ବିଶ୍ୱ ପରିଚୟ (ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ)<ref name="Mohanty1998">{{cite book|author=Jagannath Mohanty|title=Child Development and Education Today: Literature, Art, Media, and Materials|url=http://books.google.com/books?id=jVi5dn2_1MAC&pg=PA240|date=1 January 1998|publisher=Deep & Deep Publications|isbn=978-81-7629-095-1|pages=240–}}</ref> * ୧୯୬୯ – ଜୀବନ ତରଙ୍ଗ<ref>Datta A. [http://books.google.com.au/books?id=ObFCT5_taSgC&pg=PA284&dq=%22Ramakrushna+Nanda%22&hl=en&sa=X&ei=ufTBUv7lCIirkQXbnICYBw&ved=0CDQQ6AEwAQ#v=onepage&q=%22Ramakrushna%20Nanda%22&f=false "Encyclopaedia of Indian Literature: A-Devo."] ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ, ୧୯୮୭ {{ISBN|8126018038}}, 9788126018031. Accessed at Google Books 31 December 2013.</ref> * ୧୯୭୫ – ଝୁମୁକା * ୧୯୭୭–୮୪ – ଛଅଟି ଗଛ ଶୃଙ୍ଖଳା (ଅଠର ଫୁଲ, କୋଡିଏ ଫୁଲ, ବାଇଶି ଫୁଲ, ତେଇଶି ଫୁଲ, ଚବିଶି ଫୁଲ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସେଉ, ମରଣ ଦୋଳି, ସାଗର କନ୍ୟା) * ୧୯୮୨ – ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ସଙ୍କଳନ * ୧୯୮୨ – ପ୍ରକୃତିର ଗଳ୍ପପୁରୀ * ୧୯୮୨ – ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (ଅନୁବାଦ) * ୧୯୮୩ – ଆମ ବଣ ଜଙ୍ଗଲ କଥା (ଅନୁବାଦ) * ୧୯୮୩ – ଆମ ଶରୀର (ଅନୁବାଦ) * ୧୯୮୪ – ସୁନା ପାହାଚ * ୧୯୮୪ – ଆମ ଜାତୀୟ ପଶୁ, ଜାତୀୟ ପକ୍ଷୀ * ୧୯୮୫ – ଆମ ଜାତୀୟ ପତାକା ଓ ଜାତୀୟ ସଂଗୀତ, ଜାତୀୟ ପୁଷ୍ପ ଓ ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ * ୧୯୮୬ – ଜୀବନ ରହସ୍ୟ * ୧୯୮୮ – ରତ୍ନ ପାଖୁଡ଼ା (ଭାଗ ୧ ଓ ୨) * ୧୯୮୯ – ସତର ଫୁଲ * ୧୯୮୯ – ଅଦେଖା ବଣର ଫୁଲ * ୧୯୮୯ – ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର କାହାଣୀ (ଭାଗ ୧, ୨ ଓ ୩) * ୧୯୯୨ – ଲେଖନୀର ପାଠଶାଳା * ୧୯୯୩ – ଭାବି ଦେଖନ୍ତୁ * ୧୯୯୪ – ଟୁଣଟୁଣିର ବହି * ୧୯୯୪ – ବିଶ୍ୱ ପରିଚୟ <!-- (୨nd edition) --> {{Div col end}} == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୭୭ - (ଝୁମୁକା ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php |website=odishasahityaakademi.org |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |access-date=2021-05-11 |archive-date=2020-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200117122250/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php |url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] pflgxwthh9k3ync88qc2ccim9lvb0tb 0 6798 606830 589010 2026-09-24T03:58:09Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606830 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Rasagola}} <br />{{Infobox Prepared Food | name = | image = Rasagolla.JPG | caption = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] ପାଖ ପାହାଳ ରସଗୋଲା | alternate_name = ରସଗୋଲା, ଖିରମୋହନ | origin = [[ଓଡ଼ିଶା]] | country = [[ଓଡ଼ିଶା]] | region = [[ଓଡ଼ିଶା]] | creator = | course = | served = | main_ingredient = ଛେନା, ଚିନି | calories = | other = }} '''ରସଗୋଲା''' [[ଛେନା]] ଓ [[ଚିନି]]<nowiki/>ରୁ ତିଆରି ଏକ ସିରାଯୁକ୍ତ ମିଠା ଓ ଏହା [[ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ]] ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବମାନେ ବାସ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଜଣାଶୁଣା ।<ref name="fbn2">{{cite web|url=http://www.fnbnews.com/article/detnews.asp?articleid=25597&sectionid=32|title=ଫୁଡ ଆଣ୍ଡ ବେଭେରେଜ ନିଉଜ|date=ଜୁନ ୧୬, ୨୦୦୯}}</ref><ref name="dietamer2">{{cite web|url=http://www.dietamerica.net/Desserts/1118.html|title=ଭାରତୀୟ ମିଠା|author=ମୁନୁସ ଶଙ୍କର|year=୨୦୦୯|access-date=2011-03-28|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304171253/http://dietamerica.net/desserts/1118.html|url-status=dead}}</ref><ref name="merinews2">[http://www.merinews.com/article/woo-your-love-with-rasgullas-not-chocolates/144882.shtml Woo your love with rasgullas not chocolates]</ref> ଏହା ପେଣ୍ଡୁ ଆକାରରେ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଛେନା ଓ ସୁଜିରୁ ତିଆରି ହୋଇ ଚିନି ସିରାରେ ଛଣାଯାଇଥାଏ । ସିରାରେ ରସଗୋଲା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରିଯିବାଯାଏ ଏହାକୁ ଛଣାଯାଇଥାଏ । ଏହା [[ପୂର୍ବ ଭାରତ|ପୂର୍ବ ଭାରତରେ]] ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲା ଓ ଏବେର [[ଓଡ଼ିଶା]] ଓ [[ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]] ଏହାର ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ବୋଲି ଅନେକ ଦାବୀ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସରକାର|ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା]] ସ୍ଥାପିତ ଏକ କମିଟି ରସଗୋଲାର ମୂଳ ଓଡ଼ିଶା ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1160714/jsp/frontpage/story_96633.jsp#.V_DfrHV97Qo|title=Panel seal on rasgulla's Odisha origin|access-date=2016-10-02}}</ref> ରଥଯାତ୍ରାର ଶେଷକୁ [[ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା|ବାହୁଡ଼ା]] ପରେ [[ନୀଳାଦ୍ରୀ ବିଜେ]] ବେଳେ [[ଜଗନ୍ନାଥ|ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ]] ନିକଟରେ ରସଗୋଲା ଲାଗି କରାଯାଇଥାଏ ।<ref name="Mahapatra19942">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=sILXAAAAMAAJ|title=Car Festival of Lord Jagannath, Puri|author=Sarat Chandra Mahapatra|publisher=Sri Jagannath Research Centre|year=1994}}</ref> । ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ କେବଳ "ବଙ୍ଗଳାର ରସଗୋଲା" (ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଜଣାଶୁଣା ଏକପ୍ରକାର ରସଗୋଲା) [[ଜିଓଗ୍ରାଫିକାଲ ଇଣ୍ଡିକେସନ]] ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.ndtv.com/india-news/our-claim-only-on-a-variety-of-rasogolla-no-dispute-with-odisha-bengal-1436883|title=Our Claim Only On A Variety Of Rasogolla, No Dispute With Odisha: West Bengal|access-date=2016-10-02}}</ref> ସେମାନେ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ଏହା କେବଳ ସେମାନଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳିକ ରସଗୋଲାକୁ ରକ୍ଷାକରିବା ପାଇଁ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସହ ସେମାନଙ୍କ କୌଣସି ଦ୍ୱନ୍ଦ ନାହିଁ । <ref>{{cite news|url=http://www.ndtv.com/india-news/our-claim-only-on-a-variety-of-rasogolla-no-dispute-with-odisha-bengal-1436883|title=Our Claim Only On A Variety Of Rasogolla, No Dispute With Odisha: West Bengal|date=27 July 2016|accessdate=24 August 2016|publisher=[[NDTV]]|agency=[[Press Trust Of India]]}}</ref> ୨୦୧୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସ ୨୯ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ରସଗୋଲା (Odisha Rasagola)କୁ ଓଡ଼ିଶାର ବୋଲି ଭୌଗଳିକ ଉପଦର୍ଶନ (ଜିଆଇ) ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/battle-over-origin-of-rasgulla-contines-after-odisha-files-petition-demanding-change-of-gi-tag-2056055.html|title=Battle Over Origin of 'Rasgulla' Contines, After Odisha Files Petition Demanding Change of GI Tag|website=News18|access-date=2019-07-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/odisha-receives-gi-tag-for-rasagola-5860795/|title=Sweet success: Odisha’s Rasagola gets GI tag|date=2019-07-29|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=2019-07-29}}</ref>[[ଫାଇଲ:Rasagola Odia cuisine.jpg|thumb|ରସଗୋଲା]] == ଖାଦ୍ୟସାର == [[File:Rosogollas.jpg|thumb|ରସଗୋଲା]] ୧୦୦ ଗ୍ରାମର ରସଗୋଲାରେ ୧୮୬ କାଲୋରି ଥାଏ, ଯେଉଁଥିରୁ ପଖାପାଖି ୧୫୩ କାଲୋରିର କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ, ୧.୮୫ ଗ୍ରାମର ଫ୍ୟାଟ ଓ ୪ ଗ୍ରାମର ପ୍ରୋଟିନ ଥାଏ ।<ref name = "nutrit">{{cite web |title=Nutrition Information for Rasgulla |url=http://www.livestrong.com/article/49345-nutrition-information-rasgulla/ |access-date=2011-03-28 |archive-date=2020-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201016032254/https://www.livestrong.com/article/49345-nutrition-information-rasgulla/ |url-status=dead }}</ref> ==ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରଣାଳୀ== ରସଗୋଲା ତିଆାରି ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ମୁଖ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ହେଉଛି ଛେନା <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=K35JNl2uDhE CNN IBNlive YouTube video]</ref>। ଆଉ ଛେନା ସବୁବେଳେ ତାଜା ରହିଥିବ ଏହା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଛେନାକୁ ପ୍ରଥମେ ମେସିନଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ହାତରେ ସାମାନ୍ୟ ଘିଅ ବାହରିଲା ଯାଏଁ ଚକଟା ଯାଇଥାଏ । ପୁଣି କିଛି ସମୟ ପରେ ଏଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ଅଳେଇଚ ଗୁଣ୍ଡ ମିଶାଇ ଆଉ କିଛି ସମୟ ଚକଟା ଯାଇଥାଏ । ବେଳେ ବେଳେ ଏହି ସମୟରେ ଛେନା ସହ ମଇଦା, ଆରାରୋଟ୍, ସୁଜି ମିଶାଇବାର ନଜିର୍ ରହିଛି <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=K35JNl2uDhE Rasgulla Sweet Making YouTube]</ref>। ଏହାକୁ ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚକଟାଯାଇଥାଏ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଅଟା ଭଳି ହୋଇଯିବ । ଏହା ପରେ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୋଲା ତିଆାରି କରାଯାଏ । ଏହାପରେ ସିରା ତିଆରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ଚିନିରେ ପାଣି ମିଶାଯାଇ ଏହାକୁ ଗରମ କରାଯାଇଥାଏ । ସିରା ଗରମ ହୋଇଗଲା ପରେ ଏଥିରେ ଛେନାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଗୋଲାକୁ ପକାଯାଇଥାଏ । ଏହାପରେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ସିରାପାଣିରେ ରନ୍ଧାଯାଇଥାଏ । ମଝିରେ ମଝିରେ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ପାଣି ମିଶାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ସାଧାରଣତଃ ଅମିଶା ଛେନାରୁ ରସଗୋଲା ତିଆରି କରଯାଏ ଏବଂ ଇଷତ ନାଲି ରଙ୍ଗ ସିଝିବାକୁ ଦିଆଯାଏ <ref>[https://issuu.com/subhashishpanigrahi/docs/samaja_-_rasagola_-_30_july_2015 ପାଣିଗ୍ରାହୀ, ଶୁଭାଶିଷ (୩୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୫). "ରସଗୋଲାର ଅନ୍ତୁଡ଼ିଶାଳ ଓଡ଼ିଶା". ''ସମାଜ''.]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>। ଯେତେବେଳେ ରସଗୋଲା ପ୍ରାୟ ନିଜ ଆକାରର ଦୁଇ ଗୁଣ ହୋଇଯାଏ, ବୁଝନ୍ତୁ ରସଗୋଲା ତିଆରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ରସଗୋଲାକୁ ସେହି ସିରା ଥଣ୍ଡା ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ । == ଇତିହାସ == [[ଫାଇଲ:Pahala Rasagola.jpg|thumb|[[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ର [[ପାହାଳ]] ରସଗୋଲା]] [[ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର]] ପରମ୍ପରାରେ ରସଗୋଲାର ବ୍ୟବହାର ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ତଳୁ ହୋଇ ଆସୁଛି । <ref>{{Cite web |url=http://www.ifood.tv/blog/rasgulla_national_sweet_of_india |title=www.ifood.tv: Rasgulla: National Sweet of India |access-date=2012-02-18 |archive-date=2013-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130508100447/http://www.ifood.tv/blog/rasgulla_national_sweet_of_india |url-status=dead }}</ref> ରଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ, ଭାଇ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଜଗନ୍ନାଥ ସାଥିରେ ଧରି ଫେରିବା ବେଳକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅତିଶୟ କ୍ରୋଧିତ ଥାଆନ୍ତି । ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର କ୍ରୋଧକୁ ଶାନ୍ତକରିବା ପାଇଁ, ଜଗନ୍ନାଥ ନିଜ ହାତରେ ରସଗୋଲା ତିଆରି କରି, ତାଙ୍କୁ ଖୁଆଇ ମାନଭଞ୍ଜନ କରନ୍ତି ।<ref name=Utkalaprasanga>{{cite journal|last=Mohanty|first=Asit|title=ରସଗୋଲା; ନୀଳାଦ୍ରି ବେଜେର ନୈବେଦ୍ୟ|journal=Utkala Prasanga|issue=July 2016|pages=176-181|url=http://odisha.gov.in/e-magazine/utkalprasanga/2016/July/Julyoriya.htm|accessdate=4 August 2016}}</ref> ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ସହ ରସଗୋଲା ଜଡ଼ିତ ରହିଥିବାରୁ, ରସଗୋଲାର ଜନ୍ମ ଓଡ଼ିଶାରେ ବୋଲି ଦାବି କରାଯାଏ । ବଳରାମ ଦାସଙ୍କ ଜଗମୋହନ ରାମାୟଣ ବା ଦାଣ୍ଡି ରାମାୟଣରେ [[ରସଗୋଲା]]ର ଉଲ୍ଲେଖ ଦେଖାଯାଏ । [[ବିକଳାନନ୍ଦ କର]]ଙ୍କ [[ସାଲେପୁର]] ରସଗୋଲା ଓ ପାହାଳରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରସଗୋଲା ଭାରତ ତଥା ଭାରତ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷାର୍ଦ୍ଧ ବେଳକୁ "କେଳୁ ଚରଣ ବେହେରା", ପାହାଳଠାରେ ରସଗୋଲା ପ୍ରସ୍ତୁତକରି, ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । <ref>ସମ୍ବାଦ ୨୨/୦୧/୨୦୧୫ ପୃଷ୍ଠା ୧୫</ref> ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗୋଶାଲା ଛକ '''ଭଗବାନ ପାଣିଙ୍କ''' ରସଗୋଲା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି ରସଗୋଲା ସ୍ଥାନୀୟ ଅଂଚଳରେ ଗୋଶାଲା ମିଠା ନାମରେ ପରିଚିତ । == କିମ୍ବଦନ୍ତୀ== '''ପାହାଳ ରସଗୋଲା''' [[ପାହାଳ]] ରସଗୋଲାକୁ ନେଇ କେତେକ ଲୋକକଥା ରହିଛି । ପାହାଳରେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଗାଈ ପାଳୁଥିଲେ । ପ୍ରଚୁର କ୍ଷୀର ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଥିଲା । ଖାଇବା ପରେ ଯାହା ବଳୁଥିଲା ତାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା ବାହାରେ ଫୋପାଡି ଦେଉଥିଲେ । ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ଜଣେ ସେବାୟତଙ୍କ ନଜରରେ ଏହା ପଡିଥିଲା । ପ୍ରଚୁର କ୍ଷୀର ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବାରୁ ଦେଖି ସେବାୟତ ଜଣକ ଲୋକଙ୍କୁ ସେଥିରୁ ଛେନା ଓ ଛେନାରୁ ତିଆରି ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଶିଖାଇଥିଲେ । ସେବେଠୁ ପାହାଳରେ ଛେନାରୁ ରସଗୋଲା ତିଆରି ହୋଇ ଆସୁଛି । == ଭୌଗଳିକ ଉପଦର୍ଶନ ମାନ୍ୟତା (ଜିଆଇ) == [[ଫାଇଲ:GI_Status_certificate_of_Odisha_Rasagola.jpg|ଲିଙ୍କ=https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%AB%E0%AC%BE%E0%AC%87%E0%AC%B2:GI_Status_certificate_of_Odisha_Rasagola.jpg|thumb|ଓଡ଼ିଶା ରସଗୋଲାକୁ ମିଳିଥିବା ଭୌଗଳିକ ଉପଦର୍ଶନ ପ୍ରମାଣପତ୍ର]] ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଓଡ଼ିଶାର ରସଗୋଲାକୁ ଜିଆଇ ମାନ୍ୟତା ଦେବାକୁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସ ୨୯ ତାରିଖରେ ଏହାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାର କ୍ଷୁଦ୍ର ଶିଳ୍ପ କର୍ପୋରେସନ ଲିମିଟେଡ (ଏକ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍ଥା) ଏବଂ ଉତ୍କଳ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ବ୍ୟବସାୟୀ ସମିତିଙ୍କ ନାମରେ ମିଳିତ ଭାବରେ ଭୌଗଳିକ ଉପଦର୍ଶନ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/website/story/india-news-odisha-finally-gets-geographical-indication-tag-for-odishara-rasagola/335106|title=Odisha Finally Gets Geographical Indication Tag For 'Odishara Rasagola'|website=www.outlookindia.com/|access-date=2019-07-29|archive-date=2020-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201016133312/https://www.outlookindia.com/website/story/india-news-odisha-finally-gets-geographical-indication-tag-for-odishara-rasagola/335106|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/battle-over-origin-of-rasgulla-contines-after-odisha-files-petition-demanding-change-of-gi-tag-2056055.html|title=Battle Over Origin of 'Rasgulla' Contines, After Odisha Files Petition Demanding Change of GI Tag|website=News18|access-date=2019-07-29}}</ref> === ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ === {| class="wikitable" !ବିଷୟ !ତଥ୍ୟ |- |ଆବେଦନ ତାରିଖ |୨୩ ଫେବୃୟାରୀ ୨୦୧୮ |- |ଭୌଗଳିକ ଉପଦର୍ଶନ ସଂଖ୍ୟା |୬୧୨ |- |ପ୍ରମାଣପତ୍ର କ୍ରମାଙ୍କ |୩୪୫ |- |ଭୌଗଳିକ ଉପଦର୍ଶନ (ଜିଆଇ) ନାମ |ଓଡ଼ିଶା ରସଗୋଲା (Odisha Rasagola) |- |ଶ୍ରେଣୀ |ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ |- |ଶ୍ରେଣୀ ସଂଖ୍ୟା |୩୦ |- |ପ୍ରମାଣପତ୍ର ବୈଧତା |୨୨ ଫେବୃୟାରୀ ୨୦୨୮<ref>{{Cite web|url=http://www.odishabytes.com/finally-gi-tag-for-odisha-rasagola/|title=Finally, GI Tag For Odisha Rasagola|last=Bureau|first=O. B.|date=2019-07-29|website=ODISHA BYTES|language=en-US|access-date=2019-07-29|archive-date=2019-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802071709/http://www.odishabytes.com/finally-gi-tag-for-odisha-rasagola/|url-status=dead}}</ref> |} <br /> == ଆଧାର == {{Commons category|Rasgulla|ରସଗୋଲା}} {{reflist|2}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://www.uppercrustindia.com/12crust/twelve/gourmet.html ଓଡ଼ିଶା: ଭୁବନେଶ୍ୱର, ପୁରୀ ଆଣ୍ଡ କୋଣାର୍କ - ଲାଣ୍ଡ ଅଫ ଗଡ଼ ଆଣ୍ଡ ଗ୍ରେଟ ଫୁଡ଼: ଅପର କ୍ରଷ୍ ଇଣ୍ଡିଆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081212001438/http://www.uppercrustindia.com/12crust/twelve/gourmet.html |date=2008-12-12 }} * [http://big5.cri.cn/gate/big5/english.cri.cn/4926/2011/03/11/1561s625525_1.htm ଚାଇନା ଡ୍ରାଇଭ, ଇଣ୍ଡିଆନ ସୁଇଟ୍ସ] {{ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମିଠା]] jotaftg0dadh9z4awsaumkg7jby8glh 0 7091 606755 587958 2026-09-24T01:35:48Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606755 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Facebook}} {{Infobox dot-com company | company_name = ଫେସବୁକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କମ୍ପାନୀ | company_logo = [[ଫାଇଲ:Facebook.svg|215px]] | company_type = [[:en:Privately held company|ବେସରକାରୀ]] | genre = | foundation = [[କ୍ୟାମ୍ବ୍ରିଜ କଲେଜ|କ୍ୟାମ୍ବ୍ରିଜ]] (Cambridge),<br /> ମସାଚ୍ୟୁସେଟ (Massachusetts)({{Start date|2004}}) | founder = {{Unbulleted list| [[ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗ]] | [[ଏଡୁଆର୍ଡୋ ସବେରିନ]] | [[ଦୁଷ୍ଟିନ Moskovitz]] | [[ଚୃସ ହୁଘେସ]] }} | dissolved = | location = [[ପାଲୋ ଅଲଟୋ]], [[କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆ]] | locations = | incorporated = | area_served = [[ଦେଶ]] ସାରା | key_people = {{Unbulleted list| [[ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗ]] <small>(ସି.ଇ.ଓ)</small> | [[କ୍ରିସ କକ୍ସ]] <small>(ସାନ-ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ)</small> | [[ସିରିଲ ସାନବର୍ଗ]] <small>(ସି.ଓ.ଓ)</small> | [[ଡୋନାଲ୍ଡ ଇ. ଗ୍ରାହାମ]] <small>(ଚେଆରମାନ)</small> }} | industry = | products = | services = | revenue = {{profit}} ଆମେରିକା $୨&nbsp;ବିଲିୟନ (୨୦୧୦) | operating_income = | net_income = | owner = | num_employees = ୨୦୦୦+(୨୦୧୧)<ref name="pressinfo">[http://www.facebook.com/press/info.php "Press Info"], ଫେସବୁକ ମେ ୨୭, ୨୦୧୧ ।</ref> | parent = | divisions = | subsid = | company_slogan = | url = {{URL|facebook.com}} | ipv6 = [http://www.v6.facebook.com/ www.v6.facebook.com] | alexa = {{steady}} ୨ ({{As of|2011|03|06|alt=ମାର୍ଚ ୨୦୧୧}}<ref>{{Cite document |url=http://www.alexa.com/siteinfo/facebook.com |title=Facebook.com&nbsp;– Traffic Details from Alexa |publisher=[[Alexa Internet]] |accessdate=February 7, 2011 |archive-date=December 21, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161221123429/http://www.alexa.com/siteinfo/facebook.com |url-status=dead }}</ref>) | website_type = [[ସାମାଜିକ ଯୋଗାଯୋଗ ସାଇଟ]] | advertising = ବ୍ୟାନର ଆଡ, ଗେମ | registration = ନିହାତି ଦରକାରୀ | num_users = ୬୦୦&nbsp;ମିଲିୟନ<ref name="msnbc.msn.com">{{Cite news | url=http://www.msnbc.msn.com/id/40929239/ns/technology_and_science-tech_and_gadgets/ | work=[[MSNBC]] | title=Goldman to clients: Facebook has 600&nbsp;million users | date=January 5, 2011 | accessdate=July January 15, 2011 | archive-date=January 26, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130126022916/http://www.msnbc.msn.com/id/40929239/ns/technology_and_science-tech_and_gadgets/ | url-status=dead}}</ref><ref>[businessinsider.com]</ref> (ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୧ରେ ସଚଳ) | language = ବହୁଭାଷୀ | launch_date = ଫେବ୍ରୁୟାରୀ ୪, ୨୦୦୪ | current_status = ସଚଳ | screenshot = | caption = | footnotes = | intl = }} [[ଫାଇଲ:MarkZuckerberg.jpg|thumb|upright|right|ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗ ନିଜର ପଢ଼ା-ବସା-ଘରେ ଫେସବୁକ ତିଅରି କରିଥିଲେ ବାକି ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ]] ଏହା ଏକ ଅନଲାଇନ ସାମାଜିକ ଯୋଗାଯୋଗ ସାଇଟ । ଏଠାରେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା (ଚାଟ), ଭାବର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ, ନୂଆ ଫଟୋଚିତ୍ର ଓ ଭିଡ଼ିଓ ବଣ୍ଟନ ଓ ନାନା ଆପ୍ଲିକେସନ [[ସଫ୍ଟବେର]] ବ୍ୟବହାର କରି [[ଇଣ୍ଟରନେଟ]]ରେ ନିଜର ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ ବଢ଼ାଯାଇପାରେ । ଏବେ ଯାଏଁ ଫେସବୁକର ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୫୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ । ହାରଭାର୍ଡ଼ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତଳ-ସ୍ନାତକ ଶ୍ରେଣୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷର ଛାତ୍ର ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗ ଅକଟୋବର ୨୮, ୨୦୦୩ରେ ଫେସମାସ(ଫେସବୁକର ପୂର୍ବାବସ୍ଥା)ର କୋଡ଼ ଲେଖିଥିଲେ । ସେଥିରେ ଗୋଟିଏ ଫରଦରେ ଦୁଇଜଣ ଅଲଗା ଅଲଗା ଶ୍ରେଣୀର ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଫଟୋ ରଖି କିଏ ବେସି ସୁନ୍ଦର ବାଛିବାକୁ ବ୍ୟବହାରକରୀମାନଙ୍କୁ କୁହାଯାଉଥିଲା । <ref name="autogenerated2007">{{Cite news | author = Locke, Laura | url = http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1644040,00.html | title = The Future of Facebook | newspaper = Time | location = New York | date = July 17, 2007 | accessdate = November 13, 2009 | archive-date = March 9, 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100309054110/http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1644040,00.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=357292 |title=Hundreds Register for New Facebook Website |first=Alan J. |last=Tabak |date=February 9, 2004 |newspaper=The Harvard Crimson |accessdate=November 7, 2008 |archive-date=April 3, 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050403215543/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=357292 |url-status=dead }}</ref> == ଇତିହାସ == ଫିଲିପ୍ସ ଏକ୍ସଟର ଏକାଡେମୀରୁ ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗ ଗ୍ରାଜୁଏଟ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।ଏକାଡେମୀ ପକ୍ଷରୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ "ଦି ଫୋଟ ଆଡ୍ରେସ ବୁକ" ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା,ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଦ ଫେସବୁକ ଭାବେ ଅଭିହିତ କରୁଥିଲେ ।ଏଥିରୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପାଠପଢ଼ା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ହାସଲ କରୁଥିଲେ ।ଏଭଳି ଫେସବୁକଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣୀତ ହୋଇ ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗ ହାର୍ଭାର୍ଡସ୍ଥିତ ନିଜ ଶୟନ କକ୍ଷରୁ ଫେସବୁକ ସାଇଟ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ ।ସେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟରେ କେବଳ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରୁଥିଲେ ।କିନ୍ତୁ ପରେ ରୁମମେଟ ହଷ୍ଟିନ ମୋସ୍କୋଭିଜଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଫେସବୁକକୁ ସେ ଅନ୍ୟ ସ୍କୁଲକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିଥିଲେ ।ପରେ ଜୁକରବର୍ଗ ଏବଂ ମୋସ୍କୋଭିଜ ସେମାନଙ୍କର ଅନ୍ୟ କେତେ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ନେଇ କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆର ପାଲୋ ଅଲ୍ଟୋ ଚାଲିଆସିଥିଲେ ।ଏକ ଘର ଭଡାରେ ନେଇ ସେଠାରେ ଫେସବୁକର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଖୋଲିଥିଲେ ।ଜୁକରବର୍ଗଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ କ୍ରମେ ପିଟର ଥିଏଲ ଫେସବୁକରେ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ କରିଥିଲେ ।୨୦୦୪ର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଫେସବୁକର ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଉଦଘାଟନ ହେଇଥିଲା ।<ref>http://www.newyorker.com/archive/2006/05/15/060515fa_fact_cassidy</ref> ୨୦୧୯ ମାସିହା ଫେବ୍ରୁଆରୀ ମାସ ୭ ତାରିଖାରେ ଫେସବୁକ, ଭାରାତ ବର୍ଷର ଅଦିବାସୀ ଝିଅ ମାନାଙ୍କୁ ଡିଜିଟାଲ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ସିଖାଇବା କଥା ଘୋଷଣା କାରିଥିଲା । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଟିକୁ ଗୋଇଙ୍ଗ ଅନଲାଇନ ଅଜ ଲିଡର୍ସ ନାମରେ ଫେସବୁକ ନାମିତ କରିଥିଲା । <ref>{{Cite web |title=Facebook announces digital skilling program for tribal girls in 5 Indian states |website=Firstpost |date=2019-02-07 |url=https://www.firstpost.com/tech/news-analysis/facebook-announces-digital-skilling-program-for-tribal-girls-in-5-indian-states-6041531.html |access-date=2026-03-08 |language=en}}</ref> == କମ୍ପାନୀ == [[ଫାଇଲ:1601californiaavelobby.jpg|thumb|right|ପାଲୋ ଅଲଟୋ, କାଲିଫର୍ଣିଆର ଫୋର୍ଡ ପାର୍କରେ ଥିବା ଫେସବୁକର ମୁଖ୍ୟ କମ୍ପାନୀକୁ ରାସ୍ତା]] == ବ୍ୟବହାର == ଫେସବୁକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ସେହି ୱେବସାଇଟରେ ଆମକୁ ପ୍ରଥମେ ଆମକୁ ନାମ ଲେଖାଇବାକୁ ପଡେ । ନାମ ଲେଖାଇବା ପାଇଁ ଇମେଲ ଠିକଣା ଦରକାର ହେଇଥାଏ । ମୋବାଇଲ ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନେ ନିଜ ମୋବାଇଲ ନମ୍ବରଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନାମ ଲେଖାଇ ପାରିବେ । ନାମ ଲେଖିଲ ପରେ ସେଠି କିଛି ଫଟୋ ବିଡିଓ ଦେଇ ପାରିବେ ଏବଂ ଚିହ୍ନା ଏବଂ ଅଚିହ୍ନା ଲୋକମାନଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତା କରି କଥା ଏବଂ ଚାଟ କରି ପାରିବେ । == ଅପବ୍ୟବହାର == ବର୍ତ୍ତମାନ ଫେସବୁକର ବ୍ୟାପକ ଅପବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନେ ନିଜ ବିଷୟରେ ମିଥ୍ୟା ତଥ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି । ଏବଂ ଅଜିକାଲି ଦେଖା ଯାଉଛି ଯେ, ବାହୁତ ଜଣ ଏହି ଫେସବୁକର ଅପବ୍ୟବହାର କରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଡରାଇବା ଏବଂ ଧମକେଇବା ଭଳି କାମଗୁଡ଼ିକ କରୁଛନ୍ତି । == ବିବାଦ == ୨୦୧୮ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଫେସବୁକ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିବାଦର ଶିକାର ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବିବାଦ ଅନୁସାରେ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ]]ଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଏକ ରାଜନୈତିକ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ବିଜ୍ଞାପନ ଦେବା ପାଇଁ ୮୭ ନିୟୁତ ବ୍ୟବହରକରିଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ତଥ୍ୟର ଅପବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଅପବ୍ୟବହାର ପରେ ଫେସବୁକରେ ଥିବା ବହୁତ ଗୁଡିଏ ତ୍ରୁଟି ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା । ଏବଂ ଏହାପରେ ବହୁତ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ନିଜ ଫେସବୁକ ଏବଂ ଇଂଷ୍ଟାଗ୍ରାମକୁ ବନ୍ଦ କରାଇ ଦେଇଥିଲେ । == ଶୈଳୀ ଓ ବଦଳ == ଫେସବୁକ ୱେବସାଇଟରେ ଖାଲି ନୀଳ ଏବଂ ଧଳା ରଙ୍ଗର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏବେ ଏଥିରେ ଟାଇମଲାଇନ ନାମକ ଏକ ଡିଜାଇନ ଅଣାଯାଇଛି । ଏହା ସହିତ ଏବେ ଏଥିରେ ଭିଡିଓ ଚାଲିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * {{Wiktionary-inline|ଫେସବୁକ}} * {{Commons category-inline}} * {{Official website|http://www.facebook.com}} * {{twitter|facebook}} * [http://topics.nytimes.com/top/news/business/companies/facebook_inc/index.html ନିଉଅର୍କ ଟାଇମ୍ସରେ ସଂଗ୍ରହକରାଯାଇଥିବା ଖବର] * [http://www.telegraph.co.uk/technology/facebook/ ଫେସବୁକ-ଟେଲିଗ୍ରାଫର ଖବର]' [http://www.ft.com/cms/s/2/67e89ae8-30f7-11df-b057-00144feabdc0.html#axzz1BfiyklYU ତୁଳନାବୁକ ଓ] ଗୁଗତୁଳନାiଳନାi ତୁଳIndiman ତୁଳନା [[ଶ୍ରେଣୀ:ଇଣ୍ଟରନେଟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସୋସିଆଲ୍ ନେଟୱାର୍କିଂ ସେବା]] 48ns9bozwcnjkionxnkowxu9jdyqbqk 0 7943 606572 511999 2026-09-23T15:51:28Z Ssgapu22 7676 606572 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sindura Bindu}} {{Infobox film | name = ସିନ୍ଦୁର ବିନ୍ଦୁ | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ଶିଶିର ମିଶ୍ର]] | producer = | writer = | screenplay = | story = | based on = [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା]]ଙ୍କ 'ସରପଞ୍ଚ ପୁଅ' | narrator = | starring = [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ]],<br/> [[ଶ୍ରୀରାମ ପଣ୍ଡା]],<br/> [[ସୁଜାତା ଆନନ୍ଦ]],<br/> [[ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର]] | music = [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର]] | cinematography = [[ଦିଲୀପ ଦତ୍ତ]] | editing = | studio = | distributor = | released = ୨୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୭୬ | runtime = | country = ଭାରତ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''ସିନ୍ଦୁର ବିନ୍ଦୁ''' ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହା [[ଶିଶିର ମିଶ୍ର]]ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ<ref name="ଶିଶିର">{{cite news|title=Five from Odisha get Padma honours|url=http://odishasuntimes.com/five-from-odisha-get-padma-honours/|accessdate=13 July 2018|newspaper=Odisha Sun Times|date=25 January 2018}}</ref><ref>{{cite news |title=ଏହି ପପୁଲାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ସହ କାମ କରିନାହାନ୍ତି ଓଲିଉଡ ସୁପରଷ୍ଟାର ଅନୁଭବ |url=https://odisha.live/2018/05/31/ollywood-star-anubhav-mohanty-never-worked-with-these-popular-directors/ |accessdate=27 August 2018 |work=OdishaLIVE |date=31 May 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200327014143/https://odisha.live/2018/05/31/ollywood-star-anubhav-mohanty-never-worked-with-these-popular-directors/ |archivedate=27 March 2020 |url-status=dead }}</ref> ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଫିଲ୍ମସ୍‌ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହେଇଥିଲା । ‘ସିନ୍ଦୁର ବିନ୍ଦୁ’ର କାହାଣୀ [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା]]ଙ୍କ ରଚିତ ଉପନ୍ୟାସ ‘ସରପଞ୍ଚ ପୁଅ’ ଉପରେଆଧାରିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=‘ସିନ୍ଦୂର ବିନ୍ଦୁ’ର କାହାଣୀକାର ନାଟ୍ୟକାର ଚିନ୍ତାମଣି ଆଉ ନାହାନ୍ତି|url=http://sambad.in/news/keonjhar/63087.html|publisher=ସମ୍ବାଦ|accessdate=5 July 2017|archive-date=9 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170709074107/http://www.sambad.in/news/Keonjhar/63087.html|url-status=dead}}</ref> == ଅଭିନୟରେ == [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] କଥାଚିତ୍ର ‘ସିନ୍ଦୁର ବିନ୍ଦୁ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: * [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ]] * [[ଶ୍ରୀରାମ ପଣ୍ଡା]] * [[ଅଜିତ ଦାସ]]<ref name="ଅଜିତ ଦାସ">{{cite news|url=http://www.prameyanews7.com/ajit-das-passe-away/|title=ଆରପାରିରେ ଅଭିନେତା ଅଜିତ ଦାସ|date=13 September 2020|work=Prameyanews7|accessdate=13 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200913125222/http://www.prameyanews7.com/ajit-das-passe-away/|archivedate=13 September 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.orissapost.com/veteran-odia-actor-ajit-das-no-more/|title=Veteran Odia actor Ajit Das no more - OrissaPOST|date=13 September 2020|work=Odisha News, Odisha Latest news, Odisha Daily - OrissaPOST|accessdate=13 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200913124858/https://www.orissapost.com/veteran-odia-actor-ajit-das-no-more/|archivedate=13 September 2020|url-status=live}}</ref> * [[ସୁଜାତା ଆନନ୍ଦ]] * [[ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର]] * [[ଧୀର ବିଶ୍ୱାଳ]] * [[ଲୀଳା ଦୁଲାଳୀ]] * [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା]] (ନରି) * [[ଶ୍ୟାମଳେନ୍ଦୁ]] * [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ]]<ref name="ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରିତିହାରୀ">{{cite news |title=ପରଲୋକରେ ବର୍ଷୀୟାନ ଅଭିନେତା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର - Dharitri.Com |url=http://www.dharitri.com/main/news/56859 |accessdate=24 August 2018 |work=Dharitri.com |archiveurl=http://www.webcitation.org/71uoHaCDa |archivedate=24 August 2018 |language=en|url-status=live}}</ref> == ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ == ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ସ୍ଥାନିତ ଭଜନ ''କେଉଁନାମ ଧରି ଡାକିବୁ'' ତୁମକୁ ପ୍ରଥମେ ଆକାଶବାଣୀରେ ପାଇଁ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ [[କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] ରଚନା କରିଥିଲେ । [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର]] ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ [[ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ]] କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|url=https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|title=ଅତୀତରୁ: କେଉଁନାମ ଧରି ଡାକିବୁ ତୁମକୁ, ଏବେ ଗେମ୍ ଓଭର୍|date=23 September 2026|work=ପ୍ରମେୟ|access-date=23 September 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260923153741/https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|archive-date=23 September 2026|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} ==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ== * {{IMDb title|0242885}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] i3cd99t0r2u7tfksrs9r3rxltqi0uhy 0 8018 606763 577318 2026-09-24T01:41:44Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606763 wikitext text/x-wiki [[File:Konark_Horse,_Bhubaneswar_(front_view).jpg|220x124px|thumb|right]]{{About|ଜାତିଭକ୍ତି କବିତା||ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)}} {{ଛୋଟ|Bande Utkala Janani}} {{Infobox anthem |transcription = ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ</small> |english_title = |image = |caption = |prefix = ରାଜ୍ୟ |country = ଓଡ଼ିଶା |author = [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] |composer = [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସ|ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ]] |lyrics_date = |adopted = ୦୭ ଜୁନ ୨୦୨୦ |sound = File:Bande-Utkala-Janani.wav |sound_title = ଏକ ଟେକ୍ସଟ ଟୁ ସ୍ପିଚ ମଡେଲଦ୍ୱାରା ଗାୟିତ ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ }} '''ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ''', [[ଓଡ଼ିଶା|ଓଡ଼ିଶାର]] ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଅଟେ ।<ref>{{cite web |title=Odisha Cabinet decides to confer state song status to ''Bande Utkala Janani'' |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/odisha-cabinet-decides-to-confer-state-song-status-to-bande-utkala-janani/1858724 |website=www.outlookindia.com |publisher=outlook india |accessdate=7 June 2020 |archive-date=28 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211128094935/https://www.outlookindia.com/newsscroll/odisha-cabinet-decides-to-confer-state-song-status-to-bande-utkala-janani/1858724 |url-status=dead}}</ref> ଏହା କାନ୍ତକବି [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ।<ref name="George1992">{{cite book|author=K. M. George|title=Modern Indian Literature, an Anthology: Surveys and poems|url=https://books.google.com/books?id=m1R2Pa3f7r0C&pg=PA305|year=1992|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-7201-324-0|pages=305–}}</ref> ଏହି ଗୀତକୁ ୧୯୧୨ ମସିହାରେ [[ବାଲେଶ୍ୱର|ବାଲେଶ୍ୱରଠାରେ]] ଅନୁଷ୍ଠିତ [[ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ]] ଅଧିବେଶନରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା । [[ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ|୧ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୩୬]]ରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର [[ଓଡ଼ିଶା]] ଗଠନ ପରେ ଏହି କବିତାଟି ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟଗାନ ଭାବେ ଆଦୃତି ଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite journal |title=The Story of Vande Utkal Janani The National Song of Orissa |journal=Orissa Review |issue=April 2005 |pages=20,21 |url=http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/apr2005/englishpdf/story_vandeutkaljanani.pdf |accessdate=30 May 2020 |archive-date=30 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330184404/http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/apr2005/englishpdf/story_vandeutkaljanani.pdf |url-status=dead }}</ref> ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ବାଚସ୍ପତି [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦାସ]] ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|ବିଧାନ ସଭାରେ]] ନିଷ୍ପତି ନେଇଥିଲେ । ୨୧/୧୨/୧୯୯୪ ତାରିଖରେ ବିଧାନ ସଭାରେ ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଏହାକୁ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ପରି ସମ୍ମାନର ସହିତ ଗାନ କରିଥିଲେ । ସେବେଠାରୁ ବିଧାନ ସଭାରେ ଏହି ପରମ୍ପରା ଚାଲି ଆସିଛି । ୨୦୦୨ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ମାନ୍ୟତା ନମିଳିଥିବାରୁ, ବିଧାନ ସଭାରେ ପୁନଶ୍ଚ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା । ବାଚସ୍ପତି [[ଶରତ କୁମାର କର]] ଏହି ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାରଙ୍କୁ ବିଧିବଦ୍ଧ ସର୍କୁଲାର ଜାରୀ କରି ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ମାନ୍ୟତା ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଶରତ କରଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ପୁଣି ଏକ ବୈଠକ ବସି, ଏହି ଦିଗରେ କିଛି ନିଷ୍ପତି ନିଆଯାଇଥିଲା । ୧) ସଙ୍ଗୀତର ପ୍ରଥମ, ଚତୁର୍ଥ ଓ ଶେଷ ପଦକୁ ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବରେ ଗାନ କରାଯିବ । ୨) ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତର ଅବଧି ୭୦ରୁ ୯୦ ସେକେଣ୍ଡ ରହିବ । ୩) ଆକାଶବାଣୀରେ [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସ|ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶଙ୍କର]] ପରିବେଶିତ ମୂଳ କଣ୍ଠସ୍ୱର ଏହାର ସ୍ୱର ହେବ । ୪) କେବଳ ରାଜ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଲୋକସମ୍ପର୍କ ବିଭାଗ ଏହି ସଙ୍ଗୀତକୁ ରେକର୍ଡ଼ କରିପାରିବେ । ୨୦୦୫ ଡିସେମ୍ବର ୭ ତାରିଖରେ, ରାଜ୍ୟ ଗୃହ ବିଭାଗ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ପତ୍ର ଲେଖି ଏ ଦିଗରେ ସ୍ପଷ୍ଟିକରଣ ମାଗିଥିଲେ । ୨୦୦୬ ଜୁଲାଇ ୧୨ତାରିଖରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟିକରଣ ଦେଇଥିଲେ ଯେ, ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ମାନ୍ୟତା ସମ୍ବିଧାନସମ୍ମତ ନୁହେଁ । ୨୦୦୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ ତାରିଖରେ ବାଚସ୍ପତି [[ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି]]ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ପୁଣି ଏକ ବୈଠକରେ ନିଷ୍ପତି ନିଆଗଲା ଯେ, ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଢାଞ୍ଚାରେ ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନ ସଭାରେ ଏକ ବିଲ ଆଗତ କରାଯିବ । ୨୦୧୨ରେ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରୀ ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଏକ ବୈଠକରେ ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ମାନ୍ୟତ ଦିଆଯିବାକୁ ନିଷ୍ପତି ନିଆଗଲା ଓ ଗୃହ ବିଭାଗ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ପଠାଯାଇଥିଲା । ଏହି ବୈଠକରେ ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ସଙ୍ଗୀତର ଦୁଇଟି ଫର୍ମାଟକୁ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ଗୃହ ବିଭାଗକୁ ପଠା ଯାଇଥିଲା । ଗୋଟିଏ ଫର୍ମାଟ ବିନା ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରରେ କେବଳ କଣ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଅନ୍ୟଟି ପୁଲିସ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ସହାୟତାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସଙ୍ଗୀତ ଥିଲା ।<ref>{{cite web |author1=ଦିଲୀପ ଦାଶଶର୍ମା |title=ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ମାନ୍ୟତା |url=https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/050314/p6.htm |website=www.dharitri.com |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |accessdate=30 May 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200530052021/https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/050314/p6.htm |archivedate=30 May 2020}}</ref> ୨୦୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୧ ତାରିଖରେ [[ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ|ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର]] ଜଷ୍ଟିସ ସିଆର ଦାଶଙ୍କ ଅଧିନରେ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏକ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି, ରାଜ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବଙ୍କୁ ୬ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମାମଲାରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title='ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ' ନୁହେଁ ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ |url=https://odishareporter.in/odisha/vande-utkal-janani-in-now-controversy-533972 |website=odishareporter.in |publisher=odishareporter.in |accessdate=30 May 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200607135854/https://odishareporter.in/odisha/vande-utkal-janani-in-now-controversy-533972/|archivedate=30 May 2020}}</ref> ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ [[ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ|ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ]] ଆହ୍ୱାନରେ<ref>{{cite web |title=Naveen Patnaik requests people to recite ‘Bande Utkal Janani’ on May 30 to honour COVID-19 warriors |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2020/may/29/naveen-patnaik-requests-people-to-recite-bande-utkal-janani-on-may-30-to-honour-covid-19-warriors-2149472.html |website=www.newindianexpress.com |publisher=The New Indian Express |accessdate=7 June 2020}}</ref> [[ଓଡ଼ିଶାରେ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ]] ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କୋଭିଡ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକମାନେ ୩୦ ମଇ ୨୦୨୦ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫.୩୦ ଏହି ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=Odias croon 'Bande Utkal Janani' to honour corona warriors |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/odias-croon-bande-utkal-janani-to-honour-corona-warriors/articleshow/76112674.cms |website=timesofindia.indiatimes.com |publisher=The Times of India |accessdate=7 June 2020}}</ref> ୨୦୨୦ ମସିହା ଜୁନ ୦୭ ତାରିଖରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସରକାର]] ଏହି ଗୀତକୁ ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title='Bande Utkal Janani' accorded Odisha anthem status |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2020/jun/07/bande-utkal-janani-accorded-odisha-anthem-status-2153436.html |website=www.newindianexpress.com |publisher=The New Indian Express |accessdate=7 June 2020}}</ref> କାନ୍ତକବିଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୀତକୁ ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତର ଅବଧି ୨ ମିନିଟ ୧୧ ସେକେଣ୍ଡ ରହିଥାଏ । ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଶୈଳୀରେ ହିଁ ଏହା ଗାନ କରାଯାଏ । ଏହାକୁ ସ୍କୁଲ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବା ସ୍କୁଲ ଛୁଟି ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏହି ସଙ୍ଗୀତ ଗାନ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିଛି ।<ref>{{cite news |title=ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ |url=https://sambadepaper.com/imageview_128635_185727375_4_80_14-06-2020_3_i_1_sf.html |accessdate=17 June 2020 |issue=ସମ୍ବାଦ ରବିବାର ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୦ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200617103335/https://sambadepaper.com/imageview_128635_185727375_4_80_14-06-2020_3_i_1_sf.html |archivedate=17 June 2020 |page=୩ |url-status=live }}</ref> === '''ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ''' === <blockquote>ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ଚାରୁ ହାସମୟୀ ଚାରୁ ଭାଷମୟୀ, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ଜନନୀ ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ । ପୂତ-ପୟୋଧି-ବିଧୌତ-ଶରୀର, ତାଳତମାଳ-ସୁଶୋଭିତ-ତୀର, ଶୁଭ୍ରତଟିନୀକୂଳ-ଶୀକର-ସମୀର, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ । ଘନ ଘନ ବନଭୂମି ରାଜିତଅଙ୍ଗେ, ନୀଳ ଭୂଧରମାଳା ସାଜେ ତରଙ୍ଗେ, କଳ କଳ ମୁଖରିତ ଚାରୁ ବିହଙ୍ଗେ, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ । ସୁନ୍ଦରଶାଳି-ସୁଶୋଭିତ-କ୍ଷେତ୍ର, ଜ୍ଞାନବିଜ୍ଞାନ-ପ୍ରଦର୍ଶିତ-ନେତ୍ର, ଯୋଗୀ ଋଷିଗଣ-ଊଟଜ-ପବିତ୍ର, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ । ସୁନ୍ଦର ମନ୍ଦିର ମଣ୍ଡିତ-ଦେଶା, ଚାରୁକଳାବଳି-ଶୋଭିତ-ବେଶା, ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥଚୟା-ପୂର୍ଣ୍ଣ-ପ୍ରଦେଶା ଜନନୀ, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ । ଉତ୍କଳ ସୁରବର-ଦର୍ପିତ-ଗେହା, ଅରିକୁଳ-ଶୋଣିତ-ଚର୍ଚ୍ଚିତ-ଦେହା, ବିଶ୍ବଭୂମଣ୍ଡଳ-କୃତବର-ସ୍ନେହା, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ । କବିକୁଳମୌଳି ସୁନନ୍ଦନ-ବନ୍ଦ୍ୟା, ଭୁବନ ବିଘୋଷିତ-କୀର୍ତ୍ତି ଅନିନ୍ଦ୍ୟା, ଧନ୍ୟେ, ପୁଣ୍ୟେ, ଚିର ଶରଣ୍ୟେ, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ।|</blockquote> == କବିତାର ପଦାବଳୀ == frehy7x59zitz84sots5oz5i4s5aoyx8tz <ref>{{cite web |title=ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ |url=https://www.odiasahitya.com/smaraniyalekha/bande-utkala-janani/ |website=www.odiasahitya.com |publisher=odiasahitya.com |accessdate=30 May 2020 |archive-date=21 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221214423/http://www.odiasahitya.com/smaraniyalekha/bande-utkala-janani/ |url-status=dead }}</ref> {{clear}} == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଙ୍କେତ]] b8b75be6njstzi08nt6xifmxfd688cj 0 8623 606764 588472 2026-09-24T01:41:47Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606764 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Vande Mataram}} {{Infobox Anthem |Hindi title = वन्दे मातरम् |transcription = bônde matorom |english_title = Vande Mataram |image = India flag-XL-anim.gif |language = [[ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା|ବଙ୍ଗଳା]] |image_size = |caption = |author = [[ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚଟୋପାଧ୍ୟାୟ]] |composer = ଯଦୁନାଥ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ |lyrics_date = [[ଆନନ୍ଦ ମଠ]], ୧୮୮୨ ||music_date = |adopted = ୨୪ ଜାନୁଆରୀ, ୧୯୫୦ |until = |sound = ବନ୍ଦେ ମାତରମ.ogg |sound_title = Vande Mataram all stanzas(Vocal) }} '''<big>ବନ୍ଦେ ମାତରମ</big>''' ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭକ୍ତି କବିତା ଯାହା [[ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚଟୋପାଧ୍ୟାୟ]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୮୮୨ ମସିହାରେ [[ଆନନ୍ଦ ମଠ]] ଉପନ୍ୟାସରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । <ref name=Lipner>{{cite book|last=Julius|first=Lipner|title=Anandamath|year=2005|publisher=OUP|location=Oxford, UK|isbn=9780195178586|pages=27-59}}</ref> ଏହା [[ସଂସ୍କୃତ]] ଓ [[ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା|ବଙ୍ଗଳା]] ଭାଷାର ମିଶାମିଶି ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । <ref name="mustard">Suresh Chandvankar, [http://www.mustrad.org.uk/articles/mataram.htm Vande Mataram] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060829065309/http://www.mustrad.org.uk/articles/mataram.htm |date=2006-08-29 }} (2003) at ''Musical Traditions'' (mustrad.org.uk)</ref> ଏହି କବିତାଟି ଏକ ଜଣାଣ ଅଟେ ଯେଉଁଥିରେ ମା [[ଦୁର୍ଗା]]ଙ୍କୁ ଭାରତ ମାତାଙ୍କ ଅବତାର ସହିତ ତୁଳନା କରି ତାଙ୍କ ବନ୍ଦନା କରାଯାଇଛି । ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଏହି କବିତାର ଭୂମିକା ଅନେକ । ଏହି କବିତାଟିକୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର]] ୧୮୯୬ର କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେସନରେ ଆବୃତ୍ତି କରିଥିଲେ । ୧୯୫୦ରେ ଭାରତ ଯେତବେଳେ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶ ଭାବେ ପରିଚୟ ପାଇଲା ସେତବେଳେ ଏହି କବିତାର ଦୁଇଟି ଛନ୍ଦ ସରକାରୀ ଭାବରେ ଭାରତ ଗଣରାଜ୍ୟର ରାଷ୍ଟ୍ର ଗାନ କରିଦିଆଗଲା । == ଇତିହାସ ଓ ଉପଯୋଗୀତା == === ବର୍ଣ୍ଣନା === [[ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚାଟାର୍ଜୀ]] ନୂଆକରି ତିଆରି ହୋଇଥିବା [[କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ଜଣେ ସ୍ନାତକ ଥିଲେ । ପଢ଼ା ପରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଜିଲା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ ଓ ପରେ ଜିଲାପାଳ ଭାବରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ [[୧୮୫୭ର ଆନ୍ଦୋଳନ]] ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ । <!-- Revolt of 1857]]--><ref name=Lipner /> ସେତେବେଳର ଫିରିଙ୍ଗି ସରକାର ''ଗଡ଼ ସେଭ ଦି କୁଇନ'' (God Save the Queen)କୁ ଜାତୀୟ ଗାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା ଚଳାଇଥିଲା ଯାହାକୁ ସ୍ୱାଧୀନତାବାଦୀମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଏହି କବିତା ଲେଖିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା, ଏହା ବେଳକୁ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="mustard" /> === ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ === [[ଫାଇଲ:Flag of India 1907 (Nationalists Flag).svg|thumb|220px|[[ଭିକାଜୀ କାମା]]ଙ୍କ ଦେଇ ୧୯୦୭ରେ ତିଆରି ଜାତୀୟ ପତାକା]] ''"ବନ୍ଦେ ମାତରମ"'' [[ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ|ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା]] କାଳରେ ଫିରିଙ୍ଗିମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକ ଗାନ ଥିଲା । ଅନେକ ଧାରଣା, ଅନଶନରେ "ବନ୍ଦେ ମାତରମ" ବୋଲି ସ୍ଳୋଗାନ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ଫିରିଙ୍ଗିମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରି ବନ୍ଦେ ମାତରମ ବୋଲୁଥିବା [[ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ]] <!--[[Freedom_fighters_of_India]]-->ମାନଙ୍କୁ ଜେଲରେ ଭର୍ତ୍ତି କରୁଥିଲେ । [[ଲାଲା ଲଜପତ ରାୟ]] [[ଲାହୋର]]ଠାରୁ ଏକ ସନ୍ଦର୍ଭ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଯାହାର ନାମ ଥିଲା "ବନ୍ଦେ ମାତରମ" ।<!--<ref name="mustard" />--> [[ହୀରାଲାଲ ସେନ]] ୧୯୦୫ରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ରାଜନୀତିକ ଫିଲ୍ମ ତିଆରି କରିଥିଲେ ଯାହାର ଅନ୍ତରେ "ବନ୍ଦେ ମାତରମ" ଥିଲା ।<ref name="Local">{{cite book | last = Chakrabarty | first = Bidyut | year = 1997 | title = Local Politics and Indian Nationalism: Midnapur (1919-1944) | publisher = Manohar | location = New Delhi | pages = 167 }}</ref> ୧୯୦୭ରେ [[ଭିକାଜି କାମା]] (୧୮୯୧-୧୯୩୬) ଷ୍ଟୁଟଗର୍ଟ, [[ଜର୍ମାନୀ]] ଠାରେ<!--Stuttgart, Germany--> ଭାରତର ପ୍ରଥମ [[ତ୍ରିରଙ୍ଗା]] ଜାତୀୟ ପତାକା ତିଆରି କରିଥିଲେ ଯାହା ମଝିରେ "ବନ୍ଦେ ମାତରମ" ଲେଖାଯାଇଥିଲା<ref>[http://rajyasabha.nic.in/photo/pm/p2.html p2<!-- Bot generated title -->]</ref> == କବିତା == {{Rquote|left|ବନ୍ଦେ ମାତରମ<br /> ସୁଜଳାମ ସୁଫଳାମ<br /> ମଳୟଜ ଶୀତଳାମ<br /> ଶସ୍ୟ ଶ୍ୟାମଳାମ<br /> ମାତରମ<br /> ବନ୍ଦେ ମାତରମ।<br /> <br /> ଶୁଭ୍ରଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା<br /> ପୁଲକିତ ଯାମିନୀମ<br /> ଫୁଲ୍ଲ କୁସୁମିତ<br /> ଧ୍ରୁମଦଳଶୋଭିନୀମ<br /> ସୁଭାସିନୀମ<br /> ସୁମଧୁର ଭାସିନୀମ<br /> ସୁଖଦାମ ବରଦାମ<br /> ମାତରମ<br /> ବନ୍ଦେ ମାତରମ॥|ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚଟୋପାଧ୍ୟାୟ}} {{clear}} == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == {{cite wikisource|Vande Mataram|Aurobindo Ghose|en}} {{cite wikisource|वन्दे मातरम्|Bankimchandra Chattopadhyay|oldwikisource}} == ଆଧାର == {{ଆଧାର|2}} * Sabyasachi Bhattacharya, ''Vande mataram, the biography of a song'', Penguin Books, 2003, {{ISBN|978-0-14-303055-3}}. == ବାହାର ସ୍ରୋତ == * [http://www.youtube.com/watch?v=xj1Iy4nRMkc Vande Mataram Sung by Lata Mangeshkar in Anand Math ] * [http://www.youtube.com/watch?v=7Os_8BN2qmw&feature=related Vande Mataram Sung by Hemant Kumar Mukhopadhaya in Anand Math] * [http://india.gov.in/myindia/code_readmore.php Download the most simple and most elegant version of Vande Mataram from the National Portal of India, Government of India.] * [http://www.tribuneindia.com/2006/20060907/delhi.htm#11 Vande Mataram against Sikh tenets] * [http://www.frontlineonnet.com/fl1601/16010940.htm "How Secular is Vande Mataram?" AG Noorani on the controversy] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5300996.stm Boycott threat over Indian song - BBC] * [https://web.archive.org/web/20130501125728/http://www.outlookindia.com/full.asp?fodname=20060902&fname=vandemataram&sid=4 1937 Congress Resolution on validity of Muslim objection to this song] * [http://islamicvoice.com/September2006/Controversy/index.php#VandeMataramandtheMuslims "Vande Mataram and Muslims"] - [[Islamic Voice (magazine)]] * [http://www.milligazette.com/Archives/15082002/1508200250.htm Vande Matram is back as a handle to beat Muslims with] * [http://www.islamicvoice.com/december.98/community.htm#VAN Historical perspective from Islamic Voice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923010249/http://www.islamicvoice.com/december.98/community.htm#VAN |date=2009-09-23 }} {{ଭାରତର ପ୍ରତୀକ}} <!--ଅଲଗା ଭାଷାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ--> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ]] 04wh7hzl6c43yb39kwtfgotxzb1g4gq 0 8801 606906 596327 2026-09-24T05:44:52Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606906 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Surendra Mohanty}} {{Infobox officeholder | birth_name = ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି | name = ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି | image = SurendraMohanty.jpg | office = ରାଜ୍ୟ ସଭା ସଭ୍ୟ | term_start = ୩ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୭୮ | term_end = ୨ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୮୪ | office1 = ପଞ୍ଚମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ | term_start1 = ୧୯୭୧ | term_end1 = ୧୯୭୭ | predecessor1 = [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦ୍ୱିବେଦୀ]] | successor1 = [[ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]] | constituency1 = [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]] | office2 = ଦ୍ୱିତୀୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ | term_start2 = ୧୯୫୭ | term_end2 = ୧୯୬୨ | predecessor2 = | successor2 = [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] | constituency2 = [[ଢେଙ୍କାନାଳ (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଢେଙ୍କାନାଳ]] | office3 = ରାଜ୍ୟ ସଭା ସଭ୍ୟ | term_start3 = ୩ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୫୨ | term_end3 = ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୫୭ | predecessor3 = | successor3 = | birth_date = {{birth date|df=yes|1922|06|21}} | birth_place = ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର, [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1990|12|21|1921|06|21}} | death_place = | party = [[ପ୍ରଜା ସୋସାଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି]] | otherparty = [[ଗଣତନ୍ତ୍ର ପରିଷଦ]], [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ|କଂଗ୍ରେସ]] | spouse = ରେଣୁକା ମହାନ୍ତି | children = | alma_mater = ସାଲେପୁର ହାଇସ୍କୁଲ | religion = | website = [http://www.surendramohanty.com/ Official Website] | awards = [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]], [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]]<br />[[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ|କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] | Father = ଲୋକନାଥ ମହାନ୍ତି }} '''ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି''' (୨୧ ମଇ ୧୯୨୨<ref>{{cite web|title=RAJYA SABHA MEMBERS BIOGRAPHICAL SKETCHES 1952 - 2003|url=http://rajyasabha.nic.in/rsnew/pre_member/1952_2003/m.pdf|publisher=Rajya Sabha Secretariat|accessdate=20 June 2015}}</ref> - ୨୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା, [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଲେଖକ ଓ ସାମ୍ବାଦିକ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ସାମ୍ବାଦିକତା ତଥା ସାହିତ୍ୟ ରଚନା, ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ସ୍ତମ୍ଭରଚନା ନିମନ୍ତେ ଜଣାଶୁଣା । ସେ ତାଙ୍କର''କୁଳବୃଦ୍ଧ'' ଉପନ୍ୟାସ ପୁସ୍ତକ ନିମନ୍ତେ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]], ''[[ନୀଳଶୈଳ]]'' ଉପନ୍ୟାସ ନିମନ୍ତେ ୧୯୬୯ରେ [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ|କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ତଥା ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ''ପଥ ଓ ପୃଥିବୀ'' ନିମନ୍ତେ ୧୯୮୭ରେ, ଏବଂ ''ସବୁଜ ପତ୍ର ଓ ଧୂସର ଗୋଲାପ'' ନିମନ୍ତେ ୧୯୫୯ରେ ଦୁଇଥର [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ । ଆଦ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନରେ ''ଗଣତନ୍ତ୍ର'' ସାପ୍ତାହିକ ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ସମ୍ପାଦନା ସମେତ ସେ [[ସମ୍ବାଦ (ଖବରକାଗଜ)|''ସମ୍ବାଦ'']]<nowiki/>ର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ଏବଂ ''ଜନତା'' ଓ ''କଳିଙ୍ଗ'' ଆଦି ପ୍ରକାଶନର ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ । ଜଣେ ରାଜନୈତିଜ୍ଞ ଭାବେ ସେ ପ୍ରଜା ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ଏବଂ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପରିଷଦ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୫୨ରୁ ୧୯୫୭ ଯାଏ ରାଜ୍ୟ ସଭା ତଥା ୧୯୫୭ରୁ ୧୯୬୨ ଏବଂ ଆଉ ଥରେ ୧୯୭୮ରୁ ୧୯୮୪ ଯାଏ ଲୋକ ସଭାକୁ ସାଂସଦ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୯୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୧ରେ ୬୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ ଓ ଶିକ୍ଷା == ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି ୧୯୨୨ ମଇ ୨୧ରେ [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]]ର ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର ଗାଆଁରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ । ସେ ସାଲେପୁର ହାଇସ୍କୁଲରୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଲାଭକରିଥିଲେ । == ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ == === ସାହିତ୍ୟ ରଚନା === ଏକାଦଶ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାଠ ପଢ଼ିଲା ବେଳେ ସେ ପ୍ରଥମ ଗପ "ବନ୍ଦୀ" ରଚନା କରିଥିଲେ ଓ ତାହା ''[[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ]]'' ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଗପ "ମଣିଷ ଓ ଅର୍ଥନୀତି" [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟ]] ସମ୍ପାଦିତ ''[[ଆରତୀ (ପତ୍ରିକା)|ଆରତୀ]]'' ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । === ସାମ୍ବାଦିକତା === [[କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]]ଙ୍କ ''ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ'' ନାଟକ ଦେଖି ସେ ଏକ ସମାଲୋଚନାମୂଳକ କେ.ଏନ୍. ଆଚାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ''[[ନିୟୁ ଓଡ଼ିଶା]]'' ସମ୍ବାଦପତ୍ରକୁ ଏକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପଠାଇଥିଲେ । ଏହି ଲେଖାଟି ସେତେବେଳେ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଓ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ବାଦିକ ଜୀବନ ଏହିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ''ନିୟୁ ଓଡ଼ିଶା''ର ପ୍ରୁଫ ରିଡ଼ର ଭାବରେ ସେ ସାମ୍ବାଦିକ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ । === ରାଜନୀତି === ସେ ପ୍ରଜା ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ଗଣତନ୍ତ୍ର ପରିଷଦ ସହ ଯୋଡ଼ିହୋଇ ସେ ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ତାହାର ସଂଗଠନ ସମ୍ପାଦକ ଓ ଦଳ ପ୍ରକାଶିତ ''ଗଣତନ୍ତ୍ର'' ସାପ୍ତାହିକ ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । ୧୯୫୨ ଅପ୍ରେଲ ୩ ତାରିଖରେ ସେହି ଦଳରୁ ରାଜ୍ୟ ସଭାକୁ ସାଂସଦ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ୧୯୫୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୩ ଯାଏ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last=ମିଶ୍ର |first=ସ୍ୱରାଜ |date=2024-03-24 |title=ଅନୁବାଦ ବିଭ୍ରାଟର ଶୀକାର ହୋଇଥିଲେ କଥାସମ୍ରାଟ ସୁରେନ୍ଦ୍ର |url=https://sambadepaper.com/imageview_45014_14005_4_80_24-03-2024_7_i_1_sf.html |access-date=2024-04-09 |website=sambadepaper.com}}</ref> ପରେ [[ଢେଙ୍କାନାଳ (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଢେଙ୍କାନାଳ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ]] ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ଦ୍ୱିତୀୟ ଲୋକ ସଭାରେ ୧୯୬୨ ଯାଏ ସାଂସଦ ଥିଲେ । ପରେ [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ]] ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ପଞ୍ଚମ [[ଲୋକ ସଭା|ଲୋକ ସଭାର]] ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କର ୧୯୭୭ ମସିହା ଯାଏ ସାଂସଦ ଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == === ଉପନ୍ୟାସ === * ''କଲେଜବୟ'' (୧୯୪୭) * ''ବଧୂ ଓ ପ୍ରିୟା'' (୧୯୪୮) * ''ସହସ୍ରଶଯ୍ୟାର ନାୟିକା'' (୧୯୫୨) * ''ଅନ୍ଧଦିଗନ୍ତ'' (୧୯୬୪) * ''ନୀଳଶୈଳ'' (୧୯୬୮) * ''ଶତାବ୍ଦୀର ସୂର୍ଯ୍ୟ'' (୧୯୭୦) * ''ହଂସଗୀତି'' (୧୯୭୭) * ''କୁଳବୃଦ୍ଧ'' (୧୯୭୮) * ''ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ'' (୧୯୮୦) * ''ଅଚଳାୟତାନ'' (୧୯୮୧) * ''କାଳାନ୍ତର'' (୧୯୮୨) * ''ନେତି ନେତି'' (୧୯୮୨) * ''କୃଷ୍ଣାବେଣୀରେ ସନ୍ଧ୍ୟା'' (୧୯୮୫) * ''ଆଜୀବକର ଅଟ୍ଟହାସ'' (୧୯୮୭) * ''ଫଟାମାଟି'' (୧୯୮୮) === ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ === '''•ବନ୍ଦୀ''' (ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପ ଯାହାକି ଅପ୍ରକାଶିତ){{div col|3}} * କୃଷ୍ଣଚୂଡ଼ା * ମହାନଗରୀର ରାତ୍ରି * ରୁଟି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର * ସବୁଜପତ୍ର ଓ ଧୂସର ଗୋଲାପ * କବି ଓ ନର୍ତ୍ତକୀ * ମରାଳର ମୃତ୍ୟୁ * ଶେଷ କବିତା * ମହା ନିର୍ବାଣ * ଯଦୁବଂଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ * ରାଜଧାନୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ {{div col end}} === ସମାଲୋଚନା === * ''ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଆଦିପର୍ବ'' * ''ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ମଧ୍ୟପର୍ବ'' * ''ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର କ୍ରମବିକାଶ'' * ''ଫକୀରମୋହନ'' * ''ଫକୀରମୋହନ ସମୀକ୍ଷା'' * ''ଉତ୍କଳ ଯୁଗେ ଯୁଗେ'' * ''ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାସ'' * ''ମଧୁସୂଦନ ଦାସ'' * ''ଲର୍ଡ ଜଗନ୍ନାଥ'' * ''ସାହିତ୍ୟ ଓ ସମାଜ'' * ''ସୁରେନ୍ଦ୍ର ବିଚିତ୍ରା'' === ଆତ୍ମଚରିତ === * [[ପଥ ଓ ପୃଥିବୀ|''ପଥ ଓ ପୃଥିବୀ'']] (ସୁରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଷାରେ "ସାହିତ୍ୟ ଓ ରାଜନୀତି" ତାଙ୍କ ପୃଥିବୀ ଏବଂ "ସାମ୍ବାଦିକତା" ତାଙ୍କ ପଥ) === ସମ୍ପାଦନା === * ''ଜନତା'' * ''ଗଣତନ୍ତ୍ର'' * ''କଳିଙ୍ଗ'' * [[ସମ୍ବାଦ (ଖବରକାଗଜ)|''ସମ୍ବାଦ'']]<ref>{{cite news|title='ସମ୍ବାଦ'ର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ|url=http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=218008&boxid=21438826|accessdate=21 December 2015|newspaper=ସମ୍ବାଦ ୨୧/୧୨/୨୦୧୫ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୨}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୮୦ (କୁଳବୃଦ୍ଧ ନିମନ୍ତେ)<ref>{{Cite web |url=http://www.imfa.in/csr/saralaaward.htm |title=ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାଙ୍କ ତାଲିକା |access-date=2011-10-02 |archive-date=2011-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111108033046/http://www.imfa.in/csr/saralaaward.htm |url-status=dead }}</ref> (୧୯୮୦) * [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ|କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]<ref>{{Cite web |url=http://indiapicks.com/Literature/Sahitya_Academy/SA_Oriya.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-08-18 |archive-date=2014-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140423012445/http://indiapicks.com/Literature/Sahitya_Academy/SA_Oriya.htm |url-status=dead }}</ref> ([[ନୀଳଶୈଳ]], ୧୯୬୯) * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ** ୧୯୮୭ (ପଥ ଓ ପୃଥିବୀ ନିମନ୍ତେ) ** ୧୯୫୯, ସବୁଜ ପତ୍ର ଓ ଧୂସର ଗୋଲାପ<ref>{{cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php|title=Odisha Sahitya Akademi|publisher=|accessdate=30 April 2016|archive-date=3 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171103124649/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php|url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == * [http://oaob.nitrkl.ac.in/view/creators/Mohanty=3ASurendra=3A=3A.html ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକର କିଛି ଇ-ବହି ଫର୍ମାଟ ଡାଉନଲୋଡ଼] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171001010936/http://oaob.nitrkl.ac.in/view/creators/Mohanty=3ASurendra=3A=3A.html |date=2017-10-01 }} * http://www.rtbot.net/Surendra_Mohanty{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Navboxes | title = ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି ପାଇଥିବା ପୁରସ୍କାର | list = {{ଓଡ଼ିଶାର ପଦ୍ମ ବିଜେତା}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)}} {{ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର}} {{ସାରଳା ସମ୍ମାନ}} }} {{ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟସଭା ସଭ୍ୟ}} {{ଓଡ଼ିଶାର ୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜ୍ୟ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବଛା ଲେଖା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସାରଳା ସମ୍ମାନ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସଦସ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] sjfo3nt8f5yvjnijzf9rv9c3fwoik8r 0 8827 606793 572882 2026-09-24T02:49:31Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606793 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bhubaneswar Behera}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା | image = Prof (Dr) Bhubaneswar Behera.jpg | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=y|1916|01|01}} | birth_place = [[କାଶିବାହାଲ]] , [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = {{Death date and age|df=y|2001|04|16|1916|01|01}} | death_place = | resting_place = | occupation = | language = | nationality = | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ଗାଁର ଡାକ | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୦ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା''' (୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୧୬ - ୧୬ ଅପେଲ ୨୦୦୧)<ref>{{cite book|title=Orissa Society of Americas 32nd Annual Convention Souvenir: For Annual Convention Held in 2001 at Chicago, Illinois|url=https://books.google.com/books?id=j_OADwAAQBAJ&pg=PA23|publisher=Odisha Society of the Americas|pages=23–|id=GGKEY:XRZX9HW3CCZ}}</ref> ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] [[ପ୍ରାବନ୍ଧିକ]], [[ଅଧ୍ୟାପକ]] ଓ [[ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଲେଖକ]] ଥିଲେ ।<ref>{{cite web|last=Nayak|first=Abhipsa|title=Remembrance of the Pathfinder: Professor Bhubaneshwar Behera|url=http://mondaymorning.nitrkl.ac.in/2015/08/31/179-remembrance-of-the-pathfinder-professor-bhubaneshwar-behera/|publisher=Monday Morning|accessdate=31 July 2016|archive-date=10 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160810232445/http://mondaymorning.nitrkl.ac.in/2015/08/31/179-remembrance-of-the-pathfinder-professor-bhubaneshwar-behera/|url-status=dead}}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ବେହେରା [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା|ତାତ୍କାଳିକ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା]]ର [[କାଶିବାହାଲ]] ଗାଆଁରେ ୦୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୧୬ରେ ଜନ୍ମିତ ।<ref>{{cite web|title=Prof. Bhubaneswar Behera, Irrigation Engineer|url=http://www.projectsmonitor.com/pathfinders/prof-bhubaneswar-behera-irrigation-engineer/|publisher=Project Monitor|accessdate=31 July 2016}}</ref> ତାଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପାଠପଢ଼ା [[ଭବାନୀପାଟଣା]]ରେ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="odiya">{{cite web|title=PROF. BHUBANESWAR BEHERA|url=http://www.odiya.org/personality/perslink/bbehera.html|accessdate=11 January 2017}}</ref> ===ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା === ସେଠାରୁ ୧୯୩୫ ମସିହାରେ ଦଶମ ପାସ କଲା ପରେ ସେ ୧୯୩୯ ମସିହାରେ [[ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ|ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ]]ରୁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ବିଏସସି (ଅନର୍ସ) ପାସକରିଥିଲେ । ସେ [[ପାଟଣା]]ର [[ବିହାର କଲେଜ ଅଫ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ]]ରୁ ୧୯୪୩ ମସିହାରେ ସିଭିଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ବିଭାଗରେ ବିଏସସି (ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ) ପାସକରିଥିଲେ ।<ref name="odiya" /> === ଚାକିରି === [[ଓଡ଼ିଶା ସରକାର]]ଙ୍କ ଏକ ଆପ୍ରେଣ୍ଟିସ କରିବା ପରେ ସେ ସେ [[ମହୀଶୂର|ମହୀଶୂର ରାଜ୍ୟ]]ର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଜଳସେଚନ ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ [[ଜଗ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ କେନ୍ଦ୍ର]]ରେ ସହଯନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ଏହି ସମୂରେ କଳାହାଣ୍ଡି ରାଜଦରବାର ଅଧୀନରେ ୧୯୪୫ ମସିହା ଯାଏ ବିଶେଷ ଭାବେ ଜଳସେଚନ କାର୍ଯ୍ୟ ତଦାରଖ ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।<ref name="odiya" /> ସେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ ପରର ପୁନର୍ନିମାଣ ଅଧ୍ୟୟନ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପରେ ଆମେରିକାର ଆଇଓଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ପିଏଚଡି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାହାପରେ ସେ କଳାହାଣ୍ଡି ରାଜ୍ୟର ଇରିଗେସନ ଅଫିସର ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ପରେ କଳାହାଣ୍ଡି ଓଡ଼ିଶା ସହ ୧୯୪୮ରେ ମିଶିଥିଲା । [[ହିରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ]] ନିର୍ମାଣରେ ସେ ୧୯୫୬ରେ କନିଷ୍ଠଯନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଯୋଗଦେଇ ପରେ ନିର୍ବାହୀ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ୧୯୫୮ରେ ସେ ୟୁନିଭର୍ସିଟି କଲେଜ ଅଫ ବୁର୍ଲାରେ ସିଭିଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ବିଭାଗର ପ୍ରଫେସର ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ପରେ ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ସେ ସେହି କଲେଜର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୨ ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ସେ ରିଜିଓନାଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜରେ ଯୋଗଦେଇ ୧୯୭୧ରେ ସେହି କଲେଜର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୭୧ରେ ସେ [[ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ପ୍ରଥମ କୁଳାଧିପତି ହୋଇ ୧୯୭୬ ମସିହା ଯାଏ ସେଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ରେ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାର ଡେମୋକ୍ରାଟିକ ରିପବ୍ଲିକ ଅଫ ଲାଇବେରିଆକୁ ଜଣେ ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷା ଉପାଦେଷ୍ଟା ଭାବେ ପଠେଇଥିଲେ । ପରେ ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଯୋଜନା ବୋର୍ଡ଼]]ର ସଭ୍ୟ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ କେନ୍ଦ୍ର ପବ୍ଲିକ ସର୍ଭିସ କମିଶନର ସଭ୍ୟ ଭାବେ ଯୋଗଦେଇ ୧୯୮୧ ମସିହା ଯାଏ ସେଠାରେ କାମକରିଥିଲେ ।<ref name="odiya" /> == ରଚନାବଳୀ == ସେ ମୋଟ ୭ଟି ବହି ଓ ଅନେକ ଗବେଷଣା ନିବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ । === କବିତା === * ଭୟ === ପ୍ରବନ୍ଧ === * ଶୁଣ ପରୀକ୍ଷ (୧୯୭୬) * ଦଇବ ଦଉଡ଼ି * ସହାବସ୍ଥାନ(୧୯୭୯) === ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ=== * ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାରେ ଓଡ଼ିଆ ଢେଙ୍କି (୧୯୭୯) === ଆତ୍ମଜୀବନୀ === * [[ଗାଁର ଡାକ]] (୧୯୯୩) ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ ଗାଁର ଡାକରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନୀ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି == ସମ୍ମାନ == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୭୬<ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=3 March 2017|archive-date=17 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200117122250/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php|url-status=dead}}</ref> (ଶୁଣ ପରୀକ୍ଷ) * [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୯୪<ref>{{cite web|title=Sarala Award Recipients|url=http://www.imfa.in/social-responsibility/saralaaward.htm|publisher=IMFA|accessdate=3 March 2017}}</ref> (ଗାଁର ଡାକ) * ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୦ * [[ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପୁରସ୍କାର]] * ''ସାହିତ୍ୟ ସୁଧାକର'' ([[ଉତ୍କଳ ପାଠକ ସଂସଦ ପୁରସ୍କାର]], [[କଟକ]]) * ବିଜ୍ଞାନରେ ଡକ୍ଟରେଟ ([[ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ଓ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]) * ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ, ୧୯୯୮ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}} {{ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର}} {{ସାରଳା ସମ୍ମାନ}} {{ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସାରଳା ସମ୍ମାନ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:Bhuspandit kavya]] 5734hxhuofrhtt30loqn2yf7s0t7muv 0 9324 606877 538625 2026-09-24T05:00:31Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606877 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sritam Das}} {{Infobox person | name = {{PAGENAME}} | image = Sritam_Das.jpg | imagesize = 150px | caption =<!--{{PAGENAME}} --> | birth_date = <!--{{Birth date|mf=yes|1934|11|18|df=y}}--> | birth_place = [[କଟକ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | birth_name = {{PAGENAME}} | spouse = ପୁନମ | children = ନାନ୍ସୀ<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Sritam-Das-blessed-with-a-baby-girl/articleshow/18588065.cms</ref> | years_active = ୧୯୯୫-ଏବେଯାଏଁ | occupation = ଅଭିନେତା ([[ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତ|ଓଡ଼ିଆ]]) }} '''{{PAGENAME}}''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତ|ଓଡ଼ିଆ]] କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ।<ref>{{cite news |title=ଚାଲିଗଲେ ବାପା |url=http://samajaepaper.in/epaperimages/24082018/24082018-md-ct-22/24820183351563.jpg |accessdate=27 August 2018 |work=ସମାଜ |date=24 August 2018 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ସେ ୬୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ <!--୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୮୪ରେ--> [[ଓଡ଼ିଶା]]ର [[କଟକ]]ରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ୧୯୯୫ରେ ପ୍ରଥମେ [[ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତ|ଓଡ଼ିଆ]] ସିନେମା [[ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ସାବିତ୍ରୀ]]ରେ ଅଭିନେତା ଭାବରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|url=http://dharitriepaper.in/viewmap/336799.jpg|title=ଶ୍ରୀତମଙ୍କ ଖୁସି|date=3 July 2022|work=[[ଧରିତ୍ରୀ (ଖବରକାଗଜ)|ଧରିତ୍ରୀ]] ଛୁଟିଦିନ|accessdate=3 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220703064226/http://dharitriepaper.in/viewmap/336799.jpg|archivedate=3 July 2022|page=୮|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> ଏଯାବତ ଅନେକ ସଫଳ ସିନେମାରେ ସେ ଅଭିନୟ ଓ [[ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷି]]<nowiki/>ରେ କାହାଣୀକାର, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଅଭିନେତା ଭାବରେ କାମ କରିସାରିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |url=http://dharitriepaper.in/edition/141/metro-mijaj/page/7 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-07-25 |archive-date=2021-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415084552/http://dharitriepaper.in/edition/141/metro-mijaj/page/7 |url-status=dead }}</ref> "ତୁ ଥା ମୁଁ ଯାଉଛି ରୁଷି" ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା "ଷ୍ଟାର କନସଲଟାନ୍ସୀ"ର ଚିଟଫଣ୍ଡ କାରବାରରେ ଜଡ଼ିତ ଥିବାନେଇ, ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ଶ୍ରୀତମଙ୍କୁ ୨୦୧୮ରେ ଜେରା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲା ।<ref>https://www.telegraphindia.com/states/odisha/actor-quizzed-over-sham-company-links-242275</ref> ଶ୍ରୀତମ, [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]]ରେ ଯୋଗଦେଇ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ରାଜନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ପାଦ ଦେଇଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/odia-actors-mihir-anu-join-bjp/1234748 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-07-25 |archive-date=2019-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190723160906/https://www.outlookindia.com/newsscroll/odia-actors-mihir-anu-join-bjp/1234748 |url-status=dead}}</ref> == ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅବଦାନ == {| class="wikitable" |- ! କଥାଚିତ୍ର ନାମ!! ଚରିତ୍ର !! ଭୂମିକା !! ବର୍ଷ |- | [[ଥୁକୁଲ୍]] || || ଅଭିନେତା|| ୨୦୧୨ |- | [[ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷି]]|| || ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, କାହାଣୀ, ଅଭିନେତା|| ୨୦୧୦ |- | [[ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ]] || ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ|| ଅଭିନେତା|| ୨୦୦୭ |- | [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରତିମା]] || ମନୋଜ || ଅଭିନେତା|| ୨୦୦୭ |- | [[ସାଥୀରେ]] || || ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ|| ୨୦୦୪ |- | [[ବାହୁଡ଼ିବେ ମୋ ଜଗାବଳିଆ]] || || ଅଭିନେତା|| ୨୦୦୩<ref>http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2018/may/12/veteran-actor-anita-das-passes-away-1813646.html</ref> |- | [[ରହିଚି ରହିବି ତୋରି ପାଇଁ]]|| || ଅଭିନେତା|| ୨୦୦୨ |- | [[ରଙ୍ଗ୍ ନମ୍ବର]]|| || ଅଭିନେତା|| ୨୦୦୨ |- | [[ବାଜି]] || || ଅଭିନେତା|| ୨୦୦୧ |- | [[ଧର୍ମ ଦେବତା]] || ରବି ପ୍ରକାଶ || ଅଭିନେତା|| ୨୦୦୧ |- | [[ବାବୁ ପର୍ଶୁରାମ]] || || ଅଭିନେତା|| ୨୦୦୦ |- | [[କାଶିଆ କପିଳା]] || କପିଳା|| ଅଭିନେତା|| ୨୦୦୦ |- | [[ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ସାବିତ୍ରୀ]] || ସତ୍ୟ|| ଅଭିନେତା|| ୧୯୯୫ |} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == * {{IMDb name|3375899}} {{Hide text|Das, Sritam}} <!--[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ ଜନ୍ମ]]--> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ‎]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା]] {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME = Das, Sritam | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH = | PLACE OF BIRTH = | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} p71zau3dpejg4rpdwg5rclyuaxwjwsf 0 11094 606679 565582 2026-09-24T00:01:56Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606679 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Jnanindra Verma}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ୍ର ବର୍ମା | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ୧୯୧୬<!-- {{Birth date and age|Year|Month|Day}} --> | birth_place = | death_date = ୧୭ ଜୁନ ୧୯୯୦ | death_place = | resting_place = | occupation = ଲେଖକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ୍ର ବର୍ମା''' (୧୯୧୬- ୧୭ ଜୁନ ୧୯୯୦)<ref>{{cite news|title=ସାମ୍ବାଦିକ, ସାହିତ୍ୟିକ ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ୍ର|url=http://sambadepaper.com/epapermain.aspx?edcode=10&eddate=6/17/2015%2012:00:00%20AM&querypage=2|accessdate=17 June 2015|work=ସମ୍ବାଦ|publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ ଲିମିଟେଡ଼}}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>[[ଓଡ଼ିଶା]]ରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଲେଖକ ଓ ଅନୁବାଦକ ଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ ବର୍ମାଙ୍କ ଲିଖିତ କିଛି ରଚନାବଳୀ ହେଲା:<ref>{{cite web|title=Verma, Jnanindra 1916 - .*|url=https://openlibrary.org/authors/OL1702810A/Verma_Jnanindra|website=Open Library|accessdate=17 June 2015}}</ref> * ''ଏକ ରାତ୍ରି'' * ''ବୋଲେ ହୁଟି'' * ''କଲରେଇ ଫୁଲ'' * ''ଜୟଦେବର ନୁତନ କବିତା'' * ''ଅନନ୍ୟ ପରିକ୍ରମା'' * ''ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରର ଫସିଲ ଓ ବୃହନ୍ନଳା'' * ''ମଧ୍ୟାହ୍ଣ'' * ''ଉତ୍ତର କ୍ରାନ୍ତି'' * ''ଏଲୋରାର ଛାୟାବିଥି'' * ''ଅରଣ୍ୟର କୁଜ୍‌ଝଟିକା'' * ''ତମସୋ ମା ଜ୍ୟୋତିର୍ଗମୟ'' * ''[[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା]]'' === ଅନୁବାଦ === ସେ ଏଜରା ପାଉଣ୍ଡ<!-- Ezra Pound -->, ବାଲ୍ଟ ହ୍ୱାଇଟମ୍ୟାନ<!-- Walt Whitman -->, ଟି. ଏସ. ଇଲିଅଟ<!-- T.S.Eliot -->, ଏମିଲି ଜୋଲା<!-- Emily Zola’s Nana (1880) --> ଓ ମରିସ ମେଟର୍ଲିଙ୍କ <!-- Maurice Maeterlinck’s Blue Bird (1908). --> କବିତା ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite journal|last1=Jena|first1=Bidyut Bhusan|title=Modern Oriya Literature and Translation Practices|issue=61: May Jun 2015|url=http://www.museindia.com/regularcontent.asp?issid=36&id=2546|accessdate=17 June 2015|archive-date=16 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120316004806/http://www.museindia.com/regularcontent.asp?issid=36&id=2546|url-status=dead}}</ref> * ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା, ମୂଳ ଲେଖା: Other Poems * ଆଲଫ୍ରେଡ଼ ପୃଫ୍ରୋକଙ୍କ ପ୍ରେମ ସଙ୍ଗୀତ, ମୂଳ ଲେଖା: The Love Song of Alfred Prufrock * ଜରାଗମ, ମୂଳ ଲେଖା: Gerontion * ବୁଧବାର ଉପାସନା, ମୂଳ ଲେଖା: Ash-Wednesday * ଜ୍ଞାନ ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ଅଭିଯାତ୍ରା, ମୂଳ ଲେଖା: The Journey of the Magi * ମେରିନା, ମୂଳ ଲେଖା: Marina * ପ୍ରକୃତି ଚିତ୍ର, ମୂଳ ଲେଖା: Landscapes * ନିଉ ହାମ୍ପଶାୟର, ମୂଳ ଲେଖା: New Hampshire * ଭିର୍ଜିନିଆ: ମୂଳ ଲେଖା: Virginia * ଉସ୍କ, ମୂଳ ଲେଖା: Usk * ପାହାଡ଼ ନାଟକର ଦୁଇଟି ମିଳିତ କଣ୍ଠଗାନ, ମୂଳ ଲେଖା: Two Choruses From the Rock * ପୋଡ଼ାଭୂଇଁ, ୧୯୫୬; [[ଇଲିଅଟ<!--Eliot-->]]ଙ୍କ ଲିଖିତ ଇଂରାଜୀ ବହି "The Waste Land"ର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ।<ref>[http://www.press.uottawa.ca/book/changing-the-terms Changing the Terms, Translating in the Postcolonial Era] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110827101312/http://www.press.uottawa.ca/book/changing-the-terms |date=2011-08-27 }}. ''Sherry Simon and Paul St-Pierre''. 272 pages . 6 x 9 {{ISBN|978-0-7766-0524-1}} (November 2000). pp. 78</ref> * ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା), ୧୯୫୮ 'ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧାନ' ପୁସ୍ତକ ନିମନ୍ତେ * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ), ୧୯୫୮ 'ଏଜରା ପାଉଣ୍ଡ କବିତା' ପୁସ୍ତକ ନିମନ୍ତେ<ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=9 October 2017|archive-date=3 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171103124649/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php|url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା)}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] 11e44wenwjk39kqqniiczhbc6h58625 0 11314 606802 574507 2026-09-24T03:10:27Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606802 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Mohapatra Nilamani Sahoo}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ | image = MohapatraNilamaniSahoo10.JPG | imagesize = | alt = | caption = <!--ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ--> | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=yes|1926|12|22}} | birth_place = [[ନିଆଳି]], [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2016|06|25|1926|12|22}} | death_place = | resting_place = | occupation = | language = | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] | period = | genre = ଗାଳ୍ପିକ, ଔପନ୍ୟାସିକ | subject = | movement = | notableworks = | spouse = ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାରୀ<ref>{{cite news|title=ନିଖିଳ ପ୍ରାଣର ରୂପକାର|url=http://www.dharitri.com/Bhubaneswar/050716/p3.htm|accessdate=5 July 2016|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ୦୫/୦୭/୨୦୧୬ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୩}}</ref> | partner = | children = ଅନୁରାଧା, ଗୁରୁପ୍ରସାଦ<ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Odisha-born-bureaucrat-appointed-chairman-of-AAI/2016/07/16/article3531329.ece |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-07-22 |archive-date=2016-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160716125929/http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Odisha-born-bureaucrat-appointed-chairman-of-AAI/2016/07/16/article3531329.ece |url-status=dead }}</ref> | relatives = | awards = | signature = Mahapatra Nilamani Sahu Odia author.png | signature_alt = | website = [http://www.mahapatranilamanisahoo.in ନିଜ ୱେବସାଇଟ] | portaldisp = }} '''ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ''' (୨୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୬ - ୨୫ ଜୁନ ୨୦୧୬) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ, [[ଅଭିଶପ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ]] ପାଇଁ [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୭୮ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ଓ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]]ରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ ଡିସେମ୍ବର ୨୨, ୧୯୨୬ରେ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]]ର [[ନିଆଳି (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ନିଆଳିଠାରେ]] ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>http://www.prameyanews7.com/en/jun2016/odisha/26873/Renowned-story-writer-Mohapatra-Nilamani-Sahu-passes-away-Mohapatra-Nilamani-Sahu-passes-away.htm{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ମହେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର ଓ ମାତା ରଙ୍ଗଲତା ଦେବୀ । == ଶିକ୍ଷାଗତ ଜୀବନ == ସେ ନୀଳମଣି ନିଆଳି ମାଇନର ସ୍କୁଲ ଏବଂ ବିଞ୍ଝାରପୁର ହାଇସ୍କୁଲରୁ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଓ [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆରେ]] ସ୍ନାତକ ଓ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ହାସଲ କରି ଥିଲେ । == ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ == [[ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଜଣେ ଲାଇବ୍ରେରିଆନ ଭାବରେ ନିଜର ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ଭଦ୍ରକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରି ବି.ଜେ.ବି ସାନ୍ଧ୍ୟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ସେବାନିବୃତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Writer-Mohapatra-Nilamani-Sahu-passes-away/2016/06/26/article3500514.ece |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-06-27 |archive-date=2016-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160627143106/http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Writer-Mohapatra-Nilamani-Sahu-passes-away/2016/06/26/article3500514.ece |url-status=dead }}</ref> ୨୦୧୬ ମସିହା ଜୁନ ୨୫ ତାରିଖରେ ସାହୁଙ୍କର ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasuntimes.com/2016/06/25/eminent-odia-litterateur-mohapatra-nilamani-sahoo-no-more/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-06-25 |archive-date=2016-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160626230910/http://odishasuntimes.com/2016/06/25/eminent-odia-litterateur-mohapatra-nilamani-sahoo-no-more/ |url-status=dead }}</ref> == ରଚନାବଳୀ == ସ୍ୱାଧୀନତା ପରର [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ]]ରେ ନୀଳମଣି ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା କଥାକାର । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବହୁ ବିଭାଗରେ ନିଜ ଅବଦାନ ଛାଡି ଯାଇଛନ୍ତି । କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, ପ୍ରବନ୍ଧ, ରମ୍ୟ ରଚନା, ଲଳିତ କଥନ, ଅନୁବାଦ, ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଉପନ୍ୟାସ ଆଦି ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଷାଠିଏରୁ ଅଧିକ ବହି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ହାସ୍ୟରସ ଭରା ଲେଖା ଅନେକ ରହିଛି । <ref>Amaresh Datta, ''The Encyclopaedia Of Indian Literature: Vol. Ii: Devraj To Jyoti (6 Vols.)''. Sahitya Akademi Publications {{ISBN|978-81-260-1194-0}}</ref> "ଡହରାନନ୍ଦ" ନାମ ବ୍ୟବହାର କରି, ସେ ବହୁ ବ୍ୟଙ୍ଗ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସମ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରବେଶ ରହିଥିଲା । ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି ପଦ ମଧ୍ୟ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ ଓ ସେହି ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ । ୧୦ରୁ ଅଧିକ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତାଙ୍କର ପୃଷ୍ଟପୋଷକତାରେ ଗଢିଉଠିଥିଲା । ଜଣେ ବାଗ୍ମୀ ଓ ସୁବକ୍ତା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସାରା ଭାରତରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।<ref>http://sarbasadharana.com/?p=22862{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Multicol}} === ଗଳ୍ପ ସଙ୍କଳନ === * ପ୍ରେମ ତ୍ରିଭୂଜ (୧୯୫୨) * ମିଛ ବାଘ (୧୯୫୫) * ଶୃଣନ୍ତୁ ସର୍ବ ଅମୃତସ୍ୟ ପୁତ୍ର (୧୯୫୭) * ଗଞ୍ଜେଇ ଓ ଗବେଷଣା (୧୯୬୧) * ସୁମିତ୍ରାର ହସ (୧୯୬୧) * ବିଷ୍ଣୁମାୟା(୧୯୬୨) * କପୋତ ପକ୍ଷୀ ଗୁରୁ ମୋର(୧୯୬୩) * ଭୌତିକ ରଜନୀର ଟ୍ରାଜେଡି (୧୯୬୬) * ଅନ୍ଧରାତିର ସୂର୍ଯ୍ୟ (୧୯୭୧) * ଅନ୍ୟ ରୂପ ରୂପାନ୍ତର(୧୯୯୪) * ଆକାଶ ପାତାଳ (୧୯୭୬) * ପିଙ୍ଗଳା ସେ ଅନ୍ୟଜଣେ (୧୯୭୭) * ସେକାଳ ପଖାଳ(୧୯୭୮) * ଯାଦେବୀ ମମଗୃହେସୁ(୧୯୭୮) * ଅଭିଶପ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ (୧୯୮୧) * ବୃନ୍ଦାବନର ଶେଷଧୂପ(୧୯୮୩) * ପାପ ଓ ମୁକ୍ତି * ରାନୁଅପାଠାରୁ ପୁଷ୍ଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (୧୯୮୪) * ଲୌକିକ ଅଲୌକିକ(୧୯୯୧) * ନିବେଦିତାର ନ୍ୟାୟାଭିସାର * ରାତ୍ରିର ତପସ୍ୟା * ବାବା ଡହରାନନ୍ଦଙ୍କ ଅଭିନବ ପ୍ରବଚନମାଳା * ବାଇଧର ବାବୁଙ୍କ ରାଜଯୋଗ •ଆକାଶ ପାତାଳ (ଆକାଶ ପାତାଳ ପୁସ୍ତକରୁ ତାଙ୍କ ଘରର ନାମ ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ପାତାଳ ରଖିଥିଲେ)<ref>{{cite news|url=http://samba depaper.com/Details.aspx?id=265426&boxid=23419896|accessdate=27 June 2016|newspaper=ସମ୍ବାଦ ୨୬/୦୬/୨୦୧୬ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧ ଓ ୯}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Multicol break}} === ଉପନ୍ୟାସ === * ଧରା ଓ ଧାରା * ତାମସୀ ରାଧା * ହଂସ ମିଥୁନ === ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ === * ପ୍ରଭାତର ଜୟଯାତ୍ରା * ହଜି ଯାଇଥିଲେ ଖୋଜି ଆଣିବି * କିଛି ହସ କିଛି ରସ * ବିହଙ୍ଗ ବିପ୍ଳବ === ଆଲୋଚନା === * ସାହିତ୍ୟର କଥା ଓ ରମ୍ୟ ରଚନା ସାହିତ୍ୟର ପରିବାର === ଅନୁବାଦ === * [[ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ]]ଙ୍କ ମହାକାବ୍ୟ “ସାବିତ୍ରୀ”ର ଓଡ଼ିଆରେ ଗଦ୍ୟାନୁବାଦ<ref>http://www.odisha.com/archives/23700</ref> * ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ "ଭବାନୀ ଭାରତୀ"ର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ === ସମ୍ପାଦନା === * ଝଙ୍କାର(୧୯୬୮-୧୯୬୯) * ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ(୧୯୭୫-୧୯୭୮) * Odisha Review(୧୯୭୫-୧୯୭୮) {{Multicol end}} == ମାନସମ୍ମାନ == * [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୮୪ ([[ଅଭିଶପ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ]] ପାଇଁ) * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୭୮<ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=4 March 2017|archive-date=17 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200117122250/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php|url-status=dead}}</ref> ([[ଆକାଶ ପାତାଳ]] ପାଇଁ) * [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୮୩ <ref>{{cite web|title=Sarala Award Recipients|url=http://www.imfa.in/social-responsibility/saralaaward.htm|publisher=IMFA|accessdate=4 March 2017}}</ref> * ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୯<ref name="ସାରଳା୨୦୧୦">{{cite web |title=ମନୁଷ୍ୟ ହୃଦୟକୁ ଜିତିଛି ସାହିତ୍ୟ |url=https://www.dharitri.com/e-Paper/2010/110410/p7.htm |website=dharitri.com |accessdate=31 March 2021 |date=୧୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୦}}</ref> * ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପରିଷଦ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୦ * ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୬ (ଶ୍ରୀ ଗଂଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ପ୍ରଦତ୍ତ ସମ୍ମାନ) * ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ, ୨୦୧୩ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ) * ସିସୋର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୦ <ref>[http://www.hindu.com/2010/08/22/stories/2010082257390200.htmMohapatra Nilamani Sahoo bags Seashore Sahitya Akademy Samman]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Aug 22, 2010</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} ==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ== {{commons cat|Mohapatra Nilamani Sahoo|ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ}} {{କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ମୂଳ ରଚନା)}} {{ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରସ୍କାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)}} {{ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର}} {{ସାରଳା ସମ୍ମାନ}} {{ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ}} {{ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସାରଳା ସମ୍ମାନ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] 4wzlg3053acl6t6wyj4j9751du1oact 0 12225 606901 559573 2026-09-24T05:35:37Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606901 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sudarshan Pattnaik}} {{Infobox person |image = Sudarshan Patnaik Bengaluru Odia Ganesa Puja2 (cropped).JPG |name = ସୁଦର୍ଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1977|4|15}}<ref name=Sudarsana>{{cite news|last=Basu|first=Sreya|title=Everything you want to know about Sudarsan Pattnaik|url=http://bigwire.in/2017/02/13/everything-want-know-sudarsan-pattnaik/|accessdate=13 February 2017|newspaper=Big Wire|date=13 February 2017}}</ref> |occupation = [[ବାଲୁକା କଳା|ବାଲୁକା ଶିଳ୍ପୀ]] |birth_place = [[ପୁରୀ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] |yearsactive = ୨୭ ବର୍ଷ |website = }} '''ସୁଦର୍ଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ''' [[ଓଡ଼ିଶା]]ର [[ପୁରୀ]]ଠାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ [[ବାଲୁକା କଳା|ବାଲୁକା ଶିଳ୍ପୀ]] । ସେ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=Padma Awards Announced |url=http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |website=www.pib.nic.in |accessdate=20 September 2018}}</ref> ୨୦୧୮ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ଓ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=Acclaimed sand sculptor Sudarshan Patnaik appointed Odisha Lalit Kala president |url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2018/sep/20/acclaimed-sand-sculptor-sudarshan-patnaik-appointed-odisha-lalit-kala-president-1874580.html |website=www.newindianexpress.com |accessdate=20 September 2018}}</ref> [[ଫାଇଲ:ସୁଦର୍ଶନ_ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର_ଏକ_କଳାକୃତି_.jpg|thumb|ଭୁବନେଶ୍ୱରର [[ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିମାନ ବନ୍ଦର|ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର]]<nowiki/>ରେ ସୁଦର୍ଶନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ଏକ କଳାକୃତି]] [[ଫାଇଲ:SandSculptureBySudarsanPattnaik.jpg|thumb|ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଲିର ମହଲ ପୁରୀଠାରେ ସୁଦର୍ଶନ ଗଢ଼ିଥିଲେ ]] == ଜୀବନକାଳ == ସୁଦର୍ଶନ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର [[ପୁରୀ]]ଠାରେ ଏକ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରରେ ୧୫ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୭୭ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସାତ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ବାଲିରେ ମୂର୍ତ୍ତି ଗଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref name=Sandindia>[http://www.sandindia.com/theartist.html ''The Artist'': Sudarshan Pattnaik]</ref> ସେ [[ପୁରୀ]]<nowiki>ରେ</nowiki> ୧୯୯୫ରେ ''ଗୋଲ୍ଡେନ ସାଣ୍ଡ ଆର୍ଟ ଇନଷ୍ଟିଚୁଟ'' ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ପରେ ଏହା ''ସୁଦର୍ଶନ ସାଣ୍ଡ ଆର୍ଟ ଇନଷ୍ଟିଚୁଟ'' ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲା । ପୁରୀରେ [[ବଳରାମ ଦାସ]]<nowiki>ଙ୍କ</nowiki> କାଳରୁ ପାଖାପାଖି ୭୦୦ ବର୍ଷର ଏହି ପୁରାତନ କଳାର ବିକାଶରେ ଏହି ସଙ୍ଗଠନ କାମ କରିଥାଏ । ଏଠାକାର ଅନେକ ଛାତ୍ର ଦେଶବିଦେଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଅଛନ୍ତି । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ଇଣ୍ଡିଆଜ ଗଟ ଟ୍ୟାଲେଣ୍ଟ ୨ୟ ଭାଗ (India's Got Talent Season 2) ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ବିଜେତା [[ମାନସ କୁମାର ସାହୁ]] ଅନ୍ୟତମ ।{{ଆଧାର ଲୋଡ଼ା}} == ମାନସମ୍ମାନ == * ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ୨୦୧୪<ref>{{cite web |title=List of Padma awardees |url=https://www.thehindu.com/news/national/list-of-padma-awardees/article5617946.ece |website=www.thehindu.com/ |accessdate=20 September 2018}}</ref> * ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଲୁକା କଳା ପୁରସ୍କାର, ବର୍ଲିନ<ref name=Sandindia/> * ବିଶାଳତମ [[ସାନ୍ତା କ୍ଲାଉସ]] ନିର୍ମାଣ କରି ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ଼ * ପିପୁଲ୍ସ ଚଏସ ପୁରସ୍କାର, ୧ମ ମସ୍କୋ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଲୁକା କଳା ଚାମ୍ପିଅନସିପ, [[ରୁଷିଆ]] ଏହା ବାଦ ସେ [[ବିଶ୍ୱ ତାପମାନ ବୃଦ୍ଧି]] <!--[[global warming]]--> ଉପରେ ଜନ ସଚେତନତା ବାବଦରେ ୧୫ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚର [[ଗଣେଶ]]ଙ୍କର ବାଲୁକା ମୂର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଯାହା ଉପରେ [[ହିମାଳୟ]]ରୁ ବରଫ ତରଳୁଥିବାର ଛବି ସହ 'Divine Concern on Global Warming' ବୋଲି ଲେଖା ଥିଲା । ସେ ୩୫ରୁ ଅଧିକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଲୁକା କଳା ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିସାରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ନିର୍ମିତ କଳା ତାଜମହଲ ଏକ ଅନୁପମ କୃତି । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == * [https://web.archive.org/web/20100331125146/http://sify.com/news/pattnaik-creates-sand-sculpture-to-popularize-earth-hour-news-national-kd1sOebfhge.html Pattnaik creates sand sculpture to popularize Earth Hour (Sify News)] * [http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1321262.cms Unique 'get well soon' wish for Big B (The Times of India)] * [http://www.apunkachoice.com/scoop/bollywood/20061011-0.html A sand sculpture of Amitabh Bachchan (apunkachoice.com)] * [http://www.sindhtoday.net/south-asia/34976.htm Sculptor builds his 38th Taj Mahal in Amsterdam (Sindh Today)]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.sandindia.com/home.html the official site build to his homage] {{ଓଡ଼ିଶାର ପଦ୍ମ ବିଜେତା}} {{ଈ ଟିଭି ପ୍ରିୟ ଓଡ଼ିଆ‎ }} {{Hide text|Pattnaik, Sudarshan}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME =Pattnaik, Sudarsan | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH = 15 April 1977 | PLACE OF BIRTH = Puri | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଳାକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କଳାକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଳା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ]] 9o5wh14a732lqkrbo30hsb6lvjrxqd8 0 13968 606704 596362 2026-09-24T00:22:10Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606704 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Thomas_Alva_Edison}} {{Infobox person | name = ଥୋମାସ ଏଡ଼ିସନ | image = Thomas_Edison2.jpg | imagesize = 220px | caption = <div style="font-size: 90%">"Genius is one percent inspiration, ninety-nine percent perspiration."<br />– Thomas Alva Edison, (Harper's Magazine) (September 1932 edition)</div> | birth_name = ଥୋମାସ ଅଲଭା ଏଡ଼ିସନ | birth_date = {{Birth date|mf=yes|1847|02|11}} | birth_place = ମିଲନ , ଓହିଓ , ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା (Milan, Ohio, U.S.) | death_date = {{Death date and age|mf=yes|1931|10|18|1847|02|11}} | death_place = ୱେଷ୍ଟ ଅରେଞ୍ଜ , ନିଉ ଜର୍ସି ,ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା (West Orange, New Jersey, U.S.) | occupation = ଉଦ୍ଭାବକ ଓ ବ୍ୟବସାୟୀ | education = ସ୍କୁଲ ଅଧାରୁ ଛାଡି ଦେଇଥିଲେ (School dropout) | nationality = ଆମେରିକୀୟ | spouse = {{marriage|ମ୍ୟାରୀ ଷ୍ଟିଲୱେଲ (Mary Stilwell) |1871|1884}}<br />{{marriage| ମିନା ମିଲର (Mina Miller) |1886|1931}} | partner = | relatives = ଲୁଇଷ୍ଟ ମିଲର(Lewis Miller) (ଶ୍ୱଶୁର) | signature = Thomas Alva Edison Signature.svg | website = | footnotes = }} [[File:A day with Thomas A. Edison.webm|thumb|thumbtime=1|upright=1.1| ''A Day with Thomas Edison'' (1922)]] '''ଥୋମାସ ଆଲଭା ଏଡ଼ିସନ'''({{lang-en|Thomas Alva Edison}}) (ଫେବୃଆରୀ ୧୧, ୧୮୪୭ – ଅକ୍ଟୋବର ୧୮, ୧୯୩୧) ଜଣେ [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା|ଆମେରିକୀୟ]] ଉଦ୍ଭାବକ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ବାବସାୟୀ ଥିଲେ । ସେ ଅନେକ ଯନ୍ତ୍ର ବାହାର କରିଥିଲେ ଯାହାକି ସାରା ବିଶ୍ୱଜୀବନକୁ ବହୁତ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ଫୋନୋଗ୍ରାଫ , ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କ୍ୟାମେରା , ବହୁତ ଦିନ ଚାଲିପାରୁଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ ବଲ୍ବ ଇତ୍ୟାଦି ତାଙ୍କରି ଅବଦାନ<ref>{{Cite web |url=http://www.thomasedison.com/Inventions.htm |title=ଥୋମାସ ଏଡିସନଙ୍କ ଉଦ୍ଭାବନ ସମୂହ |access-date=2012-09-09 |archive-date=2012-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120825192526/http://www.thomasedison.com/Inventions.htm |url-status=dead }}</ref> । ଜଣେ ଖବରକାଗଜ ସାମ୍ବାଦିକ ତାଙ୍କୁ ମେନଲୋପାର୍କର (ଏବେ ଏଡ଼ିସନ, ନିଉ ଜର୍ସି) ଯାଦୁକର ଭାବେ ସମ୍ବୋଧନା କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମ ଉଦ୍ଭାବକ ଥିଲେ ଯିଏକି ସମୂହ ଉତ୍ପାଦନର ତତ୍ତ୍ୱ (the principles of mass production) ଓ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଏକତ୍ର କାମ କରି(large-scale teamwork) ଉଦ୍ଭାବନ କରିବା ସୂତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ଏଣୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଶିଳ୍ପ ଭିତ୍ତିକ ଗବେଷଣାଗାରର ନିର୍ମାତା ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । <ref>{{Cite web |url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1910417_1910419_1910460,00.html |title=Walsh, Bryan. "The Electrifying Edison." Web: ''Time'' July 5, 2010 |access-date=September 9, 2012 |archive-date=July 18, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090718030306/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1910417_1910419_1910460,00.html |url-status=dead }}</ref> ଏଡ଼ିସନ ହେଉଛନ୍ତି ଇତିହାସର ୪ର୍ଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦ୍ଭାବକ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ନାମରେ ୧୦୯୩ଟି ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ପେଟେଣ୍ଟ ସହିତ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ, ଫ୍ରାନ୍‌ସ ଓ ଜର୍ମାନୀରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପେଟେଣ୍ଟ କରିଥିଲେ । ସେ ଯୋଗାଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ, ବିଶେଷ ଭାବରେ ଦୂରସଞ୍ଚାର । ଏହା ଭିତରେ ଥିଲା ଷ୍ଟକ ଟିକର, ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଭୋଟ ଗଣାଳୀ, ବିଦ୍ୟୁତ କାର ପାଇଁ ବ୍ୟାଟେରୀ, ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି, ମ୍ୟୁଜିକ ରେକର୍ଡ଼ ଏବଂ ମୋସନ ପିକ୍ଚର । ଜଣେ ଟେଲିଗ୍ରାଫ ଅପରେଟର ଭାବରେ କାମ କରୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ଏ ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍କର୍ଷ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏଡିସନ ପ୍ରଥମେ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ଓ ଗୃହ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ କାରଖାନା ପାଇଁ ବିତରଣ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ମ୍ୟାନହାଟନ୍ ଦ୍ୱୀପ, ନିଉୟର୍କରେ ଥିଲା । == ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ == [[ଫାଇଲ:Young Thomas Edison.jpg|thumb|200px|ବାଳୁତ ଏଡିସନ୍]] ଥୋମାସ ଏଡ଼ିସନ ମିଲନ୍, ଓହିଓରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ପୋର୍ଟ ହ୍ୟୁରନ, ମିଚିଗାନ୍‌ରେ ଲାଳିତପାଳିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ସାମୁଏଲ ଓଗଡେନ ଏଡ଼ିସନ, ଜୁନିୟର (୧୮୦୪-୯୬ ମାର୍ସାଲ ଟାଉନ, ନୋଭା ସ୍କଟିଆ, କାନାଡ଼ାରେ ଜନ୍ମିତ) ଏବଂ ନାନସି ମାଥିଉଜ ଇଲିଅଟଙ୍କର (୧୮୧୦-୧୮୭୧ ଚେନାଙ୍ଗୋ କାଉଣ୍ଟି, ନିଉୟର୍କରେ ଜନ୍ମିତ) ସପ୍ତମ ତଥା ଶେଷ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ । ୧୮୩୭ର ଅସଫଳ ମାକେଞ୍ଜି ବିଦ୍ରୋହରେ ସାମିଲ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କାନାଡ଼ାରୁ ପଳାଇ ଆସିବାକୁ ପଡ଼ିଲା । ଏଡ଼ିସନ ନିଜକୁ ଡଚ ବଂଶଧର ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ । ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିଶୁ ଏଡ଼ିସନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ସ୍ଥିର ରହୁନଥିଲା, ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ, ରେଭେରେଣ୍ଡ ଏଙ୍ଗ୍ଲେ ତାଙ୍କୁ ପାଗେଳା ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ । ଏତିକିରେ ଏଡ଼ିସନଙ୍କର ତିନିମାସର ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଠ ଶେଷ ହେଲା । ଏଡ଼ିସନପରେ କହୁଥିଲେ, "ମୋ ମାଆ ମୋତେ ତିଆରି କରିଥିଲେ । ସେ ମୋ ଉପରେ ଏତେ ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲେ, ଏତେ ଭରସା କରୁଥିଲେ ଯେ, ମୋତେ ଲାଗିଲା ମୋର ବଞ୍ଚିବାର କାରଣ ଅଛି, କେହି ଜଣକୁ ମୁଁ ଦୁଃଖୀ କରି ପାରିବିନି । ତାଙ୍କ ମାଆ ତାଙ୍କୁ ଘରେ ପଢ଼ାଉଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ଶିକ୍ଷା ଆର.ଜି. ପାର୍କରଙ୍କର ସ୍କୁଲ ଅଫ ନାଚୁରାଲ ଫିଲୋସୋଫି ଓ ଦି କୁପର ୟୁନିଅନରୁ ଆସିଥିଲା । == କର୍ମମୟ ଜୀବନର ପ୍ରାରମ୍ଭ == [[ଫାଇଲ:Thomas Edison, 1878.jpg|thumbnail|୧୮୭୮ରେ ଏଡିସନ୍]] === ଉଦ୍ଭାବନ ସମୂହ === ===ରାଜନୀତି ଓ ଧର୍ମ ସମ୍ପର୍କରେ ମତ=== == ଶେଷ ଜୀବନ == ==ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ== == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == {{sisterlinks}} * [http://www.menloparkmuseum.com/ Menlo Park Museum and Edison Memorial Tower] * [http://www.nps.gov/edis/index.htm Thomas Edison National Historical Park] (National Park Service) * [http://www.hfmgv.org/exhibits/edison/ Edison exhibit and Menlo Park Laboratory at Henry Ford Museum] * [http://www.edisonmuseum.org/ Edison Museum] * [http://www.phmuseum.org/depot/depot.htm Edison Depot Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021007230636/http://phmuseum.org/depot/depot.htm |date=2002-10-07 }} * [http://www.tomedison.org/ Edison Birthplace Museum] * [http://www.edisonhouse.org/ Thomas Edison House] ;Information and media * [http://ariwatch.com/VS/TheDiaryOfThomasEdison.htm The Diary of Thomas Edison] * [http://www.archives.gov/exhibits/american_originals_iv/sections/thomas_edison_patent.html Edison's patent application for the light bulb] at the National Archives. * [http://www.wired.com/science/discoveries/news/2008/01/dayintech_0104? Jan. 4, 1903: Edison Fries an Elephant to Prove His Point] – Wired (magazine) article about Edison's "macabre form of a series of animal electrocutions using AC." * [https://web.archive.org/web/20140726131136/http://www.nps.gov/history/NR/twhp/wwwlps/lessons/25edison/25edison.htm ''The Invention Factory: Thomas Edison's Laboratories''] * [http://edison.rutgers.edu/ Rutgers: Edison Papers] * [http://www.edisonian.com/ Edisonian Museum Antique Electrics] * "[http://www.pbs.org/wgbh/amex/edison/ Edison's Miracle of Light] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161204032415/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/light/ |date=2016-12-04 }}" * [http://www.thomasedison.org Edison Innovation Foundation] – Non-profit foundation supporting the legacy of Thomas Edison. * [http://www.hfha.org/HenryFord.htm#Ford-Edison-Firestone-Burroughs The Illustrious Vagabonds] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101221063324/http://www.hfha.org/HenryFord.htm#Ford-Edison-Firestone-Burroughs |date=2010-12-21 }} * [http://books.google.com/books?id=vuQDAAAAMBAJ&pg=PA614&dq=Popular+Mechanics+1931+curtiss&hl=en&ei=sZj0TNiVFcPXngeTp8W2CQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDMQ6AEwAw#v=onepage&q=Popular%20Mechanics%201931%20curtiss&f=true "The World's Greatest Inventor", October 1931, Popular Mechanics] detailed, illustrated article * 14 minutes "instructional" film with fictional elements [http://www.archive.org/details/filmcollectief-01-661 The boyhood of Thomas Edison] from 1964, produced by Coronet, published by ''archive.org'' * [http://www.booknotes.org/Watch/63449-1/Neil+Baldwin.aspx ''Booknotes'' interview with Neil Baldwin on ''Edison: Inventing the Century'', March 19, 1995.] * [http://www.booknotes.org/Watch/178806-1/Jill+Jonnes.aspx ''Booknotes'' interview with Jill Jonnes on ''Empires of Light: Edison, Tesla, Westinghouse and the Race to Electrify the World'', October 26, 2003.] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଜ୍ଞାନିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭାବକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୪୭ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୧ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା]] 80p905c2tb01ipukqbekrvsycfi7hd6 0 14512 606736 600963 2026-09-24T01:18:30Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606736 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Prafulla_Kar}} {{Infobox person |image =Prafulla Kar 01.jpg |caption = ପ୍ରାର୍ଥନା ଟିଭିଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଏକ ସଙ୍ଗୀତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର |image_size = |alt = |birth_name = |birth_date = {{Birth date |df=yes|1939|02|16}} |birth_place = [[ପୁରୀ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] |death_date = {{Death date and age|df=yes|2022|04|17|1939|02|16}} |death_place = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> |residence = ୬୦, [[ସତ୍ୟନଗର]], [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] |nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |other_names = |known_for = ଓଡ଼ିଆ ଗାୟକ ଓ ସଂଗୀତକାର<ref name="Kisan world">{{cite book|title=Kisan world|url=http://books.google.com/books?id=pURQAAAAYAAJ|accessdate=7 August 2012|year=1982|publisher=Sakthi Sugars, Ltd.}}</ref>, ଗୀତିକାର, ଗାଳ୍ପିକ, ସ୍ଥମ୍ବକାର |education = ସ୍ନାତକ (ଆଇନ‌), ସଂଗୀତ ବିଶାରଦ |alma_mater = [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]], [[ଗନ୍ଧର୍ବ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] |spouse = ମନୋରମା କର<ref>ସମ୍ବାଦ ୧୭/୦୨/୨୦୧୫ ପୃଷ୍ଠା ୧୫</ref> |children = ମହାଦୀପ,[[ମହାପ୍ରସାଦ କର|ମହାପ୍ରସାଦ]]<ref name="telegraphindia.com">http://www.telegraphindia.com/1110218/jsp/orissa/story_13597854.jsp</ref>, ସନ୍ଧ୍ୟାଦୀପା |parents = ବୈଦ୍ୟନାଥ କର <br /> ସୁଶୀଳା କର |awards = |signature = Prafulla Kar Autograph.png |website = [http://www.prafullakar.com/biography.htm ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର.କମ] |footnotes = }} '''ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର''' (୧୬ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୯ – ୧୭ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨) [[ପୁରୀ]]ଠାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସଙ୍ଗୀତକାର, ଗାୟକ, ଗୀତିକାର, ଗାଳ୍ପିକ ଓ ସ୍ତମ୍ଭକାର ଥିଲେ ।<ref name="Orissa reference: glimpses of Orissa">{{cite book|title=Orissa reference: glimpses of Orissa|url=http://books.google.com/books?id=1RBuAAAAMAAJ|accessdate=7 August 2012|year=2001|publisher=TechnoCAD Systems}}</ref><ref name="MohantyPatnaik2003">{{cite book|author1=Gopinath Mohanty|author2=Jeeban Kumar Patnaik|author3=Santosha Kumāra Ratha|author2=State Level Vyasakabi Fakir Mohan Smruti Samsad|title=Cultural heritage of [Orissa]|url=http://books.google.com/books?id=e7ZKAQAAIAAJ|accessdate=21 January 2013|year=2003|publisher=State Level Vyasakabi Fakir Mohan Smruti Samsad|isbn=978-81-902761-4-6}}</ref><ref name="BehuriaUnit">{{cite book|author1=N. C. Behuria|author2=Orissa (India). Gazetteers Unit|title=Orissa state gazetteer|url=http://books.google.com/books?id=0hJuAAAAMAAJ|accessdate=21 January 2013|publisher=Gazetteers Unit, Dept. of Revenue, Govt. of Orissa}}</ref> ସେ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ୭୦ରୁ ଅଧିକ [[ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ|ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]]<nowiki/>ରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ସହିତ ୮ଥର [[ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ କଥାଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର|ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର]] ଲାଭ କରିଥିଲେ । == ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ == '''ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର''' ୧୯୩୯ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୧୬ ତାରିଖରେ, ପୁରୀରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://sambadenglish.com/prafulla-kar-legendary-odisha-musician-passes-away-at-83/|title=Prafulla Kar, legendary Odia singer, passes away at 83|date=2022-04-17|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20220418030827/https://sambadenglish.com/prafulla-kar-legendary-odisha-musician-passes-away-at-83/|archive-date=2022-04-18|access-date=2022-04-18 |url-status=live}}</ref> ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ପିତା ବୈଦ୍ୟନାଥ କର ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ସୁଶିଳା କର ଥିଲା । ତାଙ୍କ ପରିବାରରେ ସଂଗୀତମୟ ପରିବେଶ ଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭାଇ [[କ୍ଷେତ୍ରମୋହନ କର]] ଜଣେ [[ତବଲା]]ବାଦକ ଥିବା ଯୋଗୁ ହୀରାବାଈ ବରୋଡେକର, ପଣ୍ଡିତ ଓଁକାରନାଥ ଠାକୁର, ପନ୍ନାଲାଲ ବୋଷ, ପ୍ରସୂନ ବାନାର୍ଜୀ, ରାଧିକାମୋହନ ମୈତ୍ର, ଏ.କାନନ୍, ମାଳବୀକା କାନନ ଆଦି କଳାକାରମାନଙ୍କର ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବା ଆସିବା ଥିଲା । ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ଏହି ସବୁ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ଶୁଣିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ ଓ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା । ପିଲାବେଳୁ ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ମାମୁଁ ଘରେ ତାଙ୍କର ଲାଳନ ପାଳନ ହୋଇଥିଲା । ଅଜା, ଭଗବାନ ମିଶ୍ର ଓ ଆଈ ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏକ ବୌଦ୍ଧିକ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ପରିବେଶରେ ସେ ବଢିଥିଲେ । == ଶିକ୍ଷା == ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର, ପୁରୀର ଗଦାଧର ହାଇସ୍କୁଲ ଓ [[ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ]] ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite journal |title=ପୁସ୍ତକ ବିଭାଗ |journal=ପୌରୁଷ |issue=ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ |page=୧୧୯ |url=http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=471635&boxid=215930842 |accessdate=20 July 2018 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ପୁଣି [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ କଳା ଓ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ଗନ୍ଧର୍ବ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରୁ ଗୁରୁ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମହାପାତ୍ର, ପଣ୍ଡିତ କେ. ଆଦିନାରାୟଣ, ପଣ୍ଡିତ ଜେ.ଭି.ଏସ.ରାଓ ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ, ସଂଗୀତ ବିଶାରଦ ଉପାଧି ହାସଲ କରିଥିଲେ । == ପରିବାର == ଦୁଇ ପୁଅ ଓ ଗୋଟିଏ ଝିଅଙ୍କୁ ନେଇ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲଙ୍କ ପରିବାର । ବଡ଼ ପୁଅ ମହାଦୀପ ଗିଟାର ଓ ହାରମୋନିୟମ ବଜାନ୍ତି । ଝିଅ ସନ୍ଧ୍ୟାଦୀପା ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଶୀ]] ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ । ସାନପୁଅ [[ମହାପ୍ରସାଦ କର|ମହାପ୍ରସାଦ]] ଜଣେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ।<ref>{{cite news |title=ସମ୍ପର୍କ |url=http://sambadepaper.com/epapermain.aspx?edcode=32&eddate=4/14/2019&querypage=11# |accessdate=17 April 2019 |work=ରବିବାର ସମ୍ବାଦ ୧୪/୦୪/୨୦୧୯ ପୃଷ୍ଠା ୧୧ |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡିଆ }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == କର୍ମଜୀବନ == ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ନିଜର ପେଷାଦାର ସଙ୍ଗୀତ ଜୀବନ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଖୁବ ଶିଘ୍ର ନିଜକୁ [[ଆକାଶବାଣୀ କଟକ|ଆକାଶବାଣୀର]] (ଗ୍ରେଡ଼-ଏ) ଓ ଟେଲିଭିଜନର ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସଙ୍ଗୀତକାର, ଗାୟକ ଓ ଗୀତିକାର ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିପାରିଥିଲେ । ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ପ୍ରାୟ ୭୦ରୁ ଅଧିକ [[ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା]] ଓ ୪ଟି [[ବଙ୍ଗଳା]] ସିନେମାରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।<ref>http://www.odisha.com/20100216/fullstory/prafulla_kar.html</ref> ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଓଡ଼ିଶୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ତଥା ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଶୀ ଲୋକଗୀତର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ପାଇଁ ସେ ୮ଥର [[ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ କଥାଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର|ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର]] ଲାଭ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କରଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ, [[ଅନୁରାଧା ପୌଡ଼ୱାଲ]], [[ଉଷା ମଙ୍ଗେସକର]], [[କବିତା କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀ]], [[ସୁରେଶ ୱାଡ଼େକର]], [[ମହମ୍ମଦ ଅଜିଜ]], [[ଅମିତ କୁମାର]], [[ବାଣୀ ଜୟରାମ]], [[ଏସ. ଜାନକୀ]], [[ଆର. ସୁଶୀଳା]], [[ଚିତ୍ରା]], [[ସ୍ୱର୍ଣଲତା]], [[ୟେଶୁ ଦାସ]], [[ଏସ. ପି. ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]], ମନୁ, [[ଆରତୀ ମୁଖର୍ଜୀ]],[[ନିର୍ମଳା ମିଶ୍ର]], [[ସିପ୍ରା ବୋଷ]], [[ଅଜୟ ଚକ୍ରବର୍ତି]], [[ହୈମୟନ୍ତି ଶୁକ୍ଳା]] ପ୍ରଭୃତି ବହୁ ଜାତୀୟ ସ୍ଥରର ଗାୟକମାନେ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ବହୁ ଗାୟକ/ଗାୟିକାମାନେ ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ବହୁ ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ବ୍ୟତିତ ଅନ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ସେ ବହୁଳ ଅବଦାନ ଦେଇଥିଲେ । * [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ]] - ଏଚ୍.ଏମ୍.ଭି କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ୭ଟି ଅଡ଼ିଓ କ୍ୟାସେଟ * [[ଓଡ଼ିଆ ଛନ୍ଦ]] - ଓଡ଼ିଶୀ ଅନୁସନ୍ଧାନ କେନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତର ୩ଟି ଅଡିଓ କ୍ୟାସେଟ * କୃତାଞ୍ଜଳି - ଏଚ୍.ଏମ୍.ଭି କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ଗାୟକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାର ପରିବେଷିତ ଆଲବମ * ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ସଙ୍ଗୀତ - [[ଓଡ଼ିଶା ସରକାର]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଆଲବମ [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ]] କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ । ବିଭିନ୍ନ [[ଓଡ଼ିଶୀ]] ନୃତ୍ୟ ଗୁରୁମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି, ସେ ବହୁ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟନାଟିକାରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । {{div col|3}} * ଶ୍ରୀ [[କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର]]- ଯାଜ୍ଞସେନୀ * ଶ୍ରୀ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର- ଲାବଣ୍ୟବତୀ * ଶ୍ରୀ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର- ଅଶୋକ * ଶ୍ରୀ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର- ଏକଲବ୍ୟ * ଶ୍ରୀ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର- ସ୍ୱପ୍ନନାୟିକା * ଶ୍ରୀମତି ଶର୍ମିଳା ବିଶ୍ୱାସ - ସମ୍ପୂର୍ଣା * ଶ୍ରୀମତି ଶର୍ମିଳା ବିଶ୍ୱାସ - କଥା ସୁପର୍ଣଖା * ଶ୍ରୀମତି ଶର୍ମିଳା ବିଶ୍ୱାସ - ପଞ୍ଚଭୂତ * ଶ୍ରୀମତି ଶର୍ମୀଳା ବିଶ୍ୱାସ - ମୂର୍ଛନା * ଶ୍ରୀମତି ଶର୍ମିଳା ବିଶ୍ୱାସ - ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରିୟ ନାଟକମ୍ * ଶ୍ରୀମତି [[କୁମ୍‌କୁମ୍‌ ମହାନ୍ତି]] - ଦେବୀ ନୃତ୍ୟ * ଶ୍ରୀମତି କୁମ୍‌କୁମ୍‌ ମହାନ୍ତି - ଅରଣ୍ୟ * ଶ୍ରୀମତି କୁମ୍‌କୁମ୍‌ ମହାନ୍ତି - ମହାପ୍ରଳୟ * ଶ୍ରୀମତି କୁମ୍‌କୁମ୍‌ ମହାନ୍ତି - ଜୟ ଯାତ୍ରା * ଶ୍ରୀମତି କୁମ୍‌କୁମ୍‌ ମହାନ୍ତି - ଭକ୍ତ ଦାସିଆ * ଶ୍ରୀମତି କୁମ୍‌କୁମ୍‌ ମହାନ୍ତି - କ୍ରାନ୍ତି * ଶ୍ରୀ [[ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ]] - ମାନ ଭଞ୍ଜନ * ଶ୍ରୀମତି ଇଲିନା ସିତାରିସ୍ତି- ଶିବ ତାଣ୍ଡବ * ଶ୍ରୀମତି ଇଲିନା ସିତାରିସ୍ତି- ବକୁଳ ଭରଣ ପଲ୍ଲବୀ * ଶ୍ରୀମତି ସନ୍ଧ୍ୟାଦୀପା କର- ମାଳଶ୍ରୀ * ଶ୍ରୀମତି ସନ୍ଧ୍ୟାଦୀପା କର- ଆରଭୀ ପଲ୍ଲବୀ {{div col end}} ସଙ୍ଗୀତ ବ୍ୟତିତ, ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ବହୁ ଅବଦାନ ରହିଥିଲା । ଦୈନିକ ଖବର କାଗଜ [[ଧରିତ୍ରୀ (ଖବରକାଗଜ)|ଧରିତ୍ରୀ]]ରେ ସେ ନିୟମିତ ସ୍ତମ୍ଭକାର ଭାବରେ ଲେଖୁଥିଲେ । ଏହି ଲେଖାଗୁଡିକ 'ସାଁଉଟା କାହାଣୀ' ନାମକ ପୁସ୍ତକରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇସାରିଛି । 'ଆଜ୍ଞାମାଳ' ଓ 'କୃପାଜଳ' ନାମରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ଦୁଇଟି ଭଜନ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇସାରିଛି । ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ମର୍ଯ୍ୟଦା ଦେବାପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ, ସାହିତ୍ୟ ବ୍ୟତିତ ରୋଷେଇ କରିବା ଓ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ରୁଚି ରହିଛି । <ref>ପ୍ରଗତିବାଦୀ ୩୦/୦୧/୨୦୧୫ ପୃଷ୍ଠା 'କ'ରେ ପ୍ରକାଶିତ "କମଳ ଦେଶ ରାଜକୁମାର ମୁଁ"</ref> ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କରଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ୨୦୦୭ ମସିହାରୁ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଏକ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଗଠନ କରାଯାଇଛି ଓ ୨୦୦୮ ମସିହାରୁ ଏହି ଫାଉଣ୍ଡେସନ ତରଫରୁ "ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ସମ୍ମାନ" ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି । ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, [[ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି]](୨୦୦୮)<ref name="hindu.com">http://www.hindu.com/2009/02/14/stories/2009021450590200.htm{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[ଶାନ୍ତନୁ ମହାପାତ୍ର]](୨୦୦୯)<ref name="hindu.com"/>, [[ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ]](୨୦୧୧)<ref>http://cinemasagar.com/award/pranab-pattnaik-awarded-prafulla-kar-samman/{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[ଚିତ୍ତ ଜେନା]](୨୦୧୨)<ref>https://www.batoi.com/360/odisha/2012/02/17/prafulla-kar-samman-conferred-on-chitta-jena/{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[ଅନୁପ ଜଲୋଟା]](୨୦୧୪)<ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Prafulla-Kar-Samman-for-Anup-Jalota/2015/02/12/article2664896.ece |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2015-02-17 |archive-date=2015-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151125160016/http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Prafulla-Kar-Samman-for-Anup-Jalota/2015/02/12/article2664896.ece |url-status=dead }}</ref> ଏହି ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିସାରିଛନ୍ତି । == ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରକୁ ଅବଦାନ == {| class="wikitable sortable" |- ! କଥାଚିତ୍ର!! ଭୂମିକା !! ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ !! ବର୍ଷ!!ପୁରସ୍କାର |- |[[ଏମିତି ଭାଇ ଜଗତେ ନାହିଁ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ]]|| ୧୯୯୪ |- |[[ନାଗଜ୍ୟୋତି]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ରାମନାରାୟଣ]]|| ୧୯୯୪ |- |[[ପାଚେରୀ ଉଠିଲା ମଝି ଦୁଆରୁ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ବିଜୟ ଭାସ୍କର]]|| ୧୯୯୪ |- |[[ଆଶା]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ଶାନ୍ତନୁ ମିଶ୍ର]]|| ୧୯୯୩ |- |[[ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ବିଜୟ ଭାସ୍କର]]|| ୧୯୯୨ |- |[[ପ୍ରୀତିର ଇତି]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ରଘୁ ମିଶ୍ର]]|| ୧୯୯୨ |- |[[ବସ୍ତ୍ର ହରଣ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ଶିଶିର ମିଶ୍ର]]|| ୧୯୯୧ |- |[[ଭୂଲି ହୁଏନା]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ବିଜୟ ମହାନ୍ତି]]|| ୧୯୮୭ |- |[[ତୁଣ୍ଡ ବାଇଦ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ଗୋବିନ୍ଦ ତେଜ]]|| ୧୯୮୭ |- |[[ଛ ମାଣ ଆଠ ଗୁଣ୍ଠ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)|ଛ ମାଣ ଆଠ ଗୁଣ୍ଠ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ପାର୍ବତୀ ଘୋଷ]]|| ୧୯୮୬ |- |[[ସଂସାର]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ଗୌର ଘୋଷ,ପାର୍ବତୀ ଘୋଷ]]|| ୧୯୮୬ |- |[[ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ସି.ଏସ.ଆର.ରାଓ]]|| ୧୯୮୫||[[ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ କଥାଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର|ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର]]: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାୟିକା- ଗୀତା ଦାସ |- |[[ପୂଜାଫୁଲ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ଜେ. ଏଚ୍. ସତ୍ତାର]]|| ୧୯୮୫ |- |[[ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||ଶିଶିର ମିଶ୍ର|| ୧୯୮୫ |- |[[ସ୍କୁଲ ମାଷ୍ଟର]]||ସଙ୍ଗୀତକାର|| || ୧୯୮୫||ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର<br />: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା- ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର <br />:ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାୟକ- ଅଜୟ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ |- |[[ଜନନୀ (୧୯୮୪ର କଥାଚିତ୍ର)|ଜନନୀ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ମହମ୍ମଦ ମହସୀନ]]|| ୧୯୮୪ |- |[[ପ୍ରତିଧ୍ୱନି]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ପି.ସି.ଦାସ]]|| ୧୯୮୪ |- |[[ରାମ ରହିମ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ସୁଶିଲ ମୁଖାର୍ଜୀ]]|| ୧୯୮୩ |- |[[ହିସାବ ନିକାଶ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ|| ୧୯୮୨ |- |[[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର, ଗୀତିକାର||[[ଦିନେନ ଗୁପ୍ତା]]|| ୧୯୮୨ |- |[[ମୁଁ ତୁମେ ଓ ସେ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର, ଗୀତିକାର||[[କୁମାର ଆନନ୍ଦ]]|| ୧୯୮୨ |- |[[ବିଶ୍ୱ ମଙ୍ଗଳ]] ||ସଙ୍ଗୀତକାର, ଗୀତିକାର||[[ଜେ.ଏଚ.ସତାର]]|| ୧୯୮୨ |- |[[ଦେବଜାନୀ]] ||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ବ୍ୟୋମକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]]|| ୧୯୮୨||ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାୟିକା- ବାଣୀ ଜୟରାମ |- |[[ମାନସୀ]] ||ସଙ୍ଗୀତକାର, ଗୀତିକାର||[[ମଳୟ ମିତ୍ର]]|| ୧୯୮୨ |- |[[ପୂଜା (୧୯୮୧ର ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ପୂଜା]] ||ସଙ୍ଗୀତକାର,ଗାୟକ||ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ|| ୧୯୮୨ |- |[[ମା ଓ ମମତା]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ|| ୧୯୮୨ |- |[[ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)|ରାମାୟଣ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ଗୋବିନ୍ଦ ତେଜ]]|| ୧୯୮୦ |- |[[ରାମ ବଳରାମ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର, ଗୀତିକାର||[[ଏ. ସଞୀବ]]|| ୧୯୮୦ |- |[[ସିତା ଲବ କୁସ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ଏସ.ଜଗଦୀଷ ଚନ୍ଦ୍ରା]]|| ୧୯୮୦||ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା |- |[[ତପସ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)|ତପସ୍ୟା]]||ସଙ୍ଗୀତକାର, ଗୀତିକାର||[[ନଗେନ ରାୟ]]|| ୧୯୮୦||ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର<br />: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା- ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର<br />: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାୟକ-ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ |- |[[ଗୌରୀ (୧୯୭୯ର ସିନେମା)|ଗୌରୀ]] ||ସଙ୍ଗୀତକାର, ଗୀତିକାର||[[ଧୀର ବିଶ୍ୱାଳ]]|| ୧୯୮୦ |- |[[ମଥୁରା ବିଜୟ]] ||ସଙ୍ଗୀତକାର, ଗୀତିକାର||[[ଏ ସଞ୍ଜିବୀ]]|| ୧୯୭୯ |- |[[ବଳିଦାନ]] ||ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ||ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ|| ୧୯୭୮||ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାୟକ- ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର |- |[[ସତୀ ଅନସୂୟା]] ||ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ,ଗୀତିକାର||[[ଏ ସଞ୍ଜିବା. ରାଓ]]|| ୧୯୭୮||ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା |- |[[ସୁଜାତା]] ||ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ,ଗୀତିକାର||[[ବିଶ୍ୱଜୀତ ଦାସ]]|| ୧୯୭୮ |- |[[ମୁକ୍ତି (କଥାଚିତ୍ର)|ମୁକ୍ତି]] || ସଙ୍ଗୀତକାର, ଗୀତିକାର ||ବ୍ୟୋମକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ|| ୧୯୭୭||ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର<br />: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା- ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର<br />: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାୟକ- ରଘୁନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀ |- |[[ବନ୍ଧୁ ମହାନ୍ତି (୧୯୭୭ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ବନ୍ଧୁ ମହାନ୍ତି]] || ସଙ୍ଗୀତକାର ||[[ନିତାଇ ପାଲିତ]]|| ୧୯୭୭||ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା |- |[[ବତୀଘର]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||[[ଅନନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]|| ୧୯୭୬ |- |[[ସିନ୍ଦୂର ବିନ୍ଦୁ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||ଶିଶିର ମିଶ୍ର|| ୧୯୭୬||ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାୟକ-ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ |- |[[ଶେଷ ଶ୍ରାବଣ]]||ସଙ୍ଗୀତକାର||ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ|| ୧୯୭୬||ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା |- |[[ମମତା (୧୯୭୫ର ସିନେମା)|ମମତା]] ||ସଙ୍ଗୀତକାର||ବ୍ୟୋମକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ||୧୯୭୫||ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା |- |} == ସମ୍ମାନ == * ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୫ <ref>{{cite news|title=Padma Awards 2015:|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/padma-awards-2015-bill-milinda-gates-on-list-for-padma-bhushan-amitabh-bachchan-dilip-kumar-for-padma-vibhushan-2/|accessdate=25 January 2015|newspaper=TheIndianExpress}}</ref> * ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର - ରାଜ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ (ଜୀବନ ବ୍ୟାପି ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ )- ୨୦୦୪<ref>http://www.orissacinema.com/history/orissa-state-film-award.html</ref><ref>{{Cite web |url=http://orissadiary.com/ShowOriyaOrbit.asp?id=30773 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-08-06 |archive-date=2016-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160818070400/http://orissadiary.com/ShowOriyaOrbit.asp?id=30773 |url-status=dead }}</ref> * [[ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ]] ସମ୍ମାନ - ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସରକାର * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୦୬ <ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=11 June 2019 |archive-date=16 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210616080614/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php |url-status=dead}}</ref> * ଡି.ଲିଟ୍ - [[ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] <ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/article2779832.ece?css=print</ref><ref>{{Cite web |url=http://orissadiary.com/ShowEvents.asp?id=31213 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-08-06 |archive-date=2013-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130307151226/http://orissadiary.com/ShowEvents.asp?id=31213 |url-status=dead }}</ref> * କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ସମ୍ମାନ - [[ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ]] - ୨୦୦୯<ref>{{Cite web |url=https://www.batoi.com/360/odisha/2012/03/23/manimala-devi-prafulla-kar-conferred-with-kabi-samrat-upendra-bhanja-award/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-08-06 |archive-date=2022-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312115808/https://www.batoi.com/360/odisha/2012/03/23/manimala-devi-prafulla-kar-conferred-with-kabi-samrat-upendra-bhanja-award/ |url-status=dead }}</ref> * ସାରଳା ସମ୍ମାନ - [[ଇମ୍ଫା]], [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] * [[ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତ]] ସମ୍ମାନ - ୧୯୭୭ * [[ନିତାଇ ପାଲିତ]] ସମ୍ମାନ * ବାଣୀଚିତ୍ର ସମ୍ମାନ * ଫିଟଫାଟ ବାଇସ୍କୋପ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୧<ref>{{Cite web |url=http://cinemasagar.com/award/8th-fitfat-biscope-awards-2011/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-08-06 |archive-date=2012-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120511014757/http://cinemasagar.com/award/8th-fitfat-biscope-awards-2011/ |url-status=dead }}</ref> * ଅନମୋଲ ସଙ୍ଗୀତ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଷକ ସମ୍ମାନ - ଓଡ଼ିଆ ଗୀତି କବୀ ସମାଜ * ଡ୍ରିମସ୍ ଜୀବନ ବ୍ୟାପି ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ସମ୍ମାନ - ଡ୍ରିମସ୍, ଟାଙ୍ଗୀ, [[କଟକ]] * କଳିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ - ନର୍ମଦା ଚାରିଟେବୁଲ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ * ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକ ମେଳା ସମ୍ମାନ- ୨୦୧୨ * ଓଡ଼ିଶା ସୋସାଇଟି ଅଫ ଆମେରିକା * [[ମାୟାଧର ମାନସିଂହ]] ଶତବାର୍ଷିକି ସମ୍ମାନ- ୨୦୦୬ * ରାଜଧାନୀ ଗୌରବ ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୭ * ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ସଂଜୀବନି ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୮ <ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2008/05/11/stories/2008051150630200.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-08-06 |archive-date=2008-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080522174828/http://www.hindu.com/2008/05/11/stories/2008051150630200.htm |url-status=dead }}</ref> * ସଂଗୀତ ସୁଧାକର [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସ]] ସମ୍ମାନ - [[ଇଟିଭି]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉତ୍ସବ - ୨୦୧୦<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2010/10/25/stories/2010102551200200.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-08-06 |archive-date=2010-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101029233327/http://www.hindu.com/2010/10/25/stories/2010102551200200.htm |url-status=dead }}</ref> * ପରମ୍ପରା ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୨<ref>{{Cite web |url=https://www.batoi.com/360/odisha/2012/03/31/prafulla-kar-asim-basu-bhagirathi-mohapatra-honored-with-parampara-samman-2012/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-08-06 |archive-date=2025-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802172228/https://www.batoi.com/360/odisha/2012/03/31/prafulla-kar-asim-basu-bhagirathi-mohapatra-honored-with-parampara-samman-2012/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.amaodisha.com/orissa/entertainment/singer-prafulla-kar-has-been-felicitated-by-governor-m-c-bhandare/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-08-06 |archive-date=2010-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101105184242/http://www.amaodisha.com/orissa/entertainment/singer-prafulla-kar-has-been-felicitated-by-governor-m-c-bhandare/ |url-status=dead }}</ref> * କାଦମ୍ବିନି ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୨<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/article3590888.ece</ref> == ଉପାଧି == * ପଦ୍ମ କେଶରୀ - ଚିନ୍ତା ଓ ଚେତନା * ସଙ୍ଗୀତ ଭୂଷଣ - ଉତ୍କଳ ଯୁବ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଘ * ଉତ୍କଳ ଜ୍ୟୋତି - କଳିଙ୍ଗ ସଂସ୍କୃତି * ପଣ୍ଡିତ - ହଣ୍ଟସଭିଲେ କୀର୍ତନ ମଣ୍ଡଳି * ସଙ୍ଗୀତ ସରସ୍ୱତୀ - [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସ]] ଫାଉଣ୍ଡେସନ * କଣ୍ଠ ରତ୍ନ - ବଳଦେବଜୀ ସେବକ ସଂଘ * ବସନ୍ତ ସମ୍ମାନ - ରାଉରକେଲା ମ୍ୟୁଜିକ ସର୍କଲ * ସଙ୍ଗୀତ ସର୍ମାଟ - ଏସ୍.ସି.ଏ.ଆର୍.ଟି, ଓଡ଼ିଶା * ସଙ୍ଗୀତ ସନ୍ଧିପଣୀ - ଫ୍ରେଣ୍ଡସ କ୍ଳବ, କଟକ * ସ୍ୱରବ୍ରହ୍ମ - ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଜାଗରଣ ପରିଷେଦ * ସୁରକାଞ୍ଚନ - ମା କାଳିଖାଇ ଆଶ୍ରମ ପରିଚାଳନା ସମିତି, ଭୁବନେଶ୍ୱର * ଉତ୍କଳ ଜ୍ୟୋତି - ସାରଳା ଆର୍ଟ ଏକାଡେମୀ, ଭୁବନେଶ୍ୱର == ମୃତ୍ୟୁ == ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ୨୦୨୨ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ୧୭ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |last1=Jena |first1=Suryakant |title=Celebrated musician from Odisha, Padma Shri Prafulla Kar no more |url=https://odishatv.in/news/entertainment/celebrated-musician-from-odisha-padma-shri-prafulla-kar-no-more-175047 |accessdate=18 April 2022 |work=Celebrated musician from Odisha, Padma Shri Prafulla Kar no more |date=18 April 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220418031002/https://odishatv.in/news/entertainment/celebrated-musician-from-odisha-padma-shri-prafulla-kar-no-more-175047 |archivedate=18 April 2022 |language=English |url-status=live}}</ref> ସେ ତାଙ୍କ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ବାସଭବନରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |last1=Routray |first1=Rituparna |title=ଅଫେରା ରାଇଜରେ ଲକ୍ଷେ ରାଜାର ମଉଡମଣି ବିଶିଷ୍ଟ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର {{!}} Kanak News |url=https://kanaknews.com/legendary-odia-singer-prafulla-kar-rests-in-pease/ |accessdate=18 April 2022 |work=Kanak News |publisher=kanaknews.com |date=18 April 2022 |language=ଓଡ଼ିଆ}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର|3}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == * {{imdb name|3362303}} * [https://sites.google.com/site/sursangam2012/other-links/prafulla-kar ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କରଙ୍କ ଜୀବନୀ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150921202113/https://sites.google.com/site/sursangam2012/other-links/prafulla-kar |date=2015-09-21 }} * [http://www.flickr.com/photos/ambitation/2725530854/ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର, ପୁତ୍ର ମହାପ୍ରସାଦ କରଙ୍କ ସହ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ ଅବସରରେ ] {{ଓଡ଼ିଶାର ପଦ୍ମ ବିଜେତା}} {{ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଗୀତିକବିତା)‎ }} {{କବିସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ସମ୍ମାନ}} {{ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ|state=expanded}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] 3vd9ioxgqoqu7w1m1c8um26clgukvop 0 15418 606703 562664 2026-09-24T00:21:00Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606703 wikitext text/x-wiki {{About|'ତୁଳସୀ ମୁଣ୍ଡା'ଙ୍କ||ତୁଳସୀ}} {{ଛୋଟ|Tulasi_Munda}} {{Infobox person | name = ତୁଳସୀ ମୁଣ୍ଡା | image = Tulasi Munda-4.tiff | imagesize = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1947|07|15|df=y}} | birth_place = କଇଁଶି, [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା]] | yearsactive = | occupation = ସମାଜ ସେବୀ | spouse = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | birthname = }} '''ତୁଳସୀ ମୁଣ୍ଡା''' (ଜନ୍ମ: ୧୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୪୭) [[ଓଡ଼ିଶା]]ରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ [[ଆଦିବାସୀ]] ସମାଜସେବୀ । ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାକ୍ଷରତା ପ୍ରସାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ [[ଭାରତ ସରକାର]] ତାଙ୍କୁ [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ । ସେ [[ବିନୋବା ଭାବେ]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା [[ଭୂଦାନ ଆନ୍ଦୋଳନ]]ରେ ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଲୁହାପଥର ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଆଦିବାସୀ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ଅଣଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଖଣିରେ ଶିଶୁଶ୍ରମିକ ହେବା ବଦଳରେ ଶିଶୁମାନେ ସେଠାରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ନିଜେ [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦୁଝରରେ]] ଖଣିରେ ଶିଶୁଶ୍ରମିକ ଥିଲେ ଓ ସେଥି ପାଇଁ ନିରକ୍ଷର ରହି କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଆଦିବାସୀ ପିଲାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଓ ଅଧିକାର ପାଇଁଁ ସେ ୨୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଆବାସିକ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି ଓ ଏହି ସ୍କୁଲମାନଙ୍କରେ ୨୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଛାତ୍ର ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବଶିତ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର [[ତୁଳସୀ ଅପା|''ତୁଳସୀ ଅପା'']] ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref name=Book>{{cite book|last=Rai|first=Arbinda|title=Turning point|date=2016|publisher=Friend's publishers|location=cuttack|isbn=8174018638|page=247|pages=247}}</ref><ref name="thebetterindia">{{cite web|last=S|first=Lekshmi Priya|title=12 Interesting Facts About Tulasi Apa, the Odisha Woman Who Has Taught 20,000+ Children in 50 Years|url=http://www.thebetterindia.com/100710/tulasi-apa-eradication-of-illiteracy/|publisher=thebetterindia.com|accessdate=19 May 2017}}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ଓଡ଼ିଶାର [[କେନ୍ଦୁଝର]] ଜିଲ୍ଲା [[ବଡ଼ବିଲ]] ନିକଟସ୍ଥ [[ସେରେଣ୍ଡା]] ଗ୍ରାମରେ ସେ ଜନ୍ମିତା । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଚରଣ ମୁଣ୍ଡା ଓ ମାଙ୍କ ନାମ ଘାସ ମୁଣ୍ଡା । ବାପା ଗାଁର ଚଉକିଆ ଥିଲେ । ପିଲାଟି ଦିନରୁ ବାପା ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ସାତ ଭାଇ ଉଭଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସବୁଠାରୁ ସାନ । ବଡ଼ ଭାଇ ଭଉଣୀମାନେ ଖଣି ଖାଦାନରେ କାମ କରୁଥିଲେ । ପେଟ ପୋଷିବା ପାଇଁଁ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଖାଦାନରେ କାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ତାଙ୍କ ବୟସର ଅନ୍ୟପିଲାମାନେ ଛେଳି ଚରାଉଥିଲାବେଳେ ତୁଳସୀ ପାଠ ପଢ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ । ଏଥିପାଇଁଁ ତାଙ୍କୁ ବହୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧକର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ସମସ୍ତେ ଚାହୁଁ ଥିଲେ ସେ ଘର ସଂସାର କରନ୍ତୁ । ତେବେ ଗ୍ରାମରେ କୌଣସି ବିଦ୍ୟାଳୟ ନଥିବା ହେତୁ ତାଙ୍କୁ ନିରାଶ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ପାଠ ପଢ଼ିବାର ଆଗ୍ରହ ଦେଖି ଖଣି ଖାଦାନର ମ୍ୟାନେଜର ତାଙ୍କୁ ଇଂରାଜୀ ଶିଖାଇଥିଲେ । == ସମାଜସେବା == ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ସନ୍ଥ [[ବିନୋବା ଭାବେ]] ଓଡ଼ିଶା ଆସିଥିଲେ । ଅସହାୟ ଗରିବଙ୍କ ପାଇଁ ବିନୋବା ତାଙ୍କର ଜମି ଦାନ କରିଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ତୁଳସୀ ଅନୁପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିଲେ । ଭୂଦାନ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ଆୟୋଜିତ ଶାନ୍ତି ସୈନିକ ତାଲିମ ପାଇଁଁ ତୁଳସୀ [[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]] ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ସେହିଠାରୁ ତାଙ୍କ ସମାଜସେବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସେଠାରେ ଓଡ଼ିଶାର [[ଅଣ୍ଣପୂର୍ଣ୍ଣା ଦାଶ]], [[ନିର୍ମଳା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]ଙ୍କ ସହ କାମ କରିଥିଲେ । ତାଲିମ ନେଇ ନିଜ ଗ୍ରାମକୁ ଫେରିବା ପରେ ଅଞ୍ଚଳର ଖଣି ଖାଦାନରେ କାମ କରୁଥିବା ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ପିଲା ଶିକ୍ଷାର ଆଲୋକରୁ କୋଷେ ଦୂରରେ ଥିବା ସେ ଦେଖିଥିଲେ। ଓଡ଼ିଶା ଫେରିବା ପରେ ସମାଜସେବୀ [[ମାଳତୀ ଚୌଧୁରୀ]], [[ରମାଦେବୀ]], ନିର୍ମଳା ଦେଶପାଣ୍ଡେଙ୍କ ସଂଶ୍ପର୍ଷରେ ଆସିବା ପରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଦିଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିଲା। ଯୋଡ଼ା, ବଡ଼ବିଲ ଅଞ୍ଚଳର ଖଣିରେ କରୁଥିବା ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ପିଲାମାନେ ଅର୍ଥାଭାବରୁ ପାଠପଢ଼ି ପାରୁନଥିଲେ। ଏହି ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନିଃଶୁଳ୍କ ପାଠ ପଢ଼ାଇବା ପାଇଁଁ ସେ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ । ୧୯୬୪ ମସିହୋର ସ୍କୁଲ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । [[ଉତ୍କଳ ନବଜୀବନ ମଣ୍ଡଳ]], [[ଉତ୍କଳ ସବୋଦୟ ମଣ୍ଡଳ]], [[ଗାନ୍ଧୀ ସ୍ମାରକ ନିଧି]], [[ବନବାସୀ ସେବା ସମିତି]], [[ଜନସଚେତନା ମଣ୍ଡଳ]], [[ମା' ରମାଦେବୀ ଗ୍ରାମ ସଂଗଠନ]] ଓ [[ରେଡକ୍ରସ]] ସହ ତୁଳସୀ କାମ କରଛନ୍ ତି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଆମେରିକାର [[ଇଣ୍ଡିଆ ଲିଟେରାସି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ୍]], [[ଜର୍ମାନୀ ଇ.ଜେଡ୍‌.ଇ]] ସଂସ୍ଥା ଓ [[ସୁଇଡେନ୍‌ ଆଲବମ୍‌]] ସଂସ୍ଥା ସହ ସେ କାମ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite news|url=http://jewelsofindia.blogspot.in/2012/08/tulasi-munda-orissa.html}}</ref> ==ଆଦିବାସୀ ବିକାଶ ମଞ୍ଚ== ତୁଳସୀ ମୁଣ୍ଡା ଏକ ମହୁଲ ଗଛ ମୂଳରେ ମୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଦାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଦିନ ବେଳା ପିଲାମାନେ ଖଣି ଖାଦାନରେ କାମ କରୁଥିବାରୁ ସଂଧ୍ୟାରେ ସେ ପାଠ ପଢ଼ାଉଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ୨୨ ଜଣ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପାଠ ପଢ଼ିବା ପାଇଁଁ ଆସିଥିଲେ । ଧୀରେ ଧୀରେ ପିଲାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା । ଏହାପରେ ସେ ଏକ ସ୍କୁଲ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁଁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ । ଏଥିପାଇଁ ଅର୍ଥ ଦାଉ ସାଜିଥିଲା। ଦିନକୁ ୨ ଟଙ୍କା ମଜୁରିରେ ଏକ ଖାଦାନରେ ସେ କାମ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଠପଢ଼ା ପ୍ରତି ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ଦେଖି ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ । ଏହି ପିଲମାନଙ୍କ ପାଇଁଁ ସେ ଆଦିବାସୀ ବିକାଶ ମଞ୍ଚ ନାମକ ଏ ସଂଗଠନ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଏହି ସ୍କୁଲରେ ପ୍ରଥମରୁ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଦିବାସୀ ପିଲାମାନେ ମାଗଣାରେ ପାଠ ପଢ଼ୁଛନ୍ତି । ଆଜି ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାୟ ୪ ହଜାରରୁ ୫ ହଜାର ଆଦିବାସୀ ପିଲା ଏହି ସ୍କୁଲରେ ପାଠ ପଢ଼ୁଛନ୍ତି । == ପୁରସ୍କାର == [[File:Tulasi Munda 2.jpg|thumb|"ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ" ତରଫରୁ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ତୁଳସୀ ମୁଣ୍ଡା ।]] * ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ସମାଜ ସେବା ପାଇଁଁ ବରପାଲି ମ୍ୟୁନିସିପାଲଟିଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ। * ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ସାହିତ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ପରିଷଦ, ଯୋଡ଼ାଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ। * ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଆଦିମଜାତି ସେବା ସଂଘଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତା * ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ତତ୍କାଳୀନ ଓଡ଼ିଶା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଗିରିଧର ଗମାଙ୍ଗଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାଭିମାନ ସମ୍ମାନ * ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଠାରୁ ସାହାସୀ ମହିଳା ସମ୍ମାନ-୨୦୦୦ * ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ଉପଲକ୍ଷେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଠାରୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ * ୨୦୦୮ ମସିହାରରେ କାଦମ୍ବିନୀ ସମ୍ମାନ * ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀପାଟ ସିଘାଂଣିଆ ନ୍ୟାସନାଲ ଲିଡରସିପ୍ ସମ୍ମାନ * ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ସମାଜସେବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶା ଲିଭିଂ ଲେଜେଣ୍ଡ୍ ସମ୍ମାନ * ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସିଏନ୍‌ଏନ୍‌ ଆଇବିଏନ୍‌ଠାରୁ ସିନିୟର ସିଟିଜେନ୍‌ ଆଓ୍ବାର୍ଡ <ref>{{cite news|url=http://www.kendujhar.nic.in/tulasif.htm}}</ref> ==ପ୍ରାମାଣିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର== ତୁଳସୀ ମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ [[ଅମୀୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]] [[ତୁଳସୀ ଅପା]] ନାମରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଜୀବନୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ୨୦୧୭ ମସିହା ମଇ ୧୯ ତାରିଖ ଦିନ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ତୁଳସୀ ମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ଏହା ପର୍ଯବସିତ । ଅନୁପମ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜିତ ଏହି ସିନେମାର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ତୁଳସୀ ମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ଭୂମିକାରେ [[ବର୍ଷା ନାୟକ]] ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ମଧୁସ୍ମିତା, [[ଲୋଛନୀ ବାଗ]], [[ପ୍ରେମାଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା]], [[ମମତା ପଣ୍ଡା]] ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସୁଟିଂ ହୋଇଛି ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasuntimes.com/2016/10/04/biopic-odisha-activist-tulasi-munda-bags-top-honours-iffs/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2017-03-19 |archive-date=2017-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170315162920/https://odishasuntimes.com/2016/10/04/biopic-odisha-activist-tulasi-munda-bags-top-honours-iffs/ |url-status=dead }}</ref> ୨୦୧୬ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୩୦ ତାରିଖରେ ଇରାନ୍‌ ରାମସରଠୋର [[ତେହରାନ ଜସ୍ମିନ୍‌ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର]] ଉତ୍ସବରେ ତୁଳସୀ ଅପା ପ୍ରର୍ଦଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଭାବେ ତୁଳସୀ ଅପା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉତ୍ସବରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୬ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସିମଲା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉତ୍ସବରେ ତୁଳସୀ ଅପାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫିଚର‌‌‌‌ ଫିଲ୍ମର ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା । ହରିଆଣାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ [[ହରିଆଣା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉତ୍ସବ]]ରେ ତୁଳସୀ ଅପା ଗୌରବ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ତୁଳସୀ ଅପା ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ନବାଗତା ଅଭିନେତ୍ରୀ ବର୍ଷା ନାୟକ ଅଭିନୟ କରିଥଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ବର୍ଷାଙ୍କୁ [[ହରିଆନା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉତ୍ସବ]]ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ କୋଲକାତା, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ଓ ନାସିକଠାରେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇ ବେଶ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଛି । ଅମୀୟ ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରଡକ୍ସନ‌ ବ୍ୟାନରେର ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି ।<ref name="Padma Awards">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Awards | publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India | date=2015 | accessdate=21 July 2015 | archive-date=15 October 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | url-status=dead }}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == * [https://web.archive.org/web/20070213205806/http://www.outlookindia.com/mad.asp?fname=making%5Fa%5Fdifference%2Ehtm&subsubsec=Orissa&synopsis=Education&fodname=20000327&personname=Tulsi+Munda outlookindia.com] * [http://www.hindu.com/2008/07/03/stories/2008070357190200.htm hindu.com] {{ଓଡ଼ିଶାର ପଦ୍ମ ବିଜେତା}} {{ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ}} {{ଈ ଟିଭି ପ୍ରିୟ ଓଡ଼ିଆ‎}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୭ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ]] bet6sbm08wyng7qmaoa7i6mhuou9nfc 0 15424 606642 506994 2026-09-23T23:13:12Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606642 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Krishna_Beura}} {{Infobox person | name = କୃଷ୍ଣ ବେଉରା | image = Krishna Beura is a popular bollywood playback singer.jpg | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[କଟକ]] | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | ethnicity = [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | citizenship = {{flag|ଭାରତୀୟ}} | education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର | alma_mater = | occupation = ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ | years_active = ୨୦୦୪-ଏବେଯାଏଁ | employer = | organization = | known_for = ସଙ୍ଗୀତ | notable_works = | influences = | influenced = | home_town = କଟକ | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | spouse = ସୁନିତା ସିଙ୍ଘା ବେଉରା | partner = ସୁନିତା ସିଙ୍ଘା ବେଉରା | children = ଅସ୍ମି ବେଉରା | parents = ଦିବଙ୍ଗତ ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ବେଉରା,ସୁଷମା ବେଉରା | relatives = | callsign = | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = [http://www.krishnabeura.com କୃଷ୍ଣ ବେଉରା.କମ୍] | footnotes = | box_width = }} '''କୃଷ୍ଣ ବେଉରା''' ହେଉଛନ୍ତି [[ବଲିଉଡ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର]] ଓ [[ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତ|ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ]]ର ସୁପରିଚିତ [[ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ]] । <ref>[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-03-29/bhubaneswar/28040135_1_orissa-music-industry-sufi-songs Orissa boy rocks Mumbai music industry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120405132116/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-03-29/bhubaneswar/28040135_1_orissa-music-industry-sufi-songs |date=2012-04-05 }}. [[Times of India]]. Mar 29, 2009</ref> ସେ "ମୌଲା ମେରେ ଲେଲେ ମେରି ଜାନ" (ଚକ୍ ଦେ ଇଣ୍ଡିଆ), "ରବ୍ୱା" (ମୁସାଫିର୍), ଏବଂ "ସୋଣିଓ" (ରାଜ୍-୨) ଗୀତ ପାଇଁ ସାରା [[ଭାରତ]]ରେ ପରିଚିତ । ୨୨ ଗୋଟି [[ଭାଷା]] ସହିତ ନିଜ ମାତୃଭାଷା [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]ରେ ସେ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି । <ref>{{Cite web |url=http://www.krishnabeura.com/home.html |title=Krishnography |access-date=2011-12-29 |archive-date=2015-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219063357/http://www.krishnabeura.com/home.html |url-status=dead }}</ref> == କର୍ମଜୀବନ == କୃଷ୍ଣ ବେଉରାଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତ (ବଲିଉଡ଼)ରେ ଗାଇବାକୁ ପ୍ରଥମେ ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ବଲିଉଡ଼ ଅଭିନେତା [[ସଞ୍ଜୟ ଦତ୍ତ]] । ସେ କେବଳ କୃଷ୍ଣ ବେଉରାଙ୍କ ଗାଇବା ଶୈଳିକୁ ପସନ୍ଦ କରିନଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଚାରୋଟି [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]] କଥାଚିତ୍ରରେ ଗାଇବାର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ । ସେଗୁଡିକ ହେଲା "ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ"(ଇସ୍କ ଖୁଦାଇ),"ମୁସାଫିର୍"(ରବ୍ୱା), "ରକ୍ତ"(ସଚ୍ ହେ ସଚ୍ ହେ ୟେ), "ଦିବାର"(ଅଲି ଅଲି) । <ref>{{cite web|title=Orissa boy rocks Mumbai music industry|title=articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-03-29/bhubaneswar/28040135_1_orissa-music-industry-sufi-songs}}</ref> ତା' ପରେ କୃଷ୍ଣା ବେଉରା [[ପ୍ରଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ]] ଭାବରେ ବଲିଉଡ଼ରେ ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଥିଲେ । ସେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲୋକପ୍ରିୟ ଗୀତ ଗାଇ ଚାଲିଛନ୍ତି । ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ସେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଆଲ୍‌ବମ୍ "ଇସ୍କ୍ ଗଲି ନା ଯଇଓ" ଆଠଟି ଗୀତ ସହିତ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲେ । <ref>{{cite web|title=Ishq Gali Na Jaiyo|url=http://www.rkmania.com/album.php?album=Krishna+-+Ishq+Gali+Naa+Jaiye&Songs+Mp3+Download}}</ref>. ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଭାରତୀୟ ରକ୍ ବ୍ୟାଣ୍ଡ "ବନ୍ଦିସ"ର ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଲ୍‌ବମ୍ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲେ । <ref>{{cite web|title=Bandish collaborates with Pete Lockett for second album|url=http://www.sify.com/news/bandish-collaborates-with-pete-lockett-for-second-album-news-national-khuwOdbfjag.html|access-date=2011-12-29|archive-date=2011-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20110130073751/http://www.sify.com/news/bandish-collaborates-with-pete-lockett-for-second-album-news-national-khuwOdbfjag.html|url-status=dead}}</ref> [[ଫାଇଲ:Krishna Beura.jpg|thumb]] ମୁମ୍ବାଇ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ପ୍ରଦେଶ(UAE)ସ୍ଥିତ ଏକ ଘରୋଇ ରେଡିଓରେ ରେଡିଓ ଜକି ତଥା ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ କାମ କରୁଥିଲେ । == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଓ ବାସସ୍ଥାନ == କୃଷ୍ଣ ବେଉରାଙ୍କ ନିଜଘର ହେଉଛି କୁସୁପାଙ୍ଗି, ବାଙ୍କି, [[କଟକ]]ରେ କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ [[ମୁମ୍ବାଇ]]ରେ ରହୁଛନ୍ତି । ପିତା ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ବେଉରା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ଚାକିରି କରିଥିବାରୁ ସେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସହର ପରିଭ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି । ସେ ୧୧ ବର୍ଷ [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]]ରେ ରହିଥିଲେ । ସେ "ଜି ଜି ଡି ଏସ୍ ଡି" କଲେଜ, ସେକ୍ଟର ୩୨, [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]]ରୁ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଥିଏଟର, ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମା' ସୁଷମା ବେଉରା ଚାହୁଁଥିଲେ କୃଷ୍ଣ ବେଉରା ଜଣେ ବୈମାନିକ (ପାଇଲଟ), ଯନ୍ତ୍ରୀ (ଇଞ୍ଜିନିୟର) କିମ୍ବା ଡାକ୍ତର ହେବା ପାଇଁ । == ଗାଇବା ଶୈଳି == କୃଷ୍ଣ ବେଉରା ସୁଫି ଘରାନାରେ ଗାୟନ କରନ୍ତି । == ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତକୁ ଅବଦାନ == === ବଲିଉଡ୍ === * "ଦିଲ୍ କାଞ୍ଚ୍ ସା" (ହେଟ୍ ଷ୍ଟୋରି) (୨୦୧୨) * "ସାହ୍ କା ରୁତ୍‌ବା" (ଅଗ୍ନିପଥ) (୨୦୧୨) * "ମେରେ ବ୍ରଦର୍ କି ଦୁଲ୍‌ହନ୍" (ମେରେ ବ୍ରଦର୍ କି ଦୁଲ୍‌ହନ୍) (୨୦୧୧) * "ଚସକା" (ବଦ୍‌ମାସ୍ କମ୍ପାନି) * "ମୌଲା ମେରେ ଲେଲେ ମେରି ଜାନ୍" (ଚକ୍ ଦେ ଇଣ୍ଡିଆ) * "ରବ୍ୱା" (ମୁସାଫିର) * "ମେଁ ଜାଁହା ରହୁଁ" (ମେରେ ବ୍ରଦର୍ କି ଦୁଲ୍‌ହନ୍) * "ସୋଣିଓ" (ରାଜ୍ ୨) * "ହର୍ ସାଂସ୍" (ଜିନ୍ଦା) * "ଇନ୍‌ସାଃ ଆଲାଃ" (ବେଲ୍‌କମ୍) * "ସଚ୍ ହେ ସଚ୍ ହେ ୟେ" (ରକ୍ତ) * "ଜନତ୍ ହେୟେ ଜମିନ୍" (ରକ୍ତ) * "ମେରେ ସାଥ୍ ଚଲ୍‌ତେ ଚଲ୍‌ତେ" (ହମ୍ କୋ ଦିବ୍ୱାନା କର୍ ଗୟେ) * "ଫର୍ ୟୋର୍ ଆୟେଜ୍ ଓନ୍‌ଲି" (ହମ୍ କୋ ଦିବ୍ୱାନା କର୍ ଗୟେ) * "ଜୟ ହେ ଜୟ ହେ " (ଜୁମ୍ବୋ) * "ଲାଖୋ କରୋଡୋ ମେଁ କୋଇ ଲେତା ହେଁ ରିସ୍କ୍" (ରିସ୍କ) * "ଖତା ନହିଁ" (ଆଇ ପ୍ରାଉଡ୍ ଟୁ ବି ଆନ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍) * "ରବ୍ୱି" (ଜିନ୍ଦେଗି ରକ୍ସ୍) * "ଜାନେ କେ ଜାନେ ନା" (ଜାନ୍ ଏ ମନ୍) * "ଇସ୍କ୍ ଖୁଦାଇ" (ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ) * "କୋସିସ୍ କୋସିସ୍" (ଲେଟ୍‌ସ୍ ଡ୍ୟାନ୍ସ) * "ତୁ ହେ ରବ୍ ମେରା" (ଯୁଗାଡ) * "ସୋନ୍ ତିତରିୟା" (ଅମଲା ପଗଲା ଦିବାନା) * "ଆପକି କସିସ୍" (ଆଶିକ୍ ବନାୟା ଆପନେ) === ଆଞ୍ଚଳିକ କଥାଚିତ୍ର === * "ମା ଖୋଜେ ମମତା" [[ମା ଖୋଜେ ମମତା]] (୨୦୧୧) * "ପ୍ରେମ ଆସେ ଥରେ ଜୀବନ ରେ"/"ସମୟର ଖେଳ" [[ମୁଁ ପ୍ରେମି ମୁଁ ପାଗଳ]] (୨୦୧୧) * "ମୁଁ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ" [[କିଏସେ ଡାକୁଛି କୋଉଠି ମତେ]] (୨୦୧୧) * "ବେଳର ଦରଦ" [[ତତେ ଭଲ ପାଉଛି ବୋଲି]] (୨୦୧୧) * "ବେଳେ ବେଳେ ଜୀବନ ବି" [[ମୋଷ୍ଟ ୱାଣ୍ଟେଡ଼]] (୨୦୧୧) * "ତୋର ମୋର ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ" [[ଦିୱାନା]](୨୦୧୦) * "ମତେ ପ୍ରେମର ଯାହାର ପିଆଇ ଦେ"[[ପ୍ରେମରୋଗୀ]](୨୦୦୯) * "ଲାଗେ ଏକା ଏକା" [[ଅଭିମନ୍ୟୁ (୨୦୦୯ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ଅଭିମନ୍ୟୁ]] (୨୦୦୯) * "ମୋ କଥା ଶୁଣି ଯା" [[ଡ୍ରିମ୍ ଗାର୍ଲ]] (୨୦୦୯) * "କୁଛ୍ କୁଛ୍ ଅଣ୍ଡୀଦେ" ରାଜ୍ ଦି ସୋ ମ୍ୟାନ୍ (କନ୍ନଡ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର) * "ରୁମୁ ବ୍ରାଣ୍ଡି ହୁଇସ୍କି ଗିନୁ" ହାଉସ୍ ଫୁଲ୍ (କନ୍ନଡ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର) * "ସାରିୟେନୋ" ମନ୍ଦହାସ (କନ୍ନଡ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର) * "କତ୍ରା ମିଲା ସମନ୍ଦର୍ ମେଁ" ରାଜ୍ ଦି ସୋ ମ୍ୟାନ୍ (ପଞ୍ଜାବୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର) * "ରାଉଁକନ୍ ସାଉଁକନ୍" ସତ୍ ଶ୍ରୀ ଆ କାଲ୍ (ପଞ୍ଜାବୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର) === ଆଲ୍‌ବମ୍ === {| class="wikitable" |- ! style="background:#B0C4DE;" |ଆଲ୍‌ବମ୍ ! style="background:#B0C4DE;" |ଲେବୁଲ୍ |- | ଇସ୍କ୍ ଗଲି ନା ଜୈଓ | ଟିପ୍ସ |- | ନୀଳ ନୟନା | ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରଡକସନ୍ |- | ତମ କଥା ମନେ ପଡେ | ସନ୍ ମ୍ୟୁଜିକ୍ |} == ମାନସମ୍ମାନ, ପୁରସ୍କାର ଓ ମନୋନୟନ == * ୨୦୧୧ : ଷ୍ଟାରଡଷ୍ଟ ପୁରସ୍କାର - ମୌଲା ମେରେ ମୌଲା (ଚକ୍ ଦେ ଇଣ୍ଡିଆ) । <ref>{{cite web|title=Krishna Beura to Rock Bay Area|url=http://www.indiapost.com/krishna-beura-to-rock-bay-area/}}</ref> == ସାକ୍ଷାତକାର == * <ref>{{cite web|title=“Singing for Mr. Rahman is just like a pilgrimage…”|url=http://www.planetbollywood.com/displayArticle.php?id=s031709014319}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == *{{IMDb name|id=5719169|name=Krishna Beura}} {{Commons cat|Krishna Beuraa}} {{authority control}} <!-- ଅଲଗା ଭାଷାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଏହି ଲେଖା--> {{Hide text|Beura, Krishna}} [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବୃତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଲିଉଡ଼]] tu7jdiam2n1mzfrkyb809ul3y90hzxz 0 15636 606885 569584 2026-09-24T05:14:49Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606885 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sabyasachi Mishra}} {{Infobox person | name = ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ର | image =Sabysachi Mishra.JPG | alt = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1985|10|06|df=y}}<!-- {{Birth date|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = [[ବୁର୍ଲା]], ସମ୍ବଲପୁର | yearsactive = ୨୦୦୭-ଏବେଯାଏଁ | nationality = {{flag|ଭାରତୀୟ}} | other_names = | known_for = [[ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ|ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] ଅଭିନେତା | occupation = ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା | spouse = [[ଅର୍ଚ୍ଚିତା ସାହୁ]] (୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୧- ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) |parents = ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (ବାପା)<br>[[ସୁଷମା ମିଶ୍ର]] (ମାଆ) | relatives = ସୌମ୍ୟକାନ୍ତ ମିଶ୍ର (ଭାଇ) | education = ଯନ୍ତ୍ରଶାସ୍ତ୍ର ସ୍ନାତକ | alma_mater = ସିଲିକନ ଇନଷ୍ଟିଚୁଟ ଅଫ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଆଣ୍ଡ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ସରକାରୀ ବାଳକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ୟୁନିଟ-୧, ଭୁବନେଶ୍ୱର<ref>https://www.telegraphindia.com/1100804/jsp/orissa/story_12766558.jsp</ref> |awards = |signature = | website = }} '''ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ର''' (ଜନ୍ମ: ୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୫)ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା । ସେ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/meet-sabyasachi-mishra-the-half-telugu-odia-superstar/articleshow/57186332.cms</ref> ଅଭିନୟ ବ୍ୟତିତ ସେ ଏକାଧିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟନ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref>http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2018/jul/13/sabyasachi-turns-singer-yet-again-1842846.html</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ସବ୍ୟସାଚୀ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର [[ବୁର୍ଲା]]ଠାରେ ୧୯୮୫ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୦୬ ତାରିଖ ଦିନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ଭୁଲ୍ ବୁଝାମଣାକୁ ବହୁତ ଡରେ |url=http://dharitriepaper.in/edition/8788/bhubaneswar/page/5 |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |accessdate=13 September 2021 |page=୫ |date=୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧}}</ref> ତାଙ୍କ ବାପା ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର ଜଣେ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ଓ ତାଙ୍କ ମାଆ [[ସୁଷମା ମିଶ୍ର]] ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ । ୨୦୨୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ତାରିଖ ଦିନ ଅଭିନେତ୍ରୀ [[ଅର୍ଚ୍ଚିତା ସାହୁ]]ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=Ollywood couple Archita Sahu and Sabyasachi Mishra get hitched in Jaipur |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/bhubaneswar/ollywood-couple-archita-sahu-and-sabyasachi-mishra-get-hitched-in-jaipur/articleshow/81305649.cms |publisher=ଟାଇମ୍ସ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ |accessdate=13 September 2021}}</ref> == ସିନେମା ଜୀବନ == ୨୦୦୭ ମସିହାରେ [[ପାଗଳ ପ୍ରେମୀ]] କଥାଚିତ୍ରରୁ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ସବ୍ୟସାଚୀ,<ref>{{cite web |url= http://www.telegraphindia.com/1120916/jsp/odisha/story_15980782.jsp#.UPzywGdP9tY |title=Hara conquers cancer, directs life |first= Shilpi|last=Sampad |work=telegraphindia.com |year=2012|quote=Actor Sabyasachi, who was inducted into the Odia moviedom by Patnaik in Pagala Premi in 2007 |accessdate=21 January 2013}}</ref> ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୩୫ଟିରୁ ଅଧିକ [[ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା|ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]], ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଓ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆଲବମରେ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite news |title=ମୋ ଅନୁଭୂତି |url=http://dharitriepaper.in/edition/666/metro-mijaj/page/6 |accessdate=9 August 2018 |issue=ମେଟ୍ରୋ ମିଜାଜ ୦୯/୦୮/୨୦୧୮ପୃଷ୍ଠା ୮ |archive-date=18 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201018093044/http://dharitriepaper.in/edition/666/metro-mijaj/page/6 |url-status=dead }}</ref> ଏଥିସ‌ହିତ ସେ ବଙ୍ଗଳା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref name="ସବ୍ୟସାଚୀ-ଧରିତ୍ରୀ">{{cite news |title=ବିନା ରାଜନୀତିରେ ଭଲ କାମ କରିବାକୁ ଚାହେଁ |url=http://dharitriepaper.in/edition/1240/metro-mijaj/page/7 |accessdate=23 October 2018 |work=ଧରିତ୍ରୀ |date=18 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190123145723/http://dharitriepaper.in/edition/1240/metro-mijaj/page/7 |archivedate=23 January 2019 |location=ଓଡ଼ିଶା |page=8 |language=Odia |url-status=dead }}</ref> === ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର === {| class="wikitable sortable" |- !କଥାଚିତ୍ର!!ମୁକ୍ତିଲାଭ ବର୍ଷ !!ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ |- |[[ଛାତିରେ ଲେଖିଛି ତୋରି ନାଁ]]||[[୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର|୨୦୧୧]]||[[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] |- |[[ଡ୍ରିମ୍ ଗାର୍ଲ]]||[[୨୦୦୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର|୨୦୦୯]]||[[ଅଶୋକ ପତି]] |- |[[ମୁଁ ସପନର ସୌଦାଗର]]||[[୨୦୦୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର|୨୦୦୮]]||[[ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ]] |- |[[ପାଗଳ ପ୍ରେମୀ]]||[[୨୦୦୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର|୨୦୦୭]]||[[ହର ପଟ୍ଟନାୟକ]] |- |[[ପିଲାଟା ବିଗିଡିଗଲା]]||[[୨୦୧୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର|୨୦୧୫]]||[[ବସନ୍ତ ସାହୁ]] |} == ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୦୭ ଓ ୨୦୧୨ * ଆଉଟଲୁକ ପର୍ସନ ଅଫ ଦି ଇଅର, ୨୦୨୦ <ref>{{cite web |title=Person Of The Year 2020: Sabyasachi Mishra |url=https://www.outlookindia.com/videos/person-of-the-year-2020-sabyasachi-mishra/3686 |publisher=ଆଉଟଲୁକ |accessdate=13 September 2021 |date=୨୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୦ |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913152056/https://www.outlookindia.com/videos/person-of-the-year-2020-sabyasachi-mishra/3686 |url-status=dead}}</ref> ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == * {{IMDb name|3372052}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା]] lzmyf5xx9eruoup6pmk0cnfksm8c5j4 0 16091 606638 569827 2026-09-23T23:09:55Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606638 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Kiribati}} {{Infobox country |native_name = ''Ribaberiki Kiribati'' |conventional_long_name = Republic of Kiribati |common_name = Kiribati |image_flag = Flag of Kiribati.svg |image_coat = Coat of arms of Kiribati.svg |image_map = Kiribati on the globe (Polynesia centered).svg |national_motto = "Te Mauri, Te Raoi ao Te Tabomoa"<br /><small>"Health, Peace and Prosperity"</small> |national_anthem = ''[[Teirake Kaini Kiribati]]''<br /><small>Stand up, Kiribati</small> |official_languages = [[English language|English]]<br />[[Gilbertese language|Gilbertese]] |ethnic_groups = 98.8% [[Micronesia]]n<br />1.2% other |ethnic_groups_year = 2000 |demonym = I-Kiribati |capital = [[Tarawa]]<ref>{{cite web |url=http://www.kiribatitourism.gov.ki/index.php/aboutkiribati/aboutkiribatioverview |title=Kiribati government website |publisher=Government of Kiribati |date= |accessdate=24 Jun 2010 |archive-date=26 June 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626072239/http://www.kiribatitourism.gov.ki/index.php/aboutkiribati/aboutkiribatioverview |url-status=dead }}</ref> |latd=1 |latm=28 |latNS=N |longd=173 |longm=2 |longEW=E |largest_city = [[South Tarawa]] |government_type = [[Parliamentary republic]] |leader_title1 = [[President of Kiribati|President]] |leader_name1 = [[Anote Tong]] |leader_title2 = [[Vice President of Kiribati|Vice President]] |leader_name2 = [[Teima Onorio]] |legislature = [[House of Assembly (Kiribati)|House of Assembly]] |area_rank = 186th |area_magnitude = 1 E9 |area_km2 = 811 |area_sq_mi = 313 <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> |percent_water = |population_estimate = 103,500 |population_estimate_year = 2010 |population_estimate_rank = 197th |population_census = 103,500 |population_census_year = 2010 |population_density_km2 = 135 |population_density_sq_mi = 350 <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> |population_density_rank = 73rd |GDP_PPP = $599 million<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=76&pr.y=13&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=826&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=Kiribati |publisher=International Monetary Fund |accessdate=19 April 2012}}</ref> |GDP_PPP_year = 2011 |GDP_PPP_per_capita = $5,721<ref name=imf2/> |GDP_nominal = $167 million<ref name=imf2/> |GDP_nominal_year = 2011 |GDP_nominal_per_capita = $1,592<ref name=imf2/> |sovereignty_type = [[Independence]] |established_event1 = from the [[United Kingdom]] |established_date1 = 12 July 1979 |HDI = {{nowrap|<!--{{increase}}{{decrease}}{{steady}}--> 0.515}} |HDI_rank = <span style="color:gray;white-space:nowrap;">unranked</span> |HDI_year = 1998 |HDI_category = <span style="color:#fc0;white-space:nowrap;">medium</span> |currency = [[Kiribati dollar]]<br />[[Australian dollar]] |currency_code = AUD |country_code = |time_zone GMT+12 to +14 |utc_offset = [[UTC+12:00|+12]], [[UTC+13:00|+13]], [[UTC+14:00|+14]] |time_zone_DST = |utc_offset_DST= |drives_on = left |cctld = [[.ki]] |calling_code = 686 |footnotes = <!--Orphaned footnote: a. Supplemented by a nearly equal amount from external sources.--> }} '''କିରିବାସ''' ଏକ ଦ୍ୱୀପ ଦେଶ। == ଇତିହାସ == == ଭୂଗୋଳ == == ଧର୍ମ == == ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଜନ == == ଭାଷା == ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହାର ତଥ୍ୟ == {{Sister project links}} * [http://www.kiribatitourism.gov.ki/ Kiribati National Tourism Office] * [http://www.parliament.gov.ki/ Parliament of Kiribati] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110706182920/http://www.parliament.gov.ki/ |date=2011-07-06 }} * [http://www.climate.gov.ki/ Kiribati National Climate Change Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120202030155/http://www.climate.gov.ki/tarawa_climate_change_conference.html |date=2012-02-02 }} * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-k/kiribati.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090506023409/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-k/kiribati.html |date=2009-05-06 }} ; General information * {{CIA World Factbook link|kr|Kiribati}} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/kiribati.htm Kiribati] from ''UCB Libraries GovPubs'' * {{dmoz|Regional/Oceania/Kiribati}} * [http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-16431122 Kiribati] from the [[BBC News]] * {{wikiatlas|Kiribati}} * {{Wikivoyage-inline}} * [http://www.phoenixislands.org Phoenix Islands Protected Area] * [http://www.pbs.org/now/shows/449/ Paradise Lost? (A recent PBS/NOW program on global warming)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121111144831/http://www.pbs.org/now/shows/449/ |date=2012-11-11 }} * [https://web.archive.org/web/20120114110615/http://www.history.navy.mil/ac/exploration/wilkes/wilkes.html Exhibit: The Alfred Agate Collection: The United States Exploring Expedition, 1838-1842] from the Navy Art Gallery [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦେଶ]] hpivy64bviqfi9rfp8v73j49vtfw0jg 0 16430 606738 559600 2026-09-24T01:19:13Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606738 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Prabodh Tirkey}} {{Infobox person | name = ପ୍ରବୋଧ ତିର୍କି | image= | imagesize = | alt = | caption = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1984|10|6}} | birth_place = ଲୁଲକିଡିହି, [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ସୁନ୍ଦରଗଡ଼]], [[ଓଡ଼ିଶା]] |parents = ୱାଲଟର ତିର୍କି, ରେଜିନା | relatives = [[ଇଗ୍ନେଶ ତିର୍କୀ]] (ବଡ଼ ଭାଇ) |awards = ଏକଲବ୍ୟ ପୁରସ୍କାର | height= }} '''ପ୍ରବୋଧ ତିର୍କି''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳି ଓ ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାୟକ ।<ref>https://www.news18.com/news/india/prabodh-tirkey-is-new-hockey-skipper-263589.html</ref> ସେ ଜଣେ ମିଡ଼ଫିଲ୍ଡର ଭାବରେ ଖେଳନ୍ତି<ref>{{Cite web |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/prabodh-tirkey-to-lead-indian-team-in-asia-cup/493426 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-11-26 |archive-date=2019-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190723160130/https://www.outlookindia.com/newswire/story/prabodh-tirkey-to-lead-indian-team-in-asia-cup/493426 |url-status=dead}}</ref> ଓ ୧୬୧ଟି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମ୍ୟାଚରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଛନ୍ତି ।<ref>http://orisports.com/PersonDetails.aspx?pId=ODE=</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ପ୍ରବୋଧ ୧୯୮୪ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା]]ର ଲୁଲକିଡିହିଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ୱାଲଟର ତିର୍କି ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ରେଜିନା । ସେମାନେ ଥିଲେ ୭ ଭାଇ ଓ ସମସ୍ତେ ହକି ଖେଳନ୍ତି । ସବୁ ଭାଇମାନେ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର "ଖାସି କପ"ର ନାମକରା ଖେଳାଳି ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ [[ଇଗ୍ନେଶ ତିର୍କି]] ମଧ୍ୟ [[ଭାରତ]] ତରଫରୁ ଖେଳିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଛନ୍ତି । == ଖେଳ ଜୀବନ == ସେ [[ଭାରତ]] ପକ୍ଷରୁ [[ବେଲଜିୟମ]] ବିପକ୍ଷରେ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାଚ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ୨୦୦୪ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ [[ଅଲିମ୍ପିକ କ୍ରୀଡ଼ା|ଅଲମ୍ପିକ]]ରେ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଖେଳିଥିଲେ । ୨୦୦୭ରେ ଚେନ୍ନାଇଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଏସୀୟ କ୍ରୀଡାରେ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ତ୍ୱରେ ଭାରତ ଚାମ୍ପିୟନ ହୋଇଥିଲା । ଏହାବ୍ୟତିତ, ପ୍ରବୋଧ ୨୦୧୦ ଗୁଆଁଝୁ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡାରେ କାଂସ୍ୟ, ୨୦୦୭ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଚାଲେଞ୍ଜରେ କାଂସ୍ୟ, ୨୦୦୭ ସୁଲତାନ ଆଜଲାନ ଶାହା ହକିରେ କାଂସ୍ୟ, ୨୦୧୦ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡାରେ ରୌପ୍ୟ ଜିତିଥିବା ଭାରତୀୟ ଦଳରେ ଖେଳିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=ପ୍ରବୋଧଙ୍କ ବିଶ୍ୱକପ ଅଭିଜ୍ଞତା |url=http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=528774&boxid=12541222 |accessdate=26 November 2018 |issue=ସମ୍ବାଦ ୨୬/୧୧/୨୦୧୮ ପୃଷ୍ଠା ୧୭ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ପୁରସ୍କାର == * ୨୦୦୨ - [[ଏକଲବ୍ୟ ପୁରସ୍କାର]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * http://www.stick2hockey.com/View-Bio-Data/Prabodh%20Tirkey/4.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120308203842/http://www.stick2hockey.com/View-Bio-Data/Prabodh%20Tirkey/4.html |date=2012-03-08 }} {{ଏକଲବ୍ୟ ପୁରସ୍କାର}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME = ପ୍ରବୋଧ ତିର୍କି | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH = 6 october 1984 | PLACE OF BIRTH = [[ସୁନ୍ଦରଗଡ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଏକଲବ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] 4xzug89ou7n3gt7gb60vrbe1j975196 0 16480 606593 505911 2026-09-23T21:40:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606593 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Olympic Games}} {| class="infobox" style="width:25em; font-size:95%; text-align:center; border-collapse:collapse;" | style="font-size:110%" | '''ଅଲିମ୍ପିକ କ୍ରୀଡ଼ା''' |- | [[ଫାଇଲ:Olympic Rings.svg|300px]] |- | '''ସଙ୍ଗଠନ''' |- | style="border-bottom:1px solid #aaa;" | [[Olympic Charter|Charter]]{{•}} [[International Olympic Committee|IOC]]{{•}} [[National Olympic Committee|NOCs]]{{•}} [[Olympic symbols|Symbols]]<br />[[Olympic sports|Sports]]{{•}} [[:Category:Olympic competitors|Competitors]]<br />[[All-time Olympic Games medal table|Medal tables]]{{•}} [[Lists of Olympic medalists|Medalists]]{{•}} [[Olympic Games ceremony|ceremonies]]'' |- | '''କ୍ରୀଡ଼ା<!--ଖେଳ-->''' |- |[[Ancient Olympic Games]]<br />[[Summer Olympic Games]]<br />[[Winter Olympic Games]]<br />[[Paralympic Games]]<br />[[Youth Olympic Games]] |} ନିସନ୍ଦେହରେ '''ଅଲିମ୍ପିକ ''' ହିଁ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ତଥା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରୀଡ଼ା ମହୋତ୍ସବ । କ୍ରୀଡ଼ାର ଉତ୍କର୍ଷ,ପାରସ୍ପରିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା,ଏହାର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଆଦି ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅଲିମ୍ପିକ କ୍ରୀଡ଼ା ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଯୋଗିତାଠାରୁ ରହିଛି ଅନେକ ଆଗରେ । ବିଶ୍ୱର ଏହି କ୍ରୀଡ଼ା ମହାକୁମ୍ଭରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ସଫଳତା ହାସଲ କରିବ । ଅର୍ଥ କ୍ରୀଡ଼ାଜଗତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୋପାନରେ ଉପନୀତ ହେବା । ସେଥିପାଇଁ ଅଲିମ୍ପିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଆକର୍ଷଣ ସବୁ ସମୟରେ ଉନ୍ମାଦିତ କରିଆସିଛି ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଦେଶର ପ୍ରତିଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ । ତାହା ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ ହେଉ ବା ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ, ଏହାର ରୋମାଞ୍ଚ,ଏହାର ଉତ୍ତେଜନା ସବୁବେଳେ ସମାନ ।. {| class="wikitable" |+'''Bandar tuan rumah Sukan Olimpik''' ! colspan="4" |'''Sukan Olimpik Musim Panas''' ! colspan="4" |'''Sukan Olimpik Musim Sejuk''' |- |''Tahun'' |''Olimpiad ke-'' |''Bandar Tuan Rumah'' |''Negara'' |''№'' |''Bandar Tuan Rumah'' |''Negara'' |- |1896 |I |Athens (1) |Yunani (1) | | | |- |1900 |II |Paris (1) |Perancis (1) | | | |- |1904 |III |St. Louis, Missouri^('''1''') (1) |Amerika Syarikat (1) | | | |- |1906 |Intercalated |Athens |Yunani | | | |- |1908 |IV |London (1) |United Kingdom (1) | | | |- |1912 |V |Stockholm (1) |Sweden (1) | | | |- |''1916'' |''VI'' ^('''2''') |''Berlin'' |''Empayar Jerman'' | | | |- |1920 |VII |Antwerp (1) |Belgium (1) | | | |- |1924 |VIII |Paris (2) |Perancis (2) |I |Chamonix (1) |Perancis (1) |- |1928 |IX |Amsterdam (1) |Belanda (1) |II |St Moritz (1) |Switzerland (1) |- |1932 |X |Los Angeles, California(1) |Amerika Syarikat (2) |III |Lake Placid, New York (1) |Amerika Syarikat (1) |- |1936 |XI |Berlin (1) |Jerman (1) |IV |Garmisch-Partenkirchen (1) |Jerman (1) |- |''1940'' |''XII'' ^('''3''') |''Tokyo→Helsinki'' |''Jepun''→ ''Finland'' |''V'' ^('''2''') |''Sapporo→St Moritz→Garmisch-Partenkirchen'' | ''Jepun''→ ''Switzerland''→ '' Jerman'' |- |''1944'' |''XIII'' ^('''3''') |''London'' |''United Kingdom'' |''V'' ^('''3''') |''Cortina d'Ampezzo'' | ''Itali'' |- |1948 |XIV |London (2) |United Kingdom (2) |V |St Moritz (2) |Switzerland (2) |- |1952 |XV |Helsinki (1) |Finland (1) |VI |Oslo (1) |Norway (1) |- |1956 |XVI |Melbourne (1) + Stockholm (2)^('''4''') |Australia (1) + Sweden (2) |VII |Cortina d'Ampezzo (1) |Itali (1) |- |1960 |XVII |Rome (1) |Itali (1) |VIII |Squaw Valley, California (1) |Amerika Syarikat (2) |- |1964 |XVIII |Tokyo (1) |Jepun (1) |IX |Innsbruck (1) |Austria (1) |- |1968 |XIX |Mexico City (1) |Mexico (1) |X |Grenoble (1) |Perancis (2) |- |1972 |XX |Munich (1) |Jerman Barat (2) |XI |Sapporo (1) |Jepun (1) |- |1976 |XXI |Montreal, Quebec (1) |Kanada (1) |XII |Innsbruck (2) |Austria (2) |- |1980 |XXII |Moscow (1) |Kesatuan Soviet (1) |XIII |Lake Placid, New York (2) |Amerika Syarikat (3) |- |1984 |XXIII |Los Angeles, California (2) |Amerika Syarikat (3) |XIV |Sarajevo (1) |Yugoslavia (1) |- |1988 |XXIV |Seoul (1) |Korea Selatan (1) |XV |Calgary, Alberta (1) |Kanada (1) |- |1992 |XXV |Barcelona (1) |Sepanyol (1) |XVI |Albertville (1) |Perancis (3) |- |1994 | | | |XVII |Lillehammer (1) |Norway (2) |- |1996 |XXVI |Atlanta, Georgia (1) |Amerika Syarikat (4) | | | |- |1998 | | | |XVIII |Nagano (1) |Jepun (2) |- |2000 |XXVII |Sydney (1) |Australia (2) | | | |- |2002 | | | |XIX |Salt Lake City, Utah (1) |Amerika Syarikat (4) |- |2004 |XXVIII |Athens (2) |Yunani (2) | | | |- |2006 | | | |XX |Turin (Torino) (1) |Itali (2) |- |2008 |XXIX |Beijing (1) ^('''5''') |China (1) | | | |- |2010 | | | |XXI |Vancouver, British Columbia (1) |Kanada (2) |- |2012 |XXX |London (3) |United Kingdom (3) | | | |- |2014 | | | |XXII |Sochi (1) |Rusia (1) |- |2016 |XXXI |Rio de Janeiro (1) |Brazil (1) | | | |- |2018 | | | |XXIII |Pyeongchang (1) |Korea Selatan (1) |- |2021^('''6''') |XXXII |Tokyo (2) |Jepun (2) | | | |- |2022 | |} == ଇତିହାସ == === ପୂରାତନ ଅଲମ୍ପିକ === ଗ୍ରୀକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଯିୟସଙ୍କ ପୁତ୍ର ହର୍କ୍ୟୁଲସ ଅଲିମ୍ପିଆ କ୍ରୀଡ଼ାଙ୍ଗନରେ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୭୭୬ରେ ଅଲମ୍ପିକ କ୍ରୀଡ଼ାର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>http://www.olympic.org/ancient-olympic-games</ref> ଏହି ସ୍ଥାନଟି ଗ୍ରୀସ ଓ ମାସିଡୋନିଆ ରାଜ୍ୟର ସୀମାନ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ଗୋଟିଏ ଅଲମ୍ପିକ ଖେଳ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାର ଠିକ ଚାରିବର୍ଷ ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଲମ୍ପିକ ଖେଳଟି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା । ଗ୍ରୀକବାସୀ ବହୁତ ଜାକଜମକ ସହକାରେ ଏହି କ୍ରୀଡ଼ାକୁ ନିୟମିତ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରୁଥିଲେ । କୌଣସି ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଖେଳକୁ ବନ୍ଦ କରୁ ନ ଥିଲେ। ଏପରିକି ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲାବେଳେ ବା ହେବାର ଥିଲେ ଏହି ଅଲମ୍ପିକ ଖେଳର ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ବନ୍ଦ ରଖା ଯାଉଥିଲା। ପୂରାତନ ଅଲମ୍ପିକ ପ୍ରାୟ ୧୧ଶହ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିଲା । ୩୯୨ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଅନୁଷ୍ଟିତ ୨୯୩ୟ ଅଲମ୍ପିକ ଖେଳ କ୍ରୀଡ଼ା ଶେଷ ଖେଳ ଥିଲା । ଏହା ପରେ ରୋମ ସମ୍ରାଟ ଥିଓଡୋସିଅସ-୧ ବଳପୂର୍ବକ ଏହି ଖେଳକୁ ବନ୍ଦ କରାଇ ଦେଇଥିଲେ। === ନୂତନ ଅଲମ୍ପିକ === ପୂରୁଣା ଅଲମ୍ପିକ ବନ୍ଦ ହେବାର ପ୍ରାୟ ୧୫୦୦ ବର୍ଷପରେ ପିଏଅରେ କ୍ୟୁବେର ନାମକ ଜଣେ ଫରାସୀଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ଏହାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହୋଇଥିଲା । କ୍ୟୁବେରଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ୟାରିସରେ ପନ୍ଦରଟି ଦେଶକୁ ନେଇ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅଧିବେଶନରେ ଏକ ସର୍ବସମ୍ମତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହିତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ ପୁରୁଣା ଗ୍ରୀକ ଆଦର୍ଶକୁ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରଖି ପ୍ରତି ଚାରିବର୍ଷରେ ଥରେ ଅଲମ୍ପିକ ଖେଳ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ଏହା ଗୋଟିଏ ସଭ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ପରମ୍ପରାକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଗ୍ରୀସ ଦେଶର ଆଥେନ୍ସ ସହରର ସେହି ପ୍ରାଚୀନ କ୍ରୀଡ଼ାଙ୍ଗନର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇ ୧୮୯୬ ମସିହାରେ ଆଧୁନିକ ଅଲମ୍ପିକ ଖେଳର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୮୯୬ରୁ ୨୦୦୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିୟମିତ ଭାବରେ ୨୭ଥର ଏହି କ୍ରୀଡ଼ା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଛି । କେବଳ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ୧୯୯୬ରେ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ୧୯୪୦ ଓ ୧୯୪୪ରେ ଅଲମ୍ପିକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇପାରି ନ ଥିଲା । ଏସିଆ ମହାଦେଶର ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ [[ଚୀନ]]ର ରାଜଧାନୀ ବେଜିଂଠାରେ ୨୦୦୮ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟମାସ ୮ରୁ ୨୪ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୨ରେ ଏହି ଖେଳ ଜୁଲାଇ୨୭ରୁ ଅଗଷ୍ଟ୧୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଣ୍ଡନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଅଛି। ଆଧୁନିକ ଅଲମ୍ପିକ ଖେଳ ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ କମିଟିଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏହି ଅନୁରୂପରେ ନିଜସ୍ୱ ଅଲମ୍ପିକ କମିଟି ମାନ ଗଠନ କରି ଏହି ଖେଳରେ ଭାଗ ନେଇଥାନ୍ତି । == ଅଲିମ୍ପିକର କେତେକ ଗୁରୂତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାବଳୀ == * ୧୯୦୮ର [[ଲଣ୍ଡନ]] ଅଲିମ୍ପିକରେପ୍ରଥମ ଥର ସକାଶେ ବରଫ ଉପରେ ଖେଳାଯାଉଥିବା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଖେଳ ଫିଗର ସ୍କେଟିଂକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ବିଭାଗରେ ଯଥାକ୍ରମେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ଜିତିଥିଲେ [[ସ୍ୱିଡେନ]]ର ଉଲରିକ୍ ସାଲକାଓ ଏବଂ [[ବ୍ରିଟେନ]]ର ମେଜ୍ ସାୟର୍ସ ।ଏହିଠାରୁ ହିଁ '''ଶୀତକାଳୀନ କ୍ରୀଡ଼ା'''ର ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ତି ହେଇଥିଲା କହିଲେ ଚଳେ । * ୧୯୨୦ର ଆଣ୍ଟୱେର୍ପ ଅଲିମ୍ପିକରେ ଫିଗର ସ୍କେଟିଂ ସହିତ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ଲୋକପ୍ରିୟ ଶୀତକାଳୀନ କ୍ରୀଡା "'ଆଇସ ହକି"' ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ଚମ୍ପିଆନ ଆଖ୍ୟା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା [[କାନାଡା]] ଦଳ । * ଏହାପରେ ୧୯୨୪ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଲିମ୍ପିକ କ୍ରୀଡାର ଆୟୋଜନ ହେଇଥିଲା [[ଫ୍ରାନ୍ସ]]ର ରାଜଧାନୀ [[ପ୍ୟାରିସ]]ଠାରେ । ତେବେ ଏହି ଅଲିମ୍ପିକ ପୂର୍ବରୁ ସ୍କେଟିଂ, ସ୍କିଂ, ବବସ୍ଲେଜ୍ ଓ ଆଇସ ହକି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଗୁଡିକର ଆୟୋଜନ ହେଇଥିଲା [[ଫ୍ରାନ୍ସ]]ର ମଁ ବ୍ଲାଁ ପର୍ବତର ପାଦଦେଶରେ ଅବସ୍ତିତ [[ସାମୋନୀ]] ଶୈଳ ନିବାସରେ । ମୋଟ ୧୪ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ସକାଶେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ [[ନରୱେ]] ଏବଂ [[ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡ]]କୁ ମିଳିଥିଲା ୪ଟି ଲେଖାଏଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ କ୍ରସକଣ୍ଟ୍ରି ସ୍କି ତାରକା ଥୋର୍ଲିଫ ହାଗ୍ତ୍ ଏବଂ [[ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡ]]ର ସ୍ପିଡ ସ୍କେଟିଂ ତାରକା କ୍ଲାସ ଥନବର୍ଗ ଜିଣିଥିଲେ ୩ଟି ଲେଖାଏଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ । * ୧୯୨୪ ଜାନୁଆରୀ ୨୫ରୁ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[ସାମୋନୀ]]ଠାରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ଶୀତକାଳୀନ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଫଳାଫଳକୁ ସେହିବର୍ଷର [[ପ୍ୟାରିସ]] ଅଲିମ୍ପିକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୋଲି ଧରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ୧୯୨୫ରେ [[ଚେକୋସ୍ଲୋଭିଆ]]ର [[ପ୍ରାହା]]ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅଲିମ୍ପିକ କମିଟିର ବାର୍ଷିକ ବୈଠକରେ ଏହାକୁ '''ପ୍ରଥମ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ'''ର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଗଲା । ଏଥିସହିତ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକଠାରୁ ଏହାକୁ ପୃଥକ କରି ପ୍ରତି ଚାରିବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନରେ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ ଆୟୋଜନ କରିବାର ନିଷ୍ପତି ନିଆଗଲା । [[ସ୍ୱିଜରଲାଣ୍ଡ]]ର ରମଣୀୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ [[ସେଣ୍ଟମୋରିଜ]]ଠାରେ ୧୯୨୮ରେ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ ଆୟୋଜନ କରିବାର ନିଷ୍ପତି ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଇଥିଲା ।ଧୀରେ ଧୀରେ ଶୀତକାଳିନ ଅଲିମ୍ପିକର ଲୋକପ୍ରିୟତା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଲା । * ୧୯୨୮ରେ [[ସ୍ୱିଜରଲାଣ୍ଡ]]ର ସେଣ୍ଟମୋରିଜ,୧୯୩୨ରେ [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]ର ନିଉୟର୍କ ନିକଟସ୍ଥ ଲେକ୍ ପ୍ଲେସିଡ ଏବଂ ୧୯୩୬ରେ [[ଜର୍ମାନୀ]]ର [[ବାଭେରିଆ]]ରାଜ୍ୟର ଜାର୍ମିଖ୍ମ-ପାର୍ଟନକିର୍ଶ୍ଚେନର ରମଣିୟ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆୟୋଜିତ ହେଲା ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତା । * ୧୯୩୬ର [[ଜାର୍ମିଖ୍ମ]] ଅଲିମ୍ପିକରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ୨୮ଟି ଦେଶର ୬୪୬ଜଣ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ।ଉପରୋକ୍ତ ତିନୋଟିଯାକ ଅଲିମ୍ପିକରେ [[ନରୱେ]]ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତାରକା ସୋନିଆ ହେନୀ ମହିଳା ଫିଗର ସ୍କେଟିଂର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ଜିଣି ଚହଳ ପକେଇଦେଇଥିଲେ । * [[ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]] ଯୋଗୁଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇଟି ଅଲିମ୍ପିକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇପାରିନ ଥିଲା । * ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଯାଇ ପୁନର୍ବାର ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକର ଆୟୋଜନ ହେଲା [[ସେଣ୍ଟମୋରିଜ]]ଠାରେ । [[ସେଣ୍ଟମୋରିଜ]]ଠାରେ ଏହା ଥିଲା ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକର ଦ୍ୱିତୀୟ ଆୟୋଜନ । ଏହାପରେ ୧୯୫୨ରେ [[ନରୱେ]]ର ସ୍ପିଡ୍ ସ୍କେଟର ହ୍ୟାଲମର ଆଣ୍ଡରସନଙ୍କ ତିନୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ଜିଣିବା ଘଟଣା ଥିଲା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଲ୍ଲ୍ଲେଖନୀୟ । * ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ ଭଳି ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକରେ ମଧ୍ୟ [[ସୋଭିଏତ ୟୁନିୟନ]] ଦଳ ପ୍ରଥମ ଥର ସକାସେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କଲା ୧୯୫୬ ମସିହାରେ । ଫଳସ୍ୱରୂପ ଅଲିମ୍ପିକ କ୍ରୀଡା ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ହୋଇଉଠିଲା ଅଧିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତାମୂଳକ । ନରୱେ, [[ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ]], ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, ସ୍ୱିଜରଲାଣ୍ଡ, [[ଫିନଲାଣ୍ଡ]], [[ସ୍ୱିଡେନ]] ଆଦି ଦେଶକୁ ପଛରେ ପକାଇ ସାତ ଗୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ପ୍ରଥମସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିନେଲା [[ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନ]] ଦଳ ।ଆଇସ ହକିରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଜିଣି ଆସୁଥିବା[[କାନାଡା]]କୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ଫାଇନାଲରେ । * ୧୯୬୪ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆର ଇନ୍ସବ୍ରୁକଠାରେ ଅନିଷ୍ଠିତ ଅଲିମ୍ପିକରେ ଲିଡିଆ ସ୍କୋବଲିକୋଭାଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା ମହିଳା ସ୍ପିଡ ସ୍କେଟିଂର ଚାରୋଟିଯାକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ । ଏହି ଅଲିମ୍ପିକରେ ମୋଟ ୫୫ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ସହିତ [[ସୋଭିଏତ ଋଷ]]ରହିଥିଲା ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ । * ୧୯୬୮ରେ [[ଫ୍ରାନସ]]ର [[ଗ୍ରେନୋବଲ]]ଠାରେ ଦଶମ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥିଲା ।ଏଥିବେ ସୋଭିଏତକୁ ମିଳିଥିଲା ୪ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ । ନରୱେ ସର୍ବାଧିକ ଛଅଗୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଜିଣି ନେଇଥିବା ବେଳେ ଆୟୋଜକ ଫ୍ରାନ୍ସକୁ ମିଳିଥିଲା ଚାରୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ । * ୧୯୭୨ର ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ ଆୟୋଜିତ ହେଇଥିଲା [[ଜାପାନ]]ର [[ସାସ୍ପୋରୋ]]ଠାରେ । ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା।ଏଥିରେ [[ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନ]] ଆଠଗୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଜିଣି ସର୍ବାଧିକ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିବା ବେଳେ [[ପୂର୍ବ ଜର୍ମାନୀ]] ଓ [[ହଲାଣ୍ଡ]]କୁ ମିଳିଥିଲା ଚାରୋଟି ଲେଖାଏଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ । * ୧୯୭୬ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆର ଇନ୍ସ୍ ବ୍ରୁକଠାରେ ପୁନର୍ବାର ଅନୁଷ୍ଠିଅତ ହେଲା ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ ।ଏହି ଅଲିମ୍ପିକର ରୋମାଞ୍ଚକର ଆଇସ ହକି ଫାଇନାଲରେ [[ଚେକୋସ୍ଲୋଭିଆ]]କୁ ପରାସ୍ତକରି ସୋଭିଏତ ଦଳ ପଞ୍ଚମ ଥର ସକାଶେ ଜିଣି ନେଲା ଅଲିମ୍ପିକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ।ସେହି ଭଳି ସୋଭିଏତ ମହିଳା ସ୍କି ତାରକା ରାଇସା ସ୍କେଣ୍ଟାନିନାଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ଥିଲା ଏହି ଅଲିମ୍ପିକର ଅନ୍ୟତମ ମୂଖ୍ୟ ଘଟଣା ।ରାଇସା ସ୍କେଣ୍ଟାନିନା ଇନ୍ସ୍ ବ୍ରୁକଠାରେ ଗୋଟିଏ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ଗୋଟିଏ ରୌପ୍ୟ ଜିଣିଥିଲେ ହେଁ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚାରୋଟି ଅଲିମ୍ପିକକୁ ମିଶାଇ ସେ ମୋଟ ଜିଣିଥିଲେ ଚାରୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ,ପାଞ୍ଚଟି ରୌପ୍ୟ ଓ ଗୋଟିଏ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ।୧୯୭୬ରେ ସୋଭିଏତ ଦଳ ୧୩ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ, ୬ଟି ରୌପ୍ୟ ଓ ୮ଟି ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ଜିଣି ପଦକ ତାଲିକାର ଶୀର୍ଷରେ ରହିଥିଲା । * ୧୯୮୦ରେ [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]ର ପ୍ଲେସିଡଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥିଲା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ ।ଏଥିରେ ସୋଭିଏତ ଦଳ ୧୦ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ୬ଟି ଲେଖାଏଁ ରୌପ୍ୟ ଓ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ଜିଣି ହାସଲ କରିଥିଲା ଅନୁରୂପ କୃତିତ୍ୱ । କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଲିମ୍ପିକରେ ସର୍ବାଧିକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଘଟଣା ଥିଲା ୨୧ ବର୍ଷୀୟ ଆମେରିକୀୟ ସ୍ପିଡ ସ୍କେଟର ଏରିକ ହେଡେନଙ୍କ ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ବିଜୟର ଅବିସ୍ମରଣୀୟ୍ତ କୃତିତ୍ୱ । କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକରେ ସର୍ବାଧିକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ବିଜୟର ଏହି ରେକର୍ଡ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି ଏରିକ୍ ହେଡେନ୍ଙ୍କ ନାମରେ । * ୧୯୮୪ରେ ତତ୍କାଳୀନ [[ଯୁଗୋସ୍ଲୋଭିଆ]] ଅନ୍ତର୍ଗତ [[ସାରାୟେଭୋ]] (ଏବେ ବୋସନିଆ-ହେର୍ଜିଗୋଭିନାର ରାଜଧାନୀ)ରେ ଆୟୋଜିତ ହେଇଥିଲା ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ । ଗତ ଅଲିମ୍ପିକରେ ୯ ଗୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ତଥା ୭ଟି ଲେଖାଏଁ ରୌପ୍ୟ ଓ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ଜିଣି [[ସୋଭିଏତ ଋଷ]]ଠାରୁ ଅଳ୍ପକେ ପଛରେ ରହିଯାଇଥିବା [[ଜର୍ମାନୀ]] ଦଳ ଏହି ଅଲିମ୍ପିକରେ ୯ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ,୯ଟି ରୌପ୍ୟ ଓ ୬ଟି ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ହାସଲ କରି ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଦଖଲ କରିନେଲା। ସୋଭିଏତ ଦଳକୁ ମିଳିଲା ୬ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ,୧୦ଟି ରୌପ୍ୟ ଓ ୯ଟି ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ।ତେବେ [[ପୂର୍ବ ଜର୍ମାନୀ]]ର ମହିଳା ସ୍କେଟର କେରିନ ଇଙ୍ଗା ଦୁଇଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁଇଟି ରୌପ୍ୟ ଜିଣିବା ଘଟଣା ଥିଲା ସର୍ବାଧିକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । * ୧୯୮୮ରେ [[କାନାଡା]]ର [[କାଲଗାରୀ]]ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୧୫ତମ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକରେ [[ସୋଭିଏତ ଋଷ]] ଦଳ ୧୧ଟିସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ତଥା ୯ଟି ଲେଖାଏଁ ରୌପ୍ୟ ଓ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ଜିଣି [[ପୂର୍ବ ଜର୍ମାନୀ]](୯-୧୦-୬)କୁ ପଛରେ ପକାଇ ଦେଇଥିଲା ।ତେବେ [[କାଲଗାରୀ]]ଠାରେ ସର୍ବାଧିକ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା [[ଫିନ୍ଲ୍ୟାଣ୍ଡ]] ଏବଂ [[ହଲାଣ୍ଡ]] । * ୧୯୯୨ର ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥିଲା [[ଫ୍ରାନ୍ସ]]ର [[ଆଲବର୍ଟ ଭିଲେ]]ଠାରେ ।[[ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ]] ଓ [[ପୂର୍ବ ଜର୍ମାନୀ]]ର ମିଶ୍ରଣ ଫଳରେ ମିଳିତ [[ଜର୍ମାନୀ]] ଦଳ ଏଥର ସର୍ବାଧିକ ସର୍ବାଧିକ ଦଳଭାବେ ଉଭାହେଇ ୧୦ଟି ଲେଖାଏଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୌପ୍ୟ ତଥା ୬ଗୋଟି ବ୍ରୋଞ୍ଜପଦକ ସହିତ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଦଖଲ କରିଥିଲା ।ଅପର ପକ୍ଷରେ [[ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନ]]ର ବିଲୟ ପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରର ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ଦଳ ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷଥର ସକାଶେ ଅଲିମ୍ପିକରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣକରି ୯ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ, ୬ଟି ରୌପ୍ୟ ଓ ୮ଟି ବୋଞ୍ଜ ସହିତ ରହିଥିଲା ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ । [[ନରୱେ]] ଦଳ ୯ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ୬ଟି ରୌପ୍ୟ ଓ ୫ଟି ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସହ ରହିଥିଲା ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ । * ଏହାପରେ ଚାରିବର୍ଷ ନୁହେଁ ବରଂ ଦୁଇବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନରେ ୧୯୯୪ରେ ଅଲିମ୍ପିକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଲା [[ନରୱେ]]ର [[ଲିଲେହାମ]]ଠାରେ। ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ତଥା ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକକୁ ଏକା ବର୍ଷରେ ଆୟୋଯିତ ନକରି ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇବର୍ଷର ବ୍ୟବଧାନ ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ଅଲିମ୍ପିକ କମିଟିର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ୧୯୯୪ରେ ଆୟୋଜିତ ହେଇଥିଲା[[ଲିଲେହାମ]]ର ପ୍ରତିଯୋଗିତା । ଏଥର ପଦକ ତାଲିକାରେ ଋଷଦଳ ୧୧ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ,୮ ରୌପ୍ୟ ଓ ୪ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସହିତ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିବା ବେଳେ ଆୟୋଜକ [[ନରୱେ]] ୧୦ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ,୧୧ ରୋପ୍ୟ ଓ ୫ଟି ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସହିତ ରହିଥିଲା ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ। ଋଷଦଳ ପକ୍ଷରୁ ସ୍କି ତାରକା ଲ୍ୟୁବୋଭ ଏଗୋରୋଭା ଏକାକୀ ତିନୋଟୃଇ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ଗୋଟିଏ ରୌପ୍ୟ ଜିଣି ତାଙ୍କର କ୍ୟାରିଅର ଅଲିମ୍ପିକ ପଦକ ସଂଖ୍ୟା ନଅ(୬ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ, ୩ରୌପ୍ୟ)କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ । * ୧୯୯୮ର ଅଲିମ୍ପିକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥିଲା [[ଉତ୍ତର ଜାପାନ]]ର ତୁଷାରାଚ୍ଛାଦିତ [[ନାଗୋନା]] ସହରରେ ।[[ନରୱେ]]ର କ୍ରସକଣ୍ଟ୍ରି ସ୍କି ଖେଳର ତାରକା ବ୍ୟୋର୍ଣ୍ଣ ଡାହଲୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାଥିଲା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ମରଣୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ।ପୂର୍ବରୁ [[ଆଲବର୍ଟ ଭିଲେ]]ଠାରେ ୩ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ୧ଟି ରୌପ୍ୟ ତଥା [[ଲିଲେହାମ]]ଠାରେ ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୌପ୍ୟ ହାସଲ କରିଥିବା ବ୍ୟୋର୍ଣ୍ଣ ଡାହଲୀ [[ନାଗୋନା]]ଠାରେ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଆଉ ତିନୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ତଥା ଗୋଟିଏ ରୌପ୍ୟ ପଦକ । ଏତଦ୍ୱାରା ତିନୋଟି ଅଲିମ୍ପିକରେ ଆଠୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ୧୨ଟି ପଦକ ହାସଲ କରି ସଫଳ ୱିଣ୍ଟର ଅଲିମ୍ପିଆନ ହେବାର ଗୌରବଲାଭ କରିଥିଲେ ବ୍ୟୋର୍ଣ୍ଣ ଡାହଲୀ। * ୨୦୦୨ର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଲା [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]ର ସଲ୍ଟଲେକ୍ ସିଟିଠାରେ।ପ୍ରକୃତରେ ଏହାଥିଲା ଏହାପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ସର୍ବାଧିକ ବିବାଦୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ କ୍ରୀଡା।ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ସ୍ଥାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟର ଦୁର୍ନୀତିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବିବାଦ ଲାଗିରହିଥିଲା।ତେବେ ମହିଳା ଆଲ୍ପାଇନ ସ୍କିରେ [[କ୍ରୋଏସିଆ]]ର ୟାନିକା କୋଷ୍ଟେଲିଚ ତିନୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ସହ ଗୋଟିଏ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ଜିଣି ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ସଫଳତମ ତାରକାରୂପେ ବିବେଚିତ ହେଇଥିଲେ।୫୦ବର୍ଷର ବ୍ୟବଧାନ ପରେ [[କାନାଡା]]ଦଳର ଆଇସ ହକି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଜିଣିବା ମଧ୍ୟ ଥିଲା ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଘଟଣା।ଗତ ଅଲିମ୍ପିକ ଭଳି ଏଥର ମଧ୍ୟ ୧୨ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ସହିତ [[ଜର୍ମାନୀ]] ପଦକ ତାଲିକାର ଶୀର୍ଷସ୍ଥାନ ମଣ୍ଡନ କରିଥିବା ବେଳେ,ଗତଥର ଭଳି ଏଥର ମଧ୍ୟ ନରୱେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ । * ୨୦୦୬ରେ [[ଇଟାଲୀ]]ର [[ଟୁରିନୋ]]ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥିଲା ବିଂଶତମ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ।ଏଥିରେ ପୁରୁଷ ଆଲ୍ପାଇନ ସ୍କିରେ [[ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ]]ର ରାଇକ ବେଞ୍ଜାମିନ, ବାୟାଥେଲନରେ [[ଜର୍ମାନୀ]]ର ମାଇକେଲ ଗ୍ରୀସ,ପୁରୁଷ କ୍ରସକଣ୍ଟ୍ରି ସ୍କିରେ [[ସ୍ୱିଡେନ]]ର ବ୍ୟୋର୍ଣ୍ଣ ଲୁଣ୍ଡ ଏବଂ ମହିଳା କ୍ରସକଣ୍ଟ୍ରି ସ୍କିରେ [[ଇସ୍ତୋନିଆ]]ର କ୍ରିଷ୍ଟିନା ସ୍ମିଗୁନ ଜିଣିଥିଲେ ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ। * '''[[ଭାରତ]]ର [[ଶିବା କେଶବନ]]''' ନାମକ ଯୁବକ ଜଣକ ୧୯୯୮,୨୦୦୨ ଏବଂ ୨୦୦୬ର ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକରେ ଲୁଜ ଟୋବୋଗାନିଂରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାଥିଲା ଆମ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଘଟଣା।<ref>{{Cite web |url=http://www.databaseolympics.com/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-07-31 |archive-date=2007-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071205191906/http://www.databaseolympics.com/ |url-status=dead}}</ref><ref>http://www.olympic-medallists.com/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ୨୦୦୮ରେ [[ଚୀନ]]ର ରାଜଧାନୀ [[ବେଜିଂ]]ଠାରେ ଅନିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକରେ ୨୦୫ଟି ଦେଶର ପ୍ରାୟ ଏଗାରହଜାର ପ୍ରତିଯୋଗି ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆୟୋଜକ [[ଚୀନ]] ସର୍ବାଧିକ ୫୧ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକା ୩୬ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ସହ ମୋଟ ୧୧୦ଟି ପଦକ ପାଇ ତାଲିକାର ଶୀର୍ଷରେ ଥିଲା । * [[କାନାଡା]]ର [[ଭାଙ୍କୁଭର]]ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥିବା ୨୦୧୦ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ୮୨ଟି ଦେଶର ଅଢେଇହଜାରରୁ ଅଧିକ ପ୍ରତିଯୋଗୀ।[[କାନାଡା]]ରେ ଏହା ହେଉଛି ଅଲିମ୍ପିକ କ୍ରୀଡାର ତୃତୀୟ ଆୟୋଜନ ।ପୂର୍ବରୁ ୧୯୭୬ରେ [[ମଣ୍ଟ୍ରିଲ]]ଠାରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକର ଆୟୋଜନ ହେଇଥିବା ବେଳେ ୧୯୮୮ରେ [[କାଲଗାରୀ]]ଠାରେ ଆୟୋଜିତ ହେଇଯାଇଛି ଶୀତକାଳୀନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା । == ପୁରସ୍କାର == ୧୮୯୬ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଆଧୁନିକ ଅଲମ୍ପିକର ସର୍ବପ୍ରଥମ ଖେଳ ଟ୍ରିପଲ ଜମ୍ପରେ ଆମେରିକାର ଜେମସ କନୋଲି ପ୍ରଥମ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ । ୨୦୦୮ରେ [[ବେଜିଂ]] ଅଲମ୍ପିକରେ ୨୦୫ଟି ଦେଶ ଭାଗନେଇଥିଲେ।ଅଲମ୍ପିକ ଖେଳରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତି ଏତେଟା ଉତ୍ସାହ ଜନକ ନୁହେଁ। । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == * ଗୁଜରାଟି ଖବର କାଗଜ ଦିବ୍ୟଭାସ୍କର ତା. ୧୭-୦୭-୧୨ * ଓଡ଼ିଆ ମାସିକ ପତ୍ରିକା ପୌରୁଷ [[ଶ୍ରେଣୀ:ଅଲିମ୍ପିକ]] 5eup6lbyl0s637f6bv46fdm5szmhpjn 0 16525 606713 600958 2026-09-24T00:34:12Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606713 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Dhanu Jatra}} {{Infobox holiday |holiday_name = ଧନୁଯାତ୍ରା |type = hindu |longtype = |image = Dhanu jatra.jpg |imagesize = 200px |caption = ବରଗଡ଼ ଧନୁଯାତ୍ରାରେ କଂସଙ୍କ ଦରବାର । |official_name = |nickname = '''"ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ମୁକ୍ତାକାଶ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ"''' |observedby = ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ |begins = [[ପୌଷ]] ଶୁକ୍ଳ [[ପଞ୍ଚମୀ]] |ends = ପୌଷ [[ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]] |date2015 = ୨୫ ଡିସେମ୍ବର - ୫ ଜାନୁଆରୀ |date2016 = ୧୪ ଜାନୁଆରୀ - ୨୪ ଜାନୁଆରୀ |date2017 = ୨ ଜାନୁଆରୀ - ୧୨ ଜାନୁଆରୀ |date2018 = ୨୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୭ - ୨ ଜାନୁଆରୀ |date2022 = ୨୮ ଡିସେମ୍ବର - ୬ ଜାନୁଆରୀ |celebrations = |observances = |relatedto = ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାଳଲୀଳା |date 2024 = ୧୫ ଜାନୁଆରୀରୁ ୨୫ ଜାନୁଆରୀ}} '''ଧନୁଯାତ୍ରା''' [[ଓଡ଼ିଶା]]ର [[ବରଗଡ଼]]ରେ ଏକ ବାର୍ଷିକ ନାଟକ-ଭିତ୍ତିକ ଖୋଲା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ଯାତ୍ରା ।<ref>{{cite web|url=http://www.dailypioneer.com/state-editions/bhubaneswar/bargarh-dhanu-yatra-gets-national-festival-tag.html|title=Bargarh Dhanu Yatra gets National festival tag|publisher=|accessdate=31 December 2015|archive-date=10 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810163027/https://www.dailypioneer.com/state-editions/bhubaneswar/bargarh-dhanu-yatra-gets-national-festival-tag.html|url-status=dead}}</ref> ବରଗଡ଼ ପୌରାଞ୍ଚଳର ୭କିମି ପରିଧି ମଧ୍ୟରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ଯାତ୍ରା ପୃଥିବୀର ବିଶାଳତମ ଖୋଲା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ଭାବେ ଜଣା ।<ref name=AIR>{{cite web|last1=Dash|first1=Prakash|title=Dhanu Yatra World's biggest open-air theatre|url=http://newsonair.com/Dhanu-Yatra-of-Bargarh-Odisha%E2%80%93World-biggest-open-air-theater.asp|website=Newsonair.com|publisher=News on Air: All India Radio|accessdate=14 January 2016|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303100806/http://newsonair.com/Dhanu-Yatra-of-Bargarh-Odisha%E2%80%93World-biggest-open-air-theater.asp|url-status=dead}}</ref><ref name='"Festivalsofindia"'>{{cite web|title=Dhanu Jatra|url=http://www.festivalsofindia.in/Dhanu-Jatra/|website=Festivalsofindia.in|accessdate=14 January 2016}}</ref><ref name='"OR2005"'>{{cite journal|last1=Mohapatra|first1=Prabhukalayan|title=Dhanuyatra of Bargarh : World's Biggest Open-Air-Theatre|journal=Orissa Review|doi=|url=http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/dec2005/engpdf/dhanuyatra_of_bargarh_worlds_biggest_open_air_theatre.pdf|accessdate=14 January 2016}}</ref><ref name=ISKCON>{{cite web|last1=Mishra|first1=Biranchi|title=Dhanu Yatra: Largest Open Air Ethnic Theatre|url=http://iskconnews.org/dhanu-yatra-largest-open-air-ethnic-theatre,888/|website=ISKCON News|accessdate=14 January 2016|archive-date=19 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319105140/http://iskconnews.org/dhanu-yatra-largest-open-air-ethnic-theatre,888/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2008/12/23/stories/2008122350850200.htm |title=The Hindu : Other States / Orissa News : Bargarh gears up for Dhanu Yatra |first= |last= |work=hindu.com |year=2008 |quote=The 11-day cultural extravaganza is globally known as world’s largest open-air theatre. |accessdate=18 January 2013 |archive-date=16 February 2013 |archive-url=https://archive.today/20130216053506/http://www.hindu.com/2008/12/23/stories/2008122350850200.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-12/bhubaneswar/28352109_1_gopapur-hrusikesh-bhoi-bargarh-dhanu-yatra |title=All of Bargarh's a stage for Dhanu Yatra - Times Of India |first= |last= |work=indiatimes.com |year=2011 |quote=It is also referred to as the world's biggest open-air theatre |accessdate=18 January 2013 |archive-date=2013-02-16 |archive-url=https://archive.today/20130216063212/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-12/bhubaneswar/28352109_1_gopapur-hrusikesh-bhoi-bargarh-dhanu-yatra |url-status=dead }}</ref><ref name="Sify">{{cite news|last1=Dehury|first1=Chinmaya|title=Odisha town turns into Mathura for world's biggest open air theatre|url=http://www.sify.com/news/odisha-town-turns-into-mathura-for-world-s-biggest-open-air-theatre-news-others-pm1sEjaghachf.html|accessdate=14 January 2016|work=Sify|agency=IANS|publisher=Sify News|date=27 December 2015|archive-date=3 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170103003137/http://www.sify.com/news/odisha-town-turns-into-mathura-for-world-s-biggest-open-air-theatre-news-others-pm1sEjaghachf.html|url-status=dead}}</ref> ପୌରାଣିକ କଥାବସ୍ତୁ ହରିବଂଶର ମଥୁରା ବିଜୟକୁ ନାଟ୍ୟ ରୁପାନ୍ତର ଆକାରରେ ମଞ୍ଚସ୍ଥ କରାଯାଇଥାଏ ଧନୁଯାତ୍ରାରେ । ଧନୁଯାତ୍ରା ମାତୁଳ କଂସର ଧନୁଯାତ୍ରାରେ ଭାଗନେବାପାଇଁ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ମଥୁରାଯାତ୍ରାର ସ୍ମୃତି ବହନ କରେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.odishareporter.in/top_news/dhanu-yatra-kicks-off-at-bargarh-on-thursday/ |title=Dhanu Yatra kicks off Thursday &#124; Odisha Reporter |first=Laxminarayan |last=Kanungo |work=odishareporter.in |year=2013 |quote=Dhanu Yatra commemorates Lord Krishna’s visit to Mathura. |accessdate=18 January 2013 |archive-date=19 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250119162411/https://www.odishareporter.in/top_news/dhanu-yatra-kicks-off-at-bargarh-on-thursday/ |url-status=dead }}</ref> ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ବରଗଡ଼ ସହର କଂସଙ୍କ ମଥୁରା ପାଲଟୁଥିବାବେଳେ ପୌରାଞ୍ଚଳର ୧୭ନଂ ୱାର୍ଡ଼ ଅମ୍ବାପାଲି ପାଲଟି ଥାଏ ଗୋପପୁର, ବରଗଡ଼ ସହରବାସୀ ଓ ଦର୍ଶକ ପାଲଟିଥାନ୍ତି ପ୍ରଜା । ମହାରାଜା କଂସଙ୍କ ଆଦେଶ ଅବମାନନା କଲେ ଯେତେବଡ଼ ପଦପଦବୀରେ ଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଦଣ୍ଡଭୋଗିବାକୁ ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{cite web|title=ବରଗଡ଼ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧନୁଯାତ୍ରା|url=http://www.thesundayindian.com/or/story/dhanuyatra-of-bargarh/5/2075/|publisher=ଦ ସନ୍‌ଡେ ଇଣ୍ଡିଆନ|accessdate=23 April 2014|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803153244/http://www.thesundayindian.com/or/story/dhanuyatra-of-bargarh/5/2075/|url-status=dead}}</ref> ଏହି ମଞ୍ଚରେ କଂସ ଦୋଷ ନିମନ୍ତେ ଲୋକଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ମଧ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ [[ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]] ଓ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ କଂସଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="Sify"/> == ଇତିହାସ == [[File:Dhanu Yatra.jpg|thumb|[[ବଙ୍ଗୋମୁଣ୍ଡା]]ରେ ପାଳିତ ଧନୁଯାତ୍ରାରେ କଂସଙ୍କୁ ନିହତ କରୁଛନ୍ତି କୃଷ୍ଣ ।]] ୧୯୪୭ ମସିହାରୁ [[ବରଗଡ଼]] ସହରରେ ଧନୁଯାତ୍ରା ପାଳିତ ହୋଇ ଆସୁଛି ।<ref>{{cite web |url= http://www.telegraphindia.com/1111216/jsp/odisha/story_14885738.jsp#.UPhUGGdP9tY |title=Dhanu yatra to begin in Puri |first=Sudeep Kumar |last= Guru|work=telegraphindia.com |year=2011|quote=The festival is being held Bargarh since 1947. |accessdate=18 January 2013}}</ref> ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ହଟାଇ ଭାରତୀୟମାନେ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ବରଗଡ଼ ସହରର କିଛି ହେମାଲି (କୁଲି କାମ କରୁଥିବା ଲୋକେ) ଏହି ବିଜୟ ଉତ୍ସବକୁ ନିଆରା ଢଙ୍ଗରେ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଧନୁଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଅନ୍ୟମତେ କେତେକ ଉତ୍ସାହୀ ଯୁବକ ସମ୍ବଲପୁରରୁ ଶୀତଳଷଷ୍ଠୀ ଯାତ୍ରା ଦେଖି ଆସିବା ପରେ ବରଗଡ଼ ନାଏକପଡ଼ା ରାମଜୀ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଙ୍ଗଣରେ ଏକ ବୈଠକ କରି ଧନୁଯାତ୍ରାର ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । == ଯାତ୍ରା == [[ପୌଷ]] ଶୁକ୍ଳ [[ପଞ୍ଚମୀ]]<ref>{{cite web|url=http://bargarhdhanuyatra.nic.in/Home.htm|title=Official Website of Bargarh Dhanuyatra|publisher=|accessdate=15 January 2016|archive-date=16 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160116024404/http://bargarhdhanuyatra.nic.in/Home.htm|url-status=dead}}</ref> ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଏଗାର ଦିନ<ref>{{cite web |url=http://odisha.360.batoi.com/2012/01/07/bargarh-dhanuyatra-kansa-invites-lord-krishna-to-mathura/ |title=Bargarh Dhanuyatra: Kansa Invites Lord Krishna to Mathura |first= |last= |work=odisha.360.batoi.com |year=2012 |quote=the 11-day Dhanuyatra |accessdate=18 January 2013 }}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଧରି ଗୋପ ଓ ମଥୁରାଲୀଳାର ବିଭିନ୍ନ ଦୃଶ୍ୟମାନ ପରିବେଷିତ ହୋଇ ପୁଷ୍ ପୁନେଇ (ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା) ଦିନ କଂସବଧ ସହ ଏହା ଉଦ୍‌ଯାପିତ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଅପରାହ୍ଣ ୨ଟାରୁ ରାତି ୧୦ଟା ଯାଏ ଯାତ୍ରା ଚାଲେ ଓ ତା’ ପରେ ପରେ ସାରାରାତି ବିଭିନ୍ନ ମନୋରଞ୍ଜନ ମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଚାଲୁରହେ । ଏହି ଯାତ୍ରା ନିମନ୍ତେ ବରଗଡ଼ ସହରକୁ ମଥୁରା ନଗର ଭାବେ, ପଞ୍ଚାୟତ ଧର୍ମଶାଳାକୁ ରାଜପ୍ରସାଦଭାବେ, ହାଟପଦାକୁ ରାଜଦରବାରଭାବେ, ଲୋକମଣ୍ଡପକୁ ରଙ୍ଗମହଲଭାବେ, ରାମ ମନ୍ଦିରକୁ ଦେବକୀ ବସୁଦେବଙ୍କ ବିବାହ ମଣ୍ଡପଭାବେ, ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ କାରାଗାରଭାବେ, ମନାବନ୍ଧକୁ ନାବକେଲିଭାବେ, ଅମ୍ବାପଲୀକୁ ଗୋପପୁରଭାବେ, ଜୀରା ନଦୀକୁ ଯମୁନା ନଦୀଭାବେ ଓ ଫକୀରାବନ୍ଧକୁ କାଳନ୍ଦୀ ହ୍ରଦ ଭାବେ ନାମିତ କରାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{cite web |url= http://newsonair.nic.in/Dhanu-Yatra-of-Bargarh-Odisha%E2%80%93World-biggest-open-air-theater.asp |title=Indian feature News, Indian feature Headlines,Top Stories |first= Prakash |last=Dash |work=newsonair.nic.in |quote=During the Dhanu Yatra, Bargarh city, about 330-km from Bhubaneswar, becomes Mathura, the river Jeera becomes river Yamuna and Ambapalli situated on the other side of Jeera becomes Gopapura. |accessdate=18 January 2013}}</ref> ଭାଗବତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଘଟଣାକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଅଭିନିତ ହୁଏ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅଂଶ । ଦର୍ଶକେ ଗୋଟିଏ ଜାଗାରୁ ଅନ୍ୟଜାଗା ଯାଆନ୍ତି, ଏଇ ଅଭିନୟ ଦେଖିବାପାଇଁ । ଏଇଟା ଏତେ ଜୀବନ୍ତ ହୁଏ ଯେ, ଅଭିନୟ ଓ ବାସ୍ତବତା ଭିତରେ ଫରକ ବାରିବା ଦୁରୂହ ହୋଇଯାଏ । କଂସବଧ ହେଉଛି ଧନୁଯାତ୍ରାର ଅନ୍ତିମ ଦୃଶ୍ୟ, ଏହାପରେ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ମୁକ୍ତାକାଶ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ଉଦ୍‌ଯାପିତ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରତିବର୍ଷ ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ଦିନ ଅଭିନୀତ ହେଉଥିବା ଧନୁଯାତ୍ରାର ଏହି ଅନ୍ତିମଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରବଳ ଜନଗହଳି ହୋଇଥାଏ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କଂସ ବଧ କରିବାବେଳେ ଦର୍ଶକମାନେ ଏକ ସ୍ୱରରେ କହି ଉଠନ୍ତି ''କଂସ ରାଜା ବଂଶ ବୁଡୁ, କଂସ ମଲେ ଖାଏମା ଲଡୁ'' । == ଧନୁଯାତ୍ରାର କଂସ == ବରଗଡ଼ ଧନୁଯାତ୍ରାରେ କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ନୁହେଁ ବରଂ କଂସ ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ । କଂସ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିବା କଳାକାରଙ୍କ ନିଖୁଣ ଅଭିନୟ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ମନୋରଞ୍ଜନର ଖୋରାକ ଯୋଗାଇଥାଏ । ଧନୁଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭର ପ୍ରଥମବର୍ଷ ବିନ୍ଦୁରଥଙ୍କୁ କଂସ ଭୂମିକା ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯିବା ସହ ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ କରଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ଓ ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ ମୁରାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ବଳରାମ ଭୂମିକା ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା । ବିନ୍ଦୁରଥଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ଲୁପୁରସିଂହର ଯୁଧିଷ୍ଟିର ଶତପଥୀ ଲଗାତାର ୩୦ ବର୍ଷ ଧରି ବରଗଡ଼ ଧନୁଯାତ୍ରାରେ କଂସ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ପରେ ପରେ ଭୀମସେନ ତ୍ରିପାଠୀ (ବରଗଡ଼), ରାଧେଶ୍ୟାମ ଦାସ, ନୀଳାଞ୍ଚଳ ଦାଶ, ଦେବେନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ, ଭୁବନେଶ୍ୱର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରମୁଖ କଂସ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୪ରୁ ୨୦୦୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋପାଳ ସାହୁ (ଏଲି) ବରଗଡ଼ ଧନୁଯାତ୍ରାର କଂସ ଭୂମିକାରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପାଇଁ ସଞ୍ଜିବ ଦାଶ (ମାଟୁ) କଂସ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୮ମସିହାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅମ୍ବାଭୋନା ବ୍ଳକ ଚିଚୋଲି ଗ୍ରାମର ହୃଷୀକେଶ ଭୋଇ କଂସ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଆସୁଛନ୍ତି । କଂସ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିବା ଅଭିନେତା ଧନୁଯାତ୍ରାବେଳେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଅବତାର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ ଓ ଅପମାନିତ କରିବା ସହ ହତ୍ୟା କରିବା ନିମନ୍ତେ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରୁଥିବାରୁ ଯାତ୍ରା ପରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ କ୍ଷମା ଯାଚନା କରିଥାନ୍ତି ।ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଧନୁ ଯାତ୍ରାରେ , ହୃଷୀକେଶ ଭୋଇ କଂସଙ୍କ ଭୂମିକାଟି ନିର୍ବାହ କରୁଛନ୍ତି । [[File:Dhanujatra kansa.jpg|thumb]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର|2}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == * {{Commons category-inline|Dhanu jatra|ଧନୁଯାତ୍ରା}} * ଖବର ରବିବାର ପତ୍ରିକା, ୨୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୩, ପୃଷ୍ଠା: ୧୦ {{ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା}} {{ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା]] n3cycq79pf4nijiiyeyc7i125v7868f 0 16527 606933 595349 2026-09-24T06:18:46Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606933 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Holi}} {{Infobox Holiday |type = hindu |longtype = ଧାର୍ମିକ, |image = A Holi Festival - Krishna Radha and Gopis.jpg |caption = ରାଧା ଓ ଗୋପୀଙ୍କ ସହ ରଙ୍ଗ ଖେଳୁଥିବା [[କୃଷ୍ଣ]] |official_name = |nickname = |observedby = [[ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ|ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମାମ୍ବଲମ୍ବୀ]] |begins = |ends = |duration = |date = [[ଫାଲଗୁନ]] [[ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]] | date2015 = ୬ ମାର୍ଚ୍ଚ (ଶୁକ୍ରବାର)<ref name=igovholidays>{{cite web | url=http://india.gov.in/calendar/2015-03 | title=Holidays in India, Month of March 2014 | publisher=Government of India | accessdate=8 January 2014 | archive-date=28 October 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131028080027/http://india.gov.in/calendar/2015-03 | url-status=dead }}</ref> | date2016 = ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ (ବୁଧବାର) | date2017 = ୧୩ ମାର୍ଚ୍ଚ (ସୋମବାର) | date2020 = ୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ (ମଙ୍ଗଳବାର) | date2022 = ୧୮ ମାର୍ଚ୍ଚ (ଶୁକ୍ରବାର) | date2023 = ୦୮ ମାର୍ଚ୍ଚ (ବୁଧବାର) | date2024 = ୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ (ମଙ୍ଗଳବାର) | date2026 = ୪ ମାର୍ଚ୍ଚ (ବୁଧବାର) |observances = |relatedto = }} '''ହୋଲି''' (ଆହୁରି ମଧ୍ୟ: ''ଦୋଳ ପୁନେଇଁ'', ''ଦୋଳଯାତ'') ଏକ [[ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ|ହିନ୍ଦୁ]] ପର୍ବ ଯାହା ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ଫଗୁଣ ([[ଫାଲଗୁନ]]) ମାସରେ [[ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ]] ତିଥିରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । == ପୌରାଣିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି == ଦୋଳ‌ଯାତ (ବା ''ଦୋଳ‌ଯାତ୍ରା'') ‌‌ଶ୍ରୀ[[କୃଷ୍ଣ]]ଙ୍କ ଗୋପଲୀଳାର ନିଦର୍ଶନ । ଏଥିରେ ରାଧା ଦାମୋଦରଙ୍କର ଗୋପ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ସହିତ ରଙ୍ଗ ପିଚକାରୀ ଖେଳ [[ଶ୍ରୀମଦ ଭାଗବତ]] ବର୍ଣ୍ଣିତ [[ରାସଲୀଳା]]ର ସ୍ମୃତି ବହନ କରିଥାଏ । == ସଂକ୍ଷେପରେ == ଏହା ସାରା [[ଭାରତ]]ର ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ ପର୍ବ ଭିତରୁ ଅନ୍ୟତମ । ବସନ୍ତ ଋତୁର ଏଇ ଖେଳକୁ ଭାଷା, ବର୍ଣ୍ଣ, ଲିଙ୍ଗ, ପ୍ରାନ୍ତ, ଧର୍ମ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ଉପଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି । ଏଇ ପର୍ବରେ ଲୋକମାନେ ରାଧା ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ସୁସଜ୍ଜିତ ବିମାନରେ ବସାଇ ଘରକୁ ଘର ବୁଲିଥାନ୍ତି । ଫଗୁ ପୁନେଇଁଦିନ ସବୁ ବିମାନଙ୍କୁ ଦୋଳ ମଣ୍ଡପରେ ବସାଇ ପାଞ୍ଚଦିନ ବ୍ୟାପି ପୂଜାର୍ଚନା କରାଯାଏ । ଏଇ ପାଞ୍ଚଦିନ କାଳ ନାନାଦି ମନୋରଞ୍ଜନ ମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯଥା ବାଦିପାଲା, ଯାତ୍ରା ଆଦି ଲାଗିରହେ । ପୁନେଇଦିନ ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ରାମରୁ ଆସିଥିବା ବିମାନମାନଙ୍କର ମନୋରମ ଶୋଭାଯାତ୍ରାକୁ ମେଲଣ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ପରଦିନ ରଙ୍ଗଖେଳ ହୋଇଥାଏ । ଏଇ ଖେଳ ଏତେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଯେ ବିଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଆନନ୍ଦ ନେଇଥାନ୍ତି । ହୋଲି == ଗ୍ୟାଲେରି == <gallery> File:HOLI_Bhubaneswar.JPG|ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ହୋଲି </gallery> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == {{Commons category|Holi|ହୋଲି}} * {{dmoz|Society/Holidays/Holi}} * [http://shivadarshan.com/2011/03/16/holi-hai/ The Spiritual Significance of Holi] * [http://www.guardian.co.uk/world/gallery/2011/mar/22/religion-hinduism Holi in pictures from B.B.C.] * [https://web.archive.org/web/20160304071349/http://www.boston.com/bigpicture/2009/03/holi_the_festival_of_colors.html 27 Big and Colorful Photos of Holi] * [http://www.indiaexpress.com/rangoli/holi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160201214422/http://www.indiaexpress.com/rangoli/holi.html |date=2016-02-01 }} * [http://www.religionfacts.com/hinduism/holidays/holi.htm] *[https://holi-2020.com/holi-quotes-in-hindi/ Best Holi Quotes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200412135623/https://holi-2020.com/holi-quotes-in-hindi/ |date=2020-04-12 }} *[http://onedublin.org/2012/03/21/dublin-parent-amita-roy-shah-battles-stereotypes-by-writing-its-time-for-holi/ Dublin Parent Amita Roy Shah Battles Stereotypes by Writing "It's Time for Holi!"] * [http://www.colorinmotion5k.com/ Color in Motion 5k color run] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120920042332/http://colorinmotion5k.com/ |date=2012-09-20 }} {{ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ]] 3w76ik6nhu04yymdy1rp7452romo0ke 0 16705 606827 588029 2026-09-24T03:53:22Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606827 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ratnakar Chaini}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ରତ୍ନାକର ଚଇନି | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1945|08|25|df=yes}} | birth_place = ଅରେଇ , ସାଲେପୁର , କଟକ | death_date = {{death date and age|df=yes|2020|04|18|1945|08|25}} | death_place = [[କଟକ]] | resting_place = | occupation = ନାଟ୍ୟକାର, ଗାଳ୍ପିକ, ଔପନ୍ୟାସିକ, ସମାଲୋଚକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ପିଏଚଡ଼ି | alma_mater = ନେମାଳ ହାଇସ୍କୁଲ, [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]], [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = କଳଙ୍କିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର | signature = Ratnakara-Chaini-Odia-author.png | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ରତ୍ନାକର ଚଇନି'''( ୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୫ - ୧୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୦) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ନାଟ୍ୟକାର, ଗାଳ୍ପିକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ ଓ ସମାଲୋଚକ ଥିଲେ । ଲେଖନୀ ଚାଳନା ସହ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟ ସଂଗଠକ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ ଭାବେ ସେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ସଂସ୍କାର ଭାରତୀ ଓ [[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]]ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଇଥିଲେ । <ref>http://m.khabarodisha.com/Khabar-Odisha-Special-and-Odisha-News-Detail/ratnakar-chaini-will-get-sahitya-bharati-samman-for-the-year-2017-9199#sthash.gv5EUChU.dpuf{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ତାଙ୍କର ଏଯାବତ ୧୧୧ ଖଣ୍ଡ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ ପାଇସାରିଛି ।<ref>http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/SASearchSystem/sauser/writerinfo.jsp?wrids=185</ref> == ଜୀବନୀ == ରତ୍ନାକର, ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ସାଲେପୁର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅରେଇଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ନେମାଳ ହାଇସ୍କୁଲରୁ ମେଟ୍ରିକ ପାସ କଲା ପରେ , [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକ, [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି, ୧୯୭୮ରେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ|ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ]] ପିଏଚଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ [[ମନୋଜ ଦାସ]] ତାଙ୍କର ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ । ୧୯୭୯ ମସିହାରୁ ସେ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କରି [[ଶୈଳବାଳା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ଶୈଳବାଳା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ]] ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟ ହୋଇ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଧିନରେ ଅନେକ ଛାତ୍ର ପିଏଚଡି କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ଚିରନିଦ୍ରାରେ ସାରସ୍ୱତ ସାଧକ ଡ. ରତ୍ନାକର ଚଇନି |url=https://odishareporter.in/odisha/eminent-odia-writer-ratanakara-chaini-died-at-75-in-cuttack-518831 |website=odishareporter.in |publisher=odisha reporter |accessdate=18 April 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200419053554/https://odishareporter.in/odisha/eminent-odia-writer-ratanakara-chaini-died-at-75-in-cuttack-518831 |archivedate=19 April 2020 |url-status=live }}</ref> == ରଚନାବଳୀ == {{Multicol}} === ନାଟକ === * ନାଟ୍ୟ ରତ୍ନାକର (୨୦୦୭) * ତ୍ରିଆରା (୨୦୦୬) * ସୁନାକଳସ (୧୯୯୮) * ପକ୍ଷ ଓ ଚରିତ୍ର (୧୯୮୭) * ଅଥଚ ଚାଣକ୍ୟ (୧୯୮୨) * ମୁଖା (୧୯୮୦) * ପୁନଶ୍ଚ ପୃଥିବୀ (୧୯୭୭) * କଳଙ୍କିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ (୧୯୭୪), (ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ) * ଅପଦେବତା (୧୯୭୩) * ରାଜହଂସ (୧୯୭୦) (ସର୍ବଭାରତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ଅହମ୍ମଦାବାଦରେ ପ୍ରଥମ-୧୯୭୨) * ମଞ୍ଚନାୟିକା (୧୯୬୮) * ଅସ୍ତରାଗର ଚନ୍ଦ୍ର (୧୯୬୭) * ଶେଷ ଅଶ୍ରୁ (୧୯୬୬) === ଆଲୋଚନା ଓ ସମାଲୋଚନା === * ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ ଏକତୁଳନାତ୍ମକ ଅଧ୍ୟାୟ (୨୦୦୧) * ସନ୍ଥ ସାହିତ୍ୟ କୋଷ (୧୯୯୮) ବୈଷ୍ଣବ ସାହିତ୍ୟ ଅଭିଧାନ * ସନ୍ଥକବି ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ (୧୯୯୮), * ଓଡ଼ିଆ ନାଟକର ଉଦ୍ଭବ ବିକାଶ (୧୯୭୮)(ପି.ଏଚ୍‌.ଡ଼ି. ଉପାଧି ସନ୍ଦର୍ଭ) * କବିଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ (୧୯୭୦) * ଉଦ୍ଭଟ ନାଟ୍ୟ ପରମ୍ପରା (୧୯୭୦) {{Multicol-break}} === କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ === * ନିଷିଦ୍ଧ ଶୃଙ୍ଗାର (୧୯୮୪) * ଋତୁର ନାମ ପିପାସା (୧୯୮୩) * ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର ଉପବନ (୧୯୭୯) * କହ ଲଳିତା (୧୯୭୭) * ମୁଠାଏ ଶୂନ୍ୟତା (୧୯୭୩) * ଗପ (୧୯୭୨) === ଉପନ୍ୟାସ === * ଫୁଲଫଗୁଣ (୧୯୬୮) * ଅବ୍ୟକ୍ତ ଗୋଧୁଳି (୧୯୬୭) * ରାତ୍ରୀର ରଜନୀଗନ୍ଧା (୧୯୬୫) * ଲୁହ ଲହରୀ (୧୯୬୩) === ସମ୍ପାଦନା === * ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ରଚନାବଳୀ * ଆଜିର ଗଳ୍ପ * ଆଜିର ପ୍ରବନ୍ଧ * କାବ୍ୟ-କବିତା * ସ୍ୱାଧୀନତ୍ତୋର ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ * ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ ୮ ଖଣ୍ଡ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଖଣ୍ଡ ସମ୍ପାଦନା କର୍ମରେ ଜଡ଼ିତ<ref>{{Cite web |url=http://www.odiasahitya.com/featured/natyakara-ddr-ratnakara-chaini/ |title=odiasahitya.com: ନାଟ୍ୟକାର ଡକ୍ଟର ରତ୍ନାକର ଚଇନିଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତକାର |access-date=2012-03-10 |archive-date=2012-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120430112220/http://www.odiasahitya.com/featured/natyakara-ddr-ratnakara-chaini/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://openlibrary.org/authors/OL1229117A/Ratnakar_Chaini openlibrary.org: Ratnakar Chaini]</ref> {{Multicol-break}} ===ଆତ୍ମଜୀବନୀ=== * ଜୀବନ କମାରଶାଳ === ଅନୁବାଦ === * ଭିରେଶ ଲିଙ୍ଗମ୍‌ (ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ) ପଞ୍ଜାବୀ ଏକାଙ୍କି ଏନ୍‌.ବି.ଟି. ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ) === ଇଂରାଜି === * Achyutan nanda Das, Contribution of ‘Pancha sakha’s the five saint- poets of Orissa. === କଥାଚିତ୍ର === * [[ଶୂନ୍ୟସ୍ୱରୂପ]]- (କାହାଣୀ ଓ ସଂଳାପ)- ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଆର୍ନ୍ତଜାତିକ ପାନୋରମାରେ ବର୍ଲିନ୍‌ରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ {{Multicol-end}} == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୭୭ (କଳଙ୍କିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ) <ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=24 February 2021 |archive-date=17 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200117122250/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php |url-status=dead}}</ref> * ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ), ୧୯୮୨ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{cite web |title=ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା |url=http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=୨ ଜୁନ ୨୦୨୧ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008054001/http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf|archivedate=8 October 2020 |url-status=live}}</ref> * ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ (ସାମଗ୍ରୀକ କୃତି, ଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ) - ୨୦୧୬ <ref>{{cite news |title=Odia writer Ratnakar Chaini awarded with ‘Sahitya Bharati Samman’ |url=http://www.pragativadi.com/odia-writer-ratnakar-chaini-awarded-sahitya-bharati-samman/ |accessdate=10 January 2019 |work=Pragativadi}}</ref> * ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୯ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ) * ଗଣକବି ବୈଷ୍ଣବ ପାଣି ସମ୍ମାନ (୧୯୯୯) * ନାଟ୍ୟ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନ- ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସ୍‌ନାଲ ଥିଏଟର ଫେଷ୍ଟିଭାଲ (୨୦୦୩) * ତୁଳସୀ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ- ନାଟ୍ୟଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ (୧୯୯୭) * ନାଟ୍ୟକାର ସମ୍ମାନ (୧୯୯୩ ) * ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର- ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର (୧୯୮୫) (କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ) * ଉନ୍ମେଷ ସମ୍ମାନ, କଟକ (୧୯୮୩) (ସମାଲୋଚନା ସାହିତ୍ୟ) * ୟୁରେକା ସମ୍ମାନ, କଟକ (୧୯୮୧) (ସାମଗ୍ରୀକ କୃତି) * ଧରିତ୍ରୀ- ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ (୧୯୮୦) (ସାମଗ୍ରୀକ କୃତି) * ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଟ୍ୟକାର ସମ୍ମାନ- ଅହମ୍ମଦାବାଦ ସର୍ବଭାରତୀୟ ନାଟ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା (୧୯୭୨) == ମୃତ୍ୟୁ == ୨୦୨୦ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୧୮ ତାରିଖରେ [[କଟକ]]ରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=ବିଶିଷ୍ଟ ନାଟ୍ୟକାର ରତ୍ନାକର ଚଇନିଙ୍କ ପରଲୋକ |url=http://sambad.in/state/dramatist-ratnaka-chaini-no-more-506538/ |website=sambad.in |publisher=ସମ୍ବାଦ |accessdate=18 April 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200419052904/http://sambad.in/state/dramatist-ratnaka-chaini-no-more-506538/ |archivedate=19 April 2020 |url-status=live }}</ref> ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୪ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} == ବାହାର ଆଧାର == * [http://orissadiary.com/ShowOriyaOrbit.asp?id=20887 orissadiary.com: Dr Ratnakar Chaini elected as President of Utkal Sahitya Samaj]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.odisha.in/wp/2007/10/10/dr-ratnakar-chaini-elected-new-president-of-sanskar-bharati/ odisha.in: Dr Ratnakar Chaini elected new president of Sanskar Bharati]{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା)}} {{ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)}} {{ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ}} {{ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:Ekankika]] 61iqs6579l0x7fldxombzugbfvm2f2c 0 17100 606625 517457 2026-09-23T22:44:59Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606625 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Solifugae}} {{Taxobox | image =Galeodes (Lydekker) contrasted.png | image_caption = A male ''[[Galeodes]]'' (from R. A. Lydekker, 1879) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = Arthropoda | classis = Arachnida | subclassis = Dromopoda | ordo = '''Solifugae''' | ordo_authority = [[Carl Jakob Sundevall|Sundevall]], 1833 | subdivision_ranks = Families | subdivision = see text }} [[ଏସିଆ]] ଓ [[ଆଫ୍ରୀକା]]ରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏକ ବିଚିତ୍ର ପ୍ରକାରର ମାଙ୍କଡ଼ସା ହେଲା '''ଓଟ ମାଙ୍କଡ଼ସା''' ବା କ୍ୟାମେଲ ସ୍ପାଇଡର । ସେମାନେ ସଲିଫୁଜାଇ ପ୍ରଜାତି ଅନ୍ତଭୃକ୍ତ । ଆକାରରେ ସାଧାରଣ ମାଙ୍କଡ଼ସାଠାରୁ ଢେର ବଡ଼ । ସେମାନେ ଛୋଟ ଛୋଟ [[ସାପ]], [[ବେଙ୍ଗ]] ଏବଂ [[ଝିଟିପିଟି]] ଆଦିକୁ ଶିକାର କରିପାରନ୍ତି । ଭୟ ପାଇଲେ ମଣିଷକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ, କାମୁଡ଼ି ମାଂସ ଉଠାଇ ଦିଅନ୍ତି ।<ref>{{cite web |url=http://animals.nationalgeographic.com/animals/bugs/egyptian-giant-solpugid/ |title=Egyptian giant solpugid (camel spider) ''Galeodes arabs'' |publisher=[[National Geographic Society|National Geographic]] |accessdate=June 10, 2011 |archive-date=January 21, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100121182313/http://animals.nationalgeographic.com/animals/bugs/egyptian-giant-solpugid |url-status=dead }}</ref> == ବିଶେଷ == ଅନ୍ୟ ବୁଢିଆଣି ପରି ଏମାନେ ଜାଲ ବୁଣନ୍ତିନାହିଁ । ପଥର ସନ୍ଧିରେ ରହନ୍ତି । ଖୁବ ବେଗରେ ଦଉଡିପାରନ୍ତି । == ଓଟ ମାଙ୍କଡ଼ସାକୁ ନେଇ କାହାଣି == ମରୁଭୂମିରେ [[ଓଟ]]ଙ୍କ ପେଟ ଚିରିପକାଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଓଟ ମାଙ୍କଡ଼ସା ନାମ ଦିଆଯାଇଛି । ରାତିରେ ତମ୍ବୁରେ ଶୋଇଥିବା ଏକୁଟିଆ ମଣିଷ ପାଇଲେ ସେମାନେ ନିଜ ଲାଳରେ ତାକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ନିସ୍ତେଜ କରି ମାଂସ ଝୁଣି ଖାଉଥିବାର କାହାଣି ଅଛି । ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ବେଲେ ଏକାଧିକ ଆମେରିକାନ ସୈନିକ ସେମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଏ । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == {{Commons category|Solifugae}} * {{snopes | link = http://www.snopes.com/photos/bugs/camelspider.asp | title = Camel Spiders }} * {{Cite news | url = http://news.nationalgeographic.com/news/2004/06/0629_040629_camelspider.html | publisher = [[National Geographic Society|National Geographic]] | title = Camel Spiders: Behind an E-Mail Sensation From Iraq | date = June 29, 2004 | access-date = August 15, 2012 | archive-date = July 1, 2004 | archive-url = https://web.archive.org/web/20040701055205/http://news.nationalgeographic.com/news/2004/06/0629_040629_camelspider.html | url-status = dead }} * {{Cite web | url = http://www.solpugid.com/index.htm | title = The Arachnid Order Solifugae | publisher = | access-date = 2012-08-15 | archive-date = 2021-03-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210310003328/http://www.solpugid.com/index.htm | url-status = dead }} g82esdloxggyrlz5ekoo7wehhy9am2h 0 18092 606891 518908 2026-09-24T05:22:22Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606891 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Snake}} {{Automatic taxobox | name = Snakes | fossil_range = [[Early Cretaceous]] – [[Holocene|Recent]], <br />{{Fossil range|112|0|earliest=125|latest=|PS=}}<br /> | image = Coast Garter Snake.jpg | image_width=250px | image_caption = Coast garter snake,<br /> ''[[Garter Snake|Thamnophis elegans terrestris]]'' | taxon = Serpentes | authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758 | range_map = World distribution of snakes.svg | range_map_caption = <small>Approximate world distribution of snakes, all species</small> | subdivision_ranks = Subgroups | subdivision = * [[Alethinophidia]] – Nopcsa, 1923 * [[Scolecophidia]] – Cope, 1864 }} ସାପ ଏକ ସରୀସୃପ ଜାତୀୟ ଜୀବ । ସାପ ବିଷଧର ଓ ବିଷହୀନ ମଧ୍ୟ ହୋଇ ପାରନ୍ତି । ବିଶ୍ୱର ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ସାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ । କେବଳ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଜଳବାୟୁରେ ବିଶେଷ ପରିମାଣରେ ସାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଆନ୍ତି । ସେହିପରି କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ଉଷ୍ମତା ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ବିଶେଷ ପରିମାଣରେ ସର୍ପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥା’ନ୍ତି । ଅତ୍ୟନ୍ତ ଥଣ୍ଡା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ବିଶ୍ୱରେ ସାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ । ପୃଥିବୀର ସୁମେରୁ ଅଞ୍ଚଳ ଅର୍ଥାତ୍‍ ଉତ୍ତର ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳ, [[ନିଉଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ|ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ]] ଓ ଏୟାରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ପ୍ରଭୃତି ଅଞ୍ଚଳରେ ସାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ । ସାପ ଏକ ଶୀତଳ ରକ୍ତବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀ ବା ଥଣ୍ଡାକୁ ଭୟ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀ । ବିଶ୍ୱରେ ଛୋଟରୁ ବଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୫୦୦ ପ୍ରକାରର ସର୍ପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥା’ନ୍ତି । ବିଶେଷକରି ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଆର୍ଦ୍ରତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ସବୁ ଶ୍ରେଣୀର ଓ ପ୍ରକାରର ସାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥା’ନ୍ତି । ଜମି ଉପରେ ଘୁଷୁରି ଘୁଷୁରି ଗତି କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ‘ଓଫିଡିଆନ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ସେ ସବୁ ମଧ୍ୟରେ ଆସୁଛନ୍ତି ବିଶ୍ୱର ସବୁ ପ୍ରକାର ସାପ; କିନ୍ତୁ ‘ଟୁଆଟାରା’ ପରି ଏକ ସରୀସୃପ, ଯାହାର ତୃତୀୟ ନେତ୍ର ରହିଛି, ଯାହା କେବଳ ବିଶ୍ୱରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ପରି ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କୁ ‘ରିଙ୍କୋସେଫାଲିଆ’ ବର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାରର ଉଡ଼ନ୍ତା ସାପ ଅଛନ୍ତି । ପ୍ରକୃତରେ ସେମାନେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପରି ଉଡ଼ିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ଏମାନେ ପାଣି ଏବଂ ସ୍ଥଳଭାଗରେ ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ବସବାସ କରନ୍ତି । ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଉପରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ‘ଜେକାଭୋଲାନ୍ସ’ କୁହାଯାଇଥାଏ । କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏହି ପ୍ରକାରର ଏକ ପ୍ରାଣୀ [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]]<nowiki/>ର ଠାକୁରମୁଣ୍ଡା ଅରଣ୍ୟ ଯାହାକି [[ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ|ଶିମିଳିପାଳ]] ଅରଣ୍ୟର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ । ସେଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା]]<nowiki/>ର ଆନନ୍ଦପୁର ଅଞ୍ଚଳକୁ ସଂଲଗ୍ନ କରୁଅଛି । ଭାରତ ବର୍ଷରେ ୨୧୬ ପ୍ରକାରର ସାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୫୨ ପ୍ରକାରର ସାପ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ବିଷ ମଣିଷ ଏବଂ ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଘାତକ ହୋଇଥାଏ । ୧୯୭୨ରେ ‘ୱାଇଲ୍‍ଡ୍‍ ଲାଇଫ୍‍ ପ୍ରୋଟେକସନ ଆକ୍ଟ’ ଆମ୍ଭ ଦେଶରେ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା ଏବଂ ଏହି ଆଇନ ବଳରେ ପ୍ରଦେଶମାନେ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳନ କରିବାରେ ଲାଗିଲେ । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ସାପ ଧରାଳୀ ପରିବାରକୁ ‘ଇଲୁରା’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । [[ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ|ପଶ୍ଚିମଘାଟ ପର୍ବତମାଳା]], ନୀଳଗିରି ହିଲ୍ସ ଏବଂ କାବେରୀ ନଦୀ ସହିତ ଅନ୍ୟ ନଦୀମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟିଗତ ଉପତ୍ୟକା ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ସରୀସୃପ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏଣୁ [[ତାମିଲନାଡୁ]] ସରକାର ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଥମକରି ୧୯୭୮ ଇଲୁରା ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସମିତି ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଯେଉଁଥିରେ ୫୨ଟି ପରିବାର ଏଥିରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ । ଏହି ପରିବାରର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ କରି ସାପ ଧରିବା ପାଇଁ ଲାଇସେନ୍ସ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଲୋକମାନେ ସାପମାନଙ୍କୁ ଧରି ସମିତି ଗୃହକୁ ଆଣିବେ ଏବଂ ସେହି ସାପମାନଙ୍କଠାରୁ ଗରଳ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥାଏ । ସେହି ଲୋକମାନେ ବିଭିନ୍ନ କିସମର ସାପମାନଙ୍କଠାରୁ ଗରଳ ସଂଗ୍ରହ କରିବାର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ସାପମାନଙ୍କର ଗରଳ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ପଦାର୍ଥ । ଯାହା ସର୍ପାଘାତ ରୋଗୀର ବିଷକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଔଷଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥାଏ । ୧୦ଟି ଗୋଖର ସାପରୁ ୧ଗ୍ରାମ ବିଷ ଆମଦାନି ହୋଇଥାଏ । ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ କେତେ ହଜାର ଟଙ୍କା । ସେହିପରି ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଧରା ଯାଇଥିବା ସାପମାନଙ୍କର ଗରଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ, ଯାହା ଗୋଖର ସାପର ଗରଳଠାରୁ ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ପଦାର୍ଥ । ସାପମାନଙ୍କଠାରୁ ସଂଗୃହୀତ ଗରଳ ସାପ ଦନ୍ତାଘାତ ରୋଗୀର ବିଷ ହରଣ ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । == ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ == ଦୁଇ ପ୍ରକାର ସାପ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି: ବିଷଯୁକ୍ତ ଓ ବିଷହୀନ । ସାପ ବିଷକୁ ଇଂରାଜୀରେ ପଇଜନ୍ (poison) ନ କହି ଭେନମ (Venom) କୁହାଯାଏ । ବିଷଯୁକ୍ତ ସାପ ଦୁଇ ପ୍ରକାର: କଲୁବ୍ରିଡାଏ (colubrididae) ଓ ଭାଇପରିଡାଏ (viperidae) । କଲୁବ୍ରିଡାଏ ସାପ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଛନ୍ତି: ଏଲାପିଡାଏ (elapidae) ବା ସ୍ଥଳ ସାପ ଓ ହାଇଡ୍ରୋଫିନାଏ (hydrophinae) ବା ସାମୁଦ୍ରିକ ସାପ । ସାମୁଦ୍ରିକ ସାପ ଅଧିକ ବିଷାକ୍ତ । ଏଲାପିଡାଏ ଗୃପରେ ଗୋଖର (cobra), ଚିତି (krait), ରଣା (banded krait), ବୋଡ଼ା (viper) ଇତ୍ୟାଦି ସାପଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ । ସାପ ବିଷକୁ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ଅନୁସାରେ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ: ହେମୋଲାଇଟିକ୍ (hemolytic) ବା ରକ୍ତ ନଷ୍ଟକାରୀ ତଥା ଜୀବକୋଷ ନଷ୍ଟକାରୀ ଓ ନିଉରୋଟକ୍ସିକ (neurotoxic) ବା ସ୍ନାୟୁ ବିଷ । * ଗୋଖର ବା ନାଗ: ଫଣାରେ ଗୋରୁଖୁରା ଚିହ୍ନ ଥିବା ସାପ (Cobra) * ବୋଡ଼ା (viper): [[ଧୂଳିଆ ବୋଡ଼ା ସାପ]], [[ଡାଳୁଆ ବୋଡ଼ା]] ** [[ଅଜଗର]] ** [[ଚିତି ସାପ|ଚିତି]]: ବୋଡ଼ା ଜାତୀୟ ସାପ ** ଚନ୍ଦନ ବୋଡ଼ା ବା ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଡ଼ା **[[ରଣା ସାପ|ରଣା]] (Bungarus Fasciatus) * ତମ୍ପ (cobra-de-capello) *[[ଅହିରାଜ]] (python) == ପୁରାଣରେ ସାପ == * ପୌରାଣିକ ମତେ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ କନ୍ୟା ଓ କଶ୍ୟପମୁନିଙ୍କ ଏକତମା ପତ୍ନୀ କଦ୍ରୁଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଏମାନେ ଜାତ ହୋଇଥିଲେ । * ସାପମାନେ ପାତାଳସ୍ଥ ନାଗଲୋକରେ ବାସ କରନ୍ତି । * ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ ମତେ ସହସ୍ର ଫଣାଧାରୀ ବାସୁକି ଏ ପୃଥିବୀକୁ ଟେକି ଧରି ଅଛନ୍ତି । * ସାପ ମହାଦେବଙ୍କ ଭୁଷଣ । * ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କାଳୀୟ ନାମକ ଏକ ବିଷଧର ସାପକୁ ଦଳନ କରିଥିଲେ । * ବାଇବେଲ ମତରେ ସଇତାନ ସାପ ରୂପ ଧାରଣ କରି ପୃଥିବୀର ଆଦିମ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଭୁଲାଇ ପାପଗ୍ରସ୍ତ କରିଥିଲା । == ଆଉରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ସର୍ପ ଦଂଶ]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ତଥ୍ୟ == {{commons category|Serpentes }} * {{cite web |url=http://www.snaketracks.com/species.html |title=Worldwide Snake Species List |publisher=Snake Track.com }} * {{cite web |url=http://www.biodiversitylibrary.org/name/Serpentes |title=Bibliography for "Serpentes" |publisher=Biodiversity Heritage Library }} * {{ITIS |id=174118 |taxon=Serpentes}} * {{cite web |url=http://enature.com/fieldguides/view_default.asp?curGroupID=7&shapeID=1060 |title=US Snakes |publisher=eNature |access-date=2012-11-21 |archive-date=2008-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080315050142/http://www.enature.com/fieldguides/view_default.asp?curGroupID=7&shapeID=1060 |url-status=dead }} * {{cite web |url=http://www.naturemagics.com/stock-photo/thumbnails.php?album=7 |title=Snakes of the Indian Subcontinent |publisher=Naturemagics Kerala Photo Gallery |access-date=2012-11-21 |archive-date=2009-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090321024830/http://naturemagics.com/stock-photo/thumbnails.php?album=7 |url-status=dead }} * {{cite web |url=http://www.snakecell.org/snake-cell.html |title=About Snake Cell |publisher=Snake Cell}} (INDIA) * {{cite web |url=http://www.reptilesweb.com/reptiles-section/snake-world.html |title=Snake World |publisher=ReptilesWeb.com |access-date=2012-11-21 |archive-date=2014-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140529065619/http://www.reptilesweb.com/reptiles-section/snake-world.html |url-status=dead }} * {{cite web |url=http://www.oplin.org/snake |title=What's That Snake? |publisher=OPLIN}} * {{cite web |url=http://artedi.nrm.se/nrmherps/qbrowse.php?FormData=scientificName |title=Herpetology Database |publisher=Swedish Museum of Natural History}} * [https://web.archive.org/web/20140301035856/http://www.bbc.co.uk/nature/life/Snake BBC Nature:] Snake news, and video clips from BBC programmes past and present. [[ଶ୍ରେଣୀ:ସର୍ପ]] {{ଅଧାଗଢ଼ା}} tok6yznn10ead36kos4n4wdprhq6ash 0 18608 606772 571086 2026-09-24T01:57:15Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606772 wikitext text/x-wiki [[File:Women Crafting Handmade Beedi in Chanderi.jpg|thumb|ବିଡ଼ି ତିଆରି କରୁଥିବା ଜଣେ ମହିଳା]] '''ବିଡ଼ି''' ({{lang-hi|बीड़ी}}; କେହିକେହି (ଅନ୍ୟ ଭାଷାଭାଷୀ) ଏହାକୁ '''ବିଡ଼ି (bidi)'''<ref name="reuters">{{Cite news | last = Dhar | first = Sujoy | title = Indian girls fight back against child marriage | location = Kolkata, India | publisher = Reuters | date = 2009-11-18 | url = http://www.reuters.com/article/2009/11/19/us-india-childmarriage-idUSTRE5AI0GR20091119 | access-date = 2011-06-11 | archive-date = 2015-09-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150924143809/http://www.reuters.com/article/2009/11/19/us-india-childmarriage-idUSTRE5AI0GR20091119 | url-status = dead}}</ref> ବା '''ବିରି (biri)'''<ref name="Sunley"/> ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି। ଏହା [[ତମାଖୁ]]କୁ ଭିତରେ ରଖି କେନ୍ଦୁପତ୍ରରେ ମୋଡ଼ି ଓ ଗୋଟିଏ ସରୁ ସୂତାରେ ବାନ୍ଧି ତିଆରି କରାଯାଉଥିବା ଏକ ପତଳା ଭାରତୀୟ<ref name="southasia">{{Cite journal | last1 = Rahman | first1 = Mahbubur | author2 = Junichi Sakamoto | author3 = Tsuguya Fukui | title = Bidi smoking and oral cancer: A meta-analysis | journal = International Journal of Cancer | volume = 106 | issue = 4 | pages = 600–604 | publisher = Wiley-Liss, Inc. | date = 2003-09-10 | doi = 10.1002/ijc.11265}}</ref> [[ସିଗାରେଟ]] । == ଇତିହାସ == ବିଡ଼ି ଶବ୍ଦଟି ମାରୱାରର ବିଡ଼ା ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଅଛି ବୋଲି କେହି କେହି ମତ ଦିଅନ୍ତି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଲା ଗୁଆ, କିଛି ଜଡ଼ିବୁଟି ଓ ମସଲା ଆଦି ଦେଇ ମୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା ପତ୍ର।<ref name="Pathak">{{cite book|title = Bhargava's Standard Illustrated Dictionary of the Hindi Language| publisher= Bhushan Press|year=1976|page=312}}</ref> == ଉପଯୋଗ == ==ଉତ୍ପାଦନ== ଭାରତରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ମୋଟ ତମାଖୁର ୪୮ ଶତକଡ଼ା ବିଡ଼ି ମାଧ୍ୟମରେ ହୋଇଥାଏ (୨୦୦୮ର ଗଣନା)<ref name="Sunley">{{Cite book | last = Sunley | first = Emil M. | title = India: The Tax Treatment of Bidis | publisher = Bloomberg Philanthropies | date = January 2008 | pages = | url = http://www.tobaccofreeunion.org/files/44.pdf | isbn = 978-2-914365-35-2 | access-date = 2012-06-20 | archive-date = 2012-03-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120306053754/http://www.tobaccofreeunion.org/files/44.pdf | url-status = dead }}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == {{Commons category|Beedi}} * [http://www.bestpracticesfoundation.com/pdf/ILO.pdf Action Plan for Beedi Women Workers] The [[International Labor Office]] Beedi * [http://www.youtube.com/watch?v=u3rYqufbiiM Beedi-making tutorial] enliewrr0jmhdxylhipyviy2elpsslj 0 18680 606923 520367 2026-09-24T06:06:37Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606923 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ହରେକୃଷ୍ଣ ବେହେରା | image = Harekrishna Behera‌ Potrait.JPG | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{birth date |df=yes|1931|03|23}} | birth_place = ବୁଆଁଳ, [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = {{death date and age |2012|06|24|1931|03|23|df=yes}} | death_place = [[ଦିଲ୍ଲୀ]] | resting_place = | occupation = | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = ପଦ୍ମାବତୀ | children = [[କବିତା ଦ୍ୱିବେଦୀ]], କାବେରୀ, କଲ୍ୟାଣୀ ବେହେରା | relatives = | influences = | influenced = | awards = କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ <br /> ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ହରେକୃଷ୍ଣ ବେହେରା''' (୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୧<ref>{{cite web |title=The man and his mission |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/the-man-and-his-mission/article3581441.ece |website=thehindu.com |accessdate=22 January 2021}}</ref> - ୨୪ ଜୁନ ୨୦୧୨) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଶୀ]] ନୃତ୍ୟ ଗୁରୁ ଥିଲେ । ହରେକୃଷ୍ଣ [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା]]ର ବୁଆଁଳଗ୍ରାମରେ ସେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣକରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/odissi-exponent-hare-krushna-behera-dead/766705 |title=Odissi Exponent Hare Krushna Behera Dead &#124; news.outlookindia.com |work=news.outlookindia.com |year=2012 |quote=Behera who hailed from Buanl village of Balasore district |accessdate=25 June 2012 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609082827/https://www.outlookindia.com/newswire/story/odissi-exponent-hare-krushna-behera-dead/766705 |url-status=dead}}</ref> ସେ ଗୁରୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କଠାରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୁରୁ ରାମହରି ମହାପାତ୍ରଙ୍କଠାରୁ [[ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ]] ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ପୂର୍ବତନ ମୂଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ [[ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]]ଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସରକାରୀ ବୃତ୍ତି ଲାଭ କରିବା ସହିତ ସେ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ନାଟ୍ୟ ବେଲେଟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ । [[ଫାଇଲ:A still of Shri Hare Krishna Behaera who will be presented with the Sangeet Natak Akademi Award for Odissi Dance by the President Dr. A.P.J Abdul Kalam in New Delhi on October 26, 2004.jpg|thumb|ହରେକୃଷ୍ଣ ବେହେରାଙ୍କର ନୃତ୍ୟରତ ଛବି]] ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟକୁ ଗୌରବମଣ୍ଡିତ କରିବାରେ ଦୀର୍ଘ ୫୦ ବର୍ଷ ଧରି ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ । ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ମଧ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web |url= http://www.rediff.com/news/report/odissi-exponent-hare-krushna-behera-dies/20120624.htm |title=Odissi exponent Hare Krushna Behera dies - Rediff.com India News |work=rediff.com |year=2012 |quote=Orissa Sangeet Natak Akademi Award in 1983. In 2003, Behera received the Sangeet Natak Akademi Award. |accessdate=25 June 2012}}</ref> ସେ [[ଦିଲ୍ଲୀ]]ରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିବାପାଇଁ ଏକ ଓଡ଼ିଶୀ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url= http://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/Odissi-guru-Hare-Krushna-Behera-passes-away/articleshow/14379144.cms |title=Odissi guru Hare Krushna Behera passes away - The Times of India |work=indiatimes.com |year=2012 |quote=Guruji had established a dance institute, Odissi Kendra, in New Delhi in 197 |accessdate=25 June 2012}}</ref> ତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା]]ର ଭାସ୍କରଗଞ୍ଜଠାରେ "ଗୁରୁ ହରେକୃଷ୍ଣ ବେହେରା କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି" ନାମକ ଏକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଛି । [[ଓଡ଼ିଶୀ]] ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଭାବେ ସେ [[ଆମେରିକା]], [[ଜାପାନ]], [[ଜର୍ମାନୀ]], [[ଋଷିଆ]], [[ଶ୍ରୀଲଙ୍କା]], [[ଇଂଲଣ୍ଡ]], [[ଫ୍ରାନ୍ସ]], [[ସାଉଦି ଆରବ]], [[ମଙ୍ଗୋଲିଆ]], [[ଡେନମାର୍କ]], [[ନେଦରଲାଣ୍ଡ]] ଆଦି ଦେଶରେ ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରି ଜାତୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟକୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ସ୍ତରରେ ଏହାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ଥିଲା । ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ହୃଦଘାତରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.ptinews.com/news/2733129_Odissi-exponent-Hare-Krushna-Behera-dies- |title=fullstory |work=ptinews.com |year=2012 |quote=Odissi dance exponent Guru Hare Krushna Behera died in Delhi on Sunday after suffering a heart attack |accessdate=25 June 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120624211111/http://www.ptinews.com/news/2733129_Odissi-exponent-Hare-Krushna-Behera-dies- |archivedate=24 June 2012 |url-status=live }}</ref> ବର୍ତ୍ତମାନ ହରେକୃଷ୍ଣ ବେହେରାଙ୍କ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ସଂଗଠନ‌ ଓଡ଼ିଶୀ କେନ୍ଦ୍ରରେ ତାଙ୍କ ସାନ ଝିଅ [[କଲ୍ୟାଣୀ ବେହେରା]]ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିଖା‌ଯାଉଛି । ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== * [[ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ]], ୨୦୦୭ * କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୩ * ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୩ * ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ କ୍ରିଟିକ୍ସ ଆୱାର୍ଡ଼, ୧୯୮୧ <ref>{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/article550231.ece|title=Guru Harekrishna Behera no more|work=The New Indian Express|accessdate=24 December 2015|archive-date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305143317/http://www.newindianexpress.com/states/odisha/article550231.ece|url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == * http://www.guruhkbehera.com/index.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160812061333/http://guruhkbehera.com/index.htm |date=2016-08-12 }} {{ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୨ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ]] jynhthw23tx1dfh8wokcd0gdunjalxr 0 18747 606631 595128 2026-09-23T22:59:34Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606631 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ| Kalpana Chawla}} {{Infobox astronaut | name = କଳ୍ପନା ଚାୱଲା | image = Kalpana Chawla, NASA photo portrait in orange suit.jpg | caption = ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୨ରେ କଳ୍ପନା ଚାୱଲା | birth_date = ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୭, ୧୯୬୨ | death_date = {{death date and age|2003|2|1|1962|3|17}} | birth_place = [[କର୍ଣ୍ଣଲ]], [[East Punjab|ପଞ୍ଜାବ]], [[ଭାରତ]]<br><small>(ବର୍ତ୍ତମାନର [[ହରିୟାଣା]], [[ଭାରତ]]</small>) | death_place = Aboard [[Space Shuttle Columbia]] over [[Texas]], U.S. | alma_mater = [[Punjab Engineering College]] <br> [[University of Texas at Arlington]] <br> [[University of Colorado at Boulder]] | selection = [[List of astronauts by selection#1994|1994 NASA Group]] | time = ୩୧ ଦିନ, ୧୪ ଘଣ୍ଟା, ୫୪ ମିନିଟ୍<ref>{{cite web|title=Life facts|url=http://spaceflight.nasa.gov/shuttle/archives/sts-107/memorial/chawla.html|publisher=NASA|accessdate=February 27, 2014|archive-date=March 4, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304203108/http://spaceflight.nasa.gov/shuttle/archives/sts-107/memorial/chawla.html|url-status=dead}}</ref> | mission = [[STS-87]], [[STS-107]] | insignia = [[File:Sts-87-patch.svg|40px]] [[File:STS-107 Flight Insignia.svg|40px]] | awards = {{CS Medal of Honor}} |}} '''କଳ୍ପନା ଚାୱଲା''' (ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୭, ୧୯୬୨<ref>{{cite news|last1=Salwi|first1=Dilip M|title=Did you know Kalpana was called Monto?|url=http://www.rediff.com/news/2004/feb/20spec.htm|accessdate=19 March 2016|work=[[Rediff.com]]|date=20 February 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040507215916/http://www.rediff.com/news/2004/feb/20spec.htm|archivedate=7 May 2004}}</ref><ref name=bioreview>{{cite magazine|title=Book Review: Biography of Kalpana Chawla |author=Basu, Biman |url=http://www.niscair.res.in/jinfo/sr/2012/SR%2049%285%29%20%28Book%20Review%29.pdf |magazine=[[Science Reporter (magazine)|Science Reporter]] |pages=40–41 |date=May 2012 |access-date=2013-07-06 |quote=Born on 17 March 1962 in Karnal, Haryana}}</ref> – ଫେବୃଆରୀ ୧, ୨୦୦୩) ହେଉଛନ୍ତି [[ଭାରତ]]ରେ ଜନ୍ମିତ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ମହାକାଶଚାରୀ ।<ref name=bioreview/> ସେ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ କଲମ୍ବିଆ [[ମହାକାଶଯାନ]]ରେ ମହାକାଶକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ଏହି ମହାକାଶ ଯାନରେ ସେ mission specialist ଏବଂ primary [[robotic arm]] operator ଭାବେ ଯାଇଥିଲେ। ୨୦୦୩ ମସିହାରେ [[କଲମ୍ବିଆ ମହାକାଶଯାନ ଦୁର୍ଘଟଣା]] ([[Space Shuttle Columbia disaster]])ରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇ ଥିବା ସାତ ଜଣ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳ୍ପନା ଅନ୍ୟତମ।<ref>{{cite web|url=http://www.msnbc.msn.com/id/28436243/ns/technology_and_science-space/t/nasa-reports-new-details-columbia-deaths/|title=Kalpana Chawla|accessdate=2012-05-24|archive-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20120501080813/http://www.msnbc.msn.com/id/28436243/ns/technology_and_science-space/t/nasa-reports-new-details-columbia-deaths|url-status=dead}}</ref> ସେ [[ପଞ୍ଜାବ]] ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ୍‌ରୁ [[ଏରୋନଟିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ]]ରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ଏବଂ [[ଆମେରିକା]]ର [[ଟେକ୍ସାଜ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି]]ରୁ ଏରୋସ୍ପେଶ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ। ୧୯୮୮ରେ ସେ [[ଆମେରିକା]]ର [[କଲରାଡୋ ୟୁନିଭର୍ସିଟି]]ରୁ ପି.ଏଚ୍.ଡି. ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ।<ref>{{cite news |title=Indo-US astronaut follows Kalpana's footsteps |author=Salim Rizvi |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6169111.stm |publisher=BBC |date=December 11, 2006 |location=New York |access-date=November 20, 2012 |quote=Almost four years after the death of the first Indian-American astronaut Kalpana Chawla in the Columbia space shuttle disaster, Nasa has sent another woman of Indian origin into space.}}</ref> ସେ ଜିନ୍-ପେରୀ ହ୍ୟାରିସନ୍ଙ୍କ ସହ ବିବାହ ବନ୍ଧନରେ ଆବନ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୯୭ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସ ୧୯ ତାରିଖରେ ମହାକାଶକୁ ଯାତ୍ରାକରି ସେ [[ଭାରତ]]ରେ ଜନ୍ମିତ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ମହାକାଶଚାରୀ ହେବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।<ref>{{Citation| last = Chawla| first = Kalpana| title = MS Thesis Optimization of cross flow fan housing for airplane wing installation.| publisher = University of Texas at Arlington|page=97| date = 1984}}</ref> ପୁନଶ୍ଚ ୨୦୦୩ରେ [[କଲମ୍ବିଆ ମହାକାଶଯାନ]] ଯୋଗେ ସେ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ [[ପୃଥିବୀ]]କୁ ଫେରିବା ବାଟରେ ଅର୍ଥାତ ୨୦୦୩ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ସେହି ମହାକାଶଯାନ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କଳ୍ପନା ସେହି ମହାକାଶରେ ହିଁ ଲୀନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ı<ref>{{Cite web |url=http://www.preservearticles.com/201103034359/biography-of-indian-astronaut-kalpana-chawla.html |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-07-04 |archive-date=2012-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120626081204/http://www.preservearticles.com/201103034359/biography-of-indian-astronaut-kalpana-chawla.html |url-status=dead }}</ref> ତେବେ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଆମ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ପାଣିପାଗ ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ଦେଉଥିବା କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହକୁ "[[କଳ୍ପନା-୧]]" ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି ı<ref>http://kalpanachawla.tripod.com/id16.html{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ଜନ୍ମ ଏବଂ ପରିବାର== କଳ୍ପନା ଚାୱଲା ୧୯୬୨ ମହିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୭ ତାରିଖରେ [[ହରିୟାଣା]]ର କର୍ଣ୍ଣଲ ସହରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।<ref>{{cite news|last1=Salwi|first1=Dilip M|title=Did you know Kalpana was called Monto?|url=http://www.rediff.com/news/2004/feb/20spec.htm|accessdate=19 March 2016|work=[[Rediff.com]]|date=20 February 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040507215916/http://www.rediff.com/news/2004/feb/20spec.htm|archivedate=7 May 2004}}</ref> ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବନାରସୀ ଲାଲ୍ ଚାୱଲା ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ସଂଜ୍ୟୋତୀ। ସେ ଚାରି ଭାଇ ଭଉଣୀ ଥିଲେ। କଳ୍ପନା ତାଙ୍କ ପରିବାରରେ ସବୁଠାରୁ ସାନ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଭଉଣୀ ଓ ଜଣେ ଭାଇ ଥିଲେ। ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ବିଭାଜନ ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ଦଙ୍ଗାରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ [[ପାକିସ୍ତାନ]]ରୁ [[ଭାରତ]] ଚାଲି ଆସିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ସେମାନ‌ଙ୍କ ପାଖରେ କେବଳ ଆଶା ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମୂଲ୍ୟବାନ ସାମଗ୍ରୀ ନ ଥିଲା। ପିଲାବେଳେ କଳ୍ପନାଙ୍କ ଡାକ ନାମ ମଣ୍ଟୁ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱଚ୍ଛଳ ଥିଲା। ତେବେ କଳ୍ପନା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇ-ଭଉଣୀ ମାନ‌ଙ୍କର କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ତ‌ଥା ଅଧ୍ୟବସାୟ ବଳରେ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଅବସ୍ଥା ଉନ୍ନତରୁ ଉନ୍ନତ‌ତର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ୨୦୦୩ ମସିହାରେ [[କଲମ୍ବିଆ ମହାକାଶଯାନ]]ରେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ''[[India Today]]'' ଖବର କାଗଜକୁ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାର ଦେଇ କ‌ହିଥିଲେ, "କଠିନ ପରିଶ୍ରମଦ୍ୱାରା ଜୀବନରେ ସବୁ ପ୍ରକାର ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରାଯାଇ ପାରେ ବୋଲି ତାଙ୍କ ପରିବାରର ସମସ୍ତେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ସବୁ ବାଧା ସତ୍ତ୍ୱେ ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଛି।" କଳ୍ପନାଙ୍କ ପରିବାରର ସାହ‌ସ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କିପରି ତାଙ୍କ ଯୁବ ମାନସିକତା ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା, ଏହା ତାଙ୍କର ଏହି ଉକ୍ତିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ। ==ବାଲ୍ୟକାଳ ଏବଂ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିକ୍ଷା== ସେ ସମୟରେ ଝିଅ ତ‌ଥା ମହିଳା ମାନ‌ଙ୍କୁ ନେଇ କର୍ଣ୍ଣଲର ଲୋକମାନେ ଖୁବ୍ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ମନୋଭାବ ପୋଷଣ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ପୁଅ ହେଉ ବା ଝିଅ, ବନାରସୀ ଲାଲ୍ ଚାୱଲା ନିଜ ପିଲା ମାନ‌ଙ୍କ ଶିକ୍ଷାକୁ ନେଇ ବେଶ୍ ଯତ୍ନବାନ ଥିଲେ। କଳ୍ପନାଙ୍କ ମା' ସଂଜ୍ୟୋତୀ ନିଜ ଝିଅ ମାନ‌ଙ୍କୁ ସବୁ ପ୍ରକାରର ସ‌ହାୟତା ଓ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇ ଦେଉଥିଲେ ଏବଂ ସର୍ବଦା ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନ ତ‌ଥା ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହେବା ପାଇଁ ସେମାନ‌ଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିଲେ। କଳ୍ପନା ନିଜ ଘର ପାଖ ବିଦ୍ୟାଳୟ ''ଟାଗୋର୍ ବାଲ୍ ନିକେତନ୍''ଠାରେ ନିଜର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ, ବନ୍ଧୁ ତ‌ଥା ପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତି ମାନ‌ଙ୍କ ମତରେ ସେ ଜଣେ ଶାନ୍ତ ଶିଷ୍ଟ କିନ୍ତୁ ଖୁସ୍ ମିଜାଜ୍ର ଝିଅ ଥିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ସାହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାରେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ରୁଚି ଥିଲା। ଖୁବ୍ କମ୍ ବୟସରେ ମଧ୍ୟ କଳ୍ପନାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଆଖି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହ‌ସ ତ‌ଥା ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ମନୋଭାବ ଏବଂ ସମାଜ ପାଇଁ କିଛି କରିବାର ଅଦମ୍ୟ ଇଚ୍ଛା ଅନ୍ୟ ମାନ‌ଙ୍କୁ ବଶୀଭୂତ କରିପାରୁଥିଲା। ନିଜର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଚତୁରତା ଯୋଗୁଁ ସେ ସର୍ବଦା ଶ୍ରେଣୀର ପ୍ରଥମ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହୁଥିଲେ। ସେ ଯେ କେବଳ ସୁନ୍ଦର ଓ କଠିନ ପରିଶ୍ରମୀ ଥିଲେ ତାହା ନୁହେଁ, ସେ ମଜା ମସ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଖୁବ୍ ଭଲ ପାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ମଜା ମସ୍ତି କରିବା ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ସେ ନିଜ ସାଙ୍ଗ ମାନ‌ଙ୍କ ସ‌ହ ଯାଉଥିବା ବଣଭୋଜି ଗୁଡ଼ିକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଭୋଗ୍ୟ କରିପାରୁଥିଲେ। ଯେ କୌଣସି କାମ କରିବା ପାଇଁ କଳ୍ପନା ଉତ୍ସାହର ସ‌ହ ଆଗଭର ହୋଇ ବାହାରି ପଡ଼ୁଥିଲେ। ମାତ୍ର ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ କାର୍ ଚଳାଇବା ଶିଖିଯାଇଥିଲେ। କଳ୍ପନାଙ୍କୁ ଆରମ୍ଭରୁ ଉଡ଼ାଜାହାଜ ଖୁବ୍ ଭଲ ଲାଗୁଥିଲା। ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ଏବଂ ହସ୍ତ ଶିଳ୍ପ ଶ୍ରେଣୀ ଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାୟତଃ ଉଡ଼ାଜାହାଜର ଚିତ୍ର ଓ ମଡେଲ୍ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଘରକୁ ଫେରିଲା ବେଳେ ପ୍ରାୟ ସମୟ ସେ ନିଜ ସାଇକେଲ୍ ରଖିଦେଇ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ବସି ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବା ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଥିବା ଉଡ଼ାଜାହାଜ ଗୁଡ଼ିକୁ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିବାର (take off) ଏବଂ ତଳକୁ ଓହ୍ଲାଇବାର (land) ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖୁଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବା ସମୟରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନ‌ନ୍ଦିତ ତ‌ଥା ଉତ୍‌ଫୁଲ୍ଲିତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଉଡ଼ାଜାହାଜ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ରୁଚିକୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ବାପା ଅନେକ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଉଡ଼ାଜାହାଜ ଗୁଡ଼ିକରେ ବସାଇବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଉଡ଼ାଜାହାଜ ଚାଳକ ସଂଘକୁ ନେଇ ଯାଉଥିଲେ। ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ରାତିର ତାରକା ବିମଣ୍ଡିତ ସୀମାହୀନ ଆକାଶକୁ ଦେଖିବା କଳ୍ପନାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ରୁଚି ଥିଲା। [[ଆକାଶ ଗଙ୍ଗା]] ([[The Milky Way]]) ଏବଂ ବେଳେ ବେଳେ ଆକାଶରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିବା [[ଉଲ୍‌କା ପିଣ୍ଡ]] ([[The Shooting Star]]) ତାଙ୍କ ମନ‌କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନଂଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଭରି ଦେଉଥିଲା। କଳ୍ପନା ଯେ ଦିନେ ବଡ଼ ହେଲେ ସୀମାହୀନ ନୀଳ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ, ଏହା ତାଙ୍କ ବାଲ୍ୟକାଳର ରୁଚି ମାନ‌ଙ୍କରୁ ହିଁ ଜଣା ପଡ଼ୁଥିଲା।<ref>{{Citation| last = Reaching For The Stars| first = By Kalpana Chawla| title = Invitation To English - 2| publisher = Orissa State Bureau of Textbook Preparation and Production, Bhubaneswar|page=112| date = 2011}}</ref> ==ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଏବଂ ବିବାହ== କଳ୍ପନା ଖୁବ୍ ଭଲ ନମ୍ବର ରଖି ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଠ ପଢ଼ା ଶେଷ କରିଥିଲେ। ବିଦ୍ୟାଳୟ ପଢ଼ା ଶେଷ କରି ସାରିଲା ବେଳକୁ ସେ ନିଜ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରି ସାରିଥିଲେ। ସେ [[ଏରୋସ୍ପେଶ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍]] ([[Aerospace Engineer]]) ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। [[କର୍ଣ୍ଣଲ]]ଠାରେ ଥିବା ''[[ଦୟଲ୍‌ସିଂହ କଲେଜ୍]]''ରୁ ନିଜର ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ପାଠ ପଢ଼ା ଶେଷ କରି ସେ [[ଚଣ୍ଡିଗଡ଼]]ଠାରେ ଥିବା [[ପଞ୍ଜାବ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ୍]] ବା [[Punjab Engineering College]] (''PEC'')ରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମେ କଳ୍ପନାଙ୍କ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ପରିବାର ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସ‌ହର ବାହାରକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ରାଜି ହେଉ ନ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ନିଜର ଶାନ୍ତ ସ୍ୱଭାବ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ବଳରେ ସେ ନିଜ ପରିବାର ଲୋକଙ୍କୁ ରାଜି କରାଇବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ। ଯଦିଓ କଳ୍ପନାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକମାନେ ତାଙ୍କୁ [[ସିଭିଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ]] ([[Civil Engineering]]), [[ମେକାନିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ]] ([[Mechanical Engineering]]) କିମ୍ବା [[ଏଲେକ୍‌ଟ୍ରିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ]] ([[Electrical Engineering]])ରେ ନାମ ଲେଖାଇବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ''PEC''ଠାରେ [[ଏରୋନଟିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ]] ([[Aeronautical Engineering]]) ବିଭାଗରେ ହିଁ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ। ସେତେବେଳେ [[ଏରୋନଟିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ]] ([[Aeronautical Engineering]]) ପଢ଼ୁଥିବା ଆଠ ଜଣ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଏକମାତ୍ର ଝିଅ ଥିଲେ। ''PEC''ରେ ପଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ କଳ୍ପନା ତାଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଯେବେ ବି ତାଙ୍କୁ ଏକାଧିକ ବିକଳ୍ପ ମାନ‌ଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଗୋଟିଏକୁ ବାଛିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା, ସେ ସର୍ବଦା ନିର୍ଭୀକ ଭାବରେ ସବୁଠାରୁ କଠିନ ବିକଳ୍ପଟିକୁ ହିଁ ବାଛୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ସ୍ୱଭାବ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ବଳରେ ସେ ନିଜ ଶ୍ରେଣୀରେ ସବୁଠାରୁ ଉପରକୁ ଉଠି ପାରିଥିଲେ। କଳ୍ପନା ଜଣେ ଖୁବ୍ ଭଲ ତ‌ଥା ଅନପେକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ବୋଲି ତାଙ୍କ କଲେଜ୍ର ସାଙ୍ଗମାନେ ମତ ଦିଅନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଶ୍ରେଣୀଗୃହ, ପାଠାଗାର କିମ୍ବା ପ୍ରୟୋଗଶାଳାରେ ବିତାଉଥିଲେ। ତ‌ଥାପି କଲେଜ୍ର ବାର୍ଷିକ କ୍ରୀଡ଼ା ଉତ୍ସବ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବ ତ‌ଥା ''ଏରୋ ଏବଂ ଆଷ୍ଟ୍ରୋ ସମାଜ'' (''Aero and Astro Society'')ର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ। ''PEC''ରେ କଳ୍ପନା ଉଡ଼ାଜାହାଜରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଥିବା ସାମଗ୍ରୀ, ଉଡ଼ାଜାହାଜର ଗତି ତ‌ଥା ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମୂଳକ [[ଏରୋଡାଇନାମିକ୍‌ସ୍]] (Theoretical [[Aerodynamics]]) ସମ୍ପର୍କରେ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଠ ପଢ଼ା ଏବଂ ତାଙ୍କ ମହାକାଶଚାରୀ ଜୀବନରେ ଖୁବ୍ ସ‌ହାୟକ ହୋଇଥିଲା। ନିଜର ସ୍ନାତକ ପାଠପଢ଼ା ସରିଲା ବେଳକୁ କଳ୍ପନା ଚାୱଲା ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ [[ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]କୁ ଯିବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରି ସାରିଥିଲେ। ବ‌ହୁତ ଚିନ୍ତା କରିବା ପରେ ସେ ''ଆର୍ଲିଙ୍ଗ୍‌ଟନ୍''ଠାରେ ଥିବା [[ଟେକ୍ସାଜ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ନାମ ଲେଖାଇବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ। ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠପଢ଼ା ଏବଂ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ସୁଯୋଗ ଥିବାରୁ ସେ ଏହାକୁ ବାଛିଥିଲେ। ''ଟେକ୍ସାଜ୍''ରେ ନାମ ଲେଖାଇବା ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହେବା ପରେ ସେ ଖୁବ୍ ଖୁସି ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବଥର ପରି ଏଥର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଏହି ଯୁବତୀ ଜଣଙ୍କୁ ବିଦେଶକୁ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ ରାଜି ହେଲା ନାହିଁ। ତେବେ କଳ୍ପନା ପୁନର୍ବାର ନିଜ ପରିବାରକୁ ରାଜି କରାଇବାରେ ସଫଳ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଶେଷରେ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ କଳ୍ପନା ନିଜ ଛୋଟ ସ‌ହରଟିକୁ ଛାଡ଼ି [[ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]କୁ ଯାଇଥିଲେ।<ref>{{Citation| last = Chawla| first = Kalpana| title = MS Thesis Optimization of cross flow fan housing for airplane wing installation.| publisher = University of Texas at Arlington|page=97| date = 1984}}</ref> [[ଟେକ୍ସାଜ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ କଳ୍ପନା ନିଜର ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ବା ଏମ୍.ଏସ୍. (Master of Science) ଡିଗ୍ରୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଏହି ଡିଗ୍ରୀର ଖୁବ୍ ଚାହିଦା ଥିଲା। ନିଜର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ତ‌ଥା ପ୍ରବଳ ମେଧା ବଳରେ ସେ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ୧୯୮୩ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ କଳ୍ପନା ଜିନ୍-ପେରୀ ହ୍ୟାରିସନ୍ ନାମକ ଜଣେ ଫ୍ରେଞ୍ଚ୍-ଆମେରିକୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ଜିନ୍ କଳ୍ପନାଙ୍କ ''ଟେକ୍ସାଜ୍''ର ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲେ। ତେବେ କଳ୍ପନାଙ୍କ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ପରିବାର କଳ୍ପନାଙ୍କ ବିବାହ ଖବର ଶୁଣି ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଝିଅର ପସନ୍ଦ ଓ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖି କଳ୍ପନାଙ୍କ ପରିବାର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ଆଶୀର୍ବାଦ ଏବଂ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଇଥିଲେ। କଳ୍ପନାଙ୍କ ଜୀବନର ପ୍ରତିଟି ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ତରଫରୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ତିକ୍ତ‌ତା ରହିଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ସେ ସର୍ବଦା ନିଜ ପରିବାରକୁ ନିଜ ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ରାଜି କରାଇବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ। ସ୍ନାତୋକତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ଶେଷ କରିବା ପରେ କଳ୍ପନା ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସ‌ହ ''କଲରାଡୋ''ର ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚାଲିଗଲେ। [[କଲରାଡୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ସେ ପ୍ରଥମେ [[ମେକାନିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ]] ([[Mechanical Engineering]])ରେ ପି.ଏଚ୍.ଡି. କରିବା ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ନିଜ ବିଭାଗ [[ଏରୋସ୍ପେଶ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ]] ([[Aerospace Engineering]])କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଦେଇଥିଲେ।<ref>{{Citation| last = Chawla| first = Kalpana| title = PhD Thesis Computation of dynamics and control of unsteady vortical flows.| publisher = University of Colorado at Boulder|page=147| date = 1988}}</ref> ସେ ଭଲ ଭାବରେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ [[ଏରୋସ୍ପେଶ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ]] ([[Aerospace Engineering]])କୁ ବୃତ୍ତି ରୂପେ ଆପଣାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ କଷ୍ଟ ସ୍ୱୀକାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ତ‌ଥାପି ସେ [[ଏରୋସ୍ପେଶ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ]] ([[Aerospace Engineering]])ରେ ହିଁ ପି.ଏଚ୍.ଡି. କରିବା ପାଇଁ ଠିକ୍ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ତାଙ୍କର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଦୃଢ଼ତା ତ‌ଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ପରିଚାୟକ। ତାଙ୍କର କଲରାଡୋର ଜଣେ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ମିରିଆମ୍ କୁହନ୍ତି ଯେ କଳ୍ପନା ଜଣେ ଶାନ୍ତ ଶିଷ୍ଟ ଝିଅ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସାହସ ଓ ଆତ୍ମ‌ବିଶ୍ୱାସ ସ‌ହିତ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ନିଜ ଶିକ୍ଷକ ତ‌ଥା ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଗବେଷକ ମାନ‌ଙ୍କୁ ଚକିତ କରିଦେଉଥିଲେ। ==ବୃତ୍ତି== ୧୯୮୮ ମସିହାରେ କଳ୍ପନା [[ନାସା]] ([[NASA]])ର [[Ames Research Center]]ଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।। ସେଠାରେ ସେ [[Computational fluid dynamics]] (CFD)କୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ମହାକାଶଯାନକୁ ମହାକାଶକୁ ପ୍ରେରଣ କରିବା ଏବଂ ତାହାକୁ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ କରିବା ([[Vertical/Short Takeoff and Landing]] concepts) ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ। ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଉପସଭାପତି ତ‌ଥା ଏକାଧିକ ବସ୍ତୁର ଗତି (simulation of moving multiple body problems) ଉପରେ ବିଶେଷଜ୍ଞତା ଥିବା ଗବେଷକ (Research Scientist) ଭାବରେ ସେ Overset Methods, Incରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।<ref name=NASAbio>{{cite web|title=Kalpana Chawla (PH.D)|work=Biographical Data|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chawla.html|publisher=NASA|accessdate=September 14, 2014}}</ref> ସେ ମଧ୍ୟ [[ଉଡ଼ାଜାହାଜ]] ([[airplane]]), [[ଗ୍ଲାଇଡର୍]] ([[glider]]), ଏକ ବା ଏକାଧିକ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯୁକ୍ତ ଉଡ଼ାଜାହାଜ ([[single-engine airplane]], [[multi-engine airplane]]) ଏବଂ [[ପାଣିଜାହାଜ]] ([[seaplane]]) ଇତ୍ୟାଦି ଚଳାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଉଥିଲେ।<ref>{{cite web|publisher=I Love India|title=Kalpana Chawla|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/kalpana-chawla.html|accessdate=September 14, 2014}}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ସେ ୧୯୯୧ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ଆମେରିକାର ନାଗରିକ‌ତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ନାସାରେ [[ମହାକାଶଚାରୀ]] ([[NASA Astronaut Corps]]) ହେବା ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ।<ref name=bioreview /> ୧୯୯୫ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ତାଙ୍କୁ ନାସାରେ ମହାକାଶଚାରି ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ମହାକାଶଯାତ୍ରା ପାଇଁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା। ମହାକାଶରେ ଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ ସେ କ‌ହିଥିଲେ, "You are just your intelligence"; ଅର୍ଥାତ୍ "ତୁମ ବୁଦ୍ଧିମତା ହିଁ ତୁମର ପରିଚୟ"। ===ପ୍ରଥମ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା=== ୧୯୯୭ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମହାକାଶକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦଳରେ ସମୁଦାୟ ଛଅ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମହାକାଶଯାନର ନାମ ଥିଲା [[କଲମ୍ବିଆ]] [[ଏସ୍.ଟି.ଏସ୍.-୮୭]] ([[Space Shuttle Columbia]] flight [[STS-87]])। ଚାୱଲା ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ତ‌ଥା ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ। ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହାକାଶଯାତ୍ରୀ ହେଉଛନ୍ତି [[ରାକେଶ ଶର୍ମା]]। ସେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ [[ସୋୟୁଜ୍ ଟି-୧୧]] ([[Soyuz T-11]]) ନାମକ ମହାକାଶଯାନରେ ମହାକାଶକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ନିଜର ପ୍ରଥମ ମହାକାଶଯାତ୍ରାରେ କଳ୍ପନା ମହାକାଶରେ ୧୦.୬୭ ନିୟୁତ କିଲୋମିଟର ବା ୧୦.୪ ନିୟୁତ ମାଇଲ୍ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୂରତା ପ୍ରାୟ ୨୫୨ ଥର ପୃଥିବୀ ଚାରିପଟେ ବୁଲି ଆସିବା ସ‌ହ ସମାନ। ଏହି ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ତାଙ୍କୁ ୩୭୨ ଘଣ୍ଟା ଲାଗିଥିଲା।<ref name=NASAbio /> ଏହି ଯାତ୍ରା କାଳରେ ସେ [[ୱିନ୍‌ଷ୍ଟନ୍ ସ୍କଟ୍]] ([[Winston Scott]]) ଓ [[ଟାକାଓ ଡୋଇ]] ([[Takao Doi]])ଙ୍କ ସ‌ହ ମହାକାଶଯାନରୁ ବାହାରକୁ ଯାଇ ବିଗିଡ଼ି ଯାଇଥିବା ସ୍ପାର୍ଟାନ୍ କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ (Spartan satellite) ଟିକୁ ନେଇଆସିଥିଲେ। ନାସାର କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ଚାୱଲାଙ୍କ ସ‌ହ ମିଶି ମହାକାଶଯାନରେ ଥିବା ତ୍ରୁଟି, ସଫ୍ଟଓୟାର୍ ତ‌ଥା ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଟିକିନିଖି ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲେ। ଏହି ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ସେମାନ‌ଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ମାସ ଲାଗିଥିଲା। ଏହି ଯାଞ୍ଚ ସରିଲା ପରେ ଚାୱଲାଙ୍କୁ ମହାକାଶଯାନରେ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବିଭାଗ ସମ୍ଭାଳିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ଦାୟିତ୍ୱକୁ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ସମ୍ଭାଳିଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ‌ହକର୍ମୀମାନେ ପୁରସ୍କୃତ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ। ===ଦ୍ୱିତୀୟ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା=== [[File:STS-107 Mission Specialist Kalpana Chawla.jpg|thumb|ମହାକାଶଯାନ ସିମୁଲେଟର୍ (space shuttle simulator)ରେ କଳ୍ପନା ଚାୱଲା]] ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସେ STS-107 ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ବାଧା ଉପୁଜିଥିଲା । ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ମହାକାଶଯାତ୍ରା ପାଇଁଁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ଏଥର ସେ [[ଏସ୍.ଟି.ଏସ୍.-୧୦୭]] ([[STS-107]]) ମିଶନ୍ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ମହାକାଶଯାନରେ ବାରମ୍ବାର ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି ବାହାରିବାରୁ ଏହି ମହାକାଶଯାତ୍ରାରେ ବାରମ୍ବାର ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୦୨ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଉକ୍ତ ମହାକାଶଯାନଟିର ଇଞ୍ଜିନ୍‌ରେ ଏକ ଫାଟ ମଧ୍ୟ ଆବିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା । ଶେଷରେ ୨୦୦୩ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ମାସ ୧୬ ତାରିଖରେ କଳ୍ପନା [[କଲମ୍ବିଆ]] ମହାକାଶଯାନ ([[Space Shuttle Columbia]])ରେ [[ଏସ୍.ଟି.ଏସ୍.-୧୦୭]] ([[STS-107]]) ମିଶନ୍ ପାଇଁ ମହାକାଶକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏହି ମିଶନ୍‌ଟି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ଏହି ମିଶନ୍‌ରେ [[ମାଇକ୍ରୋ-ଗ୍ରାଭିଟି]] ([[micro-gravity]]) ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ କଳ୍ପନାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏଥିପାଇଁ କଳ୍ପନା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ପୃଥିବୀ ତ‌ଥା [[ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ]], ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଉନ୍ନତି ଏବଂ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଭିତ୍ତି କରି ପ୍ରାୟ ୮୦ଟି ଗବେଷଣାତ୍ମକ ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ==ମୃତ୍ୟୁ== ଚାୱଲା [[କଲମ୍ବିଆ ମହାକାଶଯାନ ଦୁର୍ଘଟଣା]] ([[Space Shuttle Columbia disaster]])ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୩ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ମାସ ୧ ତାରିଖ ଦିନ [[ଟେକ୍ସାଜ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ଉପରିଭାଗରେ [[ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ]]କୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବା ସମୟରେ [[କଲମ୍ବିଆ]] ଯାନ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା । ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ସମସ୍ତ ସାତ ଜଣ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା । ଏହି ଦିନ ମହାକାଶଯାନଟି [[କେପ୍ କାନାଭେରାଲ୍]] ([[Cape Canaveral]])ଠାରେ ଅବତରିତ ହେବାର ଥିଲା । ଦୁର୍ଘଟଣା ସମୟରେ ଯାନଟି ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରୁ ''୨,୦୭,୧୩୫'' ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ଥିଲା ।<ref>{{Citation| last = Reaching For The Stars| first = By Kalpana Chawla| title = Invitation To English - 2| publisher = Orissa State Bureau of Textbook Preparation and Production, Bhubaneswar|page=112| date = 2011}}</ref> କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍ ତଥା ଟେଲିଭିଜନ ପର୍ଦ୍ଦାରେ ମହାକାଶଯାନଟି ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ହଠାତ୍ ଜୋର୍‌ରେ ଶବ୍ଦ କରି ମହାକାଶଯାନଟି ଆକାଶରେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ମହାକାଶଯାନଟି ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ କରିବାର ମାତ୍ର ଅଳ୍ପ କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାଟି ଘଟିବାରୁ ନାସାର ୨୮ତମ ମିଶନ୍ [[ଏସ୍‌.ଟି.ଏସ୍-୧୦୭]] ([[STS-107]]) ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|last=Correspondent|first=A|title=Space Shuttle Explodes, Kalpana Chawla dead|url=http://www.rediff.com/us/2003/feb/01kalp.htm|publisher=Rediff}}</ref> ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ କରିବାର ମାତ୍ର ୧୬ ମିନିଟ୍ ପୂର୍ବରୁ ମହାକାଶଯାନଟିରେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିବାରୁ ସେହି ଯାନରେ ଥିବା କଳ୍ପନାଙ୍କ ସମେତ ଅନ୍ୟ ସବୁ ମହାକାଶଚାରୀ ଅସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ==ପୁରସ୍କାର== କଳ୍ପନାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପୁରସ୍କାର ଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି: * [[Congressional Space Medal of Honor]] * [[NASA Space Flight Medal]] * [[NASA Distinguished Service Medal]] ==ସମ୍ମାନ== * [[Asteroid 51826 Kalpanachawla]], [[କଲମ୍ବିଆ]]ରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିବା ମହାକାଶଚାରୀ ଦଳରେ କଳ୍ପନାଙ୍କ ନାମ ।<ref>{{cite web|title=Tribute to the Crew of Columbia|url=http://www.jpl.nasa.gov/releases/2003/columbia-tribute.cfm|publisher=[[NASA]] [[JPL]]|accessdate=2007-06-10|archive-date=2008-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20080208162807/http://www.jpl.nasa.gov/releases/2003/columbia-tribute.cfm|url-status=dead}}</ref> * ୨୦୦୩ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ମାସ ୫ ତାରିଖରେ [[ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ]] ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ପାଣିପାଗ ସୂଚନା ଦେଉଥିବା କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ ଶୃଙ୍ଖଳା MetSatର ପୁନଃ ନାମକରଣ କରାଯାଇ ଏହାର ନାମ "କଳ୍ପନା" ("Kalpana") ରଖାଯିବ । ଭାରତଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରଣ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଶୃଙ୍ଖଳାର ପ୍ରଥମ ଉପଗ୍ରହ "MetSat-1"କୁ ୨୦୦୨ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ୧୨ ତାରିଖରେ "କଳ୍ପନା-୧" ("Kalpana-1") ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=ISRO METSAT Satellite Series Named After Columbia Astronaut Kalpana Chawla|url=http://www.spaceref.com/news/viewnews.html?id=732|publisher=Spaceref.com|accessdate=2007-06-10}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ନିୟୁ ୟର୍କ ସ‌ହରର କୁଇନ୍‌ସ୍‌ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜ୍ୟାକ୍‌ସନ୍ ହାଇଟ୍‌ସ୍‌ର ୭୪ତମ ରାସ୍ତାକୁ କଳ୍ପନାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ Kalpana Chawla Way ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି ।[15] * ଯୁବ ମହିଳା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନ‌ଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରିବା ପାଇଁ ୨୦୦୪ ମସିହାରୁ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାର Kalpana Chawla Award ନାମକ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି ।[16] * ନାସା ଏକ ସୁପର୍ କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍ ଚାୱଲାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଛି ।[17] * Florida Institute of Technologyର Columbia Village Suites ନାମକ ଛାତ୍ର-ଛାତ୍ରୀମାନ‌ଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ଏକ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହଲ୍‌କୁ ଜଣେ ଜଣେ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ହଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଚାୱଲାଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହଲ୍‌ଟିଏ ମଧ୍ୟ ଅଛି । * The NASA Mars Exploration Rover mission has named seven peaks in a chain of hills, named the Columbia Hills, after each of the seven astronauts lost in the Columbia shuttle disaster. One of them is Chawla Hill, named after Chawla. * Steve Morse from the band Deep Purple created the song "Contact Lost" in memory of the Columbia tragedy along with her interest in the band. The song can be found on the album Bananas.[18] * Novelist Peter David named a shuttlecraft, the Chawla, after the astronaut in his 2007 Star Trek novel, Star Trek: The Next Generation: Before Dishonor.[19] * The Kalpana Chawla ISU Scholarship fund was founded by alumni of the International Space University (ISU) in 2010 to support Indian student participation in international space education programs.[20] * The Kalpana Chawla Memorial Scholarship program was instituted by the Indian Students Association (ISA) at the University of Texas at El Paso (UTEP) in 2005 for meritorious graduate students.[21] * The Kalpana Chawla Outstanding Recent Alumni Award at the University of Colorado, given since 1983, was renamed after Chawla.[22] * The University of Texas at Arlington, where Chawla obtained a Master of Science degree in aerospace engineering in 1984, opened a dormitory named Kalpana Chawla Hall in 2004.[23] In addition, the university dedicated the Kalpana Chawla Memorial on May 3, 2010, in Nedderman Hall, one of the primary buildings in the College of Engineering.[24] * The girls' hostel at Punjab Engineering College is named after Chawla. In addition, an award of INR twenty-five thousand, a medal, and a certificate is instituted for the best student in the Aeronautical Engineering department.[25] * The Government of Haryana established the Kalpana Chawla Planetarium in Jyotisar, Kurukshetra.[26] * The Indian Institute of Technology, Kharagpur, named the Kalpana Chawla Space Technology Cell in her honor.[27][28] * Delhi Technological University named a girls' hostel block after Chawla.[29] * A military housing development at Naval Air Station Patuxent River, Maryland, has been named Columbia Colony, and includes a street named Chawla Way. * Hostel blocks in Maulana Azad National Institute of Technology, Sagar Institute of Research & Technology, VIT University and Pondicherry University have been named after Chawla.[30][31] ==ଅଧିକ ଜାଣିବା ପାଇଁ ପଢ଼ନ୍ତୁ== * [[ଏସୀୟ ଆମେରିକୀୟ ମହାକାଶଚାରୀମାନ‌ଙ୍କ ସୂଚୀ]] * [[ମହିଳା ମହାକାଶଚାରୀମାନ‌ଙ୍କ ସୂଚୀ]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == {{commons|Kalpana Chawla}} * [http://www.montsu.org Kalpana Chawla Family Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130302231042/http://www.montsu.org/ |date=2013-03-02 }} * [http://www.peopleforever.org/NFHomepage.aspx?NFID=66 Celebrating Life of Kalpana Chawla] * [http://pecoba.in/kalpana-chawla-excellence-awards-2012-presented-on-6th-may-2012/ Kalpana Chawla Excellence Awards 2012] * [http://www.fishridingabike.com/kc.html Kalpana Chawla profile in India Currents 1998] {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME =Chawla, Kalpana | ALTERNATIVE NAMES = Montu | SHORT DESCRIPTION = Astronaut | DATE OF BIRTH =1961-03-17 | PLACE OF BIRTH =[[Karnal]], [[Haryana]], India | DATE OF DEATH = 2003-02-01 | PLACE OF DEATH =Over [[Texas]] }} {{DEFAULTSORT:Chawla, Kalpana}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୩ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାକାଶ ଯାତ୍ରୀ]] kerpom1ojo2007o8aytr38va4ncaokw 0 19000 606722 583939 2026-09-24T00:52:36Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606722 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Nirad Mohapatra}} {{Infobox person | name = ନୀରଦ ନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର | image = Nirad Mohapatra - Odia Filmmaker.jpg | alt = | caption = | birth_date = {{birth date|df=yes|1947|11|12}} | birth_place = [[ଭଦ୍ରକ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2015|02|19|1947|11|12}} | death_place = [[ମୁମ୍ବାଇ]], ମହାରାଷ୍ଟ୍ର | nationality = {{flag|ଭାରତୀୟ}} | education = ସ୍ନାତକ, ଡିପ୍ଲୋମା (ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା) |alma_mater = [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]],<br/> [[ଫିଲ୍ମ ଏଣ୍ଡ ଟେଲିଭିଜନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ]] | other_names = | known_for = [[ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ|ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା | occupation = ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଅଧ୍ୟାପକ |parents = ଶୈଲେନ୍ ମହାପାତ୍ର <br /> ସୁରମା ମହାପାତ୍ର |spouse = ସବିତା ମହାନ୍ତି |children = |website = [http://www.niradmohapatra.com ନୀରଦମହାପାତ୍ର.କମ] }} '''ନୀରଦ ନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର''' (୧୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୭–୧୯ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୫)<ref>http://movies.ndtv.com/regional/director-nirad-n-mohapatra-dies-of-cardiac-arrest-at-67-740718</ref> ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଓ ବୃତ୍ତଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ । <ref name="Weightman1996">{{cite book|author=Simon Weightman|title=Indian Subcontinent|url=http://books.google.co.in/books?id=r-VjAAAAMAAJ&q=nirad+mohapatra&dq=nirad+mohapatra&hl=en&sa=X&ei=FUMNULLhFYnprAe267XICA&ved=0CF0Q6AEwCTgK|year=1996|publisher=Passport Books|isbn=978-0-8442-8970-0}}</ref> ତାଙ୍କର ଜଣାଶୁଣା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ''[[ମାୟା ମିରିଗ]]'' (୧୯୮୪) ଅନ୍ୟତମ । ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଫିଲ୍ମରୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇ ପୁନଃପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web |title=Restored Indian film ‘Maya Miriga’ screened at Il Cinema Ritrovato film festival |url=https://www.browndailyherald.com/article/2024/10/restored-indian-film-maya-miriga-screened-at-il-cinema-ritrovato-film-festival |access-date=2024-12-19 |website=The Brown Daily Herald |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-01-20 |title=Film Heritage Foundation restores Nirad Mohapatra’s landmark Odia film ‘Māyā Miriga’(1984) |url=https://filmheritagefoundation.co.in/film-heritage-foundation-restores-nirad-mohapatras-landmark-odia-film-maya-miriga1984/ |access-date=2024-12-19 |website=Film Heritage Foundation |language=en-US}}</ref> == ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା == ନୀରଦ ନାରାୟଣ ଜଣେ ଭଲ ଛାତ୍ର ଥିଲେ ଓ ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ଇତିହାସ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବିଷୟ ଥିଲା । ପିଲାଟି ଦିନୁ ସେ ସିନେମା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଘର ପାଖେ ଥିବା ସିନେମା ଘର ଏ ଆକର୍ଷଣକୁ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ କରିଥିଲା । ସେ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ସହ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ଶେଷକରିଥିଲେ । == ଫିଲ୍ମ ଆଣ୍ଡ ଟେଲିଭିଜନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ == ସେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ|ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ]] ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଅଧାରୁ ଛାଡି ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ପୁନେସ୍ଥିତ [[ଫିଲ୍ମ ଏଣ୍ଡ ଟେଲିଭିଜନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ]] ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ସେଠାରୁ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite book|title=Third World Affairs|url=http://books.google.co.in/books?id=YeUSAQAAIAAJ&q=nirad+mohapatra&dq=nirad+mohapatra&hl=en&sa=X&ei=0kENUPXeLYnJrQeru7DICA&ved=0CFUQ6AEwBw|year=1988|publisher=Third World Foundation for Social and Economic Studies}}</ref> ୧୯୭୨-୭୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ସିନେମା ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="Vasudev1986">{{cite book|author=Aruna Vasudev|title=The new Indian cinema|url=http://books.google.co.in/books?id=F7IaAQAAIAAJ&q=nirad+mohapatra&dq=nirad+mohapatra&hl=en&sa=X&ei=0kENUPXeLYnJrQeru7DICA&ved=0CDcQ6AEwAQ|year=1986|publisher=Macmillan India}}</ref> ଗିରିଷ କଷରାବଲ୍ଲୀ , ଜାନ୍ହୁ ବରୁଆ, ସୟିଦ ମିର୍ଜା, କେତନ ମେହେଟା, [[ମନମୋହନ ମହାପାତ୍ର]], ବିଧୁ ବିନୋଦ ଚୋପ୍ରା ଆଦି ବହୁ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏହି ସମୟରେ ଫିଲ୍ମ ଏଣ୍ଡ ଟେଲିଭିଜନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆରେ ଛାତ୍ର ଥିଲେ । == ପେଶାଦାର ଜୀବନ == ୧୯୭୪-୮୩ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ଠାରେ ସିନେଏକଷ୍ଟାସି ନାମରେ ଏକ ସିନେମା ସୋସାଇଟିର ଗଠନ କରି, ଏହାର ପରିଚାଳନା କରିଆସୁଥିଲେ । ଏହି ସୋସାଇଟି, ଭଲ ସିନେମାର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ଦିଗରେ କାମ କରୁଥିଲା । ଏହା ବିଶ୍ୱ ସିନେମାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ତଥା ସମୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ମାଧ୍ୟମ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ସେ ''ମନ ଫସଲ'' ନାମରେ ଏକ ସିନେମା ଓ ସାହିତ୍ୟ ଧର୍ମୀ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଏଥି ସହ ସେ, ଫିଲ୍ମ ଆଣ୍ଡ ଟେଲିଭିଜନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆରେ ସାମୟିକ ଭାବରେ ଅଧ୍ୟାପନା ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ସେ [[ମାୟା ମିରିଗ|''ମାୟା ମିରିଗ'']] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite book|title=Link|url=http://books.google.co.in/books?id=5nNDAAAAYAAJ&q=nirad+mohapatra&dq=nirad+mohapatra&hl=en&sa=X&ei=0kENUPXeLYnJrQeru7DICA&ved=0CDMQ6AEwAA|year=1984|publisher=United India Periodicals}}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅପାର ସଫଳତା ତଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଆଣିଦେଇଥିଲା । କାନସ, ଲୋକାନ, ହାୱାଇ, ହିଡିଲବର୍ଗ ପ୍ରଭୁତି ବିଭିନ୍ନ ଜାତୀୟ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉତ୍ସବରେ ପୁରସ୍କୃତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଆମେରିକୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ସିନେମା ଉପରେ ବକ୍ତବ୍ୟ ରଖିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ବହୁବାର ଜାତୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଚୟନ କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ମନୋନୀତ ହୋଇଛନ୍ତି ।<ref>{{cite news|title=ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ନୀରଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପରଲୋକ|url=http://www.dharitri.com/Bhubaneswar/200215/p1.htm|accessdate=6 January 2017|publisher=ଧରିତ୍ରୀ|date=20 February 2017}}</ref> ଅନ୍ତିମ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ [[କିଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ|କିଟ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ସାମୟିକ ଅଧ୍ୟାପକ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://www.ksfms.ac.in/faculties.html |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-07-23 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305102022/http://www.ksfms.ac.in/faculties.html |url-status=dead }}</ref> == ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ବୃତ୍ତଚିତ୍ର ଓ କଥାଚିତ୍ର == {{div col|3}}* ''ଧଉଳିଗିରି'' (୧୯୭୪) * ''ଦ ଷ୍ଟୋରି ଅଫ୍ ସିମେଣ୍ଟ'' (୧୯୭୬) * ''[[ମାୟା ମିରିଗ]]'' (୧୯୮୪) * ''ଛଉ ଡାନ୍ସ ଅଫ ମୟୁରଭଞ୍ଜ'' (୧୯୮୫) * ''ପଟ୍ଟ ପେଣ୍ଟିଙ୍ଗ'' (୧୯୮୬) * ''ଦ ଭ୍ୟାନିସିଂ ଫ୍ରଣ୍ଟିୟର'' (୧୯୮୯) * ''ମେଷ୍ଟ୍ରୋଜ୍ ଅଫ ଓଡ଼ିଶୀ'' (୧୯୯୫) * ''ଚିଲିକା ଏ ଫ୍ରାଜାଇଲ ଇକୋସିଷ୍ଟମ'' (୨୦୦୨) * ''ତମସା ତୀରେ'' * ''ଏ ନ୍ୟୁ ହରାଇଜନ୍''<ref>{{cite web|last1=Pattanayak|first1=Subhas Chandra|title=Sad News: The Sun of Orissa’s Cinematic Creativity set today on daybreak at Mumbai|url=http://orissamatters.com/2015/02/19/sad-news-the-sun-of-orissas-cinematic-creativity-set-today-on-daybreak-at-mumbai/|website=orissamatters.com|accessdate=6 January 2017}}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''ଅପରାଜିତା'' * ''ଆମ ଗାଆଁ ହାଲଚାଲ'' * ''ଏରେ ଅଫ୍ ହୋପ୍'' * ''ଜଲିଫୁଲ୍ ଲର୍ଣ୍ଣିଙ୍ଗ୍''{{div col end}} == ପାରିବାରିକ ଜୀବନ == ନୀରଦଙ୍କ ପିତା ଶୈଳେନ୍ ମହାପାତ୍ର, ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ମାତା, ସୁରମା ମହାପାତ୍ର ଜଣେ ଶିକ୍ଷୟତ୍ରୀ ଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ, ପିତା ସାମ୍ବାଦିକତା ଓ ରାଜନୀତିକୁ ବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାମାତାଙ୍କର ୭ଟି ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟରୁ ନୀରଦ ନାରାୟଣ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଥିଲେ । ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ସବିତା ମହାନ୍ତିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଓ ଜଣେ କନ୍ୟା ଅଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଭାଇ [[ସମ୍ପଦ ମହାପାତ୍ର]] ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ ।<ref>http://www.business-standard.com/article/news-ians/odia-filmmaker-nirad-mohapatra-dies-at-67-115021900239_1.html</ref> ୨୦୧୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୯ ତାରିଖରେ ମୁମ୍ବାଇଠାରେ [[ହୃଦ୍‌ଘାତ]] ଯୋଗୁ ନୀରଦ ନାରାୟଣଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । <ref>http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/odia-filmmaker-nirad-mohapatra-dies-at-67/</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} == ବାହାର ଆଧାର == {{Commons category|Nirad Mohapatra|ନୀରଦ ମହାପାତ୍ର}} * {{IMDb name|0536768}} * [http://www.niradmohapatra.com ନୀରଦ ମହାପାତ୍ର ଅଫିସିଆଲ] * http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/1368/year/1984.html * http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/278802 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090117163417/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/278802 |date=2009-01-17 }} * [http://movies.nytimes.com/movie/136985/Maya-Miriga/overview NY Times - Maya Miriga Overview] * [http://www.film.com/movies/maya-miriga/14503651 Film.com - Maya Miriga]{{Dead link|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.tcm.com/tcmdb/title.jsp?stid=486357&atid=0 Turner Classic Movies - Maya Miriga] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୭ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ]] h4pqdaanco9x9cxtqw5gk9xjylq7qhi 0 19278 606641 601714 2026-09-23T23:13:09Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606641 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Krishna Janmashtami}} {{Infobox Holiday | holiday_name = ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ | type = hindu | longtype = ଧାର୍ମିକ | image = Baby Krishna Sleeping Beauty.jpg | caption = ଶାୟିତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ | official_name = | nickname = ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ, ଦହିହାଣ୍ଡି | observedby = [[ହିନ୍ଦୁ]] | begins = [[ଭାଦ୍ରବ]] [[ପକ୍ଷ|କୃଷ୍ଣ]] [[ଅଷ୍ଟମୀ]] | ends = ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣ [[ନବମୀ]] | date = |date2014 = ୧୭ ଅଗଷ୍ଟ<ref>{{cite web|title=2014 Krishna Janmashtami Puja Timings for Bhubaneshwar, India|url=http://www.drikpanchang.com/dashavatara/lord-krishna/krishna-janmashtami-date-time.html?l=10502&year=2014|publisher=DrikPanchang|accessdate=28 July 2014}}</ref> |date2015 = ୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର (ଶନିବାର) |date2016 = ୨୫ ଅଗଷ୍ଟ (ଗୁରୁବାର) |date2017 = ୧୪ ଅଗଷ୍ଟ (ସୋମବାର) |date2018 = ୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର (ରବିବାର) |date2019 = ୨୩ ଅଗଷ୍ଟ (ଶୁକ୍ରବାର) |date2020 = ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ (ମଙ୍ଗଳବାର) |date2021 = ୩୦ ଅଗଷ୍ଟ (ସୋମବାର) |date2024 = ୨୬ ଅଗଷ୍ଟ (ସୋମବାର) |date2026 = ୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର (ଶୁକ୍ରବାର) | celebrations = ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ, ନବମୀ ଦିନ ନନ୍ଦୋତ୍ସବ | observances = ଉପବାସ, ପ୍ରାର୍ଥନା, ଭଜନ, କୀର୍ତ୍ତନ | relatedto = [[କୃଷ୍ଣ]] |Date2018=1 ସେପ୍ଟେମ୍ବର (ରବିବାର}} '''ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ''' ବା '''କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ''',{{IAST|kṛṣṇa janmāṣṭami}}), ''କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ''', ''ସାତମ୍ ଆଠମ୍'', ''ଗୋକୁଳାଷ୍ଟମୀ'', ''ଅଷ୍ଟମୀ ରୋହିଣୀ'', ''ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜୟନ୍ତୀ'', ''ଶ୍ରୀ ଜୟନ୍ତୀ'' ବା କେବଳ ''ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ'' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । [[ବିଷ୍ଣୁ]]ଙ୍କର ଅବତାରୀ ପୁରୁଷ ପ୍ରଭୁ [[କୃଷ୍ଣ|ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ]]ଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନକୁ [[ହିନ୍ଦୁ]]ମାନେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ରୂପେ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ [[ଭାଦ୍ରବ]] ମାସ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏଇ ଦିନ ଲଗ୍ନରେ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ର ରହିଥାନ୍ତି । ଏହା ଗ୍ରେଗୋରିଆନ (ଇଂରାଜୀ) କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ସର୍ବଦା ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୫ ଭିତରେ ହିଁ ଆସିଥାଏ । ଉତ୍ତର ଭାରତ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଗଣନା ପଦ୍ଧତିର ବୈଷମ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏହାର ପାଳନ ଗୋଟିଏ ଦିନ ଆଗପଛ ହୋଇଥାଏ । ଯେପରିକି ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଏହା ୨୨ ଅଗଷ୍ଟରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ (କେରଳାଦି ରାଜ୍ୟରେ) ୨୧ ଅଗଷ୍ଟରେ ପାଳିତ ହୋଇଥିଲା । ଭାଦ୍ର କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ର ସମୟରେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ହିନ୍ଦୁ ଜଗତରେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ [[ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ]]ରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଜନ୍ମ ଶ୍ରାବଣମାସ କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀରେ ହୋଇଥିବାର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ମୁଖ୍ୟଚାନ୍ଦ୍ରମାସ ଓ ଗୌଣ ଚାନ୍ଦ୍ରମାସ ଗଣନା ଏ ପ୍ରଭେଦର କାରଣ ବୋଲି ଅନୁମେୟ । <ref>{{cite web|url=http://www.srujanika.org/dictionary.php?dictid=1&localopt=1&charno=23&spgno=193&epgno=206&spdfno=2863|title=ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ|work=ସୃଜନିକାଙ୍କ ସୌଜନ୍ୟରୁ ଅନଲାଇନ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ|accessdate=୫.୮.୨୦୧୨|archive-date=2013-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20130929162909/http://www.srujanika.org/dictionary.php?dictid=1&localopt=1&charno=23&spgno=193&epgno=206&spdfno=2863|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2008/08/24/stories/2008082458410200.htm|title=Sri Krishna Janamashtami celebrated in the city|work=The Hindu|date=August 24, 2008|accessdate=2009-08-12|archive-date=2013-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921054833/http://www.hindu.com/2008/08/24/stories/2008082458410200.htm|url-status=dead}}</ref> ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମାନବ ସମାଜକୁ କର୍ମଯୋଗର ଶିକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି । ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦଗୀତାରେ କର୍ମ ଅନୁସାରେ ଫଳ ମିଳିବ ବୋଲି ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀର ପାଳନ ଅବସରରେ ଜଣେ ପ୍ରକୃତ କର୍ମଯୋଗୀ ହେବାପାଇଁ ଶପଥ ନିଆଯାଏ। ଫଳର ଆଶା ନ ରଖି [[ବିଶ୍ୱ]]ର ସେବା କରିବା ହେଉଛି ପ୍ରକୃତ କର୍ମଯୋଗ । ଗୀତାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ପଥ ଅନୁସରଣ କରି ଯେ କେହି ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞ ହୋଇପାରେ । ମହାପୁରୁଷମାନେ ଦେଖାଇଦେଇଥିବା ପଥରେ ଯାଇ ଇତରଲୋକେ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ସହଜରେ ହାସଲ କରିପାରିବେ । <ref>[http://satyavidya.org/component/content/article/50-awakening-of-nation/159-lord-krishna-an-enlightening-personality Lord Krishna – an enlightening personality] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120831114826/http://satyavidya.org/component/content/article/50-awakening-of-nation/159-lord-krishna-an-enlightening-personality |date=2012-08-31 }}. Satyavidya.org (2009-12-31). Retrieved on 2011-11-10.</ref> == ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ == [[ଭାଦ୍ରବ]]ମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ [[ତିଥି]]କୁ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମଦିବସ ବା ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଏହା ଏକ ମୂଖ୍ୟ ପର୍ବ । ବେଦବାଣୀ ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ ଗଣନାନୁସାରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ [[ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ]]ର ଶେଷ ଭାଗରେ ଧରାଧାମରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଲୀଳା ଅବଧୀ ଥିଲା ୧୨୫ ବର୍ଷ ୭ ମାସ । ଯେଉଁ ଦିନ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପରଲୋକ ହେଲା ସେଦିନଠାରୁ [[କଳି ଯୁଗ]] ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ କଳିଭୋଗବ୍ଦ ୫୧୧୩ ଚାଲିଛି । ତେଣୁ ଆଜକୁ ୫୨୩୮ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଲୀଳା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଏହି ଧରାଧାମରେ ଅବତରଣ କରିଥିଲେ।ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୩୨୨୭ ପୂର୍ଣ୍ଣମାନ୍ତ ଭାଦ୍ର କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହେଇଥିଲା । ଅବତାର ଅର୍ଥ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ ନିମିତ୍ତ ଓ ଭଗବତ ଧର୍ମ ଠିକ ସ୍ଥାନରେ ଲାଗି [[ଦେବକୀ]]ଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ପଦ୍ମଧାରୀ ସ୍ୱରୂପରେ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥିଲେ । ବାଳକ ରୂପରେ ଲୀଳା ଛଳରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱଧାମକୁ ପଠେଇ [[ପୃଥିବୀ]]ର ପାପ ଭାର ଲାଘବ କରିଥିଲେ । ବ୍ରହ୍ମା, ଶଙ୍କର ସନକାଦି ମୂନିଋଷିଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ ହୋଇମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ବାଳକ ପରି ଲୀଳା କରୁଥିଲେ । ମାନବ ଜାତିର ଉନ୍ନତିକଳ୍ପେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଇ ଲୀଳା କରିଥିଲେ । [[ମହାଭାରତ]] ଯୁଦ୍ଧକୁ ଏଡେଇବା ପାଇଁ ଶାନ୍ତିର ବାର୍ତ୍ତାନେଇ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗମନ କରିଥିଲେ।ଏଠାରେ ପଂରବ୍ରହ୍ମ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଶାନ୍ତିଦୂତର ଭୂମିକା ନିଭାଇ ଥିଲେ । ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ [[ଅର୍ଜୁନ (ପାଣ୍ଡବ)|ଅର୍ଜୁନ]]ଙ୍କ ରଥର ସାରଥୀହେଇ ରଥକୁ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ଚାଳନା କରିଥିଲେ । ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ନିଜର ଜ୍ଞାତି କୁଟୁମ୍ବମାନଙ୍କୁ ଅବଲୋକନ କରି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମନରେ ବିଷାଦ ଆସିଥିଲା ଓ ଯୁଦ୍ଧ ନକରିବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମନାକରିଦେଇଥିଲେ । ଏଠାରେ ଭଗବାନ ଗୁରୁ ରୂପରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଇ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ [[ଗୀତା]]ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରି ଧର୍ମସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାଲାଗି ତାଙ୍କୁ ମନେଇବାରେ ସକ୍ଷମ ହେଇଥିଲେ।କୂଟନୀତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତାଇଥିଲେ । ଏଠାରେ ତାଙ୍କୁ ବିଚକ୍ଷଣ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ରୂପରେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଏ । ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତମାତ୍ର କରି ମାନବ ସମାଜକୁ ଯେଉଁ ସାଂଖ୍ୟଯୋଗ, କର୍ମଯୋଗ, ଜ୍ଞାନଯୋଗ ଓ ଭକ୍ତିଯୋଗ ଶିକ୍ଷାପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି,ତାହାକୁ ପାଥେୟ କରି ବିଷୟାସକ୍ତ ଅଜ୍ଞାନ ଜୀବ ନିଜର ସାଧାରଣ ଜୀବନରେ ବାସ୍ତବ ସମସ୍ୟାକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରି ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରୁଛନ୍ତି । ଏହା [[ଶ୍ରୀମଦ ଭଗବତ ଗୀତା|ଭଗବତ ଗୀତା]] ନାମରେ ବିଶ୍ୱ ବିଖ୍ୟାତ । ଭଗବତ ଗୀତା [[ବିଶ୍ୱ]] ସାହିତ୍ୟ ଭଣ୍ଡାରରେ ଏକ ଅନନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି । ଏଥିରେ ରଚିତ ହେଇଥିବା ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ମୁଖନିଃସୃତ ବାଣୀ ଦିବ୍ୟ ଓ ସନାତନ । == ପୌରାଣିକ == ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ପ୍ରବଳ ପ୍ରତାପୀ [[କଂସ]]କୁ ବଧ କରିବା ନିମନ୍ତେ ମାନବ ରୂପରେ ଭାଦ୍ରବ ମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଧରାବତରଣ କରିଥିଲେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ । ଏହା ଥିଲା ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅବତାର । କଂସଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦୀ ଭଗ୍ନୀ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ବନ୍ଦିଶାଳାରେ ଅର୍ଧ ରାତ୍ରୀରେ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ର- ବୃଷରାଶିର ସଂଯୋଗ ସମୟରେ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ବନ୍ଦିଶାଳାରେ ମାତା-ପିତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜଣାଇଥିଲେ ତାଙ୍କର ଧରାବତରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ । ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିର ବିନାଶ ଓ ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ମାନବ ଲୀଳା ହିଁ ପୃଥିବୀରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କଳୁଷ ନାଶ କରିପାରିବ । ପୃଥିବୀକୁ କଂସର ଅତ୍ୟାଚାରରୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ନିମନ୍ତେ [[ବ୍ରହ୍ମା]]ଙ୍କ ସହ ଦେବଗଣଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ରକ୍ଷାକରି ସେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି । ଗୋପରେ ନନ୍ଦରାଜାଙ୍କ ଘରେ ବାଲ୍ୟ ଲୀଳା କରିବେ । ରାକ୍ଷସ ନିପାତ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ନନ୍ଦରାଜାଙ୍କ ଘରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ତେଣୁ ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବିଜୁଳୀ କନ୍ୟାକୁ ବନ୍ଦୀଶାଳାକୁ ଆଣି ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଗୋପପୁରରେ ନନ୍ଦରାଜାଙ୍କ ଘରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅଗୋଚରରେ ଥୋଇଦେଇ ଆସିବାକୁ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ । ପରଂବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନି ପିତା [[ବସୁଦେବ]] ନବଜାତ ପୁତ୍ରକୁ କୋଳରେ ଧରି ଅନ୍ଧାର ରତିରେ ବାହାରିଲେ । [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ]]ଙ୍କ ଭାଗବତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କଥାମୃତ ଅନୁଯାୟୀ ବନ୍ଦିଶାଳା ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକରେ ଆଲୋକିତ ହେଇଗଲା, ବସୁଦେବଙ୍କ ଗୋଡ଼ରୁ ବେଡ଼ି ଖୋଲିଗଲା ଏବଂ ବନ୍ଦିଶାଳାର ଦ୍ୱାର ମଧ୍ୟ ଆପେଆପେ ଖୋଲିଗଲା।ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ସାଙ୍ଗକୁ ଅନ୍ଧାର ରାତିରେ ବସୁଦେବ ପୁତ୍ରକୁ ନେଇ ଉଛୁଳି ଉଠୁଥିବା [[ଯମୁନା ନଦୀ]] ପାର ହେଇ ଗୋପପୁର ଗଲେ । ପ୍ରଭୁ ବର୍ଷାରେ ତିନ୍ତି ଯାଉଥିବାରୁ ବାଟରେ ନାଗରାଜା ଅନନ୍ତ ବାସୁକି ନିଜର ବିଶାଳ ଫଣା ଢାଙ୍କି ଚାଲିଲେ।ସବୁ ବାଧାବିଘ୍ନ ଅତିକ୍ରମ କରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନେଇ ନନ୍ଦଘରେ ଛାଡିଥିଲେ ବସୁଦେବ । ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏହି ପବିତ୍ର ଜନ୍ମ ଦିନକୁ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ । == ଓଡ଼ିଶାରେ == [[ଓଡ଼ିଶା]]ର ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ଏହି ଉତ୍ସବ ମହା ସମାରୋହରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହିଦିନ ଲୋକେ ଉପବାସ ରଖିଥାନ୍ତି, ଓ ରାତ୍ରି ୧୨ ଘଟିକାକୁ କୃଷ୍ଣଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିସାରି ଉପବାସ ଭାଙ୍ଗିଥାନ୍ତି। ଏହିଦିନ ଗାଁର [[ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀ]]ମାନଙ୍କରେ ଅଥବା କାହାରି ଘର ବା ମଠ ମନ୍ଦିରରେ ହରିବଂଶ ପୁରାଣ ପାଠ କରାଯାଏ । [[ହରିବଂଶ]] [[ପୁରାଣ]] ଅତି ଦୀର୍ଘ ହୋଇଥିବାରୁ କେଉଁଠି କେଉଁଠି ଖଣ୍ଡିକିଆ ହରିବଂଶ ପଢ଼ିଥାନ୍ତି । [[ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପାଳିତ ପର୍ବପର୍ବାଣି]]ମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଅନ୍ୟତମ। ଓଡ଼ିଶାରେ ବୈଷ୍ଣବ ମତବାଦର ବହୁଳ ପ୍ରଭାବ ରହିଥିବାରୁ ଏହି ପର୍ବ ଓଡ଼ିଆ ଜନମାନସରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ବହି ପାଠ କରିଥାନ୍ତି <ref>http://odia.org/books/allBooks.php#Janmastami%20/%20Sri%20Krushna%20Janma</ref> ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ନନ୍ଦୋତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଏ। ନନ୍ଦରାଜ ଓ ଯଶୋଦାରାଣୀଙ୍କ ଆନନ୍ଦକୁ ମନେ ପକାଇବାପାଇଁ ଏହି ଦିନ ଲୋକେ ଗାୟନ [[କୀର୍ତ୍ତନ]] କରିଥାନ୍ତି ଓ ନିଜର ଉପବାସ ଭାଙ୍ଗି ବଡ଼ି ସକାଳୁ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି ଓ ସେବନ କରିଥାନ୍ତି । == ଭାରତରେ == [[ଫାଇଲ:Dahi Handi Jai Bharat Seva Sangh.jpg|thumb|ଜୟଭାରତ ସେବାସଂଘର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଦେଇ ଗଠିତ ମାନବ ମିନାର ଯାହା ଉପରେ ଲଟକାଯାଇଥିବା ଦହିହାଣ୍ଡିକୁ ଭାଙ୍ଗିବାପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ]] [[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]]ର [[ମଥୁରା]]ରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥାବାରୁ ଏଠାରେ ଏହି ଉତ୍ସବ ବିଶେଷ ଉଲ୍ଲାସରେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । କୃଷ୍ଣଙ୍କର କ୍ରୀଡ଼ାଭୂମୀ ଗୋକୁଳ ଓ ବୃନ୍ଦାବନରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଜନଗହଳି ହୋଇଥାଏ ଓ ଏଠାରେ ଏହି ଉତ୍ସବ ପ୍ରାୟ ସାତଦିନବ୍ୟାପି ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ। କୁହାଯାଏ । [[ଗୁଜରାଟ]]ର ଦ୍ୱାରକାରେ ଥିବା ଦ୍ୱାରିକାଧିଶ ମନ୍ଦିରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉତ୍ସବ ବହୁତ ଆଡ଼ମ୍ବରରେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହାଛଡ଼ା [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]]ରେ [[ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁ|ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ]] ଓ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ନବଦ୍ୱୀପରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ହର୍ଷୋଲ୍ଲାସରେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଲୋକେ ଉପବାସ ରଖି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ଲୀଳା ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ସମୃଦ୍ଧ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧ ପଢ଼ିଥାନ୍ତି । [[ଜାମ୍ମୁ]]ଠାରେ ଏହିଦିନ ଗୁଡ଼ି ଉଡ଼ାଇବାର ପ୍ରଥା ରହିଛି । <ref>{{cite web|title=The Festival of Kite Flying in Jammu|url=http://www.jammu.com/jammu/fairs/kite-flying.htm}}</ref> === ମହାରାଷ୍ଟ୍ର === <!-- [[ଫାଇଲ:Govindashtami.jpg|thumb|ଦହିହାଣ୍ଡି ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଗୋବିନ୍ଦ ପାଠକମାନଙ୍କ ଦେଇ ଗଠିତ ମାନବ ମିନାର]] --> ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀକୁ [[ମୁମ୍ବାଇ]] ଏବଂ[[ପୁଣେ|ପୁନା]]ରେ ଲୋକେ '''ଦହି ହାଣ୍ଡି''' ନାମରେ ବେଶୀ ଜାଣିଥାନ୍ତି । ଗୋଟିଏ ମାଟିହାଣ୍ଡିରେ ଘୋଳଦହି ପୁରାଇ ଏକ ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ଏହାକୁ ଓହଳାଇ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏହାପରେ ଲୋକମାନେ ସମୂହ ତିଆରି କରି ଜଣକ ଉପରେ ଜଣେ ଠିଆହୋଇ ଏକ ମିନାର ଗଠନ କରନ୍ତି ଓ ଉପରେ ଥିବା ଲୋକଟି ଏକ ଶକ୍ତ ଜିନିଷରେ ବାଡ଼େଇ ସେହି ହାଣ୍ଡିକୁ ଭାଙ୍ଗିଥାଏ । ଏଥିପାଇଁ ଅନେକ [[ନଡ଼ିଆ]] ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥାନ୍ତି, କାରଣ ନଡ଼ିଆକୁ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଶୁଭ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । ହାଣ୍ଡି ଭାଙ୍ଗିଗଲାପରେ ସେଥିରେଥିବା ଦହି ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ବହିଯାଏ । ଏହାକୁ ସାମୂହିକ ପ୍ରଚେଷ୍ଚା ବା ଏକତାର ସଫଳତା ବୋଲି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ରୂପେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ସହରର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ''ହାଣ୍ଡି''ର ଆୟୋଜନ ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକମାନେ କରିଥାନ୍ତି ଓ ନବଯୁବକମାନେ ଏଥିରେ ଭାଗନେଇଥାନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କୁ ''ଗୋବିନ୍ଦ ପାଠକ''କୁହାଯାଏ । ଏହି ଗୋବିନ୍ଦପାଠକମାନେ ସହର ସାରା ବୁଲି ବୁଲି ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ହାଣ୍ଡିଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାନ୍ତି । ଏମାନେ ପରସ୍ପରସହିତ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀତା କରିଥାନ୍ତି । କାରଣ ହାଣ୍ଡିଭାଙ୍ଗିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥାଏ । କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହା ରାଜନୈତିକ ଅଭିସନ୍ଧିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ମୁମ୍ବାଇର ଦରବାର, ଲୋୟର ପାରେଲ, ଓର୍ଲି, ମଜଗାଓଁ, ଲାଲବାଗ୍, ଥାଣେ ଓ ପୁଣେରେ ବାବୁ ଗେନୁ, ମଣ୍ଡାଇରେ ଆୟୋଜିତ ହାଣ୍ଡି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।<ref>{{cite news|url=http://www.mid-day.com/news/2008/aug/240808-janmashtami-celebrated.htm|title=Janmashtami celebrated with zeal, enthusiasm|work=Mid Day|date=August 24, 2008|accessdate=2009-08-12}}</ref> ଟଙ୍କା ଓ ଉପହାର ମିଳୁଥିବାରୁ ମୁମ୍ବାଇରେ ଆୟୋଜିତ ପାଖାପାଖି ୪୦୦୦ ହାଣ୍ଡିପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ଗୋବିନ୍ଦ ଦଳ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିଥାନ୍ତି । === ମଣିପୁର === [[ମଣିପୁର]]ରେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ''କୃଷ୍ଣଜନ୍ମ''ନାମରେ ଲୋକପ୍ରିୟ । ଏହା ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ [[ଇମ୍ଫାଲ]]ର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଯଥାକ୍ରମେ ଗୋବିନ୍ଦଜୀ ମନ୍ଦିର ଓ ଇସ୍କନ (ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କୃଷ୍ଣଚେତନା ସମାଜ) ମନ୍ଦିରରେ ପାଳିତ ଏକ ପ୍ରଧାନ ଉତ୍ସବ । କୃଷ୍ଣଭକ୍ତମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଇସ୍କନ ମନ୍ଦିରରେ ଏକାଠି ହୋଇଥାନ୍ତି । ===କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଓ ତାମିଲନାଡୁ=== [[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]]ରେ ମାଧବା, ଆୟେଙ୍ଗାର, ଶ୍ରୀବୈଷ୍ଣବ ଓ ସ୍ମାର୍ତମାନେ ଏଇ ଉତ୍ସବକୁ ବହୁତ ଆଡ଼ମ୍ବର ସହକାରେ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଶ୍ରକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତିମାକୁ ଏକ ସୁସଜ୍ଜିତ ମଣ୍ଡପରେ ସ୍ଥାପନା କରି ତାଙ୍କ ଭକ୍ଷଣମ୍ ନାମକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରରୂପେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରସାଦ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳମୂଳ ସହିତ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଅନ୍ୟ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଚକଲି, ଅବଲକ୍କି, ବେଲ୍ଲାଡା ପାନକ ଆଦି ପ୍ରସାଦ ଖାସ ଏଇ ପର୍ବପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ସୁଦାମା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅବଲକି ଦେଇଥିବାରୁ ଏଇଦିନ ହାତରନ୍ଧା ଅବଲକି କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସଖା ସୁଦାମାଙ୍କ ପାଇଁ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଗମକ ବାଚନ ନାମରେ ଆଉ କେତେକ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏଇଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାସମୟକୁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । == ଭାରତ ବାହାରେ == [[ଫାଇଲ:Krishna Janmashtami.jpg|thumb|ଲଣ୍ଡନର ସ୍ୱାମୀନାରାୟଣ ମନ୍ଦିରରେ ବାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଚପଳ ପ୍ରତିମା]] କୃଷ୍ଣଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପାଳନ କରିବାପାଇଁ ବିଦେଶରେ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ଆଦେଶ ଜାରି କରାଯାଇଅଛି । ଅରିଜୋନା ଏମିତି ଆଦେଶ ଜାରି କରିବାରେ ପ୍ରଥମ । <ref>[http://www.dandavats.com/?p=4127 Blog Archive » The Governor of Arizona issues Proclamation for Sri Krishna Janmashtami]. Dandavats. Retrieved on 2011-11-10.</ref><ref>[http://www.dandavats.com/?p=5756 Blog Archive » ISKCON Devotees greeted by Arizona Governor Janet Napolitano during National Prayer]. Dandavats (2008-05-09). Retrieved on 2011-11-10.</ref><ref>[http://www.dandavats.com/?p=6292 Blog Archive » Arizona Governor’s Sri Krishna Janmashtami Proclamation 2008]. Dandavats. Retrieved on 2011-11-10.</ref> ତାଙ୍କ ଦେଖାଦେଖି ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଆଦେଶନାମା ଜାରି କରିଛନ୍ତି। <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=pTbj8zdFiSI Houston ISKCON Silver Anni Festival Proclamation]. YouTube (2011-08-21). Retrieved on 2011-11-10.</ref><ref>[http://www.iskcon.com.au/E_newsletter.html Iskcon Sydney] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111204181315/http://www.iskcon.com.au/E_newsletter.html |date=2011-12-04 }}. Iskcon.com.au. Retrieved on 2011-11-10.</ref><ref>[http://www.azsos.gov/aar/2009/32/governor.pdf Governor’s Executive Orders/Proclamations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120324112504/http://www.azsos.gov/aar/2009/32/governor.pdf |date=2012-03-24 }}. Arizona Administrative Register / Secretary of State. Volume 15, Issue 32, Page 1312. August 7, 2009</ref> {{clear}} == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == {{Commons category|Krishna|କୃଷ୍ଣ}} * [http://shivallibrahmins.com/english/articles/sri-krishna-jayanti-nirnaya/ Udupi Shri Krishna Janmashtami Celebration procedure] * [https://www.bihariji.org/may08/index.php?option=com_content&task=view&id=25&Itemid=40/ Janamashtami in Vrindavan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002184256/https://www.bihariji.org/may08/index.php?option=com_content&task=view&id=25&Itemid=40/ |date=2011-10-02 }}, Janamashtami celebrations at Shri Banke Bihari Temple, the most popular temple in Braj. * [http://www.krishnajanmashtami.com/ Shri Krishna Janmashtami], dedicated and comprehensive site with details on celebrations, customs and more. * [http://www.dwarkadhish.org/ Dwarka Jagad Mandir], in depth information about Dwarka and Krishna Janmasthami * [http://www.theholidayspot.com/janmashtami/ All about Lord Krishna and Janmashtami, His Birthday] * [https://web.archive.org/web/20120809000728/http://www.boston.com/bigpicture/2011/08/krishna_janmashtami.html Pictures of Krishna Janmashtami celebrations on boston.com] {{କୃଷ୍ଣ}} {{ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ବଛା ଲେଖା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କୃଷ୍ଣ]] 97o3de8ramf9mbu6w6kj232l98daav5 0 21599 606902 570421 2026-09-24T05:37:01Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606902 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Tsunami}} [[ଫାଇଲ:US Navy 050102-N-9593M-031 A village near the coast of Sumatra lays in ruin after the Tsunami that struck South East Asia.jpg|thumb|300px| ୨୦୦୪ ଭାରତୀୟ ମହାସାଗରରେ ହୋଇଥିବା ସୁନାମିଦ୍ୱାରା ଧରାଶାୟୀ ହୋଇଯାଇଥିବା ସୁମାତ୍ରା ଉପକୂଳର ଏକ ସହର "ବାନ୍ଦା ଆସେଃ" ([[:en:Banda Aceh|Banda Aceh]])]] '''ସୁନାମି''' ({{lang-en|tsunami}}; ଏହା {{lang-ja|津波}}ରୁ ଆସିଛି("ତ୍ସୁନାମି"ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ ) ; ଅର୍ଥ: "ପୋତାଶ୍ରୟରେ ଉଠୁଥିବା ଢେଉ (harbor wave)"<ref>{{cite web|url=http://nthmp-history.pmel.noaa.gov/terms.html|title=Tsunami Terminology|publisher=NOAA|accessdate=2010-07-15|archive-date=2011-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20110225143835/http://nthmp-history.pmel.noaa.gov/terms.html|url-status=dead}}</ref>) ହେଉଛି କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଆସୁଥିବା ଜଳ-ତରଙ୍ଗ, ଯାହାକି ମୁଖ୍ୟତଃ ହ୍ରଦ କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ରରେ ବିଶାଳ ଜଳରାଶିର ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ । [[ଭୂମିକମ୍ପ]], [[ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ|ଅଗ୍ନି ଉ‌ଦ୍‌ଗିରଣ‌]], ଓ ପାଣି ଭିତରେ ହେଉଥିବା ଅନ୍ୟ ବିସ୍ଫୋରଣ, ଭୂ-ସ୍ଖଳନ, ଉଲକାପାତ ଏବଂ ଜଳସ୍ଥର ତଳେ କିମ୍ବା ଉପରେ ହେଉଥିବା ଯେକୌଣସି ଅସ୍ଥିରତା ଯୋଗୁଁ ହିଁ ସୁନାମି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{cite web|title=When icebergs capsize, tsunamis may ensue|url=http://blogs.nature.com/barbaraferreira/2011/04/17/when-icebergs-capsize|author=Barbara Ferreira|date=April 17, 2011|publisher=Nature (journal)|accessdate=2011-04-27|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225171808/http://blogs.nature.com/barbaraferreira/2011/04/17/when-icebergs-capsize|url-status=dead}}</ref> ସୁନାମି ସାଧାରଣ [[ସାମୁଦ୍ରିକ ଢେଉ]] ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହାର "[[ତରଙ୍ଗ ଦୈର୍ଘ୍ୟ]]" ବହୁତ ଲମ୍ବା ହୋଇଥାଏ । ଏହା ସାଧାରଣ ଢେଉ ଭାଙ୍ଗିବା ପରି ଦେଖା ନ ଯାଇ ବରଂ କ୍ଷୀପ୍ର ଗତିରେ ଉଠୁଥିବା ଜୁଆର ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଏଣୁ ଏହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ''tidal waves'' କହନ୍ତି । ସୁନାମି ସାଧାରଣତଃ ତରଙ୍ଗ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ନେଇ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ଓ ଏହାର ଆବର୍ତ୍ତିକାଳ ଗୋଟିଏ ମିନିଟରୁ ଗୋଟିଏ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ । (ଇଂରାଜୀରେ ଏହାକୁ wave train<ref name="Fradin 2008"> {{cite book|last=Fradin|first=Judith Bloom and Dennis Brindell |title=Witness to Disaster: Tsunamis |publisher=[[National Geographic Society]] |location=Washington, D.C.|year=2008 |series=Witness to Disaster|pages=42, 43 |url=http://shop.nationalgeographic.com/ngs/product/books/kids-books-and-atlases/animals-and-nature/witness-to-disaster%3A-tsunamis}} </ref> କୁହାଯାଏ) ସୁନାମିର ପ୍ରଭାବ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ଥିଲେ ହେଁ ସେମାନଙ୍କର ଧ୍ୱଂସକାରୀ ଶକ୍ତି ବହୁତ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ ଓ ଏହା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାସାଗର ତଳକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ । ୨୦୦୪ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ହୋଇଥିବା ସୁନାମି, ମାନବ ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ଧ୍ୱଂସକାରୀ ପ୍ରକୃତିକ ବିପର୍ଜୟ ଥିଲା । ଏଥିରେ [[ଭାରତ ମହାସାଗର|ଭାରତ ମହାସାଗରରେ]] ଥିବା ୧୪ଟି ଦେଶରେ ୨୩୦,୦୦୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରାଣହାନୀ ହୋଇଥିଲା । ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୪୨୬ରେ ଜଣେ ଗ୍ରୀସ ଐତିହାସିକ (ଇତିହାସକାର) [[:en:Thucydides|''Thucydides'']] କହିଥିଲେ ଯେ ସୁନାମି ସବୁ ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ହେଉଥିବା ଭୂମିକମ୍ପ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହେଇଥାଏ, <ref name="Thucydides 3.89.1-4"/><ref name="Smid, T. C. 103f."/> କିନ୍ତୁ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁନାମି ସମ୍ପର୍କିତ ଧାରଣା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନଥିଲା ଓ ଆଜି ବି ଏହା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଗବେଷଣାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ହେଉଛି, କାହିଁକି ବହୁତ ବଡ଼ ବଡ଼ ଭୂମିକମ୍ପ ସୁନାମି ସୃଷ୍ଟି କରୁନଥିବା ବେଳେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଭୂମିକମ୍ପଦ୍ୱାରା ସୁନାମି ସମ୍ଭବ ହେଉଛି; ଚେଷ୍ଟା ଚାଲିଛି କିପରି ସଠିକ ଭାବେ ସୁନାମି ସମ୍ପର୍କିତ ଆଗୁଆ ସତର୍କ ସୂଚନା ମିଳିପାରିବ; ଓ ଏକଥା ବି ଆଗୁଆ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ଚାଲିଛି ଯେ କିପରି ଏକ ସୁନାମି ତରଙ୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଉପକୂଳକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ । [[ଫାଇଲ:2004-tsunami.jpg|thumb|300px|୨୦୦୪ରେ ଭାରତୀୟ ମହାସାଗରରେ ହୋଇଥିବା ସୁନାମି ବେଳେ [[ଥାଇଲାଣ୍ଡ|ଥାଇଲାଣ୍ଡର]] ଆଓ ନାଙ୍ଗଠାରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ଫୋଟ ]] == ବ୍ୟୁତ୍ପତି == [[ଫାଇଲ:Ie Beuna Narit Aceh.JPG|right|thumb|ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ଦୁଇଟି ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ଏକ ସୁନାମି ସୂଚନା ଫଳକ]] ଏହି ସୁନାମି ଶବ୍ଦଟି ଜାପାନୀ ଶବ୍ଦ 津波ରୁ ଆସିଛି । ଏଥିରେ ଦୁଇଟି କାଞ୍ଜି ([[:en:kanji|''kanji'']]- କିଛି ଚିନୀୟ ଶବ୍ଦ ଯାହା ଅଧୁନା ଜାପାନୀ ଭାଷାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି) ଅଛି, ଯଥା : 津 (ସୁ)ମାନେ ପୋତାଶ୍ରୟ ଓ 波 (ନାମି)ମାନେ ଲହଡି । ସୁନାମିକୁ ବେଳେବେଳେ '''ଜୁଆରିଆ ଲହଡି''' (''tidal wave'') କୁହାଯାଇଥାଏ । କିଛି ବର୍ଷ ହେବ ଏହି ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି, ମୁଖ୍ୟତଃ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭିତରେ, କାରଣ ସୁନାମି ସହ ଜୁଆରର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥାଏ । ଦିନେ ଏତେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିବା ନାଁ'ଟି ପ୍ରକୃତରେ ସେମାନଙ୍କର ଏକା ପ୍ରକାରର ଦୃଶ୍ୟପଟ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିଲା । ସୁନାମି ଓ ଜୁଆର ଉଭୟ ଜଳ ଲହଡି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ଯାହାକି ଭୁପୃଷ୍ଠ ଭିତରକୁ ମାଡି ଆସେ, କିନ୍ତୁ ସୁନାମି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ବହୁତ ବିଶାଳ ହୋଇଥାଏ ଓ ଅଧିକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ, ଏହାକୁ '''ଉଚ୍ଚ ଜୁଆର''' (high tides) କୁହାଯାଏ । ପ୍ରକୃତରେ ବହୁତ କମ୍ ଭାଷା ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ "ସୁନାମି" ପାଇଁ କିଛି ନିଜସ୍ୱ ଶବ୍ଦ ରହିଛି । ଆସେନୀୟ ଭାଷାରେ ([[:en:Acehnese language|''Acehenese'']]) ଏହାକୁ '''ଇଏ ବେଉନା''' (''ië beuna'') <ref>{{Cite web |url=http://www.seis.nagoya-u.ac.jp/kimata/ref/ICTW08_paper_CPM12JP.pdf |title=Proposing The Community-Based Tsunami Warning System |access-date=2012-11-23 |archive-date=2012-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121210181759/http://www.seis.nagoya-u.ac.jp/kimata/ref/ICTW08_paper_CPM12JP.pdf |url-status=dead }}</ref> କିମ୍ବା '''ଆଲୋନ ବୁଲୁଏକ୍''' (''alôn buluëk'') କୁହାଯାଏ <ref>[http://books.google.co.id/books?id=efBrY41Hm5QC&pg=PP7&lpg=PP7&dq=alon+buluek+ie+beuna+tsunami&source=bl&ots=1Hj_pswzTy&sig=V7PmAnPptfO7BNMWBAC5aWMGKGI&hl=id&sa=X&ei=etrET-DgDMbPrQeRxcm6CQ&ved=0CCsQ6AEwAA#v=onepage&q=alon%20buluek%20ie%20beuna%20tsunami&f=false Novel Alon Buluek]</ref> (ଏହା ଆଞ୍ଚଳିକ 'ବୋଲି' ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ) । [[ତାମିଲ ଭାଷା|ତାମିଲ ଭାଷାରେ]] ଏହା ହେଉଛି ''ଆଜାଇ ପେରାଲାଇ'' । ସୁମାତ୍ରାର ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଥିବା ସିମେଉଲୁ ([[:en:simeulue|simeulue]]) ଦ୍ୱୀପରେ ଦେବ୍ୟାନ ଭାଷାରେ ଏହା ''ସ୍ମୋଙ୍ଗ'' ଓ ସିଗୁଲାଇ ଭାଷାରେ ଏହା ''ଏମୋଙ୍ଗ'' । <ref>[http://www.jtic.org/phocadownload/archived_old_files/pdf/SMGChapter3.pdf Tsunami 1907: Early Interpretation and its Development]</ref> ଆସେଃ ରାଜ୍ୟର ସିଙ୍ଗକିଲ୍‌ରେ ସୁନାମିକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ''ଗ୍ଲୋରୋ'' କହନ୍ତି । <ref>[http://m.tribunnews.com/2010/04/19/13-pulau-di-aceh-singkil-hilang 13 Pulau di Aceh Singkil Hilang]</ref> == ଐତିହାସିକ ସୁନାମି == {{main|ଐତିହାସିକ ସୁନାମି}} [[ଫାଇଲ:Tsunami by hokusai 19th century.jpg|thumb|୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଅଙ୍କା ଯାଇଥିବା ସୁନାମିର ଏକ ଚିତ୍ର]] [[ଫାଇଲ:1755 Lisbon earthquake.jpg|left|thumb|୧୭୫୫ର ଲିସବନରେ ହୋଇଥିବା ଭୂମିକମ୍ପ ଓ ସୁନାମି]] [[ଫାଇଲ:Russians meeting Japanese in Akkeshi 1779.jpg|thumb|The Russians of Pavel Lebedev-Lastochkin in [[Japan]], with their ships tossed inland by a tsunami, meeting some Japanese in 1779]] ୪୨୬ ଖ୍ରୀ.ପୂ.ର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧ ବେଳକୁ ଗ୍ରୀକ ଇତିହାସକାର ''Thucydides'' ତାଙ୍କ ବହି, ''History of Peloponnesian War''ରେ ସୁନାମିର କାରଣ ବିଷୟରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲେ ଓ ପ୍ରଥମେ ଯୁକ୍ତି ବଢିଥିଲେ ଯେ ମହାସାଗରୀୟ ଭୂମିକମ୍ପ ହିଁ ଏହାର କାରଣ ।<ref name="Thucydides 3.89.1-4">[[Thucydides]]: [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Thuc.+3.89.1 “A History of the Peloponnesian War”, 3.89.1–4]</ref><ref name="Smid, T. C. 103f.">{{cite book|last=Smid|first=T. C.|title='Tsunamis' in Greek Literature|edition=2nd|volume=17|date=April , 1970|pages=100–104|work=Greece & Rome|issue=1}}</ref> "ମୋ ମତରେ ଏହି ଘଟଣାର କାରଣ ଭୂମିକମ୍ପରେ ଖୋଜିବା ଯିବା ଉଚିତ । ଯେଉଁ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଏହି ଝଟକା ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ, ସମୁଦ୍ର ସେଠାରେ ପଛକୁ ଫେରିଯାଏ ଓ ଦୁଇଗୁଣ ଶକ୍ତି ସହକାରେ ପୁଣି ମାଡି ଆସେ, ଏବଂ ହଠାତ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରେ । ବିନା ଭୂମିକମ୍ପରେ ମୁଁ ଏପରି ଦୁର୍ଘଟଣାକୁ ଅନୁମାନ କରିପାରେ ନାହିଁ ।" <ref name="Thucydides 3.89.5">[[Thucydides]]: [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Thuc.+3.89.1 “A History of the Peloponnesian War”, 3.89.5]</ref> ୩୬୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ସୁନାମିରେ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡ୍ରିଆ ଧ୍ୱଂସ ହେବା ପରେ ରୋମାନୀୟ ଇତିହାସକାର [[:en:Ammianus Marcellinus|''Ammianus Marcellinus'']] ଜଟିଳ ସୁନାମି ଶୃଙ୍ଖଳ, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭୂମିକମ୍ପ, ସାଗରର ହଠାତ ପଛକୁ ଫେରିଯିବା ଓ ତା ପଛେ ପଛେ ଆସୁଥିବା ବୃହଦାକାୟ ଲହଡି ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶଦ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । <ref name="Kelly, Gavin (2004)">{{cite journal|doi=10.2307/4135013|last=Kelly|first=Gavin|year=2004|title=Ammianus and the Great Tsunami|journal=The Journal of Roman Studies|volume=94|pages=141–167|issue=141|jstor=4135013}}</ref><ref name="Stanley, Jean-Daniel & Jorstad, Thomas F. (2005)">Stanley, Jean-Daniel & Jorstad, Thomas F. (2005), "[http://gsa.confex.com/gsa/2005AM/finalprogram/abstract_96386.htm The 365 A.D. Tsunami Destruction of Alexandria, Egypt: Erosion, Deformation of Strata and Introduction of Allochthonous Material] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170525095324/http://gsa.confex.com/gsa/2005AM/finalprogram/abstract_96386.htm |date=2017-05-25 }}"</ref> ଜାପାନର ସବୁଠୁ ଲମ୍ବା ସୁନାମିର ଇତିହାସର ଥିଲେ ହେଁ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ମହାସାଗରରେ ହୋଇଥିବା ଭୂମିକମ୍ପ ଓ ସୁନାମିର ଧ୍ୱଂସଲୀଳା, ୨୩୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇ ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍ର ଛାଡିଗଲା । ସୁମାତ୍ରା ଅଞ୍ଚଳ ଭୂମିକମ୍ପ ସହ ଅନଭ୍ୟସ୍ତ ନୁହେଁ, ଏହାର ତଟୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରାୟତଃ ବିଭିନ୍ନ ତୀବ୍ରତାର ଭୂମିକମ୍ପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ ।<ref>[http://www.australiangeographic.com.au/journal/the-10-biggest-tsunamis-in-history.htm/ The 10 most destructive tsunamis in history] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204022559/http://www.australiangeographic.com.au/journal/the-10-biggest-tsunamis-in-history.htm/ |date=2013-12-04 }}, Australian Geographic, March 16, 2011.</ref> == ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୈଳୀ == ସମୁଦ୍ରରେ ଏକକାଳୀନ ବହୁତ ପରିମାଣରେ ଜଳ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ହିଁ ସୁନାମି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଶୈଳୀ (ବା କାରଣ) ଅଟେ ।<ref>{{cite journal|doi=10.1016/j.marpetgeo.2004.10.016|last=Haugen K, Løvholt F, Harbitz C|first1=K|last2=Lovholt|first2=F|last3=Harbitz|first3=C|title=Fundamental mechanisms for tsunami generation by submarine mass flows in idealised geometries|journal=Marine and Petroleum Geology|year=2005|volume=22|issue=1–2|pages=209–217}}</ref> ଜଳ ଭାଗରେ ଏପରି ବିଶାଳ ବିସ୍ଥାପନ ସାଧାରଣତଃ ଭୂମିକମ୍ପ, ଭୂ-ସ୍ଖଳନ, ଆଗ୍ନେୟ ଗିରି ଉଦ୍‌ଗିରଣ, ଗ୍ଲେସିଅର୍ କିମ୍ବା ବେଳେବେଳେ ଉଲ୍‌କାପାତ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{cite journal|last=Margaritondo|first=G|title=Explaining the physics of tsunamis to undergraduate and non-physics students|journal=European Journal of Physics|year=2005|volume=26|issue=3|doi=10.1088/0143-0807/26/3/007|pages=401|bibcode = 2005EJPh...26..401M }}</ref><ref>{{cite journal|doi=10.1146/annurev.fl.19.010187.001245|last=Voit|first=S.S|title=Tsunamis|journal=Annual Review of Fluid Mechanics|year=1987|volume=19|issue=1|pages=217–236|bibcode = 1987AnRFM..19..217V }}</ref> ଏହି ଭଳି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ତରଙ୍ଗ, ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଯୋଗୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥାଏ । ସୁନାମୀ ସୃଷ୍ଟିରେ ଜୁଆରର କୌଣସି ଭୂମିକା ନଥାଏ । === ଭୂମିକମ୍ପ ଯୋଗୁଁ ହେଉଥିବା ସୁନାମି === === ଭୂ-ସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁଁ ହେଉଥିବା ସୁନାମି === === ପାଣିପାଗ ଜନିତ ହେଉଥିବା ସୁନାମି === == ବିଶେଷତ୍ୱ == == ଧ୍ୱଂସକରି ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର == == ଟୀକା == {{ଆଧାର|2}} == ଆଧାର == * [http://itic.ioc-unesco.org/index.php?option=com_content&view=article&id=1328&Itemid=1142&lang=en IOC Tsunami Glossary] by the [[Intergovernmental Oceanographic Commission]] (IOC) at the [http://itic.ioc-unesco.org/index.php International Tsunami Information Centre] (ITIC) of [[UNESCO]] * [http://nthmp-history.pmel.noaa.gov/terms.html Tsunami Terminology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225143835/http://nthmp-history.pmel.noaa.gov/terms.html |date=2011-02-25 }} at [[NOAA]] *In June 2011, the VOA [[Special English]] service of the [[Voice of America]] broadcast a 15-minute program on tsunamis as part of its weekly Science in the News series. The program included an interview with a NOAA official who oversees the agency's tsunami warning system. A transcript and MP3 of the program, intended for English learners, can be found at [https://web.archive.org/web/20120211030815/http://www.voanews.com/learningenglish/home/science-technology/Large-Tsunamis-Do-Not-Happen-Often-But-the-Threat-is-Always-Present-123226568.html The Ever-Present Threat of Tsunamis.] * [http://www.abelard.org/briefings/tsunami.php abelard.org.] ''tsunamis: tsunamis travel fast but not at infinite speed''. retrieved March 29, 2005. * Dudley, Walter C. & Lee, Min (1988: 1st edition) ''Tsunami!'' {{ISBN|0-8248-1125-9}} [http://tsunami.org/references.html website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717025233/http://www.tsunami.org/references.html |date=2012-07-17 }} * Iwan, W.D., ''editor'', 2006, Summary report of the Great Sumatra Earthquakes and Indian Ocean tsunamis of December 26, 2004 and March 28, 2005: Earthquake Engineering Research Institute, EERI Publication #2006-06, 11 chapters, 100 page summary, plus CD-ROM with complete text and supplementary photographs, EERI Report 2006-06. {{ISBN|1-932884-19-X}} [http://www.eeri.org/ website] * Kenneally, Christine (December 30, 2004). "Surviving the Tsunami." ''Slate''. [http://www.slate.com/id/2111608/ website] * Lambourne, Helen (March 27, 2005). "Tsunami: Anatomy of a disaster." ''[[BBC News]]''. [http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/4381395.stm website] * Macey, Richard (January 1, 2005). "The Big Bang that Triggered A Tragedy," ''[[The Sydney Morning Herald]]'', p 11—quoting Dr Mark Leonard, seismologist at Geoscience Australia. * [http://maps.ngdc.noaa.gov/viewers/hazards/ Interactive Map of Historical Tsunamis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141112144716/http://maps.ngdc.noaa.gov/viewers/hazards/ |date=2014-11-12 }} from NOAA's National Geophysical Data Center * Tappin, D; 2001. Local tsunamis. Geoscientist. 11–8, 4–7. * [http://www.telegraph.co.uk/news/1480192/Girl-10-used-geography-lesson-to-save-lives.html Girl, 10, used geography lesson to save lives], ''[[Telegraph.co.uk]]'' * [http://www.noypi.ph/index.php/nation/3283-key-locations-in-philippines-warned-to-prepare-for-tsunami.html Philippines warned to prepare for Japan's tsunami], ''Noypi.ph'' == ଅଧିକ ପଢନ୍ତୁ == * Boris Levin, Mikhail Nosov: ''Physics of tsunamis''. Springer, Dordrecht 2009, {{ISBN|978-1-4020-8855-1}}. * Kontar, Y. A. et al.: ''Tsunami Events and Lessons Learned: Environmental and Societal Significance.'' Springer, 2014. {{ISBN|978-94-007-7268-7}} (print); {{ISBN|978-94-007-7269-4}} (eBook) * Kristy F. Tiampo: ''Earthquakes: simulations, sources and tsunamis''. Birkhäuser, Basel 2008, {{ISBN|978-3-7643-8756-3}}. * [[Linda Maria Koldau]]: Tsunamis. Entstehung, Geschichte, Prävention, (Tsunami development, history and prevention) C.H. Beck, Munich 2013 (C.H. Beck Reihe Wissen 2770), {{ISBN|978-3-406-64656-0}} (in German). * Walter C. Dudley, Min Lee: ''Tsunami!'' University of Hawaii Press, 1988, 1998, Tsunami! University of Hawai'i Press 1999, {{ISBN|0-8248-1125-9}}, {{ISBN|978-0-8248-1969-9}}. == ବାହାର ଲିଙ୍କ == {{Commons category}} * [http://geology.com/records/biggest-tsunami.shtml World's Tallest Tsunami] – geology.com * [http://ngdc.noaa.gov/hazard/tsu.shtml Tsunami Data and Information] – National Geophysical Data Center * [http://itic.ioc-unesco.org/index.php?option=com_content&view=article&id=1328&Itemid=1142&lang=en IOC Tsunami Glossary] – International Tsunami Information Center ([[UNESCO]]) * [http://walrus.wr.usgs.gov/tsunami/ Tsunami & Earthquake Research at the USGS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050521082033/http://walrus.wr.usgs.gov/tsunami/ |date=2005-05-21 }} – United States Geological Survey * [http://www.unesco.org/new/en/natural-sciences/ioc-oceans/ Intergovernmental Oceanographic Commission] – Intergovernmental Oceanographic Commission * [http://www.tsunami.noaa.gov/ Tsunami] – National Oceanic and Atmospheric Administration * [http://www.pbs.org/nova/tsunami/ Wave That Shook The World] – ''Nova (TV series)'' * [http://nctr.pmel.noaa.gov/database_devel.html Recent and Historical Tsunami Events and Relevant Data] – Pacific Marine Environmental Laboratory * [http://www.youtube.com/watch?v=k4w27IczOTk Raw Video: Tsunami Slams Northeast Japan] – Associated Press <!-- ଅଦରକାରୀ ଲିଙ୍କ ଗୁଡିକୁ ପରଖୀ ସାରି ବାହାର କରିଦିଅନ୍ତୁ == ବାହାର କଡ଼ି == {{Commons category}} * [http://nctr.pmel.noaa.gov/Mov/DART_04.swf Animation of DART tsunami detection system] * [http://ifmaxp1.ifm.uni-hamburg.de/tsunami.shtml Can HF Radar detect Tsunamis?] – University of Hamburg HF-Radar. * [http://www.envirtech.org/envirtech_tsunameter.htm Envirtech Tsunami Warning System] – Based on seabed seismics and sea level gauges. * [http://geology.com/records/biggest-tsunami.shtml Geology.com] ''The highest tsunami was caused by rockfall'' * [http://itic.ioc-unesco.org/index.php?option=com_content&view=article&id=1328&Itemid=1142&lang=en IOC Tsunami Glossary] by the [[Intergovernmental Oceanographic Commission]] (IOC) at the [http://itic.ioc-unesco.org/index.php International Tsunami Information Centre] (ITIC) of [[UNESCO]] * [http://www.edu4hazards.org/tsunami.html How to survive a tsunami] – Guide for children and youth * [http://www.geohazards.no/ International Centre for Geohazards (ICG)] * [http://ioc.unesco.org/itsu/ ITSU] – Coordination Group for the Pacific Tsunami Warning System. * [http://www.jtic.org/ Jakarta Tsunami Information Centre] * [http://nthmp.tsunami.gov/ National Tsunami Hazard Mitigation Program] ''Coordinated U.S. Federal/State effort'' * [http://nctr.pmel.noaa.gov/ NOAA Center for Tsunami Research (NCTR)] * [http://www.tsunami.noaa.gov/ NOAA Tsunami] – General description of tsunamis and the United States agency NOAA's role * [http://www.pbs.org/nova/tsunami/ NOVA: Wave That Shook The World] – Site and special report shot within days of the 2004 Indian Ocean tsunami. * [http://www.tsunami.org/ Pacific Tsunami Museum] * [http://www.sthjournal.org/ ''Science of Tsunami Hazards'' journal] * [http://nctr.pmel.noaa.gov/pubs.html Tsunami scientific publications list] * [http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=tsunami-wave-of-change Scientific American Magazine (January 2006 Issue) Tsunami: Wave of Change] What we can learn from the Indian Ocean tsunami of December 2004. * [http://www.ncdc.noaa.gov/oa/esb/?goal=weather&file=events/tsunami/ Social & Economic Costs of Tsunamis in the United States] from "NOAA Socioeconomics" website initiative * [http://tsunami.gov/ Tsunami Centers] – United States National Weather Service. * [http://tsunami.name/ Tsunami database with detailed statistics] * [http://nctr.pmel.noaa.gov/database_devel.html Interactive map of recent and historical tsunami events] ''with links to graphics, animations and data'' * [http://tsunami-warning.org/ Tsunami Warning] – Tsunami warnings via mobile phone. * [http://walrus.wr.usgs.gov/tsunami/ Tsunamis and Earthquakes] * [http://pubs.usgs.gov/circ/c1187/ USGS: Surviving a tsunami] (United States) * [http://www.igrac.net/publications/134 Impact of Tsunami on groundwater resources] IGRAC International Groundwater Resources Assessment Centre * [http://espace.library.uq.edu.au/view.php?pid=UQ:7781 Tsunami Surges on Dry Coastal Plains: Application of Dam Break Wave Equations], [[Coastal Engineering Journal]], 48 4: 355-370 * [http://www.q-mag.org/theeventofjuly21/index.html What happened on July 21, 365 A.D.?] An ancient Mediterranean tsunami event == ଚିତ୍ର ଓ ଭିଡ଼ିଓ == * '''[http://www.youtube.com/noaapmel#p/c/3BDBAAAA7D4EB2DA/8/4rWDrZIucAQ Tsunami videos on YouTube]''' from the [http://nctr.pmel.noaa.gov/ NOAA Center for Tsunami Research] * [http://www.archive.org/details/opensource_movies Amateur Camcorder Video Streams of the December 26, 2004 tsunami that hit Sri Lanka, Thailand and Indonesia (search on tsunamis)] * [http://www.geophys.washington.edu/tsunami/general/physics/characteristics.html Animation of 1960 tsunami originating outside coast of Chile] * [http://nctr.pmel.noaa.gov/animate.html Animations of actual and simulated tsunami events] from the NOAA Center for Tsunami Research * [http://archives.cbc.ca/IDD-1-75-1561/science_technology/earthquakes_and_tsunamis/ CBC Digital Archives – Canada's Earthquakes and Tsunamis] * [http://www.geophys.washington.edu/tsunami/general/physics/runup.html Computer-generated animation of a tsunami] * [http://www.forskning.no/Artikler/2006/juni/1149444923.73 Origin of a Tsunami – animation showing how the shifting of continental plates in the Indian Ocean created the catastrophe of December 26, 2004.] * [http://www.mindef.gov.sg/tsunami/photos1.asp Photos] and [http://www.mindef.gov.sg/tsunami/videos.asp Videos] of Humanitarian Assistance to Tsunami-hit areas by the [[Singapore Armed Forces]] * Tsunami Aftermath in [http://thanks4supporting.us/tsunami-aftermath-penang-island-malaysia.html Penang] and [http://thanks4supporting.us/visit-to-kota-kuala-muda.html Kuala Muda, Kedah]. * [http://www.crisp.nus.edu.sg/tsunami/tsunami.html Satellite Images of Tsunami Affected Areas] High resolution satellite images showing the effects of the 2004 tsunami on the affected areas in Indonesia, Thailand and Nicobar island of India. * [http://www.riveroflife.be/tsunami/index.html The Survivors – A moving travelogue full of stunning images along the tsunami ravaged South-Western Coast of India] (Unavailable) * [http://nctr.pmel.noaa.gov/animate.html Animations of tsunami propagation model results] ''for actual tsunami events'' * [http://www.youtube.com/watch?v=RDOuwMj7Xzo&feature=PlayList&p=F78585C6FE0C11CA&playnext=1&playnext_from=PL&index=81 2004 Boxing Day Tsunami] at [[YouTube]] * [http://www.youtube.com/watch?v=k4w27IczOTk Raw Video: Tsunami Slams Northeast Japan], a video of the [[2011 Tōhoku earthquake and tsunami|2011 Tōhoku (Japan) earthquake tsunami]] by [[Associated Press]] at YouTube, showing the wave from a tsunami engulfing a town and farmlands. --> [[ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନାମି]] ghuc8yg9m0s3etg1e7hjujslbiswaj3 0 21612 606771 509636 2026-09-24T01:48:08Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606771 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Firecracker‎}} [[ଫାଇଲ:chinaboeller-2.jpg|thumb|230px| ଫୁଟୁଥିବା ବାଣ]] '''ବାଣ''' ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାର କ୍ଷୁଦ୍ର ବିସ୍ଫୋଟକ ଯାହା ବାରୁଦରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ ଓ ଏଥିରେ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କଲେ, ଧୂଆଁ, ନିଆଁ ଓ ପ୍ରଚଂଡ ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଭୁଇଁବାଣ, ସିଟିବାଣ, ତାଳବାଣ, ଚ଼କ୍ରିବାଣ, ହାବେଳୀ ଏମିତି ସାରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ପ୍ରକାରର ବାଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । କେତେକ ବାଣରେ ନିଆଁ ଲଗେଇଲେ ସେଥିରୁ କେବଳ ରଙ୍ଗୀନ୍ ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ବାହାରେ । ଆଉ କେତେକ ବାଣ ଅଗ୍ନିସଂଯୋଗ ପୂର୍ବକ ପ୍ରଚ଼ଣ୍ଡ ଶବ୍ଦ କରି ଫାଟିଯାଏ । ହାବେଳୀ ବାଣ ରଙ୍ଗୀନ୍ ସ୍ଫୁରଣ ସହିତ ଶେଷରେ ଫାଟିଯାଇ ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ । କେତେକ ବାଣ ପାଣି ଭିତରେ ବି ଫୁଟେ । == ଇତିହାସ == କୁହାଯାଏ ବାଣ ବା ଫୋଟକାର ଆବିଷ୍କାର ପ୍ରଥମେ ଚୀନ ଦେଶରେ ହୋଇଥିଲା। <ref name="ref75givol">[http://books.google.com/books?id=cZGua8tC-2MC Chemicals for Life and Living], Eiichiro Ochiai, Springer, 2011, {{ISBN|978-3-642-20272-8}}, ''... Fireworks were actually invented by Chinese alchemists who sought the elixir of immortality, as recorded in a book (Methods of the Various Schools of Magical Elixir Preparations) published around 650 ''</ref> ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଚ଼ୀନ୍ ଦେଶରେ ପ୍ରଥମେ ସାମରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ ରକେଟ୍ ଓ ବିସ୍ଫୋରକ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ଏହି ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆରବ ଦେଶରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା । ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୯୬୦ରୁ ୧୨୭୯ ମଧ୍ୟରେ 'ସୋଙ୍ଗ୍' ବଂଶର ରାଜୁତି ସମୟରେ ସେମାନେ ସୋରା, ଗନ୍ଧକ ଓ କୋଇଲାର ମିଶ୍ରଣରେ ବାରୁଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ୧୨୭୯ ମସିହାରେ ମଙ୍ଗୋଲୀୟ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ବାରୁଦ ତିଆରି ରକେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବାର କୁହାଯାଏ । ପ୍ରଥମେ ମଙ୍ଗୋଲୀୟମାନେ ୧୨୪୧ ମସିହାରେ ଇଉରୋପ ମହାଦେଶରେ ଚ଼ୀନଦେଶୀୟ ବାରୁଦ ଓ ରକେଟ୍ ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ କରାଇଥିଲେ ବୋଲି ଐତିହାସିକମାନେ ଏକମତ ହୁଅନ୍ତି । ତେବେ ୧୨୫୮ ମସିହାରୁ ଇଉରୋପ୍ରେ ବାରୁଦ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ୧୪ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଇଉରୋପୀୟମାନେ ବାଣ ତିଆରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚ଼ୀନ୍ ଦେଶର କାରିଗରମାନଙ୍କୁ ଟପିଯାଇଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ବନ୍ଧୁକର ଆବିଷ୍କାର ହୋଇଥିଲା । ଇଟାଲୀ ଓ ଜର୍ମାନୀରେ ଏହି କୌଶଳରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଦିଗରେ ପ୍ରଚେ଼ଷ୍ଟା କରାଯାଇଥିଲା । ୧୩୩୪ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ବାରୁଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା । ଇଉରୋପ୍ରେ ପ୍ରାୟ ୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ମନୋରଞ୍ଜନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବାରୁଦର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଆଜି ପ୍ରାୟ ସବୁ ଦେଶରେ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ବାଣ ଫୁଟାଯାଉଛି । ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୫୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବାଣ ବାବଦରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ । == ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ ନାମ == * [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]] - ଫଟାକା, ପଟାଖା * [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] - cracker, * [[ଫରାସୀ ଭାଷା|ଫରାସୀ]] – ତରକେ * [[ଆରବୀ ଭାଷା|ଆରବୀ]] – ترقه * [[ଗୁଜରାଟି ଭାଷା|ଗୁଜରାଟି]] – ଫଟାକ * [[ପର୍ତୁଗୀଜ ଭାଷା|ପର୍ତୁଗୀଜ]] – ପନଚାଉ (Panchão) == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ଆତସବାଜି]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == {{Commons category|Firecrackers|Firecracker}} * [http://www.bbc.co.uk/hindi/specials/1434_fireworks/index.shtml ପଟାଖୋଁ କୀ ବଦଲୀ ଦୁନିଆ, ବିବିସି ହିନ୍ଦୀ] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.youtube.com/watch?v=hQa9PB-lbxk ବାଣ ଉପରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର] * [http://nielsolson.us/pictures/FirecrackerInjury.jpg ବାଣ ଫୁଟାଇବାରେ ଅସାବଧାନତା ହେତୁରୁ ହାତରେ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091024193641/http://nielsolson.us/pictures/FirecrackerInjury.jpg |date=2009-10-24 }} * [http://www.crackerpacks.com/collecting.html www.crackerpacks.com guide to collecting firecrackers] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆତସବାଜି]] fbl0oj71zmadx2uel7t3u5u5gaztfih 0 21615 606610 506305 2026-09-23T22:14:02Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606610 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|list of historic tsunamis}} ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଐତିହାସିକ ସୁନାମି ଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ତାଲିକା ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଅଛି । == ୧୦୦୧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପୂର୍ବରୁ == === ≈ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୬୧୦୦: ନର୍‌ୱିଜିଆନ୍ ସାଗର === {{main|ଷ୍ଟୋରେଗା ଭୂ-ସ୍ଖଳନ}} ନର୍‌ୱିଜିଆନ୍ ସାଗରରେ 'ମୋର ତଟ'ଠାରୁ (Møre coast) ୧୦୦ କିମି ଉତ୍ତର-ପୁର୍ବରେ ଷ୍ଟୋରେଗା ଭୂ-ସ୍ଖଳନ ([[:en:Storegga Slides|Storegga Slides]]) ହୋଇଥିଲା । ଏହାଦ୍ୱାରା [[ଉତ୍ତର ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ମହାସାଗର|ଉତ୍ତର ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ମହାସାଗରରେ]] ବହୁତ ବଡ଼ [[ସୁନାମି]] ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ୨୯୦ କିମି ତଟୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ଧସି ଯାଇଥିଲା ଓ ଛାଡିଗଲା ୩,୫୦୦ ଘନକିମିର ମଇଳା ।<ref name=stein>{{cite journal | first = Stein | last = Bondevik | author2 = Dawson, Sue; Dawson, Alastair; Lohne, Øystein | year = 2003 | month = 5 August | title = Record-breaking Height for 8000-Year-Old Tsunami in the North Atlantic | journal = EOS, Transactions of the American Geophysical Union | volume = 84 | issue = 31 | pages = 289, 293 | url = http://bora.uib.no/bitstream/1956/729/1/Bondevik-al-03-EOS.pdf | accessdate = 2007-01-15 | bibcode = 2003EOSTr..84..289B | doi = 10.1029/2003EO310001 | archive-date = 2011-08-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110807130511/https://bora.uib.no/bitstream/1956/729/1/Bondevik-al-03-EOS.pdf | url-status = dead }}</ref> == ୧୦୦୦ରୁ ୧୭୦୦ ମଧ୍ୟରେ == ==୧୭୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ== == ୧୮୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ == ==୧୯୦୦-୧୯୫୦== == ୧୯୫୦-୨୦୦୦ == ==୨୦୦୦== === ୨୦୦୪: ଭାରତୀୟ ମହାସାଗର === {{main|୨୦୦୪ ଭାରତୀୟ ମହାସାଗରରେ ହୋଇଥିବା ଭୂମିକମ୍ପ ଓ ସୁନାମି}} [[ଫାଇଲ:2004-tsunami.jpg|right|thumb|୨୦୦୪ ଭାରତୀୟ ମହାସାଗର ଭୂମିକମ୍ପ; ଥାଇଲାଣ୍ଡର ଆଓ ନାଙ୍ଗଠାରେ ହୋଇଥିବା ସୁନାମି ଦୃଶ୍ୟ]] ୨୦୦୪ରେ ଭାରତୀୟ ମହାସାଗରରେ ହୋଇଥିବା ଭୂମିକମ୍ପ, ଯାହାର "କ୍ଷଣିକ ପରିମାଣ ପରିମାପ" ୯.୧-୯.୩ ରହିଥିଲା, <ref>{{cite web |url=http://www.ngdc.noaa.gov/spotlight/tsunami/tsunami.html |title=USDOC/NOAA/NESDIS/NGDC- Tsunami Information, Dec 26, 2004 Indian Ocean Magnitude 9.0 Earthquake |publisher=Ngdc.noaa.gov |date=2004-12-26 |accessdate=2011-03-11 |archive-date=2009-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090317030359/http://www.ngdc.noaa.gov/spotlight/tsunami/tsunami.html |url-status=dead}}</ref> ଓ ଏହା ୨୦୦୪, ଡିସେମ୍ବର ୨୬ରେ ଗୋଟିକ ପରେ ଗୋଟିଏ ଘାତକ ସୁନାମି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଯାହା ୨୩୦,୨୧୦ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇଥିଲା (ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ୧୬୮,୦୦୦ଙ୍କୁ ମିଶେଇ) । ଏହା ପୃଥିବୀର [[ଲିପିବଦ୍ଧ ଇତିହାସ|ଲିପିବଦ୍ଧ ଇତିହାସରେ]] ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର "ଘାତକ ପ୍ରକୃତିକ ଦୁର୍ବିପାକ" ଥିଲା ।<!--ଅନୁବାଦ ବାକି ଅଛି--> [[ଫାଇଲ:2004 Indonesia Tsunami Complete.gif|thumb|250px|Animation of the tsunami caused by the earthquake showing how the tsunami radiated from the entire length of the {{convert|1600|km|mi|abbr=on}} rupture.]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର କଡ଼ି == * Tinti S., Maramai A., Graziani L. (2007). [http://portale.ingv.it/portale_ingv/resources/folder-data-bases/tsunami-catalogue/catalogue-of-the-italian-tsunamis/view?set_language=en ''ଇଟାଲୀୟ ସୁନାମି କ୍ୟାଟାଲୋଗ''], Version 2 (Windows software database) [[ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନାମି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା]] 3olodfyxarepjvfazgkv3ehn23ziuyy 0 23109 606922 600995 2026-09-24T06:06:29Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606922 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Harihar Mishra}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ହରିହର ମିଶ୍ର | image = Harihara Mishra at Bhubaneswar Odisha 02-19 12 (cropped).jpg | caption = | image_size = | alt = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1940|11|19}} | death_date = {{Death date and age|df=y|2024|09|23|1940|11|19}} | death_place = ମାର୍କଣ୍ଡେଶ୍ୱରସାହି, ପୁରୀ | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | occupation = ଅଧ୍ୟାପକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = {{flag|ଭାରତୀୟ}} | religion = [[ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ]] | notableworks = ଦିବ୍ୟ ଅସନ୍ତୋଷ <ref>{{cite web |url=http://odisha.360.batoi.com/2011/10/29/harihar-mishra-honored-with-sarala-award-2011/ |title=Harihar Mishra Honored with Sarala Award 2011 |first= |last= |work=odisha.360.batoi.com |year=2011 |quote=decided to present him the award for his book “Dibya Asantosha”, penned in 2009 |accessdate=9 January 2013 |archive-date=12 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112015600/http://odisha.360.batoi.com/2011/10/29/harihar-mishra-honored-with-sarala-award-2011/ |url-status=dead }}</ref> | spouse = ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ମିଶ୍ର | children = ରୀତିମୁକ୍ତା ରାଜଗୁରୁ, ମୋନାଲିସା ମିଶ୍ର, ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଦାଶ, ରୂପକଳ୍ପ ମିଶ୍ର | parents = ମଣିରାମ ମିଶ୍ର, ସେବତୀ ଦେବୀ | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର<br /> [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]] | signature = | website = | footnotes = }} '''ହରିହର ମିଶ୍ର''' (୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୦ - ୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪)<ref>{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1160505/jsp/odisha/story_83779.jsp#.VyqkbXpRITA|title=Puri poet to head Sahitya Akademi|work=The Telegraph|accessdate=5 May 2016}}</ref> ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି, ଗାଳ୍ପିକ, ଅନୁବାଦକ ଓ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2010-08-17/news/27613826_1_entertainment-category-award-dilip-tirkey|title=Orissa CM gives away Think Odisha Leadership Awards, 2010|work=timesofindia-economictimes|accessdate=5 May 2016|archive-date=2016-05-05|archive-url=https://archive.today/20160505031956/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2010-08-17/news/27613826_1_entertainment-category-award-dilip-tirkey|url-status=dead}}</ref> ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ । ସେ ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା ସହିତ ସେ ବେତାର ନାଟକରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref>ସମ୍ବାଦ ୦୫/୦୫/୨୦୧୬ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୮ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଖବର "ହରିହର ମିଶ୍ର ହେବେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମି ସଭାପତି"</ref> ୨୦୧୬ମସିହାରେ, ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମିର ୩୧ତମ ସଭାପତି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>ସମ୍ବାଦ ୦୭/୦୫/୨୦୧୬ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୪ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଖବର "ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ୩୧ତମ ସଭାପତି ହେଲେ ହରିହର ମିଶ୍ର"</ref> । ୧୯୭୦/୮୦ ଦଶକରେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ଥାର କରିଥିବା [[ଅନାମ କବିତା ଆନ୍ଦୋଳନ]]ରେ ସେ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଠ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.odiasahitya.com/odia-literature-news/kabi-o-natyakara-harihara-mishranka-saha-sakhyatakara/ |title=କବି ଓ ନାଟ୍ୟକାର ହରିହର ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତକାର |first= |last= |work=odiasahitya.com |year=2011 |quote=ହରିହରିଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି |accessdate=9 January 2013 |archive-date=14 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130314032646/http://www.odiasahitya.com/odia-literature-news/kabi-o-natyakara-harihara-mishranka-saha-sakhyatakara/ |url-status=dead }}</ref> ==ଜୀବନୀ== ===ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ=== ହରିହର ମିଶ୍ର ୧୯୪୦ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖରେ ପୁରୀର ମାର୍କଣ୍ଡେଶ୍ୱର ସାହିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ମଣିରାମ ମିଶ୍ର (ଓରଫ ଚିନ୍ତାମଣି ମିଶ୍ର) ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ସେବତୀ ଦେବୀ ଥିଲା । ସେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଅଧ୍ୟାପନା ବୃତ୍ତିରେ ଥିଲେ ଓ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ର ନହରକଣ୍ଟାରେ ଥିବା [[ଜୟଦେବ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦରେ ଥାଇ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରିବାରରେ ପତ୍ନୀ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ମିଶ୍ର, ୩ ଝିଅ ରୀତିମୁକ୍ତା ରାଜଗୁରୁ, ମୋନାଲିସା ମିଶ୍ର, ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଦାଶ ଓ ପୁତ୍ର ରୂପକଳ୍ପ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ଅଛନ୍ତି ।<ref name="m419">{{cite web | title=ଆରପାରିରେ ହରିହର ମିଶ୍ର | website=https://sambadepaper.com/ | date=12 November 2018 | url=https://sambadepaper.com/imageview_34230_188746_4_71_24-09-2024_3_i_1_sf.html | access-date=24 September 2024}}</ref> ===ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନ=== ସେ କବିତା, ଏକାଙ୍କିକା, ନାଟକ, ଉପନ୍ୟାସ, ଗଳ୍ପ ଓ ସମାଲୋଚନା ଆଦି ବିଭାଗରେ ନିଜ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରିଛନ୍ତି । ''ସମାବେଶ'' ପତ୍ରିକା ସେ ସମ୍ପାଦନା କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite news |title=ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ |url=http://dharitriepaper.in/edition/9948/chhutidina/page/6 |accessdate=21 February 2022 |issue=ଧରିତ୍ରୀ ଛୁଟିଦିନ ଫେବୃଆରୀ ୨୦-୨୬ ପୃଷ୍ଠା ୬ |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220221075956/http://dharitriepaper.in/edition/9948/chhutidina/page/6 |archivedate=21 February 2022 |url-status=live }}</ref> ===ମୃତ୍ୟୁ=== ୨୦୨୪ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୩ ତାରିଖରେ ହରିହର ମିଶ୍ରଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।<ref name="x646">{{cite web | last=Ojha | first=Sibasankar | title=ପରଲୋକରେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ପୂର୍ବତନ ସଭାପତି ହରିହର ମିଶ୍ର | website=Sambad | date=23 September 2024 | url=https://sambad.in/leading/harihara-mishra-is-no-more-7087194 | language=or | access-date=23 September 2024}}</ref> ==ରଚନାବଳୀ== {{Col-begin}} {{Col-3}} === କବିତା ସଙ୍କଳନ === * ଶଙ୍ଖନାଭି (୧୯୭୩) * ଅକ୍ଷମଦେବତା(୧୯୭୮) * ସୂକ୍ତ ଶତକ(୧୯୭୮) * ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବ (୧୯୮୧) * ଲାଲକଢ଼ର ତପସ୍ୟା (୧୯୮୨) * ଚାହାଣୀ ମଣ୍ଡପ (୧୯୮୩) * ସ୍ୱପ୍ନ ବିନିମୟ (୧୯୯୨) * ଭିତିରି ଚନ୍ଦନ(୧୯୯୪) * ଦର୍ପଣ ଶୀଳା (୧୯୯୫) * ଶବ୍ଦ ଏକାଏକା ଏକତ୍ର (୧୯୯୫) * ସନ୍ଧ୍ୟାଦର୍ଶନ(୧୯୯୮) * ଅଣଅକ୍ଷର(୧୯୯୮) * ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ (ଗୀତିକବିତା-୧୯୯୯) * ଶଙ୍ଖନାଭି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା (୨୦୦୨) * ଦିବ୍ୟ ଅସନ୍ତୋଷ (୨୦୦୯) {{Col-3}} === ନାଟକ === * କାଗଜ ଡ଼ଙ୍ଗା (୧୯୬୦) * ରାତିର ଦୁଇଟି ଡେଣା (୧୯୭୪) * ହେ ନିଷାଦ ନିବୃତ୍ତ ହୁଅ (୧୯୭୩) * ନିନ୍ଦିତ ଗଜପତି(୧୯୭୬) * ହଂସଧ୍ୱନୀ (୧୯୭୮) * ମଝିଦରିଆ (୧୯୭୮) * ମଧୁଲିତା (୧୯୮୦) * ସମ୍ଭବ ଅସମ୍ଭବ (୧୯୮୩) * ଏବେ ନୁହେଁ ତ କେବେ ନୁହେଁ (୧୯୯୦) * ଅଦୃଶ୍ୟ ନଟ (୧୯୮୦) === ଗଳ୍ପ === * ମୂକ ଡାହୁକ(୧୯୭୫) * ବୃଷଭର ଏକପାଦ (୧୯୭୭) * ଇଚ୍ଛାର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ(୧୯୯୦) {{Col-3}} === ଉପନ୍ୟାସ === * ବନବିହଙ୍ଗୀ (୧୯୬୦) * ନୀଳ ହ୍ରଦର ରକ୍ତ କମଳ (୧୯୬୧) === ସମାଲୋଚନା === * ସ୍ୱର ସାଧକ (୧୯୮୧) === ଏକାଙ୍କିକା === * ବନାଗ୍ନି (୧୯୭୮) === ଅନୁବାଦ === * ଗରିଲା (ମୂଳ ଲେଖା: ଜାଁପଲ ସର୍ତ୍ତଙ୍କ Crimipassional) {{Col-end}} ==କଥାଚିତ୍ରରେ ଭୂମିକା== ହରିହର [[ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ପତିତପାବନ]] (୧୯୬୨) କଥାଚିତ୍ରର ଗୀତ ଓ ସଂଳାପ ରଚୟିତା ଓ ସହ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ପତିତପାବନ|url=http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=3&schedule=2016-09-25&PageNum=8|publisher=ନଜର୍ (ନିତିଦିନ)|accessdate=25 September 2016}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ପରେ [[ଚିଲିକା ତୀରେ]] (୧୯୭୮) କଥାଚିତ୍ରର ସଂଳାପକାର ଓ ସହ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ଓ [[ତପସ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)|ତପସ୍ୟା]] (୧୯୮୦) କଥାଚିତ୍ରର ଗୀତ ଲେଖିଥିଲେ । <ref>{{cite book|last=ଦେଓ|first=ସୂର୍ଯ୍ୟ|title= [[ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଗୀତ (୧୯୩୬ରୁ ୧୯୬୯)]]|publisher=ସୃଜନ|isbn=9788192546537|page=230}}</ref> == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର (ରାତ୍ରିର ଦୁଇଟି ଡେଣା ପାଇଁ), ୧୯୭୭<ref>{{cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|publisher=Odisha Sahitya Akademi|accessdate=5 May 2016|archive-date=17 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200117122250/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php|url-status=dead}}</ref> * [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]] (ଦିବ୍ୟ ଅସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ), ୨୦୧୧<ref>{{cite web |url= http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/sarala-puraskar-conferred-on-harihar-mishra/article2569649.ece?css=print |title=The Hindu: Sarala Puraskar conferred on Harihar Mishra |first= |last=|work=thehindu.com |year=2011 |quote=Eminent Oriya litterateur and dramatist Harihar Mishra was conferred the coveted Sarala Puraskar (award) |accessdate=9 January 2013}}</ref> * ଭାନୁଜୀରାଓ ସ୍ମାରକୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୭<ref>{{cite web |url= http://www.telegraphindia.com/1071228/jsp/nation/story_8715912.jsp |title=The Telegraph - Calcutta (Kolkata) &#124; Nation &#124; Author honoured |first= |last= |work=telegraphindia.com |year=2007 |quote=Bhanujee Rao Smaraki Puraskar of Rs 20,000 for 2007 to poet Harihar Mishra |accessdate=9 January 2013}}</ref> * ଜୀବନ ରଙ୍ଗ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୩ * ଝଙ୍କାର ବିଷୁବ ଗଳ୍ପ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୬୦ * ଝଙ୍କାର ବିଷୁବ କବିତା ପୁରସ୍କାର, ୧୯୬୯ * ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର (ସାମଗ୍ରିକ କୃତି ପାଇଁ), ୧୯୭୪ * ଧରିତ୍ରୀ ସମ୍ମାନ, ୧୯୭୭ <!-- ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ, କଳାତୀର୍ଥ ପୁରସ୍କାର, ଶତାବ୍ଦୀର କଳାକାର ପୁରସ୍କାର ଓ ଯଦୁମଣି ସମ୍ମାନ, ସୁଧନ୍ୟା ସମ୍ମାନ --> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} ==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ== * {{IMDb name|nm3403560}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା)}} {{ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଗୀତିକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର]] o8uhuf6ozen125thmvd0ixg0a31ftmc 0 23446 606588 586292 2026-09-23T21:33:32Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606588 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ| Amarnath Temple}} {{Infobox Mandir | name = ଅମରନାଥ ଗୁମ୍ଫା | image = Cave Temple of Lord Amarnath.jpg|Amarnath Cave Temple | image_alt = | caption = | pushpin_map = India Jammu and Kashmir | map_caption = Location in Jammu and Kashmir | latd = 34.2149 | longd = 75.5008 | coordinates_region = IN | coordinates_display= title | other_names = | proper_name = Amarnath Cave Temple | devanagari = | sanskrit_translit = | tamil = | marathi = | bengali = | country = [[ଭାରତ]] | state = [[ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର]] | district = | location = Pahalgam, Anantnag | elevation_m = | primary_deity = [[ଶିବ]] | important_festivals= | architecture = | number_of_temples = | number_of_monuments= | inscriptions = | date_built = | creator = Natural formation | website = [http://www.shriamarnathjishrine.com www.shriamarnathjishrine.com] | }} '''ଅମରନାଥ''', [[ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ]]ର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମସ୍ଥଳୀ । <ref name="thehindu">{{cite news |work=The Hindu |date=30 May 2005|url= http://www.hindu.com/2005/05/30/stories/2005053009340300.htm|title = New shrine on Amarnath route|location=Chennai, India}}</ref> ଏହା [[ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର]]ରାଜ୍ୟର [[ଶ୍ରୀନଗର]] ସହରର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ୧୩୫ କି.ମି ଦୂର ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ ୧୩୬୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ଏକ ପାହାଡି ଗୁମ୍ଫାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଗୁମ୍ଫାର ଲମ୍ବ ଭିତରକୁ ୧୯ ମିଟର ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ୧୬ ମିଟର ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା ୧୧ ମିଟର ଅଟେ । ଏହି ଗୁମ୍ଫା ପୂରା ବରଷ ବାର ମାସ ବରଫରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇରହିଥାଏ ଏବଂ ବରଫ ଟୋପା ଟୋପା ହୋଇ ପଥରରୁ ପଡି ଗୁମ୍ଫାମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଆକାର ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏଠାରେ ଶିବ ଭଗବାନ ଅମରନାଥ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି । ଏହା ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ କିଛି ଦିନ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନଙ୍କ ଶିବଙ୍କୁ ଦରଶନ ପାଇଁ ଖୋଲାଯାଇଥାଏ । == ଇତିହାସ == ==ଅମରନାଥ ଯାତ୍ରା== == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ତଥ୍ୟ == {{Commons category|Amarnath}} * [http://www.shriamarnathjishrine.com/amarnath-shrine-board.html Shri Amarnathji Shrine board: official site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118214214/http://www.shriamarnathjishrine.com/amarnath-shrine-board.html |date=2013-01-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130114005438/http://www.3marg.info/pilgrimages/shri_amarnath_yatra/shri_amarnath_yatra_2010.shtml |date=2013-01-14 }} * [https://web.archive.org/web/20121214170332/http://www.boston.com/bigpicture/2012/07/amarnath_journey_to_the_shrine.html Amarnath: Journey to the shrine of a Hindu god], ''[[Boston Globe]]'' photographs, July 13, 2012 * [http://www.timetotravel.co.in/2011/06/north-tour-2011-diary-iii-amarnath.html The Amarnath Yatra - How to go, places to visit, things to do, Jun 29,2011] {{ଶକ୍ତିପୀଠ}} {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଶକ୍ତି ପୀଠ]] llahsvkhqo2sksvnfchu4xaw9lb3p0w 0 24218 606855 511356 2026-09-24T04:40:13Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606855 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lima}} {{Infobox settlement <!-- Basic info ----------------> |official_name=ଲିମା |other_name= |native_name=<!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname=Kings' City |settlement_type=<!--For town or village (Leave blank for the default City)--> |motto=Hoc signum vere regum est <!-- images and maps -----------> − |image_skyline=limaperu.jpg |imagesize=300px |image_caption=<small> From top, left to right: [[Plaza Mayor, Lima|Plaza Mayor of Lima]], [[Hotel Libertador Westin]], [[Park of the Reserve]], [[Government Palace (Peru)|Government Palace]] and [[El Metropolitano|El Metropolitano Bus]]. |image_flag= |flag_size=120px |image_seal=Coat of arms of Lima.svg |seal_size=75px |image_shield= |shield_size= |image_blank_emblem= |blank_emblem_size= |image_map=Districts of Lima.svg |mapsize=180px |map_caption=[[Lima Province]] and Lima within [[Peru]] <!-- Location ------------------> |coordinates_region=PE |subdivision_type=[[ଦେଶ]] |subdivision_name=[[ପେରୁ]] |subdivision_type1=[[Administrative divisions of Peru|Region]] |subdivision_name1=[[Lima Region]] |subdivision_type2=[[Provinces of Peru|Province]] |subdivision_name2=[[Lima Province]] |subdivision_type3=[[Districts of Peru|Districts]] |subdivision_name3=[[List of districts of Lima|43 districts]] <!-- Politics -----------------> |government_footnotes= |government_type=[[Mayor–council government]] |leader_title=[[List of mayors of Lima|Mayor]] |leader_name=[[Susana Villarán]] |leader_title1= |leader_name1= |leader_title2= |leader_name2= |leader_title3= |leader_name3= |leader_title4= |leader_name4= |established_title Settled |established_date=January 18, 1536 |established_title2= <!-- Incorporated (town) --> |established_date2= |established_title3= <!-- Incorporated (city) --> |established_date3= <!-- Area ---------------------> |area_magnitude=1 E8 |unit_pref=<!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes= |area_total_km2=2672.3 |area_land_km2=<!--See table @ Template:Infobox settlement for details on automatic unit conversion--> |area_water_km2= |area_total_sq_mi= |area_land_sq_mi= |area_water_sq_mi= |area_water_percent= |area_urban_km2=800 |area_urban_sq_mi= |area_metro_km2=2819.3 |area_metro_sq_mi= |area_blank1_title= |area_blank1_km2= |area_blank1_sq_mi= <!-- Elevation --------------------------> |elevation_footnotes= <!--for references: use tags--> |elevation_m=0–1548|elevation_m=0–1548 |elevation_ft=0–5079 <!-- Population -----------------------> |population_as_of=2007 |population_footnotes=<ref name="INEI Censo 2007"/> |population_note= |population_total=7605742 |population_density_km2=2846.1 |population_density_sq_mi= |population_metro=8472935 |population_density_metro_km2=3008.7 |population_density_metro_sq_mi= |population_urban= |population_density_urban_km2= |population_density_urban_sq_mi= |population_blank1_title=[[Demonym]] |population_blank1=Limean ({{lang-es|Limeño/a|links=no}}) |population_density_blank1_km2= |population_density_blank1_sq_mi= <!-- General information ---------------> |timezone=[[Time in Peru|PET]] |utc_offset=−5 |latd=12 |latm=2 |lats=36 |latNS=S |longd=77 |longm=1 |longs=42 |longEW=W |coordinates_display=8 <!-- Area/postal codes & others --------> |postal_code_type= <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code= |area_code= |blank_name= |blank_info= |blank1_name= |blank1_info= |website=[http://www.munlima.gob.pe/ www.munlima.gob.pe] |footnotes= }} '''ଲିମା''', [[ପେରୁ]]ର ରାଜଧାନୀ । == ଭୂଗୋଳ == ==ଇତିହାସ== == ପର୍ଯ୍ୟଟନ == ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହାର ତଥ୍ୟ == {{Commons}} * {{Es icon}} [http://www.munlima.gob.pe/ Municipality of Lima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19990420214305/http://www.munlima.gob.pe/ |date=1999-04-20 }} * [http://maps.msn.com/%28nu2hj5e25fsvjifnt4ihwuyc%29/map.aspx?lats1=-12.043333&lons1=-77.028333&alts1=14&regn1=2 MSN Map]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20120310231120/http://www.gigapan.org/gigapans/60314/ 1.40 gigapixel image of Lima] * {{Wikivoyage-inline}} {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} <!--ଅଲଗା ଭାଷାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ--> [[ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜଧାନୀ ସହର]] 137mcndbakxxjvv1cziqhzmzdb7jrx5 0 25709 606608 600431 2026-09-23T22:13:08Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606608 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Yttrium}} {{infobox Yttrium}} '''{{PAGENAME}}''' ହେଉଛି ଏକ [[ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ]] ଯାହାର ପ୍ରତୀକ <big>Y</big> ଓ [[ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ]] ୩୯ । == ଧର୍ମ == ==ଉପସ୍ଥିତି== == ଗଠନ == ==ଉତ୍ପାଦନ== == ସମସ୍ଥାନିକ == ==ବ୍ୟବହାର== == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ସହାୟକ ଗ୍ରନ୍ଥ == {{refbegin}} * <!-- Da --><cite id=Daane1968>{{cite book |last = Daane |first = A. H. |title = The Encyclopedia of the Chemical Elements |url = https://archive.org/details/encyclopediaofch00hamp |publisher = Reinhold Book Corporation |location = New York |year = 1968 |editor = Hampel, Clifford A. |chapter = Yttrium |pages = [https://archive.org/details/encyclopediaofch00hamp/page/810 810]–821 |lccn = 68-29938}} * <!-- Em --><cite id=Emsley2001>{{cite book |title = Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements |url = https://archive.org/details/naturesbuildingb0000emsl_z4q6 |last = Emsley |first=John |author-link=John Emsley |publisher = [[Oxford University Press]] |year = 2001 |location = Oxford, England, UK |isbn = 0-19-850340-7 |chapter = Yttrium |pages=[https://archive.org/details/naturesbuildingb0000emsl_z4q6/page/495 495]–498 }}</cite> * <!-- Ga --><cite id=Gadolin1794>{{cite journal |first= Johan |last = Gadolin |authorlink = Johan Gadolin |title = Undersökning af en svart tung Stenart ifrån Ytterby Stenbrott i Roslagen |journal = Kongl. Vetenskaps Academiens Nya Handlingar |volume = 15 |year= 1794 |pages= 137–155 }}</cite> * <!-- Gr -->{{cite book |last = Greenwood |first = N. N. |author2 = Earnshaw, A. |title = Chemistry of the Elements |edition = 2nd |publisher = Butterworth-Heinemann |location = Oxford |year = 1997 |isbn = 0-7506-3365-4 |ref = CITEREFGreenwood1997 }} * <!-- Sw --><cite id=Stwertka1998>{{cite book |title = Guide to the Elements |url = https://archive.org/details/guidetoelements00stwe |edition = Revised |first = Albert |last = Stwertka |publisher = Oxford University Press |year = 1998 |chapter = Yttrium |pages = [https://archive.org/details/guidetoelements00stwe/page/115 115]–116 |isbn = 0-19-508083-1 }}</cite> * <!-- Va --><cite id=Krogt>{{cite web |last = van der Krogt |first = Peter |title = 39 Yttrium |url = http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=Y |date = 2005-05-05 |accessdate = 2008-08-06 |work = Elementymology & Elements Multidict }}</cite> {{refend}} == ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ == {{refbegin}} * {{Ref patent |country=US |number=5734166 |status=patent |title=Low-energy neutron detector based upon lithium lanthanide borate scintillators| gdate=1998-03-31 |invent1=Czirr John B. |assign1=Mission Support Inc}}</cite> * {{cite web|url = http://www.epa.gov/rpdweb00/radionuclides/strontium.html#healtheffects|title = Strontium: Health Effects of Strontium-90|accessdate = 2008-08-26|author = EPA contributors|publisher = US Environmental Protection Agency|date = 2008-07-31|archive-date = 2015-07-09|archive-url = https://web.archive.org/web/20150709023707/http://www.epa.gov/rpdweb00/radionuclides/strontium.html#healtheffects|url-status = dead}} {{refend}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://www.periodicvideos.com/videos/039.htm Yttrium] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) {{Compact periodic table}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୌଳିକ]] 6plbgggwe93vj3hg2d1men639ztuobm 0 25728 606647 596951 2026-09-23T23:24:37Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606647 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Cadmium}} {{infobox Cadmium}} '''{{PAGENAME}}''' ହେଉଛି ଏକ [[ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ]] ଯାହାର ପ୍ରତୀକ <big>Cd</big> ଓ [[ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ]] ୪୮ । == ଧର୍ମ == ==ଉପସ୍ଥିତି== == ଗଠନ == ==ଉତ୍ପାଦନ== == ସମସ୍ଥାନିକ == ==ବ୍ୟବହାର== == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} ==ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ== {{cite book |last1=Hartwig |first1=Andrea |editor=Astrid Sigel, Helmut Sigel and Roland K. O. Sigel |title=Cadmium: From Toxicology to Essentiality |series=Metal Ions in Life Sciences |volume=11 |year=2013 |publisher=Springer |pages=491-507 |chapter=Chapter 15. Cadmium and cancer |doi=10.1007/978-94-007-5179-8_15}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == {{Wiktionary|cadmium}} {{Commons|Cadmium}} {{Wikisource1911Enc|Cadmium}} * [http://www.periodicvideos.com/videos/048.htm Cadium] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) * [http://www.atsdr.cdc.gov/csem/cadmium/ ATSDR Case Studies in Environmental Medicine: Cadmium Toxicity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090211235730/http://www.atsdr.cdc.gov/csem/cadmium/ |date=2009-02-11 }} U.S. [[Department of Health and Human Services]] * [http://www.atsdr.cdc.gov/toxprofiles/tp5.html Agency for Toxic Substances and Disease Registry’s (ATSDR) Toxicological Profile for Cadmium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130315101847/http://www.atsdr.cdc.gov/toxprofiles/tp5.html |date=2013-03-15 }} <!--*[http://ecb.jrc.ec.europa.eu/documents/Existing-Chemicals/RISK_ASSESSMENT/REPORT/cdoxidereport302.pdf European Union Risk Assessment Reports on Cadmium Metal and Cadmium Oxide]--> * [http://www.cdc.gov/niosh/topics/Cadmium National Institute for Occupational Safety and Health&nbsp;– Cadmium Page] * [https://web.archive.org/web/20160415135053/http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+hsdb:@term+@na+@rel+cadmium,+elemental NLM Hazardous Substances Databank&nbsp;– Cadmium, Elemental] {{Clear}} {{Compact periodic table}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୌଳିକ]] ds87w654it9uktcsaezrxfh7p8rppjc 0 25827 606751 600397 2026-09-24T01:32:45Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606751 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Phosphorus}} {{infobox Phosphorus}} '''{{PAGENAME}}''' ହେଉଛି ଏକ [[ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ]] ଯାହାର ପ୍ରତୀକ <big>P</big> ଓ [[ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ]] ୧୫ । == ଧର୍ମ == === ଭୌତିକ === ===ରସାୟନିକ=== === ସମସ୍ଥାନିକ === == ଉପସ୍ଥିତି == ==ଗଠନ== == ଉତ୍ପାଦନ == ==ବ୍ୟବହାର== == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ସହାୟକ ଗ୍ରନ୍ଥ == {{Refbegin}} * {{cite book |last=Emsley |first=John |year=2000 |title=The Shocking history of Phosphorus. A biography of the Devil's Element |url=https://archive.org/details/shockinghistoryo0000emsl |location=London |publisher=MacMillan |isbn=0-333-76638-5 |ref=harv}} * {{cite book |last1=Parkes |first1=G.D. |last2=Mellor |first2=J.W. |year=1939 |title=Mellor's Modern Inorganic Chemistry |url=https://archive.org/details/b32772932 |publisher=Longman's Green and Co |ref=harv}} * {{cite book |last1=Podger |first=Hugh |year=2002 |title=Albright & Wilson. The Last 50&nbsp;years |url=https://archive.org/details/albrightwilson0000hugh |location=Studley |publisher=Brewin Books |isbn=1-85858-223-7|ref=harv}} * {{cite book |last=Threlfall |first=Richard E. |year=1951 |title=The Story of 100&nbsp;years of Phosphorus Making: 1851–1951 |location=Oldbury |publisher=Albright & Wilson Ltd |ref=harv}} {{Refend}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://www.periodicvideos.com/videos/015.htm Phosphorus] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) * Further warnings of toxic effects and recommendations for treatment can be found in {{cite web| url = http://www.brooksidepress.org/Products/OperationalMedicine/DATA/operationalmed/Manuals/NATOEWS/ch03/03ChemicalBurns.html| title = Emergency War Surgery NATO Handbook: Part I: Types of Wounds and Injuries: Chapter III: Burn Injury: Chemical Burns And White Phosphorus injury| accessdate = 2009-05-05| archive-date = 2009-07-15| archive-url = https://web.archive.org/web/20090715212257/http://www.brooksidepress.org/Products/OperationalMedicine/DATA/operationalmed/Manuals/NATOEWS/ch03/03ChemicalBurns.html| url-status = dead}} * {{Cite journal|pmid=946251|year=1976|author=Simon, Fa; Pickering, Lk|title=Acute yellow phosphorus poisoning. "Smoking stool syndrome"|volume=235|issue=13|pages=1343–4|issn=0098-7484|journal=JAMA: the Journal of the American Medical Association|url=http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+hsdb:@term+@rn+7723-14-0|doi=10.1001/jama.235.13.1343|access-date=2013-05-02|archive-date=2011-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20111026010559/http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+hsdb:@term+@rn+7723-14-0|url-status=dead}} * [http://www.emedicine.com/EMERG/topic918.htm eMedicine.com: Article on White Phosphorus as used as weapon] * [http://www.phosphorus-recovery.tu-darmstadt.de Website of the Technische Universität Darmstadt and the CEEP about Phosphorus Recovery] {{Clear}} {{Compact periodic table}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୌଳିକ]] 0oq8jfz2dum7h8417gaut9kcj3o3xhn 0 25830 606927 447903 2026-09-24T06:11:02Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606927 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Hafnium}} {{infobox Hafnium}} '''{{PAGENAME}}''' ହେଉଛି ଏକ [[ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ]] ଯାହାର ପ୍ରତୀକ <big>Hf</big> ଓ [[ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ]] ୭୨ । == ଧର୍ମ == === ଭୌତିକ === ===ରସାୟନିକ=== === ସମସ୍ଥାନିକ === == ଉପସ୍ଥିତି == ==ଗଠନ== == ଉତ୍ପାଦନ == ==ବ୍ୟବହାର== == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://periodic.lanl.gov/72.shtml Hafnium] at [[Los Alamos National Laboratory]]'s [http://periodic.lanl.gov/index.shtml periodic table of the elements] * [http://www.periodicvideos.com/videos/072.htm Hafnium] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) * [http://www.americanelements.com/hf.htm Hafnium Technical & Safety Data] * [http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+hsdb:@term+@na+@rel+hafnium,+elemental NLM Hazardous Substances Databank – Hafnium, elemental] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://online.wsj.com/article/SB119481053795589302.html Intel Shifts from Silicon to Lift Chip Performance] * [http://www.intel.com/technology/45nm/index.htm?iid=homepage+marquee_45nm Hafnium-based Intel 45nm Process Technology] {{Compact periodic table}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୌଳିକ]] prpjy7mhpoax0k8l2ztwyhpgq9rhmgu 0 25844 606729 546115 2026-09-24T01:07:15Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606729 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Mercury (element)}} {{infobox Mercury}} '''{{PAGENAME}}''' ({{lang-en|Mercury; ମର୍କ୍ୟୁରୀ}}) ହେଉଛି ଏକ [[ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ]] ଯାହାର ପ୍ରତୀକ <big>Hg</big> ଓ [[ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ]] ୮୦ । ଏହାକୁ ବହୁତ ଲୋକ '''quicksilver''' ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି<ref>{{cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/quicksilver|title=quicksilver definition |accessdate=13 October 2008|publisher=Dictionary.com Unabridged (v 1.1)}}</ref> ଏବଂ ଆଗରୁ ଏହାର ନାମ '''hydrargyrum''' ଥିଲା ({{lang-el|"[[wikt:en:hydr-|hydr-]]"ମାନେ ''ଜଳ'' ଏବଂ "[[wikt:en:άργυρος|argyros]]"ମାନେ ''ରୂପା/ସିଲ୍‌ଭର୍''}}ରୁ ଅସିଛି) == ଧର୍ମ == === ଭୌତିକ === ===ରସାୟନିକ=== === ସମସ୍ଥାନିକ === == ଉପସ୍ଥିତି == ==ଗଠନ== == ଉତ୍ପାଦନ == ==ବ୍ୟବହାର== == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == {{commons}} {{Wiktionary|mercury}} * [http://www.rsc.org/chemistryworld/podcast/element.asp Chemistry in its element podcast] (MP3) from the [[Royal Society of Chemistry]]'s [[Chemistry World]]: [http://www.rsc.org/images/CIIE_Mercury_48kbps_tcm18-133983.mp3 Mercury] * [http://www.periodicvideos.com/videos/080.htm Mercury] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) * [http://www.atsdr.cdc.gov/tfacts46.html ATSDR – ToxFAQs: Mercury] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19991006164446/http://www.atsdr.cdc.gov/tfacts46.html |date=1999-10-06 }} * [http://www.cdc.gov/niosh/topics/mercury/ Centers for Disease Control and Prevention – Mercury Topic] * [https://web.archive.org/web/20030120143306/http://www.epa.gov/ostwater/fishadvice/advice.html EPA fish consumption guidelines] * [http://www.chem.unep.ch/mercury/Report/Final%20Assessment%20report.htm Global Mercury Assessment report 2002] by the [[United Nations Environment Programme|UNEP]]. * [http://www.globalmercuryproject.org/ Global Mercury Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120801091854/http://www.globalmercuryproject.org/ |date=2012-08-01 }} * [http://www.theodoregray.com/PeriodicTable/Elements/080/index.s7.html Hg 80 Mercury] * [http://hazard.com/msds/mf/baker/baker/files/m1599.htm Material Safety Data Sheet – Mercury] * [http://www.oceana.org/mercury Mercury Contamination in fish and Source Control, Oceana] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121204174445/http://www.oceana.org/mercury |date=2012-12-04 }} * [http://www.nrdc.org/health/effects/mercury/index.asp Natural Resources Defense Council (NRDC): Mercury Contamination in Fish guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080706062829/http://www.nrdc.org/health/effects/mercury/index.asp |date=2008-07-06 }} – [[Natural Resources Defense Council|NRDC]] * [http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+hsdb:@term+@rn+@rel+7439-97-6 NLM Hazardous Substances Databank – Mercury] * [http://news.bbc.co.uk/earth/hi/earth_news/newsid_9243000/9243902.stm BBC – Earth News – Mercury 'turns' wetland birds such as ibises homosexual] {{Compact periodic table}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୌଳିକ]] 0ixehjfa2cltwtq7vdsxakqnyklbcm6 0 25880 606898 599862 2026-09-24T05:33:02Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606898 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lead}} {{infobox Lead}} '''{{PAGENAME}}''' ({{lang-en|Lead; ଲୀଡ୍}}) ହେଉଛି ଏକ [[ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ]] ଯାହାର ପ୍ରତୀକ <big>Pb</big> ({{lang-la|plumbum; ପ୍ଲମ୍‌ବମ୍}}ରୁ ଅସିଛି) ଓ [[ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ]] ୮୨ । == ଧର୍ମ == === ଭୌତିକ === ===ରସାୟନିକ=== === ସମସ୍ଥାନିକ === == ଉପସ୍ଥିତି == ==ଗଠନ== == ଉତ୍ପାଦନ == ==ବ୍ୟବହାର== == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ସହାୟକ ଗ୍ରନ୍ଥ == * {{cite book|editor-last = Lide |editor-first= D. R.|title = CRC Handbook of Chemistry and Physics|url = https://archive.org/details/crchandbookofche81lide |edition = 84th|location = Boca Raton (FL)|publisher = CRC Press|year = 2004|isbn = 978-0-8493-0484-2| ref = harv}} * {{cite book|language = Russian|title = Аналитическая химия элементов: Свинец|trans_title = Analytical Chemistry of the Elements: Lead|first = N. G.|last = Polyanskiy|editor = Fillipova, N. A|year = 1986|publisher = [[Nauka (publisher)|Nauka]]|ref = harv}} == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * {{cite journal|last1=Keisch|doi=10.1126/science.155.3767.1238|first1=B.|last2=Feller|first2=R. L.|last3=Levine|first3=A. S.|last4=Edwards|first4=R. R.|title=Dating and Authenticating Works of Art by Measurement of Natural Alpha Emitters|url=https://archive.org/details/sim_science_1967-03-10_155_3767/page/1238|journal=Science|volume=155|issue=3767|pages=1238–1242|year=1967|pmid=17847535|bibcode = 1967Sci...155.1238K}} * {{cite journal|doi=10.1126/science.160.3826.413|last=Keisch |first=B|title=Dating Works of Art Through their Natural Radioactivity: Improvements and Applications|url=https://archive.org/details/sim_science_1968-04-26_160_3826/page/413|journal=Science|volume= 160|issue=3826 |pages=413–415|year=1968|pmid=17740234|bibcode = 1968Sci...160..413K}} * {{cite journal| doi=10.1111/j.2151-6952.1968.tb00884.x| last=Keisch|first= B|title=Discriminating Radioactivity Measurements of Lead: New Tool for Authentication| url=https://archive.org/details/sim_curator_1968-03_11_1/page/41|journal=Curator|volume=11|issue=1|pages=41–52|year= 1968}} * {{cite book|editor1-first=Jose S.|editor1-last= Casas |editor2-first=Jose |editor2-last=Sordo|url=http://www.google.com/books?id=D9nYWCv_FE4C&printsec=frontcover|title= Lead Chemistry, Analytical Aspects. Environmental Impacts and Health Effects|year= 2006|publisher= Elsevier| isbn= 0-444-52945-4}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * {{dmoz|Science/Chemistry/Elements/Lead/}} * [http://www.rsc.org/chemistryworld/podcast/element.asp Chemistry in its element podcast] (MP3) from the [[Royal Society of Chemistry]]'s [[Chemistry World]]: [http://www.rsc.org/images/CIIE_lead_48kbps_tcm18-126010.mp3 Lead] * [http://www.periodicvideos.com/videos/082.htm Lead] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) * [http://www.leadfreewheels.org/ Lead-Free Wheels] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100830054856/http://www.leadfreewheels.org/ |date=2010-08-30 }} * [https://web.archive.org/web/20140903154456/http://www.epa.gov/waste/hazard/wastemin/nlfwwi.htm National Lead Free Wheel Weight Initiative| Waste Minimization|Wastes|US EPA] {{Compact periodic table}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୌଳିକ]] 390l5g22vjl79k3jcg1uiq7bpy1rugq 0 25888 606849 519172 2026-09-24T04:28:48Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606849 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Radon}} {{infobox Radon}} '''{{PAGENAME}}''' ହେଉଛି ଏକ [[ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ]] ଯାହାର ପ୍ରତୀକ <big>Rn</big> ଓ [[ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ]] ୮୬ । == ଧର୍ମ == === ଭୌତିକ === ===ରସାୟନିକ=== === ସମସ୍ଥାନିକ === == ଉପସ୍ଥିତି == ==ଗଠନ== == ଉତ୍ପାଦନ == ==ବ୍ୟବହାର== == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == {{commons}} {{wiktionary}} {{wikiversity|Radon atom}} * [http://www.epa.gov/radon/ Radon] and [https://web.archive.org/web/20140924223854/http://www.epa.gov/radon/pubs/index.html radon publications] at the United States Environmental Protection Agency * [http://sosradon.org/ National Radon Program Services] hosted by Kansas State University * [http://www.ukradon.org/ Radon Information from the UK Health Protection Agency] * [http://www.nsc.org/resources/issues/radon/faq.aspx Frequently Asked Questions About Radon] at National Safety Council * [http://www.periodicvideos.com/videos/086.htm Radon] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) * [https://web.archive.org/web/20090713013203/http://www.lungne.org/site/c.ieJPISOvErH/b.4135285/k.B764/Radon.htm Radon and Lung Health from the American Lung Association] * [http://www.pq.lung.ca/environment-environnement/radon/ Radon's impact on your health&nbsp;– Lung Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091218205918/http://www.pq.lung.ca/environment-environnement/radon/ |date=2009-12-18 }} * [http://www.usinspect.com/resources-for-you/house-facts/environmental-concerns-home/radon/geology-radon The Geology of Radon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002050058/http://www.usinspect.com/resources-for-you/house-facts/environmental-concerns-home/radon/geology-radon |date=2011-10-02 }}, James K. Otton, Linda C.S. Gundersen, and R. Randall Schumann * [http://www.ukradon.org/article.php?key=indicativemap Map referring to radon concentrations in England and Wales] * [http://www.nachi.org/radon.htm Home Buyer's and Seller's Guide to Radon] An article by the International Association of Certified Home Inspectors ([[InterNACHI]]) * [http://www.radonplan.us/ EPA Federal Radon Mitigation Action Plan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130412044129/http://www.radonplan.us/ |date=2013-04-12 }} * [http://www.atsdr.cdc.gov/toxprofiles/tp145.html Toxicological Profile for Radon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010718212817/http://www.atsdr.cdc.gov/toxprofiles/tp145.html |date=2001-07-18 }}, Draft for Public Comment, Agency for Toxic Substances and Disease Registry, September 2008 * ''Health Effects of Exposure to Radon'': BEIR VI. Committee on Health Risks of Exposure to Radon (BEIR VI), National Research Council [http://www.nap.edu/catalog.php?record_id=5499 available on-line] * [http://www.unscear.org/unscear/en/publications/2000_1.html UNSCEAR 2000 Report to the General Assembly], with scientific annexes: Annex B: Exposures from natural radiation sources. * [http://www.stat.columbia.edu/~gelman/research/published/sagtufinal.pdf Should you measure the radon concentration in your home?], Phillip N. Price, Andrew Gelman, in ''Statistics: A Guide to the Unknown'', January 2004. {{Compact periodic table}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୌଳିକ]] ihg4vaenfav6q70aa78o9d56b6xgkfv 0 25893 606843 600224 2026-09-24T04:23:09Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606843 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Radium}} {{infobox Radium}} '''{{PAGENAME}}''' ହେଉଛି ଏକ [[ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ]] ଯାହାର ପ୍ରତୀକ <big>Ra</big> ଓ [[ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ]] ୮୮ । == ଧର୍ମ == === ଭୌତିକ === ===ରସାୟନିକ=== === ସମସ୍ଥାନିକ === == ଉପସ୍ଥିତି == ==ଗଠନ== == ଉତ୍ପାଦନ == ==ବ୍ୟବହାର== == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ସହାୟକ ଗ୍ରନ୍ଥ == * {{cite book | url = http://library.lanl.gov/cgi-bin/getfile?rc000041.pdf | title = The Radiochemistry of Radium | last1 = Kirby | first1 = H. W | last2 = Salutsky | first2 = Murrell L | year = 1964 | publisher = National Academies Press | access-date = 2013-04-25 | archive-date = 2017-02-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170212112453/http://library.lanl.gov/cgi-bin/getfile?rc000041.pdf | url-status = dead }} == ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ == * {{cite book|title=Guide to the Elements&nbsp;– Revised Edition|url=https://archive.org/details/guidetoelements00stwe|author=Albert Stwertka|publisher=Oxford University Press|year=1998|isbn=0-19-508083-1}} * {{cite news|url=http://www.nytimes.com/library/national/science/100698sci-radium.html|title=A Glow in the Dark, and a Lesson in Scientific Peril|date=October 6, 1998|author=Denise Grady|accessdate=2007-12-25|publisher=The New York Times}} * {{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/articles/curie/index.html|title=Marie and Pierre Curie and the Discovery of Polonium and Radium|publisher=Nobel Foundation|author=Nanny Fröman|date=1 December 1996|accessdate=2007-12-25}} * {{cite journal|title = The great radium scandal|url = https://archive.org/details/sim_scientific-american_1993-08_269_2/page/94|author = Macklis, R. M.|journal = Scientific American|year = 1993|volume = 269|issue = 2|pages = 94–99|pmid = 8351514|doi = 10.1038/scientificamerican0893-94}} * {{cite book|title = Radium Girls: Women and Industrial Health Reform, 1910–1935|url = https://archive.org/details/radiumgirlswomen0000clar|author = Clark, Claudia|year = 1987|publisher = University of North Carolina Press|isbn = 0-8078-4640-6}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://www.lateralscience.co.uk/radium/RaDisc.html Lateral Science&nbsp;– Radium Discovery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309040715/http://lateralscience.blogspot.co.uk/2012/07/the-discovery-of-radium-by-marie-curie.html |date=2016-03-09 }} * [http://www.markwshead.com/stuffHappens/radium.html Photos of Radium Water Bath in Oklahoma] * [https://web.archive.org/web/20180701194149/https://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+hsdb:@term+@na+@rel+radium,+radioactive NLM Hazardous Substances Databank&nbsp;– Radium, Radioactive] * [http://www.lileks.com/institute/funny/07/40.html Reproduction of a 1942 comic book ad selling a "Radiumscope" to children] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120427141925/http://www.lileks.com/institute/funny/07/40.html |date=2012-04-27 }} * [http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=science/Radium Annotated bibliography for radium from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190625210454/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=science%2FRadium |date=2019-06-25 }} * [http://www.japantoday.com/category/jt-experts/view/the-poisoner-next-door The Poisoner Next Door&nbsp;– Japan Today, 10/20/2001] * [http://www.periodicvideos.com/videos/088.htm Radium] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) {{clear}} {{Compact periodic table}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୌଳିକ]] ezpp1o6ogh8mrt54h7yusna9s84r309 0 25917 606934 555728 2026-09-24T06:23:04Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606934 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Uranium}} {{infobox Uranium}} '''{{PAGENAME}}''' ହେଉଛି ଏକ [[ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ]] ଯାହାର ପ୍ରତୀକ <big>U</big> ଓ [[ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ]] ୯୨ । == ଧର୍ମ == === ଭୌତିକ === ===ରସାୟନିକ=== === ସମସ୍ଥାନିକ === == ଉପସ୍ଥିତି == ==ଗଠନ== == ଉତ୍ପାଦନ == ==ବ୍ୟବହାର== == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == ==ଟୀକା== {{ଆଧାର}} == ଆଧାର == ''Full reference information for multi-page works cited'' * {{Cite book |year=2001 |chapter=Uranium |url=http://books.google.com/?id=j-Xu07p3cKwC&printsec=frontcover |title=Nature's Building Blocks: An A to Z Guide to the Elements |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |isbn=0-19-850340-7 |authorlink=John Emsley |first=John |last=Emsley |pages=476–482|ref = harv}} * {{Cite book |title=The Encyclopedia of the Chemical Elements |chapter=Uranium |year=1968 |authorlink=Glenn T. Seaborg |first=Glenn T. |last=Seaborg |publisher=Reinhold Book Corporation |location=[[Skokie, Illinois]] |pages=773–786 |id=LCCCN 68-29938|ref = harv}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == {{Commons category|Uranium}} * [http://www.lbst.de/publications/studies__e/2006/EWG-paper_1-06_Uranium-Resources-Nuclear-Energy_03DEC2006.pdf Uranium Resources and Nuclear Energy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130506100854/http://www.lbst.de/publications/studies__e/2006/EWG-paper_1-06_Uranium-Resources-Nuclear-Energy_03DEC2006.pdf |date=2013-05-06 }} * [https://web.archive.org/web/20150907214332/http://www.epa.gov/radiation/radionuclides/uranium.html U.S. EPA: Radiation Information for Uranium] * [http://world-nuclear.org/education/uran.htm "What is Uranium?" from World Nuclear Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224113228/http://world-nuclear.org/education/uran.htm |date=2013-02-24 }} * [http://www.eia.gov/nuclear/ Nuclear fuel data and analysis from the U.S. Energy Information Administration] * [http://www.uxc.com Current market price of uranium] * [http://www.wise-uranium.org/umaps.html World Uranium deposit maps] * [http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=science/Uranium Annotated bibliography for uranium from the Alsos Digital Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051214080409/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=science%2FUranium |date=2005-12-14 }} * [http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+hsdb:@term+@na+@rel+uranium,+radioactive NLM Hazardous Substances Databank—Uranium, Radioactive] * [http://viewer.zmags.com/showmag.php?mid=pfgsh#/page34/ Mining Uranium at Namibia's Langer Heinrich Mine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221222926/http://viewer.zmags.com/showmag.php?mid=pfgsh#/page34/ |date=2014-02-21 }} * [http://www.world-nuclear-news.org/ World Nuclear News] * [http://www.atsdr.cdc.gov/csem/uranium/ ATSDR Case Studies in Environmental Medicine: Uranium Toxicity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210728231333/https://www.atsdr.cdc.gov/csem/uranium/ |date=2021-07-28 }} U.S. [[Department of Health and Human Services]] * [http://www.bloomberg.com/quote/MFURMDUR:IND Real Time Uranium Prices] * [http://www.periodicvideos.com/videos/092.htm Uranium] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) {{Compact periodic table}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୌଳିକ]] bg0ndkgs1mm5x3dhw9ggt8a9li0axx5 0 27075 606723 600598 2026-09-24T00:55:16Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 3 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606723 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Nelson Mandela}} {{Infobox officeholder |name = ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା |image = Nelson Mandela-2008 (edit).jpg |caption = ମେ ୨୦୦୮ରେ ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା |term_start = ୧୦ ମେ ୧୯୯୪ |term_end = ୧୪ ଜୁନ ୧୯୯୯ |predecessor = ଫେଡ଼୍ରିକ ୱିଲିଅମ ଦେ କ୍ଲର୍କ |successor = ଥାବୋ ମବେକି |birth_date = {{Birth date and age|1918|07|18|df=yes}} |birth_place = ମ୍ବେଜୋ, ସଂଯୁକ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା |death_date = {{death date and age|df=yes|2013|12|05|1918|7|18}} |death_place = ହଗଟନ, ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗ, [[ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା]] |birthname = ରୋଲିହ୍ହଲ୍ଲା ମଣ୍ଡେଲା |party = ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ |nationality = ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟ |spouse = ଏଭେଲିନ ନତୋକୋ ମାସେ (୧୯୪୪–୧୯୫୭)<br>ୱିନି ମାଦିକିଜେଲା ମଣ୍ଡେଲା (୧୯୫୮–୧୯୬୬)<br>ଗ୍ରାକା ମାସେଲ (୧୯୯୮–୨୦୧୩; ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) |children = ମାଦିବା ଥେମ୍ବେକିଲେ<br>ମାକଗାଥୋ ମଣ୍ଡେଲା<br>ମାକାଜିୱେ<br>ମାକି<br>ଜେନାନି<br>ଜିନ୍ଦଜିସ୍ୱା |residence = ହଫଟନ ଇଷ୍ଟେଟ, ଗଉଟେଙ୍ଗ, ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗ, ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା |religion = [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ]] |alma_mater = ଫୋର୍ଟ ହାରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ<br>ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ ଲଣ୍ଡନ ଏକ୍ସଟରନାଲ ସିଷ୍ଟମ<br> ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ<br>ୱିଟୱାଟର୍ସରାଣ୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ |signature = Nelson Mandela Signature.svg |website = {{url|www.nelsonmandela.org/}} }} '''ନେଲସନ ରୋଲିହ୍ହଲ୍ଲା ମଣ୍ଡେଲା''' (୧୮ ଜୁଲାଇ ୧୯୧୮ - ୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୩) [[ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା]]ର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ (୧୯୯୪-୧୯୯୯) ଥିଲେ । ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ପ୍ରଥମ ଅଣ ଶ୍ୱେତାଙ୍ଗ ବା କୃଷ୍ଣକାୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଶାସନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଅପାର୍ଥିଡ଼ ନୀତିର ପତନ ହୋଇଥିଲା ତଥା ଚାଲିଆସୁଥିବା ରଙ୍ଗଭେଦ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ସାମାଜିକ ଅସମାନତାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ବିଶେଷ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ରାଜନୈତିକ ଭାବେ ସେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସମାଜବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଭାପତି ଭାବେ ୧୯୯୧ରୁ ୧୯୯୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପଦବୀ ଭାବେ "ନନ-ଆଲାଇନଡ ମୁଭମେଣ୍ଟ"ର ସାଧାରଣ-ସଚିବ ଭାବେ ୧୯୯୮-୧୯୯୯ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ । ଯୋସା ସଂପ୍ରଦାୟର ଥେମ୍ବୁ ରାଜପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ମଣ୍ଡେଲା ଫୋର୍ଟ ହାରେ ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ୱିଟୱାଟର୍ସରାଣ୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଇନ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ରହିବା ସମୟରେ ଔପନିବେଶ ବିରୋଧୀ ରାଜନୀତିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଓ ଏହାର ଯୁବ ସଂଘର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଭ୍ୟ ଥିଲେ । ୧୯୪୮ରେ ନ୍ୟାସନାଲ ପାର୍ଟିର "ଆଫ୍ରିକାନ" ଜାତୀୟତାବାଦୀମାନେ ସରକାର ଗଠନ କରି କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ଅପାର୍ଥିଡ଼କୁ ନୀତିକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ମଣ୍ଡେଲା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସଦ୍ୱାରା ୧୯୫୨ରେ ହୋଇଥିବା ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରି ଟ୍ରାନ୍ସଭାଲ କଂଗ୍ରେସର ସଭାପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୫୫ରେ "ପିପୁଲ ଅଫ କଂଗ୍ରେସ"କୁ ଉଦବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ । ଜଣେ ଓକିଲ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମୟରେ ସନ୍ଦେହଜନକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଓ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଭାବେ ୧୯୫୫ରୁ ୧୯୬୧ ଯାଏଁ ଦେଶଦ୍ରୋହ ପାଇଁ ଅଭିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶେଷରେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଯଦିଓ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭରେ ସେ ଅହିଂସା ନୀତିରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ସାଉଥ ଆଫ୍ରିକାନ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ସହ ମିଶି ୧୯୬୧ରେ "ଉମଖୋଂତ ୱେ ସିଜୱେ" ନାମରେ ଏକ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ଗଠନ କରି, ସରକାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ବହୁ ବୋମାମାଡ଼ର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଗଣସଂହାର ଓ ଅନ୍ତର୍ଘାତୀ କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ରିଭିନିଆ ଶୁଣାଣୀରେ ଆଜୀବନ କାରାବାସ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ପାଇଥିଲେ । ରଙ୍ଗଭେଦ ନୀତି ଓ ଅପାର୍ଥିଡ଼ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ି ସେ ନିଜ ଜୀବନକାଳର ୨୭ ବର୍ଷ କାଳ ରୋବେନ ଦ୍ୱୀପର କାରାଗାର, ପୋଲ୍ସମୁର କାରାଗାର ଓ ଭିକ୍ଟର ଭର୍ଷ୍ଟର କାରାଗାରରେ କଟାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଚାପ ବଢ଼ିବାରୁ ୧୯୯୦ରେ ଛାଡ଼ ପାଇଥିଲେ । ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଭାପତି ଥିବା ସମୟରେ ମଣ୍ଡେଲା ନିଜର ଆତ୍ମଜୀବନୀ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଓ ତତକାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏଫ.ଡବଲ୍ୟୁ. ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କ ସହିତ ଅପାର୍ଥିଡ଼ର ଅନ୍ତ ପାଇଁ ବୁଝାମଣା କରିଥିଲେ । ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିବା ସମୟରେ ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ଓ ବିତି ଯାଇଥିବା ମାନବଧିକାର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ "ଟ୍ରୁଥ ଏଣ୍ଡ ରିକୋନସିଲିଏସନ କମିଶନ"ର ଗଠନ କରିଥିଲେ । ପୂର୍ବ ସରକାରଙ୍କ ଉଦାରବାଦୀ ଅର୍ଥନୈତିକ ନୀତିକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଜମି ସୁଧାର ନିୟମକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନତୀକରଣ ପାଇଁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ । ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଲିବ୍ୟା ଓ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀର "ପ୍ୟାନ ଆମ ଫ୍ଲାଇଟ ୧୦୩ ବମ୍ବିଙ୍ଗ ଟ୍ରାଏଲ" ବୁଝାମଣାରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥି ଭାବେ ଓ ଲେସୋଥୋରେ ହୋଇଥିବା ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ସମାଧାନ କରିଥିଲେ । ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବାର ନିର୍ବାଚନ ନ ଲଢ଼ି, ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ଫାଉଣ୍ଡେସନଦ୍ୱାରା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ତଥା ଏଚ.ଆଇ.ଭି./ଏଡ଼ସ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ଅନେକ ସମାଜସେବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ନେଇଥିଲେ । ସାରା ଜୀବନ ସେ ଏକ ବିତର୍କିତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବେ ପରିଚିତ, ଏପରିକି ଉଗ୍ରବାଦୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଓ ସାମ୍ୟବାଦର ଚାକର ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ । ଏସବୁ ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଔପନିବେଶ ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ଅଣ-ଅପାର୍ଥିଡ଼ ନୀତି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ମିଳିଛି । ୧୯୯୩ରେ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର, [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ "ପ୍ରେସିଡ଼େଣ୍ଟସିଆଲ ମେଡ଼ାଲ ଅଫ ଫ୍ରିଡ଼ମ", [[ଋଷିଆ]]ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ "ଅର୍ଡର ଅଫ ଲେନିନ", [[ଭାରତ]]ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ " [[ଭାରତ ରତ୍ନ]] " ସହିତ ୨୫୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାରରେ ମଣ୍ଡେଲା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ମଣ୍ଡେଲା ବହୁ ସମ୍ମାନାଷ୍ପଦ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଏବଂ ନିଜର ଯୋସା ନାମ "ମାଦିବା" ବା "ତାତା", ଯାହାର ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ ପିତା, ସେ "ଜାତିର ପିତା" ଓ "ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଗାନ୍ଧୀ" ଭାବେ ପରିଚିତ । ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ== ===ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ: ୧୯୧୮-୧୯୩୬=== ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୮ ଜୁଲାଇ ୧୯୧୮ରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର କେପ ରାଜ୍ୟର ଉମତାତୁର ମ୍ବେଜୋ ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା <ref name="Mandela 3 Smith 17">{{harvnb|Mandela|1994|p=3}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=3}}; {{harvnb|Smith|2010|p=17}}.</ref> ତାଙ୍କର ନାମ ପୂର୍ବରୁ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା "ରୋଲିହ୍ହଲ୍ଲା"ର ଅର୍ଥ ଯୋହା ଭାଷାରେ "ସଙ୍କଟକାରୀ"<ref name="Mandela 3 Smith 17"/>, ଏବଂ ପରେ ତାଙ୍କ ବଂଶର ନାମ ଅନୁସାରେ ସେ "ମାଦିବା" ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=4}}; {{harvnb|Smith|2010|p=16}}.</ref> ନେଲସନଙ୍କ ପୈତୃକ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ନଗୁବେଙ୍ଗଚୁକା ତାସ୍କେଇଆନ ଅଞ୍ଚଳ(ବର୍ତ୍ତମାନ ପୂର୍ବ କେପ ରାଜ୍ୟ)ରେ<ref name="Guiloineau 23 Mafela">{{harvnb|Guiloineau|2002|p=23}}; {{harvnb|Mafela|2008}}.</ref> ବସବାସ କରୁଥିବା "ଥେମ୍ବୁ" ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ରାଜା ଥିଲେ, ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜଣେ ରାଜାଙ୍କ ନାମ "ମଣ୍ଡେଲା" ଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ଶେଷନାମଟି ସେହିଠାରୁ ଆସିଅଛି ।<ref name="Guiloineau 26 Mafela">{{harvnb|Guiloineau|2002|p=26}}; {{harvnb|Mafela|2008}}.</ref> ତାଙ୍କ ବାପା ଗାଡ଼ଲା ହେନେରୀ ମଫାକାନ୍ୟିସ୍ୱା ୧୯୧୫ରେ ଜଣେ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରମୁଖ ଥିଲେ ।<ref name="Smith 19">{{harvnb|Smith|2010|p=19}}.</ref> ୧୯୨୬ରେ ଗାଡ଼ଲା ଦୁର୍ନୀତି ପାଇଁ ବରଖାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ; ଓ ନେଲସନଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିଲାଯେ ଉପରିସ୍ଥ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟଙ୍କ ଦାବୀ ପୂରଣ ନ କରିପାରିବାରୁ ସେ ବରଖାସ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=8–9}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=4}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=21–22}}.</ref> ଗାଡ଼ଲା କାମାତା ଦେବୀଙ୍କ ଭକ୍ତ<ref name="Mandela 17">{{harvnb|Mandela|1994|p=17}}.</ref> ଥିଲେ ଓ ଜଣେ ବହୁପତ୍ନୀଧାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି(ଚାରି ସ୍ତ୍ରୀ, ଚାରି ପୁଅ ଏବଂ ନଅ ଝିଅ) ଥିଲେ । ନେଲସନ ଗାଡ଼ାଲାଙ୍କ ତୃତୀୟ ପତ୍ନୀ ନୋସେକେନି ଫାନ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=7–8}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=4}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=16, 23–24}}.</ref> {{Quote box|width=246px|bgcolor=#ACE1AF|align=left|quote="No one in my family had ever attended school [...] On the first day of school my teacher, Miss Mdingane, gave each of us an English name. This was the custom among Africans in those days and was undoubtedly due to the British bias of our education. That day, Miss Mdingane told me that my new name was Nelson. Why this particular name I have no idea."|salign=right |source=— Mandela, 1994.<ref name="Mandela 19">{{harvnb|Mandela|1994|p=19}}.</ref>}} ନେଲସନଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କ ବାଲ୍ୟକାଳ ମା ଓ ଦୁଇ ଭଉଣୀଙ୍କ ସହିତ କୁନୁ ଗ୍ରାମରେ ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ ସଂସ୍କାର, ରୀତିନୀତି ମଧ୍ୟରେ କଟିଥିଲା ।<ref name="Mandela 15">{{harvnb|Mandela|1994|p=15}}.</ref> ବାଲ୍ୟକାଳରେ ସେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଗୋ-ଚାରଣ ବାଳକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାଟିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=12}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=23–24}}.</ref> ତାଙ୍କ ବାପା ମାଆ ଅଶିକ୍ଷିତ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ସାତ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ମେଥୋଡ଼ିଷ୍ଟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଠାଇଥିଲେ । ମୋଥୋଡିଷ୍ଟ ଭାବେ ବାପ୍ଟାଇଜଡ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଦ୍ୱାରା ସେ ଇଂରାଜୀ ପୂର୍ବନାମ "ନେଲସନ" ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=18–19}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=5,7}}; {{harvnb|Smith|2010|p=24}}.</ref> ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ନଅ ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ବାପା କୁନୁ ଗ୍ରାମରେ ପରିବାର ସହ ବସବାସ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ଏକ ଅଜଣା ଶ୍ୱାସ ରୋଗରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=20}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=7}}; {{harvnb|Smith|2010|p=25}}.</ref> ନେଲସନ ଏହା ମାନନ୍ତି ଯେ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ଅଭିମାନ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ସେ ନିଜ ବାପାଙ୍କଠାରୁ ଆହରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=8, 20}}.</ref> ନେଲସଙ୍କ ମାଆ ତାଙ୍କୁ ମାକହେକେଜ୍ୱନିସ୍ଥିତ "ଗ୍ରେଟ ପ୍ୟାଲେସ"କୁ ନେଇ ଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଜୋଙ୍ଗିନ୍ତାବା ଡାଲିନ୍ଦ୍ୟେବୋଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଛାଡ଼ିଆସିଥିଲେ । ମାଆଙ୍କୁ ବହୁବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ ଦେଖିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ନେଲସନ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ଯେ ଜୋଙ୍ଗିନ୍ତାବା ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ନୋଏଙ୍ଗଲାଣ୍ଡ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଦେଖୁଥିଲେ; ଓ ତାଙ୍କ ନିଜ ପୁତ୍ର ଜଷ୍ଟିସ ତଥା ଝିଅ ନୋମାଫୁଙ୍କ ପରି ସମାନ ଅଧିକାର ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=22–25}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=7–9}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=26–27}}.</ref> ସେ ପ୍ରତି ରବିବାର ଚର୍ଚ୍ଚର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଭାଗ ନେଉଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=27–29}}.</ref> ପ୍ୟାଲେସ ନିକଟସ୍ଥ ଏକ ମେଥୋଡିଷ୍ଟ ମିଶନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ଇଂରାଜୀ, ଯୋହା ଓ ଭୂଗୋଳ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=25}}; {{harvnb|Smith|2010|p=27}}.</ref> ପ୍ୟାଲେସକୁ ଆସୁଥିବା ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀଙ୍କ ଭାଷଣରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଇତିହାସ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=31–34}}; {{harvnb|Smith|2010|p=18}}.</ref> ତାଙ୍କୁ ୧୬ ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ସେ ଜଷ୍ଟିସ ତଥା ଅନ୍ୟ ବାଳକମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ତ୍ୱକଛେଦନ ସମାରୋହରେ(circumcision ritual) ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଟାଇହାଲାର୍ହା ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ, ଓ ଏହାପରେ ତାଙ୍କ ନାମ "ଡାଲିବୁଙ୍ଗା" ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=36–42}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=14}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=29–31}}.</ref> ===କ୍ଲାର୍କବରୀ,ହିଲ୍ଡଟାଉନ ଓ ଫୋର୍ଟ ହାରେ: ୧୯୩୬-୧୯୪୦=== [[File:Young Mandela.jpg|thumb|right|upright|ମଣ୍ଡେଲା,୧୯୩୭]] ଥେମ୍ବୁ ରାଜକୀୟ ପରିଷଦରେ ସଭ୍ୟ ହେବା ନିମନ୍ତେ ମଣ୍ଡେଲା ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ ପାଇଁ ଇଙ୍ଗକୋବୋଠାରେ ଥିବା କ୍ଲାର୍କବରୀ ବୋର୍ଡିଙ୍ଗ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନଟି ଥେମ୍ବୁଲାଣ୍ଡରେ କଳା ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=45–47}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=15}}; {{harvnb|Smith|2010|p=31}}.</ref> ସେଠାରେ ମଣ୍ଡେଲା ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ମିଶିବା ପାଇଁ ଖେଳକୁଦରେ ବିଶେଷ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=48–50}}.</ref> ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ "ଜୁନିଅର ସାର୍ଟିଫିକେସନ" ସମାପ୍ତ କରି,<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=17}}.</ref> ୧୯୩୭ରେ ମଣ୍ଡେଲା ହିଲ୍ଡଟାଉନ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ୟୁଫୋର୍ଟରେ ଥିବା ମୋଥୋଡ଼ିଷ୍ଟ କଲେଜରେ ଜଷ୍ଟିସଙ୍କ ସହିତ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=52}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=17–18}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=31–32}}.</ref> ସେଠାରେ ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଇଂରାଜୀ ସଂସ୍କୃତି ଓ ସରକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଜୋର ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମଣ୍ଡେଲା ପ୍ରାଚୀନ ଆଫ୍ରିକୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ମନୋନିବେଶ କରି ସୋଥୋ ଭାଷା କହୁଥିବା ଜଣକ ସହ ପ୍ରଥମ ଅଣ-ଯୋହା ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=53–54}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=18–21}}; {{harvnb|Smith|2010|p=32}}.</ref> ନିଜର ଖାଲି ସମୟରେ ଦୂର ଦୌଡ଼ ଏବଂ ବକ୍ସିଂରେ ମନଦେଇ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷ ସୁଦ୍ଧା ପାରଙ୍ଗମ ହୋଇ ଉଠିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=56}}; {{harvnb|Smith|2010|p=32}}.</ref> ଯୋଙ୍ଗିନ୍ତାବାଙ୍କ ପ୍ରୋତ୍ସାହନରେ ମଣ୍ଡେଲା; ଆଲିସ, ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ କେପରେ ଥିବା ଫୋର୍ଟ ହାରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୫୦ ଜଣ ସହପାଠୀଙ୍କ ସହିତ କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ [[ଇଂରାଜୀ]], [[ନୃତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନ]], [[ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ]], ସରକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ରୋମାନ ଡଚ ନିୟମ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=62–65}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=21, 25}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=33–34}}.</ref> ସେ ୱେଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ହାଉସ ଛାତ୍ରାବାସରେ ରହିବା ସମୟରେ ଅଲିଭର ଟାମ୍ବୋ ଏବଂ ନିଜର ସମ୍ବନ୍ଧୀ କେ.ଡ଼ି. ମାଟାଞ୍ଜିମାଙ୍କ ସହିତ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=62–63}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=24–25}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=33–34}}.</ref> ଖେଳକୁଦରେ ବିଶେଷ ଆଗ୍ରହ ହେତୁ ମଣ୍ଡେଲା ଲାଟିନ ଆମେରିକୀୟ ବଲରୁମ ନୃତ୍ୟଶୈଳୀ ଶିଖିଥିଲେ ଓ ଆବ୍ରାହମ ଲିଙ୍କନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ ଡ୍ରାମାରେ ଅଭିନୟ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=68}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=25}}; {{harvnb|Smith|2010|p=35}}.</ref> ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଛାତ୍ରସଂଘର ସଭ୍ୟଭାବେ ସେ ପାଖାପାଖି ଅଞ୍ଚଳରେ [[ବାଇବେଲ]] ଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=68}}</ref> ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ବ୍ରିଟେନକୁ ବାଚନିକ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=70–71}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=26}}.</ref> କିନ୍ତୁ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଭ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ବନ୍ଧୁତା ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସେ କୌଣସି ଆଖିଦୃଶିଆ ସମର୍ଥନ ଦେଖାଇ ନଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=25}}.</ref> ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷର ଛାତ୍ରଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାରରେ ପିଡ଼ୀତ ଜଣେ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ଛାତ୍ରଙ୍କ ସହାୟତା କରି<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=66}}; {{harvnb|Smith|2010|p=34}}.</ref> ଏବଂ ଷ୍ଟୁଡ଼େଣ୍ଟ ରିପ୍ରେଜେଣ୍ଟେଟିଭ କାଉନସିଲ ସହ ମିଶି ଦିଆଯାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟର ନିମ୍ନ ଗୁଣବତ୍ତା ବିରୋଧରେ ଅନଶନ କରି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବରଖାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=78–86}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=26–27}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=34–35}}.</ref> ===ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ରହଣି: ୧୯୪୧-୧୯୪୩=== ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୦ରେ ମାକହେକେଜ୍ୱନିକୁ ଫେରିବା ପରେ ସେ ଜାଣିଲେ ଯେ ଯୋଙ୍ଗିନ୍ତାବା ତାଙ୍କର ଏବଂ ନିଜ ପୁଅ ଜଷ୍ଟିସଙ୍କର ବିବାହ ଅଲଗା ଜାଗାରେ ସ୍ଥିରୀକୃତ କରିସାରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ ଦୁହେଁ କୁଇନ୍ସଟାଉନ ଦେଇ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୪୧ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=73–76}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=27–28}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=36–39}}.</ref> ସେଠାରେ ଏକ ହୀରାଖଣିରେ ରାତ୍ର ଜଗୁଆଳ ଭାବେ ସେ କାମ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଘର ଛାଡ଼ି ଆସିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିବାରୁ ବହିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=89–94}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=29–30}}; {{harvnb|Smith|2010|p=40}}.</ref> ଜର୍ଜ ଗୁଚ ଟାଉନସିପରେ ନିଜ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଭାଇଙ୍କ ସହ ରହିବା ସମୟରେ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ୱାଲଟର ସିସୁଲୁଙ୍କ ସହ ପରିଚୟ ହୋଇଥିଲା; ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହାୟତାରେ "ୱିଟକିନ, ସିଡେଲସ୍କି ଏଣ୍ଡ ଏଲଡରମେନ" ଆଇନ ସହାୟତା କେନ୍ଦ୍ରରେ କିରାଣୀ ଭାବେ କାମ ପାଇଥିଲେ । କେନ୍ଦ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଜଣେ ଉଦାରପନ୍ଥୀ ଜୀଉ ଲାଜାର ସିଡେଲସ୍କି ଥିଲେ, ଏବଂ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=96–101}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=30–31}}; {{harvnb|Smith|2010|p=41}}.</ref> ସେଠାରେ କାମ କରିବା ସମୟରେ ଗୌର ରେଡ଼େବେଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ ହୋଇଥିଲା ଯିଏକି ଜଣେ ଯୋହା ଥିଲେ ଓ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ତଥା କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଳର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମ ଶ୍ୱେତାଙ୍ଗ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ନାଟ ବ୍ରେଗମ୍ୟାନଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତା ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=104–105}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=32–33}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=43, 48}}.</ref> ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଭାଷଣ ଶୁଣିବା ପରେ ତାଙ୍କର ଧାରଣା ହୋଇଥିଲା ଯେ ୟୁରୋପୀୟ, ଆଫ୍ରିକୀୟ, ଭାରତୀୟମାନେ ମେଳାପି ଓ ସମାନତାରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟରେ କହିଥିଲେ ଯେ; ସେ କୌଣସି ଦଳୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗ ନ ଦେବାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଥିଲା ଖ୍ରୀଷ୍ଟବାଦ ଓ ନାସ୍ତିକବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ; ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟ ସଂଘର୍ଷ ସମାନ ବର୍ଗ ଉପରେ ଆଧାରିତ ନ ହୋଇ କଳା-ଗୋରା ଭେଦଭାବରେ ହୋଇଥିବାରୁ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=106}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=48–49}}.</ref> ରାଜନୀତିରେ ଅତ୍ୟଧିକ ସଂପୃକ୍ତ ହୋଇ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୩ରେ ମଣ୍ଡେଲା ଦରଦାମ ବୃଦ୍ଧି ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଶାଳ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=122–123}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=37}}; {{harvnb|Smith|2010|p=48}}.</ref> ନିଜ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାକୁ ଜାରିରଖିବାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁରୁ ରାତ୍ରକାଳୀନ ଦୂରଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ୱାରା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଚାଲୁ ରଖିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=100}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=34}}; {{harvnb|Smith|2010|p=44}}.</ref> ସ୍ୱଳ୍ପ [[ଦରମା|ବେତନ]] ପାଉଥିବାରୁ, ଆଲେକଜାଣ୍ଡ୍ରା ଟାଉନସିପରେ ଏକ ଯୋହା ପରିବାରରେ ସେ ଘରଭଡ଼ା ନେଇ ରହୁଥିଲେ । ଯଦିଓ ଆଲେକଜାଣ୍ଡ୍ରା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ପ୍ରଦୂଷଣ, ଅପରାଧ ଜର୍ଜରିତ ଥିଲା ଏହା ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=99, 108–110}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=33}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=44–45}}.</ref> ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ପୀଡ଼ାରେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ସେ ଜଣେ ସ୍ୱାଜୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଙ୍କ ସହ ରହିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=113–116}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=33}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=45–46}}.</ref> ଘରଭଡ଼ା ଆହୁରି କମ ଦାମରେ ପାଇବା ଯୋଗୁଁ ମଣ୍ଡେଲା ୱିଟୱାଟର୍ସରାଣ୍ଡ ସ୍ଥାନୀୟ ଶ୍ରମିକ ସଂଘର କମ୍ପାଉଣ୍ଡରେ ରହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ; ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ବାସୁତୋଲାଣ୍ଡର କୁଇନ ରିଜେଣ୍ଟଙ୍କ ସହ ପରିଚୟ ହେଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=118–119}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=34}}.</ref> ୧୯୪୧ର ଶେଷ ଭାଗରେ ଯୋଙ୍ଗିନ୍ତାବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖାକରିବାକୁ ଆସିଲେ ଏବଂ ଘର ଛାଡ଼ି ଚାଲି ଆସିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ କ୍ଷମା କରିଦେଲେ । ୧୯୪୨ର ଶୀତ ସମୟରେ ଥେମ୍ବୁଲାଣ୍ଡ ଫେରିବା ପରେ, ରିଜେଣ୍ଟଙ୍କ ଦେହାବସାନ ଘଟିଲା ଏବଂ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ଜଷ୍ଟିସ ମୃତ୍ୟୁର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=116–117, 119–120}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=33}}; {{harvnb|Smith|2010|p=47}}.</ref> ୧୯୪୩ର ଆଦ୍ୟରେ ମଣ୍ଡେଲା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କଲାପରେ, ଏକ ଓକିଲ ଭାବେ ରାଜନୈତିକ ପଥ ଆପଣାଇବା ଆଶାରେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗ ଆସିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=122, 126–27}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=34}}; {{harvnb|Smith|2010|p=49}}.</ref> ==ବୈପ୍ଳବିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ== ===ଆଇନ ଶିକ୍ଷା ଓ ଯୁବ କଂଗ୍ରେସ:୧୯୪୩-୧୯୪୯=== ୱିଟୱାଟର୍ସରାଣ୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଇନ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିବା ସମୟରେ ମଣ୍ଡେଲା ସେଠାରେ ଏକମାତ୍ର ମୂଳ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଥିଲେ ଓ ରଙ୍ଗଭେଦ ନୀତିର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ; ଫଳତଃ ସେ ଅନେକ ଉଦାରପନ୍ଥୀ ଓ ସାମ୍ୟବାଦୀ ୟୁରୋପୀୟ, ଭାରତୀୟ ଓ ଜୀଉମାନଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୋଏ ସ୍ଲୋଭୋ, ହ୍ୟାରି ସ୍କ୍ୱାର୍ଜ, ରୁଥ ଫାର୍ଷ୍ଟ ପ୍ରମୁଖ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=127–131}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=34–35}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=64–65}}.</ref> ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗଦେବା ପରେ ସେ ସିସୁଲୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହୁମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ନିଜ ବନ୍ଧୁ ଅଲିଭର ଟାମ୍ବୋଙ୍କ ସହିତ ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ସିସୁଲୁଙ୍କ ଓର୍ଲାଣ୍ଡୋଠାରେ ଥିବା ଘରେ ବିତାଉଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=136}}; {{harvnb|Smith|2010|p=53}}.</ref> ୧୯୪୩ରେ ମଣ୍ଡେଲା ଆଣ୍ଟୋନ ଲେମ୍ବେଡ଼େଙ୍କ ସହ ମିଶିଥିଲେ; ଯିଏକି ଜଣେ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଥିଲେ ଓ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଳ ସହ ମିଶି ବ୍ରିଟିଶରାଜ ଓ ରଙ୍ଗଭେଦ ନୀତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=137–139}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=38–39}}; {{harvnb|Smith|2010|p=53}}.</ref> ଶ୍ୱେତକାୟ ଓ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ସହିତ ବନ୍ଧୁତା ସତ୍ତ୍ୱେ; ମଣ୍ଡେଲା ଲେମ୍ବେଡ଼େଙ୍କ ମତକୁ ସମର୍ଥନ କରି ବିଶ୍ୱାସ ରଖିଥିଲେ ଯେ କଳା ଆଫ୍ରିକୀୟମାନେ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ସଂଗ୍ରାମ କରିବା ଉଚିତ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=142–143}}; {{harvnb|Smith|2010|p=54}}.</ref> ଏହି ସଂଗ୍ରାମ ପାଇଁ ଏକ ଯୁବଗୋଷ୍ଠୀର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଅନୁଭବ କରି ସେ ଅନ୍ୟକିଛି ଯୁବ ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ସହ ମିଶି ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଭାପତି "ଆଲଫ୍ରେଡ଼ ବିତିନି ଜୁମା"ଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସୋଫିଆଟାଉନସ୍ଥିତ ବାସଭବନରେ ଭେଟିଥିଲେ । ୧୯୪୪ ଇଷ୍ଟର ରବିବାର ଦିନ ଏଲୋଫ ଷ୍ଟ୍ରିଟରେ ଥିବା ବାଣ୍ଟୁ ମେନ’ସ ସୋସିଆଲ ସେଣ୍ଟରଠାରେ "ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ ଯୁବ କଂଗ୍ରେସ ସଂଘ"ର ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ; ଏହାର ସଭାପତି ଲେମ୍ବେଡ଼େ ଥିଲେ ଓ ମଣ୍ଡେଲା କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ପରିଷଦର ପ୍ରମୁଖ ସଭ୍ୟ ଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=139–143}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=39–41}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=52–56}}.</ref> [[File:Mandela e Evelyn 1944.jpg|thumb|left|୧୯୪୪ରେ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ଏଭେଲିନ]] ସିସୁଲୁଙ୍କ ବାସଭବନରେ ମଣ୍ଡେଲା ଏଭେଲିନ ମାସେଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ; ଯିଏକି ଏଙ୍ଗକୋବୋ, ଟ୍ରାନସ୍କେଇରୁ ଜଣେ ନର୍ସ ତଥା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ । ମଣ୍ଡେଲା ଓ ଏଭେଲିନଙ୍କ ବିବାହ ୫ ଅକ୍ଟୋବର, ୧୯୪୪ରେ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କିଛି ଦିନ ଏଭେଲିନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀଙ୍କ ଘରେ ରହିବା ପରେ ୧୯୪୬ର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଓର୍ଲାଣ୍ଡୋଠାରେ ଥିବା ଘର ନଂ-୮୧୧୫ରେ ରହିଥିଲେ ।<ref name="mandela144">{{harvnb|Mandela|1994|pp=144, 148–149}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=36}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=59–62}}.</ref> ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ ମାଦିବା "ଥେମ୍ବି" ଥେମ୍ବେକିଲେର ଜନ୍ମ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୪୬ରେ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୪୭ରେ ମାକାଜିୱେ ନାମ୍ନୀ ଏକ ଶିଶୁକନ୍ୟାର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା; ଯାହାର ମୃତ୍ୟୁ ଜନ୍ମର ୯ ମାସ ପରେ ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ କାରଣରୁ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=149, 152}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=36}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=60–64}}.</ref> ମଣ୍ଡେଲା ପାରିବାରିକ ଜୀବନ ଖୁସିରେ କାଟୁଥିଲେ ଓ ନିଜର ମା ଏବଂ ଭଉଣୀ ଲିଆବିଙ୍କୁ ନିଜ ପାଖରେ ରଖିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=150, 210}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=36}}; {{harvnb|Smith|2010|p=67}}.</ref> ୱିଟକିନ, ସିଡେଲସ୍କି ଏଣ୍ଡ ଏଲଡରମେନରେ ୩ ବର୍ଷ କାମ କରିବା ପରେ ୧୯୪୭ର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ସେ ବାଣ୍ଟୁ ୱେଲଫେଆର ଟ୍ରଷ୍ଟରୁ ଋଣ ନେଇ ଏକ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୟ ଛାତ୍ର ରୂପେ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବାକୁ ମନସ୍ଥ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=151}}; {{harvnb|Smith|2010|p=64}}.</ref> ଜୁଲାଇ ୧୯୪୭ରେ ଲେମ୍ବେଡ଼େଙ୍କ ଏକ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ମୃତ୍ୟୁହେବା ପରେ, ପିଟର ମଦା ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ ଯୁବ କଂଗ୍ରେସ ସଂଘର ମୁଖ୍ୟଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ମଣ୍ଡେଲା ମୁଖ୍ୟ ସଚିବ ଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=153–154}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=48}}; {{harvnb|Smith|2010|p=66}}.</ref> କିନ୍ତୁ ମଣ୍ଡେଲା ମଦାଙ୍କ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଏବଂ ଶ୍ୱେତାଙ୍କଙ୍କୁ ପାର୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ସମର୍ଥନ କରିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=154}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=42}}.</ref> ୧୯୪୭ରେ ମଣ୍ଡେଲା ଟ୍ରାନ୍ସଭାଲ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀକୁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ମୁଖ୍ୟ ସି.ଏସ. ରାମୋହାନୋଏଙ୍କ ଅଧୀନରେ କାମ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ରାମୋହାନୋଏ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ପରିଷଦର ମତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟ ଓ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟଙ୍କ ସହଯୋଗ ନେଇଥିଲେ, ମଣ୍ଡେଲା ତାଙ୍କୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=154–157}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=49}}; {{harvnb|Smith|2010|p=66}}.</ref> ୧୯୪୮ରେ ହୋଇଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ କେବଳ ଶ୍ୱେତକାୟମାନେ ମତଦାନ କରିବାକୁ ଅଧିକାର ପାଇଥିଲେ ଓ ହେରେନିଗଡେ ନାସିଓନାଲ ପାର୍ଟି ଡାନିଏଲ ଫ୍ରାଙ୍କୋଇସ ମାଲାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କ୍ଷମତାର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥିଲେ । ରଙ୍ଗଭେଦ ନୀତିକୁ ଖୋଲାଖୋଲି ସମର୍ଥନ କରି ଅପାର୍ଥିଡ଼ ବୈଧାନିକ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=159–162}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=51–52}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=70–72}}.</ref> ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ତାଙ୍କ ସହକର୍ମୀମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ସଂଘଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଅପାର୍ଥିଡ଼ ବିରୋଧରେ ଅନଶନ, ଶୋଭାଯାତ୍ରା, ଅସହଯୋଗ ପ୍ରଭୃତି କରିଥିଲେ । ଜୁମା ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ନାପସନ୍ଦ କରିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଅନାସ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତାବଦ୍ୱାରା ବରଖାସ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଜେମ୍ସ ମୋରୋକାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସିସୁଲୁ, ମଦା, ଟାମ୍ବୋ, ଗଡ଼ଫ୍ରେ ପିଟଜେ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ସଂଗ୍ରାମୀ ଦଳ ଗଠନ ହୋଇଥିଲା; ଏବଂ ପରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ ଏହା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ତରଫରୁ ଏକ ବାସ୍ତବ ଓ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=162–165}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=53–55}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=72–73}}.</ref> ରାଜନୀତିରେ ଅତ୍ୟଧିକ ସମୟ ଦେବାରୁ ମଣ୍ଡେଲା ୱିଟୱାଟର୍ସରାଣ୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ତୃତୀୟ ବର୍ଷ ପରୀକ୍ଷାରେ ଅକୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଶେଷରେ ୧୯୪୯ରେ ଡ଼ିଗ୍ରୀ ପାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=35}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=68–70}}.</ref> ===ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ସଭାପତି:୧୯୫୦-୧୯୫୪=== [[File:Flag of the African National Congress.svg|thumb|right|ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ପତାକା]] ମାର୍ଚ ୧୯୫୦ରେ ମଣ୍ଡେଲା ଜୁମାଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀରେ ନେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=168}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=55–56}}.</ref> ସେହି ମାସରେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗଠାରେ ହୋଇଥିବା "ଡିଫେଣ୍ଡ ଫ୍ରି ସ୍ପିଚ କନଭେନସନ"ରେ ଆଫ୍ରିକୀୟ, ଭାରତୀୟ ଓ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟମାନେ ମିଳିତ ଭାବେ ଅପାର୍ଥିଡ଼ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅନଶନ କରିଥିଲେ । ମଣ୍ଡେଲା ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ଯେହେତୁ ଏହା ଅଣ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱରେ ହୋଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଅନେକ କଳା ଆଫ୍ରିକୀୟ ଏଥିରେ ଭାଗ ନେବାରୁ "ସପ୍ରେସନ ଅଫ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଆକ୍ଟ, ୧୯୫୦"ର ପ୍ରଣୟନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିରୋଧୀ ଦଳକୁ ଏହି ନିୟମ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=165–167}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=61–62}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=74–75}}.</ref> ୧୯୫୦ରେ ମଣ୍ଡେଲା ଜାତୀୟ ଯୁବ କଂଗ୍ରେସ ସଂଘର ସଭାପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୧ରେ ରଙ୍ଗଭେଦ ବିରୋଧୀ ଏକ ଦଳ ସହ ଯୁକ୍ତି କରି ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=176}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=63–64}}; {{harvnb|Smith|2010|p=78}}.</ref> ଏହାପରେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିଲା ଓ ନିଜ ବନ୍ଧୁ ମୋସେସ କୋତାନେଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଚିନ୍ତାଧାରା ପ୍ରତି ଥିବା ଅବିଶ୍ୱାସ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା । ପରେ [[କାର୍ଲ ମାର୍କସ]], [[ଫ୍ରେଡ଼ରିକ ଏଙ୍ଗେଲ୍ସ]], [[ଭ୍ଲାଦିମିର ଲେନିନ]], [[ଜୋସେଫ ଷ୍ଟାଲିନ]], [[ମାଓ ସେତୁଙ୍ଗ]]ଙ୍କ ଲେଖାଦ୍ୱାରା ବହୁ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=177–172}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=64–65}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=75–76}}.</ref> ୧୯୫୨ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ, ମଣ୍ଡେଲା ଏଚ. ଏମ. ବାସନର ଆଇନ ସଂସ୍ଥାରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ କାମ ପ୍ରତି ଅଧିକା ଆଗ୍ରହ ଦେଇ ପରିବାରକୁ ଅବହେଳା କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=165}}; {{harvnb|Smith|2010|p=77}}.</ref><ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=170}}; {{harvnb|Smith|2010|p=94}}.</ref> ୧୯୫୨ରେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଭାରତୀୟ ସଂଘ ଓ ଅନ୍ୟ ସାମ୍ୟବାଦୀ ଦଳମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଅପାର୍ଥିଡ଼ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ମିଳିତ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । [[ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ]]ଙ୍କ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ କିଛି ଲୋକ ଏହାକୁ ଏକ ନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥା ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମଣ୍ଡେଲା ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସ୍ଥା ରଖିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=182–183}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=66–67}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=77, 80}}.</ref> ଜୁନ ୨୨ରେ ଡର୍ବାନଠାରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ଏକ ସମାବେଶରେ ଉଦବୋଧନ ଦେଉଥିବା ସମୟରେ ମଣ୍ଡେଲା ସ୍ୱଳ୍ପକାଳ ଲାଗି ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ ଓ ମାର୍ଶାଳ ସ୍କୋୟାର କାରାଗାରରେ ରହିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=183–188}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=69}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=81–83}}.</ref> ଆନ୍ଦୋଳନ ଜାରି ରହିବାରୁ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଭ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ୨୦,୦୦୦ରୁ ୧,୦୦,୦୦୦ ପହଞ୍ଚିଯାଇଥିଲା ଓ ସରକାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ କାରାଗାରରେ ଭରିବା ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରି "ପବ୍ଲିକ ସେଫଟି ଲ, ୧୯୫୩"ର ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=188–192}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=68}}.</ref> ମେ ମାସରେ ଟ୍ରାନ୍ସଭାଲ କଂଗ୍ରେସ ସଭାପତି ଜେ.ବି. ମାର୍କସଙ୍କୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଭେଟ କରିବାକୁ ଅଧିକାରୀମାନେ ନିବୃତ କରିଥିଲେ; ଫଳତଃ ମଣ୍ଡେଲା ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଭାର ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ବାଫାବେଗିୟା ଗୋଷ୍ଠୀର ପ୍ରତିବାଦ ସତ୍ତ୍ୱେ ମଣ୍ଡେଲା ସଭାପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=194–195}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=72–73}}; {{harvnb|Smith|2010|p=85}}.</ref> {{double image|left|Marx1867.jpg|146|NehruY.gif|155|୧୯୫୦ର ଆଦ୍ୟ ଭାଗରେ ମଣ୍ଡେଲା [[କାର୍ଲ ମାର୍କସ]] (ବାମ) ଓ [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ]]ଙ୍କ (ଡାହାଣ)ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଥିଲେ}} ଜୁଲାଇ ୩୦, ୧୯୫୨ରେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗଠାରେ ସପ୍ରେସନ ଅଫ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଆକ୍ଟ ବଳରେ ମଣ୍ଡେଲା, ମୋରୋକା, ସିସୁଲୁ, ଡାଦୁଙ୍କ ସମେତ ୨୧ଜଣ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ ଓ କୋର୍ଟ ଚାଲାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ବୈଧାନିକ ସାମ୍ୟବାଦ ପାଇଁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଅବଧିକୁ ୯ ମାସରୁ ୨ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବଢ଼ାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=195–198}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=71–72}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=83–84}}.</ref> ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ୬ ମାସ ପାଇଁ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରକାର ସାଧାରଣ ସଭାରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇ ନଥିଲା ଓ କୌଣସି ସମୟର୍ ମାତ୍ର ଜଣଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଥିଲା । ତେଣୁ ଟ୍ରାନ୍ସଭାଲ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଭାପତି ପଦରେ ରହିବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=199–200, 204}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=73}}; {{harvnb|Smith|2010|p=86}}.</ref> ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୫୩ରେ ଆଣ୍ଡ୍ରିଉ କୁନେନେ ଟ୍ରାନ୍ସଭାଲ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେସନରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ "ନୋ ଇଜି ୱାକ ଟୁ ଫ୍ରିଡ଼ମ" ଭାଷଣଟିକୁ ପାଠ କରିଥିଲେ; ଯାହାର ଶୀର୍ଷକଟି ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ]]ଙ୍କ ଏକ ରଚନାରୁ ନିଆଯାଇଥିଲା ଓ ମଣ୍ଡେଲା ନେହେରୁଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ବହୁ ପ୍ରଭାବିତ ଥିଲେ । ଏହି ଭାଷଣ ଫଳରେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସକୁ ବାଜ୍ୟାପ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ମଣ୍ଡେଲା ପ୍ଲାନ ଅନୁସାରେ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ଧର୍ମୀ ଦଳ ଗଠନ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=205–207, 231}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=81–82, 84–85}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=116–117}}.</ref> ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପରୀକ୍ଷାରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ "ମଣ୍ଡେଲା ଟେର୍ବାଲାଞ୍ଚେ ଏଣ୍ଡ ବ୍ରିଗିଶ ଲ ଫାର୍ମ"ରେ ଏକ ଆଟର୍ଣ୍ଣି ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=209–210}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=7}}; {{harvnb|Smith|2010|p=87}}.</ref> ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୫୩ରେ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଅଲିଭର ଟାମ୍ବୋ ମିଳିତ ଭାବେ ନିଜସ୍ୱ "ଟାମ୍ବୋ ଏଣ୍ଡ ମଣ୍ଡେଲା" ସଂସ୍ଥା ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଏକମାତ୍ର ଆଫ୍ରିକୀୟ ଆଇନ ସଂସ୍ଥା ଭାବେ କଳାମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହେଉଥିବା ପୋଲିସ ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ି ଏହା ଖୁବ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା । ତେଣୁ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ "ଗ୍ରୁପ ଏରିଆସ ଆକ୍ଟ" ବଳରେ ଅହାକୁ ଅନ୍ୟ ଜାଗାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଇଦେଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=210–216}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=77–80}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=87–93}}.</ref> ମେ ୧୯୫୪ରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ କନ୍ୟା ମାକାଜିୱେ ଫୁମିଆଙ୍କ ଜନ୍ମ ସତ୍ତ୍ୱେ ଏଭେଲିନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ସଂପର୍କ ତିକ୍ତ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଓ ଏଭେଲିନ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଅନୈତିକ ସଂପର୍କ ପାଇଁ ଦୋଷୀ କଲେ । ପରେ ଏହା ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସଂପର୍କ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ସଭ୍ୟା ଲିଲିଆନ ଏନଗୋୟି ତଥା ସଚିବ ରୁଥ ମୋମ୍ପାତିଙ୍କ ସହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ; ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରମାଣ ଅଭାବରୁ ଏହି ସବୁ ଦୋଷ ଖାରଜ ହୋଇଗଲା । ନିଜ ପୁତ୍ରର ଏଭଳି ଆଚରଣରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପିତା ନୋସେକେନି ଟ୍ରାନସ୍କେଇ ଫେରିଆସିଲେ ଓ ଏଭେଲିନ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ରାଜନୀତିରେ ଅତ୍ୟଧିକ ସଂପୃକ୍ତି ପାଇଁ ଭର୍ତ୍ସନା କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=293–294}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=76–77}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=95–99, 105–106}}.</ref> ===କଂଗ୍ରେସ ଅଫ ଦି ପିପୁଲ ଓ ଦେଶଦ୍ରୋହ ଅଭିଯୋଗ:୧୯୫୫-୧୯୬୧=== {{Quote box|width=246px|bgcolor=#ACE1AF|align=right|quote="We, the people of South Africa, declare for all our country and the world to know:<br>That South Africa belongs to all who live in it, black and white, and that no government can justly claim authority unless it is based on the will of the people."|salign=right |source=— The opening of the Freedom Charter<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=92}}.</ref>}} ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୫୫ରେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗର ସୋଫିଆଟାଉନଠାରେ କଳା ଲୋକ ବସବାସ କରୁଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାର ପ୍ରୟାସ ପରେ ମଣ୍ଡେଲା ମତ ଦେଇଥିଲେଯେ; ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପାଖରେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଓ ହିଂସାତ୍ମକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଛଡ଼ା କୌଣସି ବିକଳ୍ପ ନାହିଁ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=218–233, 234–236}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=82–84}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=120–123}}.</ref> ସେ ସିସୁଲୁଙ୍କୁ ମତ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଚୀନ ପାଖରୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ସହାୟତା ନିମନ୍ତେ ନିବେଦନ କରିବାକୁ, କିନ୍ତୁ ଚୀନ ଅଣ-ଅପାର୍ଥିଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକାର ଅଧିକାରୀମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ଗରିଲା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହନ୍ତି ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=226–227}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=84}}; {{harvnb|Smith|2010|p=118}}.</ref> ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ, କଲର ପିପୁଲ୍ସ କଂଗ୍ରେସ, ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଶ୍ରମିକ କଂଗ୍ରେସ ଓ କଂଗ୍ରେସ ଅଫ ଡେମୋକ୍ରାଟସଙ୍କ ମିଳିତ ଉଦ୍ୟମରେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ "କଂଗ୍ରେସ ଅଫ ଦି ପିପୁଲ" ଗଠନ କରିବାର ପ୍ରୟାସ ହୋଇଥିଲା; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କୁ ଅପାର୍ଥିଡ଼ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମତ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା । ସଂଗୃହୀତ ମତ ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ରଷ୍ଟି ବାର୍ଣ୍ଣେଷ୍ଟାଇନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହ ଗାଣତାନ୍ତ୍ରିକ "ଫ୍ରିଡ଼ମ ଚାର୍ଟର" ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ଜୁନ ୧୯୫୫ରେ କ୍ଳିପଟନଠାରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦୦ ସଭ୍ୟଙ୍କୁ ନେଇ ହୋଇଥିବା ସମାବେଶରେ ଏହି ଚାର୍ଟର ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଜୀବନର ଏକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=243–249}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=87–95}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=118–120, 125–128}}.</ref> ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୫୫ରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବାରଣାଦେଶର ଶେଷ ଭାଗରେ, ମଣ୍ଡେଲା ବାଣ୍ଟୁ ଅଥୋରିଟିଜ ଆକ୍ଟ, ୧୯୫୫ ବିଷୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ନେତୃବୃନ୍ଦଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଟ୍ରାନସ୍କେଇ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ; ଏବଂ ନିଜ ମାଆ ନୋଏଙ୍ଗଲାଣ୍ଡଙ୍କୁ ଦେଖାକରି କେପ ଟାଉନ ଫେରିଯାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=253–274}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=96–99}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=130–132}}.</ref> ମାର୍ଚ ୧୯୫୬ରେ ସେ ତୃତୀୟ ବାରଣ ଆଦେଶ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ୫ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶକରିବାକୁ ନିଷେଦ୍ଧାଦେଶ ଜାରି ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=275}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=101–102}}.</ref> ମେ ୧୯୫୬ରେ ଏଭେଲିନ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଭାଇଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ, ମଣ୍ଡେଲା ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଓ ମଣ୍ଡେଲା ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖାନ କରିଥିଲେ । ପରେ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଏଭେଲିନ ନିଜର ଅଭିଯୋଗ ଫେରାଇ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୮ରେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ଘଟିଥିଲା, ଏବଂ ସନ୍ତାନମାନେ ଏଭେଲିନଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ରହିଥିଲେ ।<ref name="mandela296">{{harvnb|Mandela|1994|p=296}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=110}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=99–104}}.</ref> ଏହି ବିହାହ ବିଚ୍ଛେଦ ସମୟରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ପରିଚୟ ୱିନି ମାଦିକିଜେଲାଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିଲା; ଯାହାଙ୍କୁ ସେ ଜୁନ ୧୪, ୧୯୫୮ରେ ବିଜାନାଠାରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ୱିନି ପରେ ବହୁ ସମୟ ଧରି ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ କାରାବାସ ମଧ୍ୟ ଭୋଗିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=306–311}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=110–113}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=104, 132–145}}.</ref> ୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୬ରେ, ମଣ୍ଡେଲା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଅନ୍ୟ କର୍ମକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସହ ଦେଶଦ୍ରୋହ ଅପରାଧରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯ ଡିସେମ୍ବରରେ ତାଙ୍କୁ ବେଲ ମିଳିବା ପୂର୍ବରୁ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଏକ ଜେଲରେ ତାଙ୍କୁ ରଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=283–292}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=103–106}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=163–164}}.</ref> ୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୭ରେ ଭେର୍ଣ୍ଣୋନ ବେରାଙ୍ଗେଙ୍କ ସପକ୍ଷ ଓକିଲାତି ଫଳରେ କେସ ପ୍ରାୟ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଲା ଓ ଜାନୁଆତୀ ୧୯୫୮ରେ ବିଚାରପତି ଭାବେ ଓସୱାଲଡ ପିରୋଓ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ଫେବ୍ରୁଆରୀରେ ପିରୋଓ ରାୟ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଅଭିଯୁକ୍ତମାନେ ଆଗକୁ ଟ୍ରାନ୍ସଭାଲ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ କେସ ଲଢ଼ି ପାରିବେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=299–305}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=116–117}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=167–168}}.</ref> ସରକାରୀ ଭାବେ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୫୮ରେ ପ୍ରିଟୋରିଆରେ କେସର ଶୁଣାଣୀ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଓ ଗୋଟିଏ ଅଭିଯୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଅକ୍ଟୋବରମାସରେ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ରାୟ ଉପରେ ପୁଣି ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ନେତାମାନଙ୍କୁ ଦେଶଦ୍ରୋହରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ଯାହାକୁ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ସାଥୀ ପ୍ରତ୍ୟାଖାନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=331–334}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=122–123}}; {{harvnb|Smith|2010|p=167}}.</ref> ଏପ୍ରିଲ ୧୯୫୯ରେ ସଶସ୍ତ୍ରବାଦୀ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନାପସନ୍ଦ କରି ପ୍ୟାନ-ଆଫ୍ରିକାନ-କଂଗ୍ରେସର ଗଠନ କଲେ; ଯାହାର ସଭାପତି ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ରବର୍ଟ ସୋବୁକ୍ୱେ ଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=327–330}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=117–122}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=171–173}}.</ref> ମେ ୧୯୬୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଇଦଳ ଆଣ୍ଟି-ପାସ ଆନ୍ଦୋଳନ ଜାରି ରଖିଲେ । ପୋଲିସଦ୍ୱାରା ଜଣେ ପ୍ୟାନ ଆଫ୍ରିକାନ କଂଗ୍ରେସ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଜଳେଇ ଦିଆଯିବା ପରେ ଶାର୍ପଭିଲ୍ଲେ ସଂହାରରେ ୬୯ଜଣ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲା । ଏହାର ପ୍ରତିବାଦରେ ମଣ୍ଡେଲା ନିଜର ପାସ ଜଳାଇ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଦେଶ ସାରା ବିରୋଧ ହେବାରୁ ସରକାର ସାମରିକ ଆଇନ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=342–346}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=130–131}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=173–175}}.</ref> ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ତାଙ୍କର ସହକର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ମାର୍ଚ ୩୦ ତାରିଖରେ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ତଥା ପ୍ୟାନ ଆଫ୍ରିକାନ କଂଗ୍ରେସକୁ ଏପ୍ରିଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଷିଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରାଗଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=347–357}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=132–133}}; {{harvnb|Smith|2010|p=175}}.</ref> ପୁଣି ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିର ସମାପ୍ତି ପରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=357–364}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=134–135}}; {{harvnb|Smith|2010|p=177}}.</ref> ମଣ୍ଡେଲା ନିଜ ଖାଲି ସମୟରେ ଅଲ-ଇନ-ଆଫ୍ରିକାନ କନଫରେନ୍ସକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରି ପିଟରମାରିଜବର୍ଗ, ନାଟାଲରେ ପ୍ରାୟ ୧୪୦୦ ଅଣ-ଅପାର୍ଥିଡ଼ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ ମିଶି ମେ ୩୧ରେ (ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ) ଘରେ ରହି ବିରୋଧ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତି ନେଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=373–374}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=140–143}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=183–185}}.</ref> ମାର୍ଚ ୨୯, ୧୯୬୧ରେ ପ୍ରାୟ ଛଅ ବର୍ଷ କେସ ଚାଲିବା ପରେ ବିଚାରପତି ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୋଷମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଲଜ୍ଜ୍ୟାର ବିଷୟ ଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=377–380}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=143}}; {{harvnb|Smith|2010|p=178}}.</ref> ===ଉମଖୋଂତ ୱେ ସିଜୱେ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକା ଗସ୍ତ:୧୯୬୧-୧୯୬୨=== [[Image:liliesleaf hut1.jpg|thumb|right|ଲିଲିସଲିଫ ଫାର୍ମରେ ଥିବା କୁଡ଼ିଆ, ଯେଉଁଠାରେ ମଣ୍ଡେଲା ଲୁଚିଥିଲେ]] ୨୯ ମେ’ରେ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରତିରୋଧ ପାଇଁ ମଣ୍ଡେଲା ସାରା ଦେଶ ଅଜ୍ଞାତ ରୂପେ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ ଓ ପୋଲିସ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୱାରାଣ୍ଟ ଜାରୀ କରିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=283–287}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=144–146, 154}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=186–188, 193}}.</ref> ମଣ୍ଡେଲା ଅନ୍ୟ ସମ୍ବାଦଦାତାଙ୍କ ସହିତ ଗୋପନରେ ସାକ୍ଷାତ କରି ଏହା ଜଣେଇଦେଇଥିଲେ ଯେ ପ୍ୟାନ-ଆଫ୍ରିକାନ-କଂଗ୍ରେସର ପୋକୋ ଗୋଠସହ ମିଶି ଅଣ-ଅପାର୍ଥିଡ଼ମାନେ ଏକ ବଡ଼ ବିପ୍ଳବ କରିବେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=289–291}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=147–149}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=188–189}}.</ref> ସେ ଅହୁରି ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଏକ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ଗଠନ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଅହିଂସାରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖୁଥିବା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଆଲବର୍ଟ ଲୁଥୁଲିଙ୍କୁ ମନାଇବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=393–396}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=150–151}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=206–210}}.</ref> [[କ୍ୟୁବା]]ର [[ଫିଡ଼େଲ କାଷ୍ଟ୍ରୋ]]ଙ୍କ "୨୬ ଜୁଲାଇ ବିପ୍ଳବ"ରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ୧୯୬୧ରେ ମଣ୍ଡେଲା, ସିସୁଲୁ ଏବଂ ଜୋଏ ସ୍ଲୋଭୋଙ୍କ ସହ "ଉମଖୋଂତ ୱେ ସିଜୱେ" (ଏମ.କେ.) ଗଠନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=397–398}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=151–154}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=209–214}}.</ref> ସଶସ୍ତ୍ରବାହିନୀର ମୁଖ୍ୟ ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ସେ ଅନୈତିକ ଭାବେ ମାଓ ଏବଂ [[ଚେ ଗୁଏଭରା]]ଙ୍କ ଗରିଲା ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରୁ ବିଛିନ୍ନ ହେବାପରେ ଏମ.କେ. ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ଭାବେ ଉଭା ହେଲା । ପରେ ରେମଣ୍ଡ ମହଲ୍ଲାବା, ସ୍ଲୋଭୋ ଓ ବାର୍ଣ୍ଣେଷ୍ଟାଇନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଏମ.କେ.ର ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=397–409}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=154–156}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=191, 222–229}}.</ref> ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୋଠରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଦଳ ନେଇ ସରକାରୀ ଅଫିସ ଗୃହ, ସାମରିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ବିଜୁଳି, ଟେଲିଫୋନ ଓ ଗମନାଗମନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ରାତିରେ ବୋମାମାଡ଼ କରି ଅଚଳ କରିଦେବାକୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିଆଯାଇଥିଲା । ସେଥିରେ ଅସଫଳ ହେଲେ ଗରିଲା ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=411–412}}.</ref> ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ନେତା ଲୁଥୁଲିଙ୍କୁ ନୋବେଲେ ଶାନ୍ତି ସମ୍ମାନ ମିଳିବା ପରେ ପରେ ୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୧ରେ ଏମ.କେ. ୫୭ଟି ବୋମାମାଡ଼ ସହ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କୁ ନିଜର ଅବସ୍ଥିତି ସଂପର୍କରେ ଜଣାଇ ଦେଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=413–415}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=158–159}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=239–246}}.</ref> ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୬୨ରେ [[ଇଥିଓପିଆ]]ର ଆଦ୍ଦିସ ଆବାବାରେ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ୟାନ-ଆଫ୍ରିକାନ ଫ୍ରିଡ଼ମ ମୁଭମେଣ୍ଟ ଫର ଇଷ୍ଟ, ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଏଣ୍ଡ ସଦର୍ଣ୍ଣ ଆଫ୍ରିକା ସମାବେଶରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=418–425}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=160–162}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=251–254}}.</ref> ସେ ସେଠାକୁ ଗୋପନରେ ଯାଇ ସମ୍ରାଟ ହାଇଲେ ସେଲାସି-୧ଙ୍କୁ ଭେଟି ତାଙ୍କ ପରେ ନିଜ ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=427–432}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=163–165}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=255–256}}.</ref> ସମାବେଶ ପରେ ସେ କାଇରୋ, [[ଇଜିପ୍ଟ]] ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ଓ ତତକାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଗମାଲ ଅବ୍ଦେଲ ନାସେରଙ୍କୁ ପ୍ରସଂଶା କରିଥିଲେ; ଏହା ପରେ ଟ୍ୟୁନିସିଆର ଟ୍ୟୁନିସ ଯାତ୍ରା କରି ସେଠାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହବିବ ବୌରଗୁଇବାଙ୍କୁ ଭେଟି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ୫୦୦୦ ପାଉଣ୍ଡର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ମରୋକ୍କୋ, ମାଲି, ଗୁଏନିଆ, ସିଏରା ଲିଓନ, ଲିବେରିଆ ଓ ସେନେଗାଲ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଲିବେରିଆର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ୱିଲିଅମ ଟ୍ୟୁବମ୍ୟାନ,ଗୁଏନିଆର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଅହମଦ ସେକୌ ଟୌରେଙ୍କଠାରୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=432–440}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=165–167}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=256–259}}.</ref> ଆଫ୍ରିକା ଛାଡ଼ି ସେ ଲଣ୍ଡନ ଯାଇ ଅଣ-ଅପାର୍ଥିଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା,ଗଣମାଧ୍ୟମର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ତଥା ଅନ୍ୟ ବାମପନ୍ଥୀ ନେତାଙ୍କ ସହ ଭେଟ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=441–443}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=167–169}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=259–261}}.</ref> ଇଥିଓପିଆକୁ ଫେରିବା ପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଛଅ ମାସ ଗରିଲା ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ ଶିଖିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ମାସ ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରୁ ଡାକରା ଆସିବା ଫଳରେ ଫେରିଯାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=443–445}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=169–170}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=261–262}}.</ref> ==କାରାବାସ== ===ଗିରଫ ଓ ରିଭୋନିଆରେ ଚାଲାଣ:୧୯୬୨-୧୯୬୪=== ୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୨ରେ ପୋଲିସ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ସେସିଲ ୱିଲିଅମସଙ୍କ ସହିତ ହୋୱିକରୁ ଗିରଫ କରିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=435–435}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=170–172}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=275–276}}.</ref> ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗର ମାର୍ଶାଲ ସ୍କୋୟାର କାରାଗାରରେ ସରକାର ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ବିନା ଅନୁମତିରେ ଦେଶ ଛାଡ଼ି ଯିବା ଅପରାଧରେ ତାଙ୍କୁ ରଖାଯାଇଥିଲା । ସ୍ଲୋଭୋଙ୍କୁ ଆଇନ ସହାୟକଭାବେ ନେଇ ସେ ନିଜ କେସ ନିଜେ ଲଢ଼ିଥିଲେ ଓ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ଚାଲିଆସୁଥିବା ରଙ୍ଗଭେଦ ନୀତି ବିରୋଧରେ ଏହା ଏକ ବିଦ୍ରୋହ ଥିଲା ଏବଂ କୋର୍ଟ ବାହାରେ ସମର୍ଥକମାନେ ଆନ୍ଦୋଳନ, ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଚାଲୁ ରଖିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=456–459}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=172–173}}.</ref> ଏହାପରେ ସେ ପ୍ରିଟୋରିଆ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ ଯାହା ଫଳରେ ୱିନି ତାଙ୍କୁ ଦେଖାକରିପାରିବେ ଏବଂ ଦୂରଶିକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ଲଣ୍ଡନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା(ଏଲ.ଏଲ.ବି.) ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=463–465}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=173–174}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=292–293}}.</ref> ୧୫ ଅକ୍ଟୋବରରେ ତାଙ୍କର କେସ ଶୁଣାଣି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ସେ ବିଚାରାଳୟର କାମରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରି ପାରମ୍ପାରିକ ପୋଷାକ "କାରୋସ" ପିନ୍ଧି ବିନା କୌଣସି ସାକ୍ଷୀରେ ନିଜର ସପକ୍ଷ ଯୁକ୍ତିକୁ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଭାଷଣ ଭାବେ ବଦଳାଇଦେଇଥିଲେ । ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ୫ ବର୍ଷର ଜେଲ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ସେ କୋର୍ଟ ପରିସର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବା ପରେ ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନେ "ନକୋସି ସିକେଲେଲ ଆଫ୍ରିକା" ସଙ୍ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|pp=468–482}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=174–176}}.</ref> {{Quote box|width=246px|bgcolor=#ACE1AF|align=left|quote="In a way I had never quite comprehended before, I realized the role I could play in court and the possibilities before me as a defendant. I was the symbol of justice in the court of the oppressor, the representative of the great ideals of freedom, fairness and democracy in a society that dishonoured those virtues. I realized then and there that I could carry on the fight even in the fortress of the enemy."|salign=right |source=— Mandela, 1994<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=458}}.</ref>}} ୧୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୩ରେ ପୋଲିସ ଲିଲିସଲିଫ ଫାର୍ମରେ ଚଢ଼ାଉ କରି ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଥିଲା ଏମ.କେ.ର କିଛି କାଗଜପତ୍ର ଜବତ କରିଥିଲା । ଏହାପରେ ଅକ୍ଟୋବର ୯ରେ ପ୍ରିଟୋରିଆ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟରେ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ତାଙ୍କର ଚାରି ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଘାତୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସରକାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଲଢ଼ୁଥିବା ଓକିଲ ପର୍ସି ୟୁଟାର ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦାବୀ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|2004|pp=27–32}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=183–186}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=292–295}}.</ref> କିନ୍ତୁ ବିଚାରପତି କ୍ୱାର୍ଟସ ଦେ ୱେଟ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପ୍ରମାଣ ଅଭାବରୁ ଏହି କେସକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଥିଲେ । ପୁଣି ୟୁଟାର ଡିସେମ୍ବରରୁ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୬୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୭୩ଜଣ ସାକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଡ଼ାକି, ହଜାରେ ଉପରେ କାଗଜପତ୍ର ତଥା ଛବି ସହ ନୂଆ କେସ କୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|2004|pp=33–42}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=186–190}}.</ref> ଜେମ୍ସ କାଣ୍ଟୋରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି (ଯିଏ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଥିଲେ), ମଣ୍ଡେଲା ଓ ଅନ୍ୟ ସହଯୋଗୀମାନେ ଅନ୍ତର୍ଘାତୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଗରିଲା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଦାବୀକୁ ମାନି ନଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଶୁଣାଣିକୁ ସେମାନେ ରାଜନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ; ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଏକ ଭାଷଣ କାଷ୍ଟ୍ରୋଙ୍କ "ହିଷ୍ଟୋରି ୱିଲ ଆବଜର୍ଭ ମି"ଦ୍ୱାରା ଅତି ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବିତ ଥିଲା - ଯାହା ସରକାରୀ ନିଷେଧାଦେଶ ସତ୍ତ୍ୱେ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପହଞ୍ଚିଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|2004|pp=42–57}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=190–194}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=300–302}}.</ref> ସେମାନଙ୍କର ଶୁଣାଣି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଭାବେ ଆଖିଦୃଶିଆ ହୋଇଥିଲା; ଫଳରେ [[ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ]] ଓ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ପରିଷଦ ତରଫରୁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଥିଲା । ଲଣ୍ଡନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିଷଦ ତାଙ୍କୁ ସେଣ୍ଟ ପଲ କ୍ୟାଥେଡ଼୍ରାଲ, ଲଣ୍ଡନରେ ନାଇଟ ଉପାଧି ପାଇଁ ମନୋନୀତ କରିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|2004|p=62}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=194–195}}; {{harvnb|Smith|2010|p=303}}.</ref> କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ସରକାର ସମସ୍ତ ଚାପକୁ ନଜରଅନ୍ଦାଜ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଅଭିଯୋଗରୁ ମୁକ୍ତ କରିନଥିଲା । ଶେଷରେ ୧୨ ଜୁନ ୧୯୬୪ରେ ବିଚାର ପତି ଦେ ୱେଟ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଅଭିଯୋଗରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରି ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ନଦେଇ ଆଜୀବନ କାରାବାସ ପାଇଁ ରାୟ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|2004|pp=63–68}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=196–197}}; {{harvnb|Smith|2010|p=306}}.</ref> ===ରୋବେନ ଦ୍ୱୀପ:୧୯୬୨-୧୯୮୨=== [[File:RobbenIslandSteinbruchA.JPG|thumb|right|ରୋବେନ ଦ୍ୱୀପରେ ଥିବା ଚୂନ ପଥର ଖଣି]] ମଣ୍ଡେଲା ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିଟୋରିଆରୁ ରୋବେନ ଦ୍ୱୀପକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ୧୮ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ରହିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|2004|pp=75–78}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=204}}; {{harvnb|Smith|2010|pp=307–308}}.</ref> ଅଣ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ଅଲଗା କରି କାରାଗାରର ଖ ବିଭାଗରେ ଏକ ଛୋଟ କଂକ୍ରିଟ କୋଠରୀରେ (୮ ଫୁଟ x ୭ ଫୁଟ)ରଖାଯାଇଥିଲା ଓ ଶୋଇବା ପାଇଁ ଏକ ମସିଣା ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|2004|pp=79–80}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=205}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=279}}.</ref> ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୫ରେ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଏକ ଚୂନ ଖଣିରେ କାମ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ୱେତକାୟ ବନ୍ଦୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶାରିରୀକ ଓ ମାନସିକ ଭାବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦେଇଥିଲେ । ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଚଷମା ପିନ୍ଧିବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିବାରୁ ଚୂନ ପଥର ଚମକରେ ସେ ତାଙ୍କର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ହରାଇ ବସିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|2004|pp=82–84, 108–116}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=206–207}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=281–283, 290–291}}</ref> ରାତିରେ ସେ ନିଜର ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ଜାରି ରଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଖବରକାଗଜ ନିଷେଧ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଚୋରାରେ ଆସୁଥିବା ବହୁ ଖବର ପତ୍ରିକା ତାଙ୍କ ନିକଟରୁ ମିଳିଥିବାରୁ କଳାକୋଠରୀ ଦଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|2004|p=126}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=205, 258}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=299}}.</ref> ସେ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନଶ୍ରେଣୀ ଘ ବିଭାଗର ବନ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟଭୁକ୍ତ ଥିଲେ ଯାହା ଫଳରେ ପ୍ରତି ୬ ମାସରେ ଗୋଟିଏ ଚିଠି ଓ ଥରେ ଦେଖାକରିବାର ଅନୁମତି ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|2004|pp=102–108}}; {{harvnb|Sampson|2011|p=205}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=283}}.</ref> ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀମାନେ କାରାଗାରରେ ଜୀବନଯାପନ ପ୍ରଣାଳୀ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଭୋକ ହରତାଳ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମଣ୍ଡେଲା ଏହାକୁ ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ନିରର୍ଥକ ଭାବୁଥିଲେ ଓ ଅଣ-ଅପାର୍ଥିଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଏହାର ବହୁ ଛୋଟ ଭୂମିକା ରହିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Mandela|2004|pp=83, 90, 136–138}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=284, 296–298}}.</ref> କାରାଗାରରେ ଥିବା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ବନ୍ଦୀମାନେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ସିସୁଲୁ, ଗୋଭାନ ମବେକି, ରେମଣ୍ଡ ମହଲାବାଙ୍କ ସହିତ ଚାରି ପ୍ରମୁଖ "ହାଇ ଅର୍ଗାନ" ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବା ଉଲୁଣ୍ଡି ଦ୍ୱୀପର ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ସହ ମଣ୍ଡେଲା ସଂପୃକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ୟାନ ଆଫ୍ରିକାନ କଂଗ୍ରେସ ତଥା ୟୁ ଚି ଚାନ କ୍ଲବର ସଭ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=210–214}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=298–299}}.</ref> ପରେ ସେ ରୋବେନ ଦ୍ୱୀପ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଠି ବନ୍ଦୀମାନେ ନିଜେ ଅଭିଜ୍ଞ ଥିବା ବିଷୟ ସହ ରାଜନୀତି, ସମଯୌନତା ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟରେ ବିତର୍କ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ସାମ୍ୟବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖୁଥିବା ମବେକି ଓ ହ୍ୟାରି ଗ୍ୱାଲାଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରବଳ ଯୁକ୍ତିତର୍କ ହେଉଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=236–241, 288–294}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=292–295}}.</ref> ମଣ୍ଡେଲା ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ହୋଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଇସଲାମ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପଢ଼ିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=232}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=301, 313}}.</ref> ସେ କାରାଗାରରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଅନ୍ତେବାସୀମାନଙ୍କୁ ନିଜ କାରଣରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ "ଆଫ୍ରିକାନ"ର ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=229}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=295, 299–301}}.</ref> ଅନେକ ଅଧିକାରୀ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସହ ଦେଖାକରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋଗ୍ରେସିଭ ପାର୍ଟିର ହେଲେନ ସୁଜମାନ କାରାଗାର ବାହାରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ କାରଣକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରାଇବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=221}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=301–302}}.</ref> ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୭୦ରେ, ମଣ୍ଡେଲା ବ୍ରିଟିଶ ଲେବର ପାର୍ଟିର ନିର୍ବାଚିତ ସଭ୍ୟ ଡେନିସ ହିଲିଙ୍କ ସହିତ ଦେଖା କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=222}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=337}}.</ref> ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୪ରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜେମସ କ୍ରୁଗର ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଦେଖାକରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ସମାଧାନ ହୋଇ ପାରିନଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=241}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=334}}.</ref> ୧୯୬୮ରେ ତାଙ୍କ ମାଆ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଦେଖାକରିବାର କିଛି ଦିନ ପରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ ଥେମ୍ବି ଏକ କାର ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ - ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇନଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=246–247}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=303–304}}.</ref> ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ କାରଣରୁ ଅନେକ ସମୟ ଅନ୍ୟ କାରାଗାରରେ କାଟୁଥିବାରୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ବହୁତ କମ ସୁଯୋଗ ପାଉଥିଲେ; ଏବଂ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୫ରେ ତାଙ୍କ ଝିଅମାନେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଦେଖାକରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ । ୱିନି ୧୯୭୭ରେ କାରାଗାରାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାଣ୍ଡଫୋର୍ଟରେ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ସେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ପାଇ ନଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=248–254, 302}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=287–288, 304–310}}</ref> {{double image|left|Nelson Mandela's prison cell, Robben Island, South Africa.jpg|210|RobbenIslandHof.jpg|190|ମଣ୍ଡେଲା ରହୁଥିବା କୋଠରୀ ଓ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖାଯାଇଥିବା ରୋବେନ କାରାଗାରର ଅଗଣା}} ୧୯୬୭ ପରଠାରୁ କାରାଗାରର ଅବସ୍ଥାରେ କିଛି ଉନ୍ନତି ଆସିଥିଲା ଯଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣକାୟ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ହାଫପ୍ୟାଣ୍ଟ ବଦଳରେ ଟ୍ରାଉଜର, ଖେଳାଖେଳି କରିବାକୁ ଅନୁମତି, ଏବଂ ଖାଦ୍ୟପେୟରେ ଉନ୍ନତି ଇତ୍ୟାଦି ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=222, 235}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=301}}.</ref> ୧୯୬୯ରେ ଗର୍ଡନ ବୁସଙ୍କ ସହାୟତାରେ କାରାଗାରରୁ ଖସିଯିବାକୁ ଏକ ଯୋଜନା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, "ସାଉଥ ଆଫ୍ରିକାନ ବ୍ୟୁରୋ ଅଫ ଷ୍ଟେଟ ସିକ୍ୟୁରିଟି"ର ଜଣେ କର୍ମକର୍ତ୍ତାଙ୍କଠାରୁ ଖବର ପାଇଁ ଏହା ମଣ୍ଡେଲା ରଦ୍ଦ କରିଦେଥିଲେ; କାରଣ ସେ ଖସିଯିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଗୁଳିମାରି ଦିଆଯିବାର ଯୋଜନା ଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=231}}.</ref> ୧୯୭୦ରେ କମାଣ୍ଡର ପିଟ ବାଡେନହୋଷ୍ଟ କମାଣ୍ଡିଙ୍ଗ ଅଫିସର ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । କାରାଗାରେ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହେଉଥିବା ଶାରିରୀକ ଓ ମାସସିକ ଅତ୍ୟାଚାର ବଢ଼ିବା ଦେଖି, ବାଡେନହୋଷ୍ଟଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁଣି ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ବିଚାରପତିଙ୍କ ଆଗରେ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ମଣ୍ଡେଲା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=223–225}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=308–310}}.</ref> ଏହାପରେ କମାଣ୍ଡର ୱିଲି ୱିଲେମସେ ବାଡେନହୋଷ୍ଟଙ୍କ ଯାଗାରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ ଓ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରି କାରାଗାରର ଅବସ୍ଥାରେ ଆହୁରି ଉନ୍ନତି ଆଣିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=226–227}}.</ref> ୧୯୭୫ ସୁଦ୍ଧା ମଣ୍ଡେଲା କ ବିଭାଗ ବନ୍ଦୀକୁ ପଦନ୍ନୋତି ପାଇଯାଇଥିଲେ<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=228}}.</ref>, ଫଳରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖାସାକ୍ଷାତ କରିପାରିବା ସହ ଅଧିକ ଚିଠିପତ୍ରର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ କରିପାରୁଥିଲେ; ସେହି ସମୟରେ ଅଣ-ଅପାର୍ଥିଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନର ସକ୍ରିୟ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ମାଙ୍ଗୋସୁଥୁ ବୁଥେଲେଜି, ଡେସମଣ୍ଡ ଟୁଟୁଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=314–315}}.</ref> ସେହିବର୍ଷ ସେ ନିଜର ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଲଣ୍ଡନକୁ ଚୋରାରେ ଚାଲାଣ ହୋଇଥିଲା ଓ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇନଥିଲା, କିନ୍ତୁ କାରାଗାର ଅଧିକାରୀମାନେ କିଛି ପୃଷ୍ଠା ଜବତ କରିନେଇଥିବାରୁ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ୪ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଢ଼ାପଢ଼ି କରିବାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷେଧାଦେଶ ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=242–243}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=317}}.</ref> ଏହି ସମୟରେ ସେ କାରାଗାର ପରିସରେ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଓ ତା’ର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣରେ ମନଦେଇଥିଲେ ଓ ୧୯୮୦ରୁ ପୁଣି ନିଜ ଅସମାପ୍ତ ଆଇନ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=285–286}}.</ref> ୧୯୬୦ର ଶେଷଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଷ୍ଟିଭ ବିକୋ ଓ ବ୍ଲାକ କନସିଅସନେସ ମୁଭମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଯଶ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସି ପାରିନଥିଲା । ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଅକ୍ଷମତା ଦେଖି ବ୍ଲାକ କନସିଅସନେସ ମୁଭମେଣ୍ଟ ସାମରିକ ସଂଗ୍ରାମ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରେ ୧୯୭୬ରେ ସୱେଟୋଙ୍କ ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରଭାବ ଫଳରେ ଅନେକ ବ୍ଲାକ କନସିଅସନେସ ମୁଭମେଣ୍ଟର ସଦସ୍ୟ ରୋବେନ ଦ୍ୱୀପରେ ବନ୍ଦୀଭାବେ ରଖାଯାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=259–276}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=324–327}}.</ref> ସେମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗଭେଦ ନୀତି ଓ ଅଣ-ଅପାର୍ଥିଡ଼ ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ମଣ୍ଡେଲା ସମାଲୋଚନା କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହିତ ସଂପର୍କ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=277–283}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=327–328}}.</ref> ଜୁଲାଇ ୧୯୭୮ରେ ନିଜର ୬୦ତମ ଜନ୍ମବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ କରିବା ସମୟରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ନୂଆକରି ପ୍ରଥମ ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=296}}.</ref> ଲେସେଥୋରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନଜନକ ଡକ୍ଟରେଟ, [[ଭାରତ]]ରେ ୧୯୭୯ରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବୁଝାମଣା ପାଇଁ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୧ରେ ଗ୍ଲାସଗୋ, ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ "ଫ୍ରିଡ଼ମ ଅଫ ଦି ସିଟି" ଆଦି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=315–316}}.</ref><ref>{{cite web|title=List of the Recipients of the Jawaharlal Nehru Award|url=http://www.iccrindia.net/jnawardlist.html|publisher=ICCR|accessdate=29 June 2013|archive-date=10 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410085706/http://www.iccrindia.net/jnawardlist.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last=Reddy|first=ES|title=Free Nelson Mandela – an account of the Campaign to Free Nelson Mandela and all other Political Prisoners in South Africa|url=http://www.anc.org.za/show.php?id=43|date=July 1988|publisher=ANC|accessdate=29 June 2013|quote=In August 1981, the City of Glasgow awarded the Freedom of the City to Nelson Mandela.|archive-date=26 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150926122729/http://www.anc.org.za/show.php?id=43|url-status=dead}}</ref> ମାର୍ଚ ୧୯୮୦ରେ ପତ୍ରକାର ପର୍ସି କୋବୋଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା "ଫ୍ରି ମଣ୍ଡେଲା" (ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ କର) ସ୍ଲୋଗାନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଆଲୋଡ଼ନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା, ଫଳରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦ ତରଫରୁ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ କରିଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=319–320}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=338–339}}.</ref> ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଚାପ ସତ୍ତ୍ୱେ, [[ଋଷିଆ]] ବିରୁଦ୍ଧରେ ଚାଲିଥିବା ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହଯୋଗୀ ଥିବା ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ରୋନାଲଡ ରିଗାନ]] ଓ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ(ୟୁନାଇଟେଡ଼ କିଙ୍ଗଡମ)ର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ମାର୍ଗାରେଟ ଥାଚର]] ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖି, ସରକାର କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ନଥିଲେ; ମାର୍ଗାରେଟ ଥାଚର ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଅପପ୍ରଚାରକୁ ସମର୍ଥନ କରି ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ସାମ୍ୟବାଦର ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=321}}.</ref> ===ପୋଲ୍ସମୁର କାରାଗାର:୧୯୮୨-୧୯୮୮=== ଏପ୍ରିଲ ୧୯୮୨ରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ବରିଷ୍ଠ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ୱାଲଟର ସିସୁଲୁ, ଆଣ୍ଡ୍ରିଉ ମଲାନଜେନି, ଅହମଦ କାଥ୍ରାଡ଼ା ରେମଣ୍ଡ ମହଲାବାଙ୍କ ସହିତ ଟୋକାଇ, କେପ ଟାଉନରେ ଥିବା ପୋଲ୍ସମୁର କାରାଗାରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଯାଇଥିଲା; ଏହି ବିଶ୍ୱାସରେ ଯେ ଯୁବ ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କର କମ ପ୍ରଭାବ ରହିବ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=324–325}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=340}}.</ref> ପୋଲ୍ସମୁରରେ ରୋବେନ କାରାଗାର ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକା ସୁବିଧାସୁଯୋଗ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଣ୍ଡେଲା ରୋବେନର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ଝୁରି ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=324–325}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=346–347}}.</ref> ପୋଲ୍ସମୁରର କମାଣ୍ଡିଙ୍ଗ ଅଫିସର ବ୍ରିଗେଡ଼ିଅର ମୁନରୋଙ୍କ୍ ସହିତ ଭଲ ପଡ଼ିବାରୁ, ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଛାତ ଉଦ୍ୟାନ<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=326}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=347}}.</ref> ତିଆରି କରିବାର ସୁଯୋଗ, ଅଧିକ ପଢ଼ାପଢ଼ି ଓ ବର୍ଷକୁ ୫୨ଟି ଚିଠି ଲେଖିବାର ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=329}}.</ref> ତତକାଳୀନ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପି.ଡବଲ୍ୟୁ. ବୋଥାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଣାଯାଇଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୂହର ବିରୋଧ ପାଇଁ ଗଠିତ ହୋଇଥିବା ବହୁ-ବର୍ଣ୍ଣ ସଂଘ "ୟୁନାଇଟେଡ଼ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ ଫ୍ରଣ୍ଟ"ର ଆବାହକ ଭାବେ ମଣ୍ଡେଲା ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ବୋଥାଙ୍କ ନ୍ୟାସନାଲ ପାର୍ଟି ସରକାର ଶ୍ୱେତକାୟ ଓ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ନିଜ ସଂସଦର ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ମତଦାନର ଅଧିକାର ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ କି କୃଷ୍ଣକାୟ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନେ ଏଥିରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ; ଏହା ମଣ୍ଡେଲା ଓ ୟୁନାଇଟେଡ଼ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ ଫ୍ରଣ୍ଟ ମତ ଅନୁସାରେ ଅଣ-ଅପାର୍ଥିଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ରଙ୍ଗଭେଦ ଅନୁସାରେ ବିଭକ୍ତ କରିବାର ଚକ୍ରାନ୍ତ ଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=335–336}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=341–346}}.</ref> ଦେଶବ୍ୟାପୀ ହିଂସାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବଢ଼ିଚାଲିଥିଲା ଓ ଗୃହଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚାପ ପାଇଁ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ନିବେଶ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ, ଫଳରେ ଅଥନୈତିକ ଅଚଳାବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ଥାଚର ଓ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କ ତରଫରୁ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଛାଡ଼କରିବା ପାଇଁ ବୋଥାଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁ ସମୟରେ ମଣ୍ଡେଲା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଖ୍ୟାତିର ଶୀର୍ଷରେ ଥିଲେ; ଯାହା ଫଳରେ ହିଂସା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିଥାନ୍ତା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=338–342}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=249–256}}.</ref> ଯଦିଓ ବୋଥା ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଏକ ସଙ୍କଟକାରୀ "ଆର୍ଚ-ମାର୍କସିଷ୍ଟ"<ref>{{harvnb|Meredith|2010|p=340}}.</ref> ମନେକରୁଥିଲେ, ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୮୫ରେ ତାଙ୍କୁ ସର୍ତ୍ତମୂଳକ ଭାବେ କାରାଗାରରୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ରାଜି ହେଲେ ଓ ସର୍ତ୍ତ ଥିଲା - ନିଃସର୍ତ୍ତମୂଳକ ଭାବେ ହିଂସାକୁ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ହେବ । ମଣ୍ଡେଲା ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ନିଜ ଝିଅ ଜିଣ୍ଡିଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ଜଣାଇଥିଲେ - ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନିଷେଧାଦେଶରେ ଥିବା ସମୟରେ ସେ କିପରି ଭାବେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇ ପାରିବେ ? କେବଳ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ବୁଝାମଣା କରିପାରନ୍ତି । ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କର ଚୁକ୍ତି କରିବାର କୌଣସି ଅଧିକାର ନାହିଁ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=330–332}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=351–352}}; {{cite web|url=http://www.anc.org.za/ancdocs/history/mandela/64-90/jabulani.html|title=Mandela's response to being offered freedom|publisher=ANC|accessdate=28 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080622004124/http://www.anc.org.za/ancdocs/history/mandela/64-90/jabulani.html|archivedate=22 June 2008|url-status=live}}</ref> କାରାଗାରର ତଳ ମହଲାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ୧୯୮୫ରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କର ଏକ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=343–345}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=358}}.</ref> ପରେ ସାତ ଜଣ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ ଦଳ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସହ ବୁଝାମଣା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବୋଥାଙ୍କ ସରକାର କୌଣସି ପ୍ରକାର ସହଯୋଗ ନ କରି ଜୁନ ମାସରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଲାଗୁ କରିଥିଲା । ତେଣୁ ଅଣ-ଅପାର୍ଥିଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ବହୁ ଜୋରରେ ତେଜି ଉଠି, ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୧୯୮୬ରେରେ ୨୩୧ଟି ଓ ୧୯୮୭ରେ ୨୩୫ଟି ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା । ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଓ ଉଗ୍ରବାଦୀଙ୍କ ଅର୍ଦ୍ଧ-ସାମରିକ ବାହିନୀ ସହାୟତାରେ ସରକାର ଗୋପନରେ ଜୁଲୁ ସଂଗ୍ରାମ ଇଙ୍କାଥାକୁ ସାହାଯ୍ୟ ଦେଇ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ହିଂସାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=347–355}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=359–360}}.</ref> ମଣ୍ଡେଲା ବୋଥାଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବୋଥା ମନା କରିଦେଇଥିଲେ ଓ ମଣ୍ଡେଲା ଗୋପନରେ ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ କୋବୋ କୋଏଷ୍ଟିଙ୍କୁ ୧୯୮୭ରେ ଭେଟିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୧୧ଥର ଦେଖାସାକ୍ଷାତ ହୋଇଥିଲା । ମେ ୧୯୮୮ରେ କୋଏଷ୍ଟିଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ୪ ଜଣ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସରକାର ଏହି ସର୍ତ୍ତରେ ରାଜି ହେଲେଯେ - ଯଦି ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଳରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ହିଂସାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବନ୍ଦ କରିବ, ତେବେ ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଯିବ ଓ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ବୈଧ ହେବ । କିନ୍ତୁ ମଣ୍ଡେଲା ଏହି ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକରେ ରାଜି ନ ହୋଇ କହିଲେ; ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ଆକ୍ରମଣ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ନ ହୋଇଛି ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରାମ ବନ୍ଦ ହେବନାହିଁ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=363–378}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=362–368}}.</ref> ଜୁଲାଇ ୧୯୮୮ରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ୭୦ତମ ଜନ୍ମ ଦିବସଟି ବିଶେଷ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା, କାରଣ ବ୍ରିଟିଶ ବ୍ରୋଡକାଷ୍ଟିଙ୍ଗ କର୍ପୋରେସନ (ବି.ବି.ସି.)ଦ୍ୱାରା ଲଣ୍ଡନର ୱେମ୍ବଲେ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମଠାରେ "ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ୭୦ତମ ଜନ୍ମଦିବସ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି" ସଙ୍ଗୀତ ସମାରୋହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=368}}; {{cite web |url=http://www.anc.org.za/ancdocs/history/mandela/awards/wembley88.html |title=The Mandela Concert, Wembley 1988 |last=Ketchum |first=Mike |publisher=African National Congress |accessdate=23 December 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080709063908/http://www.anc.org.za/ancdocs/history/mandela/awards/wembley88.html |archivedate=9 July 2008 |url-status=live }}</ref> ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ସେ ଜଣେ ରାଷ୍ଟ୍ରନାୟକ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ । କଂଗ୍ରେସ ନେତାମାନେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ୍ ଏହା ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ - ୱିନି "ମଣ୍ଡେଲା ୟୁନାଇଟେଡ଼ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ" ନାମକ ଏକ ଅପରାଧୀ ସଂସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସୋୱେଟୋରେ ବିରୋଧୀମାନଙ୍କୁ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସହିତ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦେଇ ମାରି ଦେଉଛନ୍ତି । କିଛି ଲୋକ ଛାଡ଼ପତ୍ର ଦେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମଣ୍ଡେଲା ନିଷ୍ପତି ନେଇଥିଲେ ଯେ ବିଚାରାଳୟରେ ୱିନି ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ନ ହେବା ଯାଏଁ ସେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱସ୍ତ ରହିବେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=373–380}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=371–383}}.</ref> ===ଭିକ୍ଟର ଭର୍ଷ୍ଟର କାରାଗାର ଓ ମୁକ୍ତି:୧୯୮୮-୧୯୯୦=== [[File:The Soviet Union 1988 CPA 5971 stamp (70th birth anniversary of Nelson Mandela, South African anti-apartheid revolutionary, political leader and philanthropist).jpg|thumb|upright|୧୯୮୮ରେ ସୋଭିଏତ ସଂଘ ପକ୍ଷରୁ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ଷ୍ଟାମ୍ପ]] ଓଦା ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ରହୁଥିବା ହେତୁ [[ଯକ୍ଷ୍ମା]]ରେ ପିଡ଼ୀତ ହୋଇ ଭଲ ହେବାପରେ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୮ରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ପାର୍ଲ ନିକଟସ୍ଥ ଭିକ୍ଟର ଭର୍ଷ୍ଟର କାରାଗାରକୁ ବଦଳି କରିଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=369–370}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=369}}.</ref> ଏଠାରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ରୋଷେଇଆ ସହିତ ଅଧିକ ସ୍ୱାଛନ୍ଦରେ ରହିବାର ସୁବିଧା ଥିଲା, ଫଳରେ ମଣ୍ଡେଲା ନିଜ ସମୟକୁ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବାରେ ଲଗାଇଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=381}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=369–370}}.</ref> ଅଧିକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହିତ ଦେଖାକରିବାର ସୁଯୋଗ ଥିବାରୁ ସେ ପରଦେଶରେ ଥିବା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଅଲିଭର ଟାମ୍ବୋଙ୍କ ସହିତ ଗୋପନ ସଂପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=384–385, 392–393}}; {{cite news |url=http://www.nytimes.com/1988/12/08/world/mandela-moved-to-house-at-prison-farm.html |title=Mandela Moved to House at Prison Farm |author=Christopher S. Wren |date=8 December 1988 |work=The New York Times |accessdate=13 February 2013 |archivedate=1 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130501172541/http://www.nytimes.com/1988/12/08/world/mandela-moved-to-house-at-prison-farm.html |url-status=dead }}</ref> ୧୯୮୯ରେ ବୋଥାଙ୍କୁ ହୃଦାଘାତ ହେବାଦ୍ୱାରା ସେ ନ୍ୟାସନାଲ ପାର୍ଟିର ନେତୃତ୍ୱରୁ ଓହରି ଯାଇଥିଲେ ଓ ଏଫ.ଡବଲ୍ୟୁ. ଦେ କ୍ଲାର୍କ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=386}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=388}}.</ref> ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ ବୋଥା ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଜୁଲାଇ ୧୯୮୯ରେ ଏକ ଚା ପାନ ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=390–392}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=387–388}}.</ref> ଏହାର ୬ ସପ୍ତାହ ପରେ ଦେ କ୍ଲାର୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦଭାର ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ଅପାର୍ଥିଡ଼ର ସ୍ଥିତି ଅମୂଳକ ଓ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନେତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=392–397}}.</ref> ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୯ରେ "ବର୍ଲିନ ୱାଲ"ର ପତନ ହେବା ପରେ ଦେ କ୍ଲାର୍କ କ୍ୟାବିନେଟ ବୈଠକ ଡାକି ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସକୁ ବୈଧ ଘୋଷଣା କରିବା ଓ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ମୁକ୍ତି ସଂପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ । କିଛିଜଣ ଏହାର ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦେ କ୍ଲାର୍କ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଭେଟି ପରିସ୍ଥିତି ସଂପର୍କରେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ; ଏବଂ ଶେଷରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ନିଃସର୍ତ୍ତମୂଳକ ଭାବେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତି ମିଳିବା ପୂର୍ବରୁ ୨ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୯୦ରେ ନିଷିଦ୍ଧ ଘୋଷିତ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳକୁ ପୁଣି ଥରେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=399–402}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=369–397}}; {{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/11/newsid_2539000/2539947.stm|title=1990: Freedom for Nelson Mandela|date=11 February 1990|publisher=BBC|accessdate=28 October 2008|archivedate=17 December 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217203054/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/11/newsid_2539000/2539947.stm|url-status=dead}}</ref> ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କ କେପ ଟାଉନରେ ହୋଇଥିବା ମିଳନର ଏକ ଛବି ସର୍ବସାଧାରଣରେ ପ୍ରକାଶିତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକି ୨୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାଶିତ ଛବି ଥିଲା ।<ref>{{cite news|last=Burns|first=John F.|title=South Africa's new era; Mandela to go free today; De Klerk proclaims ending of 'chapter' after 27 years|url=http://www.nytimes.com/1990/02/11/world/south-africa-s-new-era-mandela-go-free-today-de-klerk-proclaims-ending-chapter.html|accessdate=30 June 2013|newspaper=The New York Times|date=11 February 1990|quote=ordinary South Africans have not heard his voice in a generation. Until tonight, when the Government released a photograph of him meeting on Friday with Mr. de Klerk, they had not even seen what Mr. Mandela looked like since the last published photograph was taken in a prison garden in 1968.}}</ref><ref>{{cite news|last=Kraft|first=Scott|title=S. Africa to Free Black Leader Mandela Today : Apartheid: Activist has been in prison for 27 years. De Klerk's action is the latest step to lure black anti-apartheid leaders to the negotiating table.|url=http://articles.latimes.com/1990-02-11/news/mn-1023_1_south-africa|accessdate=30 June 2013|newspaper=Los Angeles Times|date=11 February 1990|quote=The government also released the first photograph of Mandela in 27 years. It showed a smiling, trim Mandela, dressed in a gray suit, standing beside De Klerk in the presidential offices in Cape Town.}}</ref><ref>{{cite web|title=FW de Klerk & Nelson Mandela – first meeting 1990|url=http://www.fwdeklerk.org/cause_data/images/2137/FW_de_Klerk_&_Nelson_Mandela_-_first_meeting_1990.jpg|publisher=FW de Klerk Foundation|accessdate=30 June 2013}}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଅନ୍ତରେ ୧୧ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୯୦ରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ କାରାବାସରୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଭିକ୍ଟର ଭର୍ଷ୍ଟରରୁ ଯିବା ସମୟରେ, ମଣ୍ଡେଲା ୱିନିଙ୍କ ହାତ ଧରି ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ସର୍ବସାଧାରଣକୁ ଦେଖା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଏହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ସିଧା ପ୍ରସାରଣ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=407}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=399–402}}; {{cite news|url=http://century.guardian.co.uk/1990-1999/Story/0,,112389,00.html|title=Mandela free after 27 years|last=Ormond|first=Roger|date=12 February 1990|work=The Guardian|accessdate=28 October 2008|location=London|archivedate=11 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081011162025/http://century.guardian.co.uk/1990-1999/Story/0,,112389,00.html|url-status=dead}}</ref> ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ଗହଣରେ ମଣ୍ଡେଲା କେପ ଟାଉନର ସିଟି ହଲ ପହଞ୍ଚି ଥିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ନିଜ ଅଭିଭାଷଣରେ ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେବା ସହ ଶ୍ୱେତକାୟଙ୍କ ସହିତ ବୁଝାମଣା କରିବାକୁ କହିଥିଲେ; ଏହା ସହିତ କହିଥିଲେ ଯେ - ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଅସ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରାମ ଶେଷ ହୋଇନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ହିଂସାତ୍ମକ ଅପାର୍ଥିଡ଼ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏହା ଏକ ରକ୍ଷଣାତ୍ମକ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ସେ ଆଶାବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ ଯେ ସରକାର ବୁଝାମଣାରେ ରାଜି ହୋଇଗଲେ, ଆଇ ଅସ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରାମର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିବ ନାହିଁ, ଏବଂ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କୃଷ୍ଣକାୟ ସମାଜରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସହିତ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ମତଦାନର ଅଧିକାର ପାଇଁ ଲଢ଼ିବା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=408–409}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=400–402}}; The text of Mandela's speech can be found at {{cite web|url=http://www.anc.org.za/ancdocs/history/mandela/1990/release.html|title=Nelson Mandela's address to Rally in Cape Town on his Release from Prison|date=11 February 1990|publisher=ANC|accessdate=28 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080728021713/http://www.anc.org.za/ancdocs/history/mandela/1990/release.html|archivedate=28 July 2008|url-status=live}}</ref> ଡେସମଣ୍ଡ ଟୁଟୁଙ୍କ ଘରେ ରହିବା ସମୟରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଗୁଡ଼ିକରେ ମଣ୍ଡେଲା ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ, ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଓ ଗଣମାଧ୍ୟମର ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ; ଏବଂ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗର "ସକ୍କର ସିଟି"ରେ ୧,୦୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=409–410}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=403–405}}.</ref> ==ଅପାର୍ଥିଡ଼ର ଅନ୍ତ== ===ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବୁଝାମଣା:୧୯୯୦-୧୯୯୧=== [[File:Luthuli House.jpg|thumb|right|୧୯୯୧ରେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ହୋଇଥିବା ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗସ୍ଥିତ "ସେଲ ହାଉସ"]] ମଣ୍ଡେଲା ନିଜର ଆଫ୍ରିକା ଗସ୍ତ ଜାରି ରଖି ଜାମ୍ବିଆ, ଜିମ୍ଭାୱେ, ନାମିବିଆ, ଲିବ୍ୟା ଓ ଆଲଜେରିଆରେ ସମର୍ଥକ ଓ ରାଜନୀତିଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଥିଲେ; ଏବଂ ପରେ ସ୍ୱିଡ଼େନ ଯାଇ ଟାମ୍ବୋଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହେଲେ । ଏହା ପରେ ଲଣ୍ଡନର ୱେମ୍ବଲି ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମରେ ହେଉଥିବା "ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା - ଆନ ଇଣ୍ଟରନେସନାଲ ଟ୍ରିବ୍ୟୁଟ ଫର ଏ ଫ୍ରି ସାଉଥ ଆଫ୍ରିକା" କନସର୍ଟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=412–414}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=409–410}}; {{cite web |url=http://www.itnsource.com/shotlist//ITN/1990/04/16/CR2216/?s |title=ITN Source website: "...Mandela onto stage..." |publisher=Itnsource.com |date=16 April 1990 |accessdate=2012-12-27 |archivedate=3 June 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130603111011/http://www.itnsource.com/shotlist//ITN/1990/04/16/CR2216/?s |url-status=dead }}</ref> ଅପାର୍ଥିଡ଼ ସରକାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇଁ ସେ ବିଭିନ୍ନ ବିଦେଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଥିଲେ ଓ [[ଫ୍ରାନ୍ସ]]ର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଫ୍ରାଙ୍କୋଇସ ମିତ୍ତେରାଣ୍ଡ, [[ଭାଟିକାନ ସିଟି]]ରେ ପୋପ ଜନ ପଲ-୨ ତଥା ଲଣ୍ଡନରେ ମାର୍ଗାରେଟ ଥାଚରଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାଗତ ହୋଇଥିଲେ । ଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜର୍ଜ ଏଚ.ଡବଲ୍ୟୁ. ବୁଶଙ୍କୁ ଭେଟି କଂଗ୍ରେସର ଉଭୟ ସଦନକୁ ଉଦବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆଠଟି ସହରକୁ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ; ଓ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଆଫ୍ରୋ-ଆମେରିକୀୟ ସଂପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=415–418}}.</ref> କ୍ୟୁବାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଫିଡ଼େଲ କାଷ୍ଟ୍ରୋଙ୍କ ସହ ଭେଟ କରି ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=420}}; ; {{harvnb|Meredith|2010|p=410}}.</ref> ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ଆର. ଭେଙ୍କଟରମଣ]] , [[ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ]]ର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସୁହାର୍ତ୍ତୋ ଓ [[ମାଲେସିଆ]]ର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମହାଥିର ମହମ୍ମଦଙ୍କୁ ଭେଟିସାରି ଜାପାନ ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ସମର୍ଥକ ରହି ଆସିଥିବା ସୋଭିଏତ ସଂଘ ଗସ୍ତ କରିନଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=418–420}}.</ref> ମେ ୧୯୯୦ରେ, ମଣ୍ଡେଲା ଏକ ବହୁ-ବର୍ଣ୍ଣ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ୧୧ ଆଫ୍ରିକାନ ସଭ୍ୟ ବିଷିଷ୍ଟ ସରକାରୀ ଦଳ ସହିତ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସରକାରୀ ଦଳ ମଣ୍ଡେଲା ଆଫ୍ରିକାନ ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ଶୁଣି ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ "ଗ୍ରୁଟ ସ୍କୁର ବୁଝାମଣା"ର ଫଳ ସ୍ୱରୂପ ସରକାର ଜରୁରୀକାଳୀନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲେ । ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସାମରିକ ହିଂସାର ଅପରିଣାମକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ମଣ୍ଡେଲା ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ; ଏବଂ ଏମ.କେ. କର୍ମକର୍ତ୍ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହୁ ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=424–427}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=412–413}}.</ref> ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଡିସେମ୍ବରରେ ହୋଇଥିବା କଂଗ୍ରେସ ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରାୟ ୧୬୦୦ ସଭ୍ୟଙ୍କୁ ଭେଟି ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ମତ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=428–429}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=439}}.</ref> ଜୁଲାଇ ୧୯୯୧ରେ ଡର୍ବାନରେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀରେ ମଣ୍ଡେଲା ନିଜର ଭୁଲ ସବୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ ଓ ସଂଖ୍ୟା ଗରିଷ୍ଠତା ପାଇଁ ଏକ "ସୁଦୃଢ଼ ଓ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ଟାସ୍କଫୋର୍ସ" ଗଠନ କରିବାକୁ ମତ ଦେଇଥିଲେ । ସେହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଅସୁସ୍ଥ ଟାମ୍ବୋଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ମଣ୍ଡେଲା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଭାପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୫୦ ବଳିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିବା ସଭ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବହୁବର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ପରିଷଦ ଗଠିତ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=429–430}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=439–440}}.</ref> ୱିନିଙ୍କ ସହିତ ସୋୱେଟୋସ୍ଥିତ ବାସଭବନ ଯିବା ସମୟରେ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ନୂତନ ଭାବେ କିଣା ଯାଇଥିବା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ "ସେଲ ହାଉସ"ରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଏକ କାର୍ଯାଳୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=431, 448}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=409}}.</ref> ଡାଲି ମପୋଫୁଙ୍କ ସହିତ ୱିନିଙ୍ଗ ସଂପର୍କ ଜାଣିବା ପାରେ ତାଙ୍କ ବୈବାହିକ ଜୀବନରେ ତିକ୍ତତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମଣ୍ଡେଲା ୱିନିଙ୍କୁ କୋର୍ଟରେ ଅପହରଣ ଓ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଶୁଣାଣୀ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ । ୱିନିଙ୍କ ଶୁଣାଣୀ ପାଇଁ "ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଡିଫେନ୍ସ ଏଣ୍ଡ ଏଡ଼ ଫଣ୍ଡ ଫର ସାଉଥ ଆଫ୍ରିକା" ଓ ଲିବ୍ୟାର ନେତା ମୁଆମ୍ମର ଗଦ୍ଦାଫିଙ୍କଠାରୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜୁନ ୧୯୯୧ରେ ୱିନି ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ୬ ବର୍ଷ କାରାବାସ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ପାଇଥିଲେ; ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅପିଲଦ୍ୱାରା ୨ ବର୍ଷକୁ କମାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୧୩ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୯୨, ମଣ୍ଡେଲା ୱିନିଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ରହିବା ପାଇଁ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ, ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦଳୀୟ ଅର୍ଥକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆଣି କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ପରିଷଦରୁ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର ଦାବୀ କରିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=431, 448}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=429–436, 435–460}}</ref> କ୍ୱାଜୁଲୁ-ନାଟାଲରେ କୃଷ୍ଣକାୟଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ସଂଗ୍ରାମ, ବିଶେଷ କରି ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଓ ଇଙ୍କାଥା ସମର୍ଥକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିଂସା ଫଳରେ ହଜାରେରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବ୍ୟକ୍ତି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ଓ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ବହୁମାତ୍ରାରେ କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା । ଇଙ୍କାଥାର ନେତା ବୁଥେଲେଜିଙ୍କ ସହିତ ମଣ୍ଡେଲା ଦେଖାକରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ କୌଣସି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲା । ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ବୁଝାପଡ଼ିଯାଇଥିଲା ଯେ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ହିଂସାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବାପାଇଁ ଏକ "ତୃତୀୟ ଶକ୍ତି" କାର୍ଯ୍ୟରତ ଓ ସେଥିପାଇଁ ସେ ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କୁ ସେବୋକେଙ୍ଗ ଗଣସଂହାର ପାଇଁ ସିଧାସଳଖ ଦାୟୀ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=436–442}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=418–424}}.</ref> ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୧ରେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଜାତୀୟ ଶାନ୍ତି ସଭା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ମଣ୍ଡେଲା, ବୁଥେଲେଜି ତଥା ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ହିଂସାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଜାରି ରହିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=444}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=425–426}}.</ref> ===କୋଡ଼େସା(CODESA)କଥାବାର୍ତ୍ତା:୧୯୯୧-୧୯୯୨=== ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୧ରେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗ ୱାର୍ଲଡ ଟ୍ରେଡ଼ ସେଣ୍ଟରରେ "କନଭେନସନ ଫର ଏ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ ସାଉଥ ଆଫ୍ରିକା" (କୋଡ଼େସା) ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯ଟି ରାଜନୈତିକ ଦଳର ୨୨୮ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସିରିଲ ରାମାଫୋସା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମଣ୍ଡେଲା ଜଣେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ, କାରଣ ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ଅଭିଭାଷଣ ପରେ, ମଣ୍ଡେଲା ମଞ୍ଚ ଉପରେ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ "ଅନୈତିକ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ବ୍ୟକ୍ତି" ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଥିଲେ । ନ୍ୟାସନାଲ ପାର୍ଟି ଓ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅତି କମ ବୁଝାମଣା ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=456–459}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=443–446}}.</ref> ମେ ୧୯୯୨ରେ କୋଡ଼େସା-୨ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ଦେ କ୍ଲାରକ ମତ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ "ଫେଡ଼େରାଲ ନୀତି" ପ୍ରଣୟନ କରି କୌଳିକ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ନିମନ୍ତେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ କରିବା କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ମଣ୍ଡେଲା ଏହାର ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କରି ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତାରେ ଏକକ ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ଦାବୀ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=460}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=448, 452}}.</ref> ସରକାରୀ ସହାୟତା ପାଉଥିବା ଇଙ୍କାଥା ଉଗ୍ରବାଦୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ସଭ୍ୟମାନଙ୍କ ବୋଇପାଟୋଙ୍ଗ ଗଣସଂହାର ପରେ, ମଣ୍ଡେଲା ସବୁ ବୁଝାମଣା ଓ କଥାବାର୍ତ୍ତାରୁ ଓହରି ଯାଇଥିଲେ । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେନେଗାଲରେ ହୋଇଥିବା "ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ ଅଫ ଆଫ୍ରିକାନ ୟୁନିଟି"ର ଏକ ସଭାରେ ଯୋଗଦେଇ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ଏକ ବିଶେଷ ବୈଠକ ଡ଼କାଇଥିଲେ ଓ ମତ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଚାଲିଥିବା "ଗୃହ ଆତଙ୍କବାଦ"ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଶାନ୍ତିସେନା ମୁତୟନ ହେବା ଦରକାର । ଏବଂ ପରେ, ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ପକ୍ଷରୁ ସାଇରସ ଭାନ୍ସଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଦୂତ ଭାବେ ବୁଝାମଣା କରିବାକୁ ପଠା ଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=461–462}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=462–463}}.</ref> ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୨ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ବିଶାଳ ଅନଶନର ଡ଼ାକରା ଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ ଏହାର ସମର୍ଥକମାନେ ପ୍ରୋଟୋରିଆରେ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ବାହାରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=462–463}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=466–467}}.</ref> [[File:Frederik de Klerk with Nelson Mandela - World Economic Forum Annual Meeting Davos 1992.jpg|thumb|left|ୱାର୍ଲଡ଼ ଇକୋନୋମିକ ଫୋରମ, ୧୯୯୨ରେ ଦେ କ୍ଲାର୍କ ଓ ମଣ୍ଡେଲା ହାତ ମିଳାଉଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ]] ସିସ୍କେଇ ସୁରକ୍ଷା ବଳଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ବିଶୋ ଗଣସଂହାରରେ ୨୮ଜଣ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀ ଓ ଜଣେ ସୈନିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାପରେ ମଣ୍ଡେଲା ଏକ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ଯେ ସାମୂହିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ହିଂସା ବୃଦ୍ଧିପାଉଛି, ଓ ସେ ପୁଣି ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ବୁଝାମଣା ପାଇଁ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇଥିଲେ । ବୁଝାମଣା ପାଇଁ ସେ ସର୍ତ୍ତ ରଖିଥିଲେ ଯେ - ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀଙ୍କ ମୁକ୍ତି, ଜୁଲୁ ପାରମ୍ପାରିକ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାରର ନିଷେଧାଦେଶ ଓ ଜୁଲୁ ଛାତ୍ରାବାସ ଗୁଡ଼ିକୁ ଘେରାବନ୍ଦୀ କରି ରଖିବାକୁ; ଦେ କ୍ଲାର୍କ ଅତ୍ୟଧିକ ଚାପ କାରଣରୁ ଅନିଚ୍ଛା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ସବୁ ସର୍ତ୍ତ ମାନି ନେଇଥିଲେ । ବୁଝାମଣାରେ ଏହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଗଲା ଯେ ବହୁବର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ୫ ବର୍ଷିଆ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ ଓ ଫଳସ୍ୱରୂପ ଏକ ୫ ବର୍ଷିଆ ଗଠବନ୍ଧନ ସରକାର ତଥା ସାମ୍ବିଧାନିକ ବିଧାନ ହେଲା ଏବଂ ନ୍ୟାସନାଲ ପାର୍ଟିର ପ୍ରଭାବ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା । ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଶ୍ୱେତକାୟମାନଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିବାରୁ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସମାଲୋଚନାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=463–467}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=467–471}}.</ref> ଦୁଇ ଦଳ ଏକ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମ୍ବିଧାନ ପାଇଁ ରାଜି ହୋଇ କ୍ଷମତାର ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ,ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବିଚାରାଳୟ, ଆମେରିକୀୟ ପଦ୍ଧତିରେ "ବିଲ ଅଫ ରାଇଟ୍ସ" ସହିତ ଦେଶକୁ ନଅଟି ରାଜ୍ୟରେ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟର ନିଜ ପ୍ରଶାସନ ପଦ୍ଧତି ରହିବାକୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କ "ଫେଡ଼େରାଲିଜିମ" ଓ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ "ଏକକ ସରକାର"ର ଏକ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=472}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=489–491}}.</ref> ଜୁନ ୧୯୯୩ରେ "ଆଫ୍ରିକାନର ୱିରଷ୍ଟାଣ୍ଡସବେୱେଗିଙ୍ଗ" "କନସର୍ଣ୍ଣଡ ସାଉଥ ଆଫ୍ରିକାନ ଗ୍ରୁପ" ଇଙ୍କାଥା ସମର୍ଥକମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି "କେମ୍ପଟନ ପାର୍କ ୱାର୍ଲଡ଼ ଟ୍ରେଡ଼ ସେଣ୍ଟର" ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଧକ୍କା ପହଞ୍ଚାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=466, 470–471}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=449–450, 488}}.</ref> ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନେତା କ୍ରିସ ହାନିଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯିବା ପରେ ମଣ୍ଡେଲା ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କୁ ଦଙ୍ଗା ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଏକ ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=468–469}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=476–480}}.</ref> ଜୁଲାଇ ୧୯୯୩ରେ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ଦେ କ୍ଲାର୍କ ଆମେରିକା ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ ଓ ପୃଥକ ଭାବେ [[ବିଲ କ୍ଲିଣ୍ଟନ]]ଙ୍କୁ ଭେଟି ଉଭୟ "ଲିବର୍ଟି ମେଡ଼ାଲ" ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=471}}.</ref> ଏହାର ଅଳ୍ପକିଛି ଦିନ ପରେ ଉଭୟଙ୍କୁ ନରୱେଠାରେ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=474}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=494}}.</ref> ଯୁବ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଥାବୋ ମବେକିଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ମଣ୍ଡେଲା ବଡ଼ ବୈବସାୟିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଭେଟିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଏବଂ ଦେଶର ବିକାଶ ପାଇଁ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି-ନିବେଶରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲେ । ସମାଜବାଦୀ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମାଲୋଚିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ୧୯୯୨ରେ [[ସ୍ୱିଜରଲାଣ୍ଡ]]ରେ ହୋଇଥିବା "ୱାର୍ଲଡ଼ ଇକୋନୋମିକ ଫୋରମ"ରେ [[ଚୀନ]] ଓ [[ଭିଏତନାମ]]ରୁ ଆସିଥିବା କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଳର ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=434–445, 473}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=497}}.</ref> ୧୯୯୨ରେ ନିର୍ମିତ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ର "ମାଲକମ ଏକ୍ସ"ରେ ସେ ଜଣେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ଏକ ଛୋଟ ଚରିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="Guardian">{{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/film/2004/jun/03/features.matthewcunningham |title=Creme cameos |last=Cunningham |first=Matthew |date=3 June 2004 |work=The Guardian |accessdate=26 October 2008 |location=London |archivedate=21 October 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081021085157/http://www.guardian.co.uk/film/2004/jun/03/features.matthewcunningham |url-status=dead }}</ref> ===ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ:୧୯୯୪=== [[File:Mandela voting in 1994.jpg|thumb|right|upright|୧୯୯୪ ନିର୍ବାଚନରେ ମଣ୍ଡେଲା ନିଜ ମତଦାନ କରୁଥିବାର ଛବି]] ୨୭ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୯୪ରେ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ହେବାକୁ ସ୍ଥିର ହେଲାପରେ, ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୧୦୦ଟି ନିର୍ବାଚନ ଅଫିସ ଓ "ଷ୍ଟାନଲେ ଗ୍ରୀନବର୍ଗ"ଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବେ ନେଇ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରସାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ମଣ୍ଡେଲା ଯେଉଁ ଯେଉଁ ସାଧାରଣ ସଭାରେ ଯୋଗ ଦେବାର ଥିଲା ସେଥିପାଇଁ ଗ୍ରୀନବର୍ଗ ଭାଷଣ ଲେଖିବାରେ ସହାୟତା କରିଥିଲେ ଯେହେତୁ ମଣ୍ଡେଲା ଭଲଭାବେ ବକ୍ତୃତା ଦେଇ ପାରୁନଥିଲେ; କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣକାୟ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=467–477}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=495}}.</ref> ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଏକ "ରିକନଷ୍ଟ୍ରକସନ ଏଣ୍ଡ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ"(ଆର.ଡି.ସି.)ଜରିଆରେ ପ୍ରଚାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୧୦ଲକ୍ଷ ବାସଗୃହ, ମୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷା, ବିଦ୍ୟୁତ ଓ ଜଳଯୋଗାଣ ପାଇଁ ସୁବିଧା କରାଯିବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଥିଲା । ଦଳର ସ୍ଲୋଗାନ ଥିଲା "ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଉନ୍ନତ ଜୀବନ", କିନ୍ତୁ ଏହି କାମପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା କେଉଁଠାରୁ ଆସିବ କିଛି ଉଲ୍ଲେଖ ନଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=478}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=495–496}}.</ref> "ୱିକଲି ମେଲ" ଓ "ନ୍ୟୁ ନେସନ" ପତ୍ରିକାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଶର ଅନ୍ୟସବୁ ଗଣମାଧ୍ୟମ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥୀତ୍ୱକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆଶଙ୍କା କରିଥିଲେ ଯେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ହିଂସାର ପରିସମାପ୍ତି ହେବ ନାହିଁ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=479}}.</ref> ମଣ୍ଡେଲା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଡ଼ ପାଇଁ ଅଧିକ ସମୟ ବ୍ୟୟକରି ଉତ୍ତର ଆମେରିକା, ୟୁରୋପ ଏବଂ ଏସିଆର ବିତ୍ତଶାଳୀ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଅପାର୍ଥିଡ଼ର ସମର୍ଥକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭେଟିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=479–480}}.</ref> ମଣ୍ଡେଲା ମତଦାନର ବୟସସୀମା ୧୮ରୁ ୧୪ ବର୍ଷକୁ କମାଇ ଦେବା ଲାଗି ଦାବୀ କରିଥିଲେ ଓ ପରେ ଏହି ନୀତି ଉପହାସର ପାତ୍ର ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସଦ୍ୱାରା ଏହି ଦାବୀ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଦିଆ ଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=477–478}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=484}}.</ref> ବପ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ସେଲ ହାଉସ ଗଣସଂହାର ପରେ "କନସର୍ଣ୍ଣଡ ସାଉଥ ଆଫ୍ରିକାନ ଗ୍ରୁପ"ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆଶଙ୍କା କରି ମଣ୍ଡେଲା ଆଫ୍ରିକାନର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଓ ଜେନେରାଲ, ପି.ଡବଲ୍ୟୁ. ବୋଥା, ପିକ ବୋଥା ଓ କନଷ୍ଟାଣ୍ଡ ଭିଲଯୋଏନ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କୁ ଭେଟ କରି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଦେ କ୍ଲାର୍କ ଇଙ୍କାଥାର ନେତା ବୁଥେଲେଜିଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବାକୁ ରାଜି କରାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=480–489}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=488–489; 504–510}}</ref> ଦୁଇ ବିପକ୍ଷ ଦଳର ନେତା ଭାବେ ଦେ କ୍ଲାର୍କ ଓ ମଣ୍ଡେଲା ଏକ ଦୂରଦର୍ଶନ ବିତର୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; ଦେ କ୍ଳାର୍କ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କଠାରୁ ଭଲ ବକ୍ତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମଣ୍ଡେଲା ମଞ୍ଚ ଉପରେ ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କ ସହ ହାତ ମିଳାଇ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଦେଇଥିଲେ ଓ ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ବିଜୟ ବୋଲି ମତ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=488}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=500–501}}.</ref> ଏକ ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣରେ ୨୦ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଛୋଟମୋଟ ହିଂସା ସତ୍ତ୍ୱେ ନିର୍ବାଚନ ଠିକ ଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଡର୍ବାନର "ଓହଲାଙ୍ଗେ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ"ରେ ମଣ୍ଡେଲା ନିଜର ମତଦାନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ବହୁ ଅନିୟମିତା ହୋଇଥିବା ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=490}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=510–512}}; {{cite web |url=http://www.history.com/this-day-in-history/south-africa-holds-first-multiracial-elections |title=This Day in History: April 27, 1994: South Africa holds first multiracial elections |publisher=History |accessdate=26 February 2013 |archivedate=12 March 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130312030357/http://www.history.com/this-day-in-history/south-africa-holds-first-multiracial-elections |url-status=dead }}</ref> ଜାତୀୟ ମତଦାନର ୬୨% ପାଇ, ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ଗରିଷ୍ଠତାରୁ କିଛି ସଂଖ୍ୟା କମ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା; ଏବଂ ଏପରି ହୋଇଥିଲେ ଏକକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର କ୍ଷମତା ମିଳିଯାଇଥାନ୍ତା । ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୯ଟିରୁ ୭ଟି ରାଜ୍ୟରେ ବିଜୟ ହାସଲ କରିଥିଲା, ଏବଂ ଇଙ୍କାଥା ଓ ନ୍ୟାସନାଲ ପାର୍ଟି ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟରେ ବିଜୟ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=491}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=512}}; {{cite news |url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2024558_2024522_2024462,00.html |title=Top 10 Political Prisoners |author=Glen Levy |date=15 November 2010 |work=Time |accessdate=25 March 2013 |archivedate=3 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130403214733/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2024558_2024522_2024462,00.html |url-status=dead }}</ref> ==ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିତ୍ୱ:୧୯୯୪-୧୯୯୯== ୧୦ ମେ ୧୯୯୪ରେ ପ୍ରିଟୋରିଆରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ ଉତ୍ସବ ହୋଇଥିଲା, ଓ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ କୋଟି ଲୋକ ଦୂରଦର୍ଶନ ଜରିଆରେ ଏହାକୁ ଦେଖିଥିଲେ । ଏହି ସମାରୋହରେ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଆସିଥିବା ପ୍ରାୟ ୪୦୦୦ ଅତିଥି ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=492–493}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=514}}.</ref> ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ପ୍ରଥମ କୃଷ୍ଣକାୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱରେ "ଗଭର୍ଣ୍ଣମେଣ୍ଟ ଅଫ ନ୍ୟାସନାଲ ୟୁନିଟି"ର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ମଣ୍ଡେଲା ଏକ ଅଭିଜ୍ଞତା ବିହୀନ ସରକାରର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ, ପୂର୍ବ ବୁଝାମଣା ଅନୁସାରେ ଦେ କ୍ଲାର୍କ ଉପ-ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଓ ମବେକି ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=492}}; {{cite news |title=Mandela becomes SA's first black president |publisher=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/10/newsid_2661000/2661503.stm |accessdate=26 May 2008 |date=10 May 1994 |archivedate=13 May 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513191619/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/10/newsid_2661000/2661503.stm |url-status=dead }}</ref> ମବେକି ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିକା ନିର୍ଭରଶାଳୀ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ ଓ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ ପାଇଁ ପୁଙ୍ଖାନୁପୁଙ୍ଖ ତଦାରଖର ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=508–511}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=566}}.</ref> କେପଟାଉନର "ଟୁଇନହୁଇସ"ରେ ଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ଚାଲିଯାଇ ମଣ୍ଡେଲା, ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କୁ "ଗ୍ରୁଟ ସ୍କୁର"ରେ ଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବଙ୍ଗଳାରେ ରହିବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ; ଓ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ୱେଷ୍ଟବ୍ରୁକ ମାନୋରରେ ରହି ତାହାକୁ "ଜେନାଡ଼େଣ୍ଡାଲ" ନାମ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ଆଫ୍ରିକାନରରେ "ଦୟାର ଉପତ୍ୟକା" ଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=496–497}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=523, 543}}.</ref> ହଗଟନରେ ଥିବା ନିଜ ଘରକୁ ଦଖଲ କରି, ସେ ନିଜ ଗ୍ରାମ କୁନୁରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଘର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଓ ସେଠାକୁ ନିୟମିତ ଯିବାଆସିବା କରିବା ସହ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିବାସୀଙ୍କୁ ଭେଟି ଆଦିବାସୀ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରୁଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=502}}.</ref> [[File:Detuynhuys.jpg|thumb|left|ଟୁଇନହୁଇସ,କେପଟାଉନରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ]] ୭୬ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଅସୁସ୍ଥତାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ, ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହ ଦେଖାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏକୁଟିଆ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=497–499, 510}}.</ref> ସେ ଅନେକ ସମୟରେ ତାରକାମାନଙ୍କ ସହିତ, ଯେପରିକି [[ମାଇକେଲ ଜ୍ୟାକସନ]] , "ହୁପି ଗୋଲଡବର୍ଗ" ଓ "ସ୍ପାଇସ ଗାର୍ଲ"ଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଆମେରିକୀୟ "ହ୍ୟାରି ଓପେମହେଇନର"ଙ୍କ ପରି ଅନେକ ବିତ୍ତଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ତଥା ମାର୍ଚ ୧୯୯୫ରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗସ୍ତ କରିଥିବା "ଏଲିଜାବେଥ-୨"ଙ୍କୁ ଭେଟି ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଅଣ-କ୍ୟାପିଟାଲିଷ୍ଟମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=501, 504}}.</ref> ଏହିସବୁ ସତ୍ତ୍ୱେ ମଣ୍ଡେଲା ଏକ ସରଳ ଜୀବନ କଟାଉଥିଲେ ଓ ନିଜ ବାର୍ଷିକ ଆୟ ୫୫୨,୦୦୦ ରାଣ୍ଡର ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ ନିଜେ୧୯୯୫ରେ ଗଠନ କରିଥିବା "ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ଚିଲଡ୍ରେନ’ସ ଫଣ୍ଡ"କୁ ଦାନ କରି ଦେଉଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=517}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=543}}.</ref> "ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ଅଧିକାର" ପ୍ରତି ସେ ସମର୍ଥନରେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେଶର ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ସମାଲୋଚନା କରି କହିଥିଲେ ଯେ ନିମ୍ନ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଶ୍ୱେତକାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ଅପରାଧ ବିରୋଧରେ ସେମାନେ ଲେଖିବାକୁ ସାହସ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=525–527}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=547–548}}.</ref> ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କାର୍ଯ୍ୟଭାର ନେବା ପରେ, ମଣ୍ଡେଲା ଦିନରେ ଅନେକ ଥର ନିଜର ପୋଷାକ ବଦଳାଉଥିଲେ ଓ ଅଧିକାଂଶ ସମୟ "ବାଟିକ" ସାର୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ଯାହା ପରେ "ମାଦିବା ସାର୍ଟ" ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=503}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=495}}; {{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/3532916.stm|title=How Mandela changed SA fashion|last=Khumalo|first=Fred|date=5 August 2004|publisher=BBC|accessdate=28 October 2008|archivedate=18 December 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081218140739/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/3532916.stm|url-status=dead}}</ref> ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୪ରେ, ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ "ଲଙ୍ଗ ୱାକ ଟୁ ଫ୍ରିଡ଼ମ" ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Meredith|2010|p=517}}</ref> ୧୯୯୪ରେ ଶେଷ ଭାଗରେ ବ୍ଳୋଏମଫୋଣ୍ଟୈନରେ ହୋଇଥିବା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ୪୯ତମ ମହାସଭାରେ ସେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଓ ଏକ ସାମରିକ ଜାତୀୟ ପରିଷଦ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲା; ଯେଉଁଠି ୱିନି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ଓ ବୁଝାମଣା ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୫ରେ ମଣ୍ଡେଲା ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=500, 507}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=539–542}}.</ref> ୧୯୯୫ ସୁଦ୍ଧା ମଣ୍ଡେଲା "ଗ୍ରାକା ମାସେଲ"ଙ୍କ ସହିତ ସଂପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଯିଏକି ତାଙ୍କଠାରୁ ୨୭ବର୍ଷ ସାନ ଥିଲେ ଓ ପୂର୍ବତନ ମୋଜାମ୍ବିକ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି "ସମୋରା ମାସେଲ"ଙ୍କ ବିଧବା ଥିଲେ । ଜୁଲାଇ ୧୯୯୦ରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସାକ୍ଷାତ ହୋଇଥିଲା ଓ ବନ୍ଧୁତା ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ିଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଅନେକ ବିଦେଶ ଗସ୍ତରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସହିତ ଯାଇଥିଲେ । ସେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରଥମେ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ କିଛି ସମୟ ଦରକାର, ଓ ସେହି ସମୟରେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗ ଓ ମୋଜାମ୍ବିକରେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଯିବାଆସିବା କରୁଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=546–549}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=574–575}}.</ref> ===ଜାତୀୟ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା=== ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଅପାର୍ଥିଡ଼ ଶାସନରୁ ଏକ ବହୁ-ବର୍ଣ୍ଣ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ସରକାରର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ମଣ୍ଡେଲା ଅନୁଭବ କରିଥିଲେଯେ ତାଙ୍କ ଶାସନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଜାତୀୟ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା ପାଇଁ ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ୟମ କରିବାକୁ ହେବ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=524}}.</ref> ଶ୍ୱେତକାୟମାନେ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଉଥିବାରୁ ଅନ୍ୟ ଔପନିବେଶିକ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ଅର୍ଥନୀତିର ପତନ ହୋଇଥିଲା ଓ ଏହାକୁ ଦେଖି ମଣ୍ଡେଲା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଶ୍ୱେତକାୟମାନଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ "ଦି ରେନବୋ ନେସନ"ରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=495–496}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=517}}.</ref> ସେ ନିଜ କ୍ୟାବିନେଟରେ ଯଥାସମ୍ଭବ ବଡ଼ ଗଠବନ୍ଧନ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ; ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କୁ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ, ନ୍ୟାସନାଲ ପାର୍ଟିର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ କୃଷି, ଶକ୍ତି, ପରିବେଶ, ଖଣିଜ ଓ ଶକ୍ତି ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବୁଥେଲେଜିଙ୍କୁ ଗୃହ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=507–511}}.</ref> କ୍ୟାବିନେଟର ଅନ୍ୟ ପଦବୀ ଗୁଡ଼ିକରେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ - "ଜୋଏ ମୋଦିସେ", "ଆଲଫ୍ରେଡ଼ ନଜୋ", "ଜୋଏ ସ୍ଲୋଭୋ", "ମାକ ମହାରାଜ", "ଦୁଲ୍ଲାଦ ଓମାର" ଆଦି ଥିଲେ ଓ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଯୁବମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ "ଟିଟୋ ମବୋୱେନି" ଓ "ଜେଫ ରାଡ଼େବେ" ଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=508}}</ref> ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କ ସହିତ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ତିକ୍ତତା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଲା ଓ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ୩୫୦୦ ପୋଲିସଙ୍କୁ କ୍ଷମା କରିଥିବାରୁ ମଣ୍ଡେଲା ତାଙ୍କୁ କଟୁକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ, ଓ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ "ମାଗ୍ନସ ମାଲାନ"ଙ୍କୁ ଏକ ହତ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିବାରୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=511, 534}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=528}}.</ref> [[Image:Flag of South Africa.svg|thumb|ଏପ୍ରିଲ ୧୯୯୪ରେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ପତାକା]] ଅପାର୍ଥିଡ଼ ଶାସନକାଳର ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନଙ୍କୁ ମଣ୍ଡେଲା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଦେଖା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ "ହେଣ୍ଡ୍ରିକ ଭେରୱୋଏର୍ଡ଼"ଙ୍କ ବିଧବା "ବେଟସି ସ୍କୁମ୍ବି", ଓକିଲ ପର୍ସି ୟୁଟାର ଥିଲେ, ଓ ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ଷମାକରିଦେଇ ବୁଝାମଣା ପାଇଁ କହିଥିଲେ ଏବଂ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ - ସାହସୀ ବ୍ୟକ୍ତିଗଣ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ କ୍ଷମାଦେବାକୁ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=520, 522–523}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=523–524}}.</ref> ପୂର୍ବରୁ ଘୃଣିତ ଥିବା ଜାତୀୟ ଖେଳ ରଗବୀର ଦଳ "ସ୍ପ୍ରିଙ୍ଗବୋକ୍ସ"ରେ ଯୋଗଦେବାପାଇଁ ସେ କୃଷ୍ଣକାୟ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ, ଯେହେତୁ ୧୯୯୫ରେ ରଗବୀ ବିଶ୍ୱକପ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାର ଥିଲା । [[ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ]] ବିପକ୍ଷରେ ଏକ ରୋମାଞ୍ଚକର ଫାଇନାଲରେ ବିଜୟ ହାସଲ ପରେ ମଣ୍ଡେଲା ସ୍ପ୍ରିଙ୍ଗବୋକ୍ସର ଅଧିନାୟକ "ଫ୍ରାଙ୍କୋଇସ ପିଏନାର"ଙ୍କୁ ଟ୍ରଫି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ, ଓ ପିଏନାର ଜଣେ ଆଫ୍ରିକାନର ଥିଲେ ଓ ୬ ନମ୍ବର ଜର୍ସି ପିନ୍ଧିଥିଲେ । ଏହା କୃଷ୍ଣକାୟ ଓ ଶ୍ୱେତକାୟଙ୍କ ମିଳନରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଥିଲା ଏବଂ ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ - ମଣ୍ଡେଲା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶ୍ୱେତକାୟ ରଗବୀ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କ ହୃଦୟ ଜିତି ନେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=524}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=525–527}}; {{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/rugby_union/rugby_world_cup/team_pages/south_africa/3167692.stm|title=Mandela rallies Springboks|date=6 October 2003|publisher=BBC Sport|accessdate=28 October 2008|archivedate=15 May 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040515222004/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/rugby_union/rugby_world_cup/team_pages/south_africa/3167692.stm|url-status=dead}}; {{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/portal/main.jhtml?view=DETAILS&grid=&xml=/portal/2007/10/19/ftmandela119.xml |title=How Nelson Mandela won the rugby World Cup |date=19 October 2007 |work=The Daily Telegraph |location=London |accessdate=28 October 2008 |first=John |last=Carlin |archivedate=15 October 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251015063714/http://www.telegraph.co.uk/portal/main.jhtml?view=DETAILS&grid=&xml=/portal/2007/10/19/ftmandela119.xml |url-status=dead }}; {{harvnb|Sampson|2011|p=516}}</ref> ଏହିପରି ଭାବେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ବୁଝାମଣା ପ୍ରୟାସ ଶ୍ୱେତକାୟଙ୍କ ଭୟ କମାଇ ଦେଇଥିଲା ଓ ସେଥିପାଇଁ ସେ କୃଷ୍ଣକାୟ ସାମରିକ ଗୋଷ୍ଠିମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମାଲୋଚନାର ଶରବ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିବା ପତ୍ନୀ ୱିନି କହିଥିଲେ ଯେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ କୃଷ୍ଣକାୟଙ୍କୁ ସହାୟତା ଅପେକ୍ଷା ଶ୍ୱେତକାୟଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ଆଗ୍ରହରେ ଲାଗିପଡ଼ିଛି ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=491, 496, 524}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=517, 536}}.</ref> ଆହୁରି ବିତର୍କିତ ଭାବେ ମଣ୍ଡେଲା ଅପାର୍ଥିଡ଼ ଶାସନକାଳରେ ହୋଇଥିବା ଅପରାଧର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ "ଟ୍ରୁଥ ଏଣ୍ଡ ରିକୋନସିଲିଏସନ କମିସନ" ଗଠନ କରି,ଡେସମଣ୍ଡ ଟୁଟୁଙ୍କୁ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ । ଶହୀଦ ଘୋଷଣା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଅପାର୍ଥିଡ଼ ଶାସନ କାଳରେ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ଅପରାଧକୁ କମିସନ କ୍ଷମା କରିଦେଇଥିଲେ । ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୯୬ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ତଦନ୍ତ ସମୟରେ ଅନେକ ଅତ୍ୟାଚାର, ବୋମାମାଡ଼, ଧର୍ଷଣ, ହତ୍ୟା ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୮ରେ କମିସନ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ ଦେଇଥିଲେ । ଉଭୟ ଦେ କ୍ଲାର୍କ ଓ ମବେକି ରିପୋର୍ଟର କିଛି ଭାଗ ବାଦ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ, ଓ କେବଳ ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ରକ୍ଷା ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=528–532}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=527, 551–564}}.</ref> ମଣ୍ଡେଲା କମିସନର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଥିଲେ ଯେ - ଏହା ଅତୀତକୁ ପଛରେ ପକାଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=532}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=563}}.</ref> ===ଘରୋଇ ଯୋଜନା=== [[File:Nelson Mandela 1998.JPG|thumb|upright|୧୯୯୮ରେ ବ୍ରାଜିଲ ଗସ୍ତରେ ମଣ୍ଡେଲା]] ମଣ୍ଡେଲା ସରକାର ଦାୟିତ୍ୱ ନେବା ସମୟରେ ଦେଶରେ କଳା ଓ ଗୋରା ସଂପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅବସ୍ଥା ଓ ସେବା ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଥିଲା । ୪କୋଟି ଜନସଂଖ୍ୟାରୁ ପ୍ରାୟ ୨.୩କୋଟିଙ୍କ ପାଖରେ ବିଦ୍ୟୁତଯୋଗାଣ ଓ ପାଇଖାନା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନ ଥିଲା, ୧.୨ କୋଟିଙ୍କ ପାଖରେ ଜଳଯୋଗାଣର ସୁବିଧା ନ ଥିଲା, ୨୦ ଲକ୍ଷ ଶିଶୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଯାଉନଥିଲେ ଓ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ ଜନତା ଅଶିକ୍ଷିତ ଥିଲେ । ୩୩% ଲୋକ ବେରୋଜଗାର ଥିଲେ ଏବଂ ଏବଂ ଦେଶର ୫୦% ଜନତା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ସୀମାରେଖା ତଳେ ରହିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Meredith|2010|pp=518–520}}.</ref> ଜାତୀୟ ବ୍ୟୟବରାଦର ଏକ-ପଞ୍ଚମାଂଶ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଋଣ ପରିଶୋଧରେ ଯାଉଥିବାରୁ ରାଜକୋଷ ପ୍ରାୟତଃ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲା, ଫଳରେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଇଥିବା "ରିକନଷ୍ଟ୍ରକସନ ଏଣ୍ଡ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ" ଅନୁସାରେ ଜାତୀୟତାକରଣ ଓ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟିକରିବା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=514–515}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=519}}.</ref> ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ସରକାର ଉଦାରପନ୍ଥୀ ଅର୍ଥନୈତିକ ନୀତି ଅନୁସରଣ କରି ବିଦେଶ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଇଥିଲେ, ଓ [[ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ]] ତଥା [[ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମୁଦ୍ରା ପାଣ୍ଠି]]ଦ୍ୱାରା "ୱାସିଂଟନ କନସେନସ" ସପକ୍ଷରେ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Meredith|2010|pp=520–521}}; {{harvnb|Muthien|Khose|Magubane|2000|pp=369–370}}</ref> ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିତ୍ୱ ସମୟରେ ବିକାଶ ଯୋଜନା ମାନ, ୧୯୯୬/୯୭ରେ ୧୩%, ୧୯୯୭/୯୮ରେ ୧୩% ଓ ୧୯୯୮/୯୯ରେ ୭% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ।<ref name="Houston62">{{harvnb|Houston|Muthien|2000|p=62}}.</ref> ସରକାର ବିଭିନ୍ନ ସଂପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଦାନ ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଓ ତା ସହିତ ଅକ୍ଷମଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁଦାନ, ଶିଶୁଙ୍କ ଲାଳନପାଳନ ପାଇଁ ଅନୁଦାନ, ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ ଅନୁଦାନ ଇତ୍ୟାଦି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref name="Houston62"/> ୬ବର୍ଷରୁ କମ ଶିଶୁ ଓ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁକ୍ତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ୧୯୯୪ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଓ ପରେ ୧୯୯୬ରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ମୁକ୍ତ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Meredith|2010|p=521}}; {{cite web |url=http://www.ci.org.za/depts/ci/pubs/pdf/general/gauge2006/gauge2006_healing.pdf |title=Healing inequalities: The free health care policy |publisher=Childrens Institute |format=PDF |accessdate=15 May 2011 |author=Leatt, Annie; Shung-King, Maylene; and Monson, Jo |archivedate=19 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110719125735/http://www.ci.org.za/depts/ci/pubs/pdf/general/gauge2006/gauge2006_healing.pdf |url-status=dead }}</ref> ୧୯୯୯ ନିର୍ବାଚନରେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ କହିପାରିଥିଲା ଯେ - ୩୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ଟେଲିଫୋନ ସଂଯୋଗ, ୧୫ ଲକ୍ଷ ଶିଶୁଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଣିବା, ୫୦୦ ଡାକ୍ତରଖାନା ଓ ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ୨୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟୁତ ସଂଯୋଗ, ୩୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ଜଳଯୋଗାଣର ସୁବିଧା, ୭.୫ ଲକ୍ଷ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରି ୩୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ବାସଗୃହ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Herbst|2003|p=312}}.</ref> "ନେ‌ଟିଭସ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଆକ୍ଟ, ୧୯୧୩"ଦ୍ୱାରା ଜମି ହରାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ "ଦି ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ରିଷ୍ଟିଚ୍ୟୁସନ ଆକ୍ଟ, ୧୯୯୪" ବଳରେ ପୁରୁଣା ଜମି ଫେରାଇ ଦିଆଯାଇ ହଜାର ହଜାର ଜମିଜମା ସଂକ୍ରାନ୍ତ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହୋଇ ପାରିଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.ngopulse.org/article/land-redistribution-case-land-reform-south-africa |title=Land Redistribution: A Case for Land Reform in South Africa |publisher=NGO Pulse |accessdate=21 November 2011 |archivedate=26 January 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120126192944/http://www.ngopulse.org/article/land-redistribution-case-land-reform-south-africa |url-status=dead |date=10 February 2010 }}</ref> ୧୯୯୬ରେ "ଦି ଲ୍ୟାଣ୍ତ ରିଫର୍ମ ଆକ୍ଟ ୩"ଦ୍ୱାରା କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରରେ କାମକରୁଥିବା ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ, ୬୫ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ବହିଷ୍କାର/ବିତାଡ଼ିତ କରାଯିବା ଉପରେ ବାରଣାଦେଶ ଦେଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.nmmu.ac.za/documents/theses/AAFabbriciani.pdf |title=Land Reform Policies in South Africa Compare To Human Rights Internationally |format=PDF |accessdate=11 February 2012 |archive-date=31 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331101705/http://www.nmmu.ac.za/documents/theses/AAFabbriciani.pdf |url-status=dead }}; {{cite web |url=http://www.info.gov.za/gazette/acts/1996/a3-96.htm |title=No. 3 of 1996: Land Reform (Labour Tenants) Act, 1996 |date=22 March 1996 |publisher=South African Government Online |accessdate=26 February 2013 |archivedate=30 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130530231428/http://www.info.gov.za/gazette/acts/1996/a3-96.htm |url-status=dead }}</ref> "ଦି ସ୍କିଲସ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ଆକ୍ଟ, ୧୯୯୮"ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳରେ କୁଶଳତା ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref name=autogenerated1>{{cite web |url=http://www.commerce.uct.ac.za/Research_Units/dpru/WorkingPapers/PDF_Files/wp34.pdf |title=Faculty of Commerce at the University of Cape Town |publisher=Commerce.uct.ac.za |date=25 April 2007 |accessdate=27 December 2012 |archive-date=11 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130811104310/http://www.commerce.uct.ac.za/Research_Units/dpru/WorkingPapers/PDF_Files/wp34.pdf |url-status=dead }}</ref> "ଦି ଲେବର ରିଲେସନସ ଆକ୍ଟ, ୧୯୯୫"ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପଦ୍ଧତି, ଓ ଶ୍ରମିକ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref name="ReferenceB">{{cite web |url=http://www.cosatu.org.za/show.php?ID=2248 |title=Why workers should vote ANC |publisher=Cosatu.org.za |accessdate=27 October 2012 |archivedate=30 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130430222606/http://cosatu.org.za/show.php?ID=2248 |url-status=dead }}</ref> "ଦି ବେସିକ କଣ୍ଡିସନସ ଅଫ ଏମପ୍ଲୟମେଣ୍ଟ ଆକ୍ଟ, ୧୯୯୭"ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କର୍ମୀଙ୍କୁ ସମାନ ଅଧିକାର ମିଳିଥିଲା<ref name="ReferenceB"/> ଓ ୧୯୯୮ରେ "ଏମପ୍ଲୟମେଣ୍ଟ ଇକ୍ୱିଟି ଆକ୍ଟ", ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ହେଉଥିବା ପାତରଅନ୍ତର ସମସ୍ୟାର ଅନ୍ତ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="ReferenceB"/> ଏହି ସବୁ ସତ୍ତ୍ୱେ ଅନେକ ଘରୋଇ ସମସ୍ୟା ରହିଥିଲା । "ଏଡ଼ୱିନ କ୍ୟାମେରୁନ" ସମାଲୋଚନା କରି କହିଥିଲେ ଯେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସରକାର ଏଚ.ଆଇ.ଭି./ଏଡ଼ସ ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରତି ବିଶେଷ କିଛି କରିନଥିଲା; ଏବଂ ୧୯୯୯ ସୁଦ୍ଧା ସମଗ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ପ୍ରାୟ ୧୦% ଜନତା ଏଚ.ଆଇ.ଭି.+ ହୋଇସାରିଥିଲେ । ମଣ୍ଡେଲା ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମବେକିଙ୍କୁ ଏହାର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Meredith|2010|pp=571–573}}; {{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/world/2003/jul/06/nelsonmandela.southafrica |title=Mandela at 85 |work=The Observer |location=London |first=Anthony |last=Sampson |7=Anthony Sampson |date=6 July 2003 |accessdate=26 May 2008 |archivedate=22 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090122215353/http://www.guardian.co.uk/world/2003/jul/06/nelsonmandela.southafrica |url-status=dead }}; {{cite web |title=Can Mandela's AIDS Message Pierce the Walls of Shame? |publisher=Peninsula Peace and Justice Center |date=9 January 2005 |url=http://peaceandjustice.org/article.php?story=20050109125126110&mode=print |accessdate=26 May 2008 |archivedate=9 March 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080309044409/http://peaceandjustice.org/article.php?story=20050109125126110&mode=print |url-status=dead }}; {{cite news |title=South Africa: Mandela Deluged With Tributes as He Turns 85 |url=http://allafrica.com/stories/200307190001.html |work=AllAfrica |first=Ofeibea |last=Quist-Arcton |date=19 July 2003 |accessdate=26 May 2008 |archivedate=4 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080604143431/http://allafrica.com/stories/200307190001.html |url-status=dead }}</ref> ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଅପରାଧକୁ ସଠିକ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନ କରିପାରିଥିବାରୁ ମଣ୍ଡେଲା ସମଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲେ, ଓ ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ୧୯୯୦ ଦଶକର ଶେଷଭାଗରେ ୭.୫ଲକ୍ଷ ଗୋରାଙ୍କ ଅନୁପ୍ରବେଶ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=510, 565–68}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=573}}.</ref> ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସରକାର ଦୁର୍ନୀତି ମଧ୍ୟରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥିଲା ଓ ମଣ୍ଡେଲା ଦୁର୍ନୀତିକାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଉଦାର ମନୋଭାବ ପୋଷଣ କରୁଥିଲେ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ ଆସିଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=510}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=544–547}}.</ref> ===ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର=== [[File:Bill-Clinton-with-Nelson-Mandela.jpg|thumb|right|ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ବିଲ କ୍ଳିଣ୍ଟନ]]ଙ୍କ ସହିତ ମଣ୍ଡେଲା । ଅନେକ ସମୟରେ ମଣ୍ଡେଲା କ୍ଲିଣ୍ଟନଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହୋଇଥିବା ଯୌନ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=561–567}}.</ref>]] ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ମଣ୍ଡେଲା ଅନ୍ୟଦେଶମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେଯେ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା ଓ କୁଟନୀତି ସହାୟତାରେ ଦେଶ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବା ଉଚିତ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=555}}.</ref> ସେ ମବେକିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଥିବା "ଆଫ୍ରିକାନ ରେନାଇସାନସ" ପାଇଁ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ ଓ [[ନାଇଜେରିଆ]]ରୁ "ସାନି ଆବାକା"ଙ୍କ ସାମରିକ ସେନା ହଟାଇବାପାଇଁ ଉଦାର କୁଟନୀତିର ସହାୟତା ନେଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ପରେ ନାଇଜେରିଆରେ ହୋଇଥିବା ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ପାଇଁ ଆବାକାଙ୍କ ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=556–557}}.</ref> ୧୯୯୬ରେ ସେ "ସଦର୍ଣ୍ଣ ଆଫ୍ରିକାନ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ କମ୍ୟୁନିଟି"ର ମୁଖ୍ୟ ନିୟୋଜିତ ହୋଉଥିଲେ ଓ "ଜାଇରେ"ଠାରେ ହୋଇଥିବା "ପ୍ରଥମ କଙ୍ଗୋ ଯୁଦ୍ଧ"ର ଅନ୍ତ କରିବାକୁ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି ଅସଫଳ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=558}}.</ref> ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ପ୍ରଥମ ଅପାର୍ଥିଡ଼ ଅନ୍ତ ସାମରିକ ଯୋଜନାରେ ସେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୮ରେ ଲେସୋଥୋରେ ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ କରିଥିଲେ ଓ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ "ପାକାଲିଥା ମୋସିସିଲି"ଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=558–559}};{{cite web | url=http://www.africa.upenn.edu/Newsletters/lsno8.html | title=Lesotho to hold re-elections within 15 to 18 months | publisher=Lesotho News Online | author=Thai, Bethuel | date=4 October 1998 | accessdate=26 May 2008 | archivedate=16 June 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080616082958/http://www.africa.upenn.edu/Newsletters/lsno8.html | url-status=dead }}</ref> ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୮ରେ, ମଣ୍ଡେଲା "ନନ-ଆଲାଇନଡ ମୁଭମେଣ୍ଟ"ର ସାଧାରଣ-ସଚିବ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ, ଓ ଡର୍ବାନରେ ହୋଇଥିବା ଜାତୀୟ ମହାସଭା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହି ପଦବୀରେ ଥିଲେ । ସେହି ସମ୍ମିଳନୀରେ "ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ" ସମସ୍ୟାରେ ଅନ୍ତ ନହେବା ପାଇଁ [[ଇସ୍ରାଏଲ]] ସରକାରଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ "କ୍ଷୀଣ" ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନକୁ କାଶ୍ମୀର ସମସ୍ୟାର ଅନ୍ତ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ; ଫଳରେ ଉଭୟ ଭାରତ ଓ ଇସ୍ରାଏଲଦ୍ୱାରା ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=559}}.</ref> ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ମଣ୍ଡେଲା ସଂପର୍କ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ; ଓ ପରେ ୧୯୯୭ରେ ଏସିଆରେ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଚଳାବସ୍ଥା ପାଇଁ ବିଚଳିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=560–561}}.</ref> ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସୁହାର୍ତ୍ତୋଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ସଂପର୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମଣ୍ଡେଲା ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲେ, କାରଣ ସୁହାର୍ତ୍ତୋଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ସେଠାରେ ବହୁମାତ୍ରାରେ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=560}}.</ref> ସେହିପରି ଭାବେ ଫିଡ଼େଲ କାଷ୍ଟ୍ରୋ ଓ ମୁଆମ୍ମର ଗଦ୍ଦାଫିଙ୍କ ସହିତ ବନ୍ଧୁତା ପାଇଁ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡେଲା ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୯୮ରେ କାଷ୍ଟ୍ରୋ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ମଣ୍ଡେଲା ଲିବ୍ୟାରେ ଗଦ୍ଦାଫିଙ୍କୁ ଭେଟି "ଅର୍ଡ଼ର ଅଫ ଗୁଡ଼ ହୋପ" ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=562–563}}.</ref> ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଓ ଗଣମାଧ୍ୟମଦ୍ୱାରା ଏହି ସବୁ ଗସ୍ତ ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲା, ମଣ୍ଡେଲା ଏହାକୁ ରଙ୍ଗଭେଦ ନୀତିର ମୁଖା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ନଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=564}}.</ref> ଲିବ୍ୟା, ଆମେରିକା ଓ ବ୍ରିଟେନ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ଚାଲିଥିବା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ, ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୧ରେ ହୋଇଥିବା "ପ୍ୟାନ ଆମ ଫ୍ଲାଇଟ ୧୦୩" ହତ୍ୟାରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଦୁଇ ଲିବ୍ୟା ନାଗରିକ "ଆବଦେଲବାସେତ ଅଲ-ମେଗ୍ରାହୀ" ଓ "ଲାମିନ ଖଲିଫା ଫିମହା"ଙ୍କୁ ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ତୃତୀୟ ଦେଶରେ ଶୁଣାଣି କରିବାକୁ ମଣ୍ଡେଲା ମତ ଦେଇଥିଲେ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେଶ ଏଥିରେ ରାଜି ହୋଇଥିବାରୁ; ଏପ୍ରିଲ ୧୯୯୯ରେ [[ନେଦରଲାଣ୍ଡ]]ର "କ୍ୟାମ୍ପ ଜେଇଷ୍ଟ"ରେ "ସ୍କଟସ ଲ" ଅନୁସାରେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଶୁଣାଣି ହୋଇଥିଲା ଓ ଜଣେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=563–564}}; {{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/1144147.stm | title=Analysis: Lockerbie's long road | publisher=BBC | accessdate=26 May 2008 | date=31 January 2001 | archivedate=10 December 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20081210004148/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/1144147.stm | url-status=dead }}</ref> ===ରାଜନୀତିରୁ ଅବସର=== ମେ ୧୯୯୬ରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର "ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନ" ସଂସଦଦ୍ୱାରା ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା, ଫଳରେ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ଅନୁଷ୍ଠାନ ରାଜନୈତିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରକୁ ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପାଳିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ ।<ref>{{harvnb|Muthien|Khose|Magubane|2000|p=366}}</ref> ଦେ କ୍ଲାର୍କ ଏହି ସମ୍ବିଧାନକୁ ବିରୋଧ କରି ଗଠବନ୍ଧନ ସରକାରରୁ ଓହରି ଗଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=534}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=529–530}}.</ref> ତେଣୁ ନ୍ୟାସନାଲ ପାର୍ଟି ଅଧୀନରେ ଥିବା କ୍ୟାବିନେଟ ପଦକୁ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଗ୍ରହଣ କଲା ଓ ମବେକି ଉପ-ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=535}}.</ref> ଉଭୟ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ମବେକି ଏକ ଅବସରରେ ବିଦେଶରେ ଥିବାବେଳେ ବୁଥେଲେଜି "କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି" ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=536}}.</ref> ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୭ରେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ସମ୍ମିଳନୀ ପରେ, ମଣ୍ଡେଲା ସଭାପତି ପଦରୁ ଓହରି ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଭାବିଥିଲେ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ରାମାଫୋସା ନିଯୁକ୍ତି ପାଇବେ; କିନ୍ତୁ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ମବେକିଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରିଥିଲା । ମବେକିଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଉପ-ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ପାଇଁ ମଣ୍ଡେଲା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ପରିଷଦ "ଜାକୋବ ଜୁମା"ଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥୀତ୍ୱକୁ ସମର୍ଥନ କଲେ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ୱିନି ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରିବାକୁ ବାହାରିଲେ ଓ ଶେଷରେ ଜୁମାଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହୁ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=537–543}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=568}}.</ref> ମାସେଲଙ୍କ ସହିତ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସଂପର୍କ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଲା, ଓ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୯୮ରେ ମଣ୍ଡେଲା ସର୍ବସାଧାରଣରେ ଘୋଷଣା କଲେ - ସେ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ନାରୀଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରେମସଂପର୍କରେ ଅଛନ୍ତି; ଏବଂ ବନ୍ଧୁ ଡେସମଣ୍ଡ ଟୁଟୁଙ୍କ ଚାପ ଫଳରେ ଯୁବ ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ ଆଦର୍ଶ ଭାବେ ଜୁଲାଇରେ ତାଙ୍କ ୮୦ତମ ଜନ୍ମଦିବସରେ ପୁନଃ-ବିବାହ କଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=549–551}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=576}}.</ref> ଏହାର ପରଦିନ ମଣ୍ଡେଲା ବିଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ଅନେକ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଏକ ବିଶାଳ ଭୋଜିଦ୍ୱାରା ଆପ୍ୟାୟିତ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=551–552}}.</ref> ମଣ୍ଡେଲା ଦ୍ୱିତୀୟ ବାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେବାପାଇଁ କେବେ ଚାହିଁ ନଥିଲେ ଓ ୨୯ ମାର୍ଚ ୧୯୯୯ରେ ନିଜର ବିଦାୟକାଳୀନ ଅଭିଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ, ଓ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=578}}.</ref> ==ଅବସର== ===ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ:୧୯୯୯-୨୦୦୪=== [[File:Nelson Mandela, 2000 (4).jpg|thumb|right|୨୦୦୦ରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ "ଲଣ୍ଡନ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଇକୋନୋମିକ୍ସ" ପରିଦର୍ଶନ]] ଜୁନ ୧୯୯୯ରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରି ମଣ୍ଡେଲା, ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗ ଓ କୁନୁସ୍ଥିତ ନିଜ ବାସଭବନରେ ଏକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପାରିବାରିକ ଜୀବନ କଟାଉଥିଲେ । ସେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଆତ୍ମଜୀବନୀ "ଦି ପ୍ରେସିଡ଼େନସିଆଲ ଇୟର୍ସ"ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାଗ ଲେଖିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶନ ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରି ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|pp=587–588}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=576}}.</ref> ଏକୁଟିଆ ଜୀବନଯାପନରେ ବିଚଳିତ ହୋଇ ସେ ଏକ ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ସାମାଜିକ ଜୀବନ ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିଥିଲେ; ଯେଉଁଥିରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ତାରକା ଓ ନେତାଙ୍କୁ ଭେଟିବା ଆଦି ସଂପୃକ୍ତ ଥିଲା ଏବଂ ସେହି ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଥିବା ସମୟରେ ୧୯୯୯ରେ "ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ଫାଉଣ୍ଡେସନ"ର ସ୍ଥାପନା କରି ଏଚ.ଆଇ.ଭି./ଏଡ଼ସ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼େଇ, ଗ୍ରାମ୍ୟ ଉନ୍ନୟନ ଓ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|pp=588–589}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=576}}.</ref> ନିଜର ଶାସନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗ ପାଇଁ ବିଶେଷ କିଛି କରି ନଥିବାରୁ ସେ କଟୁ ସମାଲୋଚନାର ପାତ୍ର ହୋଇଥିଲେ, ସେଥି ନିମନ୍ତେ ନିଜ ଅବସର କାଳରେ ଏହା ପ୍ରତି ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା "ଏକ ଯୁଦ୍ଧ" ଯେଉଁଥିରେ "ଅନ୍ୟ ସବୁ ପୂର୍ବ ଯୁଦ୍ଧ" ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ତତକାଳୀମ ମବେକିଙ୍କ ସରକାରକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ଯେ ଏଚ.ଆଇ.ଭି.+ ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷେଧକ (ରୋଟ୍ରୋଭାଇରାଲ୍ସ) ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉ ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|pp=590–591}}; {{harvnb|Meredith|2010|pp=584–586}}.</ref> ୨୦୦୦ରେ "ଗ୍ୟାରି ପ୍ଲେୟାର"ଙ୍କ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତାରେ "ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ଇନଭିଟେସନାଲ ଗଲଫ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ" ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://garyplayer.com/news/news_detail/nelson_mandela_invitational_tees_off/|title=Nelson Mandela Invitational Tees Off|date=14 November 2003|publisher=GaryPlayer.com|accessdate=27 October 2008|archivedate=24 December 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081224235408/http://garyplayer.com/news/news_detail/nelson_mandela_invitational_tees_off/|url-status=dead}}</ref> ଜୁଲାଇ ୨୦୦୧ରେ ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ "ପ୍ରୋଷ୍ଟେଟ କ୍ୟାନସର" ପାଇଁ ସଫଳ ଉପଚାର ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|p=598}}; {{cite news|publisher=BBC|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1492865.stm|title=Mandela 'responding well to treatment'|date=15 August 2001|accessdate=26 May 2008|archivedate=7 April 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080407193420/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1492865.stm|url-status=dead}}</ref> ୨୦୦୨ରେ ସେ "ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ଆନୁଆଲ ଲେକଚର"ର ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ବୃତ୍ତି ପାଇଁ ୨୦୦୩ରେ ରୋଡ଼ସ ହାଉସ, [[ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ଠାରେ "ମଣ୍ଡେଲା ରୋଡ଼ସ ଫାଉଣ୍ଡେସନ" ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଗୁଡ଼ିକ ପରେ "ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ସେଣ୍ଟର ଅଫ ମେମୋରୀ" ତଥା ଏଚ.ଆଇ.ଭି./ଏଡ଼ସ ବିରୁଦ୍ଧରେ "୪୬୬୬୪ କ୍ୟାମ୍ପେନ" ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|pp=589–590}}.</ref> ୨୦୦୦ରେ ଡର୍ବାନରେ ହୋଇଥିବା "୧୩ତମ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏଡ଼ସ ମହାସଭା"ରେ ସେ ଅନ୍ତିମ ଅଭିଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ,<ref>{{cite web |url=http://www.thebody.com/content/art16140.html |title=Closing Ceremony |author=Pablo Tebas |date=13 July 2000 |publisher=The Body |accessdate=25 February 2013 |archivedate=8 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130508133609/http://www.thebody.com/content/art16140.html |url-status=dead }}</ref> ଓ ୨୦୦୪ରେ [[ବ୍ୟାଙ୍ଗକକ]] , [[ଥାଇଲାଣ୍ଡ]]ରେ "୧୫ତମ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏଡ଼ସ ମହାସଭା"ରେ ମଧ୍ୟ ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.kaisernetwork.org/aids2004/kffsyndication.asp?show=portal_071504.html|title=XV International AIDS Conference – Daily Coverage|date=15 July 2004|publisher=Kaisernetwork|accessdate=27 October 2008|archivedate=25 July 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090725133716/http://www.kaisernetwork.org/aids2004/kffsyndication.asp?show=portal_071504.html|url-status=dead}}</ref> ସର୍ବସାଧାରଣରେ, ମଣ୍ଡେଲା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ସମାଲୋଚନା କରିବାରେ ଲାଗିଲେ । ୧୯୯୯ରେ "ନାଟୋ ଇଣ୍ଟରଭେନସନ ଇନ କୋସୋଭୋ"କୁ ସେ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ବିଶ୍ୱର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶମାନେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ନୈତିକତା ଦେଖାଇବାର ଏହା ଏକ ପ୍ରୟାସ ।<ref>{{cite news |url=http://www.derechos.org/nizkor/iraq/doc/mandela1.html |title=Equipo Nizkor – Mandela slams Western action in Kosovo, Iraq |agency=Reuters |author=Keith Weir |date=13 April 2003 |publisher=Derechos.org |accessdate=3 October 2010 |archivedate=16 October 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091016044058/http://www.derechos.org/nizkor/iraq/doc/mandela1.html |url-status=dead }}</ref> ୨୦୦୩ରେ ବ୍ରିଟେନ ଓ ଆମେରିକାଦ୍ୱାରା "[[ଇରାକ]] ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ" ବିପକ୍ଷରେ ସେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରି ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ଜର୍ଜ ଡବଲ୍ୟୁ. ବୁଶ]] ଓ ବ୍ରିଟେନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ଟୋନି ବ୍ଲେୟାର]]ଙ୍କୁ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ନିୟମକୁ ଅଣଦେଖା କରୁଥିବାର ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ । ଆମେରିକା ଉପରେ ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣକରି ସେ କହିଥିଲେ, ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶ ଅପେକ୍ଷା ଆମେରିକା ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଉପରେ "ଅକଥନୀୟ ଅତ୍ୟାଚାର" କରିଛି, ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ "ଜାପାନରେ ଆଣବିବ ବୋମା ପକାଇବା", ଏହା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବିତର୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ପରେ ମଣ୍ଡେଲା ବ୍ଲେୟାରଙ୍କ ସହିତ ପୁନଃ-ସଂପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|pp=591–592}}; {{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/2228971.stm|title=Mandela warns Bush over Iraq|date=1 September 2002|publisher=BBC|accessdate=27 October 2008|first=John|last=Pienaar|archivedate=3 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090103130838/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/2228971.stm|url-status=dead}}; {{cite news|url=http://www.highbeam.com/doc/1P2-1736438.html|title=Mandela lambastes 'arrogant' Bush over Iraq|last=Cornwell|first=Rupert|work=The Independent|date=31 January 2003|accessdate=27 October 2008|location=London|archiveurl=https://archive.ph/20130411022110/http://www.highbeam.com/doc/1P2-1736438.html|archivedate=11 April 2013|url-status=dead}};{{cite news | author=Fenton, Tom | publisher=CBS | title=Mandela Slams Bush on Iraq | date=30 January 2003 | url=http://www.cbsnews.com/stories/2003/01/30/iraq/main538607.shtml | accessdate=26 May 2008 | archivedate=14 May 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080514233553/http://www.cbsnews.com/stories/2003/01/30/iraq/main538607.shtml | url-status=dead }}</ref> ଲିବ୍ୟା-ବ୍ରିଟେନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସଂପର୍କକୁ ନେଇ ବାର୍ଲିନ୍ନି କାରାଗାରରେ ସେ "ମେଗ୍ରାହି"ଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ବୁଝାମଣାର ସର୍ତ୍ତ ବିରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇ କହିଥିଲେ ଏହା ଏକ "ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଅବୁଝାମଣା" ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|p=593}}.</ref> ===ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସର:୨୦୦୪-୨୦୧୩=== ଜୁନ ୨୦୦୪ରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ୮୫ ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଶରୀର ଅବକ୍ଷୟ ଘଟିବାରୁ ମଣ୍ଡେଲା "ଅବସରରୁ ଅବସର" ନେବା ଘୋଷଣା କରି କହିଥିଲେ "ମୋତେ ଡାକିବ ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଡାକିବି ।"<ref>{{harvnb|Battersby|2011|p=598}}; ; {{harvnb|Meredith|2010|p=593}}; {{cite web|title=I'll call you|publisher=SouthAfrica.info|date=2 June 2004|url=http://www.southafrica.info/mandela/mandela-retirement.htm|accessdate=26 May 2008|archivedate=16 May 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080516122341/http://www.southafrica.info/mandela/mandela-retirement.htm|url-status=dead}}</ref> ଅତି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବନ୍ଧୁ ଓ ପରିବାରର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କେବଳ ଭେଟ କରିବା ଜାରି ରଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଫାଉଣ୍ଡେସନ ତରଫରୁ ସର୍ବସାଧାରଣ ସଭା ତଥା ଗଣମାଧ୍ୟମ ସାକ୍ଷାତକାର ପାଇଁ ଅନୁରୋଧକୁ ମନା କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|p=598}}.</ref> ପରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକରେ ସେ କିଛି ମାତ୍ରରେ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇଥିଲେ । [[File:President George W. Bush and Former President Nelson Mandela of South Africa Meet in the Oval Office.jpg|thumb|ମେ ୨୦୦୫ରେ ଓଭାଲ ଅଫିସରେ ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ଜର୍ଜ ଡବଲ୍ୟୁ ବୁଶ]] ୨୦୦୫ରେ ସେ "ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ଲିଗାସି ଟ୍ରଷ୍ଟ"ର ଗଠନ କରିଥିଲେ ।<ref name=NPR>{{cite news |title=Mandela, Bush Discuss Education, AIDS in Africa |author= |first=Allison |last=Keyes |authorlink= |authorlink2= |author2= |author3= |author4= |author5= |author6= |author7= |url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=4654914 |agency= |newspaper=NPR |publisher= |location= |isbn= |issn= |oclc= |pmid= |pmc= |bibcode= |doi= |id= |date=May 17, 2005 |page= |pages= |at= |accessdate= |language= |trans_title= |quote= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131206225025/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=4654914 |archivedate=December 6, 2013 |deadurl= |ref= |url-status=dead }}</ref> ଏହି ସଂସ୍ଥାର ଉଦଘାଟନ ପାଇଁ ସେ ଆମେରିକା ଗସ୍ତ କରି "ବ୍ରୁକିଙ୍ଗସ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ"ରେ କହିଥିଲେ ଯେ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।<ref name=NPR /><ref name=LAT>{{cite news |title=The Obama-Mandela dynamic, reflected in a photo |author= |first=Kathleen |last=Hennessey |authorlink= |authorlink2= |author2= |author3= |author4= |author5= |author6= |author7= |url=http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/la-na-obama-mandela-20130625,0,6170889,full.story |agency= |newspaper=Los Angeles Times |publisher= |location= |isbn= |issn= |oclc= |pmid= |pmc= |bibcode= |doi= |id= |date=June 25, 2013 |page= |pages= |at= |accessdate= |language= |trans_title= |quote= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130626044759/http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/la-na-obama-mandela-20130625,0,6170889,full.story |archivedate=June 26, 2013 |deadurl= |ref= |url-status=dead }}</ref> ସେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକୀୟ ସିନେଟର ସଦସ୍ୟ [[ହିଲାରୀ କ୍ଲିଣ୍ଟନ]] , ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବୁଶ, ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ [[ବାରାକ ଓବାମା]]ଙ୍କୁ ଭେଟି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଥିଲେ ।<ref name=LAT /> ଜିମ୍ବାୱେରେ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ହେଉଥିବାରୁ ତତକାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ରବର୍ଟ ମୁଗାବେ]]ଙ୍କୁ ସେ ଇସ୍ତଫା ଦେବାପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ଏହାର କିଛି ପ୍ରଭାବ ନ ପଡ଼ିବାରୁ ୨୦୦୭ରେ ସେ ମଣ୍ଡେଲା ସର୍ବସାଧାରଣ ଭାବେ କହିଥିଲେ ଯେ ମୁଗାବେ "ସମ୍ମାନର ସହିତ" ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦରୁ ଓହରି ଆସିବା ଉଚିତ ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|p=594}}.</ref> ସେହି ବର୍ଷ ମଣ୍ଡେଲା, ମାସେଲ ଓ ଡେସମଣ୍ଡ ଟୁଟୁ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଏକ ବିଶ୍ୱନେତାଙ୍କ ସଂଘ କରି ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଅସୁବିଧା ଓ ସମାଧାନ ହୋଇ ନ ପାରୁଥିବା ସମସ୍ୟା ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ବୁଦ୍ଧିର ସହାୟତା ଦେବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ । ନିଜର ୮୯ତମ ଜନ୍ମଦିନରେ ଏକ ଭାଷଣରେ ସେ ଏହି ସଂଗଠନ "ଦି ଏଲଡ଼ର୍ସ"ର ଗଠନ ହେବା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|p=600}}; {{cite news | url=http://www.msnbc.msn.com/id/19836050 | title=Mandela joins 'Elders' on turning 89 | publisher=MSNBC | agency=Associated Press | accessdate=26 May 2008 | date=20 July 2007 | archivedate=26 June 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080626231204/http://www.msnbc.msn.com/id/19836050/ | url-status=dead }}; {{cite web|url=http://www.southafrica.info/mandela/theelders.htm|title=Mandela launches The Elders|date=19 July 2007|publisher=SAinfo|accessdate=27 October 2008|archivedate=8 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081008024302/http://www.southafrica.info/mandela/theelders.htm|url-status=dead}}</ref> [[File:Graça Machel - Sri Chinmoy - Nelson Mandela.png|thumb|ଭାରତୀୟ ଗୁରୁ ଶ୍ରୀ ଚିନ୍ମୟଙ୍କ ସହିତ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ପତ୍ନୀ ଗ୍ରାକା ମାସେଲ]] ୧୮ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୮ରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ୯୦ତମ ଜନ୍ମବାର୍ଷିକୀକୁ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା, ଓ ପ୍ରମୁଖ ସମାରୋହ କୁନୁଠାରେ ହୋଇଥିଲା<ref name="FOXNews">{{cite news|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,385561,00.html|title=Nelson Mandela Celebrates 90th Birthday by Urging Rich to Help Poor|date=18 July 2008|publisher=Fox News Channel|accessdate=27 October 2008|archivedate=19 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081119002218/http://www.foxnews.com/story/0,2933,385561,00.html|url-status=dead}}</ref> ତଥା "ହାଇଡ଼ ପାର୍କ, ଲଣ୍ଡନ"ରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ଏକ କନସର୍ଟ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/hyde-park-concert-to-mark--mandelas-90th-821776.html|title=Hyde Park concert to mark Mandela's 90th|last=Bingham|first=John|date=6 May 2008|work=The Independent|publisher=Independent Print Limited|accessdate=27 October 2008|location=London|archivedate=24 December 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081224021018/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/hyde-park-concert-to-mark--mandelas-90th-821776.html|url-status=dead}}</ref> ଏହି ସମାରୋହର ଆରମ୍ଭରେ ଭାଷଣ ଦେଇ ମଣ୍ଡେଲା ଧନୀ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଗରିବ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ ।<ref name="FOXNews"/> ମବେକିଙ୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିତ୍ୱ ସମୟରେ ମଣ୍ଡେଲା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସକୁ ନିଜର ସମର୍ଥନ ଜାରି ରଖିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି "ଜାକୋବ ଜୁମା"ଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଧିକ ସମଥନ ଦେଖାଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ୨୦୦୯ରେ ଏକ ଝଡ଼ ମଝିରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ନାତି "ଚିଫ ମଣ୍ଡଲା ମଣ୍ଡେଲା" ତାଙ୍କୁ ଏକ ଜୁମା-ସମର୍ଥିତ ସଭାରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ନେଇଯାଇଥିବା ପାଇଁ ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|pp=594–597}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=598}}.</ref> ୨୦୦୪ଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ହେବାକୁ ଥିବା "୨୦୧୦ ଫିଫା ବିଶ୍ୱ କପ" ପାଇଁ ମଣ୍ଡେଲା ସଫଳ ଭାବେ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ, କହିଥିଲେ "ଆଗାମୀ ବର୍ଷରେ ଆମ ପାଇଁ କିଛି ନୂତନ ପୁରସ୍କାର ଅଛି"; ଓ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଅପାର୍ଥିଡ଼ ଅନ୍ତହେବାର ଏକ ଦଶନ୍ଧି ବିତିସାରିଥିଲା । ବିଶ୍ୱକପ ସମୟରେ ବିଶେଷ ଲୋକଲୋଚନଙ୍କୁ ନ ଆସି, ମଣ୍ଡେଲା ଅନ୍ତିମ ସମାରୋହରେ ଏକ ବିରଳ ସର୍ବସାଧାରଣ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥିଲେ ଓ ପ୍ରଚୁର କରତାଳି ସହ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|p=600}}; {{cite news | url=http://www.guardian.co.uk/world/2010/jul/11/nelson-mandela-world-cup-final | location=London | work=The Guardian | title=Nelson Mandela attends World Cup closing ceremony | date=11 July 2010 | first=David | last=Batty | archivedate=24 July 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130724041644/http://www.guardian.co.uk/world/2010/jul/11/nelson-mandela-world-cup-final | url-status=dead | access-date=5 July 2013 }}</ref> ୨୦୦୫ରୁ ୨୦୧୩ ମଧ୍ୟରେ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମରେ ବିଭିନ୍ନ ଟ୍ରଷ୍ଟରେ ନିୟୋଯିତ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଥ ଲାଗି ଅନେକ ଆଇନ ପରିସ୍ଥିତିର ସାମନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।<ref>[http://www.nytimes.com/2013/05/25/world/africa/messy-legal-fight-over-mandela-trust-goes-public.html?_r=0]</ref> ୨୦୧୩ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଫୁସଫୁସ ସଂକ୍ରମଣ ପାଇଁ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ପ୍ରିଟୋରିଆରେ ଡ଼ାକ୍ତରଖାନାରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ବଂଶଧରମାନେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ସମାଧି ସ୍ଥଳ ପାଇଁ ଆନ୍ତଃ-ପାରିବାରିକ ଆଇନ-କନ୍ଦଳରେ ମାତିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|author=David Smith in Johannesburg |url=http://www.guardian.co.uk/world/2013/jul/03/south-african-courts-mandela-burial |title=South African courts step in over Mandela family burial row |publisher=The Guardian |date= |accessdate=2013-07-05}}</ref><ref>{{cite web|last=Moreton |first=Cole |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/nelson-mandela/10155807/Nelson-Mandelas-grandson-Mandla-accused-of-grave-tampering.html |title=Nelson Mandela's grandson Mandla accused of grave tampering |publisher=Telegraph |date= |accessdate=2013-07-05}}</ref><ref>{{cite web|author=July 4 2013 at 09:40am By Henriette Geldenhuys |url=http://www.iol.co.za/news/crime-courts/affidavit-points-out-mandla-s-master-plan-1.1541835 |title=Affidavit points out Mandla's 'master plan' |publisher=IOL.co.za |date= |accessdate=2013-07-05}}</ref> ====ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅବସ୍ଥା==== ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୨୦୧୧ରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଶ୍ୱାସପ୍ରଶ୍ୱାସ ଜନିତ ସଂକ୍ରମଣ ପାଇଁ ସ୍ୱଳ୍ପକାଳ ନିମନ୍ତେ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଓ ଏହା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା;<ref>{{harvnb|Battersby|2011|p=607}}; {{cite web|url=http://www.news24.com/SouthAfrica/News/Nelson-Mandela-breathing-on-his-own-20110128|title=Nelson Mandela 'breathing on his own'|date=18 January|publisher=News 24|accessdate=30 January|archivedate=24 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130724072550/http://www.news24.com/SouthAfrica/News/Nelson-Mandela-breathing-on-his-own-20110128|url-status=dead}}</ref> ପୁଣି ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୨ରେ ଫୁସଫୁସ ସଂକ୍ରମଣ ଓ "ଗାଲଷ୍ଟୋନ" ହଟାଇବା ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଖାନା ନିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Mandela Has Lung Infection, South African Officials Say|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/12/11/nelson-mandela-in-hospital_n_2276365.html|work=The Huffington Post|agency=Associated Press|date=11 December 2012|author=Jon Gambrell|archivedate=12 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121212042724/http://www.huffingtonpost.com/2012/12/11/nelson-mandela-in-hospital_n_2276365.html|url-status=dead|accessdate=11 December 2012}}; {{cite news|title=Mandela Has Surgery for Gallstones|url=http://www.nytimes.com/2012/12/16/world/africa/mandela-has-surgery-to-remove-gallstones.html?partner=rss&emc=rss&smid=tw-nytimes&_r=0|work=The New York Times|accessdate=15 December 2012|archivedate=1 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130501200639/http://www.nytimes.com/2012/12/16/world/africa/mandela-has-surgery-to-remove-gallstones.html?partner=rss&emc=rss&smid=tw-nytimes&_r=0|url-status=dead}}</ref> ମାର୍ଚ ୨୦୧୩ର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଏକ ସଫଳ ଡାକ୍ତରୀ ଉପଚାର ପରେ,<ref>{{cite web|url=http://www.ctvnews.ca/world/nelson-mandela-94-responding-positively-to-treatment-in-hospital-1.1214585 |title=Nelson Mandela, 94, responding positively to treatment in hospital &#124; CTV News |publisher=Ctvnews.ca |date=2013-03-28 |accessdate=2013-06-10}}</ref> ପୁଣି ଫୁସଫୁସ ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କିଛିଦିନ ପାଇଁ ପ୍ରିଟୋରିଆରେ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ରଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=Nelson Mandela arrives home in ambulance|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/nelson-mandela/9976102/Nelson-Mandela-arrives-home-in-ambulance.html|publisher=The Telegraph|accessdate=6 April 2013|archive-date=25 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725193903/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/nelson-mandela/9976102/Nelson-Mandela-arrives-home-in-ambulance.html|url-status=dead}}</ref> ଜୁନ ୮ ୨୦୧୩ରେ, ତାଙ୍କର ଫୁସଫୁସ ସଂକ୍ରମଣ ଖରାପ ଅବସ୍ଥାକୁ ଗତି କରିଥିଲା, ଏବଂ ଗୁରୁତର ପରିସ୍ଥିତିରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିଟୋରିଆରେ ପୁଣି ଡାକ୍ତରଖାନା ନିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Nelson Mandela hospitalized in serious condition|url=http://www.cnn.com/2013/06/08/world/africa/south-africa-mandela-sick/index.html|publisher=CNN|accessdate=8 June 2013|date=8 June 2013}}</ref> ଚାରିଦିନ ପରେ, ତାଙ୍କ ଅବସ୍ଥା "ଗୁରୁତର କିନ୍ତୁ ସ୍ଥିର" ବୋଲି ରାୟ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Nelson Mandela still in 'serious, but stable condition'|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-22851404|work=BBC News|accessdate=11 June 2013}}</ref> ଡାକ୍ତରଖାନା ନିଆଯିବା ସମୟରେ ଆମ୍ବୁଲାନସରେ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି ହେବାରୁ, ସେ ୪୦ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାସ୍ତାରେ ଅଟକି ରହିଥିଲେ, ଏବଂ ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ସରକାରଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନାର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା, ଏବଂ କିଛି ସପ୍ତାହ ପରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜାକୋବ ଜୁମା କହିଥିଲେ ଯେ - ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଯତ୍ନ ନେବାକୁ ୭ଜଣିଆ ଅଭିଜ୍ଞ ଡାକ୍ତରୀ ଦଳ ଗାଡ଼ିରେ ରହିଥିଲା ଓ ସବୁ ସମୟରେ ପରିସ୍ଥିତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିଥିଲା ।<ref name=NYT-23-06-13>{{cite news|last=Walsh|first=Declan|title=Mandela’s Condition Now Said to Be 'Critical'|url=http://www.nytimes.com/2013/06/24/world/africa/mandelas-condition-now-said-to-be-critical.html?hp&_r=0|accessdate=23 June 2013|newspaper=The New York Times|date=23 June 2013}}</ref> ଜୁନ ୨୨ ୨୦୧୩ରେ, "ସି.ବି.ଏସ. ନ୍ୟୁଜ" ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲା ଯେ ବିଗତ କିଛି ଦିନ ପାଇଁ ମଣ୍ଡେଲା ଆଖି ଖୋଲିନାହାନି ଏବଂ କୌଣସି ଶାରୀରିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଉନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ପରିବାରର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେତେ ପରିମାଣର ଡାକ୍ତରୀ ଉପଚାର ଦିଆଯିବ ତାହା ଆଲୋଚ୍ୟ ବିଷୟ ରହିଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=Mandela's ambulance broke down, stranding him for 40 minutes|url=http://www.cbsnews.com/8301-18563_162-57590542/nelson-mandela-unresponsive-family-discussing-options/|publisher=CBS News|accessdate=22 June 2013}}</ref> (ଦୀର୍ଘ ୧୨ବର୍ଷ ଧରି ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ଅଙ୍ଗରକ୍ଷୀ "ଶନ ଭ୍ୟାନ ହୀର୍ଡ଼େନ"ଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ ସେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଏକ ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ମୁକ୍ତି କରିଦେବାକୁ , ପରିବାର ବର୍ଗଙ୍କୁ ସର୍ବସାଧାରଣରେ କହିଥିଲେ ।)<ref>{{cite news|title=Mandela's former bodyguard: 'Set him free'|url=http://www.cbsnews.com/8301-18563_162-57589496/mandelas-former-bodyguard-set-him-free/|accessdate=23 June 2013|newspaper=CBS News|date=15 June 2013}}</ref> ଜୁନ ୨୩ ୨୦୧୩ରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜାକୋବ ଜୁମା ଏକ ଇସ୍ତାହାରରେ କହିଥିଲେ ଯେ - ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ପରିସ୍ଥିତି "ଉଦବେଗଜନକ" ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି ।<ref>{{cite web|title=Nelson Mandela's Condition Becomes Critical|url=http://news.sky.com/story/1107304/nelson-mandelas-condition-becomes-critical|publisher=Sky News|accessdate=23 June 2013}}</ref><ref>{{cite news|last1=Karimi|first1=Faith|last2=Norgaard|first2=Kim|title=Nelson Mandela in critical condition, South Africa's presidency says|url=http://www.cnn.com/2013/06/23/world/africa/south-africa-mandela/index.html|accessdate=23 June 2013|newspaper=CNN|date=June 23, 2013}}</ref><ref>{{cite news|title= Nelson Mandela in critical condition|url=http://www.aljazeera.com/news/africa/2013/06/201362320023466697.html|accessdate=23 June 2013|newspaper=Al Jazeera|date=June 23, 2013}}</ref> ଜୁମାଙ୍କ ସହିତ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଉପସଭାପତି "ସିରିଲ ରାମାଫୋସା" ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଗ୍ରାକା ମାସେଲଙ୍କୁ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭେଟି ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ବୁଝିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |author=Associated Press |url=http://www.washingtonpost.com/world/africa/south-african-presidency-says-condition-of-nelson-mandela-has-become-critical/2013/06/23/b20abd80-dc3f-11e2-a484-7b7f79cd66a1_story.html |title=South Africa: Anti-apartheid leader Nelson Mandela’s condition has turned critical |publisher=The Washington Post |date= |accessdate=2013-06-24 |archiveurl=https://archive.ph/20130624234438/http://www.washingtonpost.com/world/africa/south-african-presidency-says-condition-of-nelson-mandela-has-become-critical/2013/06/23/b20abd80-dc3f-11e2-a484-7b7f79cd66a1_story.html |archivedate=2013-06-24 |url-status=live }}</ref> ୨୫ ଜୁନରେ କେପ ଟାଉନର ଆର୍କବିଶପ "ଥାବୋ ମାକଗୋବା" ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭେଟି ଗ୍ରାକାଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |author=By AFP 10:07AM BST 26 Jun 2013 |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/nelson-mandela/10142863/Nelson-Mandela-wished-a-peaceful-end.html |title=Mandela wished a 'peaceful end' by Cape Town Archbishop |publisher=Telegraph.co.uk |date=2013-06-26 |accessdate=2013-07-05 |archive-date=2016-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160127022518/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/nelson-mandela/10142863/Nelson-Mandela-wished-a-peaceful-end.html |url-status=dead}}</ref> ଏହା ପର ଦିନ ଜୁମା ପୁଣି ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ପରଦିନ ଥିବା ମୋଜାମ୍ବିକ ଗସ୍ତକୁ ନାକଚ କରିଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=Zuma Cancels Trip Amid Mandela Worry|url=http://abcnews.go.com/International/wireStory/south-african-archbishop-prays-mandela-19492488#.UctqWju1HxA|publisher=ABC News|accessdate=26 June 2013}}</ref> ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଜଣେ ସଂପର୍କୀୟ "ଦି ଡେଲି ଟେଲିଗ୍ରାଫ"କୁ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ, ମଣ୍ଡେଲା ଜୀବନ ସହାୟକରେ ରହିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web|title=Report: Nelson Mandela on life support|url=http://www.upi.com/Top_News/World-News/2013/06/26/Report-Nelson-Mandela-on-life-support/UPI-68601372248016/|publisher=UPI|accessdate=27 June 2013}}</ref> ୪ ଜୁଲାଇରେ ଖବର ଆସିଥିଲା ଯେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ସଂଜ୍ଞାହୀନ(ପରମାନେଣ୍ଟ ଭେଜିଟେଟିଭ ଷ୍ଟେଟ)ଅଛି, ଓ ଜୀବନ ସହାୟତାକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯିବା ଉଚିତ ।<ref>{{cite web|title=Nelson Mandela 'in permanent vegetative state'|url=http://www.news.com.au/world-news/mandela-family-in-bizarre-meltdown/story-fndir2ev-1226674584690|publisher=news.com.au|accessdate=4 July 2013|archive-date=7 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130707110827/http://www.news.com.au/world-news/mandela-family-in-bizarre-meltdown/story-fndir2ev-1226674584690|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Nelson Mandela is in 'vegetative state' and life support 'should be switched off', say doctors|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/nelson-mandela/10160715/Report-Nelson-Mandela-is-in-vegetative-state-and-life-support-should-be-switched-off-say-doctors.html|publisher=The Telegraph|accessdate=4 July 2013}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> କିନ୍ତୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଯେ - ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା କରୁଥିବା ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ସେ ସଂଜ୍ଞାହୀନ ନାହାନ୍ତି ।<ref>{{cite web|last=Laing |first=Aislinn |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/nelson-mandela/10161230/Nelson-Mandelas-doctors-deny-he-was-in-permanent-vegetative-state.html |title=Nelson Mandela's doctors deny he was in 'permanent vegetative state' |publisher=Telegraph |date=2013-05-07 |accessdate=2013-07-05}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.thepresidency.gov.za/pebble.asp?relid=15682 |title=Clarification on the health of former President Mandela |publisher=The Presidency |date= |accessdate=2013-07-05 |archive-date=2013-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130711052945/http://www.thepresidency.gov.za/pebble.asp?relid=15682 |url-status=dead }}</ref> ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଓ ସାମାଜିକ ଜୀବନ== ===ଭାବମୂର୍ତ୍ତି=== ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ମଣ୍ଡେଲା "ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା" ରଖୁଥିବା ଜଣେ "ନୈତିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ" ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=582}}.</ref> ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ତଥା ନିଜ ବିପକ୍ଷମାନଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା ସମୟରେ ସେ ବହୁ ନମ୍ର ଓ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ମତପୋଷନ କରାଯାଏ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=411, 498}}.</ref> ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ବିତ୍ତଶାଳୀ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଗହଣରେ ବିତାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମଣ୍ଡେଲା ଅଫିସରେ ଉତ୍ସବ ସମୟରେ କର୍ମକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସହିତ ମେଳାପ କରିବାକୁ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି ।<ref>{{harvnb|Meredith|2010|pp=482–483}}.</ref> ଜୀବନର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଲଗୁଣ ଖୋଜିବାକୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି, ଏବଂ କିଛି ଲୋକ ଭାବନ୍ତି ଯେ ମଣ୍ଡେଲା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବହୁମାତ୍ରାରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=431, 582}}.</ref> ସେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଜିଦିଆ ଗୁଣ ତଥା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଭାବ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଅଟନ୍ତି, ଏବଂ ସମୟ ସମୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=431, 498}}; {{harvnb|Smith|2010|p=80}}</ref> ସେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ମାତ୍ରରେ ରସିକତାରେ ପ୍ରବୀଣ ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|p=599}}</ref> ୧୪ତମ [[ଦଲାଇ ଲାମା]] ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ବହୁ ପୁରାତନ ମିତ୍ର ଅଟନ୍ତି । ନିଜ ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତି ସର୍ବଦା ସଚେତନ ରହୁଥିବା ମଣ୍ଡେଲା ସର୍ବଦା ଭଲ ପୋଷାକପତ୍ର ପିନ୍ଧିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ଥେମ୍ବୁ ରାଜ ପରିବାରରେ ନିଜ ବାଲ୍ୟଜୀବନ କଟାଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନଯାପନ ପ୍ରଣାଳୀରେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ରାଜକୀୟତା ପରିଲକ୍ଷିତ; ନିଜ ଶାସନ କାଳରେ ସେ "ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସମ୍ରାଟ" ଆଖ୍ୟା ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=432, 554}}.</ref> "ଭବିଷ୍ୟ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନ"ରେ ପ୍ରବୀଣ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ସର୍ବଦା ନିଜକୁ ସୌମ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଛବି ଗୁଡ଼ିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଭଲ ଆସିଥାଏ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=582–583}}.</ref> ===ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରା=== [[File:Free Nelson Mandela Protest, Germany (crop).jpg|thumb|right|୧୯୮୬ରେ [[ବର୍ଲିନ]]ରେ ହୋଇଥିବା "ଫ୍ରି ମଣ୍ଡେଲା" ଶୋଭାଯାତ୍ରା]] ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗଦେବା ପରଠାରୁ ସେ ଜଣେ "ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦୀ"<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=37, 584}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=541}}.</ref> ଭାବେ ପରିଚିତ, ଏବଂ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ "ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଓ ସମାଜବାଦୀ"<ref>{{harvnb|Smith|2010|p=231}}.</ref> ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା । ଯଦିଓ ତାଙ୍କର ଅନେକ ଭାଷଣରେ ସେ ଜଣେ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଭାବେ ପ୍ରତୀୟ ହୁଅନ୍ତି, ମଣ୍ଡେଲା ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଜଣେ ନିଚ୍ଛକ ପୂଜାରୀ ଅଟନ୍ତି; ଏବଂ ବେଳେ ବେଳେ ନିଜ ଅନିଚ୍ଛା ସତ୍ତ୍ୱେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ମତକୁ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତି ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=433}}.</ref> ତାଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ "ବିସ୍ତୃତତା, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିବାର ଅଧିକାର"<ref>{{harvnb|Battersby|2011|p=605}}</ref> ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମୂଳଦୂଆ ଅଟେ ଓ ସେ ପ୍ରାକୃତିକ ମାନବ ଅଧିକାରରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖନ୍ତି ।<ref>{{harvnb|Kalumba|1995|p=162}}</ref> ଜଣେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସମାଜବାଦୀ ଭାବେ ସେ "ଜମିର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମାଲିକାନା ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ପୁଞ୍ଜି(କ୍ୟାପିଟାଲିଜିମ)"ର ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=298}}.</ref> ମାର୍କସଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରେରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ସେ "ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ସମାଜବାଦ"<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=282}}.</ref> ସପକ୍ଷରେ ଯୁକ୍ତି କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସଘାତ ଶୁଣାଣି ସମୟରେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ବୋଲି ମାନି ନ ଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Mandela|1994|p=365}}; {{harvnb|Sampson|2011|pp=135–138}}.</ref> ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ଲେଖିଥିବା "ଡେଭିଡ଼ ଜେମସ ସ୍ମିଥ" ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ ଏବଂ କହିଥିଲେ - ମଣ୍ଡେଲା ୧୯୫୦ ଦଶକର ଶେଷଭାଗ ଓ ୧୯୬୦ ଦଶକର ଆରମ୍ଭରେ ଉଭୟ "ସମାଜବାଦ ଓ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ" ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Smith|2010|pp=217–218}}.</ref> ୧୯୫୫ ଫ୍ରିଡ଼ମ ଚାର୍ଟରରେ ମଣ୍ଡେଲା ବ୍ୟାଙ୍କ, ସୁନା ଖଣି ଓ ଜମିର ଜାତୀୟକରଣ କରି, ଅର୍ଥର ସମାନ ବିତରଣ କରିବାକୁ ମତ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ସବୁ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଣ୍ଡେଲା ନିଜ ଶାସନ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି କୌଣସି ସଂସ୍ଥାର ଜାତୀୟକରଣ କରିନଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Kalumba|1995|pp=164–165}}</ref> ଏହି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପଛରେ ଆଦ୍ୟ ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ହୋଇଥିବା ସୋଭିଏତ ସଂଘର ଓ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ବ୍ଲୋକର ପତନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲା ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|pp=433–435}}.</ref> ===ପରିବାର=== [[File:Mandela museum soweto.jpg|right|thumb|ସୋୱେଟୋରେ ଥିବା ମଣ୍ଡେଲା ପାରିବାରିକ ମ୍ୟୁଜିୟମ]] ମଣ୍ଡେଲା ୩ ଥର ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ୬ଟି ସନ୍ତାନଙ୍କ ପିତା ତଥା ୧୭ଜଣ ନାତି-ନାତୁଣୀଙ୍କ<ref>{{cite web|author=Geoffrey York |url=http://m.theglobeandmail.com/news/world/south-africans-express-disgust-as-mandela-family-members-cash-in-on-icons-name/article11299841/?service=mobile |title=South Africans express disgust as Mandela family members cash in on icon’s name |publisher=The Globe and Mail |date=2013-04-16 |accessdate=2013-06-28}}</ref> ପିତାମହ ଥିଲେ; ଏବଂ ତାଙ୍କର ବହୁ ଅଣ ନାତି-ନାତୁଣୀ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.highbeam.com/doc/1P2-590332.html |title=In S. Africa, a President Replaces an Icon; Mbeki Takes Over From Mandela, Nation's 'Saintly Man' |author=Jon Jeter |date=17 June 1999 |work=The Washington Post |publisher= {{Subscription required|via=HighBeam Research}}|accessdate=3 February 2013|archiveurl=https://archive.is/mhpdH|archivedate=16 February 2013}}</ref> ନିଜ ସନ୍ତାନ ସନ୍ତତିଙ୍କ ପ୍ରତି ସେ କଠୋର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନାତି ନାତୁଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁ ଉଦାର ଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Sampson|2011|p=246}}; {{harvnb|Smith|2010|p=147}}; {{harvnb|Meredith|2010|p=481}}.</ref> ଟ୍ରାନସ୍କେଇରୁ ଆସିଥିବା "ଏଭେଲିନ ନତୋକୋ ମାସେ"ଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୪ରେ ପ୍ରଥମ ବିବାହ ହୋଇଥିଲା ଓ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଭେଟ ହୋଇ ସାରିଥିଲେ ।<ref name="mandela144"/> ଦୀର୍ଘ ୧୩ ବର୍ଷ ପରେ ୧୯୫୭ରେ, ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଅତ୍ୟଧିକ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଓ ଅନୈତିକ ସଂପର୍କକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ସେମାନଙ୍କର ବିବାହବିଚ୍ଛେଦ ହୋଇଥିଲା ଓ ଏଭେଲିନ "ଜେଓୱାହ’ସ ୱିଟନେସ"ର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଓ ସେଥିପାଇଁ ରାଜନୀତିରୁ ଦୂର ରହିବା ଜରୁରୀ ଥିଲା ।<ref name="mandela296"/> ମଣ୍ଡେଲା ଓ ଏଭେଲିନଙ୍କ ଔରସରୁ ଦୁଇ ପୁତ୍ର - ମାଦିବା "ଥେମ୍ବି" ଥେମ୍ବେକିଲେ (୧୯୪୬-୧୯୬୯) ଓ "ମାକଗାଥୋ ମଣ୍ଡେଲା "(୧୯୫୦-୨୦୦୫); ଦୁଇ କନ୍ୟା - ମାକାଜିୱେ ମଣ୍ଡେଲା (ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ନାମ ସମାନ ଥିଲା, ୧୯୪୭ ଓ ୧୯୫୩ରେ ଜନ୍ମିତ) ଜାତ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରଥମ କନ୍ୟାର ନଅ ମାସରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାରୁ, ତାଙ୍କରି ସ୍ମୃତିରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ କନ୍ୟାର ନାମ ସମାନ ରଖିଥିଲେ । ମାସେ ୨୦୦୪ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ଓ ମଣ୍ଡେଲା ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.iol.co.za/index.php?from=rss_General&set_id=1&click_id=139&art_id=qw1084030021347B211|title=Madiba bids final farewell to his first wife|date=8 May 2004|work=Independent Online (South Africa)|5=Independent Online|accessdate=28 October 2008|archivedate=19 December 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081219024136/http://www.iol.co.za/index.php?from=rss_General&set_id=1&click_id=139&art_id=qw1084030021347B211|url-status=dead}}</ref> ମାକଗାଥୋଙ୍କ ପୁତ୍ର "ମଣ୍ଡଲା ମଣ୍ଡେଲା" ୨୦୦୭ରେ ମଭେଜୋ ଆଦିବାସୀ ପରିଷଦର ମୁଖ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.reuters.com/article/2007/04/16/us-safrica-mandela-idUSL168565220070416 |title=Mandela's grandson becomes tribal chief, political heir |author=Andrew Quinn |date=16 April 2007 |publisher=Reuters {{Subscription required|via=HighBeam Research}} |accessdate=3 February 2013 |archive-date=13 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121113000137/http://www.reuters.com/article/2007/04/16/us-safrica-mandela-idUSL168565220070416 |url-status=dead}}</ref> [[File:Mandela e Evelyn 1944.jpg|right|thumb|150x150px|୧୯୪୪ରେ ନେଲସନ ଓ ଏଭେଲିନଙ୍କ ବିବାହ]] [[File:Winnie Mandela00.jpg|right|thumb|159x159px|ୱିନି ମଣ୍ଡେଲା, ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀ]] ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀ "ୱିନି ମାଦିକିଜେଲା ମଣ୍ଡେଲା" ମଧ୍ୟ ଟ୍ରାନସ୍କେଇରୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଦେଖା ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠି ସେ ସହରର ପ୍ରଥମ କୃଷ୍ଣକାୟ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଥିଲେ ।<ref name="ANCWinnie">{{cite web|url=http://www.anc.org.za/people/mandela_nw.html|title=Winnie Mandela|publisher=ANC|accessdate=27 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080722092427/http://www.anc.org.za/people/mandela_nw.html|archivedate=22 July 2008|url-status=live}}</ref> ୱିନି ଓ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଦୁଇ କନ୍ୟା - ଜେନାନି(ଜେନି)ଙ୍କ ଜନ୍ମ ୪ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୫୮ ଓ ଜିନ୍ଦଜିସ୍ୱା(ଜିନ୍ଦଜି) ମଣ୍ଡେଲା-ହଲଙ୍ଗୱାନେଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୬୦ରେ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="ANCWinnie"/> ଜିନ୍ଦଜିଙ୍କୁ ମାତ୍ର ୧୮ମାସ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ରୋବେନ ଦ୍ୱୀପକୁ କାରାବାସରେ ପଠାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ପରେ ଦେଶରେ ଚାଲିଥିବା ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତିଦ୍ୱାରା ୱିନି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିଲେ ଓ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୯୨ରେ ଅଲଗା ରହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଓ ମାର୍ଚ ୧୯୯୬ରେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-18170308.html|title=Nelson and Winnie Mandela divorce; Winnie fails to win $5&nbsp;million settlement |date=8 April 1996|work=Jet|accessdate=27 October 2008|archiveurl=https://archive.is/svyl|archivedate=4 June 2012}}</ref> ମଣ୍ଡେଲା କାରାବାସରେ ଥିବା ବେଳେ ୧୯୭୩ରେ ତାଙ୍କ ଝିଅ ଜେନାନିଙ୍କ ବିବାହ, ଉଭୟ ସ୍ୱାଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡର ରାଜା "ମସ୍ୱାତି ଇଲ"<ref>{{cite web|url=http://main.wgbh.org/ton/programs/5069_01.html|title=Swaziland prince and princess attend Boston University|date=13 May 1987|publisher=WGBH Boston|accessdate=27 October 2008}}</ref> ଓ ଜୁଲୁସର ରାଣୀ "ମାଣ୍ଟଫୋମ୍ବି"ଙ୍କ<ref name="burke">{{cite book | title=Burke's Peerage|Burke's Royal Families of the World, Volume II | publisher=Burke's Peerage Ltd | year=1980 | location=London | pages=217–218, 271, 320| isbn=0-85011-029-7}}</ref> ଭାଇ, "ପ୍ରିନ୍ସ ଥୁମ୍ବୁମୁଜି ଦଲାମିନି"ଙ୍କ ସହିତ ହୋଇଥିଲା । ଜେନାନି ନିଜ ପିତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିକୁ ଅତିଭଲ ଭାବେ ମନେ ରଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ସରକାରଙ୍କ ବାରଣ ପାଇଁ ୪ ବର୍ଷରୁ ୧୬ବର୍ଷ ହେବା ହେବାପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇନଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.highbeam.com/doc/1P2-1353217.html |title=Daddy Stayed in Jail. That Was His Job'; Zenani Mandela's Life Without Father |date=8 November 1987 |work=The Washington Post |accessdate=27 October 2008 |archivedate=24 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110624033751/http://www.highbeam.com/doc/1P2-1353217.html |url-status=dead }}</ref> ଜୁଲାଇ ୨୦୧୨ରେ, ଜେନାନିଙ୍କୁ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ପାଇଁ ବୈଦେଶିକ ଦୂତ ଭାବେ ମୁତୟନ କରାଗଲା, ଓ ସେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ସାମାଜିକ ଜୀବନ ପାଇଁ ଆଗଭର ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-18703172 |title=Mandela daughter Zenani appointed Argentina ambassador |date=4 July 2012 |publisher=BBC News |accessdate=3 February 2013 |archivedate=5 August 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120805081557/http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-18703172 |url-status=dead }}</ref> ୧୯୯୮ରେ ନିଜ ୮୦ତମ ଜନ୍ମବାର୍ଷିକୀ ଅବସରରେ ମଣ୍ଡେଲା "ଗ୍ରାକା ମାସେଲ"ଙ୍କୁ ପୁଣି ବିବାହ କରିଥିଲେ; ଯିଏକି ୧୨ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଆକାଶ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ମୋଜାମ୍ବିକର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି "ସମୋରା ମାସେଲ"ଙ୍କ ବିଧବା ଥିଲେ ।<ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/WORLD/africa/9807/18/mandela.wedding.02/|title=Mandela gets married on 80th birthday|date=18 July 1998|publisher=CNN|accessdate=27 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080614111828/http://www.cnn.com/WORLD/africa/9807/18/mandela.wedding.02/|archivedate=14 June 2008|url-status=live}}</ref> ==ମୃତ୍ୟୁ== ହଗଟନ, ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗଠାରେ ମଣ୍ଡେଲା ଫୁସଫୁସ ଜନିତ ସଂକ୍ରମଣଦ୍ୱାରା ୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୩ରେ ୯୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ନିଜ ପରିବାର ବର୍ଗଙ୍କ ଗହଣରେ ପ୍ରାଣ ବିସର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।<ref name="BBCD">{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-25249520|title=South Africa's Nelson Mandela dies in Johannesburg|date=December 5, 2013|publisher=BBC News|accessdate=2013-12-05}}</ref> ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜାକୋବ ଜୁମା ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।<ref name="BBCD" /><ref>{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2013/12/06/world/africa/nelson-mandela.html?_r=0|title=Mandela’s Death Leaves South Africa Without Its Moral Center|publisher=The New York Times|author=Polgreen, Lydia|date=5 December 2013|accessdate=2013-12-05}}</ref> ==ପ୍ରଭାବ== ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ମଣ୍ଡେଲା ନିଜର ଯୋସା ବଂଶନାମ '''ମାଦିବା''' ନାମରେ ପରିଚିତ ।<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-22052593 |title=Nelson Mandela discharged from South Africa hospital |date=6 April 2013 |publisher=BBC News |accessdate=9 April 2013 |archivedate=9 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130409004834/http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-22052593 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/31/nelson-mandela-what-follows |title=South Africans pray for Nelson Mandela, but dismiss fears his death will mean chaos |author=David Smith |date=30 March 2013 |work=The Guardian |accessdate=9 April 2013 |archivedate=7 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130407171724/http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/31/nelson-mandela-what-follows |url-status=dead }}</ref> ===ସମ୍ମାନ ଓ ସ୍ମୃତି ସ୍ମାରକୀ=== [[Image:South Africa-Johannesburg-Nelson Mandela Bridge001.jpg|thumb|ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଥିବା ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ପୋଲ]] ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ "ଜାତିର ପିତା"<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-20839504 |title=Nelson Mandela to spend Christmas in S Africa hospital |date=24 December 2012 |publisher=BBC News |accessdate=3 February 2013 |archivedate=29 January 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130129090757/http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-20839504 |url-status=dead }}</ref> ଓ "ଗଣତନ୍ତ୍ରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା"<ref>{{harvnb|Meredith|2010|p=565}}.</ref> ସହ "ଜାତୀୟ ମୁକ୍ତିଦାତା" କୁହାଯାଇଥାଏ ଓ ତାଙ୍କୁ [[ଜର୍ଜ ୱାସିଂଟନ]] ଓ [[ଆବ୍ରାହମ ଲିଙ୍କନ]]ଙ୍କ ସମ୍ମିଶ୍ରଣର ପ୍ରତିରୂପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।<ref>{{cite web |url=http://www.thedailybeast.com/newsweek/2009/08/27/father-disfigure.html |title=Father Disfigure |author=Fairbanks, Eve |date=26 August 2009 |work=Newsweek |accessdate=14 February 2013 |archivedate=13 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130513100409/http://www.thedailybeast.com/newsweek/2009/08/27/father-disfigure.html |url-status=dead }}</ref> ୨୦୦୪ରେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ "ଫ୍ରିଡ଼ମ ଅଫ ଦି ସିଟି"<ref>{{cite web |url=http://www.gpg.gov.za/docs/nz/2004/nz0727.html |title=Madiba conferred freedom of Johannesburg |date=27 July 2004 |publisher=Gauteng Provincial Government |accessdate=26 October 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080621081749/http://www.gpg.gov.za/docs/nz/2004/nz0727.html |archivedate=21 June 2008 |url-status=dead }}</ref> ଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ ସାଣ୍ଡଷ୍ଟୋନ ସ୍କୋୟାର ସପିଂ ସେଣ୍ଟରକୁ "ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ସ୍କୋୟାର" ନାମିତ କରି ତାଙ୍କର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |url=http://www.highbeam.com/doc/1P2-16564833.html |title=S. Africa renames Sandton Square as Nelson Mandela Square |date=31 March 2004 |agency=Xinhua News Agency |accessdate=28 October 2008 |archiveurl=https://archive.ph/20130103054447/http://www.highbeam.com/Search?searchTerm=S.+Africa+renames+Sandton+Square+as+Nelson+Mandela+Square&searchType=Article&currentPage=0&orderBy= |archivedate=3 January 2013 |url-status=dead }}</ref> ୨୦୦୮ରେ "ଗ୍ରୂଟ ଡ୍ରାଙ୍କେନଷ୍ଟେଇନ କରେକସନାଲ ସେଣ୍ଟର"ରେ (ପୂର୍ବନାମ -କେପ ଟାଉନ ନିକଟରେ ଥିବା ଭିକ୍ଟର ଭର୍ଷ୍ଟର କାରାଗାର; ଯେଉଁଠାରେ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା) ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.mediaclubsouthafrica.com/index.php?option=com_content&view=article&id=703:mandelastatue270808&catid=42:land_news&Itemid=110 |title=Long walk immortalised in bronze |last=Stern |first=Jennifer |date=27 August 2008 |publisher=Media Club South Africa |accessdate=30 November 2009 |archivedate=1 January 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100101204059/http://mediaclubsouthafrica.com/index.php?option=com_content&view=article&id=703:mandelastatue270808&catid=42:land_news&Itemid=110 |url-status=dead }}</ref> ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବହୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ଓ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଛି । ୧୯୯୩ରେ ଦେ କ୍ଲାର୍କଙ୍କ ସହିତ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1993/ |title=The Nobel Peace Prize 1993 |publisher=Nobelprize.org |accessdate=26 October 2008 |archivedate=28 October 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081028225005/http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1993/ |url-status=dead }}</ref> ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୯ରେ "ୟୁନାଇଟେଡ଼ ନେସନ୍ସ ଜେନେରାଲ ଆସେମ୍ବଲି" ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ଜୁଲାଇ ୧୮କୁ, ଅଣ-ଅପାର୍ଥିଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ନେଇଥିବାରୁ; "ମଣ୍ଡେଲା ଦିବସ" ଘୋଷଣା କରିଥିଲା । ଏହି ଦିନରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ "୬୭ ମିନିଟ"ର କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, କାରଣ ମଣ୍ଡେଲା ନିଜ ଜୀବନକାଳର ୬୭ ବର୍ଷ ଅଣ-ଅପାର୍ଥିଡ଼ ସଂଗ୍ରାମ କରିବାରେ କାଟି ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|p=601}}; {{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/8353853.stm |title=UN gives backing to 'Mandela Day' |publisher=BBC News |accessdate=11 November 2009 |date=11 November 2009 |archivedate=22 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211022152634/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/8353853.stm |url-status=dead }}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରୁ "ପ୍ରେସିଡ଼େନସିଆଲ ମେଡ଼ାଲ ଅଫ ଫ୍ରିଡ଼ମ"<ref>{{cite web |url=http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2002/07/20020709-8.html |title=President Honors Recipients of the Presidential Medal of Freedom |date=9 July 2002 |publisher=The White House |accessdate=26 October 2008 |archivedate=8 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110708210927/http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2002/07/20020709-8.html |url-status=dead }}</ref>, "ଅର୍ଡ଼ର ଅଫ କାନାଡ଼ା"<ref>{{cite web |url=http://www.canadainternational.gc.ca/southafrica-afriquedusud/eyes_abroad-coupdoeil/NelsonMandelaDJ.aspx?lang=eng&view=d |title=Canada presents Nelson Mandela with the Queen Elizabeth II Diamond Jubilee medal |date=23 August 2012 |publisher=Government of Canada |accessdate=14 February 2013 |archivedate=2 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130502173317/http://www.canadainternational.gc.ca/southafrica-afriquedusud/eyes_abroad-coupdoeil/NelsonMandelaDJ.aspx?lang=eng&view=d |url-status=dead }}</ref>, ଓ ପ୍ରଥମ ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ "କାନାଡ଼ାର ସମ୍ମାନୀୟ ନାଗରିକତ୍ୱ" ମଣ୍ଡେଲା ପାଇଛନ୍ତି ।<ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/canada/story/2001/11/19/mandela_011119.html|title=Mandela to be honoured with Canadian citizenship|date=19 November 2001|publisher=CBC News|accessdate=26 October 2008|archivedate=23 June 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130623133504/http://www.cbc.ca/news/canada/story/2001/11/19/mandela_011119.html|url-status=dead}}</ref> ସୋଭିଏତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ତରଫରୁ ଶେଷ "ଲେନିନ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର"<ref name=CT12 />, ମାନବ ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ "ଅଲ-ଗଦ୍ଦାଫି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ପ୍ରାଇଜ ଫର ହ୍ୟୁମାନ ରାଇଟ୍ସ"<ref name="TimeGadafiPrize">{{cite news|title=Prizes: And the Winner Is...|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,957634,00.html|publisher=[[Time]]|date=08-05-1989|accessdate=24-10-2012|archive-date=2012-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023111812/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,957634,00.html|url-status=dead}}</ref>, ୧୯୯୦ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା "ଭାରତ ରତ୍ନ"<ref>{{cite web |url=http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 |title=List of all Bharat Ratna award winners |date=21 January 2011 |publisher=NDTV |accessdate=14 February 2013 |archivedate=11 March 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130311165846/http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 |url-status=dead }}</ref>, ୧୯୯୨ରେ ପାକିସ୍ତାନଦ୍ୱାରା "ନିସାନ-ଏ-ପାକିସ୍ତାନ"<ref>{{Cite news | title = Mandela in Pakistan | newspaper = The Independent | publisher = Independent Print Limited | date = 3 October 1992 | url = http://www.independent.co.uk/news/world/mandela-in-pakistan-1555096.html | accessdate = 7 June 2010 | archivedate = 13 June 2010 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100613022920/http://www.independent.co.uk/news/world/mandela-in-pakistan-1555096.html | url-status = dead }}</ref> ଆଦି ପୁରସ୍କାରରେ ମଣ୍ଡେଲା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ୧୯୯୨ରେ ତୁର୍କୀଦ୍ୱାରା "ଅତାତୁର୍କ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର" ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସମୟରେ ତୁର୍କୀ ମାନବ ଅଧିକାର ଉଲ୍ଲଙ୍ଗନ କରିଥିବା କାରଣ ଦର୍ଶାଇ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରି ନଥିଲେ;<ref name=ataturk>{{cite web |url=http://www.anc.org.za/ancdocs/pr/1992/pr0412a.html |title=Statement on the Ataturk Award given to Nelson Mandela |date=12 April 1992 |publisher=African National Congress |accessdate=2 January 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061001161737/http://www.anc.org.za/ancdocs/pr/1992/pr0412a.html |archivedate=1 October 2006 |url-status=live }}</ref> କିନ୍ତୁ ପରେ ୧୯୯୯ରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name=CT12>{{cite web |url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-296964849.html |title=How the awards have just kept flooding in |date=18 July 2012 |work=The Cape Times |publisher={{Subscription required|via=HighBeam Research}}|accessdate=14 February 2013|archiveurl=https://archive.is/YhhNW|archivedate=11 April 2013}}</ref> ଏଲିଜାବେଥ-୨ଙ୍କଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡେଲା "ବୈଲିଫ ଗ୍ରାଣ୍ଡ କ୍ରସ ଅଫ ଦି ଅର୍ଡ଼ର ଅଫ ସେଣ୍ଟ ଜନ" ଓ "ଅର୍ଡ଼ର ଅଫ ମେରିଟ" ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.royal.gov.uk/output/Page1880.asp |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050105152154/http://www.royal.gov.uk/output/Page1880.asp |archivedate=5 January 2005 |title=The Order of Merit |date=November 2002 |publisher=Royal Insight |accessdate=26 October 2008 |url-status=live }}</ref> ===କଳାକାରଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି=== ଅନେକ କଳକାର ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ବହୁ ସଂଗୀତ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଛନ୍ତି । ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଜନପ୍ରିୟ ଥିଲା ୧୯୮୩ରେ "ଦି ସ୍ପେସିଆଲ ଆକା"ଦ୍ୱାରା ରେକର୍ଡ଼ ହୋଇଥିବା "ଫ୍ରି ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା" । ୧୯୮୫ରେ ଓସ୍କାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବା ଗୀତ "ଆଇ ଜଷ୍ଟ କଲଡ ଟୁ ସେ ଆଇ ଲଭ ୟୁ"କୁ ଷ୍ଟିଭି ୱଣ୍ଡର ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କରିଦେଇଥିବାରୁ "ସାଉଥ ଆଫ୍ରିକାନ ବ୍ରୋଡ଼କାଷ୍ଟିଙ୍ଗ କର୍ପୋରେସନ" ୱଣ୍ଡରଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ନିଷିଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।<ref name=wonder>{{cite news |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F00E4DD1438F934A15750C0A963948260 |title=Stevie Wonder Music Banned in South Africa |date=27 March 1985 |work=The New York Times |accessdate=26 May 2008 |archivedate=8 January 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080108233137/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F00E4DD1438F934A15750C0A963948260 |url-status=dead }}</ref> ୧୯୮୫ରେ ସେନେଗାଲର କଳାକାର "ୟୁସୌ ନ’ଦୌର"ଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଆମେରୀୟ ଆଲବମ "ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା" ଥିଲା । ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଗୀତ ବା ଭିଡ଼ିଓ ସଂଗୀତ କରିଥିବା ଅନ୍ୟ କଳାକାରମାନେ ହେଲେ - "ଜନି କ୍ଲେଗ",<ref>{{cite book |last=Drewett |first=Michael |author2=Cloonan, Martin |title=Popular Music Censorship in Africa |publisher=Ashgate Publishing |year=2006 |page=30 |isbn=0-7546-5291-2}}</ref> "ହ୍ୟୁଗ ମାସେକେଲା",<ref>{{cite book |last=Guernsey |first=Otis L. |author2=Sweet, Jeffrey; Kronenberger, Louis |title=The Best Plays |publisher=University of Michigan |date=21 May 2008 |page=347 |isbn=1-55783-040-1}}</ref> "ବ୍ରେଣ୍ଡା ଫାସି",<ref>{{cite web |url=http://www.guardian.co.uk/news/2004/may/11/guardianobituaries.southafrica |title=Brenda Fassie |author=Liz McGregor |date=10 May 2004 |work=The Guardian |accessdate=3 February 2013 |archivedate=14 February 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130214053328/http://www.guardian.co.uk/news/2004/may/11/guardianobituaries.southafrica |url-status=dead }}</ref> "ବିୟଣ୍ଡ",<ref name="beyond">{{cite news |last=Lee |first=Carmen |work=Time |title=20 Years Ago Today |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,501030623-458836,00.html |accessdate=27 May 2008 |date=16 June 2003 |archivedate=7 May 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080507022839/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,501030623-458836,00.html |url-status=dead }}</ref> "ନିକେଲବ୍ୟାକ",<ref>{{cite web|url=http://top40.about.com/od/singles/gr/ifeveryonecared.htm|title=Nickelback – If Everyone Cared|last=Lamb|first=Bill|publisher=About|accessdate=23 December 2008|archivedate=8 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091008102106/http://top40.about.com/od/singles/gr/ifeveryonecared.htm|url-status=dead}}</ref> "ରଫି",<ref>{{cite web |url=http://www.myhero.com/myhero/hero.asp?hero=nelsonMandela |title=Freedom Hero: Nelson Mandela |last=Trussell |first=Jeff |publisher=The My Hero Project |accessdate=23 December 2008 |archivedate=5 December 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081205002611/http://www.myhero.com/myhero/hero.asp?hero=nelsonMandela |url-status=dead }}</ref> ଏବଂ "ଆମ୍ପି ଡୁ ପ୍ରିଜ" ଓ "ଆବ୍ରାହମ ଡି ଭିଲିଅର୍ସ" ।<ref>{{cite web |url=http://www.abdevilliersfan.com/wordpress/about/the-music/ |title=AB de Villiers – The Fan Site |publisher=Abdevilliersfan.com |date=2 August 2010 |accessdate=3 October 2010 |archivedate=26 September 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100926090803/http://www.abdevilliersfan.com/wordpress/about/the-music/ |url-status=dead }}</ref> ===ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓ ଦୂରଦର୍ଶନ=== ମଣ୍ଡେଲା ଦୂରଦର୍ଶନ ଓ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅନେକ ଥର ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ୧୯୯୭ରେ "ସିଡ଼ନୀ ପୋଏଟିଅର" ମଣ୍ଡେଲା ଭୂମିକାରେ "ମଣ୍ଡେଲା ଏଣ୍ଡ ଦେ କ୍ଲାର୍କ" ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |url=http://movies.nytimes.com/movie/161621/Mandela-and-de-Klerk/overview |title=''Mandela and de Klerk'' (1997) |work=The New York Times |accessdate=26 October 2008 |first=Bill |last=Keller |archivedate=26 April 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090426235009/http://movies.nytimes.com/movie/161621/Mandela-and-de-Klerk/overview |url-status=dead }}</ref> ସେହିପରି ୨୦୦୭ରେ ନିର୍ମିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "ଗୁଡ଼ବାୟ ବାଫାନା"ରେ "ଡେନିସ ହେସବର୍ଟ" ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଭୂମିକା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://movies.nytimes.com/movie/389360/The-Color-of-Freedom/overview |title=The Color of Freedom (2007) |work=The New York Times |accessdate=14 February 2013 |archivedate=26 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130426040518/http://movies.nytimes.com/movie/389360/The-Color-of-Freedom/overview |url-status=dead }}</ref> ୨୦୦୯ରେ ବି.ବି.ସି. ଟେଲିଭିଜନ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଯୋଜିତ "ମିସେସ ମଣ୍ଡେଲା" କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ "ଡାଭିଡ଼ ହେୟାରଉଡ଼"<ref>{{cite news |author=Dowell, Ben |url=http://www.guardian.co.uk/media/2009/mar/11/bbc-commissions-winnie-mandela-drama |title=BBC commissions Winnie Mandela drama |work=The Guardian |date=11 March 2009 |accessdate=11 March 2009 |archivedate=16 March 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090316033322/http://www.guardian.co.uk/media/2009/mar/11/bbc-commissions-winnie-mandela-drama |url-status=dead }}</ref> ଏବଂ ୨୦୦୯ରେ "ଇନଭିକ୍ଟସ" ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ " [[ମୋର୍ଗାନ ଫ୍ରିମ୍ୟାନ]] " ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଚରିତ୍ରାଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{harvnb|Battersby|2011|p=601}}; {{cite news |url=http://www.nytimes.com/2008/08/17/books/review/Keller-t.html?_r=0 |title=Entering the Scrum |author=Keller, Bill |date=15 August 2008 |work=The New York Times |accessdate=14 February 2013 |archivedate=1 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130501194340/http://www.nytimes.com/2008/08/17/books/review/Keller-t.html?_r=0 |url-status=dead }}</ref> {{clear}} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|3}} ===ସହାୟକ ଗ୍ରନ୍ଥ ସୂଚୀ=== * {{cite contribution|contribution=Afterword: Living Legend, Living Statue |last=Battersby |first=John |year=2011 |title=Mandela: The Authorised Biography |editor=Anthony Sampson |publisher=HarperCollins |location=London |pages=587–610 |isbn=978-0007437979 |ref=harv}} * {{cite book| last=Guiloineau |first=Jean |last2=Rowe|first2=Joseph |year=2002 |title= Nelson Mandela: The Early Life of Rolihlahla Mandiba |url=http://books.google.com/books?id=4iKSlwuya1YC&pg=PA9&hl=en#v=onepage&q&f=false |publisher= North Atlantic Books |location=Berkeley |pages=9–26 |isbn=1-55643-417-0 |ref=harv}} * {{cite contribution|contribution=The Nature of South African Democracy: Political Dominance and Economic Inequality |last=Herbst |first1=Jeffrey |year=2003 |title=The Making and Unmaking of Democracy: Lessons from History and World Politics |editor=Theodore K. Rabb, Ezra N. Suleiman |publisher=Routledge |location=London |pages=206–224 |isbn=978-0415933810 |ref=harv}} * {{cite contribution|contribution=The Revelation of African Culture in "Long Walk to Freedom" |last=Mafela |first1= Munzhedzi James|year=2008 |title= Indigenous Biography and Autobiography |editor=Anna Haebich, Frances Peters-Little, Peter Read |publisher=Humanities Research Centre, Australian National University |location=Sydney |url=http://epress.anu.edu.au/aborig_history/indigenous_biog/mobile_devices/ch08.html#d0e6318 |ref=harv}} * {{cite contribution|contribution=Democracy and Governance in Transition |last1=Houston |first1=Gregory |last2=Muthien |first2=Yvonne |year=2000 |title=Democracy and Governance Review: Mandela's Legacy 1994–1999 |editor=Yvonne Muthien, Meshack Khosa and Bernard Magubane |publisher=Human Sciences Research Council Press |location=Pretoria |pages=37–68 |isbn=978-0796919700 |ref=harv}} * {{cite journal |title=The Political Philosophy of Nelson Mandela: A Primer |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-social-philosophy_winter-1995_26_3/page/161 |journal=Journal of Social Philosophy |last=Kalumba |first=Kibujjo M. |year=1995 |volume=26 |issue=3 |pages=161–171 |ref=harv}} * {{Cite book|last=Mandela |first=Nelson |title=Long Walk to Freedom Volume I: 1918–1962 |year=1994 |publisher=Little, Brown and Company |location= |isbn=978-0754087236 |ref=harv}} * {{Cite book |last=Mandela |first=Nelson |title=Long Walk to Freedom Volume II: 1962–1994 ''(large print edition)'' |url=https://archive.org/details/longwalktofreedo0000mand_i6u7 |year=2004 |origyear=1994 |publisher=BBC AudioBooks and Time Warner Books Ltd |location=London |isbn=978-0754087243 |ref=harv}} * {{cite contribution|contribution=Democracy and Governance in Transition |last1=Muthien |first1=Yvonne |last2=Khosa |first2=Meshack |last3=Magubane |first3=Bernard |year=2000 |title=Democracy and Governance Review: Mandela's Legacy 1994–1999 |editor=Yvonne Muthien, Meshack Khosa and Bernard Magubane |publisher=Human Sciences Research Council Press |location=Pretoria |pages=361–374 |isbn=978-0796919700 |ref=harv}} * {{Cite book|last=Meredith |first=Martin |title=Mandela: A Biography |url=https://archive.org/details/mandelabiography0000mere |publisher=PublicAffairs |location=New York |year=2010 |isbn=978-1586488321 |ref=harv}} * {{Cite book|last=Sampson |first=Anthony |title=Mandela: The Authorised Biography |publisher=HarperCollins |location=London |year=2011 |origyear=1999 |isbn=978-0007437979 |ref=harv}} * {{Cite book|last=Smith |first=David James |title=Young Mandela |url=https://archive.org/details/youngmandela0000smit_u7v7 |publisher=Weidenfeld & Nicolson |location=London |year=2010 |isbn=978-0297855248 |ref=harv}} ==ବାହ୍ୟ ଆଧାର== {{Sister project links |wikt=no |commons=Nelson Mandela |b=no |n=Category:Nelson Mandela |q=Nelson Mandela |s=Author:Nelson Mandela |v=no |species=no }} *[http://www.nelsonmandela.org/ Nelson Mandela Centre of Memory] *[http://www.nmcf.co.za/ Nelson Mandela Children's Fund] *[http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=1851882 Mandela: An Audio History] *[http://www.theelders.org/ The Elders] *[http://www.cbc.ca/archives/categories/politics/international-politics/nelson-mandela-prisoner-president-peacemaker/nelson-mandela-addresses-canadian-parliament.html CBC Digital Archives&nbsp;– Nelson Mandela: Prisoner, president, peacemaker] *[http://www.mandeladay.com/ Nelson Mandela Day – official site] * {{imdb name|541691}} {{ଭାରତ ରତ୍ନ }} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର]] ktb7mrmvyk9bvw91fwyvzvb62o3r9vr 0 27211 606753 402739 2026-09-24T01:32:59Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606753 wikitext text/x-wiki {{notability}} ଫାନସ ପୁଞ୍ଜି ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ]] ଆଦିବାସି ମହିଳା । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ନିଜର ୨ ଭୋକିଲା ଛୁଆଙ୍କ ମୁହଁରେ ଦାନା ଦେବା ପାଇଁ ସେ ନିଜର ଦୁଇ ବର୍ଷ ବୟସ୍କା ନଣନ୍ଦକୁ ମାତ୍ର ୪୦ ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି କରି ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଶିରୋନାମ ପାଲଟିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|last=ଅହ‌ମଦ|first=ଫର୍ଜାଦ|title=July 31, 1985: The agony of Kalahandi Read more at: indiatoday.intoday.in/story/the-agony-of-kalahandi-orissa/1/180157.html|url=http://indiatoday.intoday.in/story/the-agony-of-kalahandi-orissa/1/180157.html|access-date=7 July 2013|newspaper=ଇଣ୍ଡିଆ ଟୁଡେ}}</ref> <ref>{{cite news|title=A Victim Again|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?202604|access-date=7 July 2013|newspaper=ଆଉଟଲୁକ|archive-date=13 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130613021532/http://outlookindia.com/article.aspx?202604|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite book|last=ବନିକ|first=ଡାନ୍|title=Starvation and India's Democracy|year=2007|publisher=ରତ୍‌ଲେଜ୍|isbn=9780415407298|page=୧୦୦|url=http://books.google.co.in/books?id=Wuw1rhLOWuUC&pg=PA100&lpg=PA100&dq=phanas+punji&source=bl&ots=dr4mrPAUkt&sig=NTxBlvPqXHOTcZVvQ_U0aXlIhSg&hl=en&sa=X&ei=-cHZUei_PMHlrAeB1oCYDw&ved=0CEIQ6AEwAg#v=onepage&q=phanas%20punji&f=false}}</ref> <ref>{{cite book|last=ସାଇନାଥ|first=ପି|title=Everybody loves a good drought|url=http://books.google.co.in/books?id=EiA-ae5zoBoC&pg=PT322&lpg=PT322&dq=phanas+punji&source=bl&ots=WM9kK-cOL2&sig=2x9d3decE1cAgmYvUZzrhINVrno&hl=en&sa=X&ei=-cHZUei_PMHlrAeB1oCYDw&ved=0CEQQ6AEwAw}}</ref> ==ଆଧାର== ‌‌‌{{ଆଧାର}} {{ଅଧାଗଢା}} 4nixn50420juvikiddc84iwqd5recyf 0 27274 606653 582000 2026-09-23T23:26:44Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606653 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Gaganendra Nath Dash}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ଗଗନେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଦାଶ | image = Gaganendra Nath Dash.png | imagesize = | alt = | caption = ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଗଗନେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଦାଶ | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1940|11|25|df=y}} | birth_place = [[କଡ଼େଇ]], [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2022|11|19|1940|11|25}} | death_place = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | resting_place = | occupation = ଅଧ୍ୟାପନା | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ([[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା]]), ପିଏଚଡି | alma_mater = [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]<br />[[ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]], [[ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ହିନ୍ଦୁଜ୍ ଆଣ୍ଡ ଟ୍ରାଇବାଲ୍ସ୍<br/>ଜନଶ୍ରୁତି କାଞ୍ଚିକାବେରୀ | spouse = ରମା ଦେବୀ | children = ତପନ, ପ୍ରତିଚି | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ]]<br/> [[ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର]] | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} ପ୍ରଫେସର '''ଗଗନେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଦାଶ''', (୨୫ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୦-୧୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨) [[ଓଡ଼ିଶା]]ର ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ଭାଷାବିତ୍, ପ୍ରାବନ୍ଧିକ<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/great-works-of-regional-literature-must-be-brought-to-light/article2355958.ece</ref> ଏବଂ ସମାଲୋଚକ ଥିଲେ ।<ref name="Anjaria2012">{{cite book|author=Ulka Anjaria|title=Realism in the Twentieth-Century Indian Novel: Colonial Difference and Literary Form|url=http://books.google.com/books?id=9Q5PVabHhdUC&pg=PA197|accessdate=16 July 2013|date=8 October 2012|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-02763-3|pages=197–}}</ref><ref name="AntesGeertz2004">{{cite book|author1=Peter Antes|author2=Armin W. Geertz|author3=Randi Ruth Warne|title=Regional, Critical, and Historical Approaches|url=http://books.google.com/books?id=BT5sXtDZSTYC&pg=PA528|accessdate=16 July 2013|date=1 January 2004|publisher=Walter de Gruyter|isbn=978-3-11-021170-2|pages=528–}}</ref> ସେ ବିଜେବି ସାନ୍ଧ୍ୟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, [[ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ଓ [[ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ଆଦି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ/ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ସେ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଭାଷା ସମ୍ମାନ]], ୨୦୧୧ ମସିହାରେ [[ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ|ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୧୧ ମସିହାରେ [[ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଏବଂ ସମାଲୋଚନା ନିମନ୍ତେ [[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପୁରସ୍କାର]] ଆଦିରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୬ରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରବନ୍ଧ ଏବଂ ସମାଲୋଚନା ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ଓ ୨୦୦୨ରେ ସେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଏବଂ ସମାଲୋଚନା ପାଇଁ ଝଙ୍କାର ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ । ୨୦୨୨ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ତାଙ୍କର ୮୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ==ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ== ଗଗନେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଦାଶ ୧୯୪୦ରେ ଅବିଭକ୍ତ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ବଡ଼ଚଣା ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ କଡ଼େଇ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ବାଞ୍ଛାନିଧି ଦାଶ ୧୯୨୧ରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମା' ସୁଲୋଚନା ଦେବୀ ଜଣେ ଗୃହିଣୀ ଥିଲେ । ସେ ରମା ଦେବୀଙ୍କ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ଏହି ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ତପନ ନାମକ ପୁତ୍ର ଓ ପ୍ରତିଚୀ ନାମକ କନ୍ୟା ଅଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ୨୦୨୨ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।<ref>{{cite news |title=ଗଗନେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାଶଙ୍କର ପରଲୋକ |url=https://sambadepaper.com/indexnext.php?pagedate=2022-11-20&edcode=71&subcode=71&mod=1&pgnum=1&type=a |accessdate=21 November 2022 |issue=ସମ୍ବାଦ ୨୦/୧୧/୨୦୨୨ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧ |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221121034719/https://sambadepaper.com/imageview_18000_196283_4_71_20-11-2022_0_i_1_sf.html |archivedate=21 November 2022 |url-status=live }}</ref> ==ଶିକ୍ଷା ଓ ବୃତ୍ତି== ଗାଁଁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ ପରେ ରେଭେନ୍ସାରୁ ୧୯୫୯ରେ ସ୍ନାତକ (ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ମାନ) ଶ୍ରେଣୀ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୧ରେ ଶାନ୍ତିନିକେତନର [[ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ|ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ]] ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୨ରେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ଅଧୀନସ୍ଥ ବିଜେବି ସାନ୍ଧ୍ୟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସାଢ଼େ ଚାରିବର୍ଷ ପରେ ଶାନ୍ତିନିକେତନରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଦଶବର୍ଷ ପରେ [[ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଓଡ଼ିଆ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ବିଭାଗରେ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନୀ ରିଡର <!-- ବା ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ --> ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ପ୍ରଫେସର ପଦବୀ ପାଇ ୨୦୦୦ ନଭେମ୍ବରରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । <ref>{{cite news|last=ଖୁଣ୍ଟିଆ|first=ବିଜୟ କୁମାର|title=ଭଲ ମଣିଷ ହେବା ନିଜ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ|accessdate=8 April 2015|newspaper=ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା|date=୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୩}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == {{div col|colwidth=50%}} * ''ନବଦିଗନ୍ତର ସନ୍ଧାନରେ'', ୨୦୧୬<ref>http://www.dharitri.com/sahityayan/190316/p8.htm</ref> * ''ଓଡ଼ିଆର ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ (କିଞ୍ଚିତ ଅପ୍ରିୟ କଥନ)'', ୨୦୧୫<ref>http://www.dharitri.com/sahityayan/280516/p8.htm</ref> * ''ପୁନଶ୍ଚ ଜନଶୃତି କାଞ୍ଚିକାବେରୀ'' * ''ଜନଶୃତି କାଞ୍ଚିକାବେରୀ'', ୧୯୭୯ * ''ଖଦ୍ୟୋତର ଦ୍ୟୁତି'', ୧୯୮୪ * ''ନୀଳକଣ୍ଠ ସ୍ମାରକୀ-୩'', ୧୯୮୬ * ''ଶୈଳି ବିଜ୍ଞାନ'', ୧୯୮୯ * ''ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସୁରକ୍ଷା ଆନ୍ଦୋଳନ'', ୧୯୯୨ * ''ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାକରଣ'', ୧୯୯୫<ref name="HellingerBußmann2003">{{cite book|author1=Marlis Hellinger|author2=Hadumod Bußmann|title=Gender Across Languages: The linguistic representation of women and men|url=http://books.google.com/books?id=ti4H0K1uBVIC&pg=PA257|accessdate=16 July 2013|date=10 April 2003|publisher=John Benjamins Publishing|isbn=978-90-272-9681-8|pages=257–}}</ref> * ''Hindus and Tribals'', ୧୯୯୮ * ''ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ'', ୨୦୦୫ * ''ଫକୀର ମୋହନ: ସାହିତ୍ୟ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ'', ୨୦୦୬ * ''ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଚର୍ଚ୍ଚାର ପରମ୍ପରା'' * ''ନବଦିଗନ୍ତର ସନ୍ଧାନରେ ୨୦୧୬'' * ''ଓଡ଼ିଶାର ଭାଷା ବୀକ୍ଷା ଓ ସମୀକ୍ଷା'' ୨୦୨୨ * ''ଓଡ଼ିଶାର ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ବୀକ୍ଷା ଓ ସମୀକ୍ଷା'' ୨୦୨୨ * ''Conversational Oriya'' ([[ଦେବୀପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]ଙ୍କ ସହ ସହ-ସଂକଳନ), ୧୯୭୨ * ''Orissa a classified and comprehensive Bibliography'', ୧୯୮୧ * ''Descriptive Morphology of Oriya'', ୧୯୮୨ * ''Bibliography on Lord Jagannatha, Puri'', ୧୯୯୨ * ''Imaging Odisha'', ୨୦୧୩ * ''Medieval Literature And Traditions New Perspectives''<ref>http://www.telegraphindia.com/1130410/jsp/odisha/story_16767144.jsp#.UeTzAKxhAf4</ref> {{div col end}} == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଭାଷା ସମ୍ମାନ]] - ୨୦୧୮<ref>{{cite news |title=Four Odias get Sahitya Akademi Award |url=https://www.dailypioneer.com/2018/state-editions/four-odias--get-sahitya-akademi-award.html |accessdate=6 December 2018 |publisher=The Pioneer |date=6 December 2018 |archive-date=18 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201018072022/https://www.dailypioneer.com/2018/state-editions/four-odias--get-sahitya-akademi-award.html |url-status=dead }}</ref> * [[ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରସ୍କାର]] - ୨୦୧୧<ref>{{cite web |url= http://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/State-Sahitya-Akademi-winner-snubs-award/articleshow/21076581.cms |title=State Sahitya Akademi winner snubs award - The Times of India |work=indiatimes.com |year=2013 |quote= Gaganendranath Dash has refused to accept the Sahitya Akademi Award |accessdate=16 July 2013}}</ref> * [[ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର]] - ୨୦୧୧ * ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକ ମେଳା ରଜତ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୦ * [[ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ|ଫକୀର ମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ସମ୍ମାନ]] - ୨୦୦୭ * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ପ୍ରବନ୍ଧ ଏବଂ ସମାଲୋଚନା) - ୨୦୦୬ (ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାତ)<ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=26 January 2017|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616080614/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php|url-status=dead}}</ref> * [[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ|ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପୁରସ୍କାର]] (ପ୍ରବନ୍ଧ ଏବଂ ସମାଲୋଚନା) - ୨୦୦୫ * ଇସ୍ତାହାର ରୌପ୍ୟ ଜୟନ୍ତି ସମାରୋହ ସମ୍ମାନ (ପ୍ରବନ୍ଧ ଏବଂ ସମାଲୋଚନା) - ୨୦୦୩ * ଝଙ୍କାର ସମ୍ମାନ (ପ୍ରବନ୍ଧ ଏବଂ ସମାଲୋଚନା) - ୨୦୦୨ (ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାତ) * ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୧ * ଲିଙ୍ଗୁଇଷ୍ଟିକ ସୋସାଇଟି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ଆଜୀବନ ସଦସ୍ୟତା) * ଇନ୍‌ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଓଡ଼ିଆ ଷ୍ଟଡିଜ (ଆଜୀବନ ସଦସ୍ୟତା) == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == {{Commons cat}} * {{ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରସ୍କାର}}{{କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଗାଳ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] slaljqe9bywqk7zqyufe34wr9yjo55q 0 27796 606623 506533 2026-09-23T22:35:03Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606623 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Aerosteon}}{{Taxobox | fossil_range= [[Late Cretaceous]], {{Fossil range|84}} | image = Aerosteon riocoloradensis.jpg | image_width = 250px | image_caption = Skeletal diagram illustrating air-filled bones | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Reptile|Reptilia]] | superordo = [[Dinosaur]]ia | ordo = [[Saurischia]] | subordo = [[Theropoda]] | familia = [[Neovenatoridae]] | genus = '''''Aerosteon''''' | genus_authority = [[Paul Sereno|Sereno]] ''et al.'', 2009 | subdivision_ranks = [[Species]] | subdivision = * ''A. riocoloradensis'' <small>Sereno ''et al.'', 2009 ([[type species|type]])</small> }} '''{{PAGENAME}}''' ({{lang-en|Aerosteon}}) [[ଡାଇନୋସର]] ବଂଶର ଜୀବ ଅଟେ ।<ref>Olshevsky, G. (1995 onwards). [http://www.polychora.com/dinolist.html Dinosaur Genera List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715102453/http://www.polychora.com/dinolist.html |date=2011-07-15 }}. Retrieved February 24, 2014.</ref> ଏହି ଜୀବଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । ଏହାର [[ଜୀବାଶ୍ମ]] ଓ ଅବଶେଷ [[ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା]]ରୁ ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite web|last=Dinosaur Jungle|title=South American Dinosaur|url=http://www.dinosaurjungle.com/dinosaur_facts_world_samerica.php|accessdate=19 March 2014}}</ref> ଏହି ଡାଇନୋସରଟି [[କ୍ରେଟାସିଅସ ଯୁଗ]]ରେ ବାସ କରୁଥିଲା । ==ଇତିହାସ== ==ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ== ==ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ== ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} === ବହି ଆଧାର === * Walters, M. & J. Paker (1995). ''Dictionary of Prehistoric Life''. Claremont Books. {{ISBN|1-85471-648-4}}. * Weishampel, D.B., P. Dodson & H. Osmólska (eds.) (2004). ''The Dinosauria, Second Edition''. University of California Press. {{ISBN|0-520-24209-2}}. ==ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ== ==ବାହାର ଲିଙ୍କ== * [https://web.archive.org/web/20081001132906/http://news.nationalgeographic.com/news/2008/09/080929-new-dinosaur-missions.html New Birdlike Dinosaur Found in Argentina] *[http://www.scientificblogging.com/news_releases/aerosteon_riocoloradensis_meat_eating_dinosaur_had_bird_like_breathing Meat-eating dinosaur had bird-like breathing] * [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/09/29/AR2008092903475.html Dinosaur predator breathed like a modern bird] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ରେଟାସିଅସ ଡାଇନୋସର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଡାଇନୋସର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:Check dino]] {{Dinosaur-stub}} sg225g1ri22gazo9if5a3orwgonkhjv 0 28250 606673 600221 2026-09-23T23:57:08Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606673 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Vitamin}} [[File:B vitamin supplement tablets.jpg|thumb|upright=1.4|A bottle of high potency B-complex vitamin supplement pills.]] ପ୍ରତିଶବ୍ଦ- ଭିଟାମିନ, ଜୀବନିକା, ଖାଦ୍ୟପ୍ରାଣ ।<br /> '''ଜୀବସାର''' ଗୋଟିଏ ଇରାଂଜୀ ଶବ୍ଦ ଯାହାକୁ ସମସ୍ତେ ବୁଝି ପାରନ୍ତି । ଭିଟା ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ପ୍ରାଣ ([[:en:Life|Life]]) ଓ ଏହା ଏକ ଆମିନ ଧରଣର ଜୈବ ([[:en:Organic|Organic]]) ପଦାର୍ଥ ବୋଲି ଧରାଯାଉ ଥିବାରୁ ଆମିନ ନାମ ଦେଇ ଭିଟାମିନ ନାମ କରଣ କରାଯାଇ ଥିଲା । ସୁତରାଂ ଭିଟାମିନ ଜୀବମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱଳ୍ପ ପରିମାଣର ଏକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥ ।<ref name="Lieberman">Lieberman, S and Bruning, N (1990). The Real Vitamin & Mineral Book. NY: Avery Group, 3, {{ISBN|0-89529-769-8</ref> ଯେତେବେଳେ ଜୈବିକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଜୀବ ଶରୀରରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ପାରେ ନାହିଁ ଓ ତାହାକୁ ବାହାରୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ପଡ଼େ ସେତେବେଳେ ତାହାକୁ ଭିଟାମିନ କୁହାଯାଏ । ତେଣୁ ଏହା ଏକ ସର୍ତ୍ତ ମୂଳକ ଶବ୍ଦ । ଭିଟାମିନ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ (ଖାଦ୍ୟ ଖଣିଜ ଲବଣ, ଫ୍ୟାଟି ଏସିଡ ବା ଆମିନୋ ଏସିଡ) ପୋଷକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁତ କଦବା ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ପୋଷକ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ ।<ref>{{cite book |last = Maton |first = Anthea |author2 = Jean Hopkins, Charles William McLaughlin, Susan Johnson, Maryanna Quon Warner, David LaHart, Jill D. Wright |title = Human Biology and Health |url = https://archive.org/details/humanbiologyheal00scho |publisher = Prentice Hall |year = 1993 |location = Englewood Cliffs, New Jersey, USA |isbn = 0-13-981176-1 |oclc = 32308337}}</ref> ଅଧୂନା ତେରଟି ଭିଟାମିନ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି । ଗଠନ ([[:en:Structure|Structure]]) ଅନୁସାରେ ନ ହୋଇ ଜୈବିକ([[:en:Biological|Biological]]) ଓ ରାସାୟନିକ କ୍ରିୟା ([[:en:Chemical activity|Chemical activity]]) ଅନୁସାରେ ଭିଟାମିନର ବର୍ଗୀକରଣ କରା ଯାଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭିଟାମିନ ଅଲଗା ପ୍ରକାର ଜୈବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ଓ ଏମାନଙ୍କୁ ଅକ୍ଷର ଅନୁସାରେ ନାମ ଦିଆ ଯାଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୁପ [[ଭିଟାମିନ 'ଏ']] (ବା 'କ') ଦଳରେ [[ରେଟିନଲ]], [[ରେଟିନାଲ]] ଓ ଚାରି ପ୍ରକାର [[କ୍ୟାରୋଟିନଏଡ]] ଅଛନ୍ତି । ଶରୀରରେ ଭିଟାମିନ ବ୍ୟବହାରିକ ରୁପକୁ ରୁପାନ୍ତରିତ ହୁଏ ଓ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ରୁପାନ୍ତର ହୁଏ ।<br /> ଭିଟାମିନମାନଙ୍କର ବହୁଧା ଜୈବ ରାସାୟନିକ କ୍ରିୟା ଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୁପ ଭିଟାମିନ ଡି ମିନେରାଲ ମେଟାବୋଲିଜ୍ମରେ ହରମୋନ ଭଳି କାମ କରେ ଓ ଭିଟାମିନ ଏ ତନ୍ତୁ ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିଭେଦନ ([[:en:Differntiation|Differntiation]]) କରେ । [[ଭିଟାମିନ ଇ]] ଓ ସି [[ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ]] କାମ କରେ<ref name= Bender>{{Cite book |last1 = Bender|first1 = David A.|title = Nutritional biochemistry of the vitamins|url = https://archive.org/details/nutritionalbioch0000bend_2ed|year = 2003|publisher = Cambridge University Press|location = Cambridge, U.K. |isbn = 978-0-521-80388-5|pages =}}</ref> । ସଂଖ୍ୟାଧିକ ଥିବା ବି କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ଏଞ୍ଜାଇମ କୋ-ଫ୍ୟାକ୍ଟର ପୂର୍ବ ରୁପରେ ଥାଏ ଯାହା ଏଞ୍ଜାଇମ କାଟାଲିସ୍ଟ ଭାବରେ କାମ କରେ । ଫ୍ୟାଟି ଏସିଡ ତିଆରି କରିବା ନିମନ୍ତେ ଏନଜାଇମର ଅଂଶ ରୂପେ ବାୟୋଟିନ କାମ କରେ । ଏହା କୋଏନଜାଇମ ରୁପେ ମଧ୍ୟ କାମ କରେ, ଉଦାହରଣ: ଫୋଲିକ ଏସିଡ କୋଷ ମଧ୍ୟରେ ମେଥାଇଲ, ଫର୍ମିଲ ଓ ମେଥିଲିନ ବହନ କରେ । ଏଗୁଡ଼ିକା ଭିଟାମିନର ସୁପରିଚିତ କର୍ମ କିନ୍ତୁ ଏହା ବ୍ୟତିତା ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଅଛି । ୧୯୩୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ସେମିସିନ୍ଥେଟିକ ଭିଟାମିନ ସି ଓ ଇଷ୍ଟରୁ ଭିଟାମିନ ବି କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ଉତ୍ପାଦନ କରାଗଲା । ଅଧୁନା ରାସାୟନିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ରୁପେ ଭିଟାମିନ ତିଆରି ଶସ୍ତାରେ ତିଆରି ହୋଇ ବିକ୍ରି କରାଯାଉଛି । == ଭିଟାମିନ ତାଲିକା == ବିଭିନ୍ନ ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭିଟାମିନ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାର ବହୁତ ପ୍ରକାର କାମ ଥାଏ<ref name="Kutsky">Kutsky, R.J. (1973). Handbook of Vitamins and Hormones. New York: Van Nostrand Reinhold, {{ISBN|0-442-24549-1}}</ref> । {| class="wikitable sortable" style="margin: 1em auto 1em auto" |- ! style="width:15%;"|ଭିଟାମିନ ଜେନେରିକ<br> ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମ ! style="width:125px;"|[[ଭିଟାମର]] ରାସୟନିକ ନାମ (ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ) ! style="width:75px;"|[[ମିଳେଇବା]] ! class="unsortable" style="width:150px;"|[[Reference Daily Intake|ସୁପାରିସ ଖାଦ୍ୟ ପରିମାଣ]]<br>(ପୁରୁଷ, ବୟସ, ୧୯–୭୦)<ref name="RDA">[http://www.iom.edu/Global/News%20Announcements/~/media/474B28C39EA34C43A60A6D42CCE07427.ashx Dietary Reference Intakes: Vitamins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002160025/http://www.iom.edu/Global/News%20Announcements/~/media/474B28C39EA34C43A60A6D42CCE07427.ashx |date=2011-10-02 }}. The National Academies, 2001.</ref> ! class="unsortable" style="width:200px;"| ଅଭାବ ଜନିତ ରୋଗ ! class="unsortable" style="width:100px;"|ସର୍ବାଧିକ ପରିମାଣ<br> (UL/day)<ref name="RDA"/> ! class="unsortable" style="width:250px;"| ଅତି ମାତ୍ରାର ରୋଗ ! class="unsortable" style="width:200px;"| ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ସ |- ! [[ଭିଟାମିନ କ]] | [[ରେଟିନାଲ]], [[ରେଟିନାଲ]], ଏବଂ<br> [[ବିଟା କ୍ୟାରୋଟିନ]] ସହ ଚାରିପ୍ରକାର <br>[[କ୍ୟାରୋଟିନଏଡ]] | ଚର୍ବି | '''୯୦୦&nbsp;µଗ୍ରା''' | [[ଅନ୍ଧାର କଣା]], [[ହାଇପରକେରାଟୋସିସ]], ଏବଂ [[କେରାଟୋମାଲାସିଆ]]<ref name="GOVa">[http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/vitamina.asp Vitamin and Mineral Supplement Fact Sheets Vitamin A] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923181436/http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/vitamina.asp |date=2009-09-23 }}. Dietary-supplements.info.nih.gov (2013-06-05). Retrieved on 2013-08-03.</ref> | ୩,୦୦୦&nbsp;µg | [[ହାଇପରଭିଟାମିନୋସିସ କ]] | କମଳା, ପାଚିଲା ହଳଦିଆ ଫଳ, ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ପରିବା, ଗାଜର, କଖାରୁ, ପାଳଙ୍ଗ, କଲିଜା, ସୋୟା କ୍ଷୀର, କ୍ଷୀର |- ! [[Thiamine|ଭିଟାମିନ ଖ_୧]] | [[ଥାୟାମିନ]] | ଜଳ | '''୧.୨&nbsp;ମି.ଗ୍ରା''' | [[ବେରିବେରି]], [[Wernicke-Korsakoff|ବେର୍ଣିକ–କୋର୍ସାକୋଫ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]] | N/D<ref>N/D= "Amount not determinable due to lack of data of adverse effects. Source of intake should be from food only to prevent high levels of intake" (see [http://www.iom.edu/Global/News%20Announcements/~/media/474B28C39EA34C43A60A6D42CCE07427.ashx Dietary Reference Intakes: Vitamins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002160025/http://www.iom.edu/Global/News%20Announcements/~/media/474B28C39EA34C43A60A6D42CCE07427.ashx |date=2011-10-02 }}. The National Academies, 2001).</ref> | ଘୁମେଇବା ବା ଅତ୍ୟଧିକ ମାତ୍ରାରେ ପେଶୀ କୋହଳ<ref>{{cite web|title = Thiamin, vitamin B1: MedlinePlus Supplements|url = http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/patient-thiamin.html|work = U.S. Department of Health and Human Services, National Institutes of Health|access-date = 2013-09-09|archive-date = 2009-09-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20090924015942/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/patient-thiamin.html|url-status = dead }}</ref> |ଘୁଷୁରି ମାଂସ, ଅଟମିଲ, ଉଷୁନା ଭାତ, ପାରିବା, ଆଳୁ, କଲିଜା ଓ ଅଣ୍ଡା । |- ! [[Riboflavin|ଭିଟାମିନ ଖ_୨]] | [[ରାଇବୋଫ୍ଲାଭିନ]] | ଜଳ | '''୧.୩&nbsp;ମିଗ୍ରା''' | [[ଆରାଇବୋଫ୍ଲାଭିନୋସିସ]] | N/D | |ଦୁଗ୍ଧ ଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ, କଦଳୀ, ପପକର୍ନ, ଶାଗୁଆ ବିନ, ହେଙ୍ଗୁ |- ! [[Niacin|ଭିଟାମିନ ଖ_୩]] | [[ନିଆସିନ]], [[ନିଆସିନାମାଇଡ]] | ଜଳ | '''୧୬ &nbsp;ମିଗ୍ରା''' | [[ପେଲାଗ୍ରା]] | ୩୫.୦&nbsp;ମିଗ୍ରା | [[ଯକୃତ]] କ୍ଷତି (ଡୋଜ> ୨ଗ୍ରା/ଦିନ)<ref>{{cite book|editor=Hardman, J.G. |display-authors=etal|title=Goodman and Gilman's Pharmacological Basis of Therapeutics|edition=10th|page=992|isbn=0071354697|year=2001}}</ref> ଓ [[Niacin#Toxicity|ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଙ୍କଟ ]] |ମାଂସ, ମାଛ, ଅଣ୍ଡା, ପନିପରିବା, ଛତୁ |- ! [[Pantothenic acid|ଭିଟାମିନ ଖ_୫]] | [[ପାଣ୍ଟୋଥେନିକ ଏସିଡ ]] | ଜଳ | ୫.୦&nbsp;ମିଗ୍ରା<ref>Plain type indicates Adequate Intakes (A/I). "The AI is believed to cover the needs of all individuals, but a lack of data prevent being able to specify with confidence the percentage of individuals covered by this intake" (see [http://www.iom.edu/Global/News%20Announcements/~/media/474B28C39EA34C43A60A6D42CCE07427.ashx Dietary Reference Intakes: Vitamins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002160025/http://www.iom.edu/Global/News%20Announcements/~/media/474B28C39EA34C43A60A6D42CCE07427.ashx |date=2011-10-02 }}. The National Academies, 2001).</ref> | [[ପାରେସ୍ଥେସିଆ]] | N/D | ତରଳ ଝାଡା, ବାନ୍ତି ଲାଗିବା ଓ ଛାତି ଜଳିଲା ଭଳି ଲାଗିବା<ref>{{cite web|title = Pantothenic acid, dexpanthenol: MedlinePlus Supplements|url = http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/patient-vitaminb5.html|accessdate = 5 October 2009|publisher = MedlinePlus|archive-date = 24 September 2009|archive-url = https://web.archive.org/web/20090924020808/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/patient-vitaminb5.html|url-status = dead}}</ref> |ମାଂସ, ବ୍ରୋକୋଳି |- ! [[:en:Vitamin B6|ଭିଟାମିନ ଖ_୬]] | [[ପାଇରିଡକ୍ସିନ]], [[ପାଇରିଡକ୍ସାମିନ]], [[ପାଇରିଡକ୍ସାଲ]] | ଜଳ | '''୧.୩–୧.୭&nbsp;ମିଗ୍ରା''' | [[ଆନିମିଆ]]<ref name="GOVb6">[http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/vitaminb6.asp Vitamin and Mineral Supplement Fact Sheets Vitamin B6] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923181520/http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/vitaminb6.asp |date=2009-09-23 }}. Dietary-supplements.info.nih.gov (2011-09-15). Retrieved on 2013-08-03.</ref> [[ପେରିଫେରାଲ ନିଉରୋପାଥି]]. | ୧00&nbsp;ମିଗ୍ରା | ସ୍ନାୟୁ କ୍ଷତି(doses > ୧୦୦&nbsp;ମିଗ୍ରା/ଦୈନିକ) |ମାଂସ, ପରିବା, କଦଳୀ |- ! [[:en:Biotin|ଭିଟାମିନ ଖ_୭]] | [[ବାୟୋଟିନ]] | ଜଳ | ୩୦.୦&nbsp;µଗ୍ରା | [[ଚର୍ମ ପ୍ରଦାହ]], [[ଏଣ୍ଟେରାଇଟିସ]] | N/D | |କଞ୍ଚା ଅଣ୍ଡା, ହଳଦିଆ ଅଂଶ, ଚିନାବାଦାମ, କଲିଜା, କେତେକ ପାରିବା । |- ! [[:en:Folic acid|ଭିଟାମିନ ଖ_୯]] | [[ଫୋଲିକ ଏସିଡ]], [[ଫୋଲିନିକ ଏସିଡ]] | ଜଳ | '''୪୦୦&nbsp;µଗ୍ରା''' | style="text-align:left;"| [[ମେଗାଲୋବ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଆନିମିଆ]] ଏବଂ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଅଭାବ ହେଲେ [[ଜନ୍ମଗତ ତ୍ରୁଟି]] ଯଥା [[ନିଉରାଲ ଟ୍ୟୁବ]] ତ୍ରୁଟି । | ୧,୦୦୦&nbsp;µଗ୍ରା | ଭିଟାମିନ ଖ_୧୨ ଅଭାବ କମ ଦେଖାଇପାରେ; [[Folic acid#Overdose risks|ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତୃଟି]]. |ପତ୍ର ପରିବା, ପାସ୍ତା, ପାଉଁରୁଟି, କଲିଜା ଓ ଚାଉଳ ଗହମ ଆଦି ଶସ୍ୟ । |- ! [[:en:Vitamin B12|ଭିଟାମିନ ଖ_୧୨]] | [[ସ୍ୟନୋକୋବାଲାମିନ]], [[ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସିକୋବାଲାମିନ]], [[ମିଥାଇଲକୋବାଲାମିନ]] | ଜଳ | '''୨.୪&nbsp;µଗ୍ରା''' | [[ମେଗାଲୋବ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଆନିମିଆ]]<ref name="GOVb12">[http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/vitaminb12.asp Vitamin and Mineral Supplement Fact Sheets Vitamin B12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923181407/http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/vitaminb12.asp |date=2009-09-23 }}. Dietary-supplements.info.nih.gov (2011-06-24). Retrieved on 2013-08-03.</ref> | N/D | ବ୍ରଣ ଭଳି ବିସ୍ଫୋଟ |ମାଂସ ଓ ପଶୁଜାତ ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ |- ! [[ଭିଟାମିନ ସି]] | [[ଆସ୍କର୍ବିକ ଏସିଡ]] | ଜଳ | '''୯୦.&nbsp;ମିଗ୍ରା''' | [[ସ୍କର୍ଭି]] | ୨,୦୦୦&nbsp;ମିଗ୍ରା | ଭିଟାମିନ ସି ଅଧିକ ଡୋଜ |ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫଳ, କଲିଜା |- ! style="whitespace:nowrap;"|[[ଭିଟାମିନ ଡି]] | [[କଲିକ୍ୟାଲ୍ସୀଫେରଲ]] | ଚର୍ବି | ୧୦&nbsp;µଗ୍ରା<ref>Value represents suggested intake without adequate sunlight exposure (see [http://www.iom.edu/Global/News%20Announcements/~/media/474B28C39EA34C43A60A6D42CCE07427.ashx Dietary Reference Intakes: Vitamins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002160025/http://www.iom.edu/Global/News%20Announcements/~/media/474B28C39EA34C43A60A6D42CCE07427.ashx |date=2011-10-02 }}. The National Academies, 2001).</ref> | [[ରିକେଟ]] ଓ [[ଓଷ୍ଟିଓମାଲାସିଆ]] | ୫0&nbsp;µଗ୍ରା | [[ଅତ୍ୟଧିକ ଭିଟାମିନ ଡି’]] |ମାଛ, ଅଣ୍ଡା, କଲିଜା, ଛତୁ । |- ! [[ଭିଟାମିନ ଇ]] | [[ଟୋକୋଫେରଲ]]s, [[ଟୋକୋଟ୍ରିଏନେଲ]] | ଚର୍ବି | '''୧୫.0&nbsp;ମିଗ୍ରା''' |align="left"| କ୍ୱକିତ ଅଭାବ ହୁଏ, ନବଜାତ ଶିଶୁର ହେମୋଲାଇଟିକ ସ୍ୱଳ୍ପ ଆନିମିଆ<ref name="Merck">[http://www.merck.com/mmhe/sec12/ch154/ch154a.html The Merck Manual: Nutritional Disorders: Vitamin Introduction] Please select specific vitamins from the list at the top of the page.</ref> | ୧,000&nbsp;ମିଗ୍ରା | ଗୋଟିଏ ବୃହତ ଅନୁଶୀଳନରେ କଞ୍ଜେଷ୍ଟିଭ କାର୍ଡିଆକ ଫେଲ୍ୟୁଅର (congestive heart failure) ହେବା ଦେଖାଯାଇଛି <ref>{{cite news| url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0ISW/is_262/ai_n13675725|work=Townsend Letter for Doctors and Patients|title=Does vitamin E cause congestive heart failure?|first=Alan R.|last=Gaby|year=2005|archiveurl=http://archive.is/kPG4|archivedate=2012-07-19}}</ref> |ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଫଳ, ପାରିବା, ମଞ୍ଜି ଓ ନଟ |-! [[ଭିଟାମିନ କେ]] | [[ଫାଇଲୋକୁଇନୋନ]], [[ମେନାକୁଇନୋନ]] | ଚର୍ବି | ୧୨0&nbsp;µଗ୍ରା | ରକ୍ତସ୍ରାବ ଡାୟାଥେସିସ ([[Bleeding diathesis]]) | N/D | ୱାରଫାରିନ ([[warfarin]]) ସେବନ କଲେ ଅଧିକ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧେ ।<ref>{{cite journal |author=Rohde LE, de Assis MC, Rabelo ER |title=Dietary vitamin K intake and anticoagulation in elderly patients |journal=Curr Opin Clin Nutr Metab Care |volume=10 |issue=1 |pages=1–5 |year=2007|pmid=17143047 |doi=10.1097/MCO.0b013e328011c46c}}</ref> | ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ଶାଗୁଆ ପନିପରିବା ଯଥା ପାଳଙ୍ଗ ଅଣ୍ଡା ହଳଦିଆ ଅଂଶ, କଲିଜା । |} == ଭିଟାମିନ ଶବ୍ଦ ବିନ୍ୟାସ == ଆମେ ଓଡ଼ିଆରେ ଜାଣିଥିବା ''ଜୀବସାର''ର ଇଂରାଜୀ ନାମ ଭିଟାମିନ (Vitamin) । ଏହି '''ଭିଟାମିନ''' ଶବ୍ଦ ଇଂରାଜୀରେ ପ୍ରଥମେ [[ପୋଲାଣ୍ଡ]] ଦେଶର [[ଜୈବ ରସାୟନବିତ]] କନିମିଏର୍ଜ୍ ଫଙ୍କ ( biochemist [[Kazimierz Funk]]) ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ<ref>{{cite book |title=Dzieje nauki polskiej|last= Iłowiecki|first=Maciej|year=1981|publisher=Wydawnictwo Interpress|location= Warszawa|page= 177|isbn=83-223-1876-6}}</ref> । Vitamine ଶବ୍ଦଟି ''Vital'' ଓ ''Amine'' ଶବ୍ଦ ଦୁଇଟି ମିଶି ଏକ ଯୌଗିକ ଶବ୍ଦ ଗଠିତ ହୋଇଛି । Vital ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଶକ୍ତି ଦାୟକ ଓ Amine ଶବ୍ଦ କେତେକ ଜୈବ ଯୌଗିକ ପଦାର୍ଥକୁ କୁହାଯାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରୋଟିନ ଗଠିତ ହୁଏ ଅର୍ଥାତ ଏହା ଜୀବନର ଆମିନ । ପରେ ଜଣାଗଲା ବେରିବେରି ଭଳି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ଜୈବ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ପୋଷକ (organic micronutrient ) ଜୈବ ନ ହୋଇ ରାସାୟନିକ ଆମିନ ହୋଇପାରେ । ଏହି କାରଣ ଯୋଗୁ ଇଂରାଜୀ ଭିଟାମିନ ଶବ୍ଦରୁ ଇ କାଟି ଦେଇ କେବଳ ଭିଟାମିନ ରଖାଗଲା (Vitamin) । == ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରେ == ଭିଟାମିନ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବିଭୁତ ହୁଏ: [[ଚର୍ବି]] ଦ୍ରବଣୀୟ ବା ଜଳ ଦ୍ରବଣୀୟ । [[ମନୁଷ୍ୟ]] ଶରୀରରେ ୧୩ ପ୍ରକାର ଭିଟାମିନ ଥାଏ: ୪ ପ୍ରକାର ଚର୍ବି ଦ୍ରବଣୀୟ (ଏ.ଡି.ଇ.କେ ବା A.D.E.K.) ଓ ନଅ ପ୍ରକାର (୮ ପ୍ରକାର ବି [[ଭିଟାମିନ]] ଓ ସି ଭିଟାମିନ) [[ଜଳ]] ଦ୍ରବଣୀୟ । ଜଳ ଦ୍ରବଣୀୟ ଭିଟାମିନ ସହଜରେ ମିଳେଇ ଯାଏ ଓ ଶୀଘ୍ର ଦେହରୁ [[ପରିସ୍ରା]]ରେ ବାହାରି ଯାଏ । ପରିସ୍ରା ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ଦେହରେ ଥିବା ଭିଟାମିନ ମାତ୍ରା ଜାଣି ହୁଏ<ref name="pmid18635909">{{cite journal |author=Fukuwatari T, Shibata K |title=Urinary water-soluble vitamins and their metabolite contents as nutritional markers for evaluating vitamin intakes in young Japanese women |journal=J. Nutr. Sci. Vitaminol. |volume=54 |issue=3 |pages=223–9 |year=2008|pmid=18635909 |doi= 10.3177/jnsv.54.223}}</ref> । ଏହି ଜାତୀୟ ଭିଟାମିନ ଦେହରେ ସଂଗ୍ରୁହିତ ହୋଇ ରହି ପାରେ ନାହିଁ, ଏଣୁ ସର୍ବଦା ଖାଦ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଦରକାର ହୁଏ<ref name="urlWater-Soluble Vitamins">{{cite web |url=http://www.ext.colostate.edu/PUBS/FOODNUT/09312.html |author=Bellows, L. and Moore, R. |work=Colorado State University |title=Water-Soluble Vitamins |accessdate=2008-12-07}}</ref> । ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆଦ୍ୱାରା କେତେକ ପ୍ରକାରର ଜଳ ଦ୍ରବୀଭୁତ ଭିଟାମିନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ<ref name="pmid16462170">{{cite journal |author=Said HM, Mohammed ZM |title=Intestinal absorption of water-soluble vitamins: an update |journal=Curr. Opin. Gastroenterol. |volume=22 |issue=2 |pages=140–6 |year=2006 |pmid=16462170 |doi=10.1097/01.mog.0000203870.22706.52 |url=http://meta.wkhealth.com/pt/pt-core/template-journal/lwwgateway/media/landingpage.htm?an=00001574-200603000-00011}}</ref> । ଅନ୍ତନାଳୀରୁ ଚର୍ବି ସାହାଯ୍ୟରେ ଚର୍ବି ଦ୍ରବିଭୁତ ଭିଟାମିନ ଶୋଷିତ ହୋଇ ଦେହ ଅଭ୍ୟନ୍ତରକୁ ଯାଏ । ଏହି ସମସ୍ତ ଭିଟାମିନ ଦେହରେ ଜମା ହୋଇ ରହୁ ଥିବାରୁ [[ଅତିଭିଟାମିନ]] ସମସ୍ୟା ଉପୁଜି ପାରେ । ସିସ୍ଟିକ ଫାଇବ୍ରୋସିସ ରୋଗରେ ଚର୍ବି ଦ୍ରବଣୀୟ ଭିଟାମିନର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ<ref name="pmid18812835">{{cite journal |author=Maqbool A, Stallings VA |title=Update on fat-soluble vitamins in cystic fibrosis |journal=Curr Opin Pulm Med |volume=14 |issue=6 |pages=574–81 |year=2008 |pmid=18812835 |doi=10.1097/MCP.0b013e3283136787 |url=http://meta.wkhealth.com/pt/pt-core/template-journal/lwwgateway/media/landingpage.htm?an=00063198-200811000-00012}}</ref> । == ରୋଗରେ ଓ ପୋଷକରେ == ଶରୀରର ବିକାଶ ଓ ବୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ଭିଟାମିନ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ । ଭୃଣ ସଞ୍ଚାର ହେବା ମାତ୍ରେ ଜେନେଟିକ ବ୍ଲୁପ୍ରିଣ୍ଟ ଅନୁସାରେ ଦେହ ବଢିବାକୁ ଲାଗେ ଓ ଏଥି ନିମନ୍ତେ ପୋଷକ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ଲବଣ ଓ ଭିଟାମିନ ଦରକାର ହୁଏ । ଏହି ସମସ୍ତ ପୋଷକ, ଶରୀରର [[ଅସ୍ଥି]], [[ଚର୍ମ]] ଓ [[ମାଂସ ପେଶୀ]] ନିର୍ମାଣର ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । କୌଣସି [[ପୋଷକ]] ସାମାନ୍ୟ ଅଭାବ ହେଲେ ଅଭାବ ଜନିତ ରୋଗ ହୁଏ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ନଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ହୋଇ ପାରେ<ref>Gavrilov, Leonid A. (10 February 2003) [https://www.fightaging.org/archives/2003/02/pieces-of-the-puzzle-aging-research-today-and-tomorrow.php Pieces of the Puzzle: Aging Research Today and Tomorrow]. fightaging.org</ref> । </br> ଅଧିକାଂଶ ଭିଟାମିନ ଖାଦ୍ୟରେ ଥାଏ । [[ଭିଟାମିନ କେ]] (K) ଓ [[ବାୟୋଟିନ]] [[ଅଣୁ ଜୀବ]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା [[ଅନ୍ତନାଳୀ]]ରେ ତିଆରି ହୁଏ । ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ ଥିବା [[ଅଲ୍ଟ୍ରାଭାୟୋଲେଟ ରଶ୍ମୀ]] ଚର୍ମରେ ଭିଟାମିନ ଡି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ । ଖାଦ୍ୟରେ ଥିବା ବିଟା କ୍ୟାରୋଟିନରୁ ଭିଟାମିନ ଏ ଓ [[ଆମିନୋ ଏସିଡ]] [[ଟ୍ରିପ୍ଟୋଫେନ]]ରୁ [[ନିଆସିନ]] ତିଆରି ହୁଏ । </br> ଶରୀର ଗଠନ ସମାପ୍ତି ପରେ ସୁସ୍ଥ ଜୀବ କୋଷ, ତନ୍ତୁ ଓ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ଭିଟାମିନ ଆବଶ୍ୟକ । ଖାଦ୍ୟକୁ ରାସାୟନିକ [[ଶକ୍ତି]]ରେ ପରିଣତ କରିବା ଓ [[ଶ୍ୱାସ କ୍ରିଯା]]ରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଭିଟାମିନ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ । === ରାନ୍ଧଣା ପ୍ରଭାବ === ନିମ୍ନରେ ସାଧାରଣ ଖାଦ୍ୟ ଯଥା ପରିବା, ମାଛ କିମ୍ବା ମାଂସ ରାନ୍ଧିବାଦ୍ୱାରା ହାରା ହାରି ପ୍ରତିଶତ କ୍ଷତି । {| class="wikitable" |- ! ଭିଟାମିନ ! ଗ(C) ! ଖ_୧ ! ଖ_୨ ! ଖ_୩ ! ଖ_୫ ! ଖ_୬ ! ଫୋଲେଟ (Folate) ! ଖ_୧୨ ! କ (A) ! ଇ(E) |- |ହାରାହାରି%କ୍ଷତି |୧୬ | ୨୬ | −୩ | ୧୮ | ୧୭ | ୩ | ୨୦ | ? | ୧୧ | ୧୧ |} ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ, ରନ୍ଧା ପରେ କେତେକ ଭିଟାମିନ ଅଧିକ ଉପଯୋଗୀ ହୁଅନ୍ତି । <ref>[http://www.beyondveg.com/tu-j-l/raw-cooked/raw-cooked-2f.shtml Comparison of Vitamin Levels in Raw Foods vs. Cooked Foods]. Beyondveg.com. Retrieved on 2013-08-03.</ref> ନିମ୍ନରେ ଗରମ ବାଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା, ଫୁଟେଇବାଦ୍ୱାରା ଓ ରାନ୍ଧିବାଦ୍ୱାରା ଭିଟାମିନ ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । କଟା ପରିବା ଉପରେ ବାୟୁ ତଥା ଆଲୋକର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ପରିବା ପାଣିରେ ଫୁଟେଇଲେ ସେଥିରେ ଥିବା ଜଳ ଦ୍ରବଣୀୟ ଭିଟାମିନ ଜଳ ମଧ୍ୟକୁ ଚାଲିଯାଏ । <ref>[http://www.beyondveg.com/tu-j-l/raw-cooked/raw-cooked-2e.shtml Effects of Cooking on Vitamins (Table)]. Beyondveg.com. Retrieved on 2013-08-03.</ref> {| class="wikitable sortable" border="1" |- ! ଭିଟାମିନ ! ଜଳ ଦ୍ରବଣୀୟ ! ବାୟୁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ! ଆଲୋକ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ! ଉତ୍ତାପ ଉନ୍ମୁକ୍ତ |- | [[ଜୀବସାର କ ]] ([[Vitamin A]]) | ନାହିଁ | କିଛି ପରିମାଣ | କିଛି ପରିମାଣ | କିଛି ପରିମାଣରେ ଟିକାଉ (stable) । |- | ଜୀବସାର ଗ [[:en:vitamin C]] | ଅତ୍ୟଧିକ ଅସ୍ଥିର | ହଁ | ହଁ | ହଁ |- | ଜୀବସାର ଘ ([[:en:vitamin D]]) | ନାହିଁ | ନାହିଁ | ନାହିଁ | ନାହିଁ |- | ଜୀବସାର ଇ ([[:en:vitamin E]]) | ନାହିଁ | ହଁ | ହଁ | ନାହିଁ |- |ଜୀବସାର କେ ([[:en:vitamin K]]) | ନାହିଁ | ନାହିଁ | ହଁ | ନାହିଁ |- |ଥାୟାମିନ ବା ଜୀବସାର ଖ_୧ ([[:en:vitamin B₁]]) | ଉଚ୍ଚ | ନାହିଁ | ? | > ୧00°C |- |ଜୀବସାର (ଖ_୨) | ସାମାନ୍ୟ | ନାହିଁ | ଦ୍ରବଣ ମଧ୍ୟରେ | ନାହିଁ |- |ନିଆସିନ (ଭିଟାମିନ ଖ_୩) | ହଁ | ନାହିଁ | ନାହିଁ | ନାହିଁ |- |ପାଣ୍ଟୋଥେନିକ ଏସିଡ (ଭିଟାମିନ ଖ_୫) | ସ୍ଥିର | ? | ? | ହଁ |- |ଜୀବସାର ଖ_୬ | ହଁ | ? | ହଁ | ? |- |ବାୟୋଟିନ (ଭିଟାମିନ ଖ_୭) | କିଛିମାତ୍ରା | ? | ? | ନାହିଁ |- |ଫଲିକ ଏସିଡ (ଭିଟାମିନ ଖ_୯) | ହଁ | ? | ଶୁଖିଥିବା ବେଳେ | ଉଚ୍ଚ ଉତ୍ତାପରେ |- |ଭିଟାମିନ ଖ_୧୨ | ହଁ | ? | ହଁ | ନାହିଁ |} === ଭିଟାମିନ ଅଭାବ === ମନୁଷ୍ୟ କିଛି ଭିଟାମିନ ଖାଇବା ଆବଶ୍ୟକ, ଅନ୍ତତଃ ଏହାର ଅଭାବ ଜନିତ ଅସୁବିଧାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ । କିଛି ସମୟ ଧରି ଶରୀର ଭିଟାମିନ ଅଭାବ ସମ୍ଭାଳି ନିଏ । ଭିଟାମିନ ଏ, ଡି ଓ ବି_୧୨ ଶରୀରରେ ତଥା [[ଯକୃତ]]ରେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଗଚ୍ଛିତ ଥାଏ । ଯୁବକମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟରେ ଏ ଓ ଡି ଭିଟାମିନ କିଛି ମାସ ଓ ବି_୧୨ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଅଭାବ ରହିବା ପରେ ଅଭାବ ଜନିତ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ । ବି_୩ ଦେହରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ପରିମାଣରେ ଥାଏ, ଏଣୁ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପରେ ଏହାର ଅଭାବ ଅନୁଭୁତ ହୁଏ । ଭିଟାମିନ ସି ଅଭାବରେ ହେଉଥିବା ସ୍କର୍ଭି ରୋଗ ପୂର୍ବ ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟସ ଅନୁସାରେ ଏକ ମାସରୁ ଛଅ ମାସ ପରେ ଦେଖାଯାଏ<ref>{{cite journal|last1=Pemberton|first1=J.|title=Medical experiments carried out in Sheffield on conscientious objectors to military service during the 1939–45 war|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-epidemiology_2006-06_35_3/page/556|journal=International Journal of Epidemiology|volume=35|issue=3|pages=556–8|year=2006|pmid=16510534|doi=10.1093/ije/dyl020}}</ref> । <br /> ଭିଟାମିନ ଅଭାବ ପ୍ରାଥମିକ ବା ଗୌଣ ହୋଇପାରେ । ଖାଦ୍ୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣରେ ଭିଟାମିନ ନ ଥିଲେ ପ୍ରାଥମିକ ଅଭାବ ହୁଏ । କିଛି ରୋଗଦ୍ୱାରା ବା କୌଣସି ଜୀବନ ଶୈଳୀଦ୍ୱାରା ଖାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଶୋଷିତ ହୋଇ ପାରେ ନାହିଁ, ଏଣୁ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇ ପାରେ ନାହିଁ । ଏହି ଭଳି ଅଭାବକୁ ଗୌଣ ଅଭାବ କହନ୍ତି । ଧୂମ୍ର ପାନ, ଅତ୍ୟଧିକ ମଦ୍ୟ ପାନ ଓ କେତେକ ଔଷଧ ଯୋଗୁ ଭିଟାମିନ ଖାଦ୍ୟ ନଳୀରୁ ଶୋଷିତ ହୋଇ ପାରେ ନାହିଁ । ବିଭିନା ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ ଅଭାବ ସମ୍ଭାବନା ବହୁତ କମ ଥାଏ । ସୀମିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଏହି ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ରହେ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ତଥା ସାଂଘାତିକ [[ରୋଗ]] ହୁଏ ।<br /> ଥିଆମିନ ଅଭାବ ଯୋଗୁ ବେରିବେରି, ନିଆସିନ ଯୋଗୁ [[ପେଲାଗ୍ରା]], ଭିଟାମିନ ସି ଯୋଗୁ [[ସ୍କର୍ଭି]] ଓ ଭିଟାମିନ ଡି ଅଭାବ ଯୋଗୁ [[ରିକେଟ]] ରୋଗ ହୁଏ । ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କରେ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଯୋଗୁ ଓ ଖାଦ୍ୟରେ ଭିଟାମିନ ମିଶ୍ରଣ(Fortificarion) ଯୋଗୁ ଭିଟାମିନ ଅଭାବ ଜନିତ ରୋଗ ହୁଏ ନାହିଁ । ଏହି ଜଣାଶୁଣା ରୋଗ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେତେକ ରୋଗଙ୍କର ଭିଟାମିନ ଅଭାବ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ପ୍ରମାଣ ମିଳୁଛି<ref>{{cite journal|last1=Lakhan|first1=SE|last2=Vieira|first2=KF|title=Nutritional therapies for mental disorders|journal=Nutrition journal|volume=7|page=2|year=2008|pmid=18208598|pmc=2248201|doi=10.1186/1475-2891-7-2}}</ref><ref>{{Cite journal |last1 = Boy|first1 = E.|last2 = Mannar|first2 = V.|last3 = Pandav|first3 = C.|last4 = de Benoist|first4 = B.|last5 = Viteri|first5 = F.|last6 = Fontaine|first6 = O.|last7 = Hotz|first7 = C.|title = Achievements, challenges, and promising new approaches in vitamin and mineral deficiency control|journal = Nutr Rev|volume = 67|issue =Suppl 1 |pages = S24–30|year = 2009|doi = 10.1111/j.1753-4887.2009.00155.x|pmid = 19453674}} </ref> । === ଆନୁସଙ୍ଗିକ ପ୍ରଭାବ === ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଭିଟାମିନ ଖାଇଲେ ଶରୀର ଉପରେ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ । ଖାଦ୍ୟରେ ଅଧିକ ଭିଟାମିନ ଖାଇବା ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ଭିଟାମିନ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ଏହା ସମ୍ଭବ ହୁଏ । ଏହାକୁ ଭିଟାମିନ ବିଷ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତି । ଅଧିକ ଭିଟାମିନ ଖାଇଲେ ବାନ୍ତି ଲାଗେ, ବାନ୍ତି ହୁଏ ଓ ଝାଡ଼ା ହୁଏ<ref>Institute of Medicine. Food and Nutrition Board. Dietary Reference Intakes for Vitamin A, Vitamin K, Arsenic, Boron, Chromium, Copper, Iodine, Iron, Manganese, Molybdenum, Nickel, Silicon, Vanadium, and Zinc. National Academy Press, Washington, DC, 2001.</ref> । ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ଦେଖିଲେ ଭିଟାମିନ ମାତ୍ରା କମେଇ ଦିଆଯାଏ । ମଣିଷର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ବୟସ ଓ ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି ଉପରେ ବିଷାକ୍ତ ପ୍ରଭାବ ନିର୍ଭର କରେ<ref name="Healthier">[http://www.healthier-kids.com Healthier Kids] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161028233829/http://www.healthier-kids.com/ |date=2016-10-28 }} '''Section:''' What to take and how to take it.</ref> । <br /> ଆମେରିକାରେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ଏହି ବିଷାକ୍ତ ପ୍ରଭାବ ଭୋଗି ଥିବା ବାସିନ୍ଦାମାନେ ସେ ଦେଶର ଆସୋସିଏସନ ଅଫ ପଏଜନ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ସେଣ୍ଟରକୁ ଜଣେଇ ଥିଲେ । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୮୦% ପିଲାଙ୍କ ବୟସ ୬ବର୍ଷରୁ କମ ଥିଲା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମରଣାନ୍ତକ ଅବସ୍ଥା ହୋଇଥିଲା<ref>{{cite journal|last = Bronstein|first = AC|author2 = |display-authors = etal|title = 2008 Annual Report of the American Association of Poison Control Centers' National Poison Data System (NPDS): 26th Annual Report|journal = Clinical Toxicology|year = 2009|volume = 47|pages = 911–1084|url = http://www.aapcc.org/dnn/Portals/0/2008annualreport.pdf|format = PDF|doi = 10.3109/15563650903438566|pmid = 20028214|issue = 10|access-date = 2013-11-20|archive-date = 2010-12-04|archive-url = https://web.archive.org/web/20101204024651/http://www.aapcc.org/dnn/Portals/0/2008annualreport.pdf|url-status = dead}}</ref> । <br /> ଭିଟାମିନ ଅପେକ୍ଷା ଧାତୁସାର ମାତ୍ରା ଅଧିକ ହେଲେ ଅଧିକ ବିପଦ ଜନକ ହୁଏ । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ]] qg3sgsecq04eak769asi2dhigxhpkco 0 28453 606620 599892 2026-09-23T22:32:06Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606620 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Edmontosaurus}}{{automatic taxobox | name = ''Edmontosaurus'' | fossil_range = [[Late Cretaceous]], {{fossil range|73.0|65.5}} | image = Oxford Edmontosaurus.jpg | image_caption = Mounted skeleton of ''E. regalis'', [[Oxford University Museum of Natural History]] | authority = [[Lawrence Lambe|Lambe]], [[1917 in paleontology|1917]] | type_species = {{extinct}}'''''Edmontosaurus regalis''''' | type_species_authority = Lambe, 1917 | subdivision_ranks = [[Species]] | subdivision = *{{extinct}}'''''E. regalis''''' <br><small>Lambe, 1917</small> *{{extinct}}''[[Edmontosaurus annectens|E. annectens]]'' <br><small>([[Othniel Charles Marsh|Marsh]], [[1892 in paleontology|1892]] [originally ''[[Claosaurus]]''])</small> | synonyms = *'''''Anatosaurus''''' <br><small>Lull & Wright, [[1942 in paleontology|1942]]</small> *'''''Anatotitan''''' <br><small>[[Ralph Chapman (paleontologist)|Chapman]] & [[Brett-Surman]], [[1990 in paleontology|1990]]</small> }} '''{{PAGENAME}}''' ({{lang-en|Edmontosaurus}};{{IPAc-en|ɛ|d|ˌ|m|ɒ|n|t|ɵ|ˈ|s|ɔr|ə|s}} {{respell|ed|MON|toh|SAWR|əs}}) [[ଡାଇନୋସର]] ବଂଶର ଜୀବ ଅଟେ ।<ref>Olshevsky, G. (1995 onwards). [http://www.polychora.com/dinolist.html Dinosaur Genera List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715102453/http://www.polychora.com/dinolist.html |date=2011-07-15 }}. Retrieved February 24, 2014.</ref> ଏହି ଜୀବଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । ଏହାର [[ଜୀବାଶ୍ମ]] ଓ ଅବଶେଷ [[ଉତ୍ତର ଆମେରିକା]]ରୁ ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite web|last=Dinosaur Jungle|title=North American Dinosaur|url=http://www.dinosaurjungle.com/dinosaur_facts_world_namerica.php|accessdate=19 March 2014}}</ref> ଏହାର ଦୁଇଟି ପ୍ରଜାତି ଅଛନ୍ତି: Edmontosaurus regalis ଏବଂ [[Edmontosaurus annectens|ଏଡ଼ମୋଣ୍ଟୋସରସ ଆନେକ୍‌ଟିନ୍‌ସ]] । ଏହି ଡାଇନୋସରଟି [[କ୍ରେଟାସିଅସ ଯୁଗ]]ରେ ବାସ କରୁଥିଲା । ==ଇତିହାସ== ==ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ== {{Cladogram|caption=Upper [[cladistics|cladogram]] per Horner ''et al.'' (2004),<ref name=HWF04/> lower cladogram per Gates and Sampson (2007).<ref name=GS07/> |clades={{clade|style=font-size:80%;line-height:100% |label1=&nbsp;Hadrosaurinae&nbsp; |1={{clade |1=''[[Lophorhothon]]'' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |label1=<span style="color:white;">unnamed</span> |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=''[[Gryposaurus]]'' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1='''''Edmontosaurus''''' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=''[[Brachylophosaurus]]'' |2=''[[Maiasaura]]'' }} }} }} }} |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=[[Kritosaurus|"Kritosaurus" ''australis'']] |2=''[[Naashoibitosaurus]]'' |3=''[[Saurolophus]]'' }} }} }} }} {{clade| style=font-size:80%;line-height:100% |label1=Hadrosaurinae |1={{clade |1=''[[Lophorhothon]]'' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |label1=<span style="color:white;">unnamed</span> |1={{clade |1='''''Edmontosaurus''''' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' |2=''[[Saurolophus]]'' }} }} |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=''[[Naashoibitosaurus]]'' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=''[[Gryposaurus]]'' |label2=<span style="color:white;">unnamed</span> |2={{clade |1=''[[Brachylophosaurus]]'' |2=''[[Maiasaura]]'' }} }} }} }} }} }} }} ==ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ== ==ଆଧାର== <ref name=HWF04>{{cite book |last=Horner |first=John R. |authorlink=Jack Horner (paleontologist) |author2=Weishampel, David B.; and Forster, Catherine A |editor=Weishampel, David B.; Dodson, Peter; and Osmólska, Halszka (eds.)|title=The Dinosauria |url=https://archive.org/details/dinosauria0000unse_n9z8 |edition=2nd |year= 2004|publisher=University of California Press |location=Berkeley |isbn=0-520-24209-2 |pages=[https://archive.org/details/dinosauria0000unse_n9z8/page/438 438]–463 |chapter=Hadrosauridae }}</ref> <ref name=GS07>{{cite journal |last=Gates |first=Terry A. |author2=Sampson, Scott D. |year=2007 |title=A new species of ''Gryposaurus'' (Dinosauria: Hadrosauridae) from the late Campanian Kaiparowits Formation, southern Utah, USA |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=151 |issue=2 |pages=351–376 |doi=10.1111/j.1096-3642.2007.00349.x }}</ref> {{ଆଧାର}} === ବହି ଆଧାର === * Walters, M. & J. Paker (1995). ''Dictionary of Prehistoric Life''. Claremont Books. {{ISBN|1-85471-648-4}}. * Weishampel, D.B., P. Dodson & H. Osmólska (eds.) (2004). ''The Dinosauria, Second Edition''. University of California Press. {{ISBN|0-520-24209-2}}. ==ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ== ==ବାହାର ଲିଙ୍କ== *[http://planetearth.nerc.ac.uk/news/story.aspx?id=467 What did the ''Edmontosaurus'' eat? How did it chew?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719233932/http://planetearth.nerc.ac.uk/news/story.aspx?id=467 |date=2011-07-19 }} Planet Earth online *[https://web.archive.org/web/20121026033213/http://www.msnbc.msn.com/id/23689410/ "Rare mummified dinosaur uncovered"] MSNBC.com *[http://www.palaeos.com/Vertebrates/Units/320Ornithischia/320.750.html#Hadrosaurinae Hadrosaurinae] from Palaeos.com (technical) *[http://www.thescelosaurus.com/hadrosaurinae.htm Hadrosaurinae] from ''Thescelosaurus!'' [[ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ରେଟାସିଅସ ଡାଇନୋସର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ଆମେରିକୀୟ ଡାଇନୋସର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:Check dino]] {{Dinosaur-stub}} lgzyob07jtm422ht234zrhiv1uy53gr 0 28513 606699 600450 2026-09-24T00:14:55Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606699 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Dementia}} {{Infobox disease |Image=Alzheimer's_disease_brain_comparison.jpg |Caption= ସାଧାରଣ ବୟସାଧିକ୍ୟ ମସ୍ତିଷ୍କ (ବାମ) ଓ [[ଆଲଜିମର]] ମସ୍ତିଷ୍କର ତୁଳନାତ୍ମକ ଚିତ୍ର । | Name = ଡିମେନ୍ସିଆ | ICD10 = {{ICD10|F|00||f|00}}-{{ICD10|F|07||f|00}} | ICD9 = {{ICD9|290}}-{{ICD9|294}} | MedlinePlus = 000739 | DiseasesDB = 29283 | MeshID = D003704 }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ଡିମେନ୍ସିଆ''' ଏକ ବୃହତ୍ ଶ୍ରେଣୀର [[ମସ୍ତିଷ୍କ ରୋଗ]] ଯାହା ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ଧିରେ ଧିରେ [[ଚିନ୍ତା]] ଓ ସ୍ମରଣ ଶକ୍ତି କମେଇ ଦିଏ, ଏହା ଯୋଗୁ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ।<ref name=WHO2014/> ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଭାବନା ସମସ୍ୟା, ଭାଷା ସମସ୍ୟା ହୁଏ ଓ ଅଭିପ୍ରେରଣ (motivation) କମିଯାଏ । <ref name=WHO2014/><ref name=BMJ2009>{{cite journal|last1=Burns|first1=A|last2=Iliffe|first2=S|title=Dementia.|journal=BMJ (Clinical research ed.)|date=5 February 2009|volume=338|pages=b75|pmid=19196746|doi=10.1136/bmj.b75}}</ref> ଲୋକର [[ଚେତନ]] ଶକ୍ତି କମେନି । <ref name=WHO2014/> ଲୋକର ପାରମ୍ପରିକ ମାନସିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ବୟସାଧିକ୍ୟ ଯୋଗୁ ସାଧାରଣ ନ୍ୟନତାଠାରୁ ଅଧିକ ନ୍ୟୁନ ହେଲେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।<ref name=WHO2014/><ref name="Memory Loss">{{cite book|last=Solomon|first=Andrew E. Budson, Paul R.|title=Memory loss : a practical guide for clinicians|url=https://archive.org/details/memorylosspracti0000buds|year=2011|publisher=Elsevier Saunders|location=[Edinburgh?]|isbn=9781416035978}}</ref> ଏମାନଙ୍କର ଯତ୍ନ ନେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ ।<ref name=WHO2014/> <!-- କାରଣ, ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ, ପ୍ରତିଷେଧ --> ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ହେଉଥିବା ସାଧାରଣ ଡିମେନ୍ସିଆର ୫୦ରୁ ୭୦% ରୋଗର ନାମ [[ଆଲଜିମର ରୋଗ]] । <!-- <ref name=WHO2014/><ref name=BMJ2009/> --> ଅନ୍ୟ ଡିମେନ୍ସିଆ ନାମ: ରକ୍ତନଳୀ ଡିମେନ୍ସିଆ ୨୫ % ([[:en:vascular dementia|vascular dementia]]),ଲିୟୁଇ ବଡି ଡିମେନ୍ସିଆ ୧୫ % ([[:en:Lewy body dementia|Lewy body dementia]]) ଓ ଫ୍ରଣ୍ଟୋଟେମ୍ପୋରାଲ ଡିମେନ୍ସିଆ ([[:en:frontotemporal dementia|frontotemporal dementia]]) । <ref name=WHO2014/><ref name=BMJ2009/> ଅଳ୍ପ ଦେଖାଯାଉଥିବା କାରଣ ମଧ୍ୟରେ [[ସାଧାରଣ ଚାପ ହାଇଡ୍ରୋସେଫାଲସ୍]] ([[:en:normal pressure hydrocephalus|normal pressure hydrocephalus]]), [[ପାର୍କିନ୍‌ସନ୍ ରୋଗ]], [[ସିଫିଲିସ୍]] ଓ [[କ୍ରୁଜ୍‌ଫେଲ୍ଟ-ଜାକୋବ୍ ରୋଗ]] ([[:en:Creutzfeldt–Jakob disease|Creutzfeldt–Jakob disease]]) ଉଲ୍ଲେଖ‌ଯୋଗ୍ୟ । <ref>{{cite book|last1=Gauthier|first1=Serge|title=Clinical diagnosis and management of Alzheimer's disease|date=2006|publisher=Informa Healthcare|location=Abingdon, Oxon|isbn=9780203931714|pages=53–54|edition=3rd ed.|url=http://books.google.ca/books?id=a221hX4WuwUC&pg=PA54}}</ref> ଜଣେ ରୋଗୀ ଏକାଧିକ ଡିମେନ୍ସିଆ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇପାରେ । <ref name=WHO2014/> ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଆନୁପାତିକ ଅଂଶ ପାରିବାରିକ ଥାଏ । <ref name=Genetic2014/> ଡି.ଏସ୍.ଏମ୍-୫]]ରେ ଡିମେନ୍ସିଆ ରୋଗr ଗମ୍ଭୀରତା ଅନୁସାରେ ପୁନଃବର୍ଗୀକରଣ ([[:en:DSM-5#Neurocognitive disorders|neurocognitive disorder]]) କରାଯାଇଥିଲା । <ref name=DSM5>{{cite book|last1=Association|first1=American Psychiatric|title=Diagnostic and statistical manual of mental disorders : DSM-5.|url=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse|date=2013|publisher=American Psychiatric Association|location=Washington, D.C.|isbn=9780890425541|pages=591–603|edition=5th ed.}}</ref> ରୋଗ ଇତିହାସ, ବୋଧଶକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା ([[:en:cognitive testing]]) ସ‌ହ [[ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ]] ଓ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷାଆଦି କରି ଅନ୍ୟ ରୋଗର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତି ଦୂର କରାଯାଏ । <ref>{{cite web|title=Dementia diagnosis and assessment|url=http://pathways.nice.org.uk/pathways/dementia/dementia-diagnosis-and-assessment.pdf|website=pathways.nice.org.uk|accessdate=30 November 2014|archive-date=5 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205184403/http://pathways.nice.org.uk/pathways/dementia/dementia-diagnosis-and-assessment.pdf|url-status=dead}}</ref> ମିନି ମାନସିକ ଅବସ୍ଥ ପରୀକ୍ଷା ଏକ ସାଧାରଣ ହେଉଥିବା ବୋଧଶକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା । <ref name=BMJ2009/> ସଙ୍କଟଜନ‌କ ଅବସ୍ଥା ଯେପରିକି [[ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ]], [[ମଧୁମେହ|ଡାଏବେଟିସ୍]], [[ଧୂମ୍ରପାନ]] ଓ [[ସ୍ଥୌଲ୍ୟତା|ମୋଟାପଣ]] ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ରହି ରୋଗକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ । <ref name=WHO2014/> ସବୁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ନିମନ୍ତେ ସ୍କ୍ରନିଙ୍ଗ କରିବାକୁ ସୁପାରିସ୍ କରାଯାଏ ନାହିଁ । <ref name=NICE2014>{{cite web|title=Dementia overview|url=http://pathways.nice.org.uk/pathways/dementia/dementia-overview.pdf|website=pathways.nice.org.uk/|accessdate=30 November 2014|archive-date=5 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205184234/http://pathways.nice.org.uk/pathways/dementia/dementia-overview.pdf|url-status=dead}}</ref> <!-- ଚିକିତ୍ସା --> ଡିମେନ୍ସିଆ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ । <ref name=WHO2014/> ଆସେଟିଲ୍ କୋଲିନଇସ୍ଟରେଜ ଇନ୍‌ହିବିଟର୍ ([[:en:Acetylcholinesterase inhibitor|Cholinesterase inhibitor]]) ଯେପରିକି [[ଡନ୍‌ପେଜିଲ୍]] ([[:en:donepezil|donepezil]]) ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ଓ ଉପକାର ମିଳେ । <ref>{{cite journal|last1=Birks|first1=J|title=Cholinesterase inhibitors for Alzheimer's disease.|journal=The Cochrane database of systematic reviews|date=25 January 2006|issue=1|pages=CD005593|pmid=16437532|doi=10.1002/14651858.CD005593}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Rolinski|first1=M|last2=Fox|first2=C|last3=Maidment|first3=I|last4=McShane|first4=R|title=Cholinesterase inhibitors for dementia with Lewy bodies, Parkinson's disease dementia and cognitive impairment in Parkinson's disease.|journal=The Cochrane database of systematic reviews|date=14 March 2012|volume=3|pages=CD006504|pmid=22419314|doi=10.1002/14651858.CD006504.pub2}}</ref><ref name=Kav2007>{{cite journal|last1=Kavirajan|first1=H|last2=Schneider|first2=LS|title=Efficacy and adverse effects of cholinesterase inhibitors and memantine in vascular dementia: a meta-analysis of randomised controlled trials.|journal=The Lancet. Neurology|date=September 2007|volume=6|issue=9|pages=782–92|pmid=17689146|doi=10.1016/s1474-4422(07)70195-3}}</ref> ମୋଟା ମୋଟି ଅଳ୍ପ ଉପକାର ମିଳେ । <ref name=Kav2007/><ref name=Comm2012>{{cite journal |author=Commission de la transparence |title=Médicaments de la maladie d'Alzheimer : à éviter|trans_title=Drugs for Alzheimer's disease: best avoided. No therapeutic advantage |journal=Prescrire Int |volume=21 |issue=128|pages=150 |date=June 2012 |pmid=22822592 |doi= |url=}}</ref> ରୋଗୀଙ୍କର ଜୀବଚ‌ଚର୍ଯ୍ୟା ଉନ୍ନତ କରିବା ନିମନ୍ତେ କେତେ ଗୁଡ଼ିଏ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇପାରେ । <ref name=WHO2014/> [[କଗ୍‌ନିଟିଭ୍ ବିହେଭିଓରାଲ]] ([[:en:Cognitive behavioral therapy|Cognitive and behavioral interventions]]) ଚିକିତ୍ସା ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ । <ref name=WHO2014/> ରୋଗୀ ଯତ୍ନ‌କାରୀଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଓ ନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଦିଆଯିବା ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । <ref name=WHO2014/> ବ୍ୟାୟାମ କଲେ ଦୈନ‌ନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ସ‌ହ ଫଳାଫଳ ଉନ୍ନତ ହୁଏ । <ref name=Forb2013>{{cite journal|last1=Forbes|first1=D.|last2=Thiessen|first2=E.J.|last3=Blake|first3=C.M.|last4=Forbes|first4=S.C.|last5=Forbes|first5=S.|title=Exercise programs for people with dementia.|journal=The Cochrane database of systematic reviews|date=4 December 2013|volume=12|pages=CD006489|pmid=24302466|doi=10.1002/14651858.CD006489.pub3}}</ref> ଡିମେନ୍ସିଆ ଯୋଗୁ ବ୍ୟବ‌ହାରିକ ଗଣ୍ଡଗୋଳ ବା ସାଇକୋସିସ୍ ହେଲେ ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ୍ ଦିଆଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଉପକାରୀତା ନ‌ଗନ୍ୟ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ଅଧିକ । <ref>{{cite web|author1=National Institute for Health and Clinical Excellence|title=Low-dose antipsychotics in people with dementia|url=https://www.nice.org.uk/advice/ktt7/resources/non-guidance-lowdose-antipsychotics-in-people-with-dementia-pdf|website=nice.org.uk|accessdate=29 November 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Information for Healthcare Professionals: Conventional Antipsychotics|url=http://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/ucm124830.htm|website=fda.gov|accessdate=29 November 2014|date=2008-06-16|archive-date=2014-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129015823/http://www.fda.gov/drugs/drugsafety/postmarketdrugsafetyinformationforpatientsandproviders/ucm124830.htm|url-status=dead}}</ref> <!-- ରୋଗାନୁଶୀଳନ, ପୂର୍ବାନୁମାନ ଓ ସମାଜ --> ପୃଥିବୀରେ ୩୬ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ଡିମେନ୍ସିଆ ରୋଗ ଧରେ । <ref name=WHO2014>{{cite web|title=Dementia Fact sheet N°362|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs362/en/|website=who.int|accessdate=28 November 2014|date=April 2012}}</ref> ଜୀବନରେ କେତେବେଳେ ହେଲେ ୧୦% ଲୋକ ଏହି ରୋଗର ଶୀକାର ହୁଅନ୍ତି । <ref name=Genetic2014>{{cite journal|last1=Loy|first1=CT|last2=Schofield|first2=PR|last3=Turner|first3=AM|last4=Kwok|first4=JB|title=Genetics of dementia.|url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_march-1-7-2014_383_9919/page/828|journal=Lancet|date=1 March 2014|volume=383|issue=9919|pages=828–40|pmid=23927914|doi=10.1016/s0140-6736(13)60630-3}}</ref> ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ସ‌ହିତ ଏହା ସାଧାରଣ ହୋଇଯାଏ । <ref name=Larson2013>{{cite journal|last1=Larson|first1=EB|last2=Yaffe|first2=K|last3=Langa|first3=KM|title=New insights into the dementia epidemic.|url=https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_2013-12-12_369_24/page/2275|journal=The New England Journal of Medicine|date=12 December 2013|volume=369|issue=24|pages=2275–7|pmid=24283198|doi=10.1056/nejmp1311405}}</ref> ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟାର ୩ % ମଧ୍ୟରେ ୬୫ରୁ ୭୪ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଲୋକ, ୧୯ % ମଧ୍ୟରେ ୭୫ରୁ ୮୪ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କ ଲୋକ ସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ଅଧା ଲୋକ ଏହି ରୋଗ ଭୋଗ କରନ୍ତି । <ref>{{cite book|last1=Umphred|first1=Darcy|title=Neurological rehabilitation|date=2012|publisher=Elsevier Mosby|location=St. Louis, Mo.|isbn=9780323075862|page=838|edition=6th ed.|url=http://books.google.ca/books?id=I9ltC-ZrNOMC&pg=PA838}}</ref> ସନ ୧୯୯୦ରେ ଏହି ରୋଗରେ ୦.୮ ନିୟୁତ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବାବେଳେ ସନ ୨୦୧୩ରେ ୧.୭ ନିୟୁତ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । <ref name=GDB2013>{{cite journal|last1=GBD 2013 Mortality and Causes of Death|first1=Collaborators|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013.|journal=Lancet|date=17 December 2014|pmid=25530442|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|volume=385|issue=9963|pages=117–71|pmc=4340604}}</ref> ଜନସଂଖ୍ୟା ଯେତେ ଅଧିକ ହୁଏ ଏହି ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ସେତେ ଅଧିକ ଓ ସାଧାରଣ ହୁଏ । <ref name=Larson2013/> ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ସଙ୍କଟପ୍ରଦ କାରକ ଗୁଡ଼ିକ କମିଯିବାରୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୟସ ଦଳରେ ଏହି ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା କମୁଛି । <ref name=Larson2013/> ବୃଦ୍ଧ ବୟସରେ [[ଶାରୀରିକ ଅକ୍ଷମତା|ଅକ୍ଷମ]]ତାର ଏହା ଏକା ସାଧାରଣ କାରଣ । <ref name=BMJ2009/> ଏହା ଯୋଗୁ ବାର୍ଷିକ ୬୦୪ ବିଲିଅନ୍ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର କ୍ଷତି ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । <ref name=WHO2014/> ଡିମେନ୍ସିଆ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକତାରୁ ଅଧିକ ଶାରୀରିକ ଓ ରାସାୟନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବାରୁ ହ୍ୟୁମାନ ରାଇଟ ଉଲ୍ଲଘଂନ ହେଉଥିବାର ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ଚିହ୍ନ ଉଠେ । <ref name=WHO2014/> ଏହି ରୋଗୀଙ୍କୁ [[ସାମାଜିକ କଳଙ୍କ]]ରୂପେ ([[:en:Social stigma|Social stigma]]) ଧରାଯାଉଥିଲା । <ref name=BMJ2009/> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 7y4tr78hk2ks1k4y5jllr62ifc3fovx 0 29273 606670 588772 2026-09-23T23:49:38Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606670 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = ଜନ୍ ଫୋବ୍‌ସ୍ ନ୍ୟାଶ୍ ଜୁନିଅର |image_size = 250px |image = John Forbes Nash, Jr. by Peter Badge.jpg |caption = |birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1928|06|13}} |death_date = {{Death date and age|mf=yes|2015|05|23|1928|06|13}} |death_place = [[Monroe Township, Middlesex County, New Jersey|Monroe Township]], [[New Jersey]], U.S. |birth_place = ବ୍ଲୁଫିଲ୍‌ଡ, [[ୱେଷ୍ଟ ଭର୍ଜିନିଆ]], [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]] |residence = [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]] |nationality = [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା|ଆମେରିକୀୟ]] |field = [[ଗଣିତ]], [[ଅର୍ଥନୀତି]] |work_institution = [[ଏମ୍ ଆଇ ଟି]]<br>[[ପ୍ରିନଷ୍ଟନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] |alma_mater = [[ପ୍ରିନଷ୍ଟନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]],<br />[[କାର୍ନେଗୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସଂସ୍ଥାନ]]<br />(ଏବେ [[କାର୍ନେଗୀ ମେଲ୍ଲନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]) |doctoral_advisor = [[ଆଲ୍ବର୍ଟ ଟକର୍]] |doctoral_students = |spouse = ଆଲିଷିଆ ଲୋପେଜ୍-ହାରିସନ୍ ଦେ ଲାର୍ଡ଼େ <small>(m. 1957–1963; 2001–present)</small> |known_for = [[ନ୍ୟାଶ୍ ସୁସ୍ଥିତି]]<br>[[ନ୍ୟାଶ୍ ଏମ୍ବେଦିଙ୍ଗ ଉପପାଦ୍ୟ]] |prizes = [[ଜନ୍ ୱୋନ ନ୍ୟୁମ୍ୟାନ୍ନ ତତ୍ତ୍ୱ ପୁରସ୍କାର]] (୧୯୭୮), [[ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର]] (୧୯୯୪) |religion = କିଛି ନୁହେଁ [[ନାସ୍ତିକ]]<ref name="Sylvia Nasar 2011 143"/> }} '''ଜନ୍ ଫୋବ୍‌ସ୍ ନ୍ୟାଶ୍ ଜୁନିଅର''' ({{lang-en|John Forbes Nash, Jr.}}; ଜନ୍ମ: ଜୁନ ୧୩, ୧୯୨୮) ଜଣେ [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା|ଆମେରିକୀୟ]] [[ଗଣିତଜ୍ଞ]] ଅଟନ୍ତି । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ''ଏ ବିୟୁଟିଫୁଲ୍ ମାଇଣ୍ଡ'' ([[:en:A Beautiful Mind|A Beautiful Mind]]) ନାମକ ଇଂରାଜୀ କଥାଚିତ୍ର ଜନ୍ ନ୍ୟାଶ୍‌ଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ସେହି ଏକା ନାମରେ ଥିବା ଏକ ଜୀବନୀ-ବହି ([[:en:A Beautiful Mind (book)|A Beautiful Mind (book)]]) ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଏବଂ ଗଣିତରେ ତାଙ୍କ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କ [[ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ]] ବ୍ୟାଧି ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଥିଲା ।<ref name="Oscar race scrutinizes">{{cite news |title=Oscar race scrutinizes movies based on true stories |work=[[USA Today]] |date=March 6, 2002 |url=http://www.usatoday.com/life/movies/oscar2002/2002-03-06-true-stories.htm |accessdate=January 22, 2008}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.usatoday.com/life/movies/oscar2002/2002-03-24-winners.htm |title=List of Oscar Winners |work=[[USA Today]] |accessdate=August 30, 2008 | date=March 25, 2002}}</ref><ref>{{cite web|last=Yuhas|first=Daisy|title=Throughout History, Defining Schizophrenia Has Remained A Challenge (Timeline)|url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=throughout-history-defining-schizophrenia-has-remained-challenge|publisher=Scientific american Mind (March 2013)|accessdate=March 2, 2013}}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ଜୁନ ୧୩, ୧୯୨୮ରେ [[ୱେଷ୍ଟ ଭର୍ଜିନିଆ]]ର [[Bluefield, West Virginia|ବ୍ଲୁଫିଲ୍‌ଡ]]ଠାରେ ଜନ୍ ନ୍ୟାଶ୍ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଆପାଲାସିଆନ୍ ପାୱାର କମ୍ପାନୀରେ (Appalachian Electric Power Company) ଜଣେ ବିଦ୍ୟୁତ-ଯନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମା', ମାର୍ଗାରେଟ୍ ଭର୍ଜିନିଆ ମାର୍ଟିନ୍, ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ । ନ୍ୟାଶ୍‌ଙ୍କ ଛୋଟ ଭଉଣୀ, ମାର୍ଥା, ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୦ରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । === ଶିକ୍ଷା === ଜନ୍ ନ୍ୟାଶ୍ ପ୍ରଥମେ କିଣ୍ଡର୍‌ଗାର୍ଡେନ୍ ଓ ପବ୍ଲିକ୍ ସ୍କୁଲକୁ ଯାଇଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ଜେଜେବାପା ଯୋଗେଇଦେଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବହି ଓ ଜ୍ଞାନକୋଷ (ଏନ୍‌ସାଇକ୍ଲୋପିଡିଆ) ଆଦିରୁ ପଢ଼ିଥିଲେ । ନ୍ୟାଶ୍‌ଙ୍କ ଜେଜେମା' ଘରେ ପିଆନୋ ବଜାନ୍ତି ଏବଂ ନ୍ୟାଶ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଥିଲେ ତାଙ୍କୁ ମନଦେଇ ଶୁଣୁଥିଲେ ।<ref name="nobe"/> ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶେଷ ବର୍ଷରେ ପଢୁଥିଲା ବେଳେ ନ୍ୟାଶ୍‌ଙ୍କ ପିତା-ମାତା ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ନିକଟସ୍ଥ କଲେଜରେ ଉନ୍ନତ ଗଣିତ ଶିକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେଇଥିଲେ । ''ଜର୍ଜ୍ ୱେଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍‌ହାଉସ୍ ବୃତ୍ତି'' ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନର ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତି ସହ ସେ [[Carnegie Institute of Technology|କ୍ରେନିଜ୍ ଇନ୍‌ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି]]ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା [[Carnegie Mellon University|କ୍ରେନିଜ୍ ମେଲୋନ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି]] ଭାବେ ଜଣା) । ପ୍ରଥମେ ସେ କେମିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଂକୁ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ଭାବେ (ମେଜର୍) ଚୟନ କରିଥିଲେହେଁ ପରେ ରାସାୟନବିଜ୍ଞାନ ଓ ପରିଶେଷରେ ଗଣିତକୁ ବାଛିନେଇଥିଲେ । ୧୯୪୮ରେ ଗଣିତରେ ସ୍ନାତକ ଓ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାପରେ ପ୍ରିନ୍ସଟନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ବୃତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ସେ ଗଣିତରେ ଉଚ୍ଚତର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।<ref name="nobe">{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1994/nash-autobio.html |title=John F. Nash, Jr. – Autobiography |year=1994 |accessdate=February 5, 2011 |publisher=Nobel Foundation}}</ref> ନ୍ୟାଶ୍‌ଙ୍କ ପରାମର୍ଶଦାତା ଏବଂ ପୂର୍ବତନ କେନିଜ୍‌ର ପ୍ରଫେସର [[Richard Duffin|ଆର୍. ଜେ. ଡୁଫିନ୍]] ଗୋଟିଏ ଧାଡ଼ି ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ସୁପାରିଶ ପତ୍ରରେ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ: "This man is a genius."<ref>{{cite web |url=http://press.princeton.edu/chapters/i7238.pdf |title=The Essential John Nash |editor=Kuhn W, Harold and Nasar, Sylvia |format=PDF | publisher=Princeton University Press |pages=Introduction, xi |accessdate=April 17, 2008 }}</ref> ତାଙ୍କୁ [[ହାୱାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଗ୍ରହଣ କରିନିଆଗଲା କିନ୍ତୁ ପ୍ରିନ୍ସଟନର ଗଣିତ ବିଭାଗର ଅଧକ୍ଷ, [[Solomon Lefschetz|ସୋଲେମନ୍ ଲିଫେଜ୍]], ତାଙ୍କୁ [[John Stewart Kennedy|ଜନ୍ ଷ୍ଟିୱାର୍ଟ୍ କେନେଡି]]<!-- NOTE: not John F. Kennedy--> ଫେଲୋସିପ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏକଥା ନ୍ୟାଶ୍‌ଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଯେ ହାୱାର୍ଡରେ ତାଙ୍କର ଯଥେଷ୍ଟ ସମ୍ମାନ ନାହିଁ ।<ref>[[#Nasar|Nasar (2011)]], pp. 46–7.</ref> ସେ ପ୍ରିନ୍ସଟନ ଫେରିଆସିଲେ ଓ ସେଠାରେ [[Nash equilibrium|ଇକ୍ୟୁଲିବ୍ରିଅମ୍]] ଥିଓରି ଉପରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ପ୍ରିନ୍ସଟନକୁ ବାଛିବା ପଛରେ ଆଉ ଏକ କାରଣ ଥିଲା ଯେ ଏହା ତାଙ୍କ ଘର ବ୍ଲୁ-ଫିଲ୍‌ଡ୍‌ର ନିକଟରେ ଥିଲା ।<ref name="nobe"/> == ଗବେଷଣା == [[ଫାଇଲ:John_f_nash_20061102_3.jpg|left|250px]] == ମୃତ୍ୟୁ == ୨୩ ମଇ ୨୦୧୫ରେ ଜନ୍ ନ୍ୟାଶ୍ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏଲିସିଆ ନ୍ୟାଶ୍‌ଙ୍କର ଏକ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଇଥିଲା । ସେତେବେଳକୁ ନ୍ୟାଶ୍‌ଙ୍କୁ ୮୬ ବର୍ଷ ଓ ତାଙ୍କ ଏଲିସିଆଙ୍କୁ ୮୨ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । ସେ [[ନରୱେ]]ରେ [[ଆବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର]] ଗ୍ରହଣ କରିସାରି ଘରକୁ ଫେରୁଥିବା ବେଳେ ମୋନୋରେ ଟାଉନସିପ ନିକଟସ୍ଥ ନିଉ ଜର୍ସି ଟର୍ନ୍‌ପାଇକ୍ଠାରେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା ।<ref>[http://www.nydailynews.com/news/crime/john-nash-86-dies-car-accident-article-1.2233775 John Nash, 86, dies in car accident - NY Daily News]</ref><ref>{{Cite news| url = http://www.nydailynews.com/news/crime/john-nash-86-dies-car-accident-article-1.2233775|title=John Nash, 86, inspiration for the film 'A Beautiful Mind,' and wife die in car accident on New Jersey Turnpike: police |author= Joel Landau|publisher=[[New York Post]] |date = May 24, 2015}}</ref> {{-}} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ସହାୟକ ଗ୍ରନ୍ଥ== * [[Nicola Acocella|Acocella, Nicola]] and Di Bartolomeo, Giovanni (2006), ‘''Tinbergen and Theil meet Nash: controllability in policy games''’, in: ‘''Economics Letters''’, 90(2): 213-218. * [[Nicola Acocella|Acocella, Nicola]] and Di Bartolomeo, G. and Piacquadio, P.G. [2009], ‘''Conflict of interest, (implicit) coalitions and Nash policy games''’, in: ‘''Economics Letters''’, 105: 303-305. * {{cite book|title=A Beautiful Mind|year=2011|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781439126493|author=Nasar, Sylvia|ref=Nasar}} ==ବାହାର ଲିଙ୍କ== {{Wikiquote}} {{Commons category|John Forbes Nash|ଜନ୍ ଫୋବ୍‌ସ୍ ନ୍ୟାଶ୍ ଜୁନିଅର}} * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1994/nash-autobio.html Autobiography] at the [[Nobel Prize]] website * [http://www.math.princeton.edu/jfnj/ Nash's home page at Princeton] * [http://ideas.repec.org/e/pna13.html IDEAS/RePEc] * [http://www.princeton.edu/mudd/news/faq/topics/nash.shtml Nash FAQ] from Princeton's Mudd Library, including a copy of [http://www.princeton.edu/mudd/news/faq/topics/Non-Cooperative_Games_Nash.pdf his dissertation] [[Portable Document Format|(PDF)]] * {{MacTutor Biography|id=Nash}} * {{MathGenealogy|id=18590}} * "[http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/ A Brilliant Madness] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170218001802/http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/ |date=2017-02-18 }}"&nbsp;– a [[Public Broadcasting Service|PBS]] ''American Experience'' documentary * [https://web.archive.org/web/20030424174316/http://film.guardian.co.uk/Distribution/Redirect_Artifact/0,4678,0-667864,00.html John Nash speaks out] about alleged omissions in film&nbsp;– ''Guardian Unlimited'' * {{Cite episode |transcripturl=http://www.uh.edu/engines/epi983.htm |series=The Engines of Our Ingenuity |serieslink=The Engines of Our Ingenuity |number=983 |title=John Forbes Nash, Jr. |credits=John H. Lienhard |network=NPR |station=KUHF-FM Houston |airdate=1994}} * [http://www.newsfinder.org/site/more/john_f_nash/ "John F. Nash by Lao Long"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420011125/http://www.newsfinder.org/site/more/john_f_nash/ |date=2012-04-20 }} * [http://arielrubinstein.tau.ac.il/nash-lecture/nash-lecture.html video: Ariel Rubinstein's Lecture: "John Nash, Beautiful Mind and Game Theory"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927163233/http://arielrubinstein.tau.ac.il/nash-lecture/nash-lecture.html |date=2011-09-27 }} * [http://www.slate.com/articles/news_and_politics/the_earthling/2002/03/nash_equilibrium.single.html "Nash Equilibrium"] 2002 ''[[Slate (magazine)|Slate]]'' article by [[Robert Wright (journalist)|Robert Wright]], about Nash's work and world government * [http://www.edizioniets.com/Scheda.asp?N=978-884671888-4 Video, with book, of Nash's meeting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130514023353/http://www.edizioniets.com/Scheda.asp?N=978-884671888-4 |date=2013-05-14 }} with [[Ennio De Giorgi]], Trento, Italy, 1996. * [http://www.nsa.gov/public_info/press_room/2012/nash_exhibit.shtml NSA releases Nash Encryption Machine plans to National Cryptologic Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120219190420/http://www.nsa.gov/public_info/press_room/2012/nash_exhibit.shtml |date=2012-02-19 }} for public viewing, 2012 * {{cite book |title=John F. Nash Jr. (1928– ) |url=http://www.econlib.org/library/Enc/bios/Nash.html |work=[[The Concise Encyclopedia of Economics]] |edition=2nd |series=[[Library of Economics and Liberty]] |publisher=[[Liberty Fund]] |year=2008 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=UiWBWwCa1E0 "Aljazeera - One on One - Professor John Nash - 5 Dec 09 - Part 1"] * [http://www.youtube.com/watch?v=ufKIgW9XrCE "Aljazeera - One on One - Professor John Nash - 5 Dec 09 - Part 2"] {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --> |NAME = Nash, John Forbes, Jr. |ALTERNATIVE NAMES = |SHORT DESCRIPTION = Mathematician |DATE OF BIRTH = 1928-06-13 <!-- ISO format --> |PLACE OF BIRTH = Bluefield, West Virginia, United States |DATE OF DEATH = <!-- ISO format --> |PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Nash, John Forbes}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣିତଜ୍ଞ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମୃତ୍ୟୁ]] htsqvibdqs93ooiynlvuf8m1dcxqqda 0 29313 606605 599719 2026-09-23T22:01:28Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606605 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Amazon.com}} {{Infobox dot-com company |company_name = ଆମାଜନ୍.କମ୍‌ ଅନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କମ୍ପାନୀ<br /><small>''(Amazon.com, Inc.)''</small> |company_logo = [[File:Amazon.com-Logo.svg|225px]] |company_type = [[Public company|Public]] |traded_as = {{NASDAQ|AMZN}}<br />[[NASDAQ-100]] Component<br />[[S&P 500]] Component |foundation = {{Start date|1994}} |founder = [[Jeff Bezos]] |location = [[Seattle, Washington]], [[United States]]<ref>{{citation|url=http://goo.gl/maps/6Brkd|title=Maps|publisher=Google}}</ref><ref>{{citation|url=http://www.archdaily.com/271754/amazons-seattle-headquarters-nbbj|title=Arch daily|contribution=Amazon’s Seattle headquarters}}</ref><ref>{{citation|url=http://www.reuters.com/article/2012/10/05/us-amazon-offices-idUSBRE8941EU20121005|title=Amazon pays top dollar to buy Seattle HQ|newspaper=Reuters|date=2012-10-05|access-date=2013-11-19|archive-date=2013-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130810222612/http://www.reuters.com/article/2012/10/05/us-amazon-offices-idUSBRE8941EU20121005|url-status=dead}}</ref> |area_served = Worldwide |key_people = [[Jeff Bezos]]<br />(Chairman, President & CEO) |industry = [[Internet]], [[online retailing]] |products = A2Z Development, [[A9.com]], [[Alexa Internet]], Amazon.com, [[Amazon Kindle]], [[Amazon Studios]], [[Amazon Web Services]], [[Audible.com]], [[digital Photography Review|dpreview.com]], [[Endless.com]], [[Internet Movie Database|IMDb]], [[LoveFilm]], [[The Book Depository]], [[Zappos.com]], [[Woot]], [[Junglee.com]], [[goodreads.com]], myhabit.com,<ref>{{citation|url=http://www.myhabit.com/|title=My habit|access-date=2013-11-19|archive-date=2016-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160727120411/http://www.myhabit.com/|url-status=dead}}</ref> askville<ref>{{citation|title=Askville|url=http://askville.amazon.com|publisher=Amazon}}</ref> |revenue = {{Increase}} US$ 61.09&nbsp;[[1,000,000,000|billion]] (2012)<ref name="Amazon.com-Jan-2013-10-K">{{cite web|url=http://pdf.secdatabase.com/1562/0001193125-13-028520.pdf|title=Amazon.com, Form 10-K, Annual Report, Filing Date Jan 30, 2013|publisher=SEC database|accessdate=Feb 26, 2013}}</ref> |operating_income={{Decrease}} US$ 676&nbsp;million (2012)<ref name="Amazon.com-Jan-2013-10-K" /> |net_income = {{Decrease}} US$ −39&nbsp;million (2012)<ref name="Amazon.com-Jan-2013-10-K" /> |assets = {{Increase}} US$ 32.555&nbsp;billion (2012)<ref name="Amazon.com-Jan-2013-10-K" /> |equity = {{Increase}} US$ 8.19&nbsp;billion (2012)<ref name="Amazon.com-Jan-2013-10-K" /> |num_employees = 97,000 (June 2013)<ref>{{cite web|url=http://www.businessinsider.com/amazon-employee-headcount-numbers-2013-7|title=Amazon Will Soon Surpass Microsoft AND Google In One Key Measure|accessdate=July 26, 2013|archive-date=July 28, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130728080843/http://www.businessinsider.com/amazon-employee-headcount-numbers-2013-7|url-status=dead}}</ref> |subsid = [[Amazon Instant Video]]<br/>[[Amazon Kindle|Kindle]] |url = {{URL|http://www.amazon.com|Amazon.com}} (original US site)<br />[[#Website|various national sites]] |programming_language = [[C++]], [[Perl]] and [[Java (programming language)|Java]] |website_type = [[E-commerce]] |language = English, French, German, Spanish, Italian, Japanese, Chinese, Brazilian Portuguese |advertising = [[Web banner]]s, [[video]]s |launch_date = 1995 |alexa = {{IncreaseNegative}} 11 ({{as of|2013|11|1|alt=November 2013}})<ref name="alexa">{{cite web |url= http://www.alexa.com/siteinfo/Amazon.com |title= Amazon.com Site Info |publisher= [[Alexa Internet]] |accessdate= 2013-11-01 |archive-date= 2016-04-03 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160403034253/http://www.alexa.com/siteinfo/amazon.com |url-status= dead }}</ref><!--Updated monthly by OKBot.--> }} '''ଆମାଜନ୍.କମ୍‌ ଆଇ.ଏନ୍.ସି.''' ଏକ [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା|ଆମେରିକୀୟ]] ଅନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ [[ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ କମର୍ସ|ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋନିକ୍‌ କମର୍ସ୍]] କମ୍ପାନୀ ଅଟେ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ [[ସିଆଟଲ୍, ୱାଶିଂଟନ୍‌]]ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅନ୍‌ଲାଇନ୍ ଖୁଚୁରା ବ୍ୟବସାୟୀ କମ୍ପାନୀ ଅଟେ ।<ref>[http://www.forbes.com/sites/walterloeb/2013/07/24/alibaba-a-threat-to-amazon-ebay-walmart-and-everyone-else/ Alibaba Is A Threat To Amazon, eBay, Walmart And Everyone Else]</ref><ref>[http://www.forbes.com/sites/clareoconnor/2013/04/23/wal-mart-vs-amazon-worlds-biggest-e-commerce-battle-could-boil-down-to-vegetables/ Wal-Mart Vs. Amazon: World's Biggest E-Commerce Battle Could Boil Down To Vegetables]</ref><ref>{{cite web|last=Jopson|first=Barney|url=http://www.ft.com/cms/s/0/61828252-ac1d-11e0-b85c-00144feabdc0.html#axzz1RxkefD8m|title=Amazon urges California referendum on online tax|work=Financial Times|date=July 12, 2011|accessdate=August 4, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110715045643/http://www.ft.com/cms/s/0/61828252-ac1d-11e0-b85c-00144feabdc0.html|archivedate=July 15, 2011 <!--DASHBot-->|url-status=live}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ== {{refbegin}} * {{cite book|title=One Click: Jeff Bezos and the Rise of Amazon.com|last=Brandt|first=Richard L.|year=2011|publisher=[[Portfolio Penguin|Portfolio]]|location=New York|isbn=978-1-59184-375-7|url=http://us.penguingroup.com/nf/Book/BookDisplay/0,,9781591843757,00.html|accessdate=|archive-date=2013-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20130222035928/http://www.us.penguingroup.com/nf/Book/BookDisplay/0,,9781591843757,00.html|url-status=dead}} * {{cite book|authorlink=Mike Daisey|first=Mike|last=Daisey|title=21 Dog Years|url=https://archive.org/details/21dogyearsdoingt00dais|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|year=2002|isbn=0-7432-2580-5}} * {{cite book|first=Mara|last= Friedman|title=Amazon.com [[for Dummies]]|publisher=[[John Wiley & Sons|Wiley Publishing]]|year=2004|isbn=0-7645-5840-4}} * {{cite book|first=James|last=Marcus|title=Amazonia: Five Years at the Epicenter of the Dot.Com Juggernaut|publisher=[[W. W. Norton]]|year=2004|isbn=1-56584-870-5}} * {{cite book|first=Robert|last=Spector|title=Amazon.com – Get Big Fast: Inside the Revolutionary Business Model That Changed the World|publisher=[[HarperCollins Publishers]]|year=2000|isbn=0-06-662041-4}} * {{cite book |last=Stone |first=Brad |authorlink=Brad Stone (journalist) |title=The Everything Store: Jeff Bezos and the Age of Amazon |url=https://archive.org/details/everythingstorej0000ston_l9g2 |year=2013 |publisher=Little Brown and Co |location=New York |isbn=9780316219266 |oclc=856249407}} {{refend}} ==ବାହାର ଲିଙ୍କ== {{commons category|Amazon.com|ଆମାଜନ୍.କମ୍‌}} *{{official website|http://www.amazon.com}} *{{citation|url=http://www.ibtimes.com/inside-amazon-warehouse-photos-909410|title=Inside An Amazon Warehouse|newspaper=IB Times}}. *{{OpenCorp|Amazon}} *{{citation|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2286227/Amazons-human-robots-Is-future-British-workplace.html|title=Amazon's human robots: They trek 15 miles a day around a warehouse, their every move dictated by computers checking their work. Is this the future of the British workplace?|place=[[Rugeley]]|newspaper=The [[Daily Mail]]|date=February 28, 2013}}. {{Finance links |name=Amazon.com, Inc. |symbol=AMZN |sec_cik=1018724 }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଇଣ୍ଟରନେଟ]] ddyqwpevkg6b212b4bahwettd8cnj7r 0 30441 606731 581965 2026-09-24T01:08:50Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606731 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|P. V. Narasimha Rao}} {{Infobox Officeholder |name = ପି.ଭି. ନରସିଂହ ରାଓ |image = P V Narasimha Rao.png |imagesize = 245px |office = [[ଭାରତ]]ର [[ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମାନଙ୍କର ତାଲିକା|୧୧ଶ]] ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ |president = [[ରାମସ୍ୱାମୀ ଭେଙ୍କଟରମଣ]]<br />[[ଶଙ୍କର ଦୟାଲ ଶର୍ମା]] |term_start = ୨୧ ଜୁନ ୧୯୯୧ |term_end = ୧୬ ମଇ ୧୯୯୬ |predecessor = [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର]] |successor = [[ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ]] |office2 = ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରାଳୟ |term_start2 = ୬ ମାର୍ଚ ୧୯୯୩ |term_end2 = 16 May 1996 |predecessor2 = [[ସରଦ ପାୱାର]] |successor2 = [[ପ୍ରମୋଦ ମହାଜନ]] |primeminister3 = [[ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ]] |birth_date = {{birth date|1921|6|28|df=y}} |birth_place =ଭଙ୍ଗରା |death_date = {{death date and age|2004|12|23|1921|6|28|df=y}} |party = [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] |spouse =ସତ୍ୟମା ରାଓ |religion = [[ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ]] }} '''ପାମୁଲାପର୍ତି ଭେଙ୍କେଟ ନରସିଂହ ରାଓ''' (୨୮ ଜୁନ ୧୯୨୧ – ୨୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୪) ଭାରତର ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ଆଇନଜୀବୀ,<ref>{{Cite web |last=Tholeti |first=Kalyan |date=2024-02-11 |title=PV Narasimha Rao: Many facets of Kautilya, scholar, philosopher |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2024/Feb/11/many-facets-of-kautilya-scholar-philosopher |access-date=2025-12-30 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଜଣେ ରାଜନେତା ଥିଲେ, ଯିଏ ୧୯୯୧ ରୁ ୧୯୯୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାରେ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ଅଣ ହିନ୍ଦୀଭାଷୀ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ । ୧୯୯୧ ମସିହାର ଅର୍ଥନୈତିକ ସଙ୍କଟ ପରେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୈତିକ ଉଦାରୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକା ପାଇଁ ସେ ପରିଚିତ,<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.voanews.com/tibetan-english/news/a-28-a-2004-12-23-2-1-90257982.html|title=PV Narasimha Rao Remembered as Father of Indian Economic Reforms - 2004-12-23|work=Voice of America ^&reg;|access-date=2025-12-30|language=en|archive-date=2012-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20120702070909/http://www.voanews.com/tibetan-english/news/a-28-a-2004-12-23-2-1-90257982.html|url-status=dead}}</ref> ଏବଂ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅବିରତ ରଖି ଏବଂ ବିସ୍ତାର କରିଆସିଛନ୍ତି । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ସେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରର ରକ୍ଷା, ଗୃହ ବ୍ୟାପାର ଓ ବିଦେଶ ବ୍ୟାପାର ପରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଗୁଡ଼ିକର ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ୧୯୯୧ ର ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ, ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୨୪୪ଟି ଆସନ ଜିତିଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଅନ୍ୟ ଦଳମାନଙ୍କର ବାହ୍ୟ ସମର୍ଥନ ସହିତ ସେ ଏକ ଅଲ୍ପମତ ସରକାର ଗଠନ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ, ୧୯୯୧ ରେ ଆସୁଥିବା ଅର୍ଥନୈତିକ ସଙ୍କଟକୁ ଟାଳିବା ପାଇଁ ରାଓ ଯେଉଁ ସଂସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ,<ref name=":0" /> ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଦେଶୀ ନିବେଶ ପାଇଁ ଦେଶକୁ ଖୋଲିବା, ପୂଞ୍ଜି ବଜାର ସଂସ୍କାର, ଦେଶୀୟ ବ୍ୟବସାୟର ନିୟମ ଶିଥିଳ କରିବା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସଂସ୍କାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଅଗ୍ରଗତି କରିଥିଲା। ବିଦେଶୀ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଭାରତକୁ ଖୋଲିବା ସହିତ ବାହ୍ୟ ଋଣକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ବିଦେଶୀ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିବେଶର ନିୟମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣାଯାଇଥିଲା। ୨୦୨୪ ମସିହାରେ, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ‘[[ଭାରତ ରତ୍ନ]]’ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/bharat-ratna-for-former-pms-charan-singh-pv-narasimha-rao-5023954|title=Bharat Ratna For Former PMs Charan Singh, PV Narasimha Rao|work=www.ndtv.com|access-date=2025-12-30|language=en}}</ref> ୨୦୨୫ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କ ଜନ୍ମବାର୍ଷିକୀ ପୂର୍ବସନ୍ଧ୍ୟାରେ ତେଲେଙ୍ଗାନାର ରାଜ୍ୟପାଳ ଜିଷ୍ଣୁ ଦେବ ବର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ ଭବନରେ ତାଙ୍କ ପୋର୍ଟ୍ରେଟ୍ ଉନ୍ମୋଚିତ କରାଯାଇଥିଲା। == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ପୃଷ୍ଠଭୂମି == ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସଦସ୍ୟ]] {{ଅଧାଗଢା}} ju4ks09jtgxyyw5zjly69udc6aw21qf 0 30575 606765 519376 2026-09-24T01:42:51Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606765 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bermuda}} {{Infobox country | conventional_long_name = Bermuda<br/>{{small|{{nobold|''[[British Overseas Territories|Overseas territory]] of the [[United Kingdom]]''}}}} | common_name = Bermuda | image_flag = Flag of Bermuda.svg | image_coat = Coat of arms of Bermuda.svg | image_map = Bermuda in United Kingdom.svg | national_motto = {{vunblist |{{native phrase|la|"Quo Fata Ferunt"|italics=off}} |{{small|"Whither the Fates Carry [Us]"}}{{lower|0.2em|<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html CIA World Factbook], Field Listing(World).</ref>}}}} |national_anthem = ''[[God Save the Queen]]''{{nbsp|2}}{{small|(official)}}<br>''[[Hail to Bermuda]]''{{nbsp|2}}{{small|(unofficial)}}&nbsp;^a | official_languages = [[English language|English]] | ethnic_groups = {{vunblist | 54% [[Black people]] | 31% [[White People]] | 8% [[Multiracial People]] | 4% Asian people | 4% other }} | ethnic_groups_year = 2010<ref name="Bermuda 2010 Census">{{cite web |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_phc/bermuda/Bermuda_new.pdf |format=PDF |title=Bermuda 2010 Census |publisher=Bermuda Department of Statistics |date=December 2011 |accessdate=20 November 2012 |archive-date=28 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130228051323/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_phc/bermuda/Bermuda_new.pdf |url-status=dead }}</ref> | demonym = Bermudian | capital = [[Hamilton, Bermuda|Hamilton]] | latd=32 |latm=18 |latNS=N |longd=64 |longm=47 |longEW=W | government_type = {{nowrap|[[Parliamentary democracy]]<br/>{{small|([[British Overseas Territories|British Overseas Territory]])}}}} | leader_title1 = [[Monarchy of the United Kingdom|Monarch]] | leader_name1 = [[Elizabeth II]] | leader_title2 = [[Governor of Bermuda|Governor]] | leader_name2 = [[George Fergusson (diplomat)|George Fergusson]] | leader_title3 = [[List of Premiers of Bermuda|Premier]] | leader_name3 = [[Craig Cannonier]] | leader_title4 = Responsible Minister^b ([[Government of the United Kingdom|UK]]) | leader_name4 = [[Mark Simmonds]] | area_rank = 230th | area_magnitude = 1 E7 | area_km2 = 53.2 | area_sq_mi = 20.6 | percent_water = 27 | population_census = 64,237 | population_census_year = 2010 | population_density_km2 = 1,275 | population_density_sq_mi = 3,293 | population_density_rank = 9th | GDP_PPP = $5.47&nbsp;billion<ref name="Department of Statistics September 2013">Department of Statistics September 2013</ref> | GDP_PPP_rank = 149th {{small|(estimate)}} | GDP_PPP_year = 2009 | GDP_PPP_per_capita = $84,381<ref name = "Department of Statistics September 2013"/> | GDP_PPP_per_capita_rank = 3rd <!--not listed by IMF; rank based on CIA Factbook--> | Gini_year = | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini = <!--number only--> | Gini_ref = | Gini_rank = | HDI_year = 2008 | HDI_change = steady <!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.981 <!--number only--> | HDI_ref = <ref>[http://www.unescap.org/pdd/publications/workingpaper/wp_09_02.pdf Filling Gaps in the Human Development Index] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005100501/http://www.unescap.org/pdd/publications/workingpaper/wp_09_02.pdf |date=2011-10-05 }}, United Nations ESCAP, February 2009</ref> | HDI_rank =7th | currency = [[Bermudian dollar]]^c | currency_code = BMD | country_code = | time_zone = [[Atlantic Standard Time Zone|AST]] | utc_offset = –4 | time_zone_DST = [[Atlantic Daylight Time|ADT]] | utc_offset_DST = –3 | date_format = dd/mm/yyyy ([[Anno Domini|AD]]) | drives_on = left | calling_code = [[+1-441]] | cctld = [[.bm]] | footnote_a = This song is also used at international sporting events such as the [[Olympic Games]]. ({{cite web |title=Bermuda - London 2012 Olympics |publisher=Telegraph |date=July 2012 |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/countries/8662625/Bermuda-London-2012-Olympics.html |accessdate=18 November 2012 |archive-date=17 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141117002435/http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/countries/8662625/Bermuda-London-2012-Olympics.html |url-status=dead}}) | footnote_b = For the [[British Overseas Territories|Overseas Territories]]. | footnote_c = On par with [[United States dollar]]. }} {{PAGENAME}} ( {{IPAc-en|b|ɜr|ˈ|m|juː|d|ə}} ) ପୁରାନାଁ '''"ବର୍ମୁଡା ଦ୍ୱୀପସମୂହ"''' ଓ '''Somers Isles''' ,<ref name=constitution1967>{{cite web |accessdate=26 March 2012 |title=United Kingdom Act of Parliament{{spaced ndash}}Bermuda Constitution Act 1967 |url=http://www.gov.bm/portal/server.pt/gateway/PTARGS_0_2_3191_476_1959_43/http%3B/ptpublisher.gov.bm%3B7087/publishedcontent/publish/bic/dept___bic___reports_docs/articles/bermuda_constitution_act_1967_4.pdf |archive-date=3 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150903184646/http://www.gov.bm/portal/server.pt/gateway/PTARGS_0_2_3191_476_1959_43/http%3B/ptpublisher.gov.bm%3B7087/publishedcontent/publish/bic/dept___bic___reports_docs/articles/bermuda_constitution_act_1967_4.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name=constitution1968>{{cite web |accessdate=10 April 2012 |title=United Kingdom Statutory Instrument{{spaced ndash}}The Constitution of Bermuda{{spaced ndash}}Bermuda Constitution Order 1968 |url=http://www.bermudalaws.bm/Laws/Consolidated%20Laws/Bermuda%20Constitution%20Order%201968.pdf |archive-date=2 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200802003755/http://www.bermudalaws.bm/laws/Consolidated%20Laws/Bermuda%20Constitution%20Order%201968.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name=samplelaw>{{cite web |accessdate=10 April 2012 |title=Emancipation Act 1834 |url=http://www.bermudalaws.bm/Laws/Consolidated%20Laws/Emancipation%20%20Act%201834.pdf |archive-date=1 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130801151053/http://www.bermudalaws.bm/Laws/Consolidated%20Laws/Emancipation%20%20Act%201834.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name=apostille>{{cite web |accessdate=10 April 2012 |title=The Apostille – Hague Convention of 1960 |url=http://www.uce.edu.do/admision/Asuntos_internacionales/Documentos%20relevantes/Places%20To%20Apostille%20Per%20Country.pdf |archive-date=7 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807151538/http://www.uce.edu.do/admision/Asuntos_internacionales/Documentos%20relevantes/Places%20To%20Apostille%20Per%20Country.pdf |url-status=dead }}</ref> [[ବ୍ରିଟିଶ ଓଭରସିଜ ସୀମା]] ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ [[ସର୍ବଭୌମ୍ୟ]] ରାଷ୍ଟ୍ର ଅଟେ । ==ଇତିହାସ== ==ଭୁଗୋଳ== ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ପଢନ୍ତୁ == * Boultbee, Paul G. and David F. Raine. ''Bermuda.'' Oxford: ABC-Clio Press, 1998. * Glover, Lorri. co-author, ''The Shipwreck That Saved Jamestown: The Sea Venture Castaways and the Fate of America'' * Anonymous, but probably written by John Smith (1580-1631): ''The Historye of the Bermudaes or Summer Islands''. University of Cambridge Press, 2010. {{ISBN|978-1108011570}} ==ବାହାର ଲିଙ୍କ୍== {{Sister project links|voy=Bermuda|commons=Category:Bermuda}} * [http://www.gov.bm/ Bermuda Government] (official government website). *{{dmoz|Regional/North_America/Bermuda}} *{{Wikiatlas|Bermuda}} {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ରିଟିଶ ବୈଦେଶିକ କ୍ଷେତ୍ର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସର୍ବଭୌମ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର]] o712j8alctwpjlijotqwziuznqkc9ou 0 31493 606687 600546 2026-09-24T00:06:48Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606687 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Tonsillitis}} {{Infobox disease | Name = ଟନସିଲାଇଟିସ | Image = Pos strep.JPG | Caption = ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକାଲ ଫାରିଞ୍ଜାଇଟିସ ରୋଗରେ ଟନସିଲରୁ ନିଃସ୍ୟନ୍ଦ ବାହାରିଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ । | Alt = A set of large tonsils in the back of the throat covered in white exudate | DiseasesDB = 13165 | ICD10 = {{ICD10|J|03||j|00}}, {{ICD10|J|35|0|j|30}} | ICD9 = {{ICD9|463}} | ICDO = | OMIM = | MedlinePlus = 001043 | eMedicineSubj = article | eMedicineTopic = 871977 | MeshID = D014069 }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ଟନସିଲାଇଟିସ''' ବା '''ଟନସିଲ ପ୍ରଦାହ''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''tonsillitis''') ରୋଗ [[ଟନସିଲ]]ରେ ([[tonsil]]) ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର ଦୃତ ଗତିର ପ୍ରଦାହକୁ ବୁଝାଏ ।<ref name=Pub2016>{{cite web|title=Tonsillitis|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMHT0025779/|website=PubMed Health|accessdate=30 September 2016|archive-date=7 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107031248/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMHT0025779/|url-status=dead}}</ref> ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର [[ଫାରିଞ୍ଜାଇଟିସ]] ରୋଗ ।<ref>{{cite web|title=Tonsillitis|url=https://www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2016/MB_cgi?field=uid&term=D014069|accessdate=4 August 2016}}</ref> ଲକ୍ଷଣ: ଏଥିରେ [[ତଣ୍ଟି ଦରଜ]], [[ଜ୍ୱର]], ଟନସିଲର ବଡ଼ ଆକାର ହୁଏ, ଗିଳିବାରେ ସମସ୍ୟା ହୁଏ ଓ ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି ବଢ଼ିଯାଏ ।<ref name=Pub2016/> ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ [[ପେରିଟନସିଲାର ଆବସେସ]] ([[:en:peritonsillar abscess|peritonsillar abscess]]) ରୋଗ ହୁଏ ।<ref>{{cite journal|last1=Klug|first1=TE|last2=Rusan|first2=M|last3=Fuursted|first3=K|last4=Ovesen|first4=T|title=Peritonsillar Abscess: Complication of Acute Tonsillitis or Weber's Glands Infection?|journal=Otolaryngology--head and neck surgery : official journal of American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery|date=August 2016|volume=155|issue=2|pages=199-207|pmid=27026737}}</ref> <!-- କାରଣ ଓ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ --> ଟନସିଲାଇଟିସ ରୋଗ ସାଧାରଣତଃ ଏକ ଭୁତାଣୁ ଜନିତ ସଂକ୍ରମଣ ([[:en:viral infection|viral infection]]), ମାତ୍ର ୫ର-୪୦% କେଶ୍‌ରେ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ([[:en:bacterial infection|bacterial infection]]) ଯୋଗୁ ହୁଏ ।<ref name=Wind2016/><ref name=Lang2009>{{cite book|last1=Lang|first1=Florian|title=Encyclopedia of Molecular Mechanisms of Disease|date=2009|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9783540671367|page=2083|url=https://books.google.ca/books?id=DdBJ6jCf8KgC&pg=PA2083|language=en}}</ref> ଗ୍ରୁପ ଏ ଷ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକସ ([[:en:group A streptococcus|group A streptococcus]]) ଜୀବାଣୁ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ତାହାକୁ [[ସ୍ଟ୍ରେପଥ୍ରୋଟ]] କୁହାଯାଏ ।<ref>{{cite book|last1=Ferri|first1=Fred F.|title=Ferri's Clinical Advisor 2016: 5 Books in 1|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323378222|page=PA1646|url=https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=RA1-PA1646|language=en}}</ref> କ୍ୱଚିତ କେତେକ କେଶ୍‌ରେ ଅନ୍ୟ ଜୀବାଣୁ ଯେପରିକି ନାଇସେରିଆ ଗନୋରିଆ (''[[:en:Neisseria gonorrhoeae|Neisseria gonorrhoeae]]''), କୋରିନୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିଅମ ଡିଫଥେରି (''[[:en:Corynebacterium diphtheriae|Corynebacterium diphtheriae]]'') ବା ହେମୋଫାଇଲସ ଇନଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜି (''[[:en:Haemophilus influenzae|Haemophilus influenzae]]'') ଯୋଗୁ ହୁଏ ।<ref name=Wind2016/> ବାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ମଣିଷରୁ ମଣିଷକୁ ବ୍ୟାପିଯାଏ । <ref name=Lang2009/> ସେଣ୍ଟର ସ୍କୋର ([[:en:Centor score|Centor score]]) ନାମକ ସ୍କୋରିଙ୍ଗ ସିସ୍ଟମ ସାହାଯ୍ୟରେ କାରଣମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ କରାଯାଏ ।<!-- <ref name=Wind2016/> --> ଥ୍ରୋଟ ସ୍ୱାବ ([[:en:throat swab|throat swab]]) ବା ରାପିଡ ସ୍ଟ୍ରେପ ଟେଷ୍ଟ ([[:en:rapid strep test|rapid strep test]]) ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗ ନିଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ ।<ref name=Wind2016>{{cite journal|last1=Windfuhr|first1=JP|last2=Toepfner|first2=N|last3=Steffen|first3=G|last4=Waldfahrer|first4=F|last5=Berner|first5=R|title=Clinical practice guideline: tonsillitis I. Diagnostics and nonsurgical management.|journal=European archives of oto-rhino-laryngology : official journal of the European Federation of Oto-Rhino-Laryngological Societies (EUFOS) : affiliated with the German Society for Oto-Rhino-Laryngology - Head and Neck Surgery|date=April 2016|volume=273|issue=4|pages=973-87|pmid=26755048}}</ref> <!-- ଚିକିତ୍ସା --> ଲକ୍ଷଣରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଓ ଜଟିଳ ନ ହେବାକୁ ଦେବା ଏହି ରୋଗ ଚିକିତ୍ସାର ଲକ୍ଷ ରଖାଯାଏ ।<!-- <ref name=Wind2016/> --> ଯନ୍ତ୍ରଣା ଉପଶମ ନିମନ୍ତେ [[ପାରାସେଟାମୋଲ]] (acetaminophen) ଓ [[ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ୍]] ଦିଆଯାଏ ।<!-- <ref name=Wind2016/> --> ସ୍ଟ୍ରେପଥ୍ରୋଟ ଥିଲେ [[ପେନିସିଲିନ]] ([[:en:penicillin|penicillin]])(ଏକ ପ୍ରକାର ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ) ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<!-- <ref name=Wind2016/> --> ପେନିସିଲିନ ପ୍ରତି ଆଲର୍ଜି ଥିଲେ [[ସେଫାଲୋସ୍ପୋରିନ]] ([[:en:cephalosporins|cephalosporins]]) ବା [[ମାକ୍ରୋଲାଇଡ]] ([[:en:macrolides|macrolides]]) ଦିଆଯାଇପାରେ ।<ref name=Wind2016/> ବାରମ୍ବାର ଟନସିଲାଇଟିସ ଭୋଗ କରୁଥିବା ପିଲାଙ୍କର [[ଟିନସିଲେକ୍ଟୋମି]] ([[:en:tonsillectomy|tonsillectomy]]) କଲେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ରୋଗ ଆକ୍ରମଣ କମିଯାଏ ।<ref>{{cite journal|last1=Windfuhr|first1=JP|last2=Toepfner|first2=N|last3=Steffen|first3=G|last4=Waldfahrer|first4=F|last5=Berner|first5=R|title=Clinical practice guideline: tonsillitis II. Surgical management.|journal=European archives of oto-rhino-laryngology : official journal of the European Federation of Oto-Rhino-Laryngological Societies (EUFOS) : affiliated with the German Society for Oto-Rhino-Laryngology - Head and Neck Surgery|date=April 2016|volume=273|issue=4|pages=989-1009|pmid=26882912}}</ref> <!-- ରୋଗାନୁଶୀଳନ ଓ ପୂର୍ବାନୁମାନ --> ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୭.୫% ଲୋକଙ୍କର ୩ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ଓ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୨% ଲୋକ ଏହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଡାକ୍ତର ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତି ।<ref>{{cite book|last1=Jones|first1=Roger|title=Oxford Textbook of Primary Medical Care|date=2004|publisher=Oxford University Press|isbn=9780198567820|page=674|url=https://books.google.ca/books?id=2LB0PC17uFsC&pg=PA674|language=en}}</ref> ସ୍କୁଲ ପିଲାଙ୍କର ଶୀତଦିନେ ଏହି ରୋଗ ପ୍ରାୟ ହୁଏ ।<ref name=Lang2009/><ref name=Wind2016/> ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ବିନା ଚିକିତ୍ସାରେ ଭଲ ହୋଇଯାଆନ୍ତି । <ref name=Wind2016/> ତିନି ଦନରେ ପ୍ରାୟ ୪୦% ଲୋକଙ୍କର, ଏକ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ୮୦% ଲୋକଙ୍କର ରୋଗ ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ, ଯାହାବି କାରଣ ହୋଇଥାଉ ।<ref name=Cochrane2013/> ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଦେଲେ ପ୍ରାୟ ୧୬ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷଣ ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ ।<ref name=Cochrane2013>{{cite journal|last1=Spinks|first1=A|last2=Glasziou|first2=PP|last3=Del Mar|first3=CB|title=Antibiotics for sore throat.|journal=The Cochrane database of systematic reviews|date=5 November 2013|issue=11|pages=CD000023|pmid=24190439}}</ref> == ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ == [[File:Blausen 0860 Tonsils&Throat Anatomy.png|thumb|ସାଧାରଣ ଟନସିଲ ଓ ଟନସିଲାଇଟିସ ହୋଇଥିବା ଟନସିଲ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ।]] ସାଧାରଣ ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ <ref name=wetmore>{{cite book |author=Wetmore RF. |chapter=Tonsils and adenoids |editor=Bonita F. Stanton; Kliegman, Robert; Nelson, Waldo E.; Behrman, Richard E.; Jenson, Hal B. |title=Nelson textbook of pediatrics |publisher=Saunders |location=Philadelphia |year=2007 |isbn=1-4160-2450-6 }}</ref><ref name=thuma>{{cite book |author=Thuma P. |chapter=Pharyngitis and tonsillitis |editor=Hoekelman, Robert A. |title=Primary pediatric care |url=https://archive.org/details/primarypediatric0000unse_h3j0 |publisher=Mosby |location=St. Louis |year=2001 |isbn=0-323-00831-3 }}</ref><ref name=simon>{{cite book |author=Simon HB |chapter=Bacterial infections of the upper respiratory tract |editor=Dale, David |title=ACP Medicine, 2006 Edition (Two Volume Set) (Webmd Acp Medicine) |publisher=WebMD Professional Publishing |year=2005 |isbn=0-9748327-6-6 }}</ref> * ଗଳାଦାହ (Sore throat) * ଟନସିଲ ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ ଓ ଫୁଲିଥିବା ଦେଖାଯାଏ । * ଖାଇଲା ବେଳେ କଷ୍ଟ ହୁଏ । * ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା [[ଜ୍ୱର]] ହୁଏ । * [[କାଶ]] * [[ମୁଣ୍ଡ ବଥା]] * ଥକ୍କା ଲାଗିବା * ଶୀତ ଲାଗିବା * ଅସୁସ୍ଥ * ଟନସିଲରେ [[ପୂଜ]] ଦେଖାଯାଏ * ବେକର [[ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି]] ଫୁଲିଯାଏ । * କାନ ଓ ବେକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ । * ଅଳ୍ପ ଲକ୍ଷଣ * ବାନ୍ତି ଲାଗିବା * [[ପାକସ୍ଥଳୀ]]ରେ କଷ୍ଟ * ଜିଭ ଉପରେ କୋଟିଙ୍ଗ ହେବା * ନିଶ୍ୱାସ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ହେବା ([[halitosis]]) * ସ୍ୱର ପରିବର୍ତ୍ତନ * ମୁହଁ ଖୋଲିବାକୁ କଷ୍ଟ ହୁଏ । ଉଗ୍ର ଟନସିଲାଇଟିସ ହେଲେ ଟନସିଲ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ ଦେଖା ଯାଇ ଓ ଠାଏ ଠାଏ ପୂଜ ଦେଖାଯାଏ <ref>[http://www.medicinenet.com/adenoids_and_tonsils/article.htm Tonsillitis and Adenoid Infection] MedicineNet. Retrieved on 2010-01-25</ref> । ବାରମ୍ବାର ଟନସିଲାଇଟିସ ହେଲେ [[ଟନସିଲୋଲିଥ]] ([[Tonsillolith]]) ହୁଏ <ref>{{cite book |author=S. G. Nour; Mafee, Mahmood F.; Valvassori, Galdino E.; Galdino E. Valbasson; Minerva Becker |title=Imaging of the head and neck |publisher=Thieme |location=Stuttgart |year=2005 |pages=716 |isbn=1-58890-009-6 }}</ref> । == କାରଣ == ଟନସିଲାଇଟିସ ହେବାର ଅତି ସାଧାରଣ କାରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୁତାଣୁ ମୂଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରେ । ମୂଖ୍ୟ ଭୁତାଣୁମାନଙ୍କର ନାମ: [[ଆଡେନୋଭାଇରସ]], [[ରାଇନୋଭାଇରସ]], [[ଇନଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜା ଭାଇରସ]], [[କରୋନାଭାଇରସ]] ଓ [[ରେସ୍ପିରେଟରି ସିନ୍ସିଟିଆଲ ଭାଇରସ]] <ref name=wetmore/><ref name=thuma/> । ଏହି ରୋଗ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଭୁତାଣୁଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ହୁଏ ଯଥା [[ଏପସ୍ଟେନ-ବାର ଭୁତାଣୁ]], [[ହର୍ପେସ ସିମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ଭୁତାଣୁ]], [[ସାଇଟୋମେଗାଲୋ ଭୁତାଣୁ]] ଓ [[ଏଚ.ଆଇ.ଭି. ଭୁତାଣୁ]]<ref name=wetmore/><ref name=thuma/> । <br /> ଦ୍ୱିତୀୟରେ ଏହି ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ କରାଉଥିବା ଜୀବାଣୁ ନାମ: [[ଗ୍ରୁପ୍ ଏ ବିଟା-ହେମୋଲିଟିକସ ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକସ]] (Group A β-hemolytic streptococcus ବା GABHS) ଯାହା [[ସ୍ଟ୍ରେପ୍ ଥ୍ରୋଟ]] ରୋଗ କରାଏ<ref name=wetmore/><ref name=thuma/> ।<br /> ସ୍ୱଳ୍ପ ସାଧାରଣ ଜୀବାଣୁ ନାମ: [[ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ ଅରିଅସ]] (ମେଥିସିଲିନ ରେଜିସ୍ଟାଣ୍ଟ ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ ଅରିଅସ)<ref>{{cite journal |last=Brook |first=I. |last2=Foote |first2=P. A. |title=Isolation of methicillin resistant ''Staphylococcus aureus'' from the surface and core of tonsils in children |journal=Int J Pediatr Otorhinolaryngol |year=2006 |volume=70 |issue=12 |pages=2099–2102 |pmid=16962178 |doi=10.1016/j.ijporl.2006.08.004 }}</ref>, [[ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକସ ନିମୋନି]], [[ମାଇକୋପ୍ଲାଜ୍ମା ନିମୋନି]], [[କ୍ଲାମିଡିଆ ନିମୋନି]], [[ପର୍ଟୁସିସ୍]], [[ଫୁସୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିଅମ]], [[ଡିପଥେରିଆ]], [[ସିଫିଲିସ୍]] ଓ [[ଗନେରିଆ]]<ref name=wetmore/><ref name=thuma/> । <br /> କିଛି ଅଣବାୟୁଜୀବି ଜୀବାଣୁ ଏହି ରୋଗ କରିବା ସମ୍ଭାବନା ଥିବା କଥା କେତେକ ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡ଼ୁଛି<ref>{{cite journal |last=Brook |first=I. |title=The role of anaerobic bacteria in tonsillitis |journal=Int J Pediatr Otorhinolaryngol |year=2005 |volume=69 |issue=1 |pages=9–19 |doi=10.1016/j.ijporl.2004.08.007 |pmid=15627441 }}</ref> । <br /> ସାଧାରଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭୁତାଣୁ ଓ ଜୀବାଣୁ ବାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ ନାକ ଓ ପାଟି ବାଟ ଦେଇ ଗଳାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ଟନସିଲଦ୍ୱାରା ଛାଣି ହୋଇଯାଆନ୍ତି । ଏହି ଟନସିଲରେ ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକା ଓ ପ୍ରତିରୋଧ ପ୍ରଣାଳୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାହକାରୀ ସାଇଟିକାଇନେଜ ଯଥା [[ଫସ୍ଫୋଲାଇପେଜ ଏ୨]]ଦ୍ୱାରା ଭୁତାଣୁ ଓ ଜୀବାଣୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି<ref name="pmid22297210">{{cite journal| author=Ezzeddini R, Darabi M, Ghasemi B, Jabbari Moghaddam Y, Jabbari Y, Abdollahi S |display-authors=etal| title=Circulating phospholipase-A2 activity in obstructive sleep apnea and recurrent tonsillitis. | journal=Int J Pediatr Otorhinolaryngol | year= 2012 | volume= 76 | issue= 4 | pages= 471–4 | pmid=22297210 | doi=10.1016/j.ijporl.2011.12.026 | pmc= | url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/eutils/elink.fcgi?dbfrom=pubmed&tool=sumsearch.org/cite&retmode=ref&cmd=prlinks&id=22297210 }}</ref> ଓ ଏହା ଯୋଗୁ ଜ୍ୱର ମଧ୍ୟ ହୁଏ<ref name="Kempen">{{cite journal |author=van Kempen MJ, Rijkers GT, Van Cauwenberge PB |title=The immune response in adenoids and tonsils |journal=Int. Arch. Allergy Immunol. |volume=122 |issue=1 |pages=8–19 |date=May 2000 |pmid=10859465 |doi= 10.1159/000024354}}</ref><ref name="Perry">{{cite journal |author=Perry M, Whyte A |title=Immunology of the tonsils |url=https://archive.org/details/sim_immunology-today_1998-09_19_9/page/414 |journal=Immunology Today |volume=19 |issue=9 |pages=414–21 |date=September 1998 |pmid=9745205 |doi= 10.1016/S0167-5699(98)01307-3}}</ref> । ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ପାର୍ଶ୍ୱବତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ [[ଫାରିଙ୍କ୍ସ]]ରେ ମଧ୍ୟ [[ପ୍ରଦାହ]] ସୃଷ୍ଟ କରେ । <br /> ବେଳେ ବେଳେ [[ସ୍ପାଇରୋକେଟା]] ଓ [[ଟ୍ରେପାନୋମା]]ଦ୍ୱାରା ଟନସିଲାଇଟିସ ହେଲେ ତାହାକୁ [[ଭିନସେଣ୍ଟ ଆଞ୍ଜିନା]] ବା ପ୍[[ଲଟ- ଭିନସେଣ୍ଟ ଆଞ୍ଜିନା]] କୁହାଯାଏ<ref name="pmid1015288">{{cite journal |author=Van Cauwenberge P |title=[Significance of the fusospirillum complex (Plaut-Vincent angina)] |language=Dutch; Flemish |journal=Acta Otorhinolaryngol Belg |volume=30 |issue=3 |pages=334–45 |year=1976 |pmid=1015288 }} — fusospirillum complex (Plaut-Vincent angina) Van Cauwenberge studied the tonsils of 126 patients using direct microscope observation. The results showed that 40% of acute tonsillitis was caused by Vincent's angina and 27% of chronic tonsillitis was caused by Spirochaeta</ref> । <br /> == ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ == ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ଟନସିଲାଇଟିସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । * ରକ୍ତ [[କଲ୍‌ଚର]] - ରୋଗୀର ଟନସିଲରୁ [[ସ୍ୱାବ]] ନେଇ [[ବ୍ଲଡ ଅଗର]] ପ୍ଲେଟରେ କଲ୍‌ଚର କଲେ ୨ ଦିନ ପରେ ରୋଗ ଜୀବାଣୁ ଚିହ୍ନା ପଡ଼େ । ଗୋଟିଏ କଲ୍‌ଚରଦ୍ୱାରା ୯୦%ରୁ ୯୫% ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକସ ଜୀବାଣୁ ସଠିକ ଭାବେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । <br /> * ପି.ସି.ଆର. - [[ପଲିମରେଜ ଚେନ ରିଆକ୍‌ସନ୍]] <br /> * [[ଆଣ୍ଟିସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋଲାଇସିନ ଓ ଟାଇଟର]] ‌- == ଚିକିତ୍ସା == ଟନସିଲାଇଟିସ ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ଜନିତ ଅସ୍ୱସ୍ତି କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ଚିକିତ୍ସା:<ref name=wetmore/><ref name=thuma/><ref name=simon/><ref name="Boureau">{{cite journal |doi=10.2165/00044011-199917010-00001 |author=Boureau, F. |display-authors=etal |title=Evaluation of Ibuprofen vs Paracetamol Analgesic Activity Using a Sore Throat Pain Model |journal=Clinical Drug Investigation| volume=17 | year=1999 |pages=1–8 |last2=Pelen |first2=F |last3=Verriere |first3=F |last4=Paliwoda |first4=A |last5=Manfredi |first5=R |last6=Farhan |first6=M |last7=Wall |first7=R}}</ref><ref>{{cite journal |author=Praskash, T. |display-authors=etal|title=Koflet lozenges in the Treatment of Sore Throat |journal=The Antiseptic |volume=98 |year=2001 |pages=124–7}}</ref><br /> * ଯନ୍ତ୍ରଣା, ପ୍ରଦାହ ଓ ଜ୍ୱର କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ପାରାସେଟାମଲ, ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ ଇତ୍ୟାଦି ଦିଆଯାଏ । <br /> * ଗଳା ଅସୁବିଧା କମେଇ ନିମନ୍ତେ ଉଷୁମ ଲୁଣ ପାଣି କୁଳି, ବିଭିନ୍ନ ଲଜେଞ୍ଜ । ଜୀବାଣୁ ମାରିବା ନିମନ୍ତେ - ଗ୍ରୁପ ଏ ସ୍ତ୍ରେପ୍ଟୋକୋକସ ଜୀବାଣୁ ଯୋଗୁ ହେଉଥିବା ଜଣା ପଡ଼ିଲେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ [[ପେନିସିଲିନ]], [[ଆମୋକ୍ସିସିଲିନ]] ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ ହିସାବରେ ଦିଆଯାଏ<ref name="pmid1459378">{{cite journal |author=Touw-Otten FW, Johansen KS |title=Diagnosis, antibiotic treatment and outcome of acute tonsillitis: report of a WHO Regional Office for Europe study in 17 European countries |url=https://archive.org/details/sim_family-practice_1992-09_9_3/page/255 |journal=Fam Pract |volume=9 |issue=3 |pages=255–62 |year=1992 |pmid=1459378 |doi=10.1093/fampra/9.3.255}}</ref> । ସେଫାଲୋସ୍ପୋରିନ୍ ଓ ମାକ୍ରୋଲାଇଡ ଔଷଧ ପେନିସିଲିନ ବଦଳରେ ଦିଆଯାଇ ପାରେ<ref>{{cite journal | author = Casey JR, Pichichero ME | year = 2004 | title = Meta-analysis of cephalosporin versus penicillin treatment of group A streptococcal tonsillopharyngitis in children | url =https://archive.org/details/sim_pediatrics_2004-04_113_4/page/866| journal = Pediatrics | volume = 113 | issue = 4| pages = 866–882 | doi = 10.1542/peds.113.4.866 | pmid = 15060239 }}</ref> । ପେନିସିଲିନ୍ ଆଲର୍ଜି ଥିଲେ ତା ବଦଳରେ [[ଏରିଥ୍ରୋମାଇସିନ]] ଦିଆଯାଏ । ପେନିସିଲିନରେ ଭଲ ନ ହେଲେ [[କ୍ଲିଣ୍ଡାମାଇସିନ୍]] କିମ୍ବା [[ଆମୋକ୍ସିସିଲିନ କ୍ଲାଭୁଲାନେଟ]] ଦିଆଯାଏ । ଭାଇରସଦ୍ୱାରା ରୋଗ ହୋଇଥିଲେ ପ୍ରାୟ ଏକ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ହୋଇଯାଏ । <br /> ସ୍ଥାୟୀ ଟନସିଲାଇଟିସ ରୋଗ ହୋଇଥିଲେ ଅପରେସନ ([[Tonsillectomy]])ଦ୍ୱାରା କାଢ଼ି ଦିଆଯାଏ<ref name="pmid6700642">{{cite journal |author=Paradise JL, Bluestone CD, Bachman RZ, |display-authors=etal |title=Efficacy of tonsillectomy for recurrent throat infection in severely affected children. Results of parallel randomized and nonrandomized clinical trials |url=https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_1984-03-15_310_11/page/674 |journal=N. Engl. J. Med. |volume=310 |issue=11 |pages=674–83 |year=1984 |pmid=6700642 |doi=10.1056/NEJM198403153101102}}</ref> । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 9z1f5j14xzli80vlkaap0gow0ub0ep0 0 32140 606874 425226 2026-09-24T04:56:46Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606874 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Shaileswar Nanda}} {{Infobox person | name = ଶୈଳେଶ୍ୱର ନନ୍ଦ | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = ଶୈଳେଶ୍ୱର ନନ୍ଦ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1944|11|04}} | birth_place = | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = | alma_mater = | occupation = ନାଟ୍ୟକାର, ଅଭିନେତା ଓ ଡାକ୍ତର | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | influences = | influenced = | home_town = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | spouse = | partner = | children = | parents = ଆର୍ତ୍ତତ୍ରାଣ ନନ୍ଦ, ଶ୍ରଦ୍ଧାମଣି ନନ୍ଦ | relatives = [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)|ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ]] (ବଡ଼ ଭାଇ) | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = | box_width = }} '''ଶୈଳେଶ୍ୱର ନନ୍ଦ''' (ଜନ୍ମ: ୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୪)<ref>{{cite web |title=ବୃତ୍ତି ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେନା |url=https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/060314/p12.htm |website=dharitri.com |accessdate=24 February 2021 |date=୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୪}}</ref> ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ନାଟ୍ୟକାର, ଅଭିନେତା ଓ ଡାକ୍ତର । ସେ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକମାନ ରଚନା କରିବା ସହିତ ନାଟକ ଓ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ବଡ଼ଭାଇ [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)|ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ]]ଙ୍କ ସହ ମିଶି, ସେ 'ଆରୋହଣ' ନାମକ ଏକ ନାଟ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୦-୯୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ]]ର ସଚିବ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । === ନାଟକ === * ନାସିକା ଉପାଖ୍ୟାନମ * ଜାହାନରା * ପିରାମିଡ * ମା * ତୁଷାର କନ୍ୟା * ମୁଁ ମଣିଷ * ଆହୁତି == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] - ୨୦୦୬ (କଲ୍ଲୋଳେ କଲ୍ଲୋଳ ନାଟକ ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=24 February 2021 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921230939/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php |url-status=dead}}</ref> * ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର- ୨୦୦୩-୦୪<ref>http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/104-108.pdf</ref> * ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୧ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ) == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା)}} {{ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର]] dwnfmarph76k5gw94ycufzg6bf3gbx1 0 32281 606917 596564 2026-09-24T05:55:10Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606917 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Automatic taxobox | name = Mammals | fossil_range = {{Fossil range|167|0|225&ndash;0 Ma (Kemp) or 167&ndash;0 Ma (Rowe)| earliest=225|PS= See [[Mammal#variations|discussion of dates]] in text}} <!-- Ambondro, Amphilestes, and Amphitherium are dated about 167 Ma, providing the date for the monotreme-therian divergence. Adelobasilius and Tikitherium are dated 225 Ma, the date used for the first known mammals as determined morphologically. --> | image = Mammal Diversity 2011.png | image_caption = <small>Examples of various mammalian orders. Click to see originals. Row 1: [[common vampire bat]], [[Virginia opossum]], [[eastern grey kangaroo]].<br/> Row 2: [[southern marsupial mole]], [[human]]s, [[northern elephant seal]]s.<br/> Row 3: [[fox squirrel]], [[tree pangolin]], [[African elephant]]s.<br/> Row 4: [[platypus]], [[colugo]], [[reindeer]].<br/> Row 5: [[humpback whale]], [[star-nosed mole]], [[giant panda]].<br/> Row 6: [[giant armadillo]], [[plains zebra]]s, [[black and rufous elephant shrew]].</small> | image_width=275px | display_parents = 2 | taxon = Mammalia | authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758 | subdivision_ranks = Subgroups | subdivision = *Clade [[Australosphenida]] **{{extinct}}Order [[Ausktribosphenida]] **Order [[Monotreme|Monotremata]] *{{extinct}}Order [[Eutriconodonta]] *{{extinct}}Order [[Gobiconodonta]] *{{extinct}}Order [[Multituberculata]] *Clade [[Trechnotheria]] **Subclass [[Theria]] ***Infraclass [[Marsupialia]] ***Infraclass [[Placentalia]] }} '''ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ''' ({{lang-en|Mammal}}; [[class (biology)|ଶ୍ରେଣୀ]] '''Mammalia''' {{IPAc-en|m|ə|ˈ|m|eɪ|l|i|.|ə}}) ସମୂହର ପ୍ରାଣୀମାନେ (ନାରୀ) ନିଜ ନବଜାତ ଶିଶୁକୁ ସ୍ତନ୍ୟ ପାନ କରାଇଥାନ୍ତି । ମହିଳାମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ [[ସ୍ତନ ଗ୍ରନ୍ଥି]] ଦେଖାଯାଇଥାଏ, ଯାହାକି [[ସରୀସୃପ]] କିମ୍ବା [[ପକ୍ଷୀ]]ମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଇନଥାଏ । ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ସମୂହର ଚାରି କୋଠରି ବିଶିଷ୍ଟ [[ହୃତପିଣ୍ଡ]] ରହିଥାଏ ଓ [[ମସ୍ତିସ୍କ]] ଗଠନ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଉନ୍ନତ ହୋଇଥାଏ । == ବିବିଧତା == == ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ == == ବିବର୍ତ୍ତନ ଇତିହାସ == == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ପଢନ୍ତୁ == * {{cite journal | author = Brown W.M. | year = 2001 | title = Natural selection of mammalian brain components | url = http://www.rci.rutgers.edu/~wmbrown/BROWN.TREE.pdf | format = PDF | journal = Trends in Ecology and Evolution | volume = 16 | issue = 9 | pages = 471–473 | doi = 10.1016/S0169-5347(01)02246-7 | access-date = 2014-04-27 | archive-date = 2009-03-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090325025931/http://www.rci.rutgers.edu/~wmbrown/BROWN.TREE.pdf | url-status = dead }} *[https://web.archive.org/web/20090401232635/http://www.geocities.com/jaffacity/Mammalia_Palaestina.html Khalaf-von Jaffa, Norman Ali Bassam Ali Taher (2006). Mammalia Palaestina: The Mammals of Palestine.] Gazelle: The Palestinian Biological Bulletin. Number 55, July 2006. pp.&nbsp;1–46. *McKenna, Malcolm C., and Bell, Susan K. 1997. ''Classification of Mammals Above the Species Level.'' Columbia University Press, New York, 631 pp.&nbsp;{{ISBN|0-231-11013-8}} *Nowak, Ronald M. 1999. ''Walker's Mammals of the World'', 6th edition. Johns Hopkins University Press, 1936 pp.&nbsp;{{ISBN|0-8018-5789-9}} *{{Cite journal | author = Simpson, George Gaylord | year = 1945 | title = The principles of classification and a classification of mammals | url = | journal = Bulletin of the American Museum of Natural History | volume = 85 | issue = | pages = 1–350 }} *William J. Murphy, Eduardo Eizirik, Mark S. Springer et al., ''Resolution of the Early Placental Mammal Radiation Using Bayesian Phylogenetics'',Science, Vol 294, Issue 5550, 2348–2351, 14 December 2001. *Springer, Mark S., Michael J. Stanhope, Ole Madsen, and Wilfried W. de Jong. 2004. "Molecules consolidate the placental mammal tree". ''Trends in Ecology and Evolution,'' '''19''':430–438. ([http://www.zi.ku.dk/evolbiology/courses/ME04/7_9/springer200-phyl.pdf PDF version] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160729033207/http://www.zi.ku.dk/evolbiology/courses/ME04/7_9/springer200-phyl.pdf |date=2016-07-29 }}) *Vaughan, Terry A., James M. Ryan, and Nicholas J. Capzaplewski. 2000. ''Mammalogy: Fourth Edition''. Saunders College Publishing, 565 pp.&nbsp;{{ISBN|0-03-025034-X}} (Brooks Cole, 1999) *Jan Ole Kriegs, Gennady Churakov, Martin Kiefmann, Ursula Jordan, Juergen Brosius, Juergen Schmitz. (2006) Retroposed Elements as Archives for the Evolutionary History of Placental Mammals. PLoS Biol 4(4): e91.{{cite web|title=PLoS Biology – Retroposed Elements as Archives for the Evolutionary History of Placental Mammals |doi=10.1371/journal.pbio.0040091 |publisher=Biology.plosjournals.org |date= }} *David MacDonald, Sasha Norris. 2006. ''The Encyclopedia of Mammals'', 3rd edition. Printed in China, 930 pp.&nbsp;{{ISBN|0-681-45659-0}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == {{Sister project links|Mammal|v=Mammals|commons=Category:Mammalia|species=Mammalia}} {{Wikibooks|Dichotomous Key|Mammalia}} {{TaxonIds |wikispecies=Mammalia |ncbi=40674 |namebank=2478620 |eol=1642 |itis=179913 |others=[http://arctos.database.museum/name/Mammalia Arctos] }} *[https://web.archive.org/web/20101106070827/http://www.bbc.co.uk/nature/class/Mammal BBC Wildlife Finder – video clips from the BBC's natural history archive] *[http://www.globaltwitcher.com/gt2/taxa.asp?classid=278796 GlobalTwitcher.com – All species in the world with distribution maps and images] *[http://paleocene-mammals.de/ Paleocene Mammals], a site covering the rise of the mammals, paleocene-mammals.de *[http://www.enchantedlearning.com/subjects/mammals/Evolution.shtml Evolution of Mammals], a brief introduction to early mammals, enchantedlearning.com *[http://tellapallet.com/tree_of_life.htm Tree of Life poster] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150210112109/http://tellapallet.com/tree_of_life.htm |date=2015-02-10 }} – Shows mammals' evolutionary relation to other organisms, tellapallet.com *[http://brainmaps.org/index.php?p=datasets-species High-Resolution Images of various Mammalian Brains], brainmaps.org *[http://www.learnanimals.com/mammals.php Mammal Species] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180824030042/http://www.learnanimals.com/mammals.php |date=2018-08-24 }}, collection of information sheets about various mammal species, learnanimals.com *[http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Synapsida/Basal_Mammalia/Mammaliaformes_2.htm#Australophenida Mikko's Phylogeny Archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080124063323/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Synapsida/Basal_Mammalia/Mammaliaformes_2.htm#Australophenida |date=2008-01-24 }}, fmnh.helsinki.fi *[http://www.european-mammals.org/php/mapmaker.php European Mammal Atlas EMMA] from Societas Europaea Mammalogica, European-mammals.org *[http://nlbif.eti.uva.nl/bis/marine_mammals.php Marine Mammals of the World]—An overview of all marine mammals, including descriptions, multimedia and a key, eti.uva.nl *[http://www.mammalogy.org Mammalogy.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200301013904/http://www.mammalogy.org/ |date=2020-03-01 }} The American Society of Mammalogists was established in 1919 for the purpose of promoting the study of mammals, and this website includes a mammal image library <br> [[ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ]] 2ko738u8fy7ig8ew0ogwzo1j0dppist 0 33627 606852 551940 2026-09-24T04:35:07Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606852 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lassi}} {{Infobox prepared food | name = ଲସି | image = [[File:Fatfreelassi.jpg|250px]] | caption = ଚର୍ବି ମୁକ୍ତ ଲସି | alternate_name = | country = Indian subcontinent | region = Punjab | creator = | course = | served = | main_ingredient = [[Yogurt]], [[cream]], [[water]], spices, fruit | variations = | calories = | other = }} '''ଲସି''' ([[ପଞ୍ଜାବୀ]]: ਲੱਸੀ/لسی, [[ସିନ୍ଧି]]: لسي, [[ଉର୍ଦ୍ଦୁ]]: لسی, [[ମରାଠୀ]]: लस्सी, [[ଗୁଜରାଟୀ]]: લસ્સી, [[ବଙ୍ଗଳା]]: লাস্যি, [[ପାସ୍ତୋ]]: شوملې‎) ଗୋଟିଏ ଜନପ୍ରିୟ, ପରମ୍ପରାଗତ, [[ଦହି]] ଥିବା [[ପାନୀୟ]] । ଏଥିରେ [[ଦହି]], [[ଜଳ]], [[ମସଲା]] ଓ ବେଳେ ବେଳେ [[ଫଳ]] ମିଶାହୋଇ ତିଆରି ହୁଏ । ପରମ୍ପରାଗତ ଲସିରେ [[ଲୁଣ]] ଓ ଚୁର୍ଣ୍ଣ [[ଜୀରା]] ମିଶାଯାଏ । ମିଠା ଲସିରେ [[ମସଲା]] ନ ମିଶେଇ [[ଚିନି]], [[ଫଳ]] ମିଶାଯାଏ । <br> [[ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ]]ରେ ଦହି ସହ [[ମହୁ]] ମିଶାଯାଏ । କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଲସିରେ [[ଦୁଧ]] ମିଶାଯାଏ ଓ ଉପରେ ପତଳା [[ରାବିଡି]] ସ୍ତର ରଖାଯାଏ । ଖରା ପାଗରେ ଲସି ସହ ବରଫ ମିଶେଇ ଦ୍ୱିପ୍ରହର ଭୋଜନ ପରେ ପିଆଯାଏ । ଝାଡା ବାନ୍ତି ([[Gastro-enteritis]]) ହେଲେ ଲସିରେ [[ହଳଦୀ]] ଗୁଣ୍ଡ ମିଶେଇ ଗ୍ରାମୀଣ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । <br> == ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଲସି == === ପରମ୍ପରାଗତ ସାମାନ୍ୟ ମିଠା ବା ଲୁଣିଆ ଲସି === [[File:Lassi shop.jpg|right|thumb|A ''lassi'' shop]] [[File:Lassi in Varanasi.jpg|right|thumb|Lassi in earthen tumbler, ''Kullhad'', Varanasi.]] [[File:Mint lassi.jpg|thumb|Mint sweet lassi in Pakistan.]] [[ଉତ୍ତର ଭାରତ]] ତଥା [[ପଞ୍ଜାବ]]ରେ ଏହି ଲସି ଅତି ସାଧାରଣ । ଦହି ସାଥିରେ ପାଣି, ଚିନି ଓ ସ୍ୱାଦ ଅନୁସାରେ ମସଲା ମିଶାଯାଏ । ଚିନି ବଦଳରେ ଲୁଣ ମିଶେଇଲେ ଲୁଣିଆ ଲସି କୁହାଯାଏ । <br> === ମିଠା ଲସି === ମିଠା ଲସିରେ ଚିନି, ;;ଗୋଲାପ ଜଳ'' କିମ୍ବା [[ଲେମ୍ବୁ]] ରସ, [[ଷ୍ଟ୍ରବେରି]] ([[strawberry]]) କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ [[ଫଳ ରସ]] ଦିଆଯାଏ । [[ପାକିସ୍ଥାନ]]ର [[ସିନ୍ଧ]] ଓ [[ଭାରତ]]ର [[ଯୋଧପୁର]] ଓ [[ରାଜସ୍ଥାନ]]ରେ [[ସାଫ୍ରନ ଲସି]] ଅତି ପ୍ରିୟ ପାନୀୟ । [[ମାଖନ]] ବା [[ଲହୁଣୀ]] ଲସିରେ ଅଧିକ ଲହୁଣୀ ପକାଯାଏ । ଏହା [[ମିଲ୍କ ସେକ]] ([[milkshake]]) ଭଳି ହୁଏ । === ଆମ୍ବ ଲସି === ସାରା ପୃଥିବୀରେ [[ଆମ୍ବ]] ଲସି ଅତି ପ୍ରିୟ ପାନୀୟ । [[ଦହି]], [[ପାଣି]] ଓ ଆମ୍ବ ପଳ୍ପ ([[Mango pulp]]) ମିଶେଇ ତିଆରି କରାଯାଏ । ଏଥିରେ ଚିନି ମିଶାଯାଇପାରେ ବା ନ ମିଶାଯାଇପାରେ । [[ଇଂଲଣ୍ଡ]], [[ମାଲୟେସିଆ]], [[ସିଙ୍ଗାପୁର]] ତଥା ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏହା ମିଳେ । [[କାନାଡା]]ରେ ଦହି, ଚିନି, [[କେସର]], [[ସର]], [[ଆଇସକ୍ରିମ]] ସହ ଆମ୍ବ ମିଶାଯାଏ । ଏହା ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଗିଲାସରେ ଏହା ରଖି ଉପରେ [[ପେସ୍ତା]] ସହ ଦିଆଯାଏ<ref>{{cite web |author=Wayne Collins |url=http://www.bbc.co.uk/food/recipes/mango_lassi_cocktail_91336 |title=Food - Recipes : Mango lassi cocktail |publisher=BBC |date=1970-01-01 |accessdate=2014-01-08 |archive-date=2015-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150712054434/http://www.bbc.co.uk/food/recipes/mango_lassi_cocktail_91336 |url-status=dead}}</ref> । === ଭାଙ୍ଗ ଲସି === ଲସିରେ [[ଭାଙ୍ଗ]] ମିଶେଇଲେ ଭାଙ୍ଗ ଲସି ହୁଏ । ହୋଲି ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ପିଅନ୍ତି । ରାଜସ୍ଥାନରେ ଲାଇସେନ୍ସ ପ୍ରାପ୍ତ ଭାଙ୍ଗ ଦୋକାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ଭାଙ୍ଗ ପଦାର୍ଥ ଓ ଭାଙ୍ଗ ଲସି ମିଳେ ।<ref>Anthony Bourdain: No Reservations Collection 2, Episode 5; Final Segment</ref> == ଛାଶ == ଛାଶ ଏକ ଲସି ଭଳି ପାନୀୟ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଲସି ଭଳି ବହଳିଆ ନୁହେଁ ଓ ଏଥିରେ ଲହୁଣୀ ଅଂଶ କମ ଥାଏ । ଏଥିରେ ଜୀରା, ଲୁଣ ଓ [[ଧନିଆ ପତ୍ର]] ପକାଯାଏ । ସଦ୍ୟ ତିଆରି [[ଅଦା]] ଗୁଣ୍ଡ ଓ କଞ୍ଚା [[ଲଙ୍କା]] ମଧ୍ୟ ପକାଯାଏ । [[ରାଜସ୍ଥାନ]] ଓ [[ଗୁଜରାଟ]]ରେ ଏହା ଅତି ପ୍ରିୟା ପାନୀୟ ଓ ହଜମ ହେବା ବିଶ୍ୱାସରେ ଖାଦ୍ୟ ସହ ଖିଆଯାଏ<ref name="Chaas popular drink">{{cite news|title=Cool curds|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/cool-curds/article5172685.ece|accessdate=9 February 2014|newspaper=The Hindu|date=September 27, 2013}}</ref> । ଏହି ପାନୀୟକୁ [[କନ୍ନଡ]]ରେ [[ମାଜିଗେ]], [[ମରାଠୀ]]ରେ [[ଟାକ]], [[ତେଲୁଗୁ]]ରେ [[ମାଜିଗା]], [[ମଲୟାଲମ]] ତଥା [[ତାମିଲି]]ରେ [[ମୋରୁ]] ଓ [[ବଙ୍ଗଳା]]ରେ [[ଘୋଲ]] କୁହାଯାଏ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦହି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦୁଗ୍ଧ ଜାତ ପଦାର୍ଥ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ନିଶାମୁକ୍ତ ପାନୀୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ପାନୀୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପାକିସ୍ଥାନୀ ପାନୀୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବୀ ଖାଦ୍ୟ]] jcelu58k1jx34759ewk31iv0uqa1jj4 0 33673 606727 598936 2026-09-24T01:05:39Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606727 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Peptic ulcer}} {{Infobox disease | Name = Peptic ulcer | Image = Deep gastric ulcer.png | Caption = Deep gastric ulcer | DiseasesDB = 9819 | ICD10 = {{ICD10|K|25||k|20}}–{{ICD10|K|27||k|20}} | ICD9 = {{ICD9|531}}–{{ICD9|534}} | ICDO = | OMIM = | MedlinePlus = 000206 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 1776 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|ped|2341}} | MeshID = D010437 }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ପାକସ୍ଥଳୀ ଘାଆ''' ବା ପିୟୁଡି, ([[ଇଂରାଜୀ]]ରେ '''Peptic ulcer disease''' or '''PUD''', '''peptic ulcer''' or '''stomach ulcer'''), କ‌ହିଲେ [[ପାକସ୍ଥଳୀ]] ବା [[ଅନ୍ତନଳୀ]]ର ପ୍ରଥମ ଭାଗ ବା [[ଏସୋଫେଗସ]]ର ନିମ୍ନ ଭାଗର ଅନ୍ତଃସ୍ତରରେ ହେଉଥିବା ଘାଆକୁ ବୁଝାଏ ।<ref name=Na2011>{{cite journal|last1=Najm|first1=WI|title=Peptic ulcer disease.|url=https://archive.org/details/sim_primary-care-clinics-in-office-practice_2011-09_38_3/page/n16|journal=Primary care|date=September 2011|volume=38|issue=3|pages=383–94, vii|pmid=21872087|doi=10.1016/j.pop.2011.05.001}}</ref><ref>{{cite web|title=Definition and Facts for Peptic Ulcer Disease|url=http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/peptic-ulcer/Pages/definition-facts.aspx|website=www.niddk.nih.gov/|accessdate=28 February 2015|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402194304/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/peptic-ulcer/Pages/definition-facts.aspx|url-status=dead}}</ref> ପାକସ୍ଥଳୀର ଘାଆକୁ ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରିକ ଅଲ୍‌ସର, ଅନ୍ତନଳୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ହେଉଥିବା ଘାଆକୁ ଡୁଓଡେନାଲ ଅଲ୍‌ସର କୁହାଯାଏ । <!--<ref name=Na2011/> --> ଏହାର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ ହେଲା ପେଟର ଉପର ମଝି ଭାଗରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେତୁ ନିଦ୍ରାଭଙ୍ଗ ହୁଏ ଓ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣା କିଛି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ଉପଶମ ହୁଏ ।<!--<ref name=Na2011/> --> ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ରୋଗୀ '[[ବଦ‌ହଜମୀ|ପୋଡ଼ାଜଳା]]' ବା 'ସାମାନ୍ୟ କଷ୍ଟ' ହେଉଛି ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ । <!--<ref name=Na2011/> --> [[ଢ଼କାର]] ମାରିବା, ବାନ୍ତି ହେବା, ଓଜନ ହ୍ରାସ ଓ [[ଅରୁଚି]] ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ରୋଗର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ । <!--<ref name=Na2011/> --> ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଲୋକଙ୍କର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଏ ।<ref name=Na2011/> ଏହି ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ [[ପାକସ୍ଥଳୀ-ଅନ୍ତନଳୀରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ]], [[ପାକସ୍ଥଳୀ-ଅନ୍ତନଳୀରେ ଛିଦ୍ର]] ଓ ପାକସ୍ଥଳୀ ସଙ୍କୋଚନ ହେତୁ ଖାଦ୍ୟର ଅଗ୍ରଗତି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । <!--<ref name=Mil2011/> --> ଏହି ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୫&nbsp;% ଲୋକଙ୍କର ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୁଏ ।<ref name=Mil2011/> <!-- କାରଣ ଓ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ --> ଏହି ରୋଗର ମୂଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ''[[ହେଲିକୋବ୍ୟାକ୍ଟର ପାଇଲୋରି]]'' [[ଜୀବାଣୁ]] ଓ ସ୍ଟିରଏଡ ବିହୀନ ଆଣ୍ଟିଇନଫ୍ଲାମେଟରି ଔଷଧ (ଏନ‌.ଏସ.ଆଇ.ଡି.)<ref name=Na2011/> ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଧାରଣ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ [[ଧୂମ୍ରପାନ]]। ସାଂଘାତିକ ରୋଗର ଚାପ, [[ବେସେଟ ରୋଗ]] ([[Behcet disease]]), [[ଜୋଲିଞ୍ଜର-ଏଲିସନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]], [[କ୍ରୋନ ରୋଗ]], ଓ ଯକୃତ [[ସିରୋସିସ]] ।<ref name=Na2011/><ref name=St2002>{{cite journal|last1=Steinberg|first1=KP|title=Stress-related mucosal disease in the critically ill patient: risk factors and strategies to prevent stress-related bleeding in the intensive care unit.|journal=Critical care medicine|date=June 2002|volume=30|issue=6 Suppl|pages=S362-4|pmid=12072662}}</ref> ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କର ଅଧିକ ଏନ‌.ଏସ.ଆଇ.ଡି. ଔଷଧ ସେବନ ଯୋଗୁ ଘାଆ ହୁଏ । <!--<ref name=Na2011/> --> ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ଉପସ୍ଥାପନ ଯୋଗୁ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଯାହା [[ଏଣ୍ଡୋସ୍କୋପି]] କିମ୍ବା [[ବେରିଅମ ସ୍ୱାଲୋ]] ପରୀକ୍ଷା କରି ନିଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ । <!--<ref name=Na2011/> --> ଏଚ. ପାଇଲୋରି ଜୀବାଣୁ ଉପସ୍ଥିତି ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତରେ [[ଆଣ୍ଟିବଡି]], [[ୟୁରିଆ ବ୍ରେଥ ପରୀକ୍ଷା]], ମଳରେ ଜୀବାଣୁ ଉପସ୍ଥିତି ନିମନ୍ତେ ପରୀକ୍ଷା କିମ୍ବା [[ବାୟୋପ୍ସି]] କରାଯାଏ । <!--<ref name=Na2011/> --> ସମାନ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଉଥିବା ଅନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ [[ପାକସ୍ଥଳୀ କର୍କଟ]], [[କରୋନାରୀ ହୃଦରୋଗ]], [[ପାକସ୍ଥଳୀ ପ୍ରଦାହ]] ଓ ପିତ୍ତକୋଷରେ ଲିଥିଆସିସ ।<ref name=Na2011/> <!-- ପ୍ରତିଷେଧ ଓ ଚିକିତ୍ସା --> ଏହି ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିରେ [[ପୋଷକ ଖାଦ୍ୟ|ଖାଦ୍ୟ]] କୌଣସି ଭୂମିକା ନେଇ ନ ଥାଏ ।<ref>{{cite web|title=Eating, Diet, and Nutrition for Peptic Ulcer Disease|url=http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/peptic-ulcer/Pages/eating-diet-nutrition.aspx|website=www.niddk.nih.gov|accessdate=28 February 2015|archive-date=20 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320061357/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/peptic-ulcer/Pages/eating-diet-nutrition.aspx|url-status=dead}}</ref> ଏହି ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ କାରକ ଯଥା [[ଧୂମ୍ରପାନ]], [[ଏନ‌.ଏସ.ଆଇ.ଡି.]] ଓ [[ମଦ୍ୟପାନ]] ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ ଓ [[ପାକସ୍ଥଳୀ]]ରୁ ଏସିଡ ସ୍ରାବ କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । <!--<ref name=Na2011/> --> ଏସିଡ କମେଇବା ନିମନ୍ତେ [[ପ୍ରୋଟିନ ପମ୍ପ ଇନହିବିଟର]] (ପିପିଆଇ) କିମ୍ବା ଏଚ୨ ବ୍ଲକର ଔଷଧ ୪ ସପ୍ତାହ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=Na2011/> [[ଆମୋକ୍ସିସିଲିନ]] ସ‌ହିତ [[କ୍ଲାରିଥ୍ରୋମାଇସିନ]] ଓ ଗୋଟିଏ ପିପିଆଇ ଦିଆଯାଏ । <!--<ref name=Wang2011/> --> [[ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ପ୍ରତିରୋଧ]] ବୃଦ୍ଧି ହେବା ଯୋଗୁ ଏହି ଚିକିତ୍ସା ସର୍ବଦା ଫଳପ୍ରଦ ହେଉନାହିଁ ।<ref name=Wang2011/> ଏଣ୍ଡୋସ୍କୋପିଦ୍ୱାରା ରକ୍ରସ୍ରାବ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ, ଏହା ସଫଳ ନ ହେଲେ ଅପରେଶନ କରାଯାଏ ।<ref name=Mil2011/> <!-- ରୋଗାନୁଶୀଳନ ଓ ଇତିହାସ --> ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୪ % ଲୋକ ଏହି ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ଅଟନ୍ତି ।<ref name=Snow2008>{{Cite journal |author=Snowden FM |title=Emerging and reemerging diseases: a historical perspective |journal=Immunol. Rev. |volume=225 |issue= 1 |pages=9–26 |date=October 2008 |pmid=18837773 |doi=10.1111/j.1600-065X.2008.00677.x |url=}}</ref> ସନ ୧୯୯୦ରେ ଏହି ରୋଗ ମୃତ୍ୟୁ ୩୨୭,୦୦୦ ଥିଲା ବେଳେ ସନ ୨୦୧୩ରେ ଏହା କମିଯାଏ ୩୦୧,୦୦୦ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=GDB2013>{{cite journal|last1=GBD 2013 Mortality and Causes of Death|first1=Collaborators|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013.|journal=Lancet|date=17 December 2014|pmid=25530442|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2}}</ref> ପେପ୍‌ଟକ ଅଲ୍‌ସର ଛିଦ୍ର ରୋଗ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜକୁମାରୀ [[ଇଂଲଣ୍ଡର ହେନରିଏଟ|ହେନରିଏଟ]]ଙ୍କୁ ହୋଇଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା ପ୍ରଥମେ ୧୬୭୦ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref name=Mil2011>{{cite journal|last1=Milosavljevic|first1=T|last2=Kostić-Milosavljević|first2=M|last3=Jovanović|first3=I|last4=Krstić|first4=M|title=Complications of peptic ulcer disease.|journal=Digestive diseases (Basel, Switzerland)|date=2011|volume=29|issue=5|pages=491–3|pmid=22095016|doi=10.1159/000331517}}</ref> ୧୯୮୧ ମସିହାରେ [[ବାରି ମାର୍ସାଲ]] ଓ [[ରବିନ ୱାରେନ]] ପ୍ରଥମେ ''ଏଚ ପାଇଲୋରି'' ଆବିଷ୍କାର କରଥିଲେ ।<ref name=Wang2011>{{cite journal|last1=Wang|first1=AY|last2=Peura|first2=DA|title=The prevalence and incidence of Helicobacter pylori-associated peptic ulcer disease and upper gastrointestinal bleeding throughout the world.|journal=Gastrointestinal endoscopy clinics of North America|date=October 2011|volume=21|issue=4|pages=613–35|pmid=21944414|doi=10.1016/j.giec.2011.07.011}}</ref> {{^|'''ଅମ୍ଳରୋଗ''': ପାକସ୍ଥଳୀରେ କୌଣସି କାରଣ ବଶତଃ ଅଧିକ [[ଅମ୍ଳ]] ଜାତ ହୋଇ ଅସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି କଲେ ତାହାକୁ ଅମ୍ଳରୋଗ କହନ୍ତି । ଏହି ରୋଗରେ ପାକସ୍ଥଳୀରେ (ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରିକ ଅଲ୍‌ସର୍) ଓ ପ୍ରଥମ ଭାଗ ଅନ୍ତନାଳୀର [[ମ୍ୟୁକୋସା]]ରେ (ଡୁଓଡେନାଲ୍ ଅଲ୍‌ସର୍) କ୍ଷତ ଥାଏ<ref name=medline>{{cite web|title=Peptic ulcer|url=http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000206.htm|work=Medline Plus|publisher=National Institutes of Health|accessdate=10 April 2014}}</ref> । ଇଂରାଜୀରେ ଏହାକୁ [[ଏସିଡ ପେପ୍ଟିକ ଡିଜିଜ୍]] ([[Acid peptic disease]]), ପେପ୍ଟିକ ଅଲ୍‌ସର୍ ([[Peptic ulcer]]) ଓ ଓଡ଼ିଆରେ ଏହାକୁ କଥିତ ଭାଷାରେ [[ଏସିଡିଟି]] କହନ୍ତି । ପେପ୍ଟିକ ଅଲ୍‌ସର୍ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: [[ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରିକ ଅଲ୍‌ସର୍]] ([[Gastric ulcer]]) ଓ [[ଡୁଓଡେନାଲ୍ ଅଲ୍‌ସର୍]] ([[Duodenal ulcer]])। <br /> [[ଅମ୍ଳ]] ବା [[ଏସିଡ]] ଏକ [[ରାସାୟନିକ]] ପଦାର୍ଥ । ଏହା ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ନଷ୍ଟ କରିବା କ୍ଷମତା (Corrosive effect) ଥାଏ । ଏହାର ଜଳୀୟ ମିଶ୍ରଣ ଜିଭକୁ ଖଟା ଲାଗେ ଓ ଏହା ନୀଳ ଲିଟମସ୍ କାଗଜକୁ ନାଲି ରଙ୍ଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେ । ଏହାର ପି.ଏଚ୍. ୭ରୁ କମ୍ (pH < 7) । ପାକସ୍ଥଳୀରେ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ପାଚକ ରସର ଏକ ଅଂଶ ହେଉଛି ହାଇଡ୍ରୋକ୍ଲୋରିକ୍ ଅମ୍ଳ (Hydrochloric acid) । ଏହା ଅତି ଜଳୀୟ ମିଶ୍ରଣ ଭାବେ ଥାଏ, ତେଣୁ ପାକସ୍ଥଳୀର କାନ୍ଥକୁ ନଷ୍ଟ କରେ ନାହିଁ । ଖାଦ୍ୟ ହଜମ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଆବଶ୍ୟକ । <br /> ପାକସ୍ଥଳୀ କାନ୍ଥର ଅଭ୍ୟନ୍ତରସ୍ଥ ସ୍ତରକୁ ମ୍ୟୁକୋସା କହନ୍ତି । ଏହି ମ୍ୟୁକୋସାର ଏସିଡ ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି ଥାଏ । କେତେକ କାରଣ ଯୋଗୁ ଅମ୍ଳ ଓ [[ପେପ୍ସିନ]] ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ କ୍ଷରଣ ଅଧିକ ହେଲେ ବା ମ୍ୟୁକୋସାର ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି କମିଲେ ମ୍ୟୁକୋସା ଅମ୍ଳଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇ କ୍ଷତ ବା ଘାଆ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯାହାର ଆକାର ୦.୫ ସେ.ମି ବା ୧/୫" ବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ । ଏହି ଭଳି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ଯେଉଁ ଲକ୍ଷଣମାନ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ସେମାନଙ୍କୁ ଅମ୍ଳରୋଗ ଲକ୍ଷଣ ଭାବେ ଧରା ଯାଏ । ଏହି ରୋଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ । <br /> ଜ୍ଞାତ କାରଣ: ହେଲିକୋବ୍ୟାକ୍ଟର ପାଇଲୋରି (Helicobacter pylori) ଜୀବାଣୁ ଓ କେତେକ ଔଷଧ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୋଇପାରେ । ଔଷଧ ମଧରେ ଆସ୍ପିରିନ୍, ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ୍ ଓ ଏନ୍.ଏସ୍.ଆଇ.ଡି ଏସିଡିଟି କରନ୍ତି<ref>{{cite web|title=Peptic ulcer|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0001255/|access-date=2014-04-12|archive-date=2013-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731102751/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0001255/|url-status=dead}}</ref> । <br /> ପ୍ରଥମ ଭାଗ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅନ୍ତନାଳୀରେ ଅଲ୍‌ସର୍ ବହୁତ ଅଧିକ ହୁଏ ଓ ଏହା ପାକସ୍ଥଳୀ ଅଲ୍‌ସର୍ ଅପେକ୍ଷା ୪ଗୁଣ ଅଧିକ । କର୍କଟ ରୋଗ ମଧ୍ୟ ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରିକ ଅଲ୍‌ସର୍‌ର ୪ % ଅଲ୍‌ସର୍ ସୃଷ୍ଟି କରେ । କେତେକ ଅଲ୍‌ସର୍ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗର୍ତ୍ତ ଅବତଳ (Concave) ଭଳି ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ବହିଃବର୍ତ୍ତୁଳ (Convex) ଭଳି ଦେଖିବାକୁ ଥାଏ । ଅବତଳ ଅଲ୍‌ସର୍ ପାକସ୍ଥଳୀରେ ଓ ବହିଃବର୍ତ୍ତୁଳ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅନ୍ତନଳୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଦେଖାଯାଏ । ଅବତଳ ଅଲ୍‌ସର୍ କର୍କଟ ରୋଗକୁ ରୁପାନ୍ତରିତ ହୋଇପାରେ । ଅବତଳ ଅଲ୍‌ସର୍ ବହୁତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବିହୀନ ରହିପାରେ । }} == ବର୍ଗୀକରଣ == === ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ === * [[ଡୁଓଡେନମ]] ([[Duodenum]]) ବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଅନ୍ତନଳୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗ * [[ଏସୋଫେଗସ୍]] ([[Oesophagus]]) * [[ପାକସ୍ଥଳୀ]] * [[ମେକେଲ ଡାଇଭର୍ଟିକୁଲମ]] ([[Meckel's diverticulum]]) === ଜନସନ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବର୍ଗୀକରଣ === * ଟାଇପ ୧: ଏହା ପାକସ୍ଥଳୀ ଦେହରେ ଓ ମୂଖ୍ୟତଃ ଲେସର ବର୍ଡରର ଇନ୍‌ସାଇସୁରା ଆଙ୍ଗୁଲାରିସରେ ଦେଖାଯାଏ । ଅଧିକ ଅମ୍ଳ କ୍ଷରଣ ସହ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ ନ ଥାଏ । * ଟାଇପ ୨: ଉଭୟ ପାକସ୍ଥଳୀ ଦେହ ଓ ଡୁଓଡେନମରେ ଦେଖାଯାଏ । ଅଧିକ ଅମ୍ଳ କ୍ଷରଣ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଥାଏ । * ଟାଇପ ୩: ପାଇଲୋରିକ ଚାନେଲର ୩ ସେ.ମି. ଭିତରେ । * ଟାଇପ ୪: ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ(Proximal) ଗ୍ୟାଷ୍ଟ୍ରୋଏସୋଫେଜିଆଲ ଅଲସର । * ଟାଇପ ୫: ପାକସ୍ଥଳୀର ଯେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ହୋଇପାରେ । ଏହା ଔଷଧ (ଆସ୍ପିରିନ) ଖାଇବାର ପରିଣାମରେ ହୁଏ । == ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ == * ପେଟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା: ଉପର ପେଟର ମଝି ସ୍ଥାନରେ(Epigastric area) କଷ୍ଟ ହୁଏ । ପାକସ୍ଥଳୀ ଅଳସର ହେଲେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ଖାଇବାର ଅଧ ଘଣ୍ଟା ପରେ ବଦ ହଜମି ଲାଗେ ଭଳି ଲାଗେ । ପୋଡିଲା ଭଳି ଓ ଭୋକ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ ତାହା ଏହି ରୋଗରେ ହୁଏ । ଡୁଓଡେନାଲ ଅଳସରରେ ଖାଇବାର ପ୍ରାୟ ତିନି ଘଣ୍ଟା ପରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ବା ରାତି ଅଧରେ ପେଟରେ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ କମିଗଲେ କଷ୍ଟ ହୁଏ । * ପେଟ ଫୁଲେ ବା ପେଟ ଭର୍ତ୍ତି ହେଲା ଭଳି ଲାଗେ । * ବାରମ୍ବାର ଛେପ ଢୋକିବାକୁ ହୁଏ । * ବାନ୍ତି ଲାଗେ ଓ ବହୁତ ବାନ୍ତି ହୁଏ । * ଭୋକ ମରିଯାଏ ଓ ଓଜନ ହ୍ରାସ ହୁଏ । * ରକ୍ତ ବାନ୍ତି ହୁଏ । * ମେଲିନା (Melena) ବା ଦୁର୍ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ପିଚୁ ଭଳି କଳା ଝାଡା । * କ୍ୱଚିତ ଖାଦ୍ୟ ନଳୀ କଣା ହୋଇ ଛୁରୀ ମାରିବା ଭଳି ପ୍ରବଳ କଷ୍ଟ<ref>Bhat, Sriram (2013). ''SRB's Manual of Surgery.'' p. 364. {{ISBN|9789350259443}}</ref> ସହ ପେରିଟୋନାଇଟିସ (Peritonitis) ହୁଏ ଓ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଅପରେସନ ଦରକାର ହୁଏ । == ଜଟିଳତା == * ଖାଦ୍ୟନଳୀରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ * ଖାଦ୍ୟନଳୀରେ କଣା ହୋଇଯିବା == କାରଣ == == ଆଧାର == {{ଆଧାର }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] cb0qg0lq7iwm052xy7qoztt1330sva3 0 34081 606584 519528 2026-09-23T21:24:20Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606584 wikitext text/x-wiki '''ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ''' ଏକ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ<ref>{{cite book|title=Pratibha India|url=http://books.google.com/books?id=1yBaAAAAMAAJ|year=1997|publisher=A. Sitesh}}</ref> ଯାହା [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]]ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କ ସମଗ୍ର ରଚନାବଳୀ ପାଇଁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ । ଏହା ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ କବି]] ଓ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ]]ର ରଚୟିତା [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ]]ଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ । ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାଙ୍କୁ ମାନପତ୍ର, ଉପଢୌକନ ସହ ନଗଦ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଅର୍ଥ ରାଶି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । ୧୯୯୩ରୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଏହି ସମ୍ମାନର ପ୍ରଥମ ପ୍ରାପକ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଆ କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକ ।<ref>{{cite web|title=ATIBADI JAGANNATH DAS AWARDS|url=http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/100.pdf|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସରକାର|accessdate=15 April 2014}}</ref> ==ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ସାହିତ୍ୟିକମାନଙ୍କର ତାଲିକା== {| class="wikitable sortable" |- !ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କ ନାମ!!ସମ୍ମାନ ବର୍ଷ !!ସୂଚନା |- ||[[ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକ]]||୧୯୯୩|| |- ||[[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିପାଠୀ (କବି)|କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିପାଠୀ]]||୧୯୯୪|| |- ||[[ନଟବର ସାମନ୍ତରାୟ]]||୧୯୯୫|| |- ||[[ରାଜକିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]]||୧୯୯୬|| |- ||[[ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ନାୟକ]]||୧୯୯୭|| |- ||[[ଗୌରୀ କୁମାର ବ୍ରହ୍ମା]]||୧୯୯୮|| |- ||[[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]]||୧୯୯୯|| |- ||[[ବିନୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ|ବିନୋଦଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]||୨୦୦୦|| |- ||[[ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]||୨୦୦୧|| |- ||[[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ପ‌ତି]]||୨୦୦୨|| |- ||[[ଚିନ୍ତାମଣି ବେହେରା]]||୨୦୦୩|| |- ||[[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସ]]||୨୦୦୪|| |- ||[[ଉମାଶଙ୍କର ପଣ୍ଡା]]||୨୦୦୫|| |- ||[[ସୁଦର୍ଶନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]||୨୦୦୬|| |- ||[[ମନୋଜ ଦାସ]]||୨୦୦୭|| |- ||[[ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ]]||୨୦୦୮|| |- ||[[ଦାଶରଥି ଦାସ]]||୨୦୦୯|| |- ||[[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରଥ]]||୨୦୧୦|| |- ||[[ଗଗନେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଦାଶ]]||୨୦୧୧|| |- ||[[ବ୍ରଜନାଥ ରଥ]]||୨୦୧୨|| |- ||[[ଧନେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର]]||୨୦୧୩|| |- ||[[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]||୨୦୧୪|| |- ||[[ମଧୁସୂଦନ ପତି]]||୨୦୧୫||<ref>https://www.telegraphindia.com/1150912/jsp/odisha/story_42185.jsp</ref> |- ||[[ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ]]||୨୦୧୬||<ref>{{cite news|title=Bibhuti Patnaik to receive Atibadi Jagannath Das Award|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/Bibhuti-Patnaik-to-receive-Atibadi-Jagannath-Das-Award/articleshow/54200342.cms|accessdate=9 September 2016|newspaper=ଟାଇମ୍ସ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ}}</ref> |- ||[[ରବି ସିଂ]]||୨୦୧୭||<ref>http://kalingatv.com/latestnews/renowned-poet-rabi-singh-receive-atibadi-jagannath-das-award-2017/</ref> |- |- ||[[ରମାକାନ୍ତ ରଥ]]||୨୦୧୮||<ref>{{cite news |title=ରମାକାନ୍ତ ରଥଙ୍କୁ ଅତିବଡ଼ୀ ପୁରସ୍କାର |url=http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=478062&boxid=25446134 |accessdate=27 July 2018 |issue=ସମ୍ବାଦ ୨୭/୦୭/୨୦୧୮ ପୃଷ୍ଠା ୯ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ||[[ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି]]||୨୦୧୯||<ref>{{cite news |title=ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି ପାଇବେ ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରସ୍କାର |url=http://web.archive.org/save/http://dharitriepaper.in/edition/4897/bhubaneswar/page/3 |accessdate=3 March 2020 |issue=ଧରିତ୍ରୀ ୦୩।୦୩।୨୦୨୦ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୩ |publisher=ଧରିତ୍ରୀ}}</ref> |- |- ||[[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]||୨୦୨୦||<ref>{{cite web |title=ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପାଇବେ ଅତିବଡ଼ୀ ପୁରସ୍କାର |url=http://dharitriepaper.in/edition/7211/bhubaneswar/page/3 |website=dharitriepaper.in |accessdate=28 January 2021}}</ref> |- |ପ୍ରତିଭା ରାୟ |୨୦୨୧ | |- |ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର |୨୦୨୨ | |- |ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍ଗାତା |୨୦୨୩ | |} ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} ==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ== * [https://web.archive.org/web/20190327192250/http://odishasahityaakademi.org/ati-badi-jagannath-das-award.php ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ସାରସ୍ୱତ ସାଧକ/ ସାଧିକା] {{ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ]] fs7dj7obruoynbqd80ldmki895gp185 0 39999 606666 574017 2026-09-23T23:37:13Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606666 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ghanashyama Mishra}} {{Infobox person | name = ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଘନଶ୍ୟାମ ମିଶ୍ର | image = Ghanashyama Mishra Ayurvedic.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1922|10|10}} | birth_place = ଖଣ୍ଡଦେଉଳି, ରାଇସିଂପୁର, [[ଆସିକା]] | death_date = {{death date and age|2014|06|01|1922|10|10}} | death_place = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | ethnicity = [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | citizenship = | education = | alma_mater = [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] | occupation = ଆୟୁର୍ବେଦ ଚିକିତ୍ସକ | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | influences = | influenced = | home_town = | spouse = | children = Amulya Mishra, Dr Ashok Mishra, ଡା. ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ମିଶ୍ର, Bashant Mishra | parents = ବାଉରୀବନ୍ଧୁ ମିଶ୍ର, ଚିତ୍ରକଳା | relatives = | callsign = | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = | box_width = }} '''ଘନଶ୍ୟାମ ମିଶ୍ର''' ଜଣେ [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଚିକିତ୍ସକ ଓ ଗବେଷକ ଥିଲେ । ଆୟୁର୍ବେଦ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ, ତାଙ୍କୁ ଆୟୁର୍ବେଦ ବାଚସ୍ପତି ସମ୍ମାନରେ ଭୂଷିତ କରାଯାଇଛି । ସେ [[ପୁରୀ]]ର [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ଆୟୁର୍ବେଦ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । [[କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ନଗର]]ଠାରେ ଆୟୁର୍ବେଦ ଔଷଧର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ଗବେଷଣା କାର୍ଯ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ସେ 'ନ୍ୟାସନାଲ ଆୟୁର୍ବେଦ ଫାର୍ମାସୀ' ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି । କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ନଗରଠାରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଏକ ସଂସ୍କୃତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ<ref>http://dheorissa.in/DHE/UnaidedSanskritCollege6.html</ref> ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ନିଜ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ରାଇସିଂପୁରରେ ପିତା, ବାଉରୀବନ୍ଧୁ ମିଶ୍ରଙ୍କ ନାମରେ 'ବାଉରୀବନ୍ଧୁ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ' ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି । ପିତାମାତାଙ୍କ ନାମରେ [[ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନମ୍ବର ରଖି ପାସକରୁଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ପୁରସ୍କାରର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତିତ ସେ ଓଡ଼ିଶା ଷ୍ଟେଟ କାଉନସିଲ, ଫାକଲ୍ଟି ଅଫ ଆୟୁର୍ବେଦ ମେଡିସିନ, ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କାଉନସିଲ ଅଫ ମେଡିସିନର<ref>http://www.ccimindia.org/members_si_ayurveda_orrisa.htm{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ସଭ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିଛନ୍ତି । ସେ [[ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ସିନେଟ ଓ ସିଣ୍ଡିକେଟ ସଭ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲେ । ସେ 'ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଣ କଳ୍ପତରୁ', 'ନେତ୍ରୋତ୍ତମ' ଆଦି ବହୁ ଆୟୁର୍ବେଦ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି । == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ପଦ୍ମଶ୍ରୀ - ୨୦୦୬<ref>{{Cite web |url=http://www.outlookindia.com/article/Padma-Awards-2006/229951 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2014-06-02 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402104754/http://www.outlookindia.com/article/Padma-Awards-2006/229951 |url-status=dead}}</ref> * ଆୟୁର୍ବେଦ ବାଚସ୍ପତି * ଆୟୁର୍ବେଦାଚାର୍ଯ୍ୟ<ref>ସମାଜ ୦୨/୦୬/୨୦୧୪ ପୃଷ୍ଠା ୫</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶାର ପଦ୍ମ ବିଜେତା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ]] gx9c27o87dhcqcid6skuc614wpqw83k 0 40338 606748 599751 2026-09-24T01:28:11Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606748 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Spleen}} {{Infobox Anatomy | Name = Spleen | Latin = Lien ([[Greek language|Greek]]: Splen) | GraySubject = 278 | GrayPage = 1282 | Image = Illu spleen.jpg | Caption = Spleen | Image2 = Horse_spleen_laparoscopic.jpg | Caption2 = [[Laparoscopic]] view of a horse's spleen (the purple and grey mottled organ) | Precursor = [[Mesenchyme]] of [[dorsal mesogastrium]] | System = | Artery = [[Splenic artery]] | Vein = [[Splenic vein]] | Nerve = [[Splenic plexus]] | Lymph = | MeshName = Spleen | MeshNumber = A10.549.700 | Dorlands = seven/000099557 | DorlandsID = Spleen }} ପ୍ଲୀହା ବା ପିଳେହି ତଥା ଇଂରାଜୀରେ Spleen ଶବ୍ଦଟି [[ଗ୍ରୀକ]] ଶବ୍ଦ σπλήν—splḗnରୁ<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dsplh%2Fn σπλήν], Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek-English Lexicon'', on Perseus Digital Library</ref> ଆସିଛି) ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ [[ମେରୁଦଣ୍ଡୀ]] ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଅଙ୍ଗ ରୂପେ ପରିଚିତ ଅଟେ । ଏହା [[ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା]] ଓ [[ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି]] (ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି) ସମ୍ପର୍କରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରେ <ref name="all-vert">[http://www.daviddarling.info/encyclopedia/S/spleen.html Spleen], [[Internet Encyclopedia of Science]]</ref>। ଏହା ପୁରୁଣା ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକାମାନଙ୍କୁ [[ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ]]ରୁ ବାହାର କରି ରଖେ, ରକ୍ତକ୍ଷୟ ସମୟରେ ଏହା ଏକ ରକ୍ତ ଭଣ୍ଡାର ଭଳି କାମ କରେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ବୟସ୍କ ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକାରୁ ବହିଷ୍କୃତ [[ହେମୋଗ୍ଲୋବିନ]]ର [[ବିପଚନ]] (Metabolism) ହୁଏ । ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକାରେ ଥିବା ହେମୋଗ୍ଲୋବିନରେ ଲୌହ ଅଂଶ [[ହେମ]] ଓ ପ୍ରୋଟିନ ଅଂଶ [[ଗ୍ଲୋବିନ]] ଥାଏ । ଏହି ହେମର [[ବିପଚନ]] ହୋଇ ବିଲିରୁବିନ ତିଆରି ହୁଏ ଯାହା [[ଯକୃତ]]ଦ୍ୱାରା ବହିଷ୍କୃତ ହୁଏ<ref name="Mebius">{{Cite journal|pmid=16056254|year=2005|last1=Mebius|first1=RE|last2=Kraal|first2=G|title=Structure and function of the spleen|volume=5|issue=8|pages=606–16|doi=10.1038/nri1669|journal=Nature reviews. Immunology}}</ref> ଓ ଏହାର ଲୌହ ଅଂଶକୁ ପ୍ଲୀହା ରିସାଇକ୍ଲ କରେ । <br /> ଏହାର ଶ୍ୱେତ ଅଭ୍ୟନ୍ତରରେ [[ଆଣ୍ଟିବଡି]] ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ଜୀବାଣୁ ଓ ରକ୍ତକଣିକାର ବହିଃର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଆଣ୍ଟିବଡି କୋଟିଙ୍ଗ ଥିଲେ ପ୍ଲୀହା ସେମାନକୁ [[ରକ୍ତ]] ଓ [[ଲିମ୍ଫ ସଞ୍ଚାଳନ]]ରୁ ବାହାର କରିଦିଏ । ୨୦୦୯ ମସିହାର ଗୋଟିଏ ଅନୁଶୀଳନରୁ ଜଣାଯାଏ, ମୂଷା ପ୍ଲୀହାର ଲାଲ ପଲ୍ପରେ ଦେହରେ ଥିବା ସମୁଦାୟ [[ମୋନୋସାଇଟ]] ସଂଖ୍ୟାର ଅଧା ଥାଏ <ref name="Swirski">{{Cite journal|pmid=19644120|year=2009|last1=Swirski|first1=FK|last2=Nahrendorf|first2=M|last3=Etzrodt|first3=M|last4=Wildgruber|first4=M|last5=Cortez-Retamozo|first5=V|last6=Panizzi|first6=P|last7=Figueiredo|first7=JL|last8=Kohler|first8=RH|last9=Chudnovskiy|first9=A|last10=Waterman|first10=P|last11=Aikawa|first11=E|last12=Mempel|first12=TR|last13=Libby|first13=P|last14=Weissleder|first14=R|last15=Pittet|first15=MJ|title=Identification of splenic reservoir monocytes and their deployment to inflammatory sites|volume=325|issue=5940|pages=612–6|doi=10.1126/science.1175202|pmc=2803111|journal=Science}}</ref>। ଏହି ମୋନୋସାଇଟ ଦେହାର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ ଯାଇ ଡେନ୍ଡ୍ରାଇଟିକ କୋଷ ଓ [[ମାକ୍ରୋଫେଜ]]ରେ ପରିଣତ ହୁଅନ୍ତି ଓ କ୍ଷତ ଶୁଖାନ୍ତି <ref name="Swirski"/><ref name="Jia">{{Cite journal|pmid=19644100|year=2009|last1=Jia|first1=T|last2=Pamer|first2=EG|title=Immunology. Dispensable but not irrelevant|volume=325|issue=5940|pages=549–50|doi=10.1126/science.1178329|pmc=2917045|journal=Science}}</ref><ref>[http://www.nytimes.com/2009/08/04/science/04angier.html Finally, the Spleen Gets Some Respect] By NATALIE ANGIER, The New York Times, August 3, 2009</ref>। ପ୍ଲୀହା ଗୋଟିଏ ବିରାଟ ଲିମ୍ଫ ନୋଡ ଭଳି ଦେହର [[ମୋନୋନ୍ୟୁକ୍ଲିଆର ଫେଗୋସାଇଟ ସିସ୍ଟମ]]ର କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ରୁପେ କାମ କରେ ଓ ଏହାର ଅଭାବରେ [[ସଂକ୍ରମଣ]] ହୁଏ <ref name="certain-infec">{{cite journal | last = Brender, MD | first = Erin | author2 = Allison Burke, MA, illustrator, Richard M. Glass, MD, editor | title = Spleen Patient Page | journal = [[Journal of the American Medical Association]] | volume = 294 | issue = 20 | page = 2660 | publisher = [[American Medical Association]] | date = 2005-11-23 | url = http://jama.ama-assn.org/cgi/reprint/294/20/2660.pdf | format = PDF | accessdate = 2008-03-20 | pmid=16304080 | doi = 10.1001/jama.294.20.2660}}</ref>।। <br /> ମନୁଷ୍ୟ ଦେହରେ ପ୍ଲୀହା ପେଟର ଉପର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥାଏ, ଏହା ଦେଖିବାକୁ ମାଟିଆ <ref name="Mebius"/><ref>{{cite book|author=Loscalzo, Joseph; Fauci, Anthony S.; Braunwald, Eugene; Dennis L. Kasper; Hauser, Stephen L; Longo, Dan L. |title=Harrison's principles of internal medicine |url=https://archive.org/details/harrisonsprincip0000unse_b7u9 |publisher=McGraw-Hill Medical |location= |year=2008 |pages= |isbn=978-0-07-146633-2 |oclc= |doi=|accessdate=}}</ref>। == ଗଠନ == ପ୍ଲୀହାର ଲମ୍ବ ସୁସ୍ଥ ଲୋକ ଦେହରେ ୭ ସେ.ମି.ରୁ ୧୪ ସେ.ମି. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ, ଓଜନ ୧୫୦ ଗ୍ରାମ<ref>[http://emedicine.medscape.com/article/206208-overview eMedicine > Splenomegaly] Author: David J Draper. Coauthor(s): Ronald A Sacher, Emmanuel N Dessypris, Lewis J Kaplan. Updated: Oct 4, 2009</ref>ରୁ ୨୦୦ ଗ୍ରାମ<ref name=spielmann>{{cite journal | last=Spielmann | first=Audrey L. | author2=David M. DeLong, Mark A. Kliewer | title=Sonographic Evaluation of Spleen Size in Tall Healthy Athletes | journal=American Journal of Roentgenology | volume=2005 | issue=184 | pages=45–49 | publisher=American Roentgen Ray Society | url=http://www.ajronline.org/cgi/content/abstract/184/1/45 | accessdate=2008-09-09 | pmid=15615949 | date=1 January 2005 | doi=10.2214/ajr.184.1.01840045}}</ref> ଥାଏ । ଏ ସବୁ ମନେ ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ୧x୩x୫x୭x୯x୧୧ ନିୟମ ଅଛି । ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପ୍ଲୀହାର ଲମ୍ବ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ମୋଟେଇ ୧"x୩"x୫", ଓଜନ ୭ ଆଉନ୍ସ ଓ ବାମ ପାଖରେ ନବମରୁ ଏକାଦଶ ପଞ୍ଜରା ଅସ୍ଥି ପାଖରେ ଥାଏ ।<br> ଏହାର ମଧ୍ୟଚ୍ଛଦ ପୃଷ୍ଠତଳ (Suface) ଓ ଭିସେରାଲ୍ ପୃସ୍ଠତଳ ଥାଏ । ଏହାର ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନକୁ ହାଇଲମ କହନ୍ତି ଯେଉଁ ବାଟ ଦେଇ ରକ୍ତନଳୀ ଓ ଲିମ୍ଫନଳୀ ପ୍ଲୀହା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ ଓ ଏହି ପଥ ଦେଇ ଛୋଟ ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରିକ ଧମନୀ ଓ ସ୍ପ୍ଲେନିକ୍ ଧମନୀ ପରିସ୍କାର ରକ୍ତ ଯୋଗାଏ ଏବଂ ସ୍ପ୍ଲେନିକ ଶୀରା ମଇଳା ରକ୍ତ ନିଷ୍କାସନ କରେ । ଏହାର ଅଭ୍ୟନ୍ତର ସ୍ପଞ୍ଜ ଭଳି ଥାଏ ଓ ଏଥିରେ ତିନି ସ୍ତର ଥାଏ, ଯଥା ଲାଲ ପଲ୍ପ, ମାର୍ଜିନାଲ ପଲ୍ପ ଓ ଧଳା ପଲ୍ପ । ଏହା ଭିତରକୁ ଲିମ୍ଫ ନଳୀ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ । ଏହାର ଏକ ଜର୍ମିନାଲ କେନ୍ଦ୍ର ଥାଏ ଯାହାକୁ ସରୁ ରକ୍ତନଳୀ ରକ୍ତ ଯୋଗାଏ ଯାହାକୁ ପେନିସିଲିଆରି ରାଡିକ୍ଲ କୁହାଯାଏ । == କାର୍ଯ୍ୟ == [[Image:Spleen hyaloserositis - low mag.jpg|thumb|right|[[Micrograph]] of splenic tissue showing the red pulp (red), white pulp (blue) and a [[hyaloserositis|thickened inflamed capusule]] (mostly pink - top of image). [[H&E stain]].]] {| class="wikitable" |- | '''କ୍ଷେତ୍ର''' || '''କାର୍ଯ୍ୟ ''' || '''ସଂଯୋଜନ''' |- | [[ଲାଲ ପଲ୍ପ]] || [[ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା]]ମାନଙ୍କର ମେକାନିକାଲ ଫିଲଟ୍ରେସନ ହୁଏ । [[ମୂଷା]]ଙ୍କର ଏଠାରେ [[ମୋନୋସାଇଟ]] ରିଜର୍ଭ ଥାଏ । <ref name="Swirski"/>|| * "[[Sinus (anatomy)|ସାଇନସ]]" କିମ୍ବା "[[Sinusoid (blood vessel)|ସାଇନୁସଏଡ]]s"), [[ରକ୍ତ]]ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ । * "[[ରେଟିକୁଳାର ଫାଇବର]] ଥିବା [[ସ୍ପ୍ଲେନିକ କର୍ଡ]] * "[[ମାର୍ଜିନାଲ ଜୋନ]]" ଧଳା ପଲ୍ପ ବର୍ଡରରେ ଥାଏ । |- | [[ଧଳା ପଲ୍ପ ]] || ହ୍ୟୁମୋରାଳ ଓ ଜୀବକୋଷ ମାଧ୍ୟମରେ ଇମମୁନିତି || Composed of nodules, called [[White pulp|ମାଲଫିଜିଆନ କରପସଲ]] These are composed of: * ଅଧିକ [[B cell|ବି-ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ]] ଥିବା "[[ଲିମ୍ଫଏଡ ଫଲିକ୍ଳ]]" କିମ୍ବା "ଫଲିକ୍ଳ" * ଅଧିକ [[ଟି-ଲିମ୍ଫୋସାଟ]] ଥିବା "[[ପେରିଆର୍ଟେରିଆଲ ଲିମ୍ଫାଏଡ ସିଥ (PALS)]]" |} ପ୍ଲୀହାର ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୂହ<br /> * ଏଠାରେ ଓପ୍ସୋନିନ ([[opsonins]]), ପ୍ରୋପର୍ଡିନ ([[properdin]]) ଓ ଟଫ୍ଟସିନ ([[tuftsin]]) ତିଆରି ହୁଏ । * ଭୃଣାବସ୍ଥାରେ ୫ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ଲୀହାରେ ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ତିଆରି ହୁଏ । ଜନ୍ମ ପରେ ଏହା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ କିନ୍ତୁ କେତେକ ରୋଗରେ ଏହା ତିଆରି ହୁଏ । ଏହା ଗୋଟିଏ ଲିମ୍ସଏଡ ଅଙ୍ଗ ଓ ରେଟିକୁଲୋଏଣ୍ଡୋଥେଲିଆଲ୍ ସିସ୍ଟମର (Reticuloendothelial system) ପ୍ରଧାନ ସଞ୍ଚାଳକ । ଏହା ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ ତିଆରି କରେ । * ଏଠାରେ [[ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା]] ଓ [[ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ]] ଷ୍ଟୋର ହୋଇ ରହେ । ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ [[ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା]] ଏଠାରୁ ନିର୍ଗତ ହୁଏ <ref name="MSNBC2006-Carey">{{cite news | first=Bjorn | last=Carey | url=http://www.msnbc.msn.com/id/12648465/ | title=Horse science: What makes a Derby winner - Spleen acts as a 'natural blood doper,' scientist says | publisher=MSNBC.com | date=May 5, 2006 | accessdate=2006-05-09 | archive-date=2012-10-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121012233810/http://www.msnbc.msn.com/id/12648465/ | url-status=dead}}</ref>। ଏଠାରେ ୨୩୫.୬ ମ୍.ଲି. ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ଜମା ହୋଇ ରହିପାରେ ଯାହା ଜଳୀୟ ଅଂଶ କମ ହେଲେ (Hypovolumia) ନିର୍ଗତ ହୁଏ <ref name="Spleen: Information, Surgery and Functions">{{cite web |url=https://chp.edu/CHP/organs+spleen+functions |title=Spleen: Information, Surgery and Functions |publisher=Childrens Hospital of Pittsburgh - Chp.edu |date=2010-11-17 |accessdate=2011-04-03 |archive-date=2011-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110926085253/http://www.chp.edu/CHP/organs+spleen+functions |url-status=dead }}</ref>। ଏଠାରେ ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ ([[Lymphocyte]]) ଓ ପ୍ଲାଟେଲେଟ ([[Platelets]]) ମଧ୍ୟ ଜମାହୋଇ ରହିପାରେ । == ରୋଗ ଅବସ୍ଥାରେ == == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ]] 7fv0tsu8mhe8lgr50khdlhxdr8f9e5r 0 40350 606784 599287 2026-09-24T02:21:00Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606784 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Physical exercise}} [[Image:Soldier running in water.jpg|thumb|Participant in a [[triathlon]] at [[Catoctin Mountain]] in 2005]] '''ବ୍ୟାୟାମ''' ଏକ ଶାରୀରିକ କ୍ରିୟା ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେହ ସୁସ୍ଥ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଥାଏ । ମନୁଷ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଇଚ୍ଛା ପୁରଣ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟାୟାମ କରେ ଯଥା ଓଜନ କମେଇବା ବା ସ୍ଥିର ରଖିବା, [[ମାଂସପେଶୀ]] ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, କ୍ରୀଡ଼ା କୌଶଳରେ ଶୀର୍ଷକୁ ଯିବା, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗଣ୍ଠିମାନଙ୍କୁ ଚଳନକ୍ଷମ ରଖିବା ଓ ଆନନ୍ଦ ପାଇବା ନିମନ୍ତେ କରାଯାଏ । ନିୟମିତ ଓ ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟାୟାମ କଲେ ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ ପ୍ରତିରେଧକ ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଥାଏ ତଥା [[ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ]] ଓ [[ରକ୍ତନଳି ରୋଗ]], [[ଟାଇପ ୨ ଡାଏବେଟିସ]] ଓ [[ମେଦ ବହୁଳତା]] ଆଦି ରୋଗମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{cite journal | author = Stampfer MJ, Hu FB, Manson JE, Rimm EB, Willett WC | title = Primary Prevention of Coronary Heart Disease in Women through Diet and Lifestyle | url = https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_2000-07-06_343_1/page/16 | journal = New England Journal of Medicine | volume = 343 | issue = 1 | pages = 16–22 | year = 2000 | pmid = 10882764 | doi = 10.1056/NEJM200007063430103 }}</ref><ref>{{cite journal | author = Hu FB, Manson JE, Stampfer MJ, Colditz G, Liu S, Solomon CG, Willett WC | title = Diet, lifestyle, and the risk of type 2 diabetes mellitus in women | url = https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_2001-09-13_345_11/page/790 | journal = The New England Journal of Medicine | volume = 345 | issue = 11 | pages = 790–797 | year = 2001 | pmid = 11556298 | doi = 10.1056/NEJMoa010492 }}</ref> ବ୍ୟାୟାମଦ୍ୱାରା ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଭଲ ରହେ, ବିଷାଦ ଦୂର ହୁଏ, ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ମନୋବଳ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ଶରୀରର ଯୌନକ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ । ଶିଶୁ ମେଦ ବହୁଳତା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଏକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ <ref>{{cite web |url=http://www.who.int/dietphysicalactivity/publications/facts/obesity/en/ |title=WHO: Obesity and overweight |publisher=who.int}}</ref>। ଏହାର ବିବିଧ ଉପକାରୀତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କର୍ମୀମାନେ ବ୍ୟାୟାମର ଉପକାରୀତାକୁ "ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ" ବା "ଚମତ୍କାର" ଔଷଧ ଭାବେ ଅଭିହିତ କରିଥାନ୍ତି ।<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2868602/ National Center for Biotechnology Information, "The miracle drug"]</ref>। == ବର୍ଗକରଣ == ଦେହ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଅନୁସାରେ [[ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ]]କୁ ସାଧାରଣତଃ ତିନି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ ।<ref name="phy_active">{{Cite web | author = National Institutes of Health, National Heart, Lung, and Blood Institute | title = Your Guide to Physical Activity and Your Heart | publisher = U.S. Department of Health and Human Services | date = June 2006 | url = http://www.nhlbi.nih.gov/health/public/heart/obesity/phy_active.pdf}}</ref> * [[ଏରୋବିକ ବ୍ୟାୟାମ]] - ଏହି ବ୍ୟାୟାମରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ମାଂସପେଶୀମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଅମ୍ଳଜାନ ଆବଶ୍ୟକତା ବିଶ୍ରାମ ନେବା ବେଳର ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ <ref name="phy_active"/>। ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ-ରକ୍ତନଳୀର ସହନଶୀଳତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏହାର ଲକ୍ଷ <ref>{{cite journal | author = Wilmore J., Knuttgen H. | year = 2003 | title = Aerobic Exercise and Endurance Improving Fitness for Health Benefits | url =https://archive.org/details/sim_physician-and-sportsmedicine_2003-05_31_5/page/45| journal = The Physician and Sportsmedicine | volume = 31 | issue = 5| page = 45 | doi=10.3810/psm.2003.05.367}}</ref> Examples of aerobic exercise include [[cycling]], [[human swimming|swimming]], brisk [[walking]], [[skipping rope]], [[rowing (sports)|rowing]], [[hiking]], playing [[tennis]], [[continuous training]], and [[long slow distance]] training.<ref name="phy_active"/>। ସାଇକେଲ ଚଲେଇବା, ଦଉଡ଼ି ଡିଆଁ, ନୌକା ଚାଳନା, ଟେନିସ ଖେଳିବା, ହାଇକିଙ୍ଗ (ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଚାଲି), ବିଶ୍ରାମହୀନ ଟ୍ରେନିଙ୍ଗ ଏବଂ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଧୀର ଟ୍ରେନିଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ଏରୋବିକ ବ୍ୟାୟାମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । <br /> [[File:Liegestuetz02 ani fcm.gif|thumb|Animation of a full push-up (the wide positioning of the hands increases the push-up's use of chest muscles as opposed to arm muscles)<ref>http://www.livestrong.com/article/512170-difference-between-close-and-wide-armed-pushups/</ref>]] [[File:Push up (PSF).png|thumb|Side view of a push-up]] * [[ଆନେରୋବିକ ବ୍ୟାୟାମ]] - ଏହାକୁ ଶକ୍ତି ବର୍ଦ୍ଧକ ଓ ପ୍ରତିରୋଧକାରୀ ବ୍ୟାୟାମ କହନ୍ତି ଓ ଏହାଦ୍ୱାରା ମାଂସପେଶୀ ଟାଣ, ଶକ୍ତ ଓ ଅଧିକ [[ଟୋନ]] ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ତଥା ଦେହର ଅସ୍ଥି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ଦେହର ବାଲାନ୍ସ ଓ କୋଅର୍ଡ଼ିନେସନ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ <ref name="phy_active"/>। ଦଣ୍ଡ-ବୈଠକ, ଓଜନ ଉଠେଇବା ଦଉଡ଼ିବା ଓ ଡମ୍ବବେଲ ଧରି ବାଇସେପ ବ୍ୟାୟାମ କରିବାଦ୍ୱାରା ମାଂସପେଶୀ ଶକ୍ତ ହୁଏ <ref name="phy_active"/>। ଓଜନ ଉଠା ଟ୍ରେନିଙ୍ଗ, ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଟ୍ରେନିଙ୍ଗ, [[ଏକ୍‌ସେଣ୍ଟରିକ ଟ୍ରେନିଙ୍ଗ]], [[ଇଣ୍ଟରଭାଲ୍ ଟ୍ରେନିଙ୍ଗ]], ଦୌଡ଼ (Sprint), [[ହାଇ ଇଣ୍ଟେନ୍‌ସିଟି ଇଣ୍ଟରଭାଲ ଟ୍ରେନିଙ୍ଗ]] ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ୱଳ୍ପକାଳୀନ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ <ref name="phy_active"/><ref>{{cite journal | author = De Vos N., Singh N., Ross D., Stavrinos T. |display-authors=etal | year = 2005 | title = Optimal Load for Increasing Muscle Power During Explosive Resistance Training in Older Adults | url =https://archive.org/details/sim_journals-of-gerontology_2005-05_60a_5/page/638| journal = The Journals of Gerontology | volume = 60A | issue = 5| pages = 638–647 }}</ref>। * [[ଫ୍ଲେକ୍‌ସିବିଲିଟି ବ୍ୟାୟାମ]] - ଏହାଦ୍ୱାରା ମାଂସପେଶୀ ଲମ୍ବା ଓ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ । ଗଣ୍ଠିର ଚଳନ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ଆଘାତ ଆଶଙ୍କା କମିଯାଏ<ref name="phy_active"/><ref>{{cite journal | author = De Vos N., Singh N., Ross D., Stavrinos T. |display-authors=etal | year = 2005 | title = Optimal Load for Increasing Muscle Power During Explosive Resistance Training in Older Adults | url =https://archive.org/details/sim_journals-of-gerontology_2005-05_60a_5/page/638| journal = The Journals of Gerontology | volume = 60A | issue = 5| pages = 638–647 }}</ref> । ବ୍ୟାୟାମଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି, ବେଗ ଓ ସ୍ଫୁର୍ତ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ । == ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ == [[Image:Stride-q210c.jpg|thumb|upright|A common [[elliptical trainer|elliptical training machine]]]] [[File:US Navy 010924-N-0063S-501 USS Bataan (LHD 5).jpg|thumb|200px|[[United States Marine Corps|US Marines]] exercising on the {{USS|Bataan|LHD-5|6}}]] ଶାରୀରିକ ଦକ୍ଷତା ବଜାୟ ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟାୟାମ ଅତି ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ଓଜନ, ସୁସ୍ଥ ସାନ୍ଦ୍ରତା (Density) ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ଥି, ଶକ୍ତି ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ମାଂସପେଶୀ, ଗଣ୍ଠିର ଚଳନ କ୍ଷମତା, ସଠିକ ଶରୀର କ୍ରିୟାତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟାୟାମ ଆବଶ୍ୟକ । ନୂତନ ଗବେଷଣାଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ, ବ୍ୟାୟାମଦ୍ୱାରା ସଙ୍କୁଚିତ ମାଂସପେଶୀମାନଙ୍କରୁ [[ମାୟୋକାଇନ୍‌ସ୍]] ([[myokines]]) ନାମକ ଏକ ପଦାର୍ଥ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ଯାହା ନୂତନ ତନ୍ତୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ, ତନ୍ତୁ ମରାମତି କରିବାରେ, ଏକାଧିକ ପ୍ରଦାହ ନିରୋଧକ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।<ref>Muscle as a secretory organ. Pedersen BK. American Physiological Society. Compr Physiol 3:1337-1362, 2013. http://www.inflammation-metabolism.dk/index.php?pageid=21&pmid=23897689</ref> <br /> ବ୍ୟାୟାମ କରିବାଦ୍ୱାରା ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିପନ୍ନକାରୀ<ref>{{cite journal | author = A. Cornil, A. De Coster, G. Copinschi, J. R. M. Franckson | year = 1965 | title = Effect of muscular exercise on the plasma level of cortisol in man | url = http://www.eje-online.org/content/48/1/163.abstract | journal = European Journal of Endocrinology | volume = | issue = | pages = | access-date = 2014-07-01 | archive-date = 2013-11-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20131126144753/http://www.eje-online.org/content/48/1/163.abstract | url-status = dead }}</ref> [[କର୍ଟିଜଲ]] ([[ cortisol]]) ସ୍ତର ଦେହରେ କମିଯାଏ<ref>{{cite journal | author = Cohen S, Williamson GM | title = Stress and infectious disease in humans | journal = Psychological Bulletin | volume = 109 | issue = | pages = 5–24 | year = 1991 | pmid = 2006229 | doi = 10.1037/0033-2909.109.1.5 | url =https://archive.org/details/sim_psychological-bulletin_1991-01_109_1/page/5}}</ref> । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଏହାଦ୍ୱାରା ଲାଳ ନାଇଟ୍ରାଇଟ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଯାହା ନାଇଟ୍ରିକ ଅକ୍ସାଇଡରେ ପରିଣତ ହୁଏ ଓ ତାହାଦ୍ୱାର ଟ୍ରେନିଙ୍ଗ ଲୋଡ଼ ବଢ଼େ । ଏହି ଲାଳ ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାୟାମ ଅବସ୍ଥିତି ଜଣାଯାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0064043|title=Salivary Surrogates of Plasma Nitrite and Catecholamines during a 21-Week Training Season in Swimmers|last=Díaz Gómez |display-authors=etal|first=Miguel Mauricio|date=May 21, 2013|publisher=PLOS One|accessdate=26 June 2014}}</ref><br /> ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ପରେ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ଅପେକ୍ଷା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାୟାମ କଲେ [[ରକ୍ତ ଶର୍କରା]] ପରିମାଣ ଅଧିକ କମିଯାଏ <ref>{{cite journal | author = Borer KT, Wuorinen EC, Lukos JR, Denver JW, Porges SW, Burant CF | title = Two bouts of exercise before meals but not after meals, lower fasting blood glucose | url = https://archive.org/details/sim_medicine-and-science-in-sports-and-exercise_2009-08_41_8/page/1606 | journal = Medicine in Science and Sports and Exercise | volume = 41 | issue = 8 | pages = 1606–14 | date = August 2009 | pmid = 19568199 | doi = 10.1249/MSS.0b013e31819dfe14 }}</ref>। [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ]]ର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଶାରୀରିକ ଅକର୍ମଣ୍ୟତା ଯୋଗୁ ୧୭% [[ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ]] ରୋଗ ଓ [[ଡାଏବେଟିସ]], ୧୦ % [[ସ୍ତନ କର୍କଟ]] ଓ [[କଲନ କର୍କଟ]] ମାନବ ଦେହରେ ଅଧିକ ହୁଏ <ref>{{cite web |url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=127525702 |title=100 Years Ago, Exercise Was Blended Into Daily Life |first=Joanne |last=Silberner |date=June 7, 2010 |publisher=npr.org |accessdate=23 November 2010}}</ref>। <br /> ମଧ୍ୟମ ବ୍ୟାୟାମ (40 to 70% of VO2 Max) ଅପେକ୍ଷା ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାୟାମ (90–95% of VO2 Max) କଲେ [[ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ]] ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ (cardiac hypertrophy) ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର [[ମୃତ୍ୟୁ]] ତଥା [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ]] ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ଥିବା ଜଣାଯାଇ ନାହିଁ ।<ref>{{cite journal | author = Wisløff U, Ellingsen Ø, Kemi OJ | title = High=Intensity Interval Training to Maximize Cardiac Benefit of Exercise Taining? | journal = Exercise and Sports Sciences Reviews | volume = 37 | issue = 3 | pages = 139–146 | date = July 2009 | pmid = 19550205 | doi = 10.1097/JES.0b013e3181aa65fc }}</ref><br /> [[File:Daniel Tani iss016e027910.jpg|thumb|200px|Exercise in space: Astronaut [[Daniel Tani]], [[Expedition 16]] flight engineer, works out at the [[Unity node]] of the [[International Space Station]] using the short bar of the Interim Resistive Exercise Device (IRED) to perform pull-ups to increase his upper body strength while in a [[microgravity]] environment]] କେତେକ ଅନୁଶୀଳନଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ, ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାୟାମ କରିବାଦ୍ୱାରା [[ଓପିଅଏଡ ପେପ୍‌ଟାଇଡ]] ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଓ ଏହା [[ନିଉରୋଟ୍ରାନ୍ସମିଟର]]ମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ବ୍ୟାୟାମ ଜନିତ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲତା ([[euphoria]]) ବୃଦ୍ଧି କରାଏ ଯାହା ଏକ ରକମ ନିଶା ଅଟେ ଓ ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ ସହ ଗ୍ରୋଥ ହରମୋନ କ୍ଷରଣ ଅଧିକ କରାଏ <ref>Hanc, J. 1987. Your Health Behind the Runner\'s Euphoria. \'\'Newsday, April 21, 1987,\'\' 11. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database</ref>।<br /> ଏରୋବିକ ବ୍ୟାୟାମଦ୍ୱାରା [[କାର୍ଡିଆକ ଭଲ୍ୟୁମ]] ବେଶୀ ହୁଏ ଓ ଆନେରୋବିକ ବ୍ୟାୟାମଦ୍ୱାରା [[ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ]]-ନିଳୟର କାନ୍ଥ ମୋଟା ହୁଏ ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପକାରୀ । <br /> ବ୍ୟାୟାମଦ୍ୱାରା ସବୁ ଲୋକ ସମ ଭାବରେ ଉପକୃତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ ।ଏରୋବିକ ବ୍ୟାୟାମ କଲେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ସହନଶୀଳତା ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, କେତେକ ଲୋକ ୨ ଗୁଣ [[ଅମ୍ଳଜାନ]] ଅଧିକ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ କୌଣସି ଉପକାର ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ ।<ref name="bouchard_fam">{{cite journal | author = Bouchard C, An P, Rice T, Skinner JS, Wilmore JH, Gagnon J, Pérusse L, Leon AS, Rao DC | title = Familial aggregation of VO(2max) response to exercise training: results from the HERITAGE Family Study | journal = Journal of Applied Physiology | volume = 87 | issue = 3 | pages = 1003–1008 | date = September 1, 1999 | pmid = 10484570 | url = http://jap.physiology.org/cgi/content/abstract/87/3/1003?ijkey=189eebcbc5a461258da582b4aef41ebcf7bec51f&keytype2=tf_ipsecsha | accessdate = 2007-07-17 | archive-date = 2007-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071012131927/http://jap.physiology.org/cgi/content/abstract/87/3/1003?ijkey=189eebcbc5a461258da582b4aef41ebcf7bec51f&keytype2=tf_ipsecsha | url-status = dead }}</ref><ref name="kolata">{{cite news | first = Gina | last = Kolata | title = Why Some People Won't Be Fit Despite Exercise | url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9406EEDE113CF931A25751C0A9649C8B63&sec=health | publisher = The New York Times | date = February 12, 2002 | accessdate = 2007-07-17 }}</ref> [[ଖାଦ୍ୟ]] ଓ [[ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ]]ଦ୍ୱାରା ହୁତ୍‌ପିଣ୍ଡ ମାଂସପେଶୀ ମୋଟା ହୁଏ ।<ref>{{cite journal | author = Hubal MJ, Gordish-Dressman H, Thompson PD, Price TB, Hoffman EP, Angelopoulos TJ, Gordon PM, Moyna NM, Pescatello LS, Visich PS, Zoeller RF, Seip RL, Clarkson PM | title = Variability in muscle size and strength gain after unilateral resistance training | url = https://archive.org/details/sim_medicine-and-science-in-sports-and-exercise_2005-06_37_6/page/964 | journal = Medicine and Science in Sports and Exercise | volume = 37 | issue = 6 | pages = 964–972 | date = June 2005 | pmid = 15947721 }}</ref> ଜିନଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଯୋଗୁ ଉତ୍ତମ ଆଥଲେଟ ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ।<ref>{{cite journal | author = Brutsaert TD, Parra EJ | title = What makes a champion? Explaining variation in human athletic performance | journal = Respiratory Physiology & Neurobiology | volume = 151 | issue = 2–3 | pages = 109–123 | year = 2006 | pmid = 16448865 | doi = 10.1016/j.resp.2005.12.013 | url = http://www.erin.utoronto.ca/~eparra/profile/PDF%20files/Brutsaert%20and%20Parra,%202006.pdf | format = PDF | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070810081848/http://www.erin.utoronto.ca/~eparra/profile/PDF+files/Brutsaert+and+Parra,+2006.pdf | accessdate = 2007-07-17 | archivedate = 2007-08-10 | url-status = live }}</ref><ref name="newsci_geddes">{{cite news |last = Geddes | first = Linda | title = Superhuman | pages = 35–41 | publisher = New Scientist | date = 2007-07-28 }}</ref> ମଧ୍ୟ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ବ୍ୟାୟାମଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଉପକାର ହୁଏ ।<ref>{{cite news | url=http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/news/fullstory_58065.html | title=Being active combats risk of functional problems }} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ହୃତପିଣ୍ଡ-ରକ୍ତନଳୀ ପ୍ରଣାଳୀ === ବ୍ୟାୟାମ କରିବାଦ୍ୱାରା ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ-ରକ୍ତନଳୀ ସମୂହର ଉପକାରୀତା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ଶାରୀରିକ କ୍ରିୟାହୀନତା ସହ ମୃତ୍ୟୁ ହାରର ସିଧା ସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି । କରୋନାରୀ ରୋଗ ହେବା ନିମନ୍ତେ କର୍ମହୀନତା ଏକ ରିସ୍କ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଅଟେ । ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ବ୍ୟାୟାମ ବା ଶାରୀରିକ କର୍ମଦ୍ୱାରା ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ସର୍ବାଧିକ ଉପକୃତ ହୁଏ । ସ୍ଥାନାବଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଜନିତ ମୃତ୍ୟୁର ସର୍ବାଧିକ ରିସ୍କ ରହେ ।<ref>[http://circ.ahajournals.org/cgi/content/full/94/4/857 AHA: Physical activity recommendations]</ref> <br /> === ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ସିସ୍ଟମ === ଶହ ଶହ ଅନୁଶୀଳନଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଇଛି, ବ୍ୟାୟାମ ଓ ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ସିସ୍ଟମ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ସିଧା ସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ । ଆଥଲେଟ ଓ ନନ୍ଆଥଲେଟଙ୍କର ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ସିସ୍ଟମ ପ୍ରାୟ ସମାନ । ଆଥଲେଟମାନଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ କିଲର କୋଷ ସଂଖ୍ୟା ଓ ସାଇଟୋଟକ୍ସିକ କାମ ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବିଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣକାରୀ ନୁହେଁ ।<ref name=Gleeson2007>{{cite journal | author = Gleeson M | title = Immune function in sport and exercise | journal = J. Appl. Physiol. | volume = 103 | issue = 2 | pages = 693–9 | date = August 2007 | pmid = 17303714 | doi = 10.1152/japplphysiol.00008.2007 | url = http://jap.physiology.org/cgi/content/full/103/2/693 | access-date = 2014-07-06 | archive-date = 2010-09-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100906204503/http://jap.physiology.org/cgi/content/full/103/2/693 | url-status = dead }}</ref> <br /> ମାରାଥନ ଦୌଡ଼ାଳିମାନେ [[ଭିଟାମିନ ଗ]] ଅଧିକ ଖାଇଲେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଶ୍ୱାସନଳୀ ରୋଗ କମ ହେବା ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=Gleeson2007/><br /> ସକ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର [[ସି‌-ରିଆକ୍ଟିଭ ପ୍ରୋଟିନ]] କମ ରହେ, ତେଣୁ ଏମାନଙ୍କର ପ୍ରଦାହକାରୀ ପ୍ରଭାବ କମ ରହେ ।<ref name=Gleeson2007/> === ମସ୍ତିଷ୍କ କର୍ମ === ସ୍ନାୟୁକ୍ଷୟକାରୀ ରୋଗ ଓ ସ୍ନାୟୁ-ମାଂସପେଶୀ ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ନାୟୁ ରକ୍ଷାକାରୀ ହେବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal | author = Grondard C, Biondi O, Armand AS, Lécolle S, Della Gaspera B, Pariset C, Li H, Gallien CL, Vidal PP, Chanoine C, Charbonnier F | title = Regular Exercise Prolongs Survival in a Type 2 Spinal Muscular Atrophy Model Mouse | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-neuroscience_2005-08-17_25_33/page/7615 | journal = The Journal of Neuroscience. | volume = 25 | issue = 33 | pages = 7615–7622 | year = 2005 | pmid = 16107648 | doi = 10.1523/JNEUROSCI.1245-05.2005 | type = Abstract }}</ref> ଏହାଦ୍ୱାରା [[ଡିମେନ୍ସିଆ]] ରୋଗ ସମ୍ଭାବନା କମ ହେବା ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି ।<ref name=wvdhhr>[http://www.wvdhhr.org/bph/oehp/hsc/dementia/prevent.htm West Virginia Department of Health and Human Resources]</ref> ସେରୋଫିଲି ହାର୍ଟ ଡିଜିଜ୍ ସ୍ଟଡିଦ୍ୱାରା ୨୩୭୫ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ୩୦ ବର୍ଷ ଧରି ଅନୁଶୀଳନ କରି ଦେଖାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟାୟାମ୍ ନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଡିମେନ୍ସିଆ ୫୯ % କମ ହେଉଛି ।<ref>Elwood P, Galante J, Pickering J, |display-authors=etal Healthy Lifestyles Reduce the Incidence of Chronic Diseases and Dementia: Evidence from the Caerphilly Cohort Study. PLOS ONE 2013;8(12)e81877. http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0081877</ref><br /> ବ୍ୟାୟାମଦ୍ୱାରା ମସ୍ତିଷ୍କର ଉପକାର ହେବାର ନିମ୍ନଳିଖିତ କାରଣ ହୋଇପାରେ ।<br /> * ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ଅଧିକ ରକ୍ତ ଓ ଅମ୍ଳଜାନ ଯୋଗାଣ । * ଅଧିକ ଗ୍ରୋଥ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଯୋଗାଣଦ୍ୱାରା ସ୍ନାୟୁ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ<ref name="pmid10195220">{{cite journal | author = van Praag H, Kempermann G, Gage FH | title = Running increases cell proliferation and neurogenesis in the adult mouse dentate gyrus | journal = Nat. Neurosci. | volume = 2 | issue = 3 | pages = 266–70 | date = March 1999 | pmid = 10195220 | doi = 10.1038/6368 | url = }}</ref> ସିନାପ୍ଟିକ ପ୍ଲାସ୍ଟିସିଟି ଅଧିକ ହୁଏ ।<ref name="pmid18059283">{{cite journal | author = Hunsberger JG, Newton SS, Bennett AH, Duman CH, Russell DS, Salton SR, Duman RS | title = Antidepressant actions of the exercise-regulated gene VGF | journal = Nat. Med. | volume = 13 | issue = 12 | pages = 1476–82 | year = 2007 | pmid = 18059283 | doi = 10.1038/nm1669 }}</ref> ଏହାଦ୍ୱାରା ସ୍ୱଳ୍ପ ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ମୃତି ଶକ୍ତି ଉନ୍ନତ ହୋଇପାରେ । * ଅଧିକ ଡୋପାମିନ୍, ଗ୍ଲୁଟାମେଟ, ନର୍-ଏପିନେଫ୍ରିନ ଓ ସେରୋଟୋନିନ୍ ଭଳି (dopamine, glutamate, norepinephrine, and serotonin) କେମିକାଲ ସୃଷ୍ଟି ଯୋଗୁ କଗ୍‌ନିସନ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ।<ref>Parker-Pope, T. (2001). For a Healthy Brain You Really Need to Use Your Head -- Physical and Mental Exercise Can Stave Off Mental Decline. ''The Wall Street Journal Europe, November 26, 2001'', 8. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> === ନିଦ === == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{Userbox |id= [[File:Wikiversity-logo.svg |40px]] |id-c = #FF |info = [[wikiversity:ru:Категория:Изображения:Физкультура|ფიზიკური ვარჯიში]] |border-c = #bbb }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] njv7nzs5lrq7sy6zab2cy79jxbw8flw 0 41395 606585 599749 2026-09-23T21:25:06Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606585 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Migraine}} {{Infobox disease |Name = ଅଧକପାଳି |Image = Migraine.jpg |Caption = ଅଧକପାଳି ପୀଡ଼ିତ ଜଣେ ଲୋକର ଚିତ୍ର |DiseasesDB = 8207 <!-- note that the formatting in this parameter and in DiseasesDB_mult is done as such to allow the word "Migraine" to appear next to the first entry! --> |DiseasesDB_mult = (Migraine)<br />{{DiseasesDB2|31876}} ([[Basilar]])<br />{{DiseasesDB2|4693}} ([[Familial hemiplegic migraine|FHM]]) |ICD9 = {{ICD9|346}} |ICD10 = {{ICD10|G|43||g|40}} |OMIM = 157300 |MedlinePlus = 000709 |eMedicineSubj = neuro |eMedicineTopic = 218 |eMedicine_mult = {{eMedicine2|neuro|517}} {{eMedicine2|emerg|230}} {{eMedicine2|neuro|529}} | MeshID = D008881 |}} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ଅଧକପାଳି''' ({{lang-en|migraine; ''ମିଗ୍ରେନ'' /''ମାଇଗ୍ରେନ'' }}) ଏକ [[ପ୍ରାଥମିକ ମୁଣ୍ଡବଥା ବେମାରୀ]] ଯେଉଁଥିରେ ବାରମ୍ବାର ମଧ୍ୟମ ବା ତୀବ୍ର [[ମୁଣ୍ଡବଥା]] ହୁଏ<ref name=WHO2012/> ଓ ତାହା ସହିତ [[ଅଟୋନୋମିକ ନର୍ଭସ ସିଷ୍ଟମ]] ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ । ଏହି ମିଗ୍ରେନ/ମାଇଗ୍ରେନ (migraine) ଶବ୍ଦ ଏକ [[ଗ୍ରୀକ]] ଶବ୍ଦରୁ (Greek ଶବ୍ଦ ἡμικρανία (hemikrania)ର ଅର୍ଥ "ମୁଣ୍ଡର ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା"<ref>{{cite web |first1=Henry George |last1=Liddell |first2=Robert |last2=Scott |title=ἡμικρανία |work=A Greek-English Lexicon |publisher= |url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dh%28mikrani%2Fa}} on Perseus</ref>; ἡμι- (hemi-), "ଅଧା", ଓ κρανίον (kranion), "ଖପୁରି"<ref>{{cite book |first1=Kenneth |last1=Anderson |first2=Lois E. |last2=Anderson |first3=Walter D. |last3=Glanze |title=Mosby's Medical, Nursing, and Allied Health Dictionary |url=https://archive.org/details/mosbysmedicalnur0000unse_f8m9 |year=1994 |publisher=Mosby |isbn=978-0-8151-6111-0 |page=[https://archive.org/details/mosbysmedicalnur0000unse_f8m9/page/998 998] |edition=4}}</ref> ନିଆହୋଇଛି । ମୁଣ୍ଡର ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ମୁଣ୍ଡବଥା ଧକ୍ ଧକ୍ ହୋଇ ହୁଏ ଓ ପ୍ରାୟ ୭୨ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ ।<ref name=WHO2012/> ଏହା ସହ [[ଓକାଳ]], [[ବାନ୍ତି]] ତଥା [[ଆଲୋକ]], [[ଶବ୍ଦ]] କିମ୍ବା [[ଘ୍ରାଣ]] ଶକ୍ତି ଅଧିକ ସମ୍ବେଦୀ ହୁଏ ଓ ଶାରୀରିକ କର୍ମ କଲେ ଅଧିକ କଷ୍ଟ ହୁଏ ।<ref name=Amin2009>{{cite book|last=Aminoff|first=Roger P. Simon, David A. Greenberg, Michael J.|title=Clinical neurology|year=2009|publisher=Lange Medical Books/McGraw-Hill|location=New York, N.Y|isbn=9780071664332|pages=85–88|edition=7}}</ref><ref name=ICHD2004>{{Cite journal|title=The International Classification of Headache Disorders: 2nd edition |journal=Cephalalgia |volume=24 |issue=Suppl 1 |pages=9–160 |year=2004 |pmid=14979299 |doi=10.1111/j.1468-2982.2004.00653.x |author1= Headache Classification Subcommittee of the International Headache Society}} [http://www.i-h-s.org/upload/ct_clas/ihc_II_main_no_print.pdf as PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100331095113/http://www.i-h-s.org/upload/ct_clas/ihc_II_main_no_print.pdf |date=2010-03-31 }}</ref> ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମ କଲେ ଏହି ରୋଗ ବଢ଼ିଯାଏ ।<ref name=ICHD2004/> ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ଅରା ବା ଦୃଷ୍ଟି ସମସ୍ୟା ହୁଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆଗକୁ ଅଧକପାଳି ଆସିବା ସଙ୍କେତ ଦିଏ ।<ref>{{cite book|last1=Pryse-Phillips,|first1=William|title=Companion to clinical neurology|date=2003|publisher=Oxford university press|location=Oxford|isbn=9780195159387|page=587|edition=2nd |url=https://books.google.ca/books?id=pMbhu-vXVtAC&pg=PA587}}</ref> ଅରାରେ ଦୃଷ୍ଟି ଭିତ୍ତିକ, [[ସେନ୍ସରୀ]], [[ମୋଟର]] ବା [[ଭାଷା]] (Language) ଗୋଳମାଳ ହୁଏ । ଅରା ପରେ କ୍ୱଚିତ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ ନାହିଁ । <!-- କାରଣ ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟା --> ପରିସ୍ଥିତି ଓ ଜେନେଟିକର ମିଶ୍ରିତ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ଅଧକପାଳି ହେବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।<ref name=Lulli2007>{{cite journal|last=Piane|first=M|author2=Lulli, P; Farinelli, I; Simeoni, S; De Filippis, S; Patacchioli, FR; Martelletti, P|title=Genetics of migraine and pharmacogenomics: some considerations|journal=The journal of headache and pain|date=December 2007|volume=8|issue=6|pages=334–9|pmid=18058067|doi=10.1007/s10194-007-0427-2|pmc=2779399}}</ref> ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ରୋଗୀଙ୍କର ବଂଶରେ ଏହି ରୋଗ ଥାଏ ।<ref name=Bart10/> ହରମୋନ ସ୍ତରର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ ଏହା ହୋଇପାରେ ଯେହେତୁ ପୂର୍ଣ୍ଣାବୟବ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପୁଅମାନଙ୍କର କିନ୍ତୁ ପରେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା ୩ ଗୁଣ ହୁଏ ।<ref name=Broner2009/><ref name=Stovner2007>{{Cite journal|author=Stovner LJ, Zwart JA, Hagen K, Terwindt GM, Pascual J |title=Epidemiology of headache in Europe |journal=European Journal of Neurology |volume=13 |issue=4 |pages=333–45 |date=April 2006 |pmid=16643310 |doi=10.1111/j.1468-1331.2006.01184.x}}</ref> ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଅଧକପାଳି କମିଯାଏ ।<ref name=Broner2009>{{Cite journal|author=Lay CL, Broner SW|title=Migraine in women |journal=Neurologic Clinics |volume=27 |issue=2 |pages=503–11 |date=May 2009 |pmid=19289228 |doi=10.1016/j.ncl.2009.01.002}}</ref> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହି ସଙ୍କଟ କମିଯାଏ ।<ref name=Broner2009/> ଏହି ରୋଗ କେଉଁ ଉପାୟରେ ହୁଏ ତାହା ଜଣାନାହିଁ ।<ref name=NIH2015>{{cite web|title=NINDS Migraine Information Page|url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/migraine/migraine.htm|website=National Institute of Neurological Disorders and Stroke|accessdate=15 February 2016|date=November 3, 2015|archive-date=16 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160216194445/http://www.ninds.nih.gov/disorders/migraine/migraine.htm|url-status=dead}}</ref> ତେବେ ଏହା ଏକ ସ୍ନାୟୁ-ରକ୍ତନଳୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗ ।<ref name=Bart10/> ପ୍ରାଥମିକ ଥିଓରି ଅନୁସାରେ ସେରେବ୍ରାଲ କର୍ଟେକ୍ସ ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ ବ୍ରେନଷ୍ଟେମର ଟ୍ରାଇଜେମିନାଲ ନ୍ୟୁକ୍ଳିଅସରେ ଥିବା ସ୍ନାୟୁ ଉପରେ ଅସାଧାରଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରାଏ ।<ref>{{cite journal |author=Dodick DW, Gargus JJ |title=Why migraines strike |journal=Sci. Am. |volume=299 |issue=2 |pages=56–63 |date=August 2008 |pmid=18666680 |url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=why-migraines-strike |bibcode=2008SciAm.299b..56D |doi=10.1038/scientificamerican0808-56}}</ref> <!-- ପ୍ରତିଷେଧ ଓ ଚିକିତ୍ସା --> ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ମୁଣ୍ଡବଥା ନିମନ୍ତେ [[ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ]] ଓ [[ପାରାସେଟାମୋଲ]] ଭଳି ସାଧାରଣ ପିଡ଼ାନାଶକ [[ଔଷଧ]] ଦିଆଯାଏ, [[ବାନ୍ତି]] ନ ହେବା ଔଷଧ ଦେଲେ ଓକାଳ କମ ହୁଏ ଓ ଟ୍ରିଗର ନ ଗେବା ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ ।<ref name=Gilmore2011>{{cite journal|last=Gilmore|first=B|author2=Michael, M|title=Treatment of acute migraine headache|url=https://archive.org/details/sim_american-family-physician_2011-02-01_83_3/page/271|journal=American family physician|date=2011-02-01|volume=83|issue=3|pages=271–80|pmid=21302868}}</ref> ସାଧାରଣ ପିଡ଼ାନାଶକ ଦେଇ ଭଲ ନ ହେଲେ [[ଟ୍ରିପ୍ଟାନ]] କିମ୍ବା [[ଏରଗୋଟାମିନ]] ବା ଦିଆଯାଇପାରେ ।<ref name=Bart10>{{cite journal |author=Bartleson JD, Cutrer FM |title=Migraine update. Diagnosis and treatment |journal=Minn Med |volume=93 |issue=5 |pages=36–41 |date=May 2010 |pmid=20572569 }}</ref> ଜଣ ସଂଖ୍ୟାର ୧୫ % ଲୋକ ଜୀବନରେ କେବେ ନା କେବେ ଏହି ରୋଗ ଭୋଗ କରନ୍ତି । ଏହା ସହିତ [[କେଫିନ୍]] ଯୋଗ କରିଦିଆଯାଇ ପାରେ ।<ref>{{cite journal|last1=Diener|first1=HC|last2=Charles|first2=A|last3=Goadsby|first3=PJ|last4=Holle|first4=D|title=New therapeutic approaches for the prevention and treatment of migraine.|journal=The Lancet. Neurology|date=October 2015|volume=14|issue=10|pages=1010–22|pmid=26376968|doi=10.1016/s1474-4422(15)00198-2}}</ref> ଏହାର ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ଔଷଧ ମିଳୁଛି ଯଥା:- [[ମେଟୋପ୍ରୋଲୋଲ]], [[ଭାଲପ୍ରୋଏଟ]] ଓ ଟୋପିରାମେଟ ।<ref>{{cite journal|last1=Armstrong|first1=C|last2=American Academy of|first2=Neurology|last3=American Headache|first3=Society|title=AAN/AHS update recommendations for migraine prevention in adults.|journal=American family physician|date=15 April 2013|volume=87|issue=8|pages=584–5|pmid=23668450}}</ref> <!-- ରୋଗାନୁଶୀଳନ, ସମାନ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସାରା ପୃଥିବୀର ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୧୫% ଲୋକଙ୍କୁ ଅଧକପାଳି ରୋଗ ହୁଏ ।<ref name=LancetEpi2012>{{cite journal|last=Vos|first=T|title=Years lived with disability (YLDs) for 1160 sequelae of 289 diseases and injuries 1990–2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010|url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_december-15-2012-january-4-2013_380_9859/page/2163|journal=Lancet|date=Dec 15, 2012|volume=380|issue=9859|pages=2163–96|pmid=23245607|doi=10.1016/S0140-6736(12)61729-2|last2=Flaxman|first2=AD|last3=Naghavi|first3=M|last4=Lozano|first4=R|last5=Michaud|first5=C|last6=Ezzati|first6=M|last7=Shibuya|first7=K|last8=Salomon|first8=JA|last9=Abdalla|first9=S|last10=Aboyans|first10=Victor|last11=Abraham|first11=Jerry|last12=Ackerman|first12=Ilana|last13=Aggarwal|first13=Rakesh|last14=Ahn|first14=Stephanie Y|last15=Ali|first15=Mohammed K|last16=Almazroa|first16=Mohammad A|last17=Alvarado|first17=Miriam|last18=Anderson|first18=H Ross|last19=Anderson|first19=Laurie M|last20=Andrews|first20=Kathryn G|last21=Atkinson|first21=Charles|last22=Baddour|first22=Larry M|last23=Bahalim|first23=Adil N|last24=Barker-Collo|first24=Suzanne|last25=Barrero|first25=Lope H|last26=Bartels|first26=David H|last27=Basáñez|first27=Maria-Gloria|last28=Baxter|first28=Amanda|last29=Bell|first29=Michelle L|last30=Benjamin|first30=Emelia J|display-authors=8}}</ref> ଏହି ରୋଗ ଅଧିକାଂଶ କେଶ୍‌ରେ [[ଯୁବକ୍ରାନ୍ତି]] ବା [[ପ୍ୟୁବର୍ଟି]] ବେଳେ ହୁଏ ।<ref name=WHO2012>{{cite web|title=Headache disorders Fact sheet N°277|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs277/en/|accessdate=15 February 2016|date=October 2012}}</ref> କେତେକ ମହିଳାଙ୍କର [[ଋତୁବନ୍ଦ]] ସମୟଠାରୁ ରୋଗ କମିଯାଏ ।<ref name=NIH2015/> ପୁରାତନ ମିଶରରେ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୧୫୦୦ରେ [[ଏବର୍ସ ପାପିରସ୍]]ରେ କେତେକ ବେମାରୀ ବର୍ଣ୍ଣନା ଏହି ରୋଗ ସାଥୀରେ ମେଳ ଖାଉଛି ।<ref name=Miller2005>{{cite book|last=Miller|first=Neil|title=Walsh and Hoyt's clinical neuro-ophthalmology.|year=2005|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia, Pa.|isbn=9780781748117|page=1275|url=http://books.google.ca/books?id=9RA2ZOPRuhgC&pg=PA1275|edition=6}}</ref> ମିଗ୍ରେନ ଶବ୍ଦଟି [[ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦ Greek language|ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦ]] ἡμικρανία (''hemikrania'')ରୁ ନିଆଯାଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ, "ମୁଣ୍ଡର ଗୋଟିଏ ପଟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା",<ref>{{cite web |first1=Henry George |last1=Liddell |first2=Robert |last2=Scott |title=ἡμικρανία |work=A Greek-English Lexicon |publisher= |url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dh%28mikrani%2Fa}} on Perseus</ref> ଓ ἡμι- (''hemi-'')ର ଅର୍ଥ "ଅଧା" ଓ κρανίον (''kranion'')ର ଅର୍ଥ "ଖପୁରି".<ref>{{cite book |first1=Kenneth |last1=Anderson |first2=Lois E. |last2=Anderson |first3=Walter D. |last3=Glanze |title=[[Mosby's Medical, Nursing & Allied Health Dictionary]] |year=1994 |publisher=Mosby |isbn=978-0-8151-6111-0 |page=[https://archive.org/details/mosbysmedicalnur0000unse_f8m9/page/998 998] |edition=4}}</ref> ==ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ== ଅଧକପାଳି ଏକ ସ୍ୱୟଂସୀମିତ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ପୁନଃପୌନିକ ମୁଣ୍ଡବଥା ସହ [[ଅଟୋନୋମିକ ସ୍ନାୟୁ ମଣ୍ଡଳ]]ର ଲକ୍ଷଣ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ୧୫ରୁ ୩୦ % ଗୋଗୀ ଏହି ମୁଣ୍ଡବଥା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ [[ଅରା]] ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବିନା ଅରା ମୁଣ୍ଡବଥା ମଧ୍ୟ ହୁଏ ।<ref>{{cite book|last=Gutman|first=Sharon A.|title=Quick reference neuroscience for rehabilitation professionals : the essential neurologic principles underlying rehabilitation practice|year=2008|publisher=SLACK|location=Thorofare, NJ|isbn=9781556428005|pages=231|url=http://books.google.ca/books?id=Ea0czzNxpkQC&pg=PA231|edition=2}}</ref> କଷ୍ଟର ତୀବ୍ରତା, ସମୟ ଓ ପୁନଃପୌନିକତା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ । ଅଧକପାଳି ୭୨ ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ରହିଲେ ତାହାକୁ [[ସ୍ଟାଟସ ମିଗ୍ରେନୋସସ୍]] (ଇଂରାଜୀରେ [[status migrainosus]]) କୁହାଯାଏ ।<ref>{{cite book|last=al.]|first=ed. Jes Olesen, ... [et|title=The headaches.|year=2006|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781754002|pages=512|url=http://books.google.ca/books?id=F5VMlANd9iYC&pg=PA512&lpg=PA512|edition=3}}</ref> ଅଧକପାଳି ୪ ସ୍ତର ବାଫେଜ ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସବୁ ସ୍ତର ବା ଫେଜ ଉପସ୍ଥାପନା ସଦାବେଳେ ହୁଏ ନାହିଁ । <br /> # [[ପ୍ରୋଡ୍ରୋମ]], ମୁଣ୍ଡବଥାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ବା କିଛି ଦିନ ପୁର୍ବରୁ ଜଣାଯାଏ । # [[ଅରା]], ଏହା ପରେ ତୁରନ୍ତ ମୁଣ୍ଡବଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । # [[କଷ୍ଟ]] ବା ପେନ୍, ଏହା ମୁଣ୍ଡବଥା ଭାବେ ପରିଚିତ । # [[ପୋଷ୍ଟଡ୍ରୋମ]], ମିଗ୍ରେନ ପରେ ଏହା ଅନୁଭବ ହୁଏ । === ପ୍ରୋଡ୍ରୋମ ଫେଜ === ଅଧକପାଳି ଭୋଗୁଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୬୦% ରୋଗୀଙ୍କର [[ପ୍ରୋଡ୍ରୋମାଲ]] ବା [[ପ୍ରିମୋନିଟାରି]] ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=Five2004>{{cite book|last=Rae-Grant|first=[edited by] D. Joanne Lynn, Herbert B. Newton, Alexander D.|title=The 5-minute neurology consult|year=2004|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780683307238|pages=26|url=http://books.google.ca/books?id=Atuv8-rVXRoC&pg=PA26}}</ref><ref name=Amin2009/> ଅରା ବା କଷ୍ଟ ହେବାର ୨ ଘଣ୍ଟା ବା ୨ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।<ref name=Buzzi2005>{{cite journal|last=Buzzi|first=MG|author2=Cologno, D |author3=Formisano, R |author4= Rossi, P |title=Prodromes and the early phase of the migraine attack: therapeutic relevance|journal=Functional neurology|date=Oct–Dec 2005|volume=20|issue=4|pages=179–83|pmid=16483458}}</ref> ଏଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ପରିବର୍ତ୍ତିତ ମିଜାଜ (mood), [[ଉତ୍ତେଜନା]], [[ଅବସାଦ]] କିମ୍ବା [[ଆନନ୍ଦାତିଶଯ୍ୟ]], [[ଥକ୍କା]], କେତେକ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ, ଟାଣ ବା ସ୍ଟିଫ ପେଶୀ, [[କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ]] କିମ୍ବା [[ତରଳ ଝାଡ଼ା]] ହୁଏ ଓ ଆଘ୍ରାଣ ତଥା ଶବ୍ଦ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦି ହୁଏ ।<ref name=Buzzi2005/> ମୁଣ୍ଡ ବଥା ବିନା ବା ସହିତ ଏହି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।<ref>{{cite journal|last=Rossi|first=P|author2=Ambrosini, A |author3=Buzzi, MG |title=Prodromes and predictors of migraine attack|journal=Functional neurology|date=Oct–Dec 2005|volume=20|issue=4|pages=185–91|pmid=16483459}}</ref> === ଅରା ଫେଜ === {| class="wikitable" style = "float: right; margin-left:15px; text-align:center" |- |ପ୍ରକୃତ ଦୃଶ୍ୟ||ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଅନୁସାରେ ରୋଗୀକୁ ଦେଖାଯାଏ |- |[[Image:Fortifikation (Migräne).jpg|150px|Enhancements reminiscent of a zigzag fort structure]]||[[File:Negatives Skotom (Brandenburger Tor Blaue Stunde) 1.jpg|150px|Negative scotoma, loss of awareness of local structures]] |- |[[File:Positives Skotom (Brandenburger Tor Blaue Stunde) 1.jpg|150px|Positive scotoma, local perception of additional structures]]||[[File:Gesichtsfeldausfall (Brandenburger Tor Blaue Stunde) 1.jpg|150px|Mostly one-sided loss of perception]] |} ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍ୱଳ୍ପମିଆଦୀ ସ୍ନାୟୁଗତ ଘଟଣା ଯାହା ମୁଣ୍ଡବଥା ପୂର୍ବରୁ ବା ପରେ ହୁଏ ।<ref name=Amin2009/> କିଛି ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ୬୦ ମିନିଟରୁ କମ ସମୟ ରହେ । ଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ପର୍କୀୟ ଅନୁଭୁତି, ସ୍ପର୍ଶ/ ପୀଡ଼ା ଅନୁଭୁତି ଓ ମୋଟୋର (ଇଂରାଜୀରେ [[motor]] ବା ଯେଉଁ ସ୍ନାୟୁ ମସ୍ତିଷ୍କରୁ ମାଂସପେଶୀଙ୍କୁ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରେରଣ କରେ) ସମ୍ପର୍କୀୟ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ ଓ ଅନେକ ରୋଗୀ ଏକାଧିକ ଅନୁଭୁତି ଭୋଗ କରନ୍ତି । ଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ପର୍କୀୟ ଅନୁଭୂତି ୯୯ % ରୋଗୀଙ୍କର ହୁଏ ଓ ୫୦ % ରୋଗୀଙ୍କର ଏହା ସହ ମୋଟୋର ବା ସ୍ପର୍ଷ/ ପୀଡ଼ା ଅନୁଭୂତି ରହେ ନାହିଁ । ଦୃଷ୍ଟି କ୍ଷେତ୍ର (field of vision) ଧପ୍ ଧପ୍ କରେ, ପଠନ ଓ ଡ୍ରାଇଭିଙ୍ଗ କ୍ଷମତାରେ ଭୁଲଭାଲ ହୁଏ । ଏହା ଦୃଷ୍ଟି କ୍ଷେତ୍ରର ଠିକ ମଝି ସ୍ଥାନରେ ହୁଏ ଓ ସେଠାରୁ ଦୂର୍ଗର କାନ୍ଥ ଭଳି ଅଙ୍କାବଙ୍କା ଗାର ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ଗାର କଳା ଧଳା ଦେଖାଯାଏ କିନ୍ତୁ କେତେକ ରଙ୍ଗୀନ ଦେଖାଯାଏ । ଦୃଷ୍ଟି କ୍ଷେତ୍ରର କେତେକ ଅଂଶ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ବା ଜାଲଜାଲୁଆ ଦେଖାଯାଏ । <br /> [[ଅରା]] ଦେଖାଯାଉଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୩୦ରୁ ୪୦% ରୋଗୀଙ୍କର ସ୍ପର୍ଶ [[ଅରା]] ହୁଏ । ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ହାତର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଛୁଞ୍ଚି ବା ପିନ ଫୋଡ଼ିହେଲା ଭଳି ଲାଗେ ଯାହା ନାକ-ପାଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହି ପାଖରେ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କରେ । ଫୋଡ଼ିହେବା ଲାଗିବା ପରେ କାଲୁଆ ଲାଗେ ଓ ଗଣ୍ଠିର ଅବସ୍ଥାନ ଜଣାପଡ଼େନାହିଁ । କଥା କହିବା ଓ ଭାଷା ଗୋଳମାଳ ହୁଏ ତଥା [[ମୋଟୋର]] ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ । ଶରୀରର ଗୋଟିଏ ପାଖ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂର୍ବଳ ହୋଇଯାଇପାରେ । ଶ୍ରୁତି ବିଭ୍ରମ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ବିଭ୍ରମ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । === ଯନ୍ତ୍ରଣା ଫେଜ === ସାଧାରଣତଃ ମୁଣ୍ଡବଥା ଏକପାଖିଆ ହୁଏ, ଧକ୍ ଧକ୍ ହୁଏ, ମଧ୍ୟମରୁ ତୀବ୍ର ଧରଣର ହୁଏ ।<ref name=Tint2010>{{cite book |author=Tintinalli, Judith E. |title=Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide (Emergency Medicine (Tintinalli)) |publisher=McGraw-Hill Companies |location=New York |year=2010 |pages=1116–1117 |isbn=0-07-148480-9 |oclc= |doi=|accessdate=}}</ref> ଏହା ଧୀରେ ଧୀରେ ଆସେ<ref name=Tint2010/>, ଶାରୀରିକ ଶ୍ରମ କଲେ ବେଶୀ ହୁଏ। ୪୦ %ରୁ ଅଧିକ ରୋଗୀଙ୍କର ଦୁଇ ପାଖରେ ହୁଏ ଓ ବେକରେ ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟ ହୁଏ ।<ref>{{cite book|last=Tepper|first=edited by Stewart J. Tepper, Deborah E.|title=The Cleveland Clinic manual of headache therapy|publisher=Springer|location=New York|isbn=9781461401780|pages=6|url=http://books.google.ca/books?id=uaG08nAKG_wC&pg=PA6|date=2011-01-01}}</ref> ଅରା ନ ଥିଲେ ଦୁଇ ପାଖ ମୁଣ୍ଡ ବଥା ହୁଏ ଓ ବେକରେ କଷ୍ଟ ହୁଏ ।<ref name=Amin2009/> ସାମାନ୍ୟ କେତେଜଣଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ କଷ୍ଟ ପିଠିରେ କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ଶୀର୍ଷରେ ହୁଏ ।<ref name=Amin2009/> ଏହି କଷ୍ଟ ୪ରୁ ୭୨ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ପିଲାଙ୍କର ଏକ ଘଣ୍ଟାରୁ କମ୍ ସମୟ ରହେ<ref name=Bigal2010>{{cite journal|last=Bigal|first=ME|author2=Arruda, MA|title=Migraine in the pediatric population – evolving concepts|url=https://archive.org/details/sim_headache_july-august-2010_50_7/page/1130|journal=Headache|date=July 2010|volume=50|issue=7|pages=1130–43|pmid=20572878|doi=10.1111/j.1526-4610.2010.01717.x}}</ref> । ଏହି ରୋଗ ଆକ୍ରମଣର ସମୟ ବ୍ୟବଧାନ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସାରା ଜୀବନରେ ଅଳ୍ପ କିଛି ଥର ହୁଏ ବା ସପ୍ତାହରେ ଅନେକ ଥର ହୁଏ; ହାରାହାରି ମାସକୁ ଥରେ ହୁଏ ।<ref>{{cite book|last=al.]|first=ed. Jes Olesen, ... [et|title=The headaches.|year=2006|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781754002|pages=238|url=http://books.google.ca/books?id=F5VMlANd9iYC&pg=PA238|edition=3}}</ref><ref>{{cite book|last=Dalessio|first=edited by Stephen D. Silberstein, Richard B. Lipton, Donald J.|title=Wolff's headache and other head pain|year=2001|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=9780195135183|pages=122|url=http://books.google.ca/books?id=aJRV199FZcoC&pg=PA122|edition=7}}</ref> <br /> ଯନ୍ତ୍ରଣା ସହ ଓକାଳ, ବାନ୍ତି ହୁଏ; ଆଲୋକ (photophobia), ଶବ୍ଦ ଓ ଘ୍ରାଣ ଶକ୍ତି ଉତ୍ତେଜିତ ହୁଏ ଓ ଥକ୍କା ଲାଗିବା ସହ ଚିଡ଼ିଚିଡ଼ା ସ୍ୱଭାବ ହୁଏ । ବ୍ୟାସିଲାର ମିଗ୍ରେନରେ ବ୍ରେନସ୍ଟେମ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ, ସ୍ନାୟବିକ ଲକ୍ଷଣ ଦେହର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦେଖାଯାଏ<ref name=Basil2009>{{cite journal|last=Kaniecki|first=RG|title=Basilar-type migraine|journal=Current pain and headache reports|date=June 2009|volume=13|issue=3|pages=217–20|pmid=19457282|doi=10.1007/s11916-009-0036-7}}</ref>, ପୃଥିବୀ ଘୁରିଲା ଭଳି ଲାଗେ, ମୁଣ୍ଡ ହାଲୁକା ଲାଗେ ଓ ଗୋଳମାଳିଆ ହୁଏ । ୯୦% ରୋଗୀଙ୍କର ଓକାଳ ବା ବାନ୍ତି ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ୧/୩ ଭାଗ ରୋଗୀଙ୍କର ବାନ୍ତି ହୁଏ<ref name=Walton2009>{{cite book|last=Walton|first=edited by Robert P. Lisak ... [|display-authors=etal] ; foreword by John|title=International neurology : a clinical approach|year=2009|publisher=Wiley-Blackwell|location=Chichester, UK|isbn=9781405157384|pages=670|url=http://books.google.ca/books?id=L6_L75yvaPQC&pg=PA670}}</ref> । ଅନେକ ରୋଗୀ ଏକୁଟିଆ ଶାନ୍ତ ପରିବେଶରେ ରହିବାକୁ ଇଛା କରନ୍ତି<ref name=Walton2009/> । ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କମଧ୍ୟରେ ଝାପସା ଦୃଷ୍ଟି(blurred vision), ନାକ ଭର୍ତ୍ତି (stuffy nose), ତରଳ ଝାଡ଼ା (diarrhea), ବାରମ୍ବାର ପରିସ୍ରା, ଶେତା ଦେଖାଯିବା ଓ ଝାଳ ହୋହିବା ଦେଖାଯାଏ<ref name=Joel1999>{{cite book|last=contributors|first=edited by Joel S. Glaser ; with 20|title=Neuro-ophthalmology|year=1999|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781717298|pages=555|url=http://books.google.ca/books?id=eVU2CODGj98C&pg=PA555|edition=3}}</ref> । ମୁଣ୍ଡ ଉପର ଭାଗ ବା [[ସ୍କାଲ୍ପ]]ରେ ଦରଜ ଓ ଫୁଲା ଦେଖାଯାଏ ଓ ବେକ ସ୍ଟିଫ୍ ହୁଏ<ref name=Joel1999/> । ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ କମ ଦେଖାଯାଏ । <br /> ଅରା ପରେ ମଧ୍ୟ କ୍ୱଚିତ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏନାହିଁ । ଏହାକୁ [[ଆସେଫାଲ୍‌ଜିକ୍ ମିଗ୍ରେନ୍]] ବା [[ନିରବ ଅଧକପାଳି]] କୁହାଯାଏ । ରୋଗୀ ଏହାକୁ ଗୋଟିଏ ରୋଗ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ବୋଲି ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ । === ପୋଷ୍ଟଡ୍ରୋମ === ଅଧକପାଳି ହେବାର କିଛି ଦିନ ପର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ରହେ । ମୁଣ୍ଡ ବଥା ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଘାଆ (sore) ହେବା ଭଳି ଲାଗେ, ଚିନ୍ତା ଶକ୍ତି ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ, ପେଟ ଗୋଳମାଳ, ଦୁର୍ବଳତା ଓ [[ହ୍ୟାଙ୍ଗ୍ ଓଭର]] ଥିବା ଭଳି ଲାଗେ<ref name="pmid16426278">{{Cite journal|author=Kelman L |title=The postdrome of the acute migraine attack |journal=Cephalalgia |volume=26 |issue=2 |pages=214–20 |date=February 2006 |pmid=16426278 |doi=10.1111/j.1468-2982.2005.01026.x}}</ref> । ଅନ୍ୟ କେତେକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ରୋଗୀ ଅସାଧାରଣ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲତା ଅନୁଭବ କରେ ।<ref>{{cite book |author=Halpern, Audrey L.; Silberstein, Stephen D. |chapter=Ch. 9: The Migraine Attack—A Clinical Description |chapterurl=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7326/ |editor=Kaplan PW, Fisher RS |title=Imitators of Epilepsy |publisher=Demos Medical |location=New York |year=2005 |isbn=1-888799-83-8 |pages= |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7321/ |edition=2 |id=NBK7326}}</ref> == କାରଣ == କେଉଁ କାରଣରୁ ଅଧକପାଳି ହୁଏ ତାହା ଜଣାଯାଇ ନାହିଁ ।<ref name=Rob10>{{cite journal |author=Robbins MS, Lipton RB |title=The epidemiology of primary headache disorders |journal=Semin Neurol |volume=30 |issue=2 |pages=107–19 |date=April 2010 |pmid=20352581 |doi=10.1055/s-0030-1249220 }}</ref> ଯାହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି, ପରିବେଶ ଓ ଜେନେଟିକର ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ସମୁଦାୟ ରୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାର ୨/୩ ଅଂଶ ପରିବାରରେ ଚାଲିଥାଏ, କ୍ୱଚିତ୍ ଏହା ଏକକ ଜିନ୍ ତୃଟି ଯୋଗୁ ହୁଏ । ଏକଦା ଏହି ରୋଗ ଅତି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକଙ୍କର ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ସତ୍ୟ ବୋଲି ଜଣାଯାଉ ନାହିଁ । କେତେକ ମାନସିକ ଅବସ୍ଥା ଟ୍ରିଗର ଭଳି କାମ କରେ, ଯେପରିକି [[ଅବସାଦ]] ([[depression]]), [[ଉତ୍କଣ୍ଠା]] ([[anxiety]]) ଓ [[ବାଇପୋଲାର ଡିଜ୍ଅର୍ଡର]] ([[bipolar disorder]]), ଯାହା ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । === ଜେନେଟିକ === ଜାଆଁଳାମାନଙ୍କର ଅନୁଶୀଳନରେ ଦେଖାଯାଇଛି, ୩୪%ରୁ ୫୧% କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜେନେଟିକ୍ ପ୍ରରୋଚନା ଯୋଗୁ ଅଧକପାଳି ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହେ । [[ଅରା]] ସହ ଅଧକପାଳି ରୋଗରେ ଏହା ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ [[ଜିନ୍]] ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ ସାମାନ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । <br /> ଏକକ ଜିନ୍ ବିକାର ଯୋଗୁ କ୍ୱଚିତ ଏହା ହୁଏ ।<ref name=Schurk2012>{{cite journal|last=Schürks|first=M|title=Genetics of migraine in the age of genome-wide association studies|journal=The journal of headache and pain|date=January 2012|volume=13|issue=1|pages=1–9|pmid=22072275|doi=10.1007/s10194-011-0399-0|pmc=3253157}}</ref> [[ଫ୍ୟାମିଲିଆଲ୍ ହେମିପ୍ଲେଜିକ୍ ମିଗ୍ରେନ୍]] ରୋଗ [[ଅଟୋସୋମାଲ୍ ଡୋମିନାଣ୍ଟ]] ଭାବେ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗରେ ୪ପ୍ରକାର ଜିନ୍ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି । === ଟ୍ରିଗର === କେତେକ ଟ୍ରିଗର ଯୋଗୁ ଅଧକପାଳି ହୁଏ, ଏହା କେତେକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ଅଧିକାଂଶ ରୋଗୀଙ୍କର ହୁଏ<ref name=Trigger09/> ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ଅଳ୍ପ ରୋଗିଙ୍କର ହୁଏ । ଅନେକ ଟ୍ରିଗର ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ସାର୍ଥକତା ବିଷୟରେ ଅଜ୍ଞତା ଅଛି ।<ref name=Trigger09>{{cite journal |author=Levy D, Strassman AM, Burstein R |title=A critical view on the role of migraine triggers in the genesis of migraine pain |url=https://archive.org/details/sim_headache_2009-06_49_6/page/953 |journal=Headache |volume=49 |issue=6 |pages=953–7 |date=June 2009 |pmid=19545256 |doi=10.1111/j.1526-4610.2009.01444.x }}</ref><ref>{{cite journal |author=Martin PR |title=Behavioral management of migraine headache triggers: learning to cope with triggers |journal=Curr Pain Headache Rep |volume=14 |issue=3 |pages=221–7 |date=June 2010 |pmid=20425190 |doi=10.1007/s11916-010-0112-z }}</ref> ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରିଗର ଜଣାଯାଏ । ==== ଶରୀରତତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କୀୟ ==== [[ମାନସିକ ଚାପ]], [[ଭୋକ]] ଓ [[ଥକ୍କା]]; ଏ ସମସ୍ତ ସାଧାରଣ ଟ୍ରିଗର୍ । [[ଋତୁସ୍ରାବ]] ସମୟରେ ଏହ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ରହେ<ref>{{cite journal|last=MacGregor|first=EA|title=Prevention and treatment of menstrual migraine|journal=Drugs|date=2010-10-01|volume=70|issue=14|pages=1799–818|pmid=20836574|doi=10.2165/11538090-000000000-00000}}</ref> । ଅନ୍ୟ ହରମୋନ୍ ପ୍ରଭାବ ଯଥା [[ଋତୁବନ୍ଦ]], [[ଓରାଲ୍ କଣ୍ଟ୍ରାସେପ୍ଟିଭ]] ବ୍ୟବହାର, [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]] ଓ [[ମେନାର୍କି]] ଯୋଗୁ ଏହି ଟ୍ରିଗର ହୁଏ ।<ref>{{cite journal|last=Lay|first=CL|author2=Broner, SW|title=Migraine in women|journal=Neurologic Clinics|date=May 2009|volume=27|issue=2|pages=503–11|pmid=19289228|doi=10.1016/j.ncl.2009.01.002}}</ref> ଅରା ବିହୀନ ଅଧକପାଳିରେ ଏହା ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ୨ୟ ଓ ୩ୟ ଟ୍ରିମେସ୍ଟର ତଥା [[ଋତୁବନ୍ଦ]] ପରେ ହୁଏ ନାହିଁ । ==== ଖାଦ୍ୟ ସମ୍ପର୍କୀୟ ==== ଅନୁଶୀଳନଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଇଛି ଯେ ଖାଦ୍ୟ ଟ୍ରିଗର ବିଷୟ ରୋଗୀଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେଷିତ, କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ନୁହେଁ ।<ref>{{cite journal|last=Rockett|first=FC|author2=de Oliveira, VR; Castro, K; Chaves, ML; Perla Ada, S; Perry, ID|title=Dietary aspects of migraine trigger factors|url=https://archive.org/details/sim_nutrition-reviews_2012-06_70_6/page/337|journal=Nutrition Reviews|date=June 2012|volume=70|issue=6|pages=337–56|pmid=22646127|doi=10.1111/j.1753-4887.2012.00468.x}}</ref><ref name="FoodHolzhammer">{{Cite journal|author=Holzhammer J, Wöber C |title=[Alimentary trigger factors that provoke migraine and tension-type headache] |language=German |journal=Schmerz |volume=20 |issue=2 |pages=151–9 |date=April 2006 |pmid=15806385 |doi=10.1007/s00482-005-0390-2}}</ref> [[ମୋନୋସୋଡିଅମ୍ ଗ୍ଲୁଟାମେଟ୍]] ଔଷଧ ଟ୍ରିଗର ଭାବେ ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାମାଣିକ ତଥ୍ୟ ନାହିଁ<ref>{{Cite journal|author=Sun-Edelstein C, Mauskop A |title=Foods and supplements in the management of migraine headaches |url=https://archive.org/details/sim_clinical-journal-of-pain_2009-06_25_5/page/446 |journal=The Clinical Journal of Pain |volume=25 |issue=5 |pages=446–52 |date=June 2009 |pmid=19454881 |doi=10.1097/AJP.0b013e31819a6f65}}</ref> ଓ [[ଟାଇରାମିନ୍]]ର ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ଥିବା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇ ନାହିଁ<ref name="pmid14533654 ">{{Cite journal |doi=10.1016/S1081-1206(10)63523-5 |author=Jansen SC, van Dusseldorp M, Bottema KC, Dubois AE |title=Intolerance to dietary biogenic amines: a review |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |volume=91 |issue=3 |pages=233–40; quiz 241–2, 296 |date=September 2003 |pmid=14533654 |url=http://openurl.ingenta.com/content?genre=article&issn=1081-1206&volume=91&issue=3&spage=233&epage=241 |access-date=2014-09-02 |archive-date=2007-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070226232424/http://openurl.ingenta.com/content?genre=article&issn=1081-1206&volume=91&issue=3&spage=233&epage=241 |url-status=dead }}</ref> । ==== ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କୀୟ ==== କେତେକ ପରିବେଶ ନିମ୍ନ ଧରଣର ଥିବା ଯୋଗୁ ଉତ୍ତମ ବାୟୁ ସଞ୍ଚାଳନ ଓ ଆଲୋକ ବିଷୟରେ ସଚେତନ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ ।<ref>{{cite journal |author=Friedman DI, De ver Dye T |title=Migraine and the environment |url=https://archive.org/details/sim_headache_2009-06_49_6/page/941 |journal=Headache |volume=49 |issue=6 |pages=941–52 |date=June 2009 |pmid=19545255 |doi=10.1111/j.1526-4610.2009.01443.x }}</ref> == ନିଦାନ-ଶରୀରତତ୍ତ୍ୱ == [[File:Cortical spreading depression.gif|thumb|Animation of [[cortical spreading depression]]]] ଏହି ରୋଗ ସ୍ନାୟୁ-ରକ୍ତନଳୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ<ref name=Bart10/> ଓ ଏହାର ମିକାନିଜ୍ମ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ରକ୍ତନଳୀକୁ ବିସ୍ତାରପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । କେତେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାୟୁ ମେକାନିଜ୍ମ ଅଧିକ ଦାୟୀ,<ref>{{cite journal|last=Goadsby|first=PJ|title=The vascular theory of migraine – a great story wrecked by the facts|journal=Brain : a journal of neurology|date=January 2009|volume=132|issue=Pt 1|pages=6–7|pmid=19098031|doi=10.1093/brain/awn321}}</ref> ଅନ୍ୟ କେତେକଙ୍କ ମତରେ ରକ୍ତନଳୀ ଅଧିକ ଦାୟୀ<ref>{{cite journal|last=Brennan|first=KC|author2=Charles, A|title=An update on the blood vessel in migraine|journal=Current Opinion in Neurology|date=June 2010|volume=23|issue=3|pages=266–74|pmid=20216215|doi=10.1097/WCO.0b013e32833821c1}}</ref> । ଉଭୟଙ୍କ ଭୂମିକା ଥିବା ମତ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପୋଷଣ କରନ୍ତି ।<ref>{{cite journal|last=Dodick|first=DW|title=Examining the essence of migraine – is it the blood vessel or the brain? A debate|url=https://archive.org/details/sim_headache_2008-04_48_4/page/661|journal=Headache|date=April 2008|volume=48|issue=4|pages=661–7|pmid=18377395|doi=10.1111/j.1526-4610.2008.01079.x}}</ref> ଏହାର ମେକାନିଜ୍ମରେ ସେରୋଟୋନିନ୍ ([[Serotonin]], ଅନ୍ୟ ନାମ 5-hydroxytryptamine) ଭୂମିକା ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । == ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ == ଲକ୍ଷଣ ଓ ଚିହ୍ନ ଉପରେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିର୍ଭର କରେ । ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ [[ନିଉରୋଇମେଜିଙ୍ଗ]] ଦରକାର ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଠିକ ଅଧକପାଳି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇ ନ ପାରିଲେ ଏହି ଇମେଜିଙ୍ଗ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । <br /> [[ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ହେଡାକ୍ ସୋସାଇଟି]]ଦ୍ୱାରା ଅରା ବିହୀନ ଅଧକପାଳି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ୫,୪,୩,୨,୧ ନିୟମ ଧାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି । <br /> * ୫ ଥର ବା ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣ - ଅରା ସହିତ ଅଧକପାଳି, ଦୁଇ ଆକ୍ରମଣ ଯଥେଷ୍ଟ । * ୪ ଘଣ୍ଟାରୁ ତିନି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୋଗ ଥିଲେ * ନିମ୍ନଲିଖିତ ଦୁଇ କିମ୍ବା ଅଧିକ ଥିଲେ: ** ଗୋଟିଏ ପାଖ (ମୁଣ୍ଡର ଅଧା) ହେଉଥିଲେ. ** ଧକ୍ ଧକ୍ କରୁଥିଲେ ** ମଧ୍ୟମ ବା ଅତ୍ୟଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ** ଦୈନନ୍ଦିକ ଶାରୀରିକ କର୍ମଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ବା ଅଧକପାଳି ହେଲେ ଶାରୀରିକ କର୍ମ କରିହୁଏ ନାହିଁ । * ନିମ୍ନ ପ୍ରଦତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ବା ଅଧିକ ଥିଲେ ** ଓକାଳ ଓ/ କିମ୍ବା ବାନ୍ତି ହେଲେ: ** ଆଲୋକ ଓ ଶବ୍ଦକୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଥିଲେ:<br /> ଆଲୋକ ସମ୍ବେଦୀ ([[photophobia]]), ଓକାଳ କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ଦିନ ନିମନ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ ଅକ୍ଷମତା, ଏହି ତିନୋଟିରୁ ଦୁଇଟି ଥିଲେ ଅଧକପାଳି ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ।<ref>{{cite journal|last=Cousins|first=G|author2=Hijazze, S; Van de Laar, FA; Fahey, T|title=Diagnostic accuracy of the ID Migraine: a systematic review and meta-analysis|url=https://archive.org/details/sim_headache_july-august-2011_51_7/page/1140|journal=Headache|date=Jul–Aug 2011|volume=51|issue=7|pages=1140–8|pmid=21649653|doi=10.1111/j.1526-4610.2011.01916.x}}</ref> ଏଠାରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ପାଞ୍ଚୋଟି ମଧ୍ୟରୁ ଚାରୋଟି ଥିଲେ(ଧକ୍ ଧକ୍ ହେଉଥିବା ମୁଣ୍ଡବଥା, ସମୟ ୪ - ୭୨ ଘଣ୍ଟା, ମୁଣ୍ଡର ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଓକାଳ ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ବାଧା ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଲକ୍ଷଣ) ଅଧକପାଳି ୯୨ % ସମ୍ଭବ । ଏଥିରୁ ତିନୋଟିରୁ କମ୍ ଥିଲେ ସମ୍ଭାବନା ୧୭ % । === ବର୍ଗୀକରଣ === ଅଧକପାଳି ରୋଗର ବର୍ଗୀକରଣ ପ୍ରଥମେ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ କରାଯାଇଥିଲା । ଗତ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ [[ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ହେଡାକ ସୋସାଇଟି]] ତାହାକୁ ନବୀକରଣ କରିଥିଲେ । ସାତ ପ୍ରକାର ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଇଛି । * ଅରା ବିହୀନ ଅଧକପାଳି ବା ସାଧାରଣ ଅଧକପାଳି, ଏଥିରେ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ କିନ୍ତୁ ଅରା ହୁଏ ନାହିଁ । * ଅରା ସହ ଅଧକପାଳି ବା କ୍ଲାସିକ ଅଧକପାଳି: ମୁଣ୍ଡବଥା ନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅରା ଆସେ କିମ୍ବା ଅଧକପାଳି ନ ଥାଇ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ । ଆଉ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହେଲା ଫାମିଲିଆଲ ହେମିପ୍ଲେଜିକ ମିଗ୍ରେନ (familial hemiplegic migraine) ଓ ସ୍ପୋରାଡିକ ହେମିପ୍ଲେଜିକ ମିଗ୍ରେନ(sporadic hemiplegic migraine) । ନିଜ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଲୋକର ଏହା ଥିଲେ [[ଫ୍ୟାମିଲିଆଲ]] ଓ ନ ଥିଲେ [[ସ୍ପୋରାଡିକ]] କୁହାଯାଏ । ଆଉ ଏକ ପ୍ରକାର ହେଲା [[ବାସିଲାର ଟାଇପ ମିଗ୍ରେନ]] ଯେଉଁଥିରେ କଥା କହିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ, [[ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଏ]], କାନରେ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ କିନ୍ତୁ ମାଂସପେଶୀ ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ ନାହିଁ । * [[ଚାଇଳ୍ଡ ହୁଡ ପିରିଓଡ଼ିକ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]]: ଏଥିରେ ଚକ୍ରାକାର ବାନ୍ତି ହୁଏ, ପେଟ ମିଗ୍ରେନ ସାଧାରଣତଃ ଓକାଳ ସହ ହୁଏ ଓ ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଏ (paroxysmal vertigo of childhood) । * [[ରେଟିନାଲ ମିଗ୍ରେନ]]: ମୁଣ୍ଡବଥା ସହ ଦୃଷ୍ଟି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ସାମୟିକ ଗୋଟିଏ ଆଖି ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାଏ । * ମୁଣ୍ଡବଥା ଅରା ସହ ବା ଅରା ନ ଥାଇ ବହୁତ ସମୟ ହୁଏ, ବାରମ୍ବାର ହୁଏ ଓ ଫିଟ୍ସ ବା ବାତ ମାରେ। * ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମିଗ୍ରେନ: * [[କ୍ରନିକ]] ମିଗ୍ରେନ: ଏହା ମିଗ୍ରେନର ଏକ ପ୍ରକାର ଜଟୀଳତା । ମାସକୁ ୧୫ ଦିନ ଧରି ୩ ମାସରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସମୟ ରହେ ।<ref>{{cite journal|last=Negro|first=A|author2=Rocchietti-March, M |author3=Fiorillo, M |author4= Martelletti, P |title=Chronic migraine: current concepts and ongoing treatments|journal=European review for medical and pharmacological sciences|date=December 2011|volume=15|issue=12|pages=1401–20|pmid=22288302}}</ref> === ପେଟ ମିଗ୍ରେନ === ଏହି ରୋଗର ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ମତଭେଦ ଅଛି ।<ref name=Abdo2002>{{cite book|last=Davidoff|first=Robert A.|title=Migraine : manifestations, pathogenesis, and management|year=2002|publisher=Oxford Univ. Press|location=Oxford [u.a.]|isbn=9780195137057|page=81|url=http://books.google.ca/books?id=PAdn6xC3KlAC&pg=PA81 |edition=2 }}</ref> ଅନ୍ୟ କେତେକଙ୍କ ମତରେ ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ଅଲଗା ମିଗ୍ରେନ୍ ।<ref name=Abdo2002/><ref>{{cite journal|last=Russell|first=G|author2=Abu-Arafeh, I |author3=Symon, DN |title=Abdominal migraine: evidence for existence and treatment options|journal=Paediatric drugs|year=2002|volume=4|issue=1|pages=1–8|pmid=11817981|doi=10.2165/00128072-200204010-00001}}</ref> ଏଥିରେ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବାରମ୍ବାର ହୁଏ, ମୁଣ୍ଡବଥା ନ ଥାଏ, କିଛି ମିନିଟରୁ କିଛି ଘଣ୍ଟା ରହେ । ପାରିବାରିକ ମିଗ୍ରେନ ଇତିହାସ ଥିଲେ ଏ ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=Abdo2002/> == ପ୍ରତିଷେଧ == ଅଧକପାଳି ନିମନ୍ତେ ୪ ପ୍ରକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି: ଔଷଧ, ଅଧିକ [[ପୋଷଣ]] (nutrition supplement), [[ଜୀବନ ଧାରା]] ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ [[ଅପରେଶନ]] । ଏହି ପ୍ରତିଷେଧ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସପ୍ତାହକୁ ଦୁଇ ଦିନରୁ ଅଧିକ ଭୋଗୁଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ, ଔଷଧ ସହ୍ୟ କରି ନ ପାରୁଥିବା ରୋଗୀ ବା ଗମ୍ଭୀର ଆକ୍ରମଣ ଭୋଗୁଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ । <br /> ଏହାର ଲକ୍ଷ: ବାରମ୍ବାର ନ ହେବା, ଯନ୍ତ୍ରଣା କମେଇବା ଏବଂ / କିମ୍ବା ରୋଗ ଅବଧି କମେଇବା ଓ ଔଷଧ ଉପାଦେୟତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ।<ref name="AFP0601">{{Cite journal|author=Modi S, Lowder DM |title=Medications for migraine prophylaxis |journal=American Family Physician |volume=73 |issue=1 |pages=72–8 |date=January 2006 |pmid=16417067 |url=http://www.aafp.org/link_out?pmid=16417067}}</ref> ଔଷଧ ବେଶୀ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ରୋକିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା ଯାହା କ୍ରନିକ ମୁଣ୍ଡବଥା କରାଏ ।<ref name="MOHlancet">{{Cite journal|author=Diener HC, Limmroth V |title=Medication-overuse headache: a worldwide problem |journal=Lancet Neurology |volume=3 |issue=8 |pages=475–83 |date=August 2004 |pmid=15261608 |doi=10.1016/S1474-4422(04)00824-5}}</ref><ref>{{cite journal |pages=331–8 |doi=10.1517/14740338.1.4.331 |title=Medication overuse headaches – what is new? |year=2002 |last1=Fritsche |first1=Guenther |last2=Diener |first2=Hans-Christoph |journal=Expert Opinion on Drug Safety |volume=1 |issue=4 |pmid=12904133}}</ref> === ଔଷଧ === ପ୍ରତିରୋଧକାରୀ ଔଷଧ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେଲା ବୋଲି ଧରାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଏହା ବାରମ୍ବାର ହେବା ଓ ତୀବ୍ରତା ୫୦ % କମ ହୁଏ ।<ref name="kaniecki">{{Cite book|author=Kaniecki R, Lucas S. |chapter=Treatment of primary headache: preventive treatment of migraine |title=Standards of care for headache diagnosis and treatment |location=Chicago |publisher=National Headache Foundation |year=2004 |pages=40–52}}</ref> [[ଟୋପିରାମେଟ]], [[ଡାଇଭାଲପ୍ରୋଏକ୍ସ]]/[[ସୋଡିଅମ ଭାଲପ୍ରୋଏଟ]], [[ପ୍ରୋପ୍ରାନୋଲୋଲ]] ଓ [[ମେଟୋପ୍ରୋଲୋଲ]] ଇତ୍ୟାଦି ଏହାର ପ୍ରଥମ ଧାଡି ଚିକିତ୍ସା । [[ଗାବାପେଣ୍ଟିନ]] ବିଷୟରେ ମତାନ୍ତର ଅଛି । [[ଟିମୋଲୋଲୋଲ]] ମଧ୍ୟ ଉପାଦେୟ ଔଷଧ । ଋତୁସ୍ରାବ ଅଧକପାଳି ରୋକିବାରେ [[ଫ୍ରୋଭାଟ୍ରିପ୍ଟାନ]] ଉପାଦେୟ ଔଷଧ ।<ref name=Loder2012>{{cite journal|last=Loder|first=E|author2=Burch, R |author3=Rizzoli, P |title=The 2012 AHS/AAN guidelines for prevention of episodic migraine: a summary and comparison with other recent clinical practice guidelines|url=https://archive.org/details/sim_headache_2012-06_52_6/page/930|journal=Headache|date=June 2012|volume=52|issue=6|pages=930–45|pmid=22671714|doi=10.1111/j.1526-4610.2012.02185.x}}</ref> <br /> [[ଆମିଟ୍ରିପ୍ଟିଲିନ]] ଓ [[ଭେନଲାଫାକସିନ]] ଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟ ଉପାଦେୟ ।<ref>{{cite journal|last=Silberstein|first=SD|author2=Holland, S |author3=Freitag, F |author4=Dodick, DW |author5=Argoff, C |author6=Ashman, E |author7= Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache Society |title=Evidence-based guideline update: pharmacologic treatment for episodic migraine prevention in adults: report of the Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache Society|journal=Neurology|date=2012-04-24|volume=78|issue=17|pages=1337–45|pmid=22529202|doi=10.1212/WNL.0b013e3182535d20|pmc=3335452}}</ref> ଆଞ୍ଜିଓଟେନସିନ ପ୍ରତିରୋଧକ (angiotensin-converting enzyme inhibitor or angiotensin II receptor antagonist) ଏହି ଆକ୍ରମଣ କମାଏ ।<ref name="pmid23592242">{{cite journal| author=Shamliyan TA, Choi JY, Ramakrishnan R, Miller JB, Wang SY, Taylor FR |display-authors=etal| title=Preventive pharmacologic treatments for episodic migraine in adults. | journal=J Gen Intern Med | year= 2013 | volume= 28 | issue= 9 | pages= 1225–37 | pmid=23592242 | doi=10.1007/s11606-013-2433-1 | pmc=3744311 | url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/eutils/elink.fcgi?dbfrom=pubmed&tool=sumsearch.org/cite&retmode=ref&cmd=prlinks&id=23592242 }}</ref> କ୍ରନିକ ଅଧକପାଳିରେ ବୋଟୋକ୍ସ ଉପାଦେୟ ହୁଏ ।<ref>{{cite journal |author=Jackson JL, Kuriyama A, Hayashino Y |title=Botulinum toxin A for prophylactic treatment of migraine and tension headaches in adults: a meta-analysis |journal=JAMA |volume=307 |issue=16 |pages=1736–45 |date=April 2012 |pmid=22535858 |doi=10.1001/jama.2012.505 |url=https://archive.org/details/sim_jama_2012-04-25_307_16/page/1736}}</ref> === ଅଲ୍ଟରନେଟ ଥେରାପି === [[File:Butterbur.jpg|thumb|160px|''[[Petasites hybridus]]'' (butterbur) root extract has proven effective for migraine prevention.<ref>{{cite journal | author = Pringsheim T, Davenport W, Mackie G, |display-authors=etal |title=Canadian Headache Society guideline for migraine prophylaxis | journal= Can J Neurol Sci. |date=Mar 2012|volume=39|issue=2 Suppl 2|pages=S1–59| pmid= 22683887 }}</ref>]] [[ଆକୁପଙ୍କଚର]] ମଧ୍ୟ ଉପାଦେୟ, କିନ୍ତୁ [[ସାମ ଆକୁପଙ୍କଚର]] ମଧ୍ୟ କାମ କରେ । ଫିଜିଓଥେରାପି, ମାଲିସ, ଚିରୋପ୍ରାକ୍ଟିସ ଓ ଶିଥିଳତାଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଔଷଧ ଭଳି କାମ କରେ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅନୁଶୀଳନ ବିଧି ସଠିକ ନ ଥିଲା ।<ref>{{cite journal |pages=127–33 |doi=10.1007/s10194-011-0296-6 |pmc=3072494 |title=Manual therapies for migraine: A systematic review |year=2011 |last1=Chaibi |first1=Aleksander |last2=Tuchin |first2=Peter J. |last3=Russell |first3=Michael Bjørn |journal=The Journal of Headache and Pain |volume=12 |issue=2 |pmid=21298314}}</ref> [[ବଟରବର]] ([[butterbur]]) ବ୍ୟବହାର ସବୁଠାରୁ ଉପାଦେୟ ।<ref>{{cite journal|last=Holland|first=S|author2=Silberstein, SD |author3=Freitag, F |author4=Dodick, DW |author5=Argoff, C |author6=Ashman, E |author7= Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache, Society |title=Evidence-based guideline update: NSAIDs and other complementary treatments for episodic migraine prevention in adults: report of the Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache Society|journal=Neurology|date=2012-04-24|volume=78|issue=17|pages=1346–53|pmid=22529203|doi=10.1212/WNL.0b013e3182535d0c|pmc=3335449}}</ref> === ଡିଭାଇସ ଓ ଅପରେଶନ === ଔଷଧ ମନା ଥିଲେ ବା ଅତ୍ୟଧିକ ଔଷଧ ଅଧକପାଳି ଥିଲେ ବାୟୋଫିଡବ୍ୟାକ ଓ ନିଉରୋଷ୍ଟିମୁଲେଟର କେତେକ ପରିମାଣରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ ।<ref>{{cite journal |pages=111–27 |doi=10.1016/j.pain.2006.09.007 |title=Efficacy of biofeedback for migraine: A meta-analysis |url=https://archive.org/details/sim_pain_2007-03_128_1-2/page/111 |year=2007 |last1=Nestoriuc |first1=Yvonne |last2=Martin |first2=Alexandra |journal=Pain |volume=128 |pmid=17084028 |issue=1–2}}</ref><ref>{{cite journal |pmid=18726688 |year=2008 |last1=Nestoriuc |first1=Y |last2=Martin |first2=A |last3=Rief |first3=W |last4=Andrasik |first4=F |title=Biofeedback treatment for headache disorders: A comprehensive efficacy review |url=https://archive.org/details/sim_applied-psychophysiology-and-biofeedback_2008-09_33_3/page/125 |volume=33 |issue=3 |pages=125–40 |doi=10.1007/s10484-008-9060-3 |journal=Applied psychophysiology and biofeedback}}</ref> କ୍ରନିକ ଅଣଉପସମ ହେଉଥିବା ଅଧକପାଳିରେ [[ନିଉରୋସ୍ଟିମୁଲେଟର୍]] ଇମ୍ପ୍ଲାଣ୍ଟ କଲେ ପେସ୍‌ମେକର୍ ଭଳି କାମ କରେ ।<ref>{{cite journal |pmid=20816443 |year=2010 |last1=Schoenen |first1=J|last2=Allena |first2=M |last3=Magis |first3=D |title=Neurostimulation therapy in intractable headaches |volume=97|pages=443–50 |doi=10.1016/S0072-9752(10)97037-1 |journal=Handbook of clinical neurology / edited by P.J. Vinken and G.W. Bruyn |series=Handbook of Clinical Neurology |isbn=9780444521392}}</ref><ref>{{cite journal |pmid=19732075 |year=2010|last1=Reed |first1=KL |last2=Black |first2=SB |last3=Banta Cj |first3=2nd |last4=Will |first4=KR |title=Combined occipital and supraorbital neurostimulation for the treatment of chronic migraine headaches: Initial experience |volume=30 |issue=3|pages=260–71 |doi=10.1111/j.1468-2982.2009.01996.x |journal=Cephalalgia}}</ref> ଆମେରିକାରେ ଟେନ୍ସ (transcutaneous electrical nerve stimulation device) ବ୍ୟବହାର ବିଧିସମ୍ମତ ।<ref>{{cite web|title=FDA allows marketing of first medical device to prevent migraine headaches|url=http://www.fda.gov/newsevents/newsroom/pressannouncements/ucm388765.htm|accessdate=25 July 2014|date=Mar 11, 2014|archive-date=25 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140725182844/http://www.fda.gov/newsevents/newsroom/pressannouncements/ucm388765.htm|url-status=dead}}</ref> ଔଷଧଦ୍ୱାରା ଭଲ ନ ହେଲେ ମିଗ୍ରେନ ଅପରେଶନ କରାଯାଏ ଓ ଏହି ଅପରେସନରେ ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକର ସ୍ନାୟୁ ମୁକ୍ତ (decompression of certain nerves) କରାଯାଏ ।<ref name=Surgery2011>{{cite journal|last=Kung|first=TA|author2=Guyuron, B |author3=Cederna, PS |title=Migraine surgery: a plastic surgery solution for refractory migraine headache|url=https://archive.org/details/sim_plastic-and-reconstructive-surgery_2011-01_127_1/page/181|journal=Plastic and reconstructive surgery|date=January 2011|volume=127|issue=1|pages=181–9|pmid=20871488|doi=10.1097/PRS.0b013e3181f95a01}}</ref> == ଚିକିତ୍ସା == ତିନୋଟି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହାକୁ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ – ଟ୍ରିଗର ଆଡ଼େଇବା, ତୀବ୍ର ଲକ୍ଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଓ ଔଷଧଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା । ଶୀଘ୍ର ଔଷଧ ଦେଲେ ଫଳପ୍ରଦ ହୁଏ । ବାରମ୍ବାର ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କଲେ [[ଅତି-ଔଷଧ ମୁଣ୍ଡବଥା]] ହୁଏ ଯେଉଁଥିରେ ମୁଣ୍ଡବଥା ଅତି ତୀବ୍ର ଓ ବାରମ୍ବାର ହୁଏ । ଯେଉଁ ଔଷଧ ଦେଲେ ଏହି ଜଟିଳତା ଦେଖାଯାଏ ସେମାନଙ୍କ ନାମ [[ଟ୍ରିପ୍ଟାନ]], [[ଏର୍ଗୋଟାମିନ]] ଓ [[ନାରକୋଟିକ]] ଭଳି ପୀଡାହାରୀ । ଏହି କାରଣ ଯୋଗୁ ସରଳ ପୀଡାହାରୀ ଔଷଧ ସପ୍ତାହରେ ତିନି ଦିନରୁ କମ ଦିଆଯାଏ ।<ref>{{cite web|title=American Headache Society Five Things Physicians and Patients Should Question|url=http://www.choosingwisely.org/doctor-patient-lists/american-headache-society/|publisher=Choosing Wisely|accessdate=24 November 2013}}</ref> === ପୀଡ଼ାହାରୀ ଔଷଧ === ରୋଗ ଆରମ୍ଭରେ ସାମାନ୍ୟ ଓ ମଧ୍ୟମ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲେ ସରଳ ପୀଡାହାରୀ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ, ଯେପରିକି ଏନ.ଏସ.ଏ.ଆଇ.ଡି. କିମ୍ବା ପାରାସେଟାମୋଲ, ଆସେଟାଇଲ ସାଲିସିଲିକ ଏସିଡ ଓ କେଫିନ ଏକତ୍ର ଦିଆଯାଏ । ଅଧା ଲୋକ [[ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ]] ଖାଇଲେ କଷ୍ଟ ଲାଘବ ହୁଏ<ref>{{cite journal |author=Rabbie R, Derry S, Moore RA, McQuay HJ |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume=10 |issue= 10|pages=CD008039 |year=2010 |pmid=20927770 |doi=10.1002/14651858.CD008039.pub2 |editor1-last=Moore |editor1-first=Maura |title=Ibuprofen with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults}}</ref> ଓ [[ଡାଇକ୍ଳୋଫେନାକ]] ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ।<ref>{{cite journal |author=Derry S, Rabbie R, Moore RA |title=Diclofenac with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume=2 |issue= |pages=CD008783 |year=2012 |pmid=22336852 |doi=10.1002/14651858.CD008783.pub2 |url= |editor1-last=Moore |editor1-first=Maura}}</ref> ମଧ୍ୟମ ଓ ତୀବ୍ର ମୁଣ୍ଡବଥା ନିମନ୍ତେ [[ଆସ୍ପିରିନ]] ଦିଆଯାଏ ଯାହା [[ସୁମାଟ୍ରିପ୍ଟାନ]] ଭଳି ଉପାଦେୟ ।<ref>{{Cite journal|author=Kirthi V, Derry S, Moore RA, McQuay HJ |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume=4 |issue= 4|pages=CD008041 |year=2010 |pmid=20393963 |doi=10.1002/14651858.CD008041.pub2 |editor1-last=Moore|editor1-first=Maura |title=Aspirin with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults}}</ref> ଶିରାରେ ଇଂଜେକସନ ଦେବା ନିମନ୍ତେ [[କିଟୋରୋଲାକ]] ଉପଲବ୍ଧ । [[ମେଟୋକ୍ଳୋପ୍ରାମାଇଡ]] ସହ ପାରାସେଟାମୋଲ ଦେଲେ ସ୍ୱଳ୍ପ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜେ ।<ref>{{cite journal |author=Derry S, Moore RA, McQuay HJ |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume=11 |issue= 11|pages=CD008040 |year=2010 |pmid=21069700 |doi=10.1002/14651858.CD008040.pub2 |editor1-last=Moore |editor1-first=Maura |title=Paracetamol (acetaminophen) with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults}}</ref> ଗର୍ଭାବସ୍ଥାର ତୃତୀୟ ଟ୍ରାଇମେଷ୍ଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାରାସେଟାମୋଲ ଓ ମେଟୋକ୍ଳୋପ୍ରାମାଇଡ ବିପଦଶୂନ୍ୟ ଭାବେ ଦିଆଯାଇ ପାରିବ । === ଟ୍ରିପ୍ଟାନ === ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଓକାଳ ନିମନ୍ତେ ଟ୍ରିପ୍ଟାନ ଗ୍ରୁପର ସୁମାଟ୍ରିପ୍ଟାନ ୭୫ % ଲୋକଙ୍କର ଉପକାରୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି ।<ref name=Bart10/><ref>{{cite journal |author=Johnston MM, Rapoport AM |title=Triptans for the management of migraine |journal=Drugs |volume=70 |issue=12 |pages=1505–18 |date=August 2010 |pmid=20687618 |doi=10.2165/11537990-000000000-00000 }}</ref> ମାଧ୍ୟମ ଓ ତୀବ୍ର ଲକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ସାଧାରଣ ପୀଡାହାରୀ ଔଷଧ କାମ ନ କଲେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭାବେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଇ ପାରେ । ବିଭିନ୍ନ ଆକାରରେ ଏହା ମିଳେ: ଇଂଜେକସନ, ନାକ ସ୍ପ୍ରେ , ପାଟିରେ ଖାଇବା ବଟିକା ବା ପାଟିରେ ମିଳେଇଯିବା ବଟିକା ।<ref name=Bart10/> ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅତି ମୃଦୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ୱଚିତ [[ମାୟୋକାର୍ଡିଆଲ ଇସକେମିଆ]] ହୁଏ ।<ref name=Bart10/> ତେଣୁ ହୃଦ-ରୋଗ ଥିବା ରୋଗୀ, ଷ୍ଟ୍ରୋକ ଭୋଗିଥିବା ରୋଗୀ ଓ ସ୍ନାୟୁ ଲକ୍ଷଣ ସମ୍ମିଳିତ ଥିବା ରୋଗରେ ଏହା ସାବଧାନାତା ସହ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=Consumer>{{cite web|title=Generic migraine drug could relieve your pain and save you money|url=http://www.consumerreports.org/health/best-buy-drugs/triptan.htm|work=Best Buy Drugs|publisher=Consumer Reports}}</ref> While historically not recommended in those with basilar migraines there is no specific evidence of harm from their use in this population to support this caution.<ref name=Basil2009/> ଏହା ନିଶା କରାଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ମାସରେ ୧୦ ଦିନରୁ ଅଧିକ ନେଲେ ଓଭରଡୋଜ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ ।<ref>{{cite journal |last1=Tepper Stewart J. |last2=Tepper |first2=Deborah E. |title=Breaking the cycle of medication overuse headache |url=https://archive.org/details/sim_cleveland-clinic-journal-of-medicine_2010-04_77_4/page/236 |journal=Cleveland Clinic Journal of Medicine |volume=77 |issue=4 |pages=236–42 |date=April 2010 |pmid=20360117 |doi=10.3949/ccjm.77a.09147 |first1=S. J.}}</ref> === ଏର୍ଗୋଟାମିନ === ନାକ ସ୍ପ୍ରେ ଓ ଇଂଜେକସନ ଆକାରରେ ଏହି ପୁରାତନ ଔଷଧ ଅଦ୍ୟାପି ଦିଆଯାଉଛି ।<ref name=Bart10/> ଏହା ଶସ୍ତା ଓ ଟ୍ରିପ୍ଟାନ ସହ ସମକକ୍ଷ<ref name=Kelly2012>{{cite journal|last=Kelley|first=NE|author2=Tepper, DE|title=Rescue therapy for acute migraine, part 1: triptans, dihydroergotamine, and magnesium|url=https://archive.org/details/sim_headache_2012-01_52_1/page/114|journal=Headache|date=January 2012|volume=52|issue=1|pages=114–28|pmid=22211870|doi=10.1111/j.1526-4610.2011.02062.x}}</ref> ଓ ତାଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦାମ<ref>{{cite book|last=al.]|first=ed. Jes Olesen, ... [et|title=The headaches.|year=2006|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781754002|pages=516|url=http://books.google.ca/books?id=F5VMlANd9iYC&pg=PA516|edition=3}}</ref> । ଷ୍ଟାଟସ ମିଗ୍ରେନୋସସ ରୋଗରେ ଏହା ଅତି ଉପାଦେୟ ବିକଳ୍ପ ।<ref name=DHE2010>{{cite journal|last=Morren|first=JA|author2=Galvez-Jimenez, N|title=Where is dihydroergotamine mesylate in the changing landscape of migraine therapy?|journal=Expert opinion on pharmacotherapy|date=December 2010|volume=11|issue=18|pages=3085–93|pmid=21080856|doi=10.1517/14656566.2010.533839}}</ref> === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ === ଓପିଅଏଡ ଓ ବାର୍ବିଚୁରେଟ ଦେବାକୁ ମନା । ଉପଯୁକ୍ତ ଔଷଧ ସହ ଗୋଟିଏ ଡୋଜ ଡେକ୍ଡାମେଥାଜୋନ ଇଂଜେକସନ ଦେଲେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ୭୨ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ପୁନଃପୌନିକତା ୨୬ % କମିଯାଏ ।<ref>{{Cite journal|author=Colman I |title=Parenteral dexamethasone for acute severe migraine headache: meta-analysis of randomised controlled trials for preventing recurrence |journal=BMJ |volume=336|issue=7657 |pages=1359–61 |date=June 2008 |pmid=18541610 |pmc=2427093|doi=10.1136/bmj.39566.806725.BE|author-separator=,|author2=Friedman BW|author3=Brown MD|display-authors=3|last4=Innes|first4=G. D|last5=Grafstein|first5=E.|last6=Roberts|first6=T. E|last7=Rowe|first7=B. H }}</ref> == ପୂର୍ବାନୁମାନ == ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପୂର୍ବାନୁମାନ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ।<ref name=Prognosis2008>{{cite journal|last=Bigal|first=ME|author2=Lipton, RB|title=The prognosis of migraine|journal=Current Opinion in Neurology|date=June 2008|volume=21|issue=3|pages=301–8|pmid=18451714|doi=10.1097/WCO.0b013e328300c6f5}}</ref> ରୋଗ ଯୋଗୁ ଅନେକ ଲୋକ କର୍ମହୀନ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ରୋଗ କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଣ ଘାତକ ନୁହେଁ ।<ref name=Death2011>{{cite journal|last=Schürks|first=M|author2=Rist, PM |author3=Shapiro, RE |author4= Kurth, T |title=Migraine and mortality: a systematic review and meta-analysis|journal=Cephalalgia : an international journal of headache|date=September 2011|volume=31|issue=12|pages=1301–14|pmid=21803936|doi=10.1177/0333102411415879|pmc=3175288}}</ref> ଚାରି ପ୍ରକାର ଫଳାଫଳ ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ଯଥା ୧. ଲକ୍ଷଣ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାଲିଯାଏ, 2. ଲକ୍ଷଣ ଚାଲୁ ରହେ କିନ୍ତୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ସମୟକ୍ରମେ କମିଯାଏ, ୩. ରୋଗ ଯଥା ରୀତି ଚାଲୁ ରହେ ୪. ରୋଗ ଅଧିକ ଖରାପ ହୁଏ ବା ବାରମ୍ବାର ହୁଏ । ଇସକେମିକ ଷ୍ଟ୍ରୋକ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଅରା ସହ ମିଗ୍ରେନ ଏକ ସଙ୍କଟ ଅବସ୍ଥା ଅଟେ<ref name=Stroke2009>{{cite journal|last=Schürks|first=M|author2=Rist, PM |author3=Bigal, ME |author4=Buring, JE |author5=Lipton, RB |author6= Kurth, T |title=Migraine and cardiovascular disease: systematic review and meta-analysis|journal=BMJ (Clinical research ed.)|date=2009-10-27|volume=339|pages=b3914|pmid=19861375|pmc=2768778|doi=10.1136/bmj.b3914}}</ref> ଓ ଦୁଇଗୁଣ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରେ<ref>{{cite journal|last=Kurth|first=T|author2=Chabriat, H |author3=Bousser, MG |title=Migraine and stroke: a complex association with clinical implications|journal=Lancet neurology|date=January 2012|volume=11|issue=1|pages=92–100|pmid=22172624|doi=10.1016/S1474-4422(11)70266-6}}</ref> । ଯୁବାବସ୍ଥା, ହରମୋନ ଥିବା ଗର୍ଭନିରୋଧକ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ମହିଳା ଓ ଧୂମ୍ରପାନ ଅଧିକ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରେ । ସରଭାଇକାଲ ଆର୍ଟେରୀ ଡିସେକସନ ସହ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ ଅଛି ।<ref>{{cite journal|last=Rist|first=PM|author2=Diener, HC |author3=Kurth, T |author4= Schürks, M |title=Migraine, migraine aura, and cervical artery dissection: a systematic review and meta-analysis|journal=Cephalalgia : an international journal of headache|date=June 2011|volume=31|issue=8|pages=886–96|pmid=21511950|doi=10.1177/0333102411401634|pmc=3303220}}</ref> ଅରା ବିହୀନ ମିଗ୍ରେନ ଶଙ୍କଟକାରୀ ନୁହେଁ ।<ref name=Kurth2010>{{cite journal|last=Kurth|first=T|title=The association of migraine with ischemic stroke|journal=Current neurology and neuroscience reports|date=March 2010|volume=10|issue=2|pages=133–9|pmid=20425238|doi=10.1007/s11910-010-0098-2}}</ref> ପ୍ରତିରୋଧକାରୀ ଚିକିତ୍ସାଦ୍ୱାରା ଅରା ସହ ଅଧକପାଳି ଥିଲେ ପ୍ରତିରୋଧ ହୁଏ ।<ref>{{cite journal|last=Weinberger|first=J|title=Stroke and migraine|journal=Current cardiology reports|date=March 2007|volume=9|issue=1|pages=13–9|pmid=17362679|doi=10.1007/s11886-007-0004-y}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|2}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * {{DMOZ|/Health/Conditions_and_Diseases/Neurological_Disorders/Headaches/Migraine/}} {{Headache}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] dmindk18lhdmegbz2zplneuloxamksx 0 41934 606685 507871 2026-09-24T00:05:39Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606685 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Jayalalithaa}} {{Infobox officeholder | name = ଜେ. ଜୟଲଳିତା | native_name = {{small| ஜெ ஜெயலலிதா}} | image = Jayalalithaa.jpg | caption = ୨୦୧୪ରେ ଜୟଲଳିତା | office = ତାମିଲନାଡୁର ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ | term_start = ୨୩ ମଇ ୨୦୧୫ | term_end = ୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬ | governor = ସି. ବିଦ୍ୟାସାଗର ରାଓ | predecessor = [[ଓ.ପନୀରସେଲଭମ]] | successor = ଓ.ପନୀରସେଲଭମ | constituency = ଡ. ରାଧାକୃଷ୍ଣ ନଗର | term_start1 = ୧୬ ମଇ ୨୦୧୧ | term_end1 = ୨୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୪ | predecessor1 = [[କରୁଣାନିଧି]] | successor1 = ଓ.ପନୀରସେଲଭମ | constituency1 = ଶ୍ରୀରଙ୍ଗମ | predecessor2 = ଓ.ପନୀରସେଲଭମ | successor2 = କରୁଣାନିଧି | term_start2 = ୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୨ | term_end2 = ୧୨ ମଇ ୨୦୦୬ | constituency2 = ଅଣ୍ଡିପଟ୍ଟି | term_start3 = ୧୪ ମଇ ୨୦୦୧ | term_end3 = ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୧ | predecessor3 = କରୁଣାନିଧି | successor3 = ଓ.ପନୀରସେଲଭମ | constituency3 = Did not contest | term_start4 = ୨୪ ଜୁନ ୧୯୯୧ | term_end4 = ୧୨ ମଇ ୧୯୯୬ | predecessor4 = [[ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ]] | successor4 = କରୁଣାନିଧି | constituency4 = ବର୍ଗୁର | party = [[ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ଅନ୍ନା ଦ୍ରାବିଡ଼ ମୁନେତ୍ର କଡ଼ଗମ]] | birth_name = ଜୟଲଳିତା କୋମଳବଲ୍ଲୀ | birth_date = {{birth date|df=yes|1948|02|24}} | birth_place = [[ମାଣ୍ଡ୍ୟା]], ମଇଶୁର ରାଜ୍ୟ, ଭାରତ | death_date = {{death date and age|2016|12|05|1948|02|24|df=yes}} | death_place = [[ଚେନ୍ନାଇ]], [[ତାମିଲନାଡୁ]] | religion = [[ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ]] | profession = ଅଭିନେତ୍ରୀ, ରାଜନେତା }} '''ଜୟଲଳିତା ଜୟରାମ''' {{efn|ଜ୍ୟୋତିଷ କାରଣ ସକାଶେ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଜୟଲଳିତା ତାଙ୍କ ନାମର ଇଂରାଜୀ ବନାନରେ ଅଧିକ ଏକ "a" ଯୋଡ଼ିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/thehindu/mag/2001/12/23/stories/2001122300310300.htm|title='Scrabble' in real life|work=The Hindu|access-date=2016-12-07|archive-date=2002-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20020328012141/http://thehindu.com/thehindu/mag/2001/12/23/stories/2001122300310300.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tehelka.com/2009/05/chasing-the-poll-stars/8/|title=Chasing The Poll Stars|work=Tehelka|access-date=2016-12-07|archive-date=2016-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20161022181048/http://www.tehelka.com/2009/05/chasing-the-poll-stars/8/|url-status=dead}}</ref>}} (୨୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୮ - ୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ରାଜନେତ୍ରୀ ଥିଲେ । ସେ [[ତାମିଲନାଡୁ]]ରେ ୫ ଥର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ୧୯୯୧ରୁ ୨୦୧୬ ଭିତରେ ଚଉଦ ବର୍ଷ ଧରି ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୯ରୁ ସେ ଏକ [[ଦ୍ରାବିଡ଼ ଦଳ]] [[ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ଆନ୍ନା ଦ୍ରାବିଡ଼ ମୁନେତ୍ର କଳଗମ|ଏ.ଆଇ.ଡି.ଏମ୍.କେ]]ର ସଭାପତି ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନେ ତାଙ୍କୁ "ଆମ୍ମା" (ମା), "ପୁରଚି ତାଳାଇବି" (ବୈପ୍ଳବିକ ନେତା) ଓ "ତାମିଲନାଡୁର ଲୌହମାନବୀ" ଭାବେ ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି । [[୨୦୧୧ ତାମିଲ ନାଡୁ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ|୨୦୧୧ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ]]ରେ ଜୟଲଳିତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଏଆଇଏଡିଏମକେ ସରକାର ଓ ତାଙ୍କ ସହ-ଦଳ ଡିଏମକେ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଛିନ୍ନ କରି ଜିତିଥିଲେ । ଚତୁର୍ଥ ଥର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଜିତିବା ପରେ ସାମାଜିକ ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ ବିଶାଳ ଯୋଜନାମାନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ତେବେ ତାଙ୍କ ତିନି ବର୍ଷ ଶାସନ ପରେ ଏକ ବିଚାର ନ୍ୟାୟାଳୟ ତାଙ୍କୁ ଆୟ ବହିର୍ଭୂତ ସମ୍ପତ୍ତି ଠୁଳ କରିବା ମାମଲାରେ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରି ତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ରଦ୍ଦ କରିଥିଲେ । ଆଠ ମାସ ପରେ ତେଇଶ ଦିନ ଜେଲରେ ରହିବା ପରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ହାଇକୋର୍ଟରୁ ଜୟଲଳିତା ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଆଉଥରେ ୨୦୧୫ ମଇରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । [[୨୦୧୬ ତାମିଲନାଡୁ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ|୨୦୧୬ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ]]ରେ ସେ ୧୯୮୪ରେ ଏମଜିଆରଙ୍କ ପରେ ଆଉଥରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାରେ ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ । ସେହି ବର୍ଷ ସେ ଗୁରୁତର ଭାବେ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇ ୭୫ ଦିନ କାଳ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଚିକିତ୍ସିତ ହେବା ପରେ ୨୦୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୫ ତାରିଖରେ ଏକ [[ହୃଦ୍‌ରୋଧ]]ର ଶୀକାର ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ== ==ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନ== ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ: [[ଜୟଲଳିତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର]] ==ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ== ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ଟୀକା == {{notelist}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== {{Sister project links|wikt=no|commons=Category:J. Jayalalithaa|Jayalalithaa| b=no | n=no | q=Jayalalithaa | s=no|v=no|voy=no|species=no|d=no|display=Jayalalithaa}} * [http://www.tn.gov.in/gov_cm.html Biography] at Assembly.tn.gov.in * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4762593.stm Profile] at ''[[BBC News]]'' * [http://timesofindia.indiatimes.com/topic/J.-Jayalalithaa J. Jayalalithaa] collected news and commentary at ''[[The Times of India]]'' * [http://transcurrents.com/tamiliana/archives/549 Jayalalithaa: From Alluring Actress to Powerful Politician-by D.B.S. Jeyaraj] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1850717.stm BBC News article&nbsp;– ''Jayalalitha returns to power'' (dated 2 March 2002)] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4762593.stm BBC&nbsp;– Controversial life of Jayalalitha] * [http://www.bbc.co.uk/tamil/jaya_thapar.ram BBC Hardtalk RealPlayer video of Jayalalitha (RealPlayer required)] * {{IMDb name|0412883|J.Jayalalitha}} * http://www.drjayalalithaa.in/demo/index.php# {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140622184546/http://www.drjayalalithaa.in/demo/index.php |date=2014-06-22 }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲନାଡୁର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କନ୍ନଡ଼ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମାଲାୟଲମ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] {{ଅଧାଗଢ଼ା}} rn7wuu00huldmpked9qet6fy8k13qdf 0 42032 606717 564287 2026-09-24T00:42:02Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606717 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Nagbhushan Pattnaik}} {{Infobox person |image = Nagbhushan Patnaik.jpg |caption = ଗୁଣୁପୁରଠାରେ ନାଗଭୂଷଣଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି |image_size = |alt = |birth_name = ନାଗଭୂଷଣ ପଟ୍ଟନାୟକ |birth_date = {{Birth date|df=yes|1934|11|27}} |birth_place = [[ପଦ୍ମପୁର, ରାୟଗଡ଼ା|ପଦ୍ମପୁର]], [[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]], [[ଓଡ଼ିଶା]] |death_date = {{Death date and age|df=yes|1998|10|09|1934|11|27}} |death_place = |death_cause = |resting_place = [[ଗୁଣୁପୁର]],ଓଡ଼ିଶା |resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> |nationality = {{flag|ଭାରତୀୟ}} |other_names = |known_for = [[ନକ୍ସଲବାଡି ଆନ୍ଦୋଳନ]] |education = |alma_mater = |parents = ରାମମୂର୍ତ୍ତି ପଟ୍ଟନାୟକ (ବାପା), ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ |spouse = |children = ଫଣୀଭୂଷଣ ପଟ୍ଟନାୟକ (ପୁଅ) |awards = |signature = |website = |footnotes = |box_width = }} '''ନାଗଭୂଷଣ ପଟ୍ଟନାୟକ''' (୨୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୪ - ୦୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୮) ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ନେତା ଥିଲେ ।<ref name=Googlebooks>{{cite book|last1=Chakravarti,|first1=Sudeep|title=Red Sun: Travels in Naxalite Country|publisher=Penguin Books India|pages=98-99|url=https://books.google.co.in/books?id=GUYBRxWJlCkC&pg=PA98&lpg=PA98&dq=nagabhushan+patnaik&source=bl&ots=wyI6wJL_A_&sig=Hqqq1_ePZl8b8m83RhhaTznxb9s&hl=en&sa=X&ei=4lONVe-_CMjiuQTljZkQ&ved=0CDAQ6AEwBTgK#v=onepage&q=nagabhushan%20patnaik&f=false|accessdate=26 June 2015}}</ref> [[ରାୟଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା]]<nowiki/>ର [[ପଦ୍ମପୁର, ରାୟଗଡ଼ା|ପଦ୍ମପୁର]]ଠାରେ ଏକ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରରେ ସେ ୨୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତା ଥିଲେ ଶ୍ରୀ ରାମମୂର୍ତ୍ତି ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ମାତା ଶ୍ରୀମତୀ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ନକ୍ସଲବାଡ଼ି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଲେ<ref name=Thehindu>{{cite news|title=From Naxalbari to Nalgonda|url=http://www.thehindu.com/mag/2004/12/05/stories/2004120500470400.htm|accessdate=26 June 2015|agency=The Hindu|publisher=The Hindu Group|date=5 Dec 2004}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> । ସିପିଆଇ(ଏମ-ଏଲ)ର ଅନ୍ୟତମ ସଂସ୍ଥାପକ ସଭ୍ୟ ତଥା ଜଣେ ଆଗଧାଡ଼ିର ନେତା ହିସାବରେ ସେ ଜୀବନର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିଲେ । == ପିଲାଦିନ == ତାଙ୍କ ପିଲାଦିନ ପଦ୍ମପୁର ଗ୍ରାମରେ କଟିଥିଲା । ପ୍ରାଇମେରୀ ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ମପୁରରେ ଶେଷ ହେବା ପରେ ସପରିବାର ସେ [[ଗୁଣୁପୁର]] ଚାଲିଗଲେ । ସେଠାକାର ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳରେ ସେ ଅଧ୍ୟୟନ ସାରି ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ମହାରାଜାଙ୍କ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ନାତକ ଲାଭ କଲେ । ପିଲାଦିନେ ସେ ଭାରି ଦୁଷ୍ଟ ଥିଲେ । ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ସେ ତାଙ୍କ ପିଲାଦିନର ଏକ କୌତୁହଳପୂର୍ଣ କାହାଣିଟିଏ କହିଥିଲେ । ତାହା ହେଲା- ଦିନେ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ କେହିଜଣେ ଜଣାଇଲେ ଯେ ନାଗଭୁଷଣ ଜଣେ ସାଥିପିଲାକୁ ବାଡେଇଛନ୍ତି । ବାପା ରାଗରେ ତାଙ୍କୁ ଗୋଡାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ । କିନ୍ତୁ ନାଗଭୁଷଣ ବି କମ ନୁହଁନ୍ତି । ସେ କୌଶଳ କ୍ରମେ ଗାଁ ମନ୍ଦିରରେ ପଶିଗଲେ । ହେଲେ ବାପା ଶିକୁଳି ବନ୍ଦ କରିଦେବାରୁ ନାଗଭୂଷଣ ଆଉ ବାଟ ପାଇଲେ ନାହିଁ । ତଥାପି ଅନନ୍ୟୋପାୟ ହୋଇ ସେ ଏକ ବଡ଼ ପଥର ଖଣ୍ଡ ଧରି ବାପାଙ୍କୁ ଡରାଇଲେ । ବାପା ଏକଦମ ଛାନିଁଆ । ଆଉ ବା କଣ କରନ୍ତେ । ବାଧ୍ୟ ହୋଇ କୋଳେଇନେଲେ ଏବଂ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଶରଣାପନ୍ନ ହେଲେ । ସେହିଦିନଠାରୁ ତାଙ୍କ ନାଁ ରହିଲା ନାଗଭୂଷଣ । == ଆନ୍ଦୋଳନ == <!-- [[File:Nagbhushan Patnaik.jpg|thumb|upright=0.30|ଗୁଣୁପୁରଠାରେ ନାଗଭୂଷଣଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି]] --> ମାତ୍ର ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ବୟସରେ, ସେ ଏ.ଆଇ.ଏସ.ଏଫ.ରେ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତି । ପରେ ସେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ନିମନ୍ତେ ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ସେଠାକାର ସାମ୍ୟବାଦୀ ଧାରା ତାଙ୍କୁ ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୩୨ଟି ହତ୍ୟା ସମେତ ଅଠଷଠିଟି ମକଦ୍ଦମାର ବିଚାର ଏକ ଅଦାଲତରେ ଚାଲିଲା । ଶେଷରେ [[ହାଇଦ୍ରାବାଦ|ହାଇଦ୍ରାବାଦର]] ଏକ ଅଦାଲତ ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିଥିଲେ । ତଥାପି ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ କରୁ ନଥିବା ନାଗଭୁଷଣ ରାଜକ୍ଷମା ପାଇଁ ଆବେଦନ ସୁଦ୍ଧା କରି ନ ଥିଲେ । ତେବେ, [[ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ|ନବକୃଷ୍ଣ]] ଓ [[ମାଳତୀ ଚୌଧୁରୀ|ମାଳତୀ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ]] ଭଳି ଗାନ୍ଧୀବାଦୀଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ତାଙ୍କୁ ୧୯୮୦ରେ ରାଜକ୍ଷମା ମିଳିଥିଲା ।<ref name=sambadepaper>{{cite news|title=ଚୀର ବିପ୍ଳବୀ ନାଗଭୁଷଣ|url=http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=199897&boxid=4340542|accessdate=9 October 2015|newspaper=Sambad|date=9 October 2015|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304224356/http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=199897&boxid=4340542|url-status=dead}}</ref> ନାଗଭୂଷଣ ଜଣେ କବି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ [[ନଜରୁଲ ଇସଲାମ|ନଜରୁଲ ଇସଲାମଙ୍କଦ୍ୱାରା]] ବିଶେଷଭାବେ ପ୍ରଭବିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଏକାଧିକ ଭାଷା ଯଥା ; [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ତେଲୁଗୁ ଭାଷା|ତେଲୁଗୁ]] ଓ [[ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା|ବଙ୍ଗଳା]] ଜାଣିଥିଲେ । ହେଲେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ଲେଖା [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ]] ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ନାଗଭୁଷଣଙ୍କ ରଚିତ ''''poems of prisons'''' <ref name=Odishabarta>{{cite web|title=Poems of Prisons by Nagbhushana Patnaik released|url=http://www.orissabarta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=11473:press-release-poems-of-prison-by-nagabhushan-patnaik-released&catid=35:top-stories|website=Odishabarta.com|publisher=Odishabarta|accessdate=26 June 2015|archive-date=26 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626185159/http://www.orissabarta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=11473:press-release-poems-of-prison-by-nagabhushan-patnaik-released&catid=35:top-stories|url-status=dead}}</ref><ref name=Hot&hitnews>{{cite web|last1=Correspondent|first1=HNF|title=Nagabhushan Patnaik’s ‘Poems of Prison’ released in Bhubaneswar|url=http://hotnhitnews.com/Book-Release-Radical-thinker-Nagbhushan-Patnaiks-poems-of-prison-released-in-Bhubaneswar-Hotnhitnews-India-11527082012.htm|website=hotnhitnews.com/|accessdate=26 June 2015|archive-date=27 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150627081052/http://hotnhitnews.com/Book-Release-Radical-thinker-Nagbhushan-Patnaiks-poems-of-prison-released-in-Bhubaneswar-Hotnhitnews-India-11527082012.htm|url-status=dead}}</ref> ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୬, ୨୦୧୨ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ୧୯୯୮ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୦୯ ତାରିଖରେ ସେ ଶେଷନିଃଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == * [http://www.bannedthought.net/India/CPI-Maoist-Docs/Cadre/CC-MartyrsLifeHistories-Book-Eng-140921.pdf "ADVANCING THE REVOLUTION WITH GREAT SACRIFICES"] {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME = ନାଗଭୂଷଣ ପଟ୍ଟନାଯକ | ALTERNATIVE NAMES = ନାଗଭୂଷଣ | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH = | PLACE OF BIRTH = | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] e9156qhau67hw58v058ik6mdrcbrmlo 0 42118 606634 484168 2026-09-23T23:09:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606634 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Kashipur, Rayagada}} {{Infobox settlement | name = କାଶିପୁର | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ଗ୍ରାମ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Odisha | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Odisha, India | latd = 19 | latm = 22 | lats = 00 | latNS = N | longd = 83 | longm = 08 | longs = 00 | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = ଦେଶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|ରାଜ୍ୟ]] | subdivision_name1 = [[ଓଡ଼ିଶା]] | subdivision_type2 = [[ଭାରତର ଜିଲ୍ଲା|ଜିଲ୍ଲା]] | subdivision_name2 = [[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|ରାୟଗଡ଼ା]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = ୧୧,୮୦୯ | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ଭାଷା | demographics1_title1 = ସରକାରୀ | demographics1_info1 = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = ୭୬୫୦୧୫ | registration_plate = | website = | footnotes = }} '''କାଶିପୁର''' [[ଓଡ଼ିଶା]]ର ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଗ୍ରାମ । ଉତ୍କଳ ଆଲୁମିନାର ପ୍ରସ୍ତାବିତ କାରଖାନାକୁ ବିରୋଧପୂର୍ବକ ଏଠାରେ ୨୦୦୪ ଡେସେମ୍ବର ୧ରେ ହୋଇଥିବା ଗଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ଏହା ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା <ref>[http://www.thehindu.com/thehindu/2001/01/07/stories/05071344.htm "The Hindu on Kashipur"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141128011736/http://www.thehindu.com/thehindu/2001/01/07/stories/05071344.htm |date=2014-11-28 }} l</ref><ref>[http://www.thehindu.com/2003/10/16/stories/2003101602591300.htm " The Hindu on Kashipur firing"]</ref><ref>[http://www.jstor.org/discover/10.2307/4412437?uid=3738256&uid=2&uid=4&sid=21104057981221 " JStor on Kashipur"]</ref> । ==ଭୂଗୋଳ== କାଶିପୁରର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥାନ ହେଉଛି latd = ୧୯.୨୨, longd = ୮୩.୦୮ । ଜିଲ଼୍ଲା ମୁଖ୍ୟାଳୟ [[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|ରାୟଗଡ଼ା]]ଠାରୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଏହା ୭୫ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛି । ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ କାଶିପୁରର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୧,୮୦୯<ref>[http://censusindia.gov.in/(S(1p41cgfchil54nznru25z3nw))/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=21&district_code=27 ୨୦୧୧ ଭାରତର ଜନଗଣନା]</ref> । ଭାଲୁମସ୍କା ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଏହାର ନିକଟତମ ରେଳଷ୍ଟେସନ ଭାବେ ଏଠାରେ ରେଳ ଯୋଗାଯୋଗ ରହିଛି । ଏହାର ନିକଟତମ ବିମାନ ବନ୍ଦର ହେଉଛି [[ଜୟପୁର, କୋରାପୁଟ|ଜୟପୁର]] । ଏଠାକାର ପ୍ରଚଳିତ ଭାଷା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ତେଲୁଗୁ । ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ତହସିଲମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାଶିପୁର ଅନ୍ୟତମ । == ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି == [[ସୁମନୀ ଝୋଡ଼ିଆ]] ==ପର୍ଯ୍ୟଟନ== ବଣ, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଝରଣାରେ ପରିପୂର୍ଣ ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ଶୋଭା ମନମୁଗ୍ଧକର ଅଟେ । ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== * [http://rayagada.nic.in/ ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ସରକାରୀ ପୃଷ୍ଠା] {{ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା}} {{ଓଡ଼ିଶା-ଅଧାଗଢ଼ା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର]] sqpau21mmx097bq6ngmq7z6yqspix2k 0 42456 606624 601124 2026-09-23T22:44:57Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606624 wikitext text/x-wiki {{Chembox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 451527415 | ImageFile1 = File:Ozone_molecule.svg | ImageFile1_Ref = {{chemboximage|correct|??}} | ImageName1 = Skeletal formula of ozone with partial charges shown with some dimensions | ImageFileR2 = Ozone-CRC-MW-3D-vdW.png | ImageFileR2_Ref = {{chemboximage|correct|??}} | ImageNameR2 = Spacefill model of ozone | ImageFileL2 = Ozone-CRC-MW-3D-balls.png | ImageFileL2_Ref = {{chemboximage|correct|??}} | ImageNameL2 = Ball and stick model of ozone | ImageFile3 = Ozone-elpot-3D-vdW.png | ImageFile3_Ref = {{chemboximage|correct|??}} | ImageSize3 = 121 | ImageName3 = Electrostatic potential map of ozone | IUPACName = Trioxygen | Section1 = {{Chembox Identifiers | CASNo = 10028-15-6 | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | PubChem = 24823 | PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|pubchem}} | ChemSpiderID = 23208 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | UNII = 66H7ZZK23N | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | EINECS = 233–069–2 | MeSHName = Ozone | RTECS = RS8225000 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 25812 | Gmelin = 1101 | SMILES = o:o:o | SMILES1 = [O]O[O] | StdInChI = 1S/O3/c1-3-2 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | InChI = 1/O3/c1-3-2 | StdInChIKey = CBENFWSGALASAD-UHFFFAOYSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | InChIKey = CBENFWSGALASAD-UHFFFAOYAY }} | Section2 = {{Chembox Properties | Solvent = | O = 3 | ExactMass = 47.984743866 g mol⁻¹ | Appearance = Pale blue gas | Density = 2.144 mg cm⁻³ (at 0 °C) | Solubility = 1.05 g L⁻¹ (at 0 °C) | SolubleOther = very soluble in [[carbon tetrachloride|CCl₄]], [[sulfuric acid]] | MeltingPtK = 81 | BoilingPtK = 161 | RefractIndex = 1.2226 (liquid) }} | Section3 = {{Chembox Structure | SpaceGroup = C_2v | Coordination = Digonal | MolShape = Dihedral | OrbitalHybridisation = ''sp''² for O1 | Dipole = 0.53 D }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry | DeltaHf = 142.67 kJ mol⁻¹ | Entropy = 238.92 J K⁻¹ mol⁻¹ }} | Section5 = {{Chembox Hazards | EUClass = {{Hazchem O}} {{Hazchem Xi}} | NFPA-H = 4 | NFPA-F = 0 | NFPA-R = 4 | NFPA-O = Ox }} | Section8 = {{Chembox Related | OtherCpds = [[Sulfur dioxide]]<br />[[Trisulfur]]<br />[[Disulfur monoxide]]<br />[[Cyclic ozone]] }} }} '''ଓଜୋନ୍''' (O_୩) ଗୋଟିଏ [[ଅଜୈବ ପଦାର୍ଥ]] । ଏହାକୁ ଟ୍ରାଇଓକ୍ସିଜେନ୍ ମଧ୍ୟ କୁହାଜାଏ । ଏହା ଗୋଟେଏ ହାଲୁକା ନୀଳ ରଙ୍ଗର ବାସ୍ପ, ଯାହାର ଏକ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ତୀବ୍ର ଗନ୍ଧ ଅଛି । [[ଅମ୍ଳଜାନ]]ର ଗୋଟିଏ ବହୁରୁପ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଅମ୍ଳଜାନଠାରୁ ବହୁତ କମ୍ ସ୍ଥିର । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == {{commons category}} *[http://www.io3a.org/ International Ozone Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161103102703/http://www.io3a.org/ |date=2016-11-03 }} *[http://www.eea.europa.eu/maps/ozone/welcome European Environment Agency's near real-time ozone map (ozoneweb)] *[http://www.nasa.gov/vision/earth/environment/ozone_resource_page.html NASA's Ozone Resource Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130406111342/http://www.nasa.gov/vision/earth/environment/ozone_resource_page.html |date=2013-04-06 }} *[http://www.osha.gov/dts/chemicalsampling/data/CH_259300.html OSHA Ozone Information] *[http://www.vega.org.uk/video/programme/111 Paul Crutzen Interview] Freeview video of Paul Crutzen Nobel Laureate for his work on decomposition of ozone talking to Harry Kroto Nobel Laureate by the Vega Science Trust. *[http://earthobservatory.nasa.gov/Library/Ozone/ozone.html NASA's Earth Observatory article on Ozone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081002023103/http://earthobservatory.nasa.gov/Library/Ozone/ozone.html |date=2008-10-02 }} *[http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0068.htm International Chemical Safety Card 0068] *[http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0476.html NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards] *[http://www.niehs.nih.gov/health/topics/agents/ozone/ National Institute of Environmental Health Sciences, Ozone Information] *[http://www.greenfacts.org/air-pollution/ozone-o3/index.htm Ground-level Ozone Air Pollution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080914080713/http://www.greenfacts.org/air-pollution/ozone-o3/index.htm |date=2008-09-14 }} *[http://www.giss.nasa.gov/research/news/20060314/ NASA Study Links "Smog" to Arctic Warming] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150905074626/http://www.giss.nasa.gov/research/news/20060314/ |date=2015-09-05 }} — [[Goddard Space Flight Center|NASA Goddard]] Institute for Space Studies (GISS) study shows the warming effect of ozone in the Arctic during winter and spring. *[https://web.archive.org/web/20100722134236/http://www.epa.gov/iaq/pubs/ozonegen.html US EPA report questioning effectiveness or safety of ozone generators sold as air cleaners] *[http://www.pesticideinfo.org/Detail_Chemical.jsp?Rec_Id=PC39189 Pesticides Database; Ozone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727171934/http://www.pesticideinfo.org/Detail_Chemical.jsp?Rec_Id=PC39189 |date=2011-07-27 }} *[http://ownyourair.org/ozone.html Ground-level ozone information from the American Lung Association of New England] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913213217/http://ownyourair.org/ozone.html |date=2008-09-13 }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଗ୍ୟାସ]] 3fbn65fbyqpnvwt3fdjxx2fmmyhbwzu 0 43249 606741 573452 2026-09-24T01:24:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606741 wikitext text/x-wiki ପ୍ରିୟଙ୍କା ଗାନ୍ଧୀ (ପ୍ରିୟଙ୍କା ରବର୍ଟ ଭଦ୍ରା) ହେଉଛନ୍ତି [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] ଦଳର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ସଦସ୍ୟା ତଥା ଜଣେ ରାଜନେତ୍ରୀ । ସେ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ [[ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ]] ଓ [[ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ]]ଙ୍କ ଝିଅ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର କଂଗ୍ରେସ ମୁଖ୍ୟ [[ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ]]ଙ୍କ ଭଉଣୀ । ସେ [[ଫିରୋଜ ଗାନ୍ଧୀ]] ଓ [[ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ]]ଙ୍କ ନତୁଣୀ ଏବଂ ନେହେରୁ-ଗାନ୍ଧୀ ବଂଶର ଜଣେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ । {{Infobox person | name = ପ୍ରିୟଙ୍କା ଗାନ୍ଧୀ | image =Priyanka Gandhi Vadra (7).jpg| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1972|1|12}} | birth_place = ଦିଲ୍ଲୀ, ଭାରତ | residence = ଦିଲ୍ଲୀ, ଭାରତ | death_date = | death_place = | party = [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] | parents = [[ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ]] (ଫାଂଥେର)<br />[[ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ]] (ମୋଥେର ) | relatives = [[ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ]] (ବରତହେର) | spouse = ରୋବେର୍ଟ ବଦ୍ରା | alma_mater = [[ଦିଲ୍ଲୀବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳାୟ]] (B.A.) | nationality = ଭାରତୀୟ | children = 2 | website = | footnotes = | signature = Signature of Priyanka Vadra.svg }} == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == ୧୯୯୯ ମସିହାର ଏକ [[ନିର୍ବାଚନ]] ସଭା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ବି.ବି.ସି. ନ୍ୟୁଜ ସହ ସାକ୍ଷାତକାର ସମୟରେ ପ୍ରିୟଙ୍କା କହିଥିଲେ "ମୁଁ ମୋର ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ନେଇ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ସ୍ଥିର । ମୋ ପାଇଁ [[ରାଜନୀତି]]ଠାରୁ ଅଧିକା ଦେଶର ଜନତା ମହତ୍ୱ ରଖନ୍ତି ଏବଂ ମୁଁ ନିଜେ ରାଜନୀତିରେ ନ ରହି ମଧ୍ୟ ଜନତାର ସେବା କରିପାରିବି" । ମୋର ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗଦେବା ସହ କେବଳ ଦେଶର ଭାଇଚାରାର ସଂପର୍କ ରହିଛି ନଚେତ ମୁଁ ହଜାର ଥର କହିଛି ମୋର ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗ ଦେବାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନହିଁ । <ref>Mike Wooldridge, BBC News, [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/462926.stm Priyanka: Daughter of the dynasty], 1 October 1999</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/election/1999/sep/22priya.htm|title=Rediff On The NeT: The Rediff Election Interview/ Priyanka Vadra|work=rediff.com}}</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ୧୯୯୭ ଫେବୃଆରି ୧୮ ତାରିଖ ଦିନ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିନ୍ଦୁ ରୀତିନିତୀ ସହିତ ସେ [[ଦିଲ୍ଲୀ]]ର ଜଣେ ସଫଳ ବ୍ୟବସାୟୀ [[ରବର୍ଟ ଭଦ୍ରା]]ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ବିବାହ ଜନପଥଠାରେ ଥିବା [[ଗାନ୍ଧୀ ଭବନ]]ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କର "ରିହାନ୍" ନାମରେ ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଏବଂ "ମିରାୟା" ନାମରେ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି । ସେ [[ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ]]ର ଜଣେ ଆନୁଗାମୀ ଅଟନ୍ତି । <ref>{{Cite web |url=http://www.rediff.in/news/feb/10gandhi.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-05-05 |archive-date=2013-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130913041240/http://www.rediff.in/news/feb/10gandhi.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://indiatoday.intoday.in/story/who-is-robert-vadra/1/224119.html "Who is Robert Vadra?"], India Today, 10 October 2011. Retrieved on 15 February 2013.</ref> <ref>{{cite web|title=Priyanka Gandhi Vadra|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?239775|publisher=The Outlook|accessdate=18 October 2012|archive-date=13 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413142745/http://www.outlookindia.com/article.aspx?239775|url-status=dead}}</ref> == ଅଧିକା ତଥ୍ୟ == [[ଶ୍ରେଣୀ:ନେହେରୁ-ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର]] smq3hgv5usdtxpf6d7mak58rr21xfut 0 43299 606663 559978 2026-09-23T23:34:47Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606663 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Gopal Krushna Rath}} {{Infobox person | name = ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ରଥ | image =GopalRath.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1945|08|03}} | birth_place = କଂସାରୀପଡ଼ା, [[ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା|ସମ୍ବଲପୁର]] | death_date = {{Death date and age|df=y|2016|12|30|1945|08|03}} | death_place = [[ପୁଣେ]] | death_cause = [[ହୃଦ୍‌ଘାତ]] | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = | alma_mater = [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]], ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | spouse = କିରଣବାଳା ରଥ | partner = | children = ଅମୃତ, ରୋଜୀ | parents = ଗଣେଶ ପ୍ରସାଦ ରଥ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ | relatives = | callsign = | awards = କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୪ | website = | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | signature = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = }} '''ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ରଥ''',(୩ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୫ - ୩୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬)<ref>{{cite news|title=ସାହିତ୍ୟିକ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରଲୋକ|url=http://www.dharitri.com/Sambalpur/311216/p1.htm|accessdate=31 December 2016|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ}}</ref> ଜଣେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ କବି ଥିଲେ ।<ref name="IndExp">{{cite news | url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Kendra-Sahitya-Akademi-for-Gopal-Rath/2014/12/20/article2580161.ece | title=Kendra Sahitya Akademi for Gopal Rath | work=Indian Express | accessdate=20 ଡିସେମ୍ବର 2014 | archive-date=2015-11-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151116000219/http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Kendra-Sahitya-Akademi-for-Gopal-Rath/2014/12/20/article2580161.ece | url-status=dead }}</ref> == ଜୀବନୀ == ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ, ୧୯୪୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୩ ତାରିଖରେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର କଂସାରୀପଡ଼ାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଗଣେଷ ପ୍ରସାଦ ରଥ ଓ ମାତା ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ।<ref>{{cite news|title=କବି ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ରଥଙ୍କ ପରଲୋକ|url=http://www.sambadepaper.com/Details.aspx?id=318080&boxid=25637283|accessdate=31 December 2016|newspaper=ସମ୍ବାଦ ୩୧/୧୨/୨୦୧୬ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୩}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ସେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲ ଓ [[ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ|ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କଲେଜରୁ]] ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ କଲେଜରୁ ଆଇନ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରି, ସେ ଅାଇନଜୀବୀ ଭାବେ ପେସା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଚାର ବିଭାଗ ସେବାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୨ବର୍ଷ ପରେ ଇସ୍ତଫା ଦେଇ ଲଜପତ ରାୟ ଅାଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଓ ପରେ [[ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଅାଇନ ବିଭାଗରେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୫ରେ ସେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ ସମୂହର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୬ବର୍ଷ କାଳ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମିର ସାଧାରଣ ପରିଷଦ ସଭ୍ୟ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଇଥିଲେ । ୨୦୦୬ରେ [[ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ]] ଉପଲକ୍ଷେ ଦିଲ୍ଲୀ ଅାକାଶବାଣୀଦ୍ୱାରା ଅାୟୋଜିତ କବି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଓଡ଼ିଅା ଭାଷାର ଏକକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । <ref>{{cite web | url=http://sambadepaper.com/epaperpdf%5C20122014%5C20-md-kbk-7.pdf | title=ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ରଥଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମୀ ପୁରସ୍କାର | publisher=ସମ୍ବାଦ, ସମ୍ବଲପୁର ସଂସ୍କରଣ | accessdate=20 December 2014 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଦିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ସ୍ୱାମୀ ଗୁରୁ ରୂପାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ <ref>{{Cite web |url=http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=131510&boxid=23934452 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2014-12-25 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304224503/http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=131510&boxid=23934452 |url-status=dead }}</ref> ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥ "ବିଶୁଦ୍ଧାନନ୍ଦ ସାରସ୍ୱତ ସଂଘ" ମନ୍ଦିରରେ ପତ୍ନୀ କିରଣବାଳା ରଥଙ୍କ ସହ ସନ୍ୟାସୀ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ । <ref>ସମାଜ ୨୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୪, ପୃଷ୍ଠା: ୩</ref> [[ପୁଣେ]]ରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ [[ହୃଦ୍‌ଘାତ]] ଯୋଗୁଁ ୨୦୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୩୦ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା । == ରଚନାବଳୀ == ୧୯୮୦ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ସଂକଳନ ଏକଲା ମଣିଷ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କର ମୋଟ ୬ଗୋଟି କବିତା ସଙ୍କଳନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ପ୍ରତି ଦଶବର୍ଷର ଜୀବନ ଶୈଳୀକୁ ନେଇ ସେ କବିତା ସଂକଳନ ରଚନା କରୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ବିହ୍ୱଳ ବେଳାଭୂମି ଓ ଅରୁଣ ଉଦ୍ଭାସ କବିତା ସଂକଳନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଦେଖାଯାଏ (୩ବର୍ଷର ବ୍ୟବଧାନ)। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ କିରଣବାଳା ରଥଙ୍କ ସମ୍ପଦନାରେ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ରଥଙ୍କ କବିତା ସମଗ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ୨୦୧୯ ମସିହାରେ। * ବିହ୍ୱଳ ବେଳାଭୂମି, ୨୦୧୩ * ବିପୁଳ ଦିଗନ୍ତ, ୨୦୧୦ * କୁନିପୁଅ ଓ ନିଷ୍ପାପ ସକାଳ, ୨୦୦୦ * କେତେଦୂର, ୧୯୯୦ * ଏକଲା ମଣିଷ, ୧୯୮୦ * ଅରୁଣ ଉଦ୍ଭାସ,୨୦୧୬ == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୪ (ବିପୁଳ ଦିଗନ୍ତ)<ref>{{cite web|title=AKADEMI AWARDS (1955-2016)|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/akademi%20samman_suchi.jsp#ODIA|publisher=ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=6 January 2017}}</ref> * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୩ (କୁନିପୁଅ ଓ ନିଷ୍ପାପ ସକାଳ) <ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=31 December 2016|archive-date=12 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240112163906/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|url-status=dead}}</ref> <ref>ପ୍ରମେୟ ୨୦/୧୨/୨୦୧୪ ପୃଷ୍ଠା ୧ ଓ ୭.</ref> * ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା), ୧୯୮୪ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{cite web |title=ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା |url=http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୧ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008054001/http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf|archivedate=8 October 2020 |url-status=live}}</ref> * ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୩ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ) * ଗୋକର୍ଣ୍ଣିିକା ସମ୍ମାନ * ଯଦୁମଣି ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା * ମାତୃଭୂମି ସହକାର ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା * ଶ୍ରୀବଳଦେବ ସମ୍ମାନ == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ମୂଳ ରଚନା)‎}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା)}} {{ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] e84wpa3fe9gikl5ggbpwycgkwn5due1 0 44165 606675 496493 2026-09-24T00:01:04Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606675 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Zail Singh }} {{Infobox Officeholder | name = ଜୈଲ ସିଂହ | image = President_Giani_Zail_Singh_(cropped).jpg | office = ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି | primeminister = [[ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ]]<br>[[ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ]] | vicepresident = ମୋହମ୍ମଦ ହିଦତୁଲା<br>[[ରାମସ୍ୱାମୀ ଭେଙ୍କଟରମଣ]] | term_start = ୨୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୮୨ | term_end = ୨୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୮୭ | predecessor = [[ନୀଲମ ସଞ୍ଜୀବ ରେଡ୍ଡୀ]] | successor = ରାମସ୍ୱାମୀ ଭେଙ୍କଟରମଣ | office2 = ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ | primeminister2 = ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ | term_start2 = ୧୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୦ | term_end2 = ୨୨ ଜୁନ ୧୯୮୨ | predecessor2 = ଯସୱନ୍ତରାଓ ଚୋହାନ | successor2 = ରାମସ୍ୱାମୀ ଭେଙ୍କଟରମଣ | office3 = ଗୁପ୍ତ ନିରପକ୍ଷ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ମହାସଚିବ | term_start3 = ୧୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୮୩ | term_end3 = ୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୮୬ | predecessor3 = ନୀଲମ ସଞ୍ଜୀବ ରେଡ୍ଡୀ | successor3 = ରାମସ୍ୱାମୀ ଭେଙ୍କଟରମଣ | birth_date = {{birth date|1916|5|5|df=y}} | birth_place = ସାଣ୍ଡଭାନ, ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତ | death_date = {{death date and age|1994|12|25|1916|5|5|df=y}} | death_place = [[ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼]], [[ଭାରତ]] | party = [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ|କଂଗ୍ରେସ]] | alma_mater = ସହିଦ ଶିଖ ମିଶନାରି କଲେଜ | religion = [[ଶିଖ ଧର୍ମ|ଶିଖ]] }} '''ଜୈଲ ସିଂହ''' ({{audio|Zail_singh.ogg|pronunciation}}; ୫ ମଇ ୧୯୧୬ – ୨୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୪) ଭାରତର ସପ୍ତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଲେ । ସେ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ|କଂଗ୍ରେସ ଦଳ]]ର ନେତା ଏବଂ ଗୃହ ବିଭାଗ ସହ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗରେ କ୍ୟାବିନେଟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ । ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିବା ସମୟରେ ଅପରେସନ ବ୍ଲୁ ଷ୍ଟାର, ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନିଧନ ଓ 'ଶିଖ ଦଙ୍ଗା' ଭଳି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା।<ref name=nyt>"[http://www.nytimes.com/1994/12/26/obituaries/zail-singh-78-first-sikh-to-hold-india-s-presidency.html Zail Singh, 78, First Sikh To Hold India's Presidency]". ''The New York Times''. 1994-12-26. Retrieved 2011-26-10.</ref> ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଏକ କାର ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ସେ ନିଜ ଜୀବନ ହରେଇଥିଲେ । ==ଜୀବନୀ== ସିଂହଙ୍କ ଜନ୍ମ ୫ ମଇ ୧୯୧୬ ମସିହାରେ [[ଫରୀଦକୋଟ ଜିଲ୍ଲା]]ର ସାନ୍ଧୱନରେ ହେଇଥିଲା। ସେ ଶିଖ ଧର୍ମରୁ ଥିଲେ ଏବଂ ସହିଦ ଶିଖ ମିସନାରି କଲେଜରୁ ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବର ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିବାରୁ ଜ୍ଞାନୀ ଉପାଧି ପାଇଥିଲେ଼।<ref>"Zail Singh." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2011. Web. 26 Oct. 2011. <http://www.britannica.com/EBchecked/topic/545853/Zail-Singh>.</ref> ==ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତି (୧୯୪୭-୧୯୭୧)== ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଫରିଦାକୋଟର ତତ୍କାଳୀନ ଶାସକ ହରିନ୍ଦର ସିଂହଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ଅଧିନିୟମରେ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ, ସେଥିପାଇଁ କଠୋର ଦଣ୍ଡାଦେଶ ସହ ୫ ବର୍ଷ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରିଥିଲେ।<ref>A.C. Aurora, "Punjab Riyasti Praja Mandal", The Encyclopedia of Sikhism, ed. Harbans Singh, Vol. III, Patiala, India, Punjabi University, 1997, p. 278.</ref> ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ସେ ପଞ୍ଜାବର ରାଜସ୍ୱ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ପରେ ୧୯୫୧ରେ କୃଷି ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୫୬ରୁ ୧୯୬୨ ଯାଏଁ [[ରାଜ୍ୟ ସଭା]]ର ସାଂସଦ ହୋଇଥିଲେ। ==ପଞ୍ଜାବର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (୧୯୭୨-୭୭)== ଜୈଲ ସିଂହ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରୁ ପଞ୍ଜାବର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ।<ref>Sangat Singh, The Sikhs in History, New Delhi, Uncommon Books, 1999, pp. 350-54; [[Khushwant Singh]], A History of the Sikhs, Volume II: 1839-2004, New Delhi, Oxford University Press, pp. 315-17.</ref><ref>Khushwant Singh, A History of the Sikhs, Volume II: 1839-2004, New Delhi, Oxford University Press, 2004, p. 355.</ref> ସେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କୁ ମରିବା ଯାଇଁ ପେନସନ ଯୋଗାଇବା ଯୋଜନା କରିଥିଲେ। ସିଂହ [[ଲଣ୍ଡନ]]ରୁ ଉଧମ ସିଂହଙ୍କ ଅବଶେଷ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀତ କରିଥିଲେ। ==କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର== ୧୯୮୦ ମସିହାରେ [[ଲୋକ ସଭା|ସପ୍ତମ ଲୋକ ସଭା]] ନିର୍ବାଚନ ଜିତିଥିଲେ, ପରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସରକାରରେ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଇଥିମଧ୍ୟରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।<ref name=nyt/> <ref>http://caravanmagazine.in/reportage/shattered-dome</ref> ==ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ== ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଉଦାଶନୀୟ ସମ୍ପର୍କ ଯୋଗୁ ସିଂହଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବିବାଦମୟ ଥିଲା।<ref name="Presidential Years of Zail Singh">{{cite news|title=Presidential Years of Zail Singh|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?202610|accessdate=13 June 2012|newspaper=outlook india|archive-date=3 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603054921/http://outlookindia.com/article.aspx?202610|url-status=dead}}</ref> ସିଂହ ୧୯୮୬ ମହିହାରେ ଭାରତୀୟ ଡାକଘର ସଂଶୋଧନ ବିଲକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ । ପରେ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ [[ଭି. ପି. ସିଂହ]] ସରକାର ଏହି ବିଲକୁ ଓହରେଇ ନେଇଥିଲେ ।<ref name="Show Of Dissent">{{cite news|title=Show Of Dissent|url=http://archives.digitaltoday.in/indiatoday/20060612/nation5.html|accessdate=13 June 2012|newspaper=India Today}}</ref> ==ଆଘାତ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ== ୨୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଆନନ୍ଦପୁର ସାହିବ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ କିରତପୁର ସାହିବଠାରେ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ୨୮ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୪ରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ରାଜଘାଟ ସ୍ମାରକଠାରେ ସିଂହଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା।<ref>Harjot Singh, "Zail Singh, Gyani", The Encyclopedia of Sikhism, ed. Harbans Singh, Vol. IV, Patiala, India, Punjabi University, 1997, p. 457.</ref> ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} ==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ== {{commons category|Gyani Zail Singh|ଜୈଲ ସିଂହ}} {{ରାଷ୍ଟ୍ରପତି}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜ୍ୟ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] 152tra9zgxf4hriay20bydjhb6sen58 0 44387 606915 551649 2026-09-24T05:54:24Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606915 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Soumya Mishra}} {{Infobox person |image = |image_size = |alt = |birth_name = ସୌମ୍ୟା ମିଶ୍ର |birth_date = <!-- {{Birth date|df=yes|1934|02|05}} --> |birth_place = [[କଟକ]] |death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|2012|12|30|1934|02|05}} --> |death_place = |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> |nationality = {{flag|ଭାରତୀୟ}} |other_names = |known_for = ଭାରତୀୟ ପୁଲିସ ସେବା ଅଧିକାରୀ |education = |alma_mater = ଷ୍ଟୁଆର୍ଟ ସ୍କୁଲ, ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ,ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ |religion = |spouse = ଦେବବ୍ରତ କଣ୍ଠ |children = |parents = |relatives = ତଦାଶା(ଭଉଣୀ) |awards = |signature = |website = |footnotes = |box_width = }} '''ସୌମ୍ୟା ମିଶ୍ର''', ପ୍ରଥମ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ମହିଳା ଆଇ.ପି.ଏସ(ଭାରତୀୟ ପୁଲିସ ସେବା) ଅଧିକାରୀ ଅଟନ୍ତି । ସେ ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ପୁଲିସ ସେବାରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ<ref>{{Cite web |url=http://mha1.nic.in/pdfs/DIG-EMPL.pdf |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2015-02-27 |archive-date=2018-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180404052904/http://mha1.nic.in/pdfs/DIG-EMPL.pdf |url-status=dead }}</ref> ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ [[ତେଲେଙ୍ଗାନା]] ରାଜ୍ୟର ଗୃହ ବିଭାଗର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ।<ref>http://www.thehansindia.com/posts/index/2014-06-05/Soumya-Mishra-takes-over-as-T-Home-Secretary--97503</ref> ସେ ପୁଲିସ ବିଭାଗରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦବୀରେ ରହି, [[ବିଜୟୱାଡ଼ା]], [[କରିମନଗର]], [[ସାଇବରାବାଦ]], [[ବିଶାଖାପାଟଣା]], [[ବିଜୟନଗରମ]] ଓ [[ୱାରଙ୍ଗଲ]] ଆଦି ସ୍ଥାନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିସାରିଛନ୍ତି ।<ref>http://www.deccanchronicle.com/140605/nation-current-affairs/article/dr-saumya-mishra-special-secretary-home</ref> == ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା == [[କଟକ]]ରେ ଜନ୍ମିତ ସୌମ୍ୟା, ଷ୍ଟୁଆର୍ଟ ସ୍କୁଲ ଓ [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ପାଠ ପଢ଼ିବା ସହ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ [[ସମାଜତତ୍ତ୍ୱ]]ରେ ପି.ଏଚ.ଡି ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଜଣେ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ରୀ ଥିଲେ ଓ ଜୁନିୟର ରିସର୍ଚ୍ଚ ସ୍କୋଲାରସିପ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସିଭିଲ ସର୍ଭିସ ପରୀକ୍ଷାରେ ସଫଳ ହେବା ପରେ, ସେ ରିସର୍ଚ୍ଚ କାମ ଛାଡି ପୁଲିସ ସେବାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>http://www.telegraphindia.com/1100918/jsp/orissa/story_12950466.jsp</ref>। ପିଲାଟିଦିନରୁ ସୋମ୍ୟାଙ୍କର ଜଣେ ଆ.ପି.ଏ.ସ ଅଫିସର ହେବା ଉଚ୍ଛା ଥିଲା। == ପରିବାର == ପତି ଦେବବ୍ରତ କଣ୍ଠ ଓ ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ନେଇ ସୌମ୍ୟାଙ୍କ ପରିବାର । ସୋମ୍ୟାଙ୍କ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ପୁଅ। ଦେବବ୍ରତ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକରି ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିସାରିଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି ।<ref>http://www.outlookindia.com/news/article/IAS-officer-resigns-to-join-politics/583131 {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ସୌମ୍ୟାଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭଗ୍ନୀ ତଦାଶା ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପୁଲିସ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଓ [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ [[ରାଞ୍ଚି]]ରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ==ଉପାଧୀ ଓ ସମ୍ମାନ== * ପୁଲିସ ପଦକ - ୨୦୧୪<ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/telangana/Police-Medal-Presented-to-Soumya-Mishra/2014/08/16/article2382284.ece |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2015-02-27 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402221532/http://www.newindianexpress.com/states/telangana/Police-Medal-Presented-to-Soumya-Mishra/2014/08/16/article2382284.ece |url-status=dead }}</ref> * ଲିଡ଼ ଇଣ୍ଡିଆ ଟେଲିଭିଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଠଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନିତ ।<ref>http://epaper.timesofindia.com/Repository/ml.asp?Ref=VE9JQS8yMDA3LzEyLzA3I0FyMDAyMDA=&Mode=HTML&Locale=english-skin-custom</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ବୃତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା]] jfqc47t32rc6t88b3333clwu03k9uba 0 44523 606590 563799 2026-09-23T21:34:27Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606590 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Amrita Sher-Gil}} {{Infobox artist | name = ଅମୃତା | Born = 1913 | image = Amrita Sher-Gil, painter, (1913-1941).jpg | imagesize = 200px | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth date |df=yes|1913|1|30}} | birth_place = [[ବୁଦାପେଷ୍ଟ]], [[ହଙ୍ଗେରୀ]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1941|12|5|1913|1|30}} | death_place = [[ଲାହୋର]], [[ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ]] (ବର୍ତ୍ତମାନର [[ପାକିସ୍ତାନ]]) | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | field = [[ଚିତ୍ରକଳା|ଚିତ୍ରକାର]] | training = [[Académie de la Grande Chaumière|Grande Chaumiere]]<br>[[École des Beaux-Arts]] (୧୯୩୦–୩୪) | movement = | works = | patrons = | awards = | url = hi }} '''ଅମୃତା ସେରଗିଲ''' (୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୧୩<ref name=GreatMinds>[http://www.tribuneindia.com/2000/20000312/spectrum/main2.htm#3 Great Minds], The Tribune, 10 March 2015.</ref>- ୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୧ ) [[ଭାରତ]]ର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ । ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ [[ବୁଦାପେଷ୍ଟ]] ([[ହଙ୍ଗେରୀ]])ଠାରେ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତୀୟ ପେଣ୍ଟିଂ ଜଗତକୁ ଯେଉଁ କେତେ ଜଣ ମହିଳା ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମୃତା ସେରଗିଲ ଅନ୍ୟତମ । <ref>[http://us.rediff.com/money/2007/dec/29art.htm Most expensive Indian artists]. Us.rediff.com.</ref>ତାଙ୍କର ଚିତ୍ରରେ ଥିଲା ଭାରତୀୟର ଏକ ବିଶୁଦ୍ଧ ସ୍ପର୍ଶ । ତାଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥରେ କୁହାଯାଉଥିଲା ଭାରତର '''ଫ୍ରିଡା କାହଲୋ''' ବୋଲି। <ref name=AmritaMaps>[http://www.mapsofindia.com/who-is-who/art-culture/amrita-sher-gill.html Amrita Sher-Gill at]. Mapsofindia.com.</ref>ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭାରତରେ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ ଯିଏ ଚିତ୍ରକଳାରେ ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ନଗଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅମୃତାଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ସେହି ସମୟରେ ହୋଇଥିଲା ଯେଉଁ ସମୟରେ [[ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ|ବଙ୍ଗଳା]]ରେ ଚିତ୍ରକଳାକୁ ନେଇ ନବଜାଗରଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ସାରିଥିଲା ।<ref>[http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19991017/iex17018.html First Lady of the Modern Canvas] [[Indian Express]], 17 October 1999.</ref> <ref name=Indiawomenpainters>[http://www.21stcenturyindianart.com/women.htm Women painters at 21stcenturyindianart.com]</ref> ସେହି ସମୟ ଅମୃତାଙ୍କ ପାଇଁ ଥିଲା ଖୁବ କଠୋର ସମୟ । ମାତ୍ର ନିଜର ପରିଶ୍ରମ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଆଉ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ବଳରେ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିକୂଳତାକୁ ନିଜ ସପକ୍ଷରେ ନେବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ । ==ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା== ୧୯୧୩ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୩୦ ତାରିଖରେ ହଙ୍ଗେରୀର ବୁଦାପେଷ୍ଟଠାରେ ଅମୃତା ସେରଗିଲଙ୍କ ଜନ୍ମ। <ref>{{cite news|title=Budapest Diary|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?267032|accessdate=10 March 2015|newspaper=Outlook|date=20 September 2010|archive-date=29 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120529110336/http://outlookindia.com/article.aspx?267032|url-status=dead}}</ref>ତାଙ୍କର ବାପା ଉମରାଓ ସିଂହ ସେରଗିଲ ମାଜିଥିଆ ଥିଲେ ଜଣେ [[ଶିଖ]] ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ପରିବାରର ସନ୍ତାନ । ଉଭୟ ସଂସ୍କୃତ ଓ [[ପାର୍ସୀ ଭାଷା]]ରେ ଥିଲା ତାଙ୍କର ଗଭୀର ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି। ପରପକ୍ଷରେ ତାଙ୍କର ମାଆ ମେରୀ ଅଣ୍ଟୋନିଟେ ଗୋଟେସମାନ ଥିଲେ ଜଣେ ହଙ୍ଗେରୀୟାନ ଗାୟିକା। ସେ ତତ୍କାଳର ଏକ ଅପେରା ଦଳରେ ଜଣେ ନିୟମିତ ଗାୟିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିବା ନିମନ୍ତେ ମେରୀ ଭାରତ ଆସିଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଉମରାଓଙ୍କ ସହିତ ସାକ୍ଷାତ ହୋଇଥିଲା। ଉମରାଓ ଓ ମେରୀଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ ହେଉଛନ୍ତି ଅମୃତା । ତାଙ୍କ ସାନ ଭଉଣୀଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି ଇନ୍ଦିରା । ଅମୃତାଙ୍କ ଅଧିକାଂଶ ପିଲାଦିନ କଟିଥିଲା ହଙ୍ଗେରୀର ବୁଦାପେଷ୍ଟଠାରେ । ବୁଦାପେଷ୍ଟଠାରେ ହିଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାର ଭିତ୍ତି ପଡିଥିଲା । ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପରିବାର [[ଶିମଲା]]ର [[ସମରହିଲ]]କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲେ। ଶିମଲାକୁ ଆସିବାପରେ ଅମୃତା [[ପିଆନୋ]] ଓ [[ବେହେଲା]] ଶିଖିଲେ। ମାତ୍ର ୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ତାଙ୍କର ସାନ ଭଉଣୀ ଇନ୍ଦିରାଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଶିମଲାର ଏକ ଥିଏଟରରେ କନସର୍ଟ ପ୍ରୋଗାମ କରି କରି ଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ଚମତ୍କୃତ କରିଦେଇଥିଲେ। <ref name=AmritaSikhHeritage>[http://www.sikh-heritage.co.uk/arts/amritashergil/amritashergill.html Amrita Shergill at sikh-heritage]. Sikh-heritage.co.uk (10 March 2015.).</ref>ତେବେ ସେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବରେ ୮ବର୍ଷ ବୟସରେ ପେଣ୍ଟିଂ ଶିଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । <ref name=AmritaSikhHeritage/> ଅମୃତା ଯେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜଣେ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ ନିଜର ନାମକୁ ସ୍ୱାର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବାରେ ସମର୍ଥ୍ୟ ହୋଇ ପାରିବେ ଏକଥା ତାଙ୍କର ମାଆ-ବାପା ହୃଦବୋଧ କରିପାରିଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ସେମାନେ ଅମୃତାଙ୍କୁ ଚିତ୍ର ପ୍ରତି ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । ଅମୃତାଙ୍କୁ ୧୬ ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ମାଆ ମେରୀ ତାଙ୍କୁ ୟୁରୋପୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରାଇବା ନିମନ୍ତେ [[ୟୁରୋପ]] ନେଇଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଚିତ୍ରକଳାରେ ୟୁରୋପ [[ବିଶ୍ୱ]]ବ୍ୟାପୀ ଏକ ନବଜାଗରଣର ମହାସ୍ରୋତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ରଙ୍ଗ ଓ ତୁଳିକୁ ନେଇ ସେଠାରେ ଅବିରତ ପରୀକ୍ଷାନିରୀକ୍ଷା ଜାରି ରହିଥିଲା। ଅମୃତା ପ୍ରଥମେ ତତ୍କାଳର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ [[ପିଏରେ ଭାଇଲ୍ୟାଣ୍ଟ]]ଙ୍କଠାରୁ ଏବଂ ପରେ ଇକୋଲୋ ଡେସ୍ ବିୟକ୍ସ-ଆର୍ଟ୍ସ ସେଣ୍ଟରରେ ଚିତ୍ରକଳାରେ ତାଲିମ ନେଇଥିଲେ। (୧୯୩୦-୩୪) <ref>[http://www.hausderkunst.de/hdk.de/index.php?StoryID=2613 Archives 'Amrita Shergil' project] www.hausderkunst.de.</ref><ref>[http://www.indianartcircle.com/arteducation/amrita.shtml Amrita Sher-Gil profile at]. Indianartcircle.com.</ref> ସେହି ସମୟର ସମଗ୍ର ୟୁରୋପରେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିବା ୟୁରିପୀୟ ଶିଳ୍ପୀ [[ପଲ ସେଜାନ]] ଏବଂ [[ପଲ ଗାଉଗୁଇନ]]ଙ୍କ ଚିତ୍ର ସବୁ ଅମୃତାଙ୍କ ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ ଲୁସିଏନ୍ ସାଇମନ୍ । ଖୁବ କମ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍ର ସମିକ୍ଷକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ ଅମୃତା । ପ୍ରାଚ୍ୟ ସହିତ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟର ମିଶ୍ରଣ ତାଙ୍କର ଚିତ୍ରକୁ ସବୁବେଳେ ଏକ ନୂତନ ଦିଶା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ୟୁରୋପରେ ଏକ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ଘଟିଲା ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ବ୍ୟାପୀ ଯାଇଥିଲା। ତାହା ହେଉଛି ବୋହେମିଆନ୍ ସଂସ୍କୃତି। ବୋହେମିଆନ୍ ସଂସ୍କୃତି ଆଧାରରେ ଅମୃତାଙ୍କ ଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଖ୍ୟାତିର ଶୀର୍ଷକୁ ନେଇ ଯାଇଥିଲା । ==ବିବାହ ଓ ଭାରତ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ== ୧୯୩୮ରେ ଅମୃତାଙ୍କ ବିବାହ ହେଲା ଓ ସେ ତାଙ୍କର ସର୍ମ୍ପକୀୟ ଡାକ୍ତର ଭିକ୍ଟର ଲଗାନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ବିବାହ ପରେ ସେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ଭାରତ ଚାଲିଆସି ନିଜର ପୈତୃକ ଘର [[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]]ର [[ଗୋରଖପୁର]]ଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରକଳାର ଖ୍ୟାତି ମଧ୍ୟ କିଛି କମ ନ ଥାଏ । ବିଶେଷକରି [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର]], [[ଜମିନୀ ରୋୟ]] ଆଦିଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ଫଳରେ ଅମୃତା ଚିତ୍ରକଳାର ଏକ ନୂତନ ଦିଗନ୍ତ ଉଦଘାଟନ କଲେ । ୧୯୩୪ ବେଳକୁ ଅମୃତା ଚିତ୍ରକଳା ଜଗତରେ ଏକ ଜଣାଶୁଣା ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇସାରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଭାରତ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନଧୀନ ଥିଲା । ସବୁଠୁ ଗୁରୁତ୍ୱ କଥା ହେଲା ଅମୃତାଙ୍କ ସପରିବାର ବ୍ରିଟିଶ ରାଜଶକ୍ତିର ପ୍ରଶଂସକ ଥିବାବେଳେ ଅମୃତା କିନ୍ତୁ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]]କୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲେ । ଗରୀବ, ନିଷ୍ପେଷିତ, ଅବହେଳିତ ଜନତା ପ୍ରତି ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ଅବିଚାର ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ବରଦାସ୍ତ ହେଉନଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ସେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଚିତ୍ର ସବୁ ତାହାର ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ କରୁଥିଲା । ସେ [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣୀତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚିତ୍ର ସବୁ ଦେଖି [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ]] ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାବ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଉଠିଥିଲେ।<ref name="frontline2013">{{cite journal|title=Amrita’s village|journal=Frontline|date=February–March 2013|volume=30|issue=04|url=http://www.frontline.in/stories/20130308300409000.htm|accessdate=26 February 2013}}</ref> ==ଶେଷ ଜୀବନ== ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ଲାହୋର ଯାତ୍ରା କରି ଥିଲେ ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଚିତ୍ରକଳାର ଏକ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ । ମାତ୍ର ଠିକ ତାର ପୂର୍ବ ଦିନ ରାତିରେ ସେ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇ ପଡିଲେ ଓ କୋମାକୁ ଚାଲିଗଲେ। <ref name=tele>[http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2007/02/24/baamrita124.xml Laid bare – the free spirit of Indian art] [[The Daily Telegraph]], 24 February 2007.</ref>ଏହା ଥିଲା ୧୯୪୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୬ ତାରିଖର ଘଟଣା। କୋମାକୁ ଯିବାର କିଛି ଘଣ୍ଟାପରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଅମୃତା ଗର୍ଭବତୀ ଥିଲେ। ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଗର୍ଭପାତ ହିଁ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା ଡାକ୍ତରୀ ରିପୋର୍ଟରେ । ==ଗ୍ୟାଲେରି == ଅମୃତା ଶେର ଗିଲଙ୍କ ସ୍ୱ ଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ର ସମୂହ <gallery mode="packed" widths="250px" heights="250px"> File:Amrita Sher-Gil Self-portrait.jpg|Self-portrait, 1930 File:Amrita Sher-Gil Self-portrait, untitled.jpg|Self-portrait (untitled), 1931 File:Amrita Sger-Gil Klarra Szepessy.jpg|Klarra Szepessy, 1932 File:Amrita Sher-Gil Hungarian-gypsy-girl.jpg|Hungarian Gypsy Girl, 1932 File:Amrita Sher-Gil Group of Three Girls.jpg|Group of Three Girls, 1935 File:Amrita Sger-Gil Bride's Toilet.jpg|Bride's Toilet, 1937 File:Village-scene-1938.jpg|Village Scene, 1938 </gallery> ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== ===ଜୀବନୀ=== * [http://www.sikh-heritage.co.uk/arts/amritashergil/amritashergill.html ''Amrita Sher-Gil'' biography, articles and work]. * [http://www.amrita-it.com/india/shergil/index.htm Amrita-it.com – A Resource site on ''Amrita Sher-Gil''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150213113029/http://www.amrita-it.com/india/shergil/index.htm |date=2015-02-13 }} * [http://www.fridakahlofans.com/amritafans.com/ ''Amrita Sher-Gil'' Bio, Photos and Paintings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322142741/http://fridakahlofans.com/amritafans.com/ |date=2016-03-22 }} * [http://www.kamat.com/database/biographies/amrita_shergil.htm Biography of Artist Amrita Sher-Gil and Photos] ===ଚିତ୍ରକଳା=== * [http://www.livemint.com/Leisure/ZFztgbfWuk5StdcAQkVrhM/Amrita-in-her-own-words.html Amrita Sher-Gil on Art and appreciation] * [http://www.fridakahlofans.com/amritafans.com/ ''Amrita Sher-Gil'' Gallery of Paintings, Bio, Books, Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322142741/http://fridakahlofans.com/amritafans.com/ |date=2016-03-22 }} * [http://ngmaindia.gov.in/sh-amrita.asp Showcase:Amrita Sher-Gil] at [[National Gallery of Modern Art]] * [http://www.telegraph.co.uk/core/Slideshow/slideshowContentFrameFragXL.jhtml?xml=/arts/slideshows/amrita/pixamrita.xml&site= A slideshow of Amrita Sher-Gil's painting at Tate Modern] *[http://www.theartstrust.com/big_investment_image.aspx List of most expensive Indian paintings ever sold] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071007132037/http://www.theartstrust.com/big_investment_image.aspx |date=2007-10-07 }} * [http://www.tate.org.uk/whats-on/tate-modern/exhibition/amrita-sher-gil Amrita Sher-Gil exhibition] at [[Tate Modern]], [[London]] <!--28 February – 22 April 2007--> {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରକର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବଛା ଲେଖା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ]] ldkeansjqhw791r203wpk59eymiy04a 0 44655 606655 421825 2026-09-23T23:27:04Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606655 wikitext text/x-wiki [[File:Atharangi Ganjapa.JPG|thumb|ପାରମ୍ପାରିକ [[ପଟ୍ଟଚିତ୍ର]] ଅଙ୍କା "ଆଠରଙ୍ଗୀ ଗଞ୍ଜପା" ପଟ]] '''ଗଞ୍ଜପା''' [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] ରାଜ୍ୟ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ [[ତାସ ଖେଳ]] । <ref name=toi>{{cite news|last1=Singha|first1=Minati|title=Ganjapa lost in the mists of time|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/Ganjapa-lost-in-the-mists-of-time/articleshow/35465926.cms|accessdate=8 November 2014|publisher=Times of India|date=22 May 2014}}</ref> ଗୋଲାକାର ଅଙ୍କିତ [[ପଟ୍ଟଚିତ୍ର]]ରେ ଏହା ଖେଳାଯାଇଥାଏ । ୧୬ ଶହ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଗଞ୍ଜପା ଖେଳ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ପୁରୁଷମାନଙ୍କ, ବିଶେଷ କରିଗାଁମାନଙ୍କରେ ଅବସର ବିନୋଦନ ଖେଳ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର [[ଦରବାର|ଦରବାରୀ]]ମାନେ ଏହା ଆଗକାଳରେ ଖେଳୁଥିଲେ । ଗଞ୍ଜପା "''ଚାରିରଙ୍ଗୀ''" (ଚାରୋଟି ରଙ୍ଗର ପଟ), "''ଆଠରଙ୍ଗୀ''"(ଆଠଟି ରଙ୍ଗର ପଟ), "''ଦଶରଙ୍ଗୀ''" (ଦଶଟି ରଙ୍ଗର ପଟ), "''ବାରରଙ୍ଗୀ''" (ବାରଟି ରଙ୍ଗର ପଟ), "''ଚଉଦରଙ୍ଗୀ''" (ଚଉଦଟି ରଙ୍ଗର ପଟ) ଏବଂ "''ଷୋହଳରଙ୍ଗୀ''" ଭାବେ ଖେଳାଯାଇଥାଏ । ମୋଗଲମାନଙ୍କ [[ଗଞ୍ଜିଫା]]ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଏହି ଖେଳର ଆଉ ଏକ ପ୍ରକାର "ମୋଗଲ ଗଞ୍ଜପା" ନାମରେ ଜଣା । ଏହି ଖେଳ [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା|ପୁରୀ]] ଓ [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା]]ରେ ଜଣା । <ref name=telegraph>{{cite news|last1=Panda|first1=Namita|title=Days numbered for Ganjapa cards|url=http://www.telegraphindia.com/1140205/jsp/odisha/story_17690733.jsp#.VF2aqfmUfHU|accessdate=8 November 2014|publisher=Telegraph}}</ref><ref name=hindu1>{{cite news|last1=Das|first1=Sib Kumar|title=A unique pack of cards|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/a-unique-pack-of-cards/article3834260.ece|accessdate=8 November 2014|publisher=Hindu}}</ref> == ନାମକରଣ== [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]ରେ ଗଞ୍ଜପା ମୋଗଲମାନଙ୍କ ସମୟରେ ପ୍ରଚଳିତ [[ପାରସୀ ଭାଷା|ପାରସୀ]] "ଗଞ୍ଜିଫେ"ର ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । <ref name=hindu>{{cite news|last1=Jena|first1=Monalisa|title=Playing cards of yore|url=http://www.thehindu.com/2001/07/01/stories/1301046e.htm|accessdate=8 November 2014|publisher=Hindu}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=telegraph/> == ଅଙ୍କନ == ପଟ୍ଟଚିତ୍ରରେ ଅଙ୍କାଯାଇ ଗଞ୍ଜପା ପଟ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । <ref>{{cite journal|last1=Samantaray|first1=Prafulla Kumar|title=Patta Chitra - It's Past and Present|issue=December 2005|page=50|url=http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/dec2005/engpdf/patta_chitra_its_past_and_present.pdf|accessdate=9 November 2014}}</ref> ପଟ୍ଟଚିତ୍ରରେ ଥିବା ଅଙ୍କନ ଶୈଳୀରେ ନଟ-ନଟୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକେ, [[ରାମାୟଣ]] ଓ [[ଦଶାବତାର]] ଆଦି ପଟମାନଙ୍କରେ ଅଙ୍କାଯାଇଥାଏ । ଅଙ୍କନ ଶୈଳୀ ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପାରିକ ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଭେଦରେ ବଦଳିଥାଏ । <ref name=hindu1/> == ପଟ ତିଆରି == [[File:Patta-painting of Ganjapa.webm|thumb|ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର [[ରଘୁରାଜପୁର]]ଠାରେ ଗଞ୍ଜପା ପଟ ଆଙ୍କୁଥିବା ଝିଅଟିଏ ।]] ପଟ ତିଆରି ପାରମ୍ପାରିକ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଢଙ୍ଗରେ ହୋଇଥାଏ । ଶୁଖିଲା କପଡ଼ାରେ [[ତେନ୍ତୁଳି]] ମଞ୍ଜି ମଣ୍ଡରେ ତିଆରି ଅଠା ବୋଳି ତାହାକୁ ଶୁଖାଇ ଦିଆଯାଏ । ଶୁଖିଗଲା ପରେ ଗୋଲାକାର କରି ସେସବୁକୁ କାଟି ଦିଆଯାଏ । ଏହି ପଟରେ ପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାକୃତିକ ରଙ୍ଗ ଯଥା: ଚୂନ (ଧଳା ପାଇଁ), ହାଣ୍ଡିକଳା (କଳା ପାଇଁ), [[ହଳଦୀ]] (ହଳଦିଆ ପାଇଁ) ଆଦି ଦେଇ [[ଲାଖ]] ବୋଳି ରଙ୍ଗକୁ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟି କରାଯାଏ । <ref name=hindu/> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତଶିଳ୍ପ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର କଳା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପାରମ୍ପରିକ ଖେଳ]] b187tmkddxnf0qlj2vdyrpd10smpw5a 0 44818 606656 507264 2026-09-23T23:29:28Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606656 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Abortion}} {{Infobox disease | Name = Induced abortion | Image =<!--Please don't add an image here unless it achieves consensus at Talk:Abortion/Lead image--> | Caption = | ICD10 = {{ICD10|O|04||o|00}} | ICD9 = {{ICD9|779.6}} | DiseasesDB = 4153 | ICDO = | OMIM = | MedlinePlus = 002912 | eMedicineSubj = article | eMedicineTopic = 252560 | MeshID = }} == ନାମକରଣ == '''ଗର୍ଭପାତ''' ଏକ ପଦ୍ଧତି ଯାହାଦ୍ୱାରା [[ବର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ]] ବା ([[ଫିଟସ୍]])କୁ ଓ [[ଭୃଣ]]କୁ ତାର ନିଜସ୍ୱ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ ଶକ୍ତି ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଗର୍ଭଚ୍ୟୁତ କରାଯାଏ । ସ୍ୱତଃ ଗର୍ଭପାତ ହେଲେ ତାହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ମିସ୍‌କ୍ୟାରେଜ (miscarriage) ନାମ ଦିଆଯାଏ । ଇଚ୍ଛାନୁଯାୟୀ କଲେ ଏହାକୁ ଇନ୍‌ଡ୍ୟୁସ୍‌ଡ୍ ଗର୍ଭପାତ (ଇଂରାଜୀରେ induced abortion) କୁହାଯାଏ । ସାଧାରଣ ଭାବେ ଇଚ୍ଛାକୃତ ଗର୍ଭାପାତକୁ ହିଁ ଗର୍ଭପାତ ବୋଲି ବୁଝାଯାଏ । ବଞ୍ଚିବା ଶକ୍ତି ଆସିବା ପରେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାକୁ ସମାପ୍ତ କଲେ ତାହାକୁ ବିଳମ୍ବିତ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ସମାପ୍ତି (ଇଂରାଜୀରେ late termination of pregnancy) କୁହାଯାଏ ।<ref>{{cite journal|last1=Grimes|first1=DA |last2=Stuart |first2=G |title=Abortion jabberwocky: the need for better terminology |journal=Contraception |year=2010 |volume=81 |issue=2 |pages=93–6 |pmid=20103443 |doi=10.1016/j.contraception.2009.09.005}}</ref> == ପଦ୍ଧତି ଓ ସୁରକ୍ଷା == ଆଧୁନିକ ଚିକିତ୍ସାଶାସ୍ତ୍ରରେ ଇଚ୍ଛାକୃତ ଗର୍ଭପାତ ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ ବା ଅପରେଶନର ସାହାଯ୍ୟ ନିଆଯାଏ । ପ୍ରଥମ ତ୍ରୈମାସିକରେ ଅପରେଶନ ସଦୃଶ ଫଳପ୍ରଦ ହେଉଥିବା ଦୁଇଟି ଔଷଧ 'ମିଫେପ୍ରିସ୍ଟୋନ' ( mifepristone) ଓ 'ପ୍ରୋସ୍ଟାଗ୍ଲାନ୍‌ଡୋମ' (prostaglandin) ଉପଲବ୍‌ଧ ହେଉଛି ।<ref>{{cite journal|last1=Kulier|first1=R|last2=Kapp|first2=N|last3=Gülmezoglu|first3=AM|last4=Hofmeyr|first4=GJ|last5=Cheng|first5=L|last6=Campana|first6=A|title=Medical methods for first trimester abortion.|journal=The Cochrane database of systematic reviews|date=Nov 9, 2011|issue=11|pages=CD002855|pmid=22071804|doi=10.1002/14651858.CD002855.pub4}}</ref><ref name=Kapp2013/> ଦ୍ୱିତୀୟ ତ୍ରୈମାସିକରେ ଔଷଧ ଫଳପ୍ରଦ<ref>{{cite journal|last1=Wildschut|first1=H|last2=Both|first2=MI|last3=Medema|first3=S|last4=Thomee|first4=E|last5=Wildhagen|first5=MF|last6=Kapp|first6=N|title=Medical methods for mid-trimester termination of pregnancy.|journal=The Cochrane database of systematic reviews|date=Jan 19, 2011|issue=1|pages=CD005216|pmid=21249669|doi=10.1002/14651858.CD005216.pub2}}</ref> ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅପରେଶନ କଲେ ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସଙ୍କଟ କମ୍ ରହୁଛି ।<ref name=Kapp2013/> ଗର୍ଭପାତ ପରେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଜନ୍ମ ନିରୋଧ ବଟିକା ବା ଇଣ୍ଟ୍ରାୟୁଟେରାଇନ ଡିଭାଇସ୍ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=Kapp2013>{{cite journal|last1=Kapp|first1=N|last2=Whyte|first2=P|last3=Tang|first3=J|last4=Jackson|first4=E|last5=Brahmi|first5=D|title=A review of evidence for safe abortion care.|journal=Contraception|date=Sep 2013|volume=88|issue=3|pages=350–63|pmid=23261233|doi=10.1016/j.contraception.2012.10.027}}</ref> ସ୍ଥାନୀୟ ନିୟମ ଅନୁକୂଳରେ ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଇତିହାସରେ ଗର୍ଭପାତ ଏକ ନିରାପଦ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାବେ ସ୍ୱକୃତି ପାଇଛି ।<ref name="lancet-grimes">{{Cite journal |last1=Grimes |first1=D. A. |last2=Benson |first2=J. |last3=Singh |first3=S. |last4=Romero |first4=M. |last5=Ganatra |first5=B. |last6=Okonofua |first6=F. E. |last7=Shah |first7=I. H. |doi=10.1016/S0140-6736(06)69481-6 |title=Unsafe abortion: The preventable pandemic |journal=The Lancet |volume=368 |issue=9550 |pages=1908–1919 |year=2006 |pmid=17126724 |url=http://www.who.int/reproductivehealth/publications/general/lancet_4.pdf |format=PDF}}</ref><ref name=Ray2014>{{cite journal|last1=Raymond|first1=EG|last2=Grossman|first2=D|last3=Weaver|first3=MA|last4=Toti|first4=S|last5=Winikoff|first5=B|title=Mortality of induced abortion, other outpatient surgical procedures and common activities in the United States.|journal=Contraception|date=Nov 2014|volume=90|issue=5|pages=476–479|pmid=25152259|doi=10.1016/j.contraception.2014.07.012}}</ref> ଅଣଜଟିଳ ଗର୍ଭପାତଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମାନସିକ ଓ ଶାରୀରିକ ଅସୁବିଧା ହୁଏ ନାହିଁ ।<ref name=BMJ2014/> ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ସମାନ ସ୍ତରର ନିରାପଦ ଓ କାନୁନୀ ଗର୍ଭପାତ କରେଇବାକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଛି ।<ref name=WHOPolicy2012>{{cite book|last1=Organization|first1=World Health|title=Safe abortion: technical and policy guidance for health systems|date=2012|publisher=World Health Organization|location=Geneva|isbn=9789241548434|page=8|edition=2nd ed.|url=http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/70914/1/9789241548434_eng.pdf?ua=1}}</ref> ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅସୁରକ୍ଷିତ ବର୍ଭପାତ ଯୋଗୁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୪୭.୦୦୦ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ<ref name=BMJ2014>{{Cite journal | last1 = Lohr | first1 = P. A. | last2 = Fjerstad | first2 = M. | last3 = Desilva | first3 = U. | last4 = Lyus | first4 = R. | title = Abortion | journal = BMJ | volume = 348 | page = f7553 | year = 2014 | doi = 10.1136/bmj.f7553}}</ref> ଓ ୫ ନିୟୁତ ଡାକ୍ତରଖାନା ଆଡ୍‌ମିସନ୍ ହେଉଛି ।<ref name=OBGY09>{{Cite journal |last1=Shah |first1=I. |last2=Ahman |first2=E. |title=Unsafe abortion: global and regional incidence, trends, consequences, and challenges |journal=Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada |volume=31 |issue=12 |pages=1149–58 |date=December 2009 |pmid=20085681 |url=http://www.sogc.org/jogc/abstracts/full/200912_WomensHealth_1.pdf |format=PDF}}</ref> == ରୋଗନୁଶୀଳନ == ପ୍ରତିବର୍ଷ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୪୪ ନିୟୁତ ଗର୍ଭପାତ କରାଯାଉଛି ଓ ତନ୍ମମଧ୍ୟରୁ ଅଧାରୁ କମ୍ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଅଟେ ।<ref name="Sedgh 2012">{{Cite journal |last1=Sedgh |first1=G. |last2=Singh |first2=S. |last3=Shah |first3=I. H. |last4=Åhman |first4=E. |last5=Henshaw |first5=S. K. |last6=Bankole |first6=A. |doi=10.1016/S0140-6736(11)61786-8 |title=Induced abortion: Incidence and trends worldwide from 1995 to 2008 |journal=The Lancet |volume=379 |issue=9816 |pages=625–632 |year=2012 |pmid=22264435 |url=http://www.guttmacher.org/pubs/journals/Sedgh-Lancet-2012-01.pdf |format=PDF}}</ref> ଦଶବର୍ଷାଧିକର [[ପରିବାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ]] ଓ ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଶିକ୍ଷା ସତ୍ତ୍ୱେ ସନ ୨୦୦୩ରୁ ୨୦୦୮ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଭପାତ ହାର କିଛି କମ୍ ହୋଇନି ।<ref name="worldtrends2007">{{Cite journal |author=Sedgh G, Henshaw SK, Singh S, Bankole A, Drescher J |title=Legal abortion worldwide: incidence and recent trends |journal=Int Fam Plan Perspect |volume=33 |issue=3 |pages=106–116 |date=September 2007 |pmid=17938093 |doi=10.1363/ifpp.33.106.07 |url=http://www.guttmacher.org/pubs/journals/3310607.html}}</ref> ସନ ୨୦୦୮ରେ ପୃଥିବୀର ମହିଳାମାନେ କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନ ବିନା କାନୁନୀ ଗର୍ଭପାତ କରାଇଛନ୍ତି, <ref name=IJGO10/> କିନ୍ତୁ କେତେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରିପାରିବେ, ତାହାର ଏକ ସୀମା ଅଛି ।<ref name=IJGO10>{{Cite journal|author=Culwell KR, Vekemans M, de Silva U, Hurwitz M|title=Critical gaps in universal access to reproductive health: Contraception and prevention of unsafe abortion |journal=[[International Journal of Gynecology & Obstetrics]] |volume=110 |pages=S13–16 |date=July 2010 |pmid=20451196 |doi=10.1016/j.ijgo.2010.04.003}}</ref> == ଇତିହାସ, ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି == ଇନ୍‌ଡ୍ୟୁସ୍‌ଡ ଗର୍ଭପାତର ଲମ୍ବା ଇତିହାସ ଅଛି । ବିବିଧ ଉପାୟ ଯଥା ବୃକ୍ଷଲତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ, ମୂନିଆ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ, ଶାରୀରିକ ଆଘାତଦ୍ୱାରା ଓ ପୁରାତନ କାଳରୁ ଗତାନୁଗତିକ ପଦ୍ଧତି ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହା ଚାଲିଛି ।<ref name="Management of Abortion, Chp 1">{{cite book|chapter=1. Abortion and medicine: A sociopolitical history|isbn=978-1-4443-1293-5|publisher=[[John Wiley & Sons, Ltd.]]|year=2009|location=[[Oxford, United Kingdom]]|title=Management of Unintended and Abnormal Pregnancy|edition=1st|editors=MPaul, ES Lichtenberg, L Borgatta, DA Grimes, PG Stubblefield, MD Creinin|first=Carole|last=Joffe|url=http://media.wiley.com/product_data/excerpt/62/14051769/1405176962.pdf|format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015195038/http://media.wiley.com/product_data/excerpt/62/14051769/1405176962.pdf|archivedate=15 October 2015|url-status=dead|access-date=11 April 2015}}</ref> ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିୟମରେ, କେତେ ଅନ୍ତରରେ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ତ‌ଥା ଧାର୍ମିକ ନିୟମରେ କରାଯିବ ତାହାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତ ଅଛି । ଧର୍ଷଣ, ଫିଟସ ଅସୁବିଧା, ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ କାରଣ ଓ ମାତାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍କଟ ହେଲେ ଏହା ନ୍ୟାୟିକ ଭାବରେ କରାଯାଏ ।<ref name="Dev98-07">{{Cite journal|last1=Boland |first1=R. |last2=Katzive |first2=L. |doi=10.1363/ifpp.34.110.08 |title=Developments in Laws on Induced Abortion: 1998–2007 |journal=International Family Planning Perspectives |volume=34 |issue=3 |pages=110–120 |year=2008 |pmid=18957353 |url=http://www.guttmacher.org/pubs/journals/3411008.html}}</ref> ପୃଥିବୀର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ନୈତିକ, କାନୁନୀ ଓ ନୀତିଗତ କାରଣରୁ ଜନସାଧରଣଙ୍କ ମତର ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ । ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମତ: ଗର୍ଭରେ ଥିବା ପ୍ରାଣ ଜୀବନ୍ତ ଅଟେ, ତାହାର ବଞ୍ଚିବା ଅଧିକାର ଅଛି ଓ ତାହାକୁ ମାରିବା ହତ୍ୟା ସାଥିରେ ସମାନ ।<ref>{{Cite news |author=Pastor Mark Driscoll |title=What do 55 million people have in common? |publisher=Fox News |date=18 October 2013 |accessdate=2 July 2014 |url=http://www.foxnews.com/opinion/2013/10/18/what-do-55-million-people-have-in-common/ |archive-date=31 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140831022138/http://www.foxnews.com/opinion/2013/10/18/what-do-55-million-people-have-in-common/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|author=Dale Hansen |title=Abortion: Murder, or Medical Procedure? |publisher=Huffington Post |date=18 March 2014 |accessdate=2 July 2014 |url=http://www.huffingtonpost.com/dale-hansen/abortion-murder-or-medica_b_4986637.html}}</ref> ଏହା ସପକ୍ଷରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମତ: ମହିଳାମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଶରୀରର ସମସ୍ୟା ନିଜେ ନିର୍ଦ୍ଧରଣ କରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି<ref>{{cite book|last1=Sifris|first1=Ronli Noa|title=Reproductive Freedom, Torture and International Human Rights Challenging the Masculinisation of Torture.|date=2013|publisher=Taylor and Francis|location=Hoboken|isbn=9781135115227|page=3|url=http://books.google.ca/books?id=9pVWAgAAQBAJ&pg=PA3}}</ref> ଓ ଏହା ମାନବିକ ଅଧିକାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।<ref name=WHOPolicy2012/> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] tmeo7mon9fy7c4mw7wccn64yx60gtg2 0 45342 606607 598879 2026-09-23T22:07:22Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606607 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Alzheimer's disease}} {{Infobox disease |Name= ଆଲଜିମର ରୋଗ |Image=Alzheimer's_disease_brain_comparison.jpg |Caption= ଗୋଟିଏ ସ୍ୱାଭାବିକ ମସ୍ତିଷ୍କ (ବାମ) ଓ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଆଲଜିମର ରୋଗ ଥିବା ମସ୍ତିଷ୍କର (ଡାହାଣ) ତୁଳନାତ୍ମକ ବିବରଣୀ । |DiseasesDB=490 |ICD10={{ICD10|G|30||g|30}}, {{ICD10|F|00||f|00}} |ICD9={{ICD9|331.0}}, {{ICD9|290.1}} |ICDO= |OMIM=104300 |MedlinePlus=000760 |eMedicineSubj=neuro |eMedicineTopic=13 |MeshID=D000544 |GeneReviewsNBK=NBK1161 |}} <!-- Definition and symptoms --> '''ଆଲଜିମର ରୋଗ''' ([[lan:En|ଇଂରାଜୀ]]ରେ '''Alzheimer's disease''' ('''AD'''), ବା ଆଲ୍‌ଜ୍‌ହେମର୍‌ ରୋଗ '''Alzheimer disease''', ବା କେବଳ ଆଲ୍‌ଜ୍‌ହେମର୍‌ସ୍ '''Alzheimer's''',) [[ଡିମେନ୍ସିଆ]]ର ୬୦ରୁ ୭୦ % ଭାଗ ଅଧିକାର କରିଥାଏ । <ref name=BMJ2009/><ref name=WHO2014/> ଏହା ଏକ [[ସ୍ନାୟୁ ଅପଜନନ‌କାରୀ]] (degenerative) ରୋଗ ଯାହା ଧୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ସମୟକ୍ରମେ ଖରାପ ଦିଗକୁ ଗତି କରେ । <ref name=BMJ2009/><ref name=WHO2014/> ଏହାର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ସଦ୍ୟ ଘଟଣାବଳୀ ପାଶୋରିବା ([[କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ସ୍ମୃତି]]ଶକ୍ତି) ହ୍ରାସ ହେବା ଲକ୍ଷ କରାଯାଏ । <ref name=BMJ2009>{{cite journal|author=Burns A, Iliffe S |title=Alzheimer's disease|journal=BMJ (Clinical research ed.)|date=5 February 2009|volume=338|pages=b158|pmid=19196745|doi=10.1136/bmj.b158}}</ref> ରୋଗ ଅଗ୍ରଗତି କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଯେପରିକି କଥାବାର୍ତ୍ତା ବା ଲିଖନ ଭିତ୍ତିକ ସମ୍ପର୍କରେ ଅବନତି, [[ସ୍ଥାନ କାଳ ପାତ୍ର ଅବସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ଅବନତି]], ସ‌ହଜରେ ହଜିଯିବା, [[ଅସ୍ଥିର ମାନସ]], ପ୍ରେରଣାଶକ୍ତି ହାନୀ, [[ନିଜ ଯତ୍ନ ଅକ୍ଷମତା]] ଓ ଦୁର୍ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବା ଦେଖାଯାଏ । <ref name=BMJ2009/><ref name=WHO2014/> ରୋଗ ଆହୁରି ଆଗେଇଲେ ପରିବାର ଓ ସମାଜରୁ ରୋଗୀ ଦୂରେଇଯାଏ । <ref name=BMJ2009/> ଶାରୀରିକ କ୍ରିୟାହାନୀ ହୋଇ ଧୀରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । <ref name="nihstages">{{cite web|title=About Alzheimer's Disease: Symptoms|url=http://www.nia.nih.gov/alzheimers/topics/symptoms|publisher=National Institute on Aging|accessdate=28 December 2011}}</ref> ରୋଗର ଅଗ୍ରଗତି ସର୍ବଦା ସମାନ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆୟୁଷ ୩ରୁ ୯ ବର୍ଷ ରହେ । <ref name=NEJM2010/><ref>{{cite journal|author= Todd S, Barr S, Roberts M, Passmore AP |title=Survival in dementia and predictors of mortality: a review|url= https://archive.org/details/international-journal-of-geriatric-psychiatry_2013-11_28_11/page/1109 |journal=International journal of geriatric psychiatry|date=November 2013|volume=28|issue=11|pages=1109–24|pmid=23526458|doi=10.1002/gps.3946}}</ref> <!-- କାରଣ, ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ପ୍ରତିଷେଧ --> ଆଲଜିମର ରୋଗ କେଉଁ କାରଣରୁ ହୁଏ ତାହା ବୋଧଗମ୍ୟ ହୋଇନାହିଁ । <ref name=BMJ2009/> ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ୭୦ % କେଶ୍‌ରେ ଅନେକ [[ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ|ଜୀନ]]ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । <ref name=Lancet2011/> ଅନ୍ୟ ସଙ୍କଟଜନ‌କ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ [[ମୁଣ୍ଡ ଆଘାତ]], [[ଅବସାଦ]] ଓ [[ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ]] ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । <ref name=BMJ2009/> ଏହି ରୋଗ ସ‌ହିତ [[ମସ୍ତିଷ୍କ]]ରେ କେତେକ [[ପ୍ଲେକ୍]] ଓ ମୋଡ଼ିମାଡ଼ି ହୋଇ ରହିଥିବା ସ୍ନାୟୁ ତନ୍ତୁ ଦେଖାଯାଏ । <ref name=Lancet2011>{{cite journal|author= Ballard C, Gauthier S, Corbett A, |display-authors=etal|title=Alzheimer's disease.|url= https://archive.org/details/sim_the-lancet_march-19-25-2011_377_9770/page/1019 |journal=Lancet|date=19 March 2011|volume=377|issue=9770|pages=1019–31|pmid=21371747|doi=10.1016/S0140-6736(10)61349-9}}</ref> ରୋଗୀର ଇତିହାସରୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଓ [[କଗ୍‌ନିଟିଭ୍ ଟେଷ୍ଟ]], [[ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ]] ଓ [[ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା]] କରି ଅନ୍ୟ ରୋଗ ନ ଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଏ । <ref>{{cite web|title=Dementia diagnosis and assessment|url=http://pathways.nice.org.uk/pathways/dementia/dementia-diagnosis-and-assessment.pdf|publisher=National Institute for Health and Care Excellence (NICE)|accessdate=30 November 2014|archive-date=5 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205184403/http://pathways.nice.org.uk/pathways/dementia/dementia-diagnosis-and-assessment.pdf|url-status=dead}}</ref> ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ଏହାର ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଭାବିକ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଲକ୍ଷଣ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । <ref name=BMJ2009/> ନିଶ୍ଚିତ ନିର୍ଣ୍ଣ‌ୟ ନିମନ୍ତେ ମସ୍ତିଷ୍କ ତନ୍ତୁ ପରୀକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକ । <ref name=Lancet2011/> ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ବ୍ୟାଯାମ କରିବାଦ୍ୱାରା ଓ [[ସ୍ଥୌଲ୍ୟତା|ମୋଟା]] ନ ହେବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ କମିଯାଏ । <ref name=Lancet2011/> ଏହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ବା ଉପଶମ ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ଔଷଧ ବାହାରି ନାହିଁ । <ref name="prevention1">{{cite web|title=More research needed on ways to prevent Alzheimer's, panel finds|url=http://www.nia.nih.gov/alzheimers/announcements/2010/06/more-research-needed-ways-prevent-alzheimers-panel-finds|format=PDF|publisher=National Institute on Aging|accessdate=29 February 2008|date=29 August 2006|archive-date=28 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120128204047/http://www.nia.nih.gov/alzheimers/announcements/2010/06/more-research-needed-ways-prevent-alzheimers-panel-finds|url-status=dead}}</ref> <!-- ଚିକିତ୍ସା --> ଏହି ରୋଗର ପ୍ରଗତିକୁ ବନ୍ଦ କରିହୁଏନି ବା ପଛକୁ ଫେରାଇ ହୁଏନି ଯଦିଓ କିଛି ଲକ୍ଷଣର ସାମୟିକ ଉନ୍ନତି ହୋଇପାରେ । <ref name=WHO2014/> ରୋଗୀ ତାଙ୍କର ଯତ୍ନ ନେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଉପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ଉପରେ ବୋଝ ହୋଇ ସାମାଜିକ, ମାନସିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟ କରନ୍ତି । <ref name="pmid17662119">{{vcite journal | author = Thompson CA, Spilsbury K, Hall J, Birks Y, Barnes C, Adamson J | title = Systematic Review of Information and Support Interventions for Caregivers of People with Dementia | journal = BMC Geriatrics | volume = 7 | page = 18 | year = 2007 | pmid = 17662119 | pmc = 1951962 | doi = 10.1186/1471-2318-7-18 }}</ref> ବ୍ୟାୟାମ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଦ୍ୱାରା [[ଦୈନ‌ନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ]]ରେ ଉନ୍ନତି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।<ref name=Forb2013>{{cite journal|author= Forbes D, Thiessen EJ, Blake CM, Forbes SC, Forbes S |title=Exercise programs for people with dementia|journal=The Cochrane database of systematic reviews|date=4 December 2013|volume=12|pages=CD006489|pmid=24302466|doi=10.1002/14651858.CD006489.pub3}}</ref> ବ୍ୟବ‌ହାରିକ ସମସ୍ୟା ଓ ସାଇକୋସିସ୍ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଉପକାର ମିଳେନି ଅଧିକନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟତର ହୁଏ । <ref>{{cite web|author1=National Institute for Health and Clinical Excellence|title=Low-dose antipsychotics in people with dementia|url=https://www.nice.org.uk/advice/ktt7/resources/non-guidance-lowdose-antipsychotics-in-people-with-dementia-pdf|publisher=National Institute for Health and Care Excellence (NICE)|accessdate=29 November 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Information for Healthcare Professionals: Conventional Antipsychotics|url=http://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/ucm124830.htm|publisher=US Food and Drug Administration|accessdate=29 November 2014|date=16 June 2008|archive-date=29 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129015823/http://www.fda.gov/drugs/drugsafety/postmarketdrugsafetyinformationforpatientsandproviders/ucm124830.htm|url-status=dead}}</ref> <!-- ରୋଗାନୁଶୀଳନ, ଇତିହାସ, ସମାଜ ଓ ଗବେଷଣା --> ପୃଥିବୀରେ ସନ ୨୦୧୦ରେ ଏହି ରୋଗରେ ୨୧ରୁ ୩୫ ନିୟୁତ ଲୋକ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ । <ref name=WHO2014>{{cite web|title=Dementia Fact sheet N°362|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs362/en/|publisher=World Health Organization|accessdate=28 November 2014|date=April 2012}}</ref><ref name=NEJM2010>{{cite journal|author= Querfurth HW, LaFerla FM|title=Alzheimer's disease|url=https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_2010-01-28_362_4/page/329 |journal=The New England Journal of Medicine|date=28 January 2010|volume=362|issue=4|pages=329–44|pmid=20107219|doi=10.1056/NEJMra0909142}}</ref> ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ଯଦିଓ ୪ରୁ ୫ % କେଶ୍‌ରେ ଏହି ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ([[early-onset Alzheimer's]]) ହୁଏ । <ref>{{cite journal|author=Mendez MF|title=Early-onset Alzheimer's disease: nonamnestic subtypes and type 2 AD|journal=Archives of medical research|date=November 2012|volume=43|issue=8|pages=677–85|pmid=23178565|doi=10.1016/j.arcmed.2012.11.009}}</ref> ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୬ % ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । <ref name=BMJ2009/> ସନ ୨୦୧୦ରେ [[ଡିମେନ୍ସିଆ]] ରୋଗରେ ୪୮୬,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । <ref name=Loz2012>{{cite journal|author=Lozano R, Naghavi M, Foreman K |title=Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010.|url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_december-15-2012-january-4-2013_380_9859/page/2095 |journal=Lancet|date=15 December 2012|volume=380|issue=9859|pages=2095–128|pmid=23245604|doi=10.1016/S0140-6736(12)61728-0}}</ref> ସନ ୧୯୦୬ରେ ଜର୍ମାନୀ ମାନସିକ ରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ପାଥୋଲୋଜିସ୍ଟ [[ଆଲଇସ୍ ଆଲ୍‌ଜ୍‌ହେମର୍‌ସ୍‌]] ଏହି ରୋଗ ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଏହି ରୋଗର ନାମକରଣ ହୋଇଥିଲା । [[ବିକଶିତ ଦେଶ]]ମାନଙ୍କରେ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତି ଖର୍ଚ୍ଚାନ୍ତ ରୋଗ । <ref name="pmid15685097">{{vcite journal | author = Bonin-Guillaume S, Zekry D, Giacobini E, Gold G, Michel JP | title = Impact économique de la démence (English: The Economical Impact of Dementia) | language = French | journal = Presse Médicale | volume = 34 | issue = 1 | pages = 35–41 | year = 2005 | pmid = 15685097 | issn = 0755-4982 | month = January }}</ref><ref name="pmid9543467">{{vcite journal | author = Meek PD, McKeithan K, Schumock GT | title = Economic Considerations in Alzheimer's Disease | journal = Pharmacotherapy | volume = 18 | issue = 2 Pt 2 | pages = 68–73; discussion 79–82 | year = 1998 | pmid = 9543467 }}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 7hw5cc7bl5xligyt3eh67jp1pdm2tpk 0 45604 606918 561945 2026-09-24T05:55:40Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606918 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Snehalata Mohanty}} {{Infobox person | name = ସ୍ନେହଲତା ମହାନ୍ତି | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1932|03|23}} | birth_place = ବାଘସାହି, [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଜଗତସିଂହପୁର]] | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକା | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | spouse = ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି | children = | parents = ଦିବ୍ୟସିଂହ ମହାନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ଦେବୀ | relatives = | callsign = | awards = [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] ବାଳ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୫<ref>http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=59867{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ସ୍ନେହଲତା ମହାନ୍ତି''', (ଜନ୍ମ: ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ତାଙ୍କର ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ରଚନା ନିମନ୍ତେ [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] ବାଳ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ଓ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଛନ୍ତି ।<ref>http://www.iamin.in/en/bhubaneswar/news/two-odia-litterateurs-get-kendra-sahitya-akademi-award-63299{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା == ସ୍ନେହଲତା ମହାନ୍ତି ୧୯୩୨ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୩ ତାରିଖରେ [[ଜଗତସିଂହପୁର]] ନିକଟସ୍ଥ ବାଘସାହି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଦିବ୍ୟସିଂହ ମହାନ୍ତି ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ଦେବୀ । ପିତା ନୂଆପଡ଼ାର ତହସିଲଦାର ଥିବାରୁ ଘରର ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା ସ୍ୱଛଳ ଥିଲା । ସ୍ନେହଲତାଙ୍କୁ ୮ବର୍ଷ ବସସ ବେଳକୁ ମାତା ଇନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ଘଟିଥିଲା । [[ସିପି|ସିପିସ୍ଥିତ]] ନିମ୍ନ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ନିଜର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ସେ ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀ ପାସ କରିଥିଲେ । ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ ସେ ସମଗ୍ର କଟକ ସର୍କଲରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ମାତ୍ର ୧୦ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳକୁ ଦିବ୍ୟସିଂହ ତାଙ୍କର ପାଠପଢ଼ା ବନ୍ଦକରିଦେଲେ । ୧୯୫୦ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୧ ଦିନ, ସ୍ନେହଲତା [[ବାଲିକୁଦା]] ନିବାସୀ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପୁଲିସ ବିଭାଗରେ ଚାକିରି କରୁଥିଲେ । == ସାହିତ୍ୟ ରଚନା == ସ୍ନେହଲତା ମହାନ୍ତି, ମୁଖ୍ୟତଃ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ<ref name="Mohanty2009">{{cite book|author=Jagannath Mohanty|title=Encyclopaedia of Education, Culture and Children's Literature: v. 4. Children's literature and education|url=http://books.google.com/books?id=zfLATnA1IAMC&pg=PA24|year=2009|publisher=Deep & Deep Publications|isbn=978-81-8450-151-3|pages=24–}}</ref> ଲେଖୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼଼ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗଳ୍ପ, କବିତା ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ୩୩ଖଣ୍ଡ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି ଓ ବହୁ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶନ ଅପେକ୍ଷାରେ ଅଛି । ''[[ମନପବନ (ପତ୍ରିକା)|ମନପବନ]]'' ପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଲେଖା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । == ରଚନାବଳୀ == {{div col|colwidth=20em}} === ଶିଶୁ କବିତା === * ''ନ ତିଅଣ ଛ ଭଜା'' (୧୯୬୫) * ''କାଉ କୋଇଲି'' (୧୯୮୪) * ''ଶିଶୁଗୀତିକା'' (୧୯୯୩) * ''ସବୁଠାରୁ ବଡ଼'' (୧୯୯୩) * ''ଝୁଲୁରେ ହାତୀ ଝୁଲ'' (୧୯୯୮) * ''ଝୁମକୁ ଝୁମା'' (୨୦୦୩) === ଶିଶୁ ଗପ === * ''ମୁଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ହେବି'' (୧୯୮୯) * ''ସପନ କଥା'' (୧୯୮୯) * ''ମନଲାଖି ଗପ ଓ ଗୀତ'' (୧୯୮୯) * ''ନୂଆ ଦୁନିଆ'' (୧୯୯୭) * ''ନିଦଛଡା ଔଷଧ'' (୨୦୦୧) * ''ମନର ବଳ'' (୨୦୦୩) * ''ଚଗଲାର ଚାଲାକି'' (୨୦୦୩) * ''ହନୁକୁ ପାନେ'' (୨୦୦୩) * ''ମେଳର ବଳ'' (୨୦୦୪) * ''ସେଇ ଘର ସ୍ୱର୍ଗ'' (୨୦୦୪) * ''ଦୂର ପର୍ବତ'' (୨୦୦୪) * ''ହସ ଖୁସି ମଉଜ'' (୨୦୦୫) * ''ଗୁରୁଭକ୍ତି'' (୨୦୦୫) * ''ସାବାସ୍ ଚଗଳୀ ସାବାସ୍'' (୨୦୦୬) * ''ପଡ଼ିଶା ଘର'' (୨୦୦୬) * ''ବିଦ୍ଧିର ବଳ'' (୨୦୦୬) * ''ଭଳି ଭଳିକା'' * ''ମିତାଲିର ମିଆଁଉ'' (୨୦୦୭) * ''ବିଲୁଆ ନନାର ମାଛଧରା'' (୨୦୦୭) * ''ବୁଦ୍ଧି ଯାହାର ବଳ ତାହାର'' (୨୦୦୭) * ''ବଗଲା ଏଥର ଚୁପଚାପ୍'' (୨୦୦୭) * ''ପିଲାଙ୍କ ଗଳ୍ପ'' (୨୦୦୭) * ''ଗୁରୁପୂଜା'' (୨୦୦୭) * ''ଅଲିଭା ଆଲୋକ'' (୨୦୦୭) * ''ବଗ ବଗୁଲୀ''<ref>{{cite news|title=ପିଲାଙ୍କ ମନ ବୁଝି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଲେଖେ|accessdate=25 June 2015|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ୨୫/୦୬/୨୦୧୫ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧୦|date=25 June 2015}}</ref> === ଗୀତିକବିତା === * ମନ ମଧୁମତୀ ୧୯୯୮ * ଭକ୍ତି ଭାରତୀ * ପ୍ରୀତି ପ୍ରଗତି ୨୦୦୫ {{div col end}} == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] ବାଳ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୫<ref>{{cite news|title=ଶିଶୁରେ ସାହିତ୍ୟ ଦେଖିଲି; ସାହିତ୍ୟକୁ ଶିଶୁ ମାନିନେଲି|url=http://epaper.prameyanews.com/35251-18415890-1-article.html|accessdate=25 June 2015|newspaper=ପ୍ରମେୟ ୨୫/୦୬/୨୦୧୫ ପୃଷ୍ଠା ୧୨|date=25 June 2015|archive-date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305052153/http://epaper.prameyanews.com/35251-18415890-1-article.html|url-status=dead}}</ref> * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୦୧<ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=15 April 2017|archive-date=14 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201214114902/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|url-status=dead}}</ref> * ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପୁରସ୍କାର - ୧୯୬୧ * ନିଖିଳ ଉତ୍କଳ ପୁଲିସ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ମିଳନୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୬୨ * ନିଖିଳ ଉତ୍କଳ ଲେଖିକା ସମ୍ମିଳନୀ - ୧୯୬୨ * ଓଡ଼ିଶା ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୬୫ * ଆକାଶବାଣୀ ଦିଲ୍ଲୀ କେନ୍ଦ୍ର ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୩ * ଆକାଶବାଣୀ ହୀରକ ଜୟନ୍ତୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୮ * ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୭ (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଲେଖକ ସମ୍ମେଳନ, ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦତ୍ତ) == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} {{ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] q4cp0dfp6ntm1g8bag14q3709r8w366 0 46132 606887 601001 2026-09-24T05:17:36Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606887 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sarala Devi}} {{Infobox Indian politician | name = ସରଳା ଦେବୀ | image = Sarala_Devi.jpg | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1904|08|19|df=y}} <!--{{birth date and age|1904|08|9}}--> | birth_place = ନରିଲୋ, [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1986|10|04|1904|08|9}} | death_place = | resting_place = | office = ବିଧାୟକ: [[ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] | constituency = [[କଟକ ନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କଟକ ନଗର]] (ପଶ୍ଚିମ) | salary = | term_start = ୧୯୩୭ | term_end = ୧୯୪୬ | predecessor = | successor = | occupation = ରାଜନେତା, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ଲେଖିକା | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | education = | alma_mater = | period = [[ସବୁଜ ଯୁଗ]] | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = ଭାଗୀରଥୀ ମହାପାତ୍ର | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ସରଳା ଦେବୀ''' (୧୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୦୪ - ୪ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୬ )<ref name="Mohanty2005">{{cite book|author=Sachidananda Mohanty|title=Early Women's Writings in Orissa, 1898-1950: A Lost Tradition|url=http://books.google.com/books?id=WAicQsB1jkgC&pg=PA151|year=2005|publisher=SAGE Publications|isbn=978-0-7619-3308-3|pages=151–}}</ref> ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] [[ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ|ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ]] ଓ ଲେଖିକା ଥିଲେ । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ [[ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ|ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର]] ଅଧୀନରେ ଥିବା ବେଳେ ଭାରତରେ ନାରୀମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସହ ନାରୀ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ହୋଇଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଓଡ଼ିଶାର ନାରୀନେତ୍ରୀ [[ରମାଦେବୀ]], [[ମାଳତୀ ଚୌଧୁରୀ]], [[ଗୋଦାବରୀ ଦେବୀ]] ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ସହ ସେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ନାରୀ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଲଢ଼ିଥିଲେ ।<ref name="Mahapatra2011">{{cite book|author=Justice Harihar Mahapatra|title=My Life, My Work|url=http://books.google.com/books?id=6oF1W6N7sg0C&pg=PA112|date=15 February 2011|publisher=Allied Publishers|isbn=978-81-8424-640-7|pages=112–}}</ref> ସେ [[ସତ୍ୟାଗ୍ରହ|ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ]] ଭାଗନେଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା । [[ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି|ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିଠାରେ]]<nowiki/>ସେ [[ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ]]ରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ସେ ଜେଲଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରିଥିଲେ । ==ଜନ୍ମ == ସରଳା ଦେବୀ ୧୯୦୪ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଶ୍ରୀ ବାସୁଦେବ କାନୁନଗୋ ଓ ମାଙ୍କ ନାମ ପଦ୍ମାବତୀ ଦେବୀ । ତାଙ୍କ ଘର ହେଉଛି [[ଜଗତସିଂହପୁର]] ଜିଲ୍ଲାର ବାଲିକୁଦା ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ [[ନରିଲୋ]] ଗ୍ରାମରେ । ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ମା ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ସନ୍ତାନ ହରାଇଥିଲେ । ତେଣୁ ସରଳା ଦେବୀ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ମା ପୁରୁଖା ଲୋକମାନଙ୍କର ଉପଦେଶ ମାନି ପର ଘରେ ଆସି ରହିଲେ। ସେଇଟା ଥିଲା ତାଙ୍କ ସାନ ଯାଆଙ୍କର ବାପ ଘର । ସ୍ଥାନ ବଦଳାଇଲେ କଲେ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁଟି ବଞ୍ଚିଯିବ, ସେତିକି ତାଙ୍କର ଆଶା ଥିଲା। ସେଇଟି ଥିଲା କଟକ ସହରର ରାଜକିଶୋର ଦାସଙ୍କ ଘର । ୧୯୦୪ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ୧୯ ତାରିଖରେ ଝିଅଟିଏ ଭୂମିଷ୍ଠ ହେଲା । ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପଦ୍ମାବତୀ ଦେଇ ସାନଯାଆ ହେମନ୍ତ କୁମାରୀଙ୍କ ହାତକୁ ଟେକିଦେଇଥିଲେ। ଫଳରେ ସେହି ଦିନଠାରୁ ସରଳା ହେଲେ ହେମନ୍ତ କୁମାରୀ ଓ ବାଳମୁକୁନ୍ଦ କାନୁନଗୋଙ୍କ ଝିଅ । ==ପିଲାଦିନ== ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ସେ ନିଜର ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ସେ ହେମନ୍ତ କୁମାରୀ ଓ ବାଳମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ କାଟିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ସେ ଥିଲେ ଗଡଜାତମାନଙ୍କର ସୁପରିଣ୍ଟେଣ୍ଡେଣ୍ଟ ସ୍ୱନାମଧାନ୍ୟ ନନ୍ଦକିଶୋର ଦାସଙ୍କ ନାତୁଣୀ । ସେ ସମୟରେ ସେ ମାଟ୍ରିକ ପରୀକ୍ଷାରେ ଭଲ ନମ୍ବର ରଖି ପାସ୍ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସମୟରେ [[ଓଡ଼ିଶା]], [[ବଙ୍ଗଳା]] ଓ [[ବିହାର]] ଗୋଟିଏ ପ୍ରଦେଶ ଥିଲା। ପିତା ବାଳମୁକୁନ୍ଦ ଡେପୁଟି ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ ଚାକିରୀ କରିଥିବାରୁ ଏହି ତିନୋଟି ଯାକ ପ୍ରଦେଶ ତାଙ୍କର କର୍ମସ୍ଥଳ ଥିଲା।ଫଳରେ ମାତା ହେମନ୍ତ କୁମାରୀ ଏହି ତିନୋଟି ପ୍ରଦେଶରେ ରହିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ଉନ୍ନତ ହୋଇପାରିଥିଲା । ସେଥିପାଇଁ ସେ ସରଳାଙ୍କୁ ମାର୍ଜିତ ଓ ଶିକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ସବୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ । ଘରର ମୁରବୀମାନେ ତାଙ୍କର ହାଇସ୍କୁଲ ପଢ଼ା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ । ମାତ୍ର ହେମନ୍ତ କୁମାରୀ ଜଣେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ନିଯୁକ୍ତ କରି ତାଙ୍କର ଇଂରାଜୀ ଓ ବଙ୍ଗଳା ପଢ଼ିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେଲେ । ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସ୍ମୃତିଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥିବାରୁ "ଧ କହିଲେ କାମୁଡି ପକାଇବା" ନୀତିରେ ସ୍ୱଚେଷ୍ଟାରେ ପାଠରେ ବହୁତ୍ ଆଗକୁ ମାଡିଚାଲିଲେ । ସରଳା ପିଲାବେଳୁ ସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ କୁପ୍ରଥା ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଗ୍ରାମ କରିଥିଲେ । ==ସ୍ୱଭାବ== ସରଳା ଦେବୀ ପିଲାଟି ବେଳୁ ଶାନ୍ତ,ସରଳ,ଦୃଢମନା ଓ ସ୍ପଷ୍ଟବାଦିନୀ ଥିଲେ । ନିଜର ସାମାଜିକ ଚଳଣି, ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂସ୍କାର ସହ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଅବହେଳା କରୁନଥିଲେ । ଆଗରୁ ଚଳି ଆସୁଥିବା ପାରମ୍ପରିକ ଜୀବନ ଶୈଳୀ ଅପେକ୍ଷା ସେ ନିଜ ସହଜତାକୁ ନେଇ ଚଳିବା ବେଶୀ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ । ସେ ସମୟର ରୀତି ନୀତି ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗୁନଥିଲା । ନାରୀ ମାନଙ୍କର ଅସହାୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ସେ ଖୁବ୍ କମ୍ ବୟସରୁ ବୁଝିପାରିଥିଲେ । ପୁରୁଷମାନେ ସବୁ ପ୍ରକାର ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ଭୋଗ କରୁଥିବା ବେଳେ,ନାରୀମାନଙ୍କୁ କରାଯାଉଥିବା ଉପେକ୍ଷା ଓ ଅବହେଳା ତାଙ୍କୁ ଖୁବ୍ ବାଧୁଥିଲା । ସେସବୁର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ ସେ ପିଲାବେଳୁ ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ ସେ ଦିଅଁ ଦେବତା,ପୂଜାପାଠ, ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଉପବାସ ଆଦିରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଥରେ କେଉଁ ଏକ ପୁରାଣରେ "ନାରୀ ନର୍କର ଦ୍ୱାର" ବୋଲି ଲେଖାଥିବା ଜାଣିବା ପରେ ସେହି ସମୟରୁ ସେ ଏହାକୁ ଘୃଣା କରୁଥିଲେ । ଘରୋଇ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଦ୍ୱାରା ସେ ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀ ଯାଏଁ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । ତଥାପି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା ଜାଣିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରବଳ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା । ବଙ୍ଗଳା ସାହିତ୍ୟକୁ ସେ ବହୁତ୍ ଭଲ ପାଉଥିଲେ ।ଖୁବ୍ କମ୍ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବହୁତ୍ ବହି ଓ ପତ୍ର ପତ୍ରିକା ପଢ଼ି ଶେଷ କରିଥିଲେ । ନାରୀ କବି କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀ ସାବତଙ୍କ ଲିଖିତ ଉପନ୍ୟାସ, କବିତା ଓ ବତ୍କୃତା ତାଙ୍କୁ ବେଶୀ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ସେବେଠାରୁ ସେ ନାରୀ ମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ଅଜ୍ଞାନତା ଓ କୁସଂସ୍କାର ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମନେ ମନେ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଥିଲେ । ସମାଜରୁ କୁସଂସ୍କାର ଦୂର ନକଲେ ଦେଶର ଉନ୍ନତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ,ସେ ଏହା ବୁଝିପାରିଥିଲେ । ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥଙ୍କ ବାଣୀ "ନ ଜାଗିଲେ ସବୁ ଭାରତ ଲଳନା, ଏ ଭାରତ ଆମର ଜାଗେନା" ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚରମ ବାଣୀ ହୋଇସାରିଥିଲା ।<ref>http://www.academia.edu/7730783/Ovid_in_Orissa_The_Rights_of_Woman_by_Sarala_Devi_Education_and_Female_Identity{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ବୈବାହିକ ଜୀବନ== ବୟସ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲାରୁ, [[ଜଗତସିଂହପୁର]] ଅନ୍ତର୍ଗତ [[ଚାଟରା]] ଗ୍ରାମର ଭାଗୀରଥି ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସରଳା ଦେବୀଙ୍କର ବିବାହ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା । ଅଭିଜାତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ସରଳା, ଜମିଦାର ପରିବାରକୁ ବୋହୁ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମନରେ ଗର୍ବ ନଥିଲା । ସ୍ୱାମୀ [[ଭାଗିରଥି ମହାପାତ୍ର]] ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନଚେତା ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ । [[ମଣିକାଞ୍ଚନ]] ପରି ଏ ଦୁହିଁଙ୍କର ସଂଯୋଗ ଘଟିଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ସେ ପତ୍ନୀ ସରଳାଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧକ ନହୋଇ ସାଧକ ହୋଇଥିଲେ । ଏକ ପକ୍ଷରେ ନିଜର ଦୃଢ଼ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଓ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ମହାନତା ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗ ତାଙ୍କୁ ନୂତନ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଥିଲା । ସେ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପରି ସାଂସାରିକ ଭୋଗ ବିଳାସରେ ନିଜ ଜୀବନ କଟାଇପାରିଥାନ୍ତେ, କିନ୍ତୁ ପରଦା ପ୍ରଥା ମାନି ଘର ଭିତରେ ନିଜକୁ ଆବଦ୍ଧ ରଖିବାରେ ତାଙ୍କ ମନ ମାନି ନଥିଲା । ପ୍ରତିଦିନ ଘର କାମ ସାଙ୍ଗକୁ ଖବରକାଗଜ ପଢ଼ିବା ତାଙ୍କର ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସ ଥିଲା । ସେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷିତା ହୋଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଆଗ୍ରହ ତାଙ୍କୁ ଦେଶର ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଅବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନ କରିଦେଇଥିଲା । ନିଷ୍ଠୁର ଇଂରେଜ ଶାସନରୁ ନିଜ ମାତୃଭୂମିକୁ ସ୍ୱାଧୀନ କରିବା ପାଇଁ ସେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାଲାଗି ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ । ମାତ୍ର ୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ କୁଳବଧୂର ପରଦା ଆଡେଇ ଦେଇ ପଦାକୁ ବାହାରି ଆସିଥିଲେ । [[ଜଳିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ]] ପ୍ରତିବାଦରେ ଏକ ବିରାଟ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ବାହାରିଥିଲା । ସେଥିରେ ସେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ଏତେ ବଡ଼ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସହର ପରିକ୍ରମା କଲାବେଳେ ସେଥିରେ ଏକମାତ୍ର ମହିଳାଙ୍କୁ ଦେଖି ରକ୍ଷଣଶୀଳ ଲୋକଙ୍କର ଆଖି ଖୋସି ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଓ ପରିବାର ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|last=Mohanty|first=Sachidananda|title=Sarala Devi: A centenary tribute|url=http://www.thehindu.com/lr/2004/11/07/stories/2004110700400600.htm|publisher=The Hindu|accessdate=26 August 2015}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭୂମିକା== ୧୯୨୦ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ପହିଲାରେ [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ]]ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ [[ଭାରତ]]ରେ [[ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ]] ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ସରକାରୀ କୋର୍ଟ କଚେରୀ ବର୍ଜନ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗୋଟିଏ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଥିଲା । ଭାଗିରଥି ମହାପାତ୍ର ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେବା ହେତୁ ଓକିଲାତି ଛାଡି ଦେଲେ । ସରଳା ଦେବୀଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଲା ।<ref> http://www.hindu.com/lr/2004/11/07/stories/2004110700400600.htm</ref>୧୯୨୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଗାନ୍ଧୀ [[କଟକ]] ଆସିଲେ । କଟକ [[ବାଲୁବଜାର]] ପାଖରେ ସେ ଗୋଟିଏ ମହିଳା ସଭାରେ ନାରୀ ମାନଙ୍କୁ ସୂତା କାଟି ଖଦି ପିନ୍ଧିବାକୁ, ପରଦା ଛାଡିବାକୁ, ଛୁଆଁ ଅଛୁଆଁ ନମାନିବାକୁ ଉଦ୍ୱୋଧନ ଦେଲେ। ସେହି ସଭାରେ ସରଳା ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।ସେହିଠାରୁ ସେ ପରଦା ପ୍ରଥାକୁ ବର୍ଜନ କଲେ ଓ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ନୀତିକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁସରଣ କଲେ । ତା ପରେ ସେ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ|କଂଗ୍ରେସ]]ର ସଭ୍ୟା ହେଲେ । ସେତେବେଳେ ସଭ୍ୟପଦ ପାଇଁ ନିୟମ ଥିଲା ଯେ, କଂଗ୍ରେସକୁ ଚାରିଅଣା ପଇସା ଦେଇ ରସିଦ୍ ଖାତାରେ ଦସ୍ତଖତ କରିବାକୁ ପଡିବ । ଏହି ଦସ୍ତଖତ ବା ଟିପ ଚିହ୍ନ [[କଂଗ୍ରେସ]]ର ସଭ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଶର [[ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ]]କୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବାର ପ୍ରମାଣ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଥିଲା । କାରଣ କଂଗ୍ରେସ ରସିଦ୍ ବହିରେ ଲେଖା ଥିଲା - "ମୁଁ ଶାନ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ନ୍ୟାୟ ସଂଗତ ଉପାୟରେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତିରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ । " ଓଡ଼ିଶାରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ]] ଚାହୁଁଥିଲେ । ସେଥିପାଇଁ ସେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ଆସିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ରକ୍ଷା କରି ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୨୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୩ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ଆସିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସହିତ ପତ୍ନୀ [[କସ୍ତୁରବା]] ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଆଗମନ ହେତୁ କଟକ [[କାଠଯୋଡ଼ି ନଦୀ]] ପଠାରେ ଏକ ବିଶାଳ ସାଧାରଣ ସଭାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସଭାରେ ଓଡ଼ିଶାର ମହିଳାମାନେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତୁ ବୋଲି ଗାନ୍ଧିଜୀ ଚାହୁଁଥିଲେ । ହେଲେ ସେତେବେଳେ ଏଭଳି ହେବା ସମ୍ଭବ ନଥିଲା । ସରଳା ଦେବୀ କଟକ ସହରର ଗଳିକନ୍ଦି ବୁଲି ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସଭାରେ ଯୋଗ ଦେବାପାଇଁ ବୁଝାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ଓ ଉଦ୍ୟମ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେହି ସଭାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ମହିଳା ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ସଭାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ହିନ୍ଦୀରେ ଯେଉଁ ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ, ସରଳା ଦେବୀ ତାକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଉଥିଲେ । ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ବହୁ ମହିଳା ନିଜର ଅଳଙ୍କାର ମାନ ଖୋଲି ସ୍ୱରାଜ ପାଣ୍ଠିକୁ ଦାନ କରିଥିଲେ । ପାଖରେ ଥିବା ସବୁ ଟଙ୍କା ପଇସା ମଧ୍ୟ ଦେଇଦେଇଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ସହ ସରଳାଦେବୀ ମଧ୍ୟ ନିଜର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାର ଦାନ କରିବା ସହ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆଉ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ସେହିଦିନଠାରୁ ସେ ସ୍ୱରାଜର ବାର୍ତ୍ତା ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବେ ବୋଲି ପଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://mybhubaneswar.com/iconic-women-of-odisha/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-04-26 |archive-date=2016-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160821062831/http://mybhubaneswar.com/iconic-women-of-odisha/ |url-status=dead }}</ref> ==ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ== ୧୯୩୬ରେ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ଘୋଷଣା ହେବାପରେ ପ୍ରାଦେଶିକ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନର ଚଳଣିରେ ଓଡ଼ିଶାରେ କଂଗ୍ରେସ ପକ୍ଷରୁ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଠିଆ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେ ସମୟରେ ସରଳା [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] ନିର୍ବାଚନରେ ଭାଗ ନେଇ ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite book |author1=[[ଉଦ୍ଧବ ଚରଣ ନାୟକ]] |url=https://or.wikisource.org/s/59w |title=ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଇତିହାସ (୧୯୩୬-୨୦୧୩) |date=2013 |publisher=ଆମ ଓଡ଼ିଶା |isbn=978-81-89436-54-4 |location=[[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] |page=୨୭ |language=[[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] |chapter=୨ |accessdate=7 November 2023}}</ref> ସେ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ବିଧାୟିକା ।<ref name="Tripathy1996">{{cite book|author=S. N. Tripathy|title=Unorganised Women Labour in India|url=http://books.google.com/books?id=-x1NFhy6HScC&pg=PA141|date=1 January 1996|publisher=Discovery Publishing House|isbn=978-81-7141-325-6|pages=141–}}</ref> ବିଧାନ ସଭାରେ [[ବାଲ୍ୟ ବିବାହ ଆଇନ୍]]‌ର ସଂଶୋଧନ ଓ [[ପୋଇଲି ପ୍ରଥା]]କୁ ଉଠାଇ ଦେବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଆଇନ୍ ପ୍ରଣୟନ କରିବାକୁ ବିଲ୍ ଆଗତ କରିଥିଲେ । ସେ ସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ କୁପ୍ରଥା ବିରୋଧରେ ବିଧାନ ସଭାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର ଉଠାଇଥିଲେ । ବିଧାୟିକା ହେବା ଫଳରେ ଆଇନ୍ ବଳରେ ଏହି ପ୍ରଥାରକୁ ଉଠାଇ ଦେବା ପାଇଁ ସେ ଦୃଢ଼ ପରିକର ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ଫଳରେ ଏହି ବିଲ୍ ବିଧାନ ସଭାରେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ବିଧାନ ସଭାରେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ବାଚସ୍ପତି ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ୍ ଆମଳରେ ବିଧାନ ସଭାରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ସରଳା ବାଚସ୍ପତି ଆସନରେ ବସି ସେଦିନର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ନିର୍ଧାରଣ କରିବାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ସରକାରୀ ଭାଷା ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ପ୍ରୟାସରେ ସେ ଥିଲେ ପ୍ରଥମ ଓ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ମହିଳା । ୧୯୪୨-୧୯୫୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ଦଶବର୍ଷ ଧରି ସେ ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ସାହିତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ [[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]]ର ସମ୍ପାଦକ ଓ ଉପସଭାପତି ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ସେ ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ।<ref name=ଓରାଇ>{{cite book|last=ନାୟକ|first=ଡ. ଉଦ୍ଧବ ଚରଣ|title=ସରଳା ଦେବୀ|date=ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଇତିହାସ|publisher=ଆମ ଓଡ଼ିଶା|isbn=8189436546|page=୩୯}}</ref> ଓଡ଼ିଆର ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ଉନ୍ନତି କରିବା ତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା । ==ନାରୀ ସଂଗଠନରେ ଭୂମିକା== [[File:Sarala Devi with unidentified women.jpg|thumb|Sarala devi]] ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ସରଳା ଦେବୀ, [[ରମା ଦେବୀ]], [[ଶୈଳବାଳା ଦାସ]], [[ରେବା ରାୟ]] ଓ [[କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀ]] ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ନାରୀନେତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା ।ସେମାନେ ନାରୀମାନଙ୍କର ସାମୂହିକ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ । ଲେଖା,ଶିକ୍ଷା ଓ ସଭାସମିତିଦ୍ୱାରା ନାରୀମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ସେମାନେ ଆଲୋକପାତ କରୁଥିଲେ ।ଓଡ଼ିଶାର ନାରୀମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବାପାଇଁ ସରଳା ଦେବୀ "ଉତ୍କଳ ମହିଳା ସମ୍ମିଳନୀ" ନାମକ ସଂଗଠନ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଏହା ତାଙ୍କର ନାରୀଜାତିକୁ ଉନ୍ନତ କରିବାର ଆପ୍ରାଣ ଉଦ୍ୟମର ଏକ ଝଲକ ଥିଲା ।ସେହି ଅଧିବେଶନରେ ହିଁ ଉତ୍କଳ ମହିଳା ସମ୍ମିଳନୀ," ନିଖିଳ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ସଂଘ"ର ଶାଖା ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ବୋଲି ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା ।ଏହାର ସଫଳତା ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଗଠନମୂଳକ କାମ କରିବା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା ।ସେ ଓଡ଼ିଶାର ନାରୀ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ର-ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରବନ୍ଧମାନ ଲେଖି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଯେହେତୁ ଏସବୁ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡିକରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହେଉଥିଲା, ତେଣୁ ତାଙ୍କର ଜାଗରଣର ବାର୍ତ୍ତା ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିଥିଲା । ୧୯୨୪ ମସିହାର କଟକ ନାରୀ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗଦେବା ପରେ ସେ କଟକ ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ଆଶ୍ରମର ମହିଳା ସଭା ଓ ସଂଗଠନ କାମରେ ଲାଗିପଡିଥିଲେ ।ସେ ବୁଝିପାରିଥିଲେ ଯେ ନାରୀର ଉନ୍ନତିରେ ହିଁ ଦେଶର ଉନ୍ନତି ନିହିତ । କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟରେ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭିନ୍ନ ମୋଡ ନେଲା । ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଲବଣ ଆଇନ୍ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ ଡାକରା ଦେଲେ ।<ref>https://www.facebook.com/PurnyabhumiOdisha/posts/979294105455325</ref> ==ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଭୂମିକା== ସରଳା ଦେବୀ ସେତେବେଳେ [[ଗଞ୍ଜାମ]] ଜିଲ୍ଲାରେ "ଉଦ୍ଯୋଗ ମନ୍ଦିର" ନାମକ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ କରି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବୁଲି ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀ ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ ଲାଗିପଡିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଶ୍ରୀମତୀ ହେମଲତା ଦେବୀ, ଶୋଭାବତୀ ପଣ୍ଡା ପ୍ରମୁଖ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ବହୁ ପୁରୁଷ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ରହି ଦଲବଦ୍ଧ ହୋଇ ଲୁଣ ମାରି ଲବଣ ଆଇନ୍ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ ଓ ଗିରଫ ହୋଇ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗୁଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ସରଳା ଦେବୀ ନିଜେ ଲବଣ ଆଇନ୍ ଭାଙ୍ଗିବାର ଘୋଷଣା କଲେ, ସେତେବେଳେ ସରକାରଙ୍କ ଚେତନା ପଶିଲା । ଦିନେ ସେ "ମାନ୍ଦ୍ରାଜ୍ ମେଲ୍"ରେ ଯାଉଥିଲେ । ହଠାତ୍ ଏହା ଗୋଟିଏ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଠିଆ ହୋଇଗଲା । କିନ୍ତୁ ଏହି ରେଳଟି ବଡ଼ ବଡ଼ ଷ୍ଟେସନ୍ ଛଡା ଆଉ କୋଉଠି ଅଟକେନାହିଁ।ସେଦିନ ଗାଡି କାହିଁକି ଅଟକିଲା ବୋଲି ଯାତ୍ରୀମାନେ କାରଣ ଖୋଜିବାବେଳକୁ ଦଳେ ପୋଲିସ୍ ଜଣେ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ରେଳରୁ ଓହ୍ଲାଇ, ପୋଲିସ୍ ଗାଡ଼ିରେ ବସାଇ ନେଇଗଲେ ।ସେମାନେ ଜାଣିପାରିଲେ ଯେ ସେ ଯୁବତୀ ଜଣକ ସରଳା ଦେବୀ । ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାରଙ୍କ ଭୟ ଥିଲା କାଳେ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ଗିରଫ କଲେ, ସାଧାରଣ ଜନତା ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇଯିବେ ତେଣୁ ସେ ରେଳରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସମୟରେ ନିଛାଟିଆ ଜାଗାରେ ରେଳ ଅଟକାଇ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିନେଇଥିଲେ । <ref>http://www.gktoday.in/role-of-smt-sarla-devi-chowdhry-in-freedom-struggle/</ref> ପରେ ତାଙ୍କୁ ସୁଦୂର [[ଭେଲୋର୍]] ଜେଲ୍ ପଠାଯାଇଥିଲା । ସେ ଥିଲେ କାରାବରଣ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ନାରୀ ।୬ ମାସ ପରେ ସେହି ବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ୮ ତାରିଖ ଦିନ ତାଙ୍କୁ ସେଠାରୁ ଖଲାସ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୩୦ ମସିହା [[ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ]],[[ନିଶା ନିବାରଣ]] ଓ [[ବିଦେଶୀ ପଦାର୍ଥ ବର୍ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ]] ଖୁବ୍ ପ୍ରବଳ ହେଲା । ଶେଷରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ଉପାୟହୀନ ହୋଇ ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାରେ ସରଳା ଦେବୀ ଏହିସବୁ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ==ଚାଷୀ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭୂମିକା== ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ବେଳେ ଗଡଜାତ ରାଜା ଓ ଜମିଦାରମାନେ ଇରେଜମାନଙ୍କର ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥକ ଥିଲେ । ଜମିଦାରମାନେ ଚାଷୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଶୋଷଣ ଓ ଅତ୍ୟାଚାର ଚଳାଉଥିଲେ । ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ,ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ସୁଖରେ ଭାଗୀଦାର ହେବା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହୋଇଉଠିଥିଲା । ସେଥିପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଭିତରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଗୋଷ୍ଠୀ ଲୋକେ "ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ ସାମ୍ୟବାଦୀ ସଂଘ" ନାମରେ ଏକ ନୂଆ ସଂଗଠନ ଗଢିଥିଲେ । ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ, ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଦ୍ୱିବେଦୀ, ଭଗବତୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଓ ମାଳତୀ ଚୌଧୁରୀ ପ୍ରମୁଖ ଥିଲେ ଏହି ସଂଘର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା । ଏମାନେ ସମସ୍ତେ [[କାର୍ଲମାର୍କସ୍]]ଙ୍କ ସାମ୍ୟବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ । ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ସହିତ ଲୋକଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା କିପରି ଆସିପାରିବ, ସେଥିପାଇଁ ସେମାନେ ଲାଗିପଡିଥିଲେ । ଜମିଦାର ଓ ସାହୁକାରମାନଙ୍କ ଶୋଷଣରୁ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ସେମାନେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରୁଥିଲେ । ସରଳା ଦେବୀ କଂଗ୍ରେସ ସାମ୍ୟବାଦୀ କର୍ମୀ ମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କରୁଥିଲେ । ୧୯୩୭ ମସିହା ମେ ମାସରେ ଡେଲାଙ୍ଗଠାରେ ଏକ ଚାଷୀସଭା ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସଭାରେ ସେ ତତ୍କାଳୀନ ଜମିଦାରଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢେଇ କରିବାକୁ ଲୋକଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ । ବିଧାନ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ୟା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଚାଷୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଖଜଣା ଆଦାୟ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ସେ ସରକାରଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ଲୋକେ ଯେପରି ବନ୍ୟା ଦାଉରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବେ ସେଥିପାଇଁ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଦାବି କରିଥିଲେ । ମୋଗଲବନ୍ଦୀର ଜମିଦାରଙ୍କ ଭଳି ଗଡଜାତର ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ବେଠି ଖଟାଇ ନାନା ପ୍ରକାର ଟିକସ ଆଦାୟ କରି ହନ୍ତସନ୍ତ କରୁଥିଲେ । ସରଳା ଦେବୀ ବିଧାନ ସଭା ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ଏହି ଗଡଜାତ ରାଜମାନଙ୍କର ଶୋଷଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ । ==ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା== ସରଳା ଦେବୀ ଅଳ୍ପ ବୟସରୁ ସାହିତ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଯୁଗରେ [["ପରିଚାରିକା"]] ନାମକ ଗୋଟିଏ ମାସିକ ପତ୍ରିକା କିଛି ବର୍ଷ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । [[ଶ୍ରୀମତୀ ବସନ୍ତ କୁମାରୀ]] ଦେବୀ ଏହି ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦିକା ଥିଲେ । [[ସରୋଜିନୀ ଦେବୀ]], [[କୋକିଳ ଦେବୀ]], [[ପ୍ରମିଳା ସୁନ୍ଦରୀ ଦେଇ]], [[ରମା ସୁନ୍ଦରୀ ଦେଇ]], [[କାଞ୍ଚନ ମଣି ଦେଇ]] ପ୍ରମୁଖ ବହୁ ମହିଳାଙ୍କ ରଚନା ସେହି ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ପକ୍ଷ ୧୩୨୫ରୁ ୧୩୨୭ ମଧ୍ୟରେ ଛପା ହୋଇଥିବା "ପରିଚାରିକା"ରେ ସରଳା ଦେବୀଙ୍କର ମଧ୍ୟ ବହୁ ରଚନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ସେଗୁଡିକ ଭିତରୁ "ଧୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ସାମ୍ରାଜ୍ଞି - ଶୈବ୍ୟା", "କଳ୍ପିତ ମୃତ୍ୟୁ" ଓ "ପ୍ରତୀକ୍ଷା" ଅନ୍ୟତମ । ୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ତାଙ୍କର ଏଭଳି ରଚନାରୁ ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟିକ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ମିଳିଥିଲା ।ତାଙ୍କ ଭିତରେ ସୃଜନଶୀଳ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତିଭା ପୂରି ରହିଥିଲା । ଅଳକା ଆଶ୍ରମରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହାତଲେଖା "ଅଳକା"ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି "ସରକାର","ନବ ଭାରତ" ଇତ୍ୟାଦି ଓଡ଼ିଶାର ବିଶିଷ୍ଟ ପତ୍ର ପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର ଲେଖାମାନ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା । ଲୋକଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପଲବ୍ଧି କରି ଲୋକ ଶିକ୍ଷା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗାଁ ଲୋକଙ୍କ କଥା, ନାରୀର ଆଇନଗତ ଅଧିକାର ଆଦି ବିଷୟରେ ଛୋଟଛୋଟ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରି ତାହାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର କରିଥିଲେ । "ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଗ୍ରନ୍ଥମାଳା" ନାମକ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ କରି ସେ ତା'ର ସମ୍ପାଦିକା ହୋଇଥିଲେ । ନାରୀର ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା, ଭାଷଣ ଓ ରଚନା ସେତେବେଳେ ସମାଜ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆଲୋଡନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ସେ "ସବିତା" ନାମକ ଗୋଟିଏ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ସହ ସେଥିରେ ନିଜର ମତାମତ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ । ୧୯୩୫ ମସିହାରେ "ଭାରତୀୟ ମହିଳା ପ୍ରସଙ୍ଗ" ନାମରେ। ତାଙ୍କର ଏକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ଓ [[ନାରୀ ଜଗତ]] ନାମକ ଏକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଗ୍ରନ୍ଥ [[ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ସାହିତ୍ୟ ମନ୍ଦିର]] ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ।ଏଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଦେଖା ଦେଇଥିବା ନାରୀ ଜାଗରଣ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା ।୧୯୫୮ ମସିହାରେ [[ବିଶ୍ୱ ବିପ୍ଲବୀଣି]] ନାମକ ତାଙ୍କର ଏକ ପୁସ୍ତକ[[ କଟକ ପବ୍ଲିସିଂ ହାଉସ୍]] ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ।ଏଥିରେ ବିଶ୍ୱ ତଥା [[ଭାରତ]] ର୍ ବିପ୍ଲବିଣୀ ନାରୀମାନଙ୍କର ଜୀବନ କାହାଣୀ ସଂକ୍ଷେପରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାବ୍ୟତୀତ "ରାୟ ରାମନନ୍ଦ","[[ସରଳା ମହାଭାରତ]]ରେ ନାରୀ ଚରିତ୍ର", [[ବାସନ୍ତୀ]] ପ୍ରଭୃତି ଗ୍ରନ୍ଥ ଓ ଉପନ୍ୟାସରେ ବିଶେଷଭାବେ ଅବଦାନ କରିଥିଲେ । ==ରଚନାବଳୀ== * ଉତ୍କଳର ନାରୀ ସମସ୍ୟା, ୧୯୩୪ * ନାରୀର ଦାବି, ୧୯୩୪ * ଭାରତୀୟ ମହିଳା ପ୍ରସଙ୍ଗ, ୧୯୩୫ * ରବିନ୍ଦ୍ର ପୂଜା, * ବୀର ରମଣୀ, ୧୯୪୯ * ବିଶ୍ୱ ବିପ୍ଳବିଣୀ, ୧୯୩୦ * ବାସନ୍ତୀ * ରାୟ ରାମାନନ୍ଦ * ଗାଁ କଥା ==ଶେଷ ଜୀବନ== ସରଳା ଦେବୀ ପ୍ରାୟ ୯ ବର୍ଷ କାଳ ବିଧାନ ସଭାରେ ରହି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଆଇନ୍ ପାସ୍ କରିବାରେ ସହାୟତା କରିଥିଲେ । କିଛିଦିନ ସେ ବିଧାନ ସଭାରେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ସଚେତକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । [[ନେତାଜୀ ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ]] ଓ [[ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଠିତ [[ନ୍ୟାସନାଲ ପ୍ଲାନିଙ୍ଗ କମିଟି]]ର ସଦସ୍ୟା ରହି ଓଡ଼ିଶାର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ପ୍ରସ୍ତାବ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲେ । ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ବେଳେ ୧୯୪୧ ମସିହାରେ କଂଗ୍ରେସ ତରଫରୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାରୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ, ସରଳା ଦେବୀଙ୍କୁ ତାହାର ପ୍ରଥମ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀ ରୂପେ ବାଛିଥିଲେ । ସେ ଯୁଦ୍ଧ ବିରୋଧୀ ଧ୍ୱନି ଦେଇ ୬ ମାସ କାଳ କାରାବରଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୫ ମସିହା ସୀମା ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ୧୯୫୮ ମସିହା ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୬ ମସିହା ଆକ୍ଟୋବର ୪ ତାରିଖ ଦିନ ୮୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସରଳା ଦେବୀଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାର ନାରୀ ଆନ୍ଦୋଳନର କର୍ଣ୍ଣଧାର, ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ବରେଣ୍ୟ ଲେଖିକା ସରଳା ଦେବୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ବିରାଟ ଦୁର୍ବିପାକ ସଦୃଶ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଯାଇଛି । ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ== * [http://museindia.com/regularcontent.asp?issid=40&id=2983 ସରଳା ଦେବୀ ବହିର ସମିକ୍ଷା] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305103814/http://museindia.com/regularcontent.asp?issid=40&id=2983 |date=2016-03-05 }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୬ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନେତା]] dghz2fajzn5wexirnzuuf12xz9bud5c 0 46154 606618 573121 2026-09-23T22:27:51Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606618 wikitext text/x-wiki {{Infobox athlete | name = <small>[[Order of Jamaica|The Honourable]]</small><br>ଉସେନ ବୋଲ୍ଟ , [[Order of Jamaica|OJ]], [[Order of Distinction|CD]] | nickname = ଲାଇଟନିଙ୍ଗ ବୋଲ୍ଟ | honorific-suffix = [[Order of Jamaica|OJ]] | image = Usain Bolt by Augustas Didzgalvis (cropped).jpg | caption = ବୋଲ୍ଟ [[୨୦୧୩ ବିଶ୍ୱଆଥଲେଟିକ୍ ଚମ୍ପିୟନସିପ]]. | nationality = ଜାମାଇକାନ | sport = [[ଟ୍ରାକ ଏବଂ ଖେଳ ପଡ଼ିଆ ]] | event = [[Sprint (running)|Sprints]] | club = [[ରେସର'ସ ଟ୍ରାକ କ୍ଲବ ]] | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1986|8|21}} | birth_place = [[ସିଅରଉଡ କଣ୍ଟେଟ ]], [[ତ୍ରିଲ୍ବାନୀ ପାରିଶ]],ଜାମାଇକା<ref name="guardian1">[[Rio Ferdinand|Ferdinand, Rio]] (1 February 2009). "[http://www.guardian.co.uk/football/2009/feb/01/rio-ferdinand-usain-bolt Local heroes: Usain Bolt]". ''[[The Observer]]''. Retrieved 3 February 2009.</ref> |residence = [[କିଙ୍ଗଷ୍ଟନ,ଜାମାଇକା]] |religion = Christianity<ref name="catholicnewsagency1"/><ref>{{cite news|last= |first= |title=LIFE CHANGER! Bolt Says Near-Death Experience Put Him Closer To God|url=http://jamaica-gleaner.com/gleaner/20130922/sports/sports1.html|agency=|publisher=|date=|accessdate=}}</ref><ref>{{cite news|last= |first= |title=|url=|agency=|publisher=|date=|accessdate=}}</ref><ref>{{cite news|last=|first=|title=BBC finally pays tribute to Usain Bolt's Christian faith|url=http://archbishop-cranmer.blogspot.com/2012/08/bbc-finally-pays-tribute-to-usain-bolts.html|agency=|publisher=|date=|accessdate=|archive-date=2016-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115140319/http://archbishop-cranmer.blogspot.com/2012/08/bbc-finally-pays-tribute-to-usain-bolts.html|url-status=dead}}</ref> | height = {{convert|6|ft|5|in|cm|abbr=on}}<ref>{{cite web|title=Usain Bolt|url=http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/bo/usain-bolt-1.html|work=sports-reference.com|publisher=Sports Reference LLC|accessdate=17 January 2014|archive-date=8 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120808014503/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/bo/usain-bolt-1.html|url-status=dead}}</ref> | weight = {{convert|94|kg|lb|abbr=on}}<ref name="WebsiteBiography">{{cite web |url=http://usainbolt.com/bio/ |title=Biography |publisher= |date= |accessdate=28 November 2013 |archive-date=19 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150919093156/http://usainbolt.com/bio/ |url-status=dead }}</ref> | show-medals = no | medaltemplates = {{Medal|Sport|Men's [[Athletics (sport)|athletics]]}} {{Medal|Country|{{JAM}}}} {{MedalCount |[[ସମର ଅଲମ୍ପିକ୍ସ| ଅଲମ୍ପିକ୍ସ ଖେଳ]]|୬|0|0 |[[IAAF ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ|ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ]]|୧୦|୨|0 |[[IAAF ବିଶ୍ୱ ରିଲେ|ବିଶ୍ୱ ରିଲେ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ]]|0|୧|0 |[[ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଆମେରିକାନ ଆଣ୍ଡ କରିବବିନ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ|CAC ଚାମ୍ପିୟାନସିପ]]|୧|0|0 |[[କମନୱେଲଥଗେମ୍ସ ]]|୧|0|0 |[[IAAF ବିଶ୍ୱ ଜୁନିଅର ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ|ବିଶ୍ୱ ଜୁନିଅର ଚାମ୍ପିୟାନସିପ]]|୧|୨|0 |[[IAAF ବିଶ୍ୱ ଜୁବ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ|ବିଶ୍ୱ ଜୁବ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ]]|୧|0|0 |'''Total'''|'''୨୦ '''|'''୫'''|'''0''' }} {{MedalCount |[[୧୦୦ ମିଟର ]]|୫|0|0 |[[୨୦୦ ମିଟର ]]|୯|୧|0 |[[୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ]]|୬|୩|0 |[[୪x୪୦୦ ମିଟର ରିଲେ]]|0|୧|0 }} {{Medal|Competition|[[ସମର ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଅଲମ୍ପିକ୍ସ|ଅଲମ୍ପିକ୍ସ ଖେଳ]]}} {{Medal|Gold|[[୨୦୦୮ ବେଜିଂ]]|[[ସମର ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଅଲମ୍ପିକ୍ସ୨୦୦୮ – ପୁରୁଷ ୧୦୦ ମିଟର|୧୦୦ &nbsp;ମିଟର ]]}} {{Medal|Gold|୨୦୦୮ ବେଜିଂ|[[ସମର ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଅଲମ୍ପିକ୍ସ୨୦୦୮ – ପୁରୁଷ ୨୦୦ ମିଟର|୨୦୦&nbsp;ମିଟର]]}} {{Medal|Gold|୨୦୦୮ ବେଜିଂ|[[ସମର ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଅଲମ୍ପିକ୍ସ୨୦୦୮ –ପୁରୁଷ ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ|୪x୧୦୦&nbsp;ମିଟର ରିଲେ]]}} {{Medal|Gold|[[ସମର ଅଲମ୍ପିକ୍ସ୨୦୧୨|୨୦୧୨ ଲଣ୍ଡନ]]|[[ସମର ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଅଲମ୍ପିକ୍ସ୨୦୧୨ – ପୁରୁଷ ୧୦୦ ମିଟର|୧୦୦&nbsp;ମିଟର]]}} {{Medal|Gold|୨୦୧୨ ଲଣ୍ଡନ|[[ସମର ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଅଲମ୍ପିକ୍ସ୨୦୧୨ – ପୁରୁଷ ୨୦୦ ମିଟର|୨୦୦&nbsp;ମିଟର]]}} {{Medal|Gold|୨୦୧୨ ଲଣ୍ଡନ|[[ସମର ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଅଲମ୍ପିକ୍ସ୨୦୧୨ –ପୁରୁଷ ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ |୪x୧୦୦&nbsp;ମିଟର ରିଲେ]]}} {{Medal|Competition|[[IAAFବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ]] }} {{Medal|Gold|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୦୯|୨୦୦୯ ବର୍ଲିନ]]|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୦୯ – ପୁରୁଷ ୧୦୦ ମିଟର|୧୦୦&nbsp;ମିଟର]]}} {{Medal|Gold|୨୦୦୯ ବର୍ଲିନ|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୦୯ – ପୁରୁଷ ୨୦୦ ମିଟର|୨୦୦&nbsp;ମିଟର]]}} {{Medal|Gold|୨୦୦୯ ବର୍ଲିନ|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୦୯ –ପୁରୁଷ ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ|୪x୧୦୦&nbsp;ମିଟରରିଲେ]]}} {{Medal|Gold|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୧୧| ୨୦୧୧ ଡାଇଗୁ]]|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୧୧ – ପୁରୁଷ ୨୦୦ ମିଟର|୨୦୦&nbsp;ମିଟର]]}} {{Medal|Gold|୨୦୧୧ ଡାଇଗୁ|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୧୧ – ପୁରୁଷ ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ|୪x୧୦୦&nbsp;ମିଟର ରିଲେ]]}} {{Medal|Gold|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୧୩ |୨୦୧୩ ମସ୍କୋ]]|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୧୩ – ପୁରୁଷ ୧୦୦ ମିଟର|୧୦୦&nbsp;ମିଟର]]}} {{Medal|Gold|୨୦୧୩ ମସ୍କୋ|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୧୩ –ପୁରୁଷ ୨୦୦ ମିଟର |୨୦୦&nbsp;ମିଟର]]}} {{Medal|Gold|୨୦୧୩ ମସ୍କୋ|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ବିଶ୍ୱ ରିଲେ୨୦୧୩ –ପୁରୁଷ ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ |୪x୧୦୦&nbsp;ମିଟର relay]]}} {{Medal|Gold|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୧୫ |୨୦୧୫ ବେଞ୍ଜିଙ୍ଗ]]|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୧୫ – ପୁରୁଷ ୧୦୦ ମିଟର|୧୦୦&nbsp;ମିଟର]]}} {{Medal|Gold|୨୦୧୫ ବେଞ୍ଜିଙ୍ଗ|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୨୦୧୫ – ପୁରୁଷ ୨୦୦ ମିଟର|୨୦୦&nbsp;ମିଟର]]}} {{Medal|Silver|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ ୨୦୦୭ |୨୦୦୭ ଓସାକା]]|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ ୨୦୦୭ – ପୁରୁଷ ୨୦୦ ମିଟର|୨୦୦&nbsp;ମିଟର]]}} {{Medal|Silver|୨୦୦୭ ଓସାକା|[[ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ ୨୦୦୭ – ପୁରୁଷ ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ|୪x୧୦୦&nbsp;ମିଟର ରିଲେ]]}} {{Medal|Competition|[[IAAFବିଶ୍ୱ ରିଲେ |ବିଶ୍ୱ ରିଲେ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ]]}} {{Medal|Silver|[[୨୦୧୫ IAAF ବିଶ୍ୱ ରିଲେ|୨୦୧୫ ନାସଉ ]]|[[୨୦୧୫ IAAF ବିଶ୍ୱ ରିଲେ – ପୁରୁଷ ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ|୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ ]]}} {{Medal|Competition|[[ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଆମେରିକାନ ଏବଂ କରିବବିନ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ|ସି ଏ ସି ଚାମ୍ପିୟାନସିପ]]}} {{Medal|Gold|[[୨୦୦୫ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଆମେରିକାନ ଏବଂ କରିବବିନ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ |୨୦୦୫ ନାସଉ]]|୨୦୦ &nbsp;ମିଟର}} {{Medal|Competition|[[କମନୱେଲ୍‌ଥ ଖେଳ]]}} {{Medal|Gold|[[୨୦୧୪ କମନୱେଲ୍‌ଥ ଖେଳ |୨୦୧୪ ଗ୍ଲାସଗୋ ]]|[[୨୦୧୪ କମନୱେଲ୍‌ଥ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଖେଳ – ପୁରୁଷ ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ|୪x୧୦୦ &nbsp;ମିଟର relay]]}} {{Medal|Competition|[[IAAF ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ|ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ କନିଷ୍ଠ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ]]}} {{Medal|Gold|[[୨୦୦୨ ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ କନିଷ୍ଠ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ|୨୦୦୨ କିଂଷ୍ଠନ ]]|[[୨୦୦୨ ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ କନିଷ୍ଠ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ – ପୁରୁଷ ୨୦୦ ମିଟର|୨୦୦ ମିଟର ]]}} {{Medal|Silver|[[୨୦୦୨ ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ କନିଷ୍ଠ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ|୨୦୦୨ କିଂଷ୍ଠନ ]]|[[୨୦୦୨ ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ କନିଷ୍ଠ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ – ପୁରୁଷ ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ| ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ]]}} {{Medal|Silver|[[୨୦୦୨ ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ କନିଷ୍ଠ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ|୨୦୦୨ କିଂଷ୍ଠନ]]|[[୨୦୦୨ ବିଶ୍ୱ ଆଥଲେଟିକ୍ସ କନିଷ୍ଠ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ – ପୁରୁଷ ୪x୪୦୦ ମିଟର ରିଲେ| ୪x୪୦୦ ମିଟର ରିଲେ]]}} {{Medal|Competition|[[IAAF ବିଶ୍ୱ ଯୁବ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ|ବିଶ୍ୱ ଯୁବ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ]]}} {{Medal|Gold|[[୨୦୦୩ ବିଶ୍ୱ ଯୁବ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ|୨୦୦୩ ଶିଅରବୃକ]]|୨୦୦ ମିଟର }} {{Medal|Country|[[File:Americas (orthographic projection).svg|20px]] Americas}} {{Medal|Competition|[[IAAFକଣ୍ଟିନେଣ୍ଟାଲ କପ | ବିଶ୍ୱ କପ ]]}} {{Medal|Silver|[[୨୦୦୬ IAAF ବିଶ୍ୱ କପ|୨୦୦୬ ଆଥେନ୍ସ ]]|୨୦୦&nbsp;ମିଟର}} }} {{quote| text=ମୁଁ ଜଣେ ମହାପୁରୁଷ।ମୁଁ ବଞ୍ଚି ଥିବା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଥଲେଟର I.| sign=ଉସେନ ବୋଲ୍ଟ,,କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ସାତ ଥର୧୦୦ ମିଟର ଏବଂ ୨୦୦ ମିଟର ଜିତିବା ପରେ, ୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୨<ref name="NBClegend">[http://www.nbcolympics.com/news-blogs/track-and-field/bolt-wins-200-declares-hes-a-legend.html Bolt Wins 200, Declares he's a "Legend"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120810070845/http://www.nbcolympics.com/news-blogs/track-and-field/bolt-wins-200-declares-hes-a-legend.html |date=2012-08-10 }} by Alan Abrahamson, ''[[NBC]] Olympics'', 9 August 2012</ref>}} [[File:London 2012 Olympic 100m final start.jpg|thumb|right|ବୋଲ୍ଟ ରେକର୍ଡ କରିବା ପୂର୍ବରୁ- [[ଆଥଲେଟିକ୍ସ୨୦୧୨ ସମର ଅଲମ୍ପିକ୍ସ – ପୁରୁଷ୧୦୦ ମିଟର#Final|୧୦୦ ମିଟର ଫାଇନାଲ ]] [[ଆଥଲେଟିକ୍ସ୨୦୧୨ସମର ଅଲମ୍ପିକ୍ସ|୨୦୧୨ ଅଲମ୍ପିକ୍ସ]].]] ===Personal bests=== {| class="wikitable" |- !ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ !ଇଭେଣ୍ଟ !ସମୟ (ସେକେଣ୍ଡ) !ସ୍ତାନ !ତାରିଖ !ରେକର୍ଡ |- |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୨୦୦ ମିଟର ]] |୧୯.୯୧ |ଓସାକା(ଜାପାନ) |୨୦୦୭ |ଦ୍ୱିତୀୟ |- |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୪x୧୦୦ ମିଟର]] |୩୭.୮୯ |ଓସାକା(ଜାପାନ) |୨୦୦୭ |ଦ୍ୱିତୀୟ |- |ଅଲମ୍ପିକ୍ସ |[[୧୦୦ମିଟର]] |୯.୬୯ |ବେଜିଂ (ଚୀନ) |୨୦୦୮ |[[File:World record icon.svg|20px|World record]] |- |ଅଲମ୍ପିକ୍ସ |[[୨୦୦ ମିଟର]] |19.30 |ବେଜିଂ (ଚୀନ) |୨୦୦୮ |[[File:World record icon.svg|20px|World record]] |- |ଅଲମ୍ପିକ୍ସ |[[୪x୧୦୦ ମିଟର ]] |୩୭.୧୦ |ବେଜିଂ (ଚୀନ) |୨୦୦୮ |[[File:World record icon.svg|20px|World record]] |- |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୧୦୦ ମିଟର]] |୯:୫୮ |ବର୍ଲିନ(ଜର୍ମାନୀ) |୧୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୯ |[[File:World record icon.svg|20px|World record]] |- |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୨୦୦ ମିଟର]] |୧୯.୧୯ |ବର୍ଲିନ(ଜର୍ମାନୀ) |20 ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୯ |[[File:World record icon.svg|20px|World record]] |- |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୪x୧୦୦ ମିଟର]] |୩୭.୩୧ |ବର୍ଲିନ(ଜର୍ମାନୀ) |୨୦୦୯ |[[File:World record icon.svg|20px|World record]] |- | |[[୧୫୦ ମିଟର ]] |୧୪.୩୫ |ମାଞ୍ଚେଷ୍ଟର, ଯୁନାଇଟେଡ କିଂଡମ |୧୭ ମେ ୨୦୦୯ |World best<ref name="nowr">This is not an official world record as the IAAF, the international athletics governing body, does not recognise the distance.</ref> |- | |[[୩୦୦ ମିଟର]] |୩୦.୯୭ |ଓଷ୍ଟ୍ରଭା, |୨୭ ମେ ୨୦୧୦ | |- |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୨୦୦ ମିଟର ]] |୧୯.୪୦ |ଦାଏଗୁ |୨୦୧୧ |ପ୍ରଥମ |- |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୪x୧୦୦ ମିଟର]] |୩୭.୦୪ |ଦାଏଗୁ |୨୦୧୧ |[[File:World record icon.svg|20px|World record]] |- |ଅଲମ୍ପିକ୍ସ |[[୧୦୦ମିଟର]] |୯.୬୩ |ଲଣ୍ଡନ(ବ୍ରିଟେନ) |୨୦୧୨ |ପ୍ରଥମ |- |ଅଲମ୍ପିକ୍ସ |[[୨୦୦ ମିଟର]] |୧୯.୬୬ |ଲଣ୍ଡନ(ବ୍ରିଟେନ) |୨୦୧୨ |ପ୍ରଥମ |- |ଅଲମ୍ପିକ୍ସ |[[୪x୧୦୦ ମିଟର]] |୩୬.୮୪ |ଲଣ୍ଡନ(ବ୍ରିଟେନ) |୨୦୧୨ |[[File:World record icon.svg|20px|World record]] |- |- |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୧୦୦ ମିଟର]] |୯.୭୭ |ମସ୍କୋ(ଋଷିଆ) |୨୦୧୩ |ପ୍ରଥମ |- |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୨୦୦ ମିଟର]] |୧୯.୬୬ |ମସ୍କୋ(ଋଷିଆ) |୨୦୧୩ |ପ୍ରଥମ |- |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୪x୧୦୦ ମିଟର]] |୩୭.୩୬ |ମସ୍କୋ(ଋଷିଆ) |୨୦୧୩ |ପ୍ରଥମ |- |ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଟୀ କ୍ରୀଡ଼ା |[[୪x୧୦୦ ମିଟର ]] |୩୭.୫୮ |[[ଗ୍ଲାସଗୋ]], ସ୍କଟଲାଣ୍ଡ |୨୦୧୪ |ପ୍ରଥମ |- |ବିଶ୍ୱ ରିଲେ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୪୦୦ ମିଟର]] |୩୬.୬୮ |ନାସାଉ,(ବାହାମା) |୨୦୧୫ |ଦ୍ୱିତୀୟ |- |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୧୦୦ ମିଟର ]] |୯.୭୯ |ବେଜିଂ (ଚୀନ) |୨୦୧୫ |ପ୍ରଥମ |- |ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ |[[୨୦୦ ମିଟର]] |୧୯.୫୫ |ବେଜିଂ (ଚୀନ) |୨୦୧୫ |ପ୍ରଥମ |- |} {{Gallery |title=ଉସେନ ବୋଲ୍ଟଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦଶନ ୧୦୦ମିଟର ଏବଂ ୨୦୦ ମିଟର ସେକଣ୍ଡ ରେ, ୨୦୦୧-୨୦୧୫ |width=330 |height=240 |lines=1 |align=left |footer=<center style="font-size:14px">ତଳଗାରଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦଶନକୁ ସୂଚାଉଛି </center> |File:Usain_Bolt_100_metres_progression_to_2015.png|୧୦୦&nbsp;ମି.ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦଶନ , ୨୦୦୭–୨୦୧୫<ref name="autogenerated1"/> |alt1=ଉସେନ ବୋଲ୍ଟଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦଶନ ୧୦୦ମିଟର ସେକଣ୍ଡରେ , ୨୦୦୭-୨୦୧୫. ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ୧୦ ସେକେଣ୍ଡରୁ ଆରମ୍ଭ କରି , ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ୯.୫୮ ସେକେଣ୍ଡରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ (ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ ), ପରେ ଏହା ବଢି ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ୯.୮ସେକେଣ୍ଡ ହେଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା କମି ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ୯.୬୩ ସେକେଣ୍ଡ ହେଇଥିଲା। |File:UB200mProgression2015.png|୨୦୦&nbsp;ମି.ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦଶନ , ୨୦୦୧–୨୦୧୫<ref name="autogenerated1">{{cite web|url=http://www.iaaf.org/athletes/biographies/country=JAM/athcode=184599/index.html |title= Athletes – Bolt Usain Biography |publisher=Iaaf.org |accessdate=15 July 2015}}</ref> |alt2=ଉସେନ ବୋଲ୍ଟଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦଶନ ୨୦୦ ମିଟର ସେକଣ୍ଡ ରେ, ୨୦୦୨-୨୦୧୫ .୨୦୦୨ ମସିହାରେ ୨୦.୬ ସେକେଣ୍ଡରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ,୨୦୦୯ ମସିହାରେ ୧୯.୨ ସେକେଣ୍ଡରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ (ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ ) (ଯଉ ବର୍ଷ ୧୦୦ ମିଟର ରେକର୍ଡ ହେଇଥିଲା)ପରେ ଏହା ବଢି ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ୧୯.୫ ସେକେଣ୍ଡ ହେଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା କମି ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ୧୯.୩ ସେକେଣ୍ଡ ହେଇଥିଲା। }} {{-}} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖେଳାଳି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୬ ଜନ୍ମ]] exexh078ri6c9wm0hh8qrjcko7ej5m1 0 46384 606604 598894 2026-09-23T21:58:49Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606604 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Anorexia nervosa}} {{Infobox disease | Name = ମାନସିକ ଅରୁଚି | Image = Gull_-_Anorexia_Miss_A.jpg | Caption = "ମିସ ଏ"ଙ୍କର ସନ ୧୮୬୬ର ଛବି ଓ ଚିକିତ୍ସା ପରର ସନ ୧୮୭୦ର ଛବି । ସେତେବେଳକାର ମାନସିକ ଅରୁଚିର ନୂଆ କେଶ ଅନୁଶୀଳନରେ ଏହି ମହିଳା ଥିଲେ । [[ସାର ଉଇଲିଅମ ଗଲ, ପ୍ରଥମ ବାରୋନେଟ|ସାର ଉଇଲିଅମ ଗଲ]]ଙ୍କ ପ୍ରକାଶିତ ପ୍ରାକ୍ ଡାକ୍ତରୀ ସନ୍ଦର୍ଭରେ ଏହି ଚିତ୍ର ଥିଲା । |Field = [[Psychiatry]] | DiseasesDB = 749 | ICD10 = {{ICD10|F|50|0|f|50}}-{{ICD10|F|50|1|f|50}} | ICD9 = {{ICD9|307.1}} | ICDO = | OMIM = 606788 | MedlinePlus = 000362 | eMedicineSubj = emerg | eMedicineTopic = 34 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|med|144}} | MeshID = D000856}} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ମାନସିକ ଅରୁଚି''', ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''ଆନୋରେକସିଆ ନର୍ଭୋସା''') ବା କେବଳ '''ଅରୁଚି''' <ref>{{cite book|author1=Sari Fine Shepphird|title=100 Questions & Answers About Anorexia Nervosa|date=2009|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781449630799|page=xvi|url=https://books.google.ca/books?id=7EzgUvR1SIsC&pg=PR16}}</ref> ଏକ [[ଖାଇବା ବେମାରୀ]] ଯେଉଁଥିରେ ରୋଗୀର [[କମ ଓଜନ]], ଓଜନ ବୃଦ୍ଧିର ଡର, ପତଳା ରହିବାର ଉଦ୍ଦାମ ଇଚ୍ଛା ଓ [[କମ କ୍ୟାଲୋରି|ସୀମିତ ଖାଦ୍ୟ]] ଥାଏ । <ref name=NIH2015/> ଏହି ଭଳି ରୋଗୀ ଅନେକ ସମୟରେ ନିଜକୁ [[ଅତ୍ୟଧିକ ଓଜନର ଲୋକ]] ଭାବନ୍ତି ଯଦିଓ ସେମାନଙ୍କର ଓଜନ କମ ଥାଏ । <ref name=NIH2015/><ref name=Attia2010>{{cite journal | author = Attia E | title = Anorexia Nervosa: Current Status and Future Directions | journal = Annual Review of Medicine | volume = 61 | issue = 1 | pages = 425–35 | year = 2010 | pmid = 19719398 | doi = 10.1146/annurev.med.050208.200745 }}</ref> ଅଳ୍ପ ଓଜନ ଯୋଗୁ କିଛି ଅସୁବିଧା ହେଉଥିବା କଥା ସେମାନେ ମନା କରନ୍ତି । <ref name=DSM5/> ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜର ଓଜନ ଦେଖନ୍ତି, ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର ଖାଦ୍ୟ ଓ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି । <!-- <ref name=NIH2015/> --> ନିଜର ଓଜନ କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତି, [[ବାନ୍ତି]] କରନ୍ତି ଓ [[ଝାଡ଼ାକରେଇବା ଔଷଧ]] ଖାଆନ୍ତି । <!-- <ref name=NIH2015/> --> ଏହି ରୋଗ ଜଟିଲ ହୋଇ [[ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ]], [[ବନ୍ଧ୍ୟାଦୋଷ]] ଓ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ ହୋଇପାରେ । <ref name=NIH2015>{{cite web|title=What are Eating Disorders?|url=http://www.nimh.nih.gov/health/topics/eating-disorders/index.shtml|website=NIMH|accessdate=24 May 2015}}</ref> ମହିଳାମାନଙ୍କର [[ଋତୁବନ୍ଦ]] ହୋଇଯାଇପାରେ । <ref name=DSM5/> <!-- କାରଣ ଓ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ --> କୌଣସି ଅଜ୍ଞାତ କାରଣରୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । <!-- <ref name=Attia2010/> --> ଆଇଡେଣ୍ଟିକାଲ ଯମଜ ପିଲାଙ୍କଠାରେ ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଉଥିବାରୁ କୌଣସି ଜେନେଟିକ ପ୍ରଭାବ ଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । <ref name=Attia2010/> ସାଂସ୍କୃତିକ କାରକର ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଥିବା ମନେହେଉଛି, ପତଳା ଶରୀରକୁ ସମାଜରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବେମାରୀ ସୃଷ୍ଟି କରେ । <ref name=DSM5/> ଅଧିକନ୍ତୁ ଏହା ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରୀୟ ଆଥଲେଟିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯେପରିକି [[ମଡେଲିଙ୍ଗ]] ଓ [[ନାଚ]]ରେ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବାରୁ ଏହି ରୋଗ ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିଯାଏ । <ref name=DSM5/><ref>{{cite journal|last1=Arcelus|first1=J|last2=Witcomb|first2=GL|last3=Mitchell|first3=A|title=Prevalence of eating disorders amongst dancers: a systemic review and meta-analysis.|journal=European eating disorders review : the journal of the Eating Disorders Association|date=March 2014|volume=22|issue=2|pages=92–101|pmid=24277724|doi=10.1002/erv.2271}}</ref> [[ମାନସିକ ଚାପ]] ପରେ ଜୀବନଶୈଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇ ଅରୁଚି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । <!-- <ref name=DSM5/> --> ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ରୋଗୀର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କମ ଓଜନ ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ । <!-- <ref name=DSM5/> --> ଏହାର ଗମ୍ଭୀରତା ମାପ ନିମନ୍ତେ ମାନ‌କ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି: ସାମାନ୍ୟ ରୋଗରେ [[ବଡି ମାସ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ]] (ବିଏମଆଇ) ୧୭ରୁ ବେଶି, ମଧ୍ୟମ ରୋଗରେ ୧୬ରୁ ୧୭, ଗମ୍ଭୀର ରୋଗରେ ୧୫ରୁ ୧୬ ଓ ଚରମ ରୋଗରେ ୧୫ରୁ କମ । <!-- <ref name=DSM5/> --> ପିଲାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୟସ ଅନୁପାତରେ ପରସେଣ୍ଟାଇଲ ହିସାବ କରାଯାଏ ଓ ୫ ପରସେଣ୍ଟାଇଲରୁ କମ ହିସାବକୁ ନିଆଯାଏ । <ref name=DSM5>{{cite book|title=Diagnostic and statistical manual of mental disorders : DSM-5|date=2013|publisher=American Psychiatric Publishing|location=Washington|isbn=9780890425558|pages=338-345|edition=5}}</ref> <!-- ପ୍ରତିଷେଧ, ଚିକିତ୍ସା ଓ ପୂର୍ବାନୁମାନ --> ମାନସିକ ସମସ୍ୟା, ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ଓ ବ୍ୟବ‌ହାର ଉନ୍ନତିକରଣ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । <!-- <ref name=NIH2015/> --> ଔଷଧଦ୍ୱାରା ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ [[ଉତ୍କଣ୍ଠା]] ବା [[ଅବସାଦ]] ଦୂର କରାଯାଇପାରେ । <ref name=NIH2015/> ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଥେରାପି ଦିଆଯାଇପାରେ ବିଶେଷତଃ ପିତାମାତା ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇ ଖୁଆଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ନିମନ୍ତେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଥେରାପି ଅଛି ଯଥା:- [[ମଡସ୍ଲି ଫ୍ୟାମିଲି ଥେରାପି]] ଓ [[କଗନିଟିଭ ବିହେଭିଅରାଲ ଥେରାପି]] । <ref name=NIH2015/><ref>{{cite journal|last1=Hay|first1=P|title=A systematic review of evidence for psychological treatments in eating disorders: 2005-2012.|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-eating-disorders_2013-07_46_5/page/462|journal=The International journal of eating disorders|date=July 2013|volume=46|issue=5|pages=462–9|pmid=23658093|doi=10.1002/eat.22103}}</ref> ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ସମୟରେ ରୋଗୀକୁ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଆଡମିସନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । <ref name=DSM5/> [[ନାସାପାକସ୍ଥଳି ନଳି]] ମାଧ୍ୟମରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟର ଉପକାରୀତା ବିଷୟରେ ମିଳୁଥିବା ପ୍ରମାଣ ନିଃସନ୍ଦେହ ନୁହେଁ । <ref name=NICE2004>{{cite journal|author1=British Psychological Society|title=Eating Disorders: Core Interventions in the Treatment and Management of Anorexia Nervosa, Bulimia Nervosa and Related Eating Disorders.|date=2004|page=103|pmid=23346610|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0051859/pdf/TOC.pdf}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> କେତେକ ଲୋକ ଥରେ ଏହି ରୋଗର ଶିକାର ହୋଇ ଭଲ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ଓ କେତେକ ରୋଗୀ ଅନେକ ଥର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି । <ref name=DSM5/> ଓଜନ ବୃଦ୍ଦି ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଏ ରୋଗର ଜଟିଳତା ଉପଶମ ହୁଏ ବା ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ । <ref name=DSM5/> <!-- ରୋଗାନୁଶୀଳନ ଓ ପୂର୍ବାନୁମାନ --> ସାରା ପୃଥିବୀରେ ଅରୁଛି ରୋଗ ସନ ୨୦୧୩ରେ ପ୍ରାୟ ୨ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କର ଥିଲା । <ref>{{cite journal|last1=Global Burden of Disease Study 2013|first1=Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 301 acute and chronic diseases and injuries in 188 countries, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013.|journal=Lancet (London, England)|date=5 June 2015|pmid=26063472}}</ref> ପଶ୍ଚିମ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ 0.୯%ରୁ ୪.୩% ଓ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ 0.୨%ରୁ 0.୩% ଲୋକ ଜୀବନରେ କୌଣସି ନା କୌଣସି ସମୟରେ ଏହି ରୋଗର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି । of men in Western countries at some point in their life.<ref name=Sm2012>{{cite journal|last1=Smink|first1=FR|last2=van Hoeken|first2=D|last3=Hoek|first3=HW|title=Epidemiology of eating disorders: incidence, prevalence and mortality rates.|journal=Current psychiatry reports|date=August 2012|volume=14|issue=4|pages=406–14|pmid=22644309|doi=10.1007/s11920-012-0282-y}}</ref> ବର୍ଷର ଯେ କୌଣସି ସମୟରେ ପ୍ରାୟ 0.୪% ଯୁବତୀ ଏହି ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ପୁରୁଷମାନେ ଏହାଠାରୁ ୧୦ ଗୁଣା କମ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । <ref name=Sm2012/><ref name=DSM5/> ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗ ହାର ଜଣାଯାଇ ନାହିଁ । <ref name=DSM5/> କିଶୋରୀ ବୟସରେ (ଇଂରାଜୀରେ ଟିନ୍ ବୟସ) ବା ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ ଯୁବତୀମାନଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । <ref name=NIH2015/> ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି ରୋଗ ହାର ବଢ଼ିଯିବାର କାରଣ ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ଏହା ଅଧିକ ରୋଗ ହେବା ହେତୁ ବା ଉନ୍ନତ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପଦ୍ଧତି ଯୋଗୁ ସମ୍ଭବ ହେଲା ତାହା ଜଣାଯାଇ ନାହିଁ ।<ref name=Attia2010/> ସନ ୧୯୯୦ରେ ଏହା ଯୋଗୁ ୪୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସନ ୨୦୧୩ରେ ବଢ଼ିଯାଇ ୬୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=GDB2013>{{cite journal|author=GBD 2013 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|date=17 December 2014|pmid=25530442|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|volume=385|issue=9963|pages=117–171|pmc=4340604}}</ref> ଏହାର କେତେକ ଆନୁସଙ୍ଗିକ କାରଣ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ ଯେପରିକି [[ଆତ୍ମହତ୍ୟା]] । <ref name=NIH2015/><ref name=Sm2012/> ଏହି ରୋଗ ଜନିତ ଜଟିଳତା କାରଣରୁ ୧୦ ବର୍ଷ ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୫ % ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି । <ref name=DSM5/> ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ସନ ୧୮୭୩ରେ [[ସାର ଉଇଲିଅମ ଗଲ, ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାରୋନେଟ|ଉଇଲିଅମ ଗଲ]] ଏହାର ଆନୋରେକସିଆ ନର୍ଭୋସା ନାମକରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite journal|last1=Gull|first1=WW|title=Anorexia nervosa (apepsia hysterica, anorexia hysterica). 1868.|journal=Obesity research|date=September 1997|volume=5|issue=5|pages=498–502|pmid=9385628|doi=10.1002/j.1550-8528.1997.tb00677.x}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 8ugw4te76mjoj8a4v8uyz8p8o4uhigf 0 50714 606916 574530 2026-09-24T05:54:30Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606916 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sourindra Barik}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ବାରିକ | image = Saurindra1.jpg | imagesize = 250px | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1938|10|03}} | birth_place = [[ବାରିପଦା]], [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା|ମୟୂରଭଞ୍ଜ]] | death_date = {{death date and age|2016|02|23|1938|10|03|df=yes}}<ref>https://sambadenglish.com/noted-poet-sourindra-barik-passes-away-in-odisha-capital/</ref> | death_place = ଭୁବନେଶ୍ୱର | resting_place = | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର(ଇଂରାଜୀ ଭାଷା) | alma_mater = | period = | genre = କବିତା | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ବାରିକ''' (୩ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୮ - ୨୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୬)<ref>{{cite web |title=Poet Sourindra Barik Passes Away at 79 |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2016/feb/24/Poet-Sourindra-Barik-Passes-Away-at-79-896253.html |website=newindianexpress.com |accessdate=24 February 2021}}</ref>, ଜଣେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ ।<ref name="Das1991">{{cite book|author=Sisir Kumar Das|title=History of Indian Literature: 1911-1956, struggle for freedom : triumph and tragedy|url=http://books.google.com/books?id=sqBjpV9OzcsC&pg=PA703|year=1991|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-7201-798-9|pages=703–}}</ref> ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଷାଠିଏ ଦଶକରୁ ସାହିତ୍ୟ ରଚନାରେ ସକ୍ରିୟ ଥିବା ସୌରୀନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଏଯାବତ କୋଡ଼ିଏଟି କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ଓ ନ'ଟି ସମାଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି । ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ୧୯୩୮ମସିହାରେ [[ବାରିପଦା]]ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="Mohanty1988">{{cite book|author=Janaki Ballabha Mohanty|title=An Approach to Oriya Literature: An Historical Study|url=http://books.google.com/books?id=ZVkuAAAAMAAJ|year=1988|publisher=Panchashila}}</ref> ତାଙ୍କ ପିତା ଦୈତାରୀ ବାରିକ [[ବାରିପଦା ହାଇସ୍କୁଲ]]ର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସୌରିନ୍ଦ୍ର ବୃତ୍ତିରେ ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ । ୨୦୧୬ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୩ତାରିଖରେ ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ବାରିକଙ୍କର ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://www.prameyanews7.com/en/feb2016/odisha/15871/Noted-poet-Saurindra-Barik-passes-away-poet-Saurindra-Barikpasses-awayOdisha-Odisha.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-02-23 |archive-date=2021-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210920210301/http://www.prameyanews7.com/en/feb2016/odisha/15871/Noted-poet-Saurindra-Barik-passes-away-poet-Saurindra-Barikpasses-awayOdisha-Odisha.htm/ |url-status=dead }}</ref> == ରଚନାବଳୀ == ନିଜ କବିତା ସମ୍ପର୍କରେ ସୌରୀନ୍ଦ୍ର କହିଥିଲେ, "କବିତାର ଦାସାନୁଦାସ ମୁଁ । ତା ମରଜିରେ ମୁଁ ଚାଳିତ ହୁଏ । ନିଜ ଖୁସିରେ ତାକୁ ଆୟତ୍ତ କରିପାରେନାହିଁ । ତା ତାଡ଼ନାରୁ ନିଜକୁ ସମ୍ଭାଳି ମଧ୍ୟ ପାରେନାହିଁ ।" {{Multicol}} === କାବ୍ୟଗ୍ରନ୍ଥ === * ସାମାନ୍ୟ କଥନ - ୧୯୭୫ * ଉପଭାରତ - ୧୯୮୪ * ଗୁଣୁଗୁଣୁ ଚିତ୍ରପଟ୍ଟ - ୧୯୮୬ * ଆକାଶ ପରି ନିବିଡ଼ * ଲୁହ ଠୁଁ ବି ଅନ୍ତରଙ୍ଗ - ୧୯୮୯ * ଭାରି ମନେପଡ * ଆକାଶପରି ନିବିଡ଼ - ୧୯୮୫ * ଚାହାଳ ଛାଇରେ ଘଡିଏ - ୧୯୯୦ * ଅନୁବ୍ରତ - ୧୯୯୦ * ଆମେ ଦୁହେଁ - ୧୯୯୧ * ପଢ଼ ବା ନପଢ଼ - ୧୯୯୭ * ମା * ଆଉ ଯାହା କହିବାକୁ ଥିଲା * ହଳଦି ବସନ୍ତ * ଶକୁନି {{Multicol-break}} === ସମାଲୋଚନା === * ଅନ୍ୱେଷାର ସ୍ୱର * ଚେତନାର ଚୌହଦୀ * ସତ୍ୟର କୁହୁକ * ବାମନର ପାଦ * ସମସାମୟିକ ଓଡ଼ିଆ କବିତା<ref>{{cite book|title=Indian Literature|url=http://books.google.com/books?id=vKFjAAAAMAAJ|year=2001|publisher=Sahitya Akademi.}}</ref> === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ === * [[ବୈକୁଣ୍ଠନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]ଙ୍କ ଜୀବନୀ ଇଂରାଜୀରେ * ଫ୍ରାଞ୍ଜ କାଫକାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ 'ଦ ଟ୍ରାଏଲ୍'ର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ<ref>{{cite news|title=ଆଜି ଶ୍ରାଦ୍ଧବାର୍ଷିକୀ|url=http://www.sambadepaper.com/Details.aspx?id=333859&boxid=25627109|accessdate=23 February 2017|newspaper=ସମ୍ବାଦ ୨୩/୦୨/୨୦୧୭ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୮|archive-date=26 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170226190055/http://www.sambadepaper.com/Details.aspx?id=333859&boxid=25627109|url-status=dead}}</ref> {{Multicol-end}} == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୮୮ (ଆକାଶପରି ନିବିଡ଼ ପାଇଁ)<ref>http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/akademi%20samman_suchi.jsp#ODIA</ref> * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], (୧୯୭୭, ସାମାନ୍ୟ କଥନ ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=24 February 2021 |archive-date=17 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200117122250/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php |url-status=dead}}</ref> * ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୮ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{cite web |title=ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା |url=http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=24 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008054001/http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf|archivedate=8 October 2020 |url-status=live}}</ref> * ଧରିତ୍ରୀ ସମ୍ମାନ<ref>{{cite news|title=ସୃଜନ ଆଳାପ|url=http://www.dharitri.com/sahityayan/171015/p7.htm|accessdate=27 October 2015|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଅକ୍ଟୋବର ୧୭-୩୦ ପୃଷ୍ଠା ୭}}</ref> * ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୦ (ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକମେଳା) == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ମୂଳ ରଚନା)‎}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା)}} {{ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] suvfq804ea5b7ws67mggjvypat3vn4e 0 50827 606783 559560 2026-09-24T02:16:21Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606783 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Baishnab Charan Samal}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = {{PAGENAME}} | image = Baishnab Charan Samal.jpg | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1939|02|27}} | birth_place = ଚାରିଗାଁ, [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = ସମାଲୋଚନା ସାହିତ୍ୟ | subject = | movement = | notableworks = | spouse = ଯଶୋଦା ସାମଲ | partner = | children = ୩ପୁଅ, ୧ଝିଅ | relatives = | influences = | influenced = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୨ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ସାମଲ''' (ଜନ୍ମ ୨୭ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୯)<ref>{{cite web|last=ପଣ୍ଡା|first=ହରିହର|title=ବୈଷ୍ଣବ ସାମଲ|url=http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-04-15&PageId=19217&PageNum=9|publisher=ନିତିଦିନ|accessdate=15 April 2017|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215122824/http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-04-15&PageId=19217&PageNum=9|url-status=dead}}</ref> ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]], କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମି ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ<ref name="MohantyPatnaik2003">{{cite book|author1=Gopinath Mohanty|author2=Jeeban Kumar Patnaik|author3=Santosha Kumāra Ratha|author2=State Level Vyasakabi Fakir Mohan Smruti Samsad|title=Cultural heritage of &#91;Orissa&#93;|url=http://books.google.com/books?id=e7ZKAQAAIAAJ|year=2003|publisher=State Level Vyasakabi Fakir Mohan Smruti Samsad|isbn=978-81-902761-4-6}}</ref> [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ପ୍ରଧାନତଃ ସମାଲୋଚନା<ref>http://www.nbtindia.gov.in/writereaddata/attachment/thursday-may-08-20142-24-04-pmnewsletter-may-2014.pdf</ref>, ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ, କବିତା ଓ ରମ୍ୟ ରଚନା ଆଦି ରଚନା କରିଛନ୍ତି । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ == ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ସାମଲ ୧୯୩୯ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୭ ତାରିଖରେ ଅବିଭକ୍ତ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଚାରିଗାଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଶ୍ରୀବତ୍ସ ସାମଲ ଓ ମା'ଙ୍କ ନାମ ଜେମାମଣି ସାମଲ । ମସିହାରେ ସେ ପ୍ରଥମ କବିତା ଲେଖିଥିଲେ ''ନେତା କିଏ'' । ୧୯୬୪-୬୫ ମସିହାରୁ ସେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା ସାହିତ୍ୟ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ପ୍ରଥମ ପ୍ରବନ୍ଧ ଥିଲା ''ମରୁତୀର୍ଥ'' । ତାଙ୍କ ଲେଖା, ସେ ସମୟର ବହୁ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା । ସେହି ସବୁ ପ୍ରବନ୍ଧ ମଧ୍ୟରୁ କୋଡ଼ିଏଟି ପ୍ରବନ୍ଧକୁ ସଂକଳିତ କରି, ୧୯୭୧ ମସିହାରେ 'ଜଗନ୍ନାଥ ରଥ' ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ପୁସ୍ତକଟିର ନାମ ଥିଲା ''କଳା ସଂସ୍କୃତି ଓ ସାହିତ୍ୟ'' । ସେହି ବର୍ଷ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ ''ସମୟରେ ଲିପି'' ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଅଧ୍ୟାପନାକୁ ବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ, ୧୯୬୬ମସିହାରେ ଫକୀରମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଚାକିରି ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରି, ୨୦୦୪ ମସିହାରେ 'ବିଶ୍ୱଭାରତୀ' କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପ୍ରଫେସର<ref name="GuptaKumar2006">{{cite book|author1=Ameeta Gupta|author2=Ashish Kumar|title=Handbook of Universities|url=http://books.google.com/books?id=Rs-jsaPenxYC&pg=PA873|year=2006|publisher=Atlantic Publishers & Dist|isbn=978-81-269-0608-6|pages=873–}}</ref> ଭାବରେ ସେବା ନିବୃତ ହୋଇଛନ୍ତି । ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ପ୍ରବନ୍ଧ ପୁସ୍ତକ 'ଭୂତି ଭକ୍ତି ବିଭୂତି' ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମି ପୁରସ୍କାର ପାଇବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। <ref>https://x.com/sahityaakademi/status/1869321231893401718/photo/1</ref> == ରଚନାବଳୀ == ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ବିଭିନ୍ନ ସମାଲୋଚନା ମୂଳକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ପୁସ୍ତକ ସହିତ ୯ଟି ରମ୍ୟ ରଚନା, ୭ଟି କବିତା ଓ ୮ଟି ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । === ସମାଲୋଚନା === {{Col-begin}} {{Col-break}} * ଓଡ଼ିଆ ଗଳ୍ପ: ଗତି ଓ ପ୍ରକୃତି(୧୯୭୪)<ref name="Dāśa1978">{{cite book|author=Bijaýa Kumāra Dāśa|title=Indian Publishing in the Seventies: Released on the Occasion of World Book Fair III February 11-20, 1978|url=http://books.google.com/books?id=QWoaAAAAMAAJ|year=1978|publisher=National Book Trust, India}}</ref> * ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଗଳ୍ପମାନସ(୧୯୭୮) * ଓଡ଼ିଆ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ: ସ୍ରଷ୍ଟାମାନସ(୧୯୬୮) * ଓଡ଼ିଆ ଗଳ୍ପର ଇତିବୃତି *ଓଡ଼ିଆ ଗଳ୍ପ ଉନ୍ମେଷ ଓ ଉତ୍ତରଣ === କବିତା === * ସମୟର ଲିପି * ପୁନଶ୍ଚ ମଣିଷ * ଆଲୋକିତ ଅନ୍ଧକାର * ଏକାକୀ ଇଶ୍ୱର * ଅନ୍ୟ ଏକ ପୃଥିବୀ * ବିକଳ୍ପ ସତ୍ତା * ବିବର୍ତ୍ତିତ ପୃଥ୍ୱୀ === ସମ୍ପାଦନା === * ମହାପୁରୁଷ ହାଡ଼ିଦାସ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ * ସନ୍ଥକବି ମଣିଦାସଙ୍କ ରଚନାବଳୀ * ସନ୍ଥକବି ବାହୁଡ଼ା ଦାସ ରଚନାବଳୀ * ଗଣକବି ଗୋପାଳଦାସ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳି * ପଲ୍ଲୀକବି ନନ୍ଦକିଶୋର ଗ୍ରନ୍ଥାବଳି === ଗଳ୍ପ === * ଏକାଏକା ନକ୍ଷତ୍ର * ଶେଷ ଶୃଙ୍ଗାର {{Col-break}} === ରମ୍ୟରଚନା === * ଆଜ ଦେଖିଲିରେ * କହିବାକୁ ଲାଜ * ଇଚ୍ଛନ୍ତି ଦାମ୍ଭିକେ * ନାରୀର ମୁହଁ * ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ * ରଙ୍ଗସଭା * ମାରିଚ ବାଣି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ === * ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରବନ୍ଧମାଳା * ପ୍ରବନ୍ଧ ରତ୍ନାବଳୀ * ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ, ଧର୍ମ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସମାଲୋଚନା * ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ବାଦ * ସମୀକ୍ଷାଲୋକ * ଗଣକବି ସାହିତ୍ୟ ସମୀକ୍ଷା * ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ବାଦ(୧୯୮୧) * ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଦିଗନ୍ତ(୧୯୮୧) * ଭିନ୍ନ ଇଲାକା: ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟି * ଜଣେ ବଣା ବାଟୋଇର କାହାଣୀ<ref>{{cite news|title=ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ|url=http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-04-15&PageId=19217&PageNum=9|accessdate=26 December 2017|newspaper=ନିତିଦିନ ୧୫/୦୪/୨୦୧୭ ପୃଷ୍ଠା ୯|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215122824/http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-04-15&PageId=19217&PageNum=9|url-status=dead}}</ref> {{Col-end}} == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମି ପୁରସ୍କାର : ୨୦୨୪ ('ଭୂତି ଭକ୍ତି ବିଭୂତି' ପାଇଁ) * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୦୨<ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=4 March 2017|archive-date=14 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201214114902/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|url-status=dead}}</ref> - (ଭିନ୍ନ ଇଲାକା: ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ)<ref>http://www.orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/OR-Annual-2009/pdf/94-101.pdf</ref> * ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୭<ref>{{cite web |title=ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା |url=http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=9 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008054001/http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf|archivedate=8 October 2020 |url-status=live}}</ref> * ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୪ * ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୯ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{cite news|title=ପ୍ରଥମ ବହି|url=http://www.dharitri.com/sahityayan/311015/p2.htm|accessdate=4 November 2015|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଅକ୍ଟୋବର ୩୧- ନଭେମ୍ବର ୧୫ ପୃଷ୍ଠା ୨}}</ref> * କ୍ଷେତ୍ରବାସୀ ସାହିତ୍ୟ ବିଦ୍ୟା ପୁରସ୍କାର == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}} {{ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର}} {{ସାରଳା ସମ୍ମାନ}} {{ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସାରଳା ସମ୍ମାନ ସମ୍ମାନିତ]] iod1g890dn7jvj4ogewwpuqacvmyvtl 0 50893 606787 582194 2026-09-24T02:36:27Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606787 wikitext text/x-wiki ଭାରତ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସର୍ବ ବୃହତ୍ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ।<ref name=Europeanparliament>{{cite web|title=India: the biggest democracy in the world|url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/ATAG/2014/538956/EPRS_ATA%282014%29538956_REV1_EN.pdf|accessdate=28 February 2016}}</ref> ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସରକାରର ୩ଟି ଅଙ୍ଗ ବା ଶାଖା ଥାଏ, ଯଥା ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା । ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରୁଥିବାବେଳେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରେ । ସେହିପରି ବିଚାରବିଭାଗ ଏହି ଆଇନ ଗୁଡିକର ତର୍ଜମା, ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଓ ସମୀକ୍ଷା କରେ ତଥା ଦୋଷୀକୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରେ । [[File:HIERARCHY OF COURTS IN INDIA.pdf|thumb|400px|HIERARCHY OF COURTS IN INDIA]] == ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଓ ନ୍ୟାୟୀକ ବ୍ୟବସ୍ଥା == ଭାରତ ପରି ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । ଭାରତରେ ବିଚାର ବିଭାଗ ଓ ନ୍ୟାୟ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରଶାସନର ଏକ ପ୍ରଧାନ ଅଙ୍ଗ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାଧୀନତା ରହିଛି । ଭାରତୀୟ ବିଚାର ବିଭାଗର ଅନନ୍ୟ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏହା ଏକ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ଗଢାଯାଇଥିବା ଢଞ୍ଚାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ସମ୍ବିଧାନ ତଥା ଏହାର ପ୍ରାବଧାନ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ବିଧିବିଧାନର ତର୍ଜମା କରନ୍ତି ବିଚାରପତିମାନେ । [[ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ]]ର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭାରତରେ ନ୍ୟାୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି ।<ref name=indianjudiciary>{{cite web|title=Judiciary system in India|url=http://www.legalservicesindia.com/article/article/judiciary-system-in-india-500-1.html|accessdate=28 February 2016|archive-date=25 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160325085843/http://www.legalservicesindia.com/article/article/judiciary-system-in-india-500-1.html|url-status=dead}}</ref> === ବିଚାରପତିମାନଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ଓ ବଦଳି === ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟଦ୍ୱାରା ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ତାଲିକାରୁ ବିଚାରପତିମାନଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି କରାଯାଉଥିଲା । ତେବେ, Supreme Court Advocates-on Record Association vs Union of India - 1993<ref name="Second Judges Case 1993">{{cite web|last=Verma (for the majority)|first=J S|title=Supreme Court Advocates-on-Record Association v. Union of India|url=http://www.indiankanoon.org/doc/753224/|work=indiankanoon.org|publisher=Indian Kanoon|accessdate=20 June 2018}}</ref> ମାମଲା ବଳରେ ନ୍ୟାୟତନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ତାଲିକାରୁ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥିଙ୍କ ନାମ ବାଦ ଦେଇପାରିବେ ବୋଲି ଏକ ବେଶେଷ ଅଧିକାର ପ୍ରଦତ୍ତ ହେଲା । କେତେକଙ୍କ ମତରେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏହି ବିଶେଷ ଅଧିକାରକୁ .ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିନିଯୋଗ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ । <ref>{{cite news|last1=Venkatesan|first1=V.|title=Interview with Justice J.S. Verma, former Chief Justice of India (The Judiciary: 'Honesty Matters')|url=http://www.frontline.in/static/html/fl2520/stories/20081010252003500.htm|accessdate=2015-11-08|work=Frontline|issue=Volume 25 – Issue 20 :: Sep. 27-Oct. 10, 2008}}</ref><ref>{{cite news|last1=Krishna Iyer|first1=V. R.|title=Higher judicial appointments – II|url=http://www.thehindu.com/2001/08/07/stories/05072524.htm|accessdate=2015-11-08|work=The Hindu|date=7 August 2001|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226123547/https://www.thehindu.com/2001/08/07/stories/05072524.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Thomas|first1=K. T.|title=In defence of the collegium|url=http://indianexpress.com/article/opinion/columns/in-defence-of-the-collegium/|accessdate=2015-11-08|work=The Indian Express|date=13 August 2014}}</ref> ଫଳରେ ୧୯୯୮ ମସିହାର ଆଉ ଏକ ଫଇସଲା ପରେ ଏକ ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସୂତ୍ରପାତ ହେଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ନ୍ୟାୟୀକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉଚ୍ଚତମ ତଥା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଗୁଡିକରେ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ନିମିତ୍ତ '''କଲିଜିୟମ ବ୍ୟବସ୍ଥା'''ର ପ୍ରଚଳନ ଅଛି । କଲିଜିୟମ ଅର୍ଥାତ ଉଚ୍ଚତମ ଅଦାଲତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଚାରିଜଣ ବରିଷ୍ଠ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ କମିଟିଦ୍ୱାରା ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ତାଲିକାରୁ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବିଚାରପତିମାନଙ୍କର ନିଯୁକ୍ତି କରିଥାଆନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନିମ୍ନ ତିନିଗୋଟି ଫଇସଲା ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହା ମଧ୍ୟ '''[[ବିଚାରପତିଙ୍କ (ନିଯୁକ୍ତି ସମ୍ବନ୍ଧିତ) ତିନି ମାମଲା|ତିନି ବିଚାରପତିଙ୍କ ମାମଲା]]''' ବା [[:en:Three Judges' Cases|Three Judges' Cases]] ନାମରେ ବେଶ ଜଣାଶୁଣା । # ''S. P. Gupta v. Union of India'' - 1982<ref name="First Judges Case 1981">{{cite web|last=Bhagwati|first=P.|title=S. P. Gupta v. President of India|url=http://www.indiankanoon.org/doc/1294854/|work=indiankanoon.org|publisher=Indian Kanoon|accessdate=20 June 2018}}</ref> (also known as the Judges' Transfer case) # Supreme Court Advocates-on Record Association vs Union of India - 1993<ref name="Second Judges Case 1993"/> # ''In re'' Special Reference 1 of 1998<ref name="Third Judges Case 1998">{{cite web|last=Barucha|first=S. P.|title=In re Special Reference 1 of 1998|url=http://www.indiankanoon.org/doc/543658/|work=indiankanoon.org|publisher=Indian Kanoon|accessdate=20 June 2018}}</ref> ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତ ସରକାର କଲିଜିୟମ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସୁଧାର ଆଣିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସମ୍ବିଧାନର ୯୯ତମ ସଂଶୋଧନଦ୍ୱାରା [[ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନ୍ୟାୟୀକ ନିଯୁକ୍ତି ଆୟୋଗ]] ବା 'National Judicial Appointments Commission (NJAC) Act' ସଂସଦରେ ଆଗତ କରିଥିଲେ । ଏହି ବିଲ ସଂସଦର ଉଭୟ ଗୃହରେ ପାରିତ ହେବାପରେ ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୪ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସମ୍ମତି ଲାଭ କରି ଆଇନରେ ପରିଣତ ହେଲା । ତେବେ ଭାରତ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏହି ଅଧିନିୟମକୁ ଅସାମ୍ବିଧାନିକ ଦର୍ଶାଇ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଖାରଜ କରିଦେବା ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପୁଣି କଲିଜିୟମ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବଳବତ୍ତର ରହିଛି ।<ref name="thehindu">{{cite web|title=SC Bench strikes down NJAC Act as ‘unconstitutional and void'|url=http://www.thehindu.com/news/national/supreme-court-verdict-on-njac-and-collegium-system/article7769266.ece|accessdate=20 June 2018}}</ref> === ବିଚାରପତିମାନଙ୍କ ବହିଷ୍କାର === ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ମୂଳ ଲେଖା [[ମହାଭିଯୋଗ]] ଦେଖନ୍ତୁ '''ମହାଭିଯୋଗ '''ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଏକ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯଦ୍ୱାରା ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ତଥା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସାମ୍ବିଧାନିକ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ଭଳି ଅଭିଯୋଗ ଆଧାରରେ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଅବଧି ପୂରଣ ପୂର୍ବରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇପାରିବ । [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ]]ର ଧାରା ୧୨୪ ଏବଂ ଉପଧାରା ୪ରେ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତିଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମହାଭିଯୋଗ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ।<ref name="lawteacher">{{cite web|title=The Process Of Impeachment Of Judges|url=https://www.lawteacher.net/free-law-essays/constitutional-law/the-process-of-impeachment-of-judges-constitutional-law-essay.php|accessdate=21 June 2018}}</ref> ଏହି ଧାରା ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତୀୟ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟର ଯେ କୌଣସି ଗୃହରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରାଯାଇପାରିବ । ତେବେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବଟି [[ରାଜ୍ୟ ସଭା]] ଏବଂ [[ଲୋକ ସଭା]]ରେ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସଭ୍ୟଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ବହୁମତରେ ପାରିତ ହେବା ଦରକାର ।<ref name="indianlawyer">{{cite web|title=Article 124 of Constitution of India|url=https://indialawyers.wordpress.com/category/impeachment/|accessdate=22 April 2018}}</ref> ==ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ== ଭାରତୀୟ ବିଚାର ବିଭାଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ହେଉଛି ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ । ସମ୍ବିଧାନର ୧୨୪ ଧାରାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବା [[ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ]] ଗଠନ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଏହାର ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି କୁହାଯାଏ । ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଓ ଅନ୍ୟ ବିଚାରପତିମାନଙ୍କୁ [[ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି । ସମ୍ବିଧାନର ଅଭିଭାବକ ଓ ସଂରକ୍ଷକ ହିସାବରେ କ୍ଷମତାଧାରୀ ସଂସ୍ଥାକୁ ସୀମିତ କରି ସମ୍ବିଧାନର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ହେଲା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଧର୍ମ ।<ref>{{cite book|author1=Mehta, Pratap Bhanu|editor1-last=Hasan|editor1-first=Zoya|editor2-last=Sridharan|editor2-first=E.|editor3-last=Sudarshan|editor3-first=R.|title=Article - The Inner Conflict of Constitutionalism: Judicial Review and the 'Basic Structure' (Book - India's Kiving Constitution: Ideas, Practices, Controversies)|date=2002|publisher=Permanent Black|location=Delhi|isbn=81-7824-087-4|page=187|edition=(2006)Second Impression (2002)First|url=https://books.google.co.in/books?id=MO3NiIV_4bUC&pg=PA187redir_esc=y#v=onepage&q&f=true|accessdate=9 November 2015}}</ref> କୌଣସି ଆଇନ ବା ହୁକୁମନାମା ସମ୍ବିଧାନର ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ କଲେ, ନ୍ୟାୟାଳୟମାନେ ତାକୁ ନାକଚ କରିଦେବାର କ୍ଷମତା ରହିଛି । ସମ୍ବିଧାନର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମାପକାଠି ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟମାନ ଆଇନ ବା ହୁକୁମନାମାକୁ ପୁନରାବଲୋକନ କରନ୍ତି ଓ ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ ହୋଇଥିଲେ ତାହା ନାକଚ ବା ରଦ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତି । ଏହି କ୍ଷମତାକୁ '''ଜୁଡ଼ିସିଆଲ ରିଭ୍ୟୁ''' ବା '''ନ୍ୟାୟାଳୟ ପୁନରାବଲୋକନ କ୍ଷମତା''' କୁହାଯାଏ । ==ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ == ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ବିଚାର ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହେଓଛି ହାଇକୋର୍ଟ ବା ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟଳୟ । ସମ୍ବିଧାନର ୨୧୪ ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ପ୍ରତ୍ୟେକରାଜ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ହାଇକୋର୍ଟ ରହିବ ବୋଲି ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ୨୩୧ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଅନୁସାରେ ସଂସଦରେ ଆଇନ କରି ଦୁଇ ବା ତତୋଧିକ ରାଜ୍ୟ ବା କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ହାଇକୋର୍ଟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇପାରିବ । ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ କଟକଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା । ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଲୟର ମୌଳିକ ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର (Jurisdiction)ସବୁ ହେଉଛି ଏହିଭଳି:<ref name="omabc">{{cite web|title=Jurisdiction, Powers and Control of High Court|url=http://www.omabc.com/national/constitution-of-india/judiciary/jurisdiction-high-court/|accessdate=23 June 2018}}</ref> * ମୂଳ ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର (original jurisdiction) : ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୨୨୬ ଅନୁଯାୟୀ କୌଣସି ରାଜ୍ୟର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏହାର ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର ମାଧ୍ୟରେ ରିଟ (writ)ମାଧମରେ ନାଗରିକର ମୌଳିକ ଅଧିକାର ରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରୀ କରିପାରିବେ । * ଅପିଲ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର (Appellate jurisdiction) :ବରିଷ୍ଠ ଦେୱାନୀ ଅଦାଲତର ଦେୱାନୀ ମକଦ୍ଦମାର ରାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅପିଲ(RSA) ତଥା ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତର ଦେୱାନୀ ମକଦ୍ଦମାର ରାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଥମ ଅପିଲ ସଂପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ହିଁ ଦାୟର ହେବ । :ଫୌଜଦାରୀ ମାମଲାରେ ସାତନର୍ଷରୁ ଅଧିକ କାରାଦଣ୍ଡ ହୋଇଥିବା ଆଦେଶ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଫୌଜଦାରୀ ଅପିଲ କରାଯାଇପାରିବ । * ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର (Administrative jurisdiction) ରାଜ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏହା ଅଧିନସ୍ଥ ସମସ୍ତ ଅଧସ୍ତନ ଅଦାଲତ ତଥା ଟ୍ରିବୁନାଲର କାର୍ଯ୍ୟର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିପାରିବେ ତଥା ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ କୌଣସି ମାମଲାକୁ ଗୋଟିଏ ଅଦାଲତରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଦାଲତକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିପାରିବେ । ସମସ୍ତ ଅଧସ୍ତନ ଅଦାଲତର ବିଚାରପତିଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ତଥା ବଦଳି ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ହୁଏ । == ଅଧସ୍ତନ ଅଦାଲତ == ରାଜ୍ୟରେ ହାଇକୋର୍ଟ ବ୍ୟତୀତ ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରରେ ଅଧସ୍ତନ ବା ନିମ୍ନ ଅଦାଲତ ରହିଛି । ଅଧସ୍ତନ ବିଚାରରାଳୟକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ୨ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଯଥା : (୧) ଦେବାନୀ ଅଦାଲତ ଓ (୨) ଫୌଜଦାରୀ ଅଦାଲତ ଏହି ଅଦାଲତଗୁଡିକ ହାଇକୋର୍ଟର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଦେବାନୀ ଓ ଫୌଜଦାରୀ ମକଦ୍ଦମା ପାଇଁ ଯଥାକ୍ରମେ ଦେୱାନୀ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ସଂହିତା ଓ ଫୌଜଦାରୀ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ସଂହିତା ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ । ରାଜ୍ୟ ହାଇକୋର୍ଟର ସୁପାରିଶ କ୍ରମେ ରାଜ୍ୟପାଳ ଜିଲ୍ଲା ଜଜଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି । === ଦେବାନୀ ଅଦାଲତ === ଯେଉଁ ଅଦାଲତରେ ଜମିବାଡି, ଧନ ସଂପତ୍ତି, ସୀମା ଓ ଚୁକ୍ତି ଜନିତ ମକଦ୍ଦମା ବିଚାର କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ଦେୱାନୀ ଅଦାଲତ କୁହାଯାଏ । ====ଦେବାନୀ ଅଦାଲତର ସ୍ତର ==== ଏହି ଅଦାଲତରେ ବିଚାରପତିମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଦେୱାନୀ ଆଇନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମକଦ୍ଦମାଗୁଡିକୁ ବିଚାର କରିଥାନ୍ତି । ଉକ୍ତ ଅଦାଲତ ଗଠନ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର । (କ) ଜିଲ୍ଲା ଜଜ୍- ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ଜିଲ୍ଲା ଜଜ୍ କୁହାଯାଏ । ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟାଳୟରେ ଏହି ଅଦାଲତ ଅବସ୍ଥିତ । ସମସ୍ତ ଦେୱାନୀ ମକଦ୍ଦମାର ପ୍ରଥମ-ଅପିଲ୍ ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଜଜ୍ ଅଦାଲତରେ ହୁଏ । ହତ୍ୟା ଭଳି ସଂଗୀନ ମାମଲାକୁ ବିଚାର କରୁଥିବାରୁ,ତାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୌରାଜଜ୍ ଅଦାଲତ କୁହାଯାଏ । (ଖ) ସିନିୟର୍ ସିଭିଲ୍ ଜଜ୍-ଟ.୫୦,୦୦୦ଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୁଲ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ସଂକ୍ରାନ୍ତ ବିବାଦଗୁଡ଼ିକ ବରିଷ୍ଠ ଦେୱାନୀ ବିଚାରପତି (ସିନିୟର୍ ସିଭିଲ୍ ଜଜ୍)ଙ୍କ ଅଦାଲତରେ ବିଚାର କରାଯାଏ । (ଗ) ସିଭିଲ୍ ଜଜ୍-ଟ.୫୦,୦୦୦ଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଲ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ସଂକ୍ରାନ୍ତ ମାମଲା ଗୁଡିକର ବିଚାର ସିଭିଲ୍ ଜଜ୍‌ଙ୍କ ଅଦାଲତରେ କରାଯାଏ । === ଫୌଜଦାରୀ ଅଦାଲତ === ଯେଉଁ ଅଦାଲତରେ ଡକାୟତି, ନରହତ୍ୟା ଓ ମାଡପିଟ ଇତ୍ୟାଦି ମକଦ୍ଦମା ବିଚାର କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ଫୌଜଦାରୀ ଅଦାଲତ କୁହାଯାଏ । ==== ଫୌଜଦାରୀ ଅଦାଲତର ସ୍ତର ==== ଏହି ଅଦାଲତରେ ଫୌଜଦାରୀ ସଂକ୍ରାନ୍ତ ତଥା ମାନବ ଶରୀରରେ ଆଘାତ, ସମ୍ପତ୍ତି ଜନିତ ଫୌଜଦାରୀ, ଆର୍ଥିକ ଅପରାଧ, ଯୌନ ଅପରାଧ, ହତ୍ୟା ଜନିତ ଅପରାଧର ବିଚାର କରାଯାଏ । (କ) ଦୌରା ଜଜ୍/ଅତିରିକ୍ତ ଦୌରାଜଜ୍- ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡବିଧି ଆଇନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡଯୁକ୍ତ ଅପରାଧ ଯଥା- ନରହତ୍ୟା, ଧର୍ଷଣ, ଲୁଣ୍ଠନ ତଥା ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ଚାଲାଣ ଭଳି ଅପରାଧର ବିଚାର ଏହି ଅଦାଲତରେ ହୁଏ । ଏହି ଅଦାଲତ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡ ତଥା ଫାଶି ଦଣ୍ଡ ଦେଇପାରିବେ । ତେବେ ଫାଶି ଦଣ୍ଡ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁଷ୍ଟିକରଣ ହେବା ଦରକାର । (ଖ) ସହକାରୀ ଦୌରା ଜଜ୍-ଦଣ୍ଡବିଧି ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଅଧିକ ଦଣ୍ଡ ଓ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଅପରାଧ ଏହି କୋର୍ଟରେ ବିଚାର ହୁଏ । ଏହି ଅଦାଲତ ସର୍ବାଧିକ ଦଶ ବର୍ଷ କାରାଦଣ୍ଡ ତଥା ଜୋରିମାନା ଭଳି ଦଣ୍ଡ ଦେଇପାରିବେ । (ଖ) ମୁଖ୍ୟ ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ଦଣ୍ଡାଧୀକାରୀ-ଏହି ଅଦାଲତ ସର୍ବାଧିକ ସାତ ବର୍ଷ କାରାଦଣ୍ଡ ତଥା ଜୋରିମାନା ଭଳି ଦଣ୍ଡ ଦେଇପାରିବେ । (ଗ) ଅନୁବିଭାଗୀୟ ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ଦଣ୍ଡାଧୀକାରୀ/ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ଦଣ୍ଡାଧୀକାରୀ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ-ସବଡିଭିଜନାଲ୍ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅତିବେଶୀରେ ୩ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଓ ଦଶ ହଜାର ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୋରିମାନା ଭଳି ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ କରିପାରନ୍ତି । (ଘ) ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ଦଣ୍ଡାଧୀକାରୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀ-ଅତିବେଶୀରେ ୧ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଓ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୋରିମାନା ଭଳି ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ କରିପାରନ୍ତି । କେଉଁ ସବୁ ଅପରାଧ କେଉଁ ଅଦାଲତରେ ବିଚାର ହେବ ତାହାର ଏକ ତାଲିକା ଫୌଜଦାରୀ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ସଂହିତାର ତଫସିଲରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ।<ref name=Crpc>{{cite web|title=Code of Criminal Procedure|url=http://devgan.in/criminal_procedure_code/chapter_03.php#s28|accessdate=5 March 2016}}</ref> ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନ୍ୟାୟାଳୟ, ପାରିବାରିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ, ଶ୍ରମ ଅଦାଲତ, ପ୍ରଶାସନିକ ନ୍ୟାୟଳୟ ଏବଂ କର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନ୍ୟାୟଳୟ ମାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି । ରାଜସ୍ୱ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିବାଦ ଓ ମାମଲା ତହସିଲଦାର, ଉପ ଜିଲ୍ଲାପାଳ, ଜିଲ୍ଲା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ/ଜିଲ୍ଲପାଳ, ରାଜସ୍ୱ ଆୟୋଗ, ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ଆୟୋଗ, ଭୂସଂସ୍କାର ଆୟୋଗ, ଚକବନ୍ଦୀ ଆୟୋଗ, ରାଜସ୍ୱ ପାର୍ଷଦ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଦପ୍ତର ଗୁଡିକରେ ବିଚାର କରାଯାଏ । == ଗ୍ରାମ ନ୍ୟାୟାଳୟ == ପିଡୀତ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷଙ୍କୁ ତ୍ୱରିତ ନ୍ୟାୟପ୍ରଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଉ ଏକ ଅଭିନବ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଗତ '''[[ଗ୍ରାମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଅଧିନିୟମ, ୨୦୦୮]]''' <ref name="indiankanoon">{{cite web|title=THE GRAM NYAYALAYAS ACT, 2008|url=https://indiankanoon.org/doc/69849624/|accessdate=18 June 2018}}</ref>ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗ୍ରାମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସବୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଛି ।<ref name="doj.gov.in">{{cite web|title=Gram Nyayalayas|url=http://doj.gov.in/other-programmes/gram-nyayalayas|accessdate=18 June 2018}}</ref> ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଭ୍ରାମ୍ୟମାଣ ଅଦାଲତ ପଞ୍ଚାୟତ ତଥା ବ୍ଳକ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚି ଅଭିଯୋଗର ତ୍ୱରିତ ବିଚାର କରି ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ତେବେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ବ୍ଳକ ସ୍ତରରେ ଅଦ୍ୟାବଧି ଲାଗୁ ହୋଇପାରିନାହିଁ । == ଇ-ଅଦାଲତ == ଭାରତୀୟ ବିଚାର ବିଭାଗରେ ସୂଚନା ଏବଂ ସଂଚାର ଟେକ୍‌ନୋଲୋଜିର (ICT) ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବକ ବିଚାର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଗୁଣାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ନିମନ୍ତେ ମାନ୍ୟବର ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଗଠିତ କମିଟିର (National Policy and Action Plan for Implementation of Information and communication Technology in the Indian Judiciary-2005) କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା ମୁତାବକ ଇ-ଅଦାଲତ ପରିଯୋଜନା ଲାଗୁହୋଇଛି । ଇ-ଅଦାଲତ ପରିଯୋଜନାର ପରିକଳ୍ପନା ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାଥମିକ ଭାବେ ୯୩୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ ଅଟକଳରେ ଇ-ଅଦାଲତ ପରିଯୋଜନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ମିଶନ୍ ମୋଡ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ (Mission Mode Project-Phase-1)ରେ ଦେଶର ୧୪,୨୪୯ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ତଥା ଜିଲ୍ଲା ଓ ନିମ୍ନ ଅଦାଲତ ଗୁଡିକର କମ୍ପ୍ୟୁଟରୀକରଣ କରାଗଲା ।<ref name="pic">{{cite web|title=E-Courts Mission Mode Project|url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=132954|website=www.pib.nic.in|accessdate=1 May 2016}}</ref> ଇତିମଧ୍ୟରେ ମାନ୍ୟବର ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ଇ-କମିଟି ଇ-ଅଦାଲତ ପରିଯୋଜନାର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପାଇଁ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରିସାରିଛନ୍ତି ।<ref name="supremecourtofindia">{{cite web|title=POLICY AND ACTION PLAN DOCUMENT|url=http://supremecourtofindia.nic.in/ecommittee/PolicyActionPlanDocument-PhaseII-approved-08012014-indexed_Sign.pdf|website=www.supremecourtofindia.nic.in|accessdate=1 May 2016}}</ref> ଏହି ପରିଯୋଜନାର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଲା : # କୁଶଳ ତଥା ସମୟବଦ୍ଧ ଜନ କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଆଇନ ସେବା ପ୍ରଦାନ । # ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ନ୍ୟାୟୀକ ଫୈସଲା ମୁତାବକ ଅଦାଲତ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ନ୍ୟାୟୀକ ପ୍ରଣାଳୀର ବିକାଶ ଏବଂ ଉପଯୋଗ । # ବିଚାର ବିଭାଗର ସମସ୍ତ ହିତଧାରକଙ୍କୁ (Stakeholders) ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ପାରଦର୍ଶୀତାର ପ୍ରୟୋଗ । # ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ ପ୍ରକ୍ରୀୟାର ଗୁଣାତ୍ମକ ମାନ ତଥା ଉତ୍ପାଦକତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ ପ୍ରକ୍ରୀୟାକୁ ସହଜ ଲବ୍ଧ କରିବା । # ବକେୟା ମାମଲାର ତ୍ୱରିତ ବିଚାର ନିମନ୍ତେ ସହାୟକ ହେବା ସହ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବା । # ମହକିଲଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତଥ୍ୟ ଯୋଗାଇବାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ସହ ବିଚାର ପତିଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟୀକ ଡେଟାବେସ୍‌ରୁ ତଥ୍ୟ ଯୋଗାଇବାରେ ସହାୟତା କରିବା । === ନ୍ୟାୟୀକ ସେବା କେନ୍ଦ୍ର === ଇ-ଅଦାଲତ ପରିଯୋଜନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଦାଲତ ପରିସରରେ ଏକ ନ୍ୟାୟୀକ ସେବା କେନ୍ଦ୍ର ଖୋଲାଯାଇଛି । ଏଠାରେ ସାଧାରଣ ଲୋକେ ମାମଲା ଦାଖଲ କରିବା ସହ ମାମଲା ସମ୍ପର୍କିତ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତଥ୍ୟ ଯଥା ପରବର୍ତ୍ତୀ ତାରିଖ, ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ ସଂଖ୍ୟା ଇତ୍ୟାଦି ତଥ୍ୟ ପାଇଥାଆନ୍ତି । ଏହି ସବୁ ସେବା ନିଃଶୁଳ୍କ ଯୋଗାଇ ଦିଆ ଯାଇଥାଏ । ଏହି ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ମୋବାଇଲ ମାଧ୍ୟମରେ ମାମଲାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ତାରିଖ ମଧ୍ୟ ଜଣାଇଦିଆଯାଇଥାଏ ।<ref name="THEHNDU">{{cite web|title=Judicial service centres inaugurated|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/judicial-service-centres-inaugurated/article2605000.ece|accessdate=20 June 2018}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|2}} == ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ == [[ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]] {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଆଇନ]] dyaup94157sivmte4uceq0xz8npedq8 0 50908 606888 564222 2026-09-24T05:17:38Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606888 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sarala Patri}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ସରଳା ପତ୍ରୀ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1941|12|15|df=yes}} | birth_place = [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = <!--{{Death date and age|1994|09|28|1906|02|15|df=yes}}--> | death_place = [[କଟକ]] | resting_place = | occupation = ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = {{flag|ଭାରତୀୟ}} | ethnicity = <!--[[Image:Seal of Orissa.gif|25px]]-->[[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | citizenship = {{flag|ଭାରତୀୟ}} | education = | alma_mater = [[ରେଭେନ୍ସା ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟ]]<br />[[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = </br> | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]<ref name="ORA2011">{{cite book|title=Orissa Reference Annual|date=2011|publisher=Government of Odisha|location=Bhubaneswar|page=8|url=http://odisha.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ora-2011/pdf/92-99.pdf}}</ref> | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ସରଳା ପତ୍ରୀ''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକା । ସେ ''[[ନନ୍ଦନକାନନ (ପତ୍ରିକା)|ନନ୍ଦନକାନନ]]'' ଶିଶୁ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ।<ref>{{cite news | url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/article25894.ece?service=print | title=It’s a tough job to run an Oriya children’s magazine | date=January 6, 2009 | accessdate=March 30, 2016 | author=Barik, Bibhuti }}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of Education, Culture and Children's Literature: v. 4. Children's literature and education|url=http://books.google.com/books?id=zfLATnA1IAMC&pg=PA73|year=2009|publisher=Deep & Deep Publications|isbn=978-81-8450-151-3|pages=73–}}</ref> ତାଙ୍କ ରଚିତ ''ଆମେ ସବୁ ଏକ'' ବହି ପାଇଁ ସେ ୧୯୯୪ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ]] ସମ୍ମାନୀତ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award7.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2025-01-21 |archive-date=2024-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240415222000/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award7.php |url-status=dead}}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ପତ୍ରୀ ୧୯୪୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୫ ତାରିଖରେ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]]ରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ [[ରେଭେନ୍ସା ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ସ୍କୁଲ ଓ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଉଚ୍ଚତର ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । == ସାହିତ୍ୟ ରଚନା == ସରଳା ନିଜେ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ରଚନା ସହିତ ୧୯୮୮ ମସିହାରୁ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ''[[ନନ୍ଦନକାନନ (ପତ୍ରିକା)|ନନ୍ଦନକାନନ]]'' ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ କରିଆସୁଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |url=https://www.nandankanan.info/story-books |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2025-01-21 |archive-date=2024-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202230953/https://www.nandankanan.info/story-books |url-status=dead }}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ''ଧଳା ଠେକୁଆ'' * ''ଆମେ ସବୁ ଏକ'' * ''କୁହୁକ ମୁଣି'' * ''କୁମୁନ ଓ ନୀଳପରୀ'' * ''ଚିତ୍ର କାହାଣୀ'' * ''କୁନି ରୋବଟ୍'' * ''ପ୍ରଜାପତି ତୁ ଉଡ଼ିଯା'' * ''ଟିକି ଝିଅ ଲତା'' * ''ଖେଳନା କୁକୁର'' * ''ଟିକନ୍ ଓ ଟିଙ୍କଲ୍'' * ''ଟିକି ବୈଜ୍ଞାନିକ'' * ''ଦେଶ ସେବା'' * ''ସୁନା ବତକ'' == ପୁରସ୍କାର == ସରଳା ପତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ବହି ''[[ଆମେ ସବୁ ଏକ]]''ର ରଚନା ନିମନ୍ତେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]ରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="ORA2011"/> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ: ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] t2hqvl7atmz7ich91xc210qdcf9glj0 0 50916 606565 576172 2026-09-23T15:45:21Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟରେ */ 606565 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|A Aa Harsei}} {{Infobox film | name = ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ | image = | image size = | alt = | caption = | director = ଏନ୍. ପାଢ଼ୀ | producer = [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] | writer = [[ନିର୍ମଳ ନାୟକ]] | screenplay = ଏନ୍. ପାଢ଼ୀ | story = [[କୁମାର ଚିନ୍ମୟ]] | based on = | narrator = | starring = [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]], [[ବବ୍‌ଲି]], ଶ୍ରୀଜଳା, [[ପ୍ରତୀରାଜ]], [[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]], ଜୀବନ | music = ଜ୍ଞାନ, ବିଭୂତି | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = ୬ ଫେବୃୟାରୀ ୨୦୧୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ''', ୨୦୧୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।<ref name=OMDB>{{cite web|title=Year 2015: A Aa Harshei|url=http://www.odiamoviedatabase.com/2015/02/a-aa-harshei.html|publisher=Odiamoviedatabase|accessdate=5 February 2015|archive-date=20 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170720211453/http://www.odiamoviedatabase.com/2015/02/a-aa-harshei.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://odishareporter.in/ollywood-2015-round-up/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-01-11 |archive-date=2025-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250223230122/https://odishareporter.in/ollywood-2015-round-up/ |url-status=dead }}</ref>ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଉଭୟ [[ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା|ବଙ୍ଗଳା]] ଏବଂ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା]]ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Padhi tries his hand at bilingual film|url=http://www.telegraphindia.com/1141208/jsp/odisha/story_2487.jsp#.V48uWxZRIcA|accessdate=20 July 2016|newspaper=The Telegraph}}</ref> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ । କୁମାର ଚିନ୍ମୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ମଳ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏନ୍ ପାଢ଼ୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=ଜାଣନ୍ତୁ ଏହି ଓଲିଉଡ ନାୟକ –ନାୟିକା କାହିଁକି କହୁଛନ୍ତି ‘ପାଗଳ ମୁଁ ତୋ’ ପାଇଁ’|url=http://sambad.in/entertainment/odia-movie-pagala-mu-topain-153369/|accessdate=6 June 2018|newspaper=sambad.in|date=5 June 2018}}</ref> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କିରଥିଲେ ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ।<ref>{{cite news|title=ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁଙ୍କ ଆତ୍ମ‌ବିଶ୍ୱାସ|url=http://samajaepaper.in/epaperimages/11032018/11032018-md-sn-8/1032018201526906.jpg|accessdate=12 March 2018|newspaper=ସମାଜ|date=11 March 2018}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ବବ୍‌ଲି ଏବଂ ଶ୍ରୀଜଳା, ଦୁଇଜଣ ନାୟିକା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ପ୍ରୀତିରାଜ ଶତପଥୀ, ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି, ଜୀବନ ପଣ୍ଡା, ମୌସୁମୀ ଶାହା, ଶୁଭ, ପ୍ରିୟଙ୍କା, ରୋହନ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ଅଭିନୟରେ== * [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<ref>{{cite news|url=https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|title=ବନବାସ ଶେଷ, ଏବେ ଗେମ୍ ଓଭର୍|date=23 September 2026|work=ପ୍ରମେୟ|access-date=23 September 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260923153741/https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|archive-date=23 September 2026|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> * [[ବବ୍‌ଲି]] * ଶ୍ରୀଜଳା ଗୁହା * [[ପ୍ରୀତିରାଜ]] * [[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]] * [[ଜୀବନ ପଣ୍ଡା]] * ମୌସୁମୀ ଶାହା * ଶୁଭ * ପ୍ରିୟଙ୍କା * ରୋହ‌ନ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ==ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ବିଭୂତି । କୁମାର ବାପି, ପମି, ଶୈଳଭାମା, ଅରବିନ୍ଦ, ଜୟା ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଗାଇଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1= ସାଥିରେ ମୋ କଥା | lyrics1 = | length1= | extra1= | title2= ପାଦ ମୋ ଝୁଣ୍ଟୁଛି | lyrics2 = | length2= | extra2= | title3= ଚିକି ମିକି ମନ | lyrics3 = | length3= | extra3= | title4= ବାହାର | lyrics4 = | length4= | extra4= | title5= ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ | lyrics5 = | length5= | extra5= | title6= ଖୋଲ ଖୋଲ ବୋତଲ ଖୋଲ | lyrics6 = | length6= | extra6= | title7= ହାଲଚାଲ ମିଠା ହାଲଚାଲ | lyrics7 = | length7= | extra7= | title8= କାଲି ଯାଏ ମନ | lyrics8 = | length8= | extra8= }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == * {{Imdb title|4431128}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] ie6taqo947n6guotr2qo2lchaeoacyw 606566 606565 2026-09-23T15:45:39Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟରେ */ 606566 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|A Aa Harsei}} {{Infobox film | name = ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ | image = | image size = | alt = | caption = | director = ଏନ୍. ପାଢ଼ୀ | producer = [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] | writer = [[ନିର୍ମଳ ନାୟକ]] | screenplay = ଏନ୍. ପାଢ଼ୀ | story = [[କୁମାର ଚିନ୍ମୟ]] | based on = | narrator = | starring = [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]], [[ବବ୍‌ଲି]], ଶ୍ରୀଜଳା, [[ପ୍ରତୀରାଜ]], [[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]], ଜୀବନ | music = ଜ୍ଞାନ, ବିଭୂତି | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = ୬ ଫେବୃୟାରୀ ୨୦୧୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ''', ୨୦୧୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।<ref name=OMDB>{{cite web|title=Year 2015: A Aa Harshei|url=http://www.odiamoviedatabase.com/2015/02/a-aa-harshei.html|publisher=Odiamoviedatabase|accessdate=5 February 2015|archive-date=20 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170720211453/http://www.odiamoviedatabase.com/2015/02/a-aa-harshei.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://odishareporter.in/ollywood-2015-round-up/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-01-11 |archive-date=2025-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250223230122/https://odishareporter.in/ollywood-2015-round-up/ |url-status=dead }}</ref>ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଉଭୟ [[ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା|ବଙ୍ଗଳା]] ଏବଂ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା]]ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Padhi tries his hand at bilingual film|url=http://www.telegraphindia.com/1141208/jsp/odisha/story_2487.jsp#.V48uWxZRIcA|accessdate=20 July 2016|newspaper=The Telegraph}}</ref> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ । କୁମାର ଚିନ୍ମୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ମଳ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏନ୍ ପାଢ଼ୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=ଜାଣନ୍ତୁ ଏହି ଓଲିଉଡ ନାୟକ –ନାୟିକା କାହିଁକି କହୁଛନ୍ତି ‘ପାଗଳ ମୁଁ ତୋ’ ପାଇଁ’|url=http://sambad.in/entertainment/odia-movie-pagala-mu-topain-153369/|accessdate=6 June 2018|newspaper=sambad.in|date=5 June 2018}}</ref> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କିରଥିଲେ ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ।<ref>{{cite news|title=ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁଙ୍କ ଆତ୍ମ‌ବିଶ୍ୱାସ|url=http://samajaepaper.in/epaperimages/11032018/11032018-md-sn-8/1032018201526906.jpg|accessdate=12 March 2018|newspaper=ସମାଜ|date=11 March 2018}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ବବ୍‌ଲି ଏବଂ ଶ୍ରୀଜଳା, ଦୁଇଜଣ ନାୟିକା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ପ୍ରୀତିରାଜ ଶତପଥୀ, ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି, ଜୀବନ ପଣ୍ଡା, ମୌସୁମୀ ଶାହା, ଶୁଭ, ପ୍ରିୟଙ୍କା, ରୋହନ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ଅଭିନୟରେ== * [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<ref>{{cite news|url=https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|title=ବନବାସ ଶେଷ, ଏବେ ଗେମ୍ ଓଭର୍|date=23 September 2026|work=ପ୍ରମେୟ|access-date=23 September 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260923153741/https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|archive-date=23 September 2026|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> * [[ବବ୍‌ଲି]] * ଶ୍ରୀଜଳା ଗୁହା * [[ପ୍ରୀତିରାଜ ଶତପଥୀ]] * [[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]] * [[ଜୀବନ ପଣ୍ଡା]] * ମୌସୁମୀ ଶାହା * ଶୁଭ * ପ୍ରିୟଙ୍କା * ରୋହ‌ନ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ==ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ବିଭୂତି । କୁମାର ବାପି, ପମି, ଶୈଳଭାମା, ଅରବିନ୍ଦ, ଜୟା ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଗାଇଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1= ସାଥିରେ ମୋ କଥା | lyrics1 = | length1= | extra1= | title2= ପାଦ ମୋ ଝୁଣ୍ଟୁଛି | lyrics2 = | length2= | extra2= | title3= ଚିକି ମିକି ମନ | lyrics3 = | length3= | extra3= | title4= ବାହାର | lyrics4 = | length4= | extra4= | title5= ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ | lyrics5 = | length5= | extra5= | title6= ଖୋଲ ଖୋଲ ବୋତଲ ଖୋଲ | lyrics6 = | length6= | extra6= | title7= ହାଲଚାଲ ମିଠା ହାଲଚାଲ | lyrics7 = | length7= | extra7= | title8= କାଲି ଯାଏ ମନ | lyrics8 = | length8= | extra8= }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == * {{Imdb title|4431128}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] ea9axf2lo9jki36h10587ojeyuq2m4g 0 51428 606925 563562 2026-09-24T06:08:57Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606925 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|hike messenger}} {{Infobox software |logo = Hike-logo-web.png |logo alt = Word "Hike" written in blue |screenshot =|screenshot alt = A screenshot depicting Hike's user interface |collapsible = no |caption = Hike Messenger, running on Android |name = Hike Messenger |founder = Kavin Bharti Mittal |released = {{start date and age|2012|12|12|3 years ago}} |parent =2012 |latest preview version = {{plainlist| *4.1.0 {{small|(Android, {{start date and age|2015|12|20}})}}<ref>{{cite web |url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.bsb.hike |title=hike messenger |work=[[Play Store]] |publisher=[[Google]] |accessdate=August 12, 2014}}</ref> *3.5.0 {{small|(Windows Phone, {{release date and age|2015|12|25}})}}<ref>{{cite web |url=http://www.windowsphone.com/en-in/store/app/hike-messenger/b4703e38-092f-4144-826a-3e3d41f50714 |title=hike messenger |work=[[Windows Phone Marketplace]] |publisher=[[Microsoft]] |accessdate=August 12, 2014 |archive-date=August 11, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811065849/http://www.windowsphone.com/en-in/store/app/hike-messenger/b4703e38-092f-4144-826a-3e3d41f50714 |url-status=dead }}</ref> *2.6.2 {{small|(BlackBerry, {{release date and age|2014|05|07}})}}<ref>{{cite web |url=http://appworld.blackberry.com/webstore/content/20393557/ |title=hike messenger |work=[[BlackBerry World]] |accessdate=August 12, 2014}}</ref> *4.0.5 {{small|(iOS, {{release date and age|2015|12|28}})}}<ref>{{cite web |url=https://itunes.apple.com/us/app/hike-messenger/id568038211 |title=hike messenger |work=[[iTunes Store]] |publisher=[[Apple Inc]] |accessdate=August 12, 2014 |archive-date=December 12, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151212070726/https://itunes.apple.com/us/app/hike-messenger/id568038211 |url-status=dead}}</ref> *2.6.0 {{small|(Symbian)}}<ref name="Symbian marketplace">{{cite web |url=http://nokia-808-pureview.sigma.apps.opera.com/en_tr/hike_messenger_hike_messenger_n2.html?pos=1 |title=hike messenger |work=[[Opera Store]] |publisher=[[Nokia]] |accessdate=June 4, 2015 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} |operating system = [[iOS]]<br>[[Android (operating system)|Android]]<br>[[Windows Phone]]<br>[[BlackBerry OS]]<br>[[Symbian]] |language = [[English, Hindi, Telugu, Gujrati, Marathi, Tamil, Bengali, Malayalam, Kanada]] |genre = [[Instant messaging]]<br>[[Voice over IP]] |license = [[Freeware]] |CEO = [[Kavin Bharti Mittal]] |website = {{URL|http://get.hike.in/}} |status = Active|size = 16 MB|language count = 9|bodystyle = Featured|Employees = 175|Parrent country = India}} ହାଇକ୍ ମେସେଞ୍ଜର୍ ଏକ କ୍ରସ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ [[ମୋବାଇଲ୍]] ମେସେଜିଙ୍ଗ ସେବା ଯହାଦ୍ୱାରା [[ଇଣ୍ଟରନେଟ]]କୁ ବ୍ୟବହାର କରି, ବ୍ୟବହାରକାରିମାନେ ପରସ୍ପର ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ଭାବର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ କାରି ପାରୁଛନ୍ତି । କେବଳ ଲେଖା ନୁହଁ, ଏହି ହାଇକ୍ ମେସେଞ୍ଜର୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର ଚିତ୍ର ଏବଂ ଷ୍ଟିକର ମଧ୍ୟ ପଠେଇ ହେଉଛି । ହାଇକ୍ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୨ରେ ନିଜ ସେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା<ref name="hikeblog">{{cite web |url=http://hike.in/blog/launch/12-12-12-hike-goes-global-win-an-iphone-5/ |title=Hike Launches Globally |publisher=Bharti SoftBank |date=December 12, 2012 |accessdate=August 12, 2014 |archive-date=April 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402081817/http://hike.in/blog/launch/12-12-12-hike-goes-global-win-an-iphone-5/ |url-status=dead }}</ref> । ଏବଂ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୩ରେ ଏହାକୁ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଫନଡିଂଗ୍ ମିଳିଥିଲା । ହାଇକ୍ ମେସେଞ୍ଜର୍ଟି [[ଭାରତୀ ଏଂଟରପ୍ରଇସ୍]] ଏବଂ [[ସଫ୍ଟବ୍ୟାଙ୍କ]]ର ମିଳିତ ଉଦ୍ୟମରେ ତିଆରି ହୋଇଛି<ref name="hikinvestblog">{{cite web |url=http://hike.in/blog/press/bsb-invests-7m-in-free-messaging-app-hike-after-it-crosses-5m-in-just-4-months/ |title=BSB invests $7 million in free messaging app ‘hike’ – after it crosses 5 million users in just 4 months |publisher=Bharti SoftBank |date=April 25, 2013 |accessdate=August 12, 2014 |archive-date=July 9, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140709232657/http://hike.in/blog/press/bsb-invests-7m-in-free-messaging-app-hike-after-it-crosses-5m-in-just-4-months/ |url-status=dead }}</ref> । ==ଇତିହାସ== ୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୨ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ହାଇକରେ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୪ ସୁଦ୍ଧା ସମୁଦାୟ ୧୫ ନିୟୁତ ବ୍ୟବହାରକରି ଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି । ଏହି ସମୟରେ ହାଇକ୍ ନିଜର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ୧୪ ନିୟୁତ [[ଡଲାର]]ର ଆୟୋଜନ କରି ପାରିଥିଲା । ଏହାର କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସେବା ସହ ମାଗଣା ମେସେଜିଙ୍ଗ, ଗପସପର ଡିଯାଇନ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଷ୍ଟିକର ସେବା, ଗୁପ୍ତ କଥା ବାର୍ତ୍ତା ଇତ୍ୟାଦି ଯୋଡି ହୋଇଥିଲା । ମାଗଣା ଦୁରଭାଷ ପାଇଁ, ହାଇକ୍ କମ୍ପାନୀ ଜିପ୍ ଫୋନ୍ସ ନାମକ ଏକ କମ୍ପାନୀକୁ କ୍ରୟ କରିଥିଲା<ref name="Hike Messnger buys Zip Phone to offer Internet call">{{cite web |url=http://economictimes.indiatimes.com/tech/internet/hike-messenger-buys-zip-phone-to-offer-internet-calls/articleshow/45811933.cms/ |title=Hike Messenger buys Zip Phone to offer Internet calls |publisher=The Economic Times |date=January 9, 2015 |accessdate=January 9, 2015}}</ref> । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ହାଇକ୍ "Great Indiab Sticker Challenge" ନାମକ ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରି<ref>{{cite news|title=Hike Messenger launches the ‘Great Indian Sticker Challenge’|url=http://www.financialexpress.com/article/industry/companies/hike-messenger-launches-the-great-indian-sticker-challenge/50577/|accessdate=14 March 2015|work=The Financial Express|agency=Feonline|date=5 March 2015}}</ref>, ଚିତ୍ର ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କୁ ନୂଆ ନୂଆ ଷ୍ଟିକର ଡିଯାଇନ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଇଥିଲା । କଳନା ଅନୁସାରେ ହାଇକ୍ର ସମୁଦାୟ ଟ୍ରାଫିକର ୩୦ ପ୍ରତିଶତ କେବଳ ଏହି ଷ୍ଟିକରରୁ ଆସିଥାଏ । ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୫ରେ ହାଇକ୍ର ସିଇଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ହାଇକ୍ର ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୭୦ ନିୟୁତରେ<ref>{{cite news|title=No need to regulate OTT players, says Kavin Mittal as Hike touches 70 million users|url= http://indianexpress.com/article/technology/social/no-need-to-regulate-ott-players-hike-messenger-founder-kavin-mittal/|accessdate=10 Oct 2015|agency=IndianExpress|date=8 Oct 2015}}</ref> ପହଂଚିଛି ଏବଂ ୨୦ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ସନ୍ଦେଶ ଦୈନିକ ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ ହେଉଛି<ref>{{Cite web |url=http://hike.in/blog/1-billion-messages-a-day/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-01-01 |archive-date=2016-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160105094834/http://hike.in/blog/1-billion-messages-a-day/ |url-status=dead }}</ref> । ==ବିଶେଷତା== ସୋସିଆଲ ମେସେଜିଙ୍ଗକୁ ବାଦ ଦେଇ, ହାଇକ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଚିତ୍ର ପଠାପଠି, ଭିଡିଓ ଏବଂ ଅଡିଓ ପଠାପଠି, ବିଭିନ୍ନ ଫାଇଲ ପଠାପଠିର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି । ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୫ରେ, ହାଇକ୍ରେ ମାଗଣା ଭୟେସ୍ କଲିଂର ସେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url = http://gadgets.ndtv.com/apps/news/hike-messenger-now-offers-free-voice-calling-with-hike-calls-654713?site=classic |title = Hike Messenger Now Offers Free Voice Calling With 'Hike Calls'|website = |publisher = |last = |first = }}</ref> ICC Cricket World Cup ସମୟରେ ହାଇକ୍ CricBuzz ସାଙ୍ଗରେ ହାତମିଳାଇ ନିଜ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ କ୍ରିକେଟର ଅପଡେଟ ଦେଇଥିଲା{{Citation needed|date = October 2015}} । ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୫ରେ ହାଇକ୍ରେ ଗ୍ରୁପ କଲିଂର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Hike Adds Feature That Lets Users Send Messages and Files Without Internet|url=http://gadgets.ndtv.com/apps/news/hike-adds-feature-that-lets-users-send-messages-and-files-without-internet-749808?site=classic|accessdate=10 Oct 2015|work=NDTV|date=8 Oct 2015}}</ref> ==ଗୋପନିୟତା== ହାଇକ୍ ୧୨୮-ବିଟ SSL Encriptionର ବ୍ୟବହାର କରୁଛି । ପଠାଯାଇଥିବା ସନ୍ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରରେ ହିଁ ରହିଥାଏ ।<ref>{{cite web|title=Security|url=http://hike.in/blog/category/security/|publisher=Bharti SoftBank|accessdate=6 October 2014|archive-date=10 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141010042827/http://hike.in/blog/category/security/|url-status=dead}}</ref> ଏହାକୁ ହାଇକ୍ର ସର୍ଭରରେ ରଖାଯାଏ ନାହିଁ । ==ଅଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଇଣ୍ଟରନେଟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସୋସିଆଲ୍ ନେଟୱାର୍କିଂ ସେବା]] oncdrtriyvlflzt24dejvvirqbiaja8 0 51645 606657 568842 2026-09-23T23:30:36Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606657 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Girija Bhusan Patnaik}} {{Infobox person | name = ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ପଟ୍ଟନାୟକ | image = https://odishatv.in/odisha-news/otherstories/eminent-litterateur-girija-bhusan-patnaik-passes-away-119117 | image_size = 200px | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=y|1931|02|09}} | birth_place = [[ବାଘମୁଣ୍ଡା]], [[ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା|ଅନୁଗୋଳ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | death_date = {{Death date and age|df=y|2016|01|03|1931|02|09}} | death_place = [[କଟକ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | occupation = ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ସମାଜସେବୀ | years_active = | education = | alma_mater = ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ | parents = ଶଶୀଭୂଷଣ ପଟ୍ଟନାୟକ, ପ୍ରତିମା ଦେବୀ | spouse = କମଳ କୁମାରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ |children = ପ୍ରଜ୍ଞା ଇତି ମିଶ୍ର | other_names = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର }} '''ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ପଟ୍ଟନାୟକ''' (୯ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୧ - ୩ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୬), ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ସମାଜସେବୀ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ, ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସୀମା ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ "ଦି ୟୁନିଭର୍ସ"ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ ସେ ବେଶୀ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।<ref name="Misra(Organization)2002">{{cite book|author1=Baidyanath Misra|author2=Universe (Organization)|author3=Council of Cultural Growth and Cultural Relations (Orissa, India)|title=Population stabilisation and development|url=http://books.google.com/books?id=ELgUAQAAMAAJ|year=2002|publisher=Council of Cultural Growth & Cultural Relations}}</ref> == ଜୀବନୀ == ଗିରିଜା ପଟ୍ଟନାୟକ, ୧୯୩୧ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୯ ତାରିଖରେ ଅନୁଗୋଳର ବାଘମୁଣ୍ଡା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଶଶୀଭୂଷଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ଜଣେ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗର କର୍ମଚାରୀ ଓ ମାତା ପ୍ରତିମା ଦେବୀ ଜଣେ ଗୃହିଣୀ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ଆଜି ଜନ୍ମଦିନ |url=https://sambadepaper.com/imageview_226895_22234525_4_71_09-02-2021_2_i_1_sf.html |website=www.sambadepaper.com |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |accessdate=9 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210209044742/https://sambadepaper.com/imageview_226895_22234525_4_71_09-02-2021_2_i_1_sf.html |archivedate=9 February 2021 |page=2}}</ref> ପିଲାଦିନରୁ ଦେଶପ୍ରେମରେ ଉଦବୃଦ୍ଧ ହୋଇ, ୧୧ବର୍ଷ ବୟସରେ ୧୯୪୨ର [[ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ|ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ]] ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>http://odishasuntimes.com/2016/01/03/eminent-odisha-litterateur-girija-bhusan-patnaik-no-more/{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ପାଠ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ସେ ସାମ୍ୟବାଦୀ ଦର୍ଶନ ପ୍ରତି ଅକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ''ସର୍ବଭାରତୀୟ ଛାତ୍ର ସଂଘ''ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । [[ମନୋଜ ଦାସ]]ଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ବାମପନ୍ଥୀ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ<ref name="SchleheRehbein2008">{{cite book|author1=Judith Schlehe|author2=Boike Rehbein|title=Religion und die Modernität von Traditionen in Asien: Neukonfigurationen von Götter-, Geister- und Menschenwelten|url=http://books.google.com/books?id=hjBnAxyB0zQC&pg=PA104|date=January 2008|publisher=LIT Verlag Münster|isbn=978-3-8258-0656-9|pages=104–}}</ref> ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="Hazary1987">{{cite book|author=Subas Chandra Hazary|title=Student politics in India|url=http://books.google.com/books?id=L5e7AAAAIAAJ|date=1 December 1987|publisher=Ashish Pub. House|isbn=978-81-7024-086-0}}</ref> ବିଶେଷ କରି ସୀମା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ [[ଷଢ଼େଇଖଳା-ଖରସୁଆଁ ଜିଲ୍ଲା| ଷଢ଼େଇଖଳା-ଖରସୁଆଁକୁ]] ଓଡ଼ିଶାରେ ମିଶ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ର ସଂସଦ ସଭାପତି ପଦ ଅଳଂକୃତ କରିଥିଲେ । ନିଜେ ସଭାପତି ଥାଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ]]ଙ୍କୁ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଏହି ଆମନ୍ତ୍ରଣକୁ ହେୟଜ୍ଞାନ କରି କହିଥିଲେ : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀମାନେ କୌଣସି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ(Prime Ministers do not go to colleges) । ଗିରିଜା ବାବୁ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ : ରେଭେନ୍ସା କେବଳ ଏକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ନୁହେଁ(Ravenshaw College is not a college in that sense) । ନେହେରୁ ତାଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ରକ୍ଷା କରି, ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ନେହେରୁ ଅତିଥି ଥିଲେ ଓ ଗିରିଜା ବାବୁ ସଭାପତି ଥିଲେ । ନେହେରୁଙ୍କ ସହିତ ଉଠା ଯାଇଥିବା ସେ ସମୟର ଛବି ଏବେ ମଧ୍ୟ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶୋଭା ପାଉଛି ।<ref>{{cite news|title=ଶେଷ ଇଚ୍ଛା|url=http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=223598&boxid=21548123|accessdate=12 January 2016|newspaper=ସମ୍ବାଦ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ୧୨/୦୧/୨୦୧୫ ପୃଷ୍ଠା ୮}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ଗିରିଜା ବାବୁ ଓକିଲାତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ‘ଦି ୟୁନିଭର୍ସ’ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଦି ୟୁନିଭର୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ କଟକରେ ବିଶ୍ୱ କୁଟୁମ୍ବତା ଭାବକୁ ବିଭିନ୍ନ ସଭା ସମିତି, ସେମିନାର ଓ ସମ୍ମିଳନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଦ୍ରେକ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଅଭିଳାଷ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ରହିଥିଲା ଓ ସବୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ସେ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ । [[ଏ. ପି. ଜେ. ଅବଦୁଲ କଲାମ]]ଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ଘନିଷ୍ଠତା ରହିଥିଲା । ଐତିହାସିକ ସହର କଟକର ହଜାର ବର୍ଷପୂର୍ତ୍ତୀ ଉପଲକ୍ଷେ ହୋଇଥିବା ସମାରୋହର ସେ ଥିଲେ ମୁଖ୍ୟ ବିନ୍ଧାଣୀ ।<ref>http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Girija-Patnaik-Passes-Away/2016/01/04/article3210518.ece{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ୧୯୯୯ ମସିହାର [[୧୯୯୯ ଓଡ଼ିଶା ମହାବାତ୍ୟା|ମହାବାତ୍ୟା]] ସମୟରେ [[ନିଆଳି (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ନିଆଳିରେ]] କମ୍ବଳ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ବ୍ରେନ ଷ୍ଟ୍ରୋକ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେ ପକ୍ଷାଘାତର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ।<ref>http://sarbasadharana.com/?p=15238{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ଅସୁସ୍ଥ ରହିବା ପରେ, ୨୦୧୬ ଜାନୁଆରୀ ୩ତାରିଖ ଭୋର ୪ଟା ୩୦ମିନିଟରେ ତାଙ୍କର କଟକସ୍ଥିତ ବାସଭବନରେ ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।<ref>{{Cite web |url=http://www.iamin.in/en/cuttack/news/eminent-odisha-litterateur-girija-bhusan-patnaik-dies-85-80877 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-01-12 |archive-date=2016-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110235930/http://www.iamin.in/en/cuttack/news/eminent-odisha-litterateur-girija-bhusan-patnaik-dies-85-80877 |url-status=dead }}</ref> == ରଚନାବଳୀ == ଗିରିଜା ପଟ୍ଟନାୟକ ତାଙ୍କ ଜୀବନ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୩୦ଟି ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । * ବୁଦ୍ଧିଜିମ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ବୈନଜିମ୍ * ଫୋକ୍ କଲଚର୍<ref>{{cite book|title=Folk Culture: Folk art & craft|url=http://books.google.com/books?id=lGhDAAAAYAAJ|date=1983*|publisher=Institute of Oriental and Orissan Studies}}</ref> * ଏନଭାର୍ଣ୍ଣମେଣ୍ଟ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଟ୍ୱେଣ୍ଟିଫାଷ୍ଟ୍ ସେଞ୍ଚୁରୀ * ଗାନ୍ଧି ଆଣ୍ଡ୍ ମଡର୍ଣ୍ଣ ଟାଇମ୍ * ରାଜନୀତିର ଭାରତ * ଜୀବନ ଜନପଥରେ * ଜୀବନର ବାଟେଘାଟେ<ref name="NayakDasgupta2004">{{cite book|author1=J. K. Nayak|author2=Subha Chakraborty Dasgupta|title=Reminiscences: Excerpts from Oriya and Bangla Autobiographies|url=http://books.google.com/books?id=P2RmAAAAMAAJ|year=2004|publisher=DSA Publication, Department of Comparative Literature, Jadavpur University}}</ref> * ବାଉନ ବଜାର ତେପନ ଗଳି * ଜୀବନ ସ୍ମୃତିରୁ ଖିଏ<ref>{{cite news |title=Eminent litterateur Girija Bhusan Patnaik passes away |url=https://odishatv.in/odisha-news/otherstories/eminent-litterateur-girija-bhusan-patnaik-passes-away-119117 |accessdate=18 August 2020 |work=Odisha Television Ltd. |date=3 January 2016 |archive-date=28 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230228085542/https://odishatv.in/odisha-news/otherstories/eminent-litterateur-girija-bhusan-patnaik-passes-away-119117 |url-status=dead }}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (୨୦୦୨, ଜୀବନର ବାଟେ ଘାଟେ)<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php |publisher=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର |accessdate=9 February 2021 |archive-date=12 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112163906/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php |url-status=dead}}</ref><ref>http://odisha.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2005/pdf/orissa_sahitya_academy.pdf</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଜୀବନୀ ଓ ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] 8hcbreok6cx3nutbsvk3t4rbio05952 0 51649 606671 600659 2026-09-23T23:50:25Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606671 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Water Pollution}} [[File:Nrborderborderentrythreecolorsmay05-1-.JPG|thumb|300px|right]] ଜଳକୁ ଦୂଷିତ କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ହେଉଛି [[ଜଳ]] ପ୍ରଦୂଷଣ । [[ହ୍ରଦ]], [[ନଦୀ]], [[ନଳ]], [[ସାଗର]], ଏବଂ [[ଭୂତଳ ଜଳ]] ଇତ୍ୟାଦି ଦୂଷିତ ହୋଇପାରେ । [[ପରିବେଶ]]ରୁ ବାହାରୁଥିବା [[ଆବର୍ଜ୍ଜନା]]/ ଅପରିଷ୍କାର ପଦାର୍ଥ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କିଂବା ପରୋକ୍ଷ ଭାବେ ପରିଷ୍କାର ନକରି ସିଧା ସଳଖ ଜଳାଶୟକୁ ନିଷ୍କାସନ କରିବାଦ୍ୱାରା ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ହୁଏ । ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ ଉଭୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େନି, ପରିବେଶର ପ୍ରାକୃତିକ ଜୀବମାନଙ୍କ ଉପରେ ବି ପ୍ରଭାବ ପକାଏ । ==ଉପକ୍ରମ== [[File:Canal-pollution.jpg|thumb|ପ୍ରଦୂଷିତ [[ଲାଚାଇନ୍ କେନାଲ]], [[କ୍ୟାନାଡା]]]] ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ହଉଚି ବିଶ୍ୱର ମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ୟା । ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ଜନିତ ରୋଗ ପାଇଁ ଭାରତରେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ଆନୁମାନିକ ୫୮୦ ଜଣ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରେ ପଡ଼ନ୍ତି ।<ref name="death">{{cite news |url=http://finance.yahoo.com/columnist/article/trenddesk/3748 |author=Pink, Daniel H. |publisher=Yahoo |title=Investing in Tomorrow's Liquid Gold |date=April 19, 2006 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060423172532/http://finance.yahoo.com/columnist/article/trenddesk/3748 |archivedate=April 23, 2006 |access-date=January 21, 2016 }}</ref><ref name="death2">{{cite news |url=http://environment.about.com/od/environmentalevents/a/waterdayqa.htm |author=West, Larry |publisher=About.com |title=World Water Day: A Billion People Worldwide Lack Safe Drinking Water |date=2006-03-26 |access-date=2016-01-21 |archive-date=2016-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161227153137/http://environment.about.com/od/environmentalevents/a/waterdayqa.htm |url-status=dead }}</ref> <ref name="death2"/><ref>{{cite web |url=http://inclentrust.org/uploadedbyfck/file/Diarrhoea-Pneumonia/Lecture%203_1%20Burden%20of%20diarrhea%20in%20children%20in%20India%20-12th%20dec.pdf |title=An overview of diarrhea, symptoms, diagnosis and the costs of morbidity |year=2010 |work=CHNRI |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130512231350/http://www.inclentrust.org/uploadedbyfck/file/Diarrhoea-Pneumonia/Lecture%203_1%20Burden%20of%20diarrhea%20in%20children%20in%20India%20-12th%20dec.pdf |archivedate=May 12, 2013 |access-date=January 21, 2016 }}</ref> ଚୀନ ସହରରେ ୯୦% ପାଣି ପ୍ରଦୂଷିତ ।<ref>"[http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-06/07/content_449451.htm China says water pollution so severe that cities could lack safe supplies]". Chinadaily.com.cn. June 7, 2005.</ref> ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଅର୍ଦ୍ଧଶତ କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପିଇବା ପାଇଁ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ପ‌ହଞ୍ଚି ନ ଥିଲା ।<ref>{{cite news |last1=Kahn |first1=Joseph |last2=Yardley |first2=Jim |date=2007-08-26 |title=As China Roars, Pollution Reaches Deadly Extremes |url=http://www.nytimes.com/2007/08/26/world/asia/26china.html |newspaper=New York Times}}</ref> ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ମାନଙ୍କରେ ଜଳ ପ୍ରଦୁଷଣ ସମସ୍ୟା ସହ ସଙ୍ଘର୍ଷ ଜାରି ଅଛି ଯାହା ଧୀରେ ଧୀରେ ବିଶ୍ୱରେ ବଢୁଛି ହେଉଛି । ନିକଟରେ ଆମେରିକାରେ ପରୀକ୍ଷଣଦ୍ୱାରା ଜଣା ଯାଇଛି ଯେ ୪୫% ଝରଣା ଜଳ, ୪୭% ହ୍ରଦ, ୩୨% ସମୁଦ୍ର ଓ ନଦୀ ଜଳ ଦୂଷିତ ।<ref>United States Environmental Protection Agency (EPA). Washington, DC. [http://water.epa.gov/lawsregs/guidance/cwa/305b/upload/2007_10_15_305b_2002report_factsheet2002305b.pdf "The National Water Quality Inventory: Report to Congress for the 2002 Reporting Cycle&nbsp;– A Profile."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150226005513/http://water.epa.gov/lawsregs/guidance/cwa/305b/upload/2007_10_15_305b_2002report_factsheet2002305b.pdf |date=2015-02-26 }} October 2007. Fact Sheet No. EPA 841-F-07-003.</ref> ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିକାଶ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ପରୀକ୍ଷଣରେ ଜଣାଯାଇଛି ଯେ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ୭ଟି ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ ଦୈର୍ଘ୍ୟର ୧/୪ ଅଂଶର ପାଣି ଚର୍ମ ପାଇଁ ହାନିକାରକ । ଜଳ ସାଧାରଣ ପିଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।<ref>{{cite news |last=Wachman |first=Richard |date=2007-12-09 |title=Water becomes the new oil as world runs dry |url=http://www.theguardian.com/business/2007/dec/09/water.climatechange |newspaper=The Guardian |location=London |access-date=2015-09-23}}</ref> ପାଣିକୁ ଆମେ ସେତେବେଳେ ଦୂଷିତ କହିବା ଯେତେବେଳେ ଏହା ମାନବ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଅନୁପ‌ଯୋଗୀ ହୁଏ, ଯେପରିକି ଏହା ପିଇବା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇ ନ ଥାଏ ଓ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ରହିବା ନିମନ୍ତେ ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ହୁଏନି । ==ପ୍ରକାର ଭେଦ== ଭୂତଳ ଜଳ ଓ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଜଳ ପରସ୍ପର ଅଲଗା ଅଲଗା ଉତ୍ସ ବୋଲି ଆମେ ପଢ଼ିଥାଉ ।<ref name="circ1139">United States Geological Survey (USGS), Denver, CO (1998). [http://pubs.water.usgs.gov/circ1139/ "Ground Water and Surface Water: A Single Resource."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200409011836/https://pubs.usgs.gov/circ/circ1139/ |date=2020-04-09 }} Circular 1139.</ref> ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ଜଳ ମୃତ୍ତିକା ଶୋଷିନେଇ ଭୂତଳରେ ରଖିଲେ ତାକୁ ଭୂତଳ ଜଳ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଭୂତଳ ଜଳ ଜଳର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସରେ ପରିବତ୍ତିତ ହୁଏ । ଭୂପୃଷ୍ଠ ଜଳର ଉତ୍ସର ପ୍ରଦୂଷିତ ଜଳକୁ ସାଧାରଣ ୨ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ===ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ=== [[File:Jacuecanga Angra dos Reis Rio de Janeiro Brazil Brasfels.JPG|thumb|ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସର ପ୍ରଦୁଷଣ – [[ଜାହାଜ କାରଖାନା]] – [[ରିଓ ଡି ଜେନେରିଓ]].]] ମୁଖ୍ୟଉତ୍ସର ପ୍ରଦୁଷଣର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ପ୍ରଦୂଷକ ଜଳ ମଧ୍ୟକୁ ଗୋଟେ ନିଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଉତ୍ସ/ ସଂସ୍ଥାରୁ ପାଇପ / ଖୋଳା ଯାଇଥିବା ନାଳଦ୍ୱାରା ଏକା କାଳୀନ ଆସି ଜଳପଥରେ ମିଶିଥାଏ।ଉଦାହରଣ-: ପ୍ରଦୂଷକ ଶ୍ରେଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତଭୂକ୍ତ ହେଉଚି ଶିଳ୍ପ, କଳକାରଖାନା ,,ସହର ନଳର ଦୂଷିତଜଳ, ମଇଳାଜଳ, ଓ ଆବର୍ଜ୍ଜନା ।ଆମେରିକା ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳ ଅଧିନିୟମ ଅନୁସାରେ (CAW)ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସରେ ମିଶୁଥିବା ପ୍ରଦୂଷକ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମୂଳକ ଓ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନିୟମ ପ୍ରଚଳନ କରିବା ଦରକାର। ଆମେରିକା ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳ ଅଧି ନିୟମ ୧୯୮୭ମସିହାଠାରୁ ସଂଶୋଦିତ ସଂଜ୍ଞା/ ନିୟମ ସହରର ମଇଳା ଆବର୍ଜ୍ଜନା ନିଷ୍କାସନ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ,ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରର ମଇଳାପାଣି ପାଇଁ ଏବଂ ଘର ନିର୍ମାଣ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଠ।<ref>Clean Water Act, section 502(14), {{USC|33|1362}} (14).</ref> The CWA definition of point source was amended in 1987 to include municipal storm sewer systems, as well as industrial storm water, such as from construction sites.<ref>CWA section 402(p), {{USC|33|1342(p)}}</ref> ===non point source=== [[nonpoint]] ଉତ୍ସ ପ୍ରଦୂଷଣ, ଏକ ଅଲଗା ଅଲଗା ଉତ୍ସ ଉତତ୍ପନ/ ଆରମ୍ଭ କରି ନ ଥାଏ। NPS ପ୍ରଦୂଷଣ ବେଳେବେଳେ ଏକ ବଡ଼ କ୍ଷେତ୍ର୍ରୁ ଏକାଠି ହୋଇଥିବା ପ୍ରଦୂଷଣ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ।ଏକ ସାମାନ୍ୟ ଉଦାହରଣ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ [[ନିଟ୍ରୋଜେନ]] ଯୌଗିକକୁ ଉତ୍ପାଦନ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ମାଟିରେ ଦିଆଯାଏ। ଏକ [[କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର]]ରୁ ଅଧିକ "ଚାଦର ପ୍ରବାହ" /"sheet flow" କିଂବା ଏକ [[ଜଙ୍ଗଲ]]ରୁ ତୋଫାନ ଜଳରେ ପୋଷକତତ୍ତ୍ୱ ଅପବାହ ମଧ୍ୟ NPS ପ୍ରଦୂଷଣ ଉଦାହରଣ ରୂପରେ ଉଦ୍ଧିଷ୍ଟ କରାଯାଉଛି। [[ବର୍ଷାଜଳ]]ଦ୍ୱାରା ରାସ୍ତା, ରାଜପଥ, ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ପାର୍କରୁ ଦୂଷିତ ପଦାର୍ଥ ଧୋଇ ହୋଇ ଦୂରକୁ ଯାଇ ନଦୀ, ନାଳରେ ମିଶିଥାଏ, ତାକୁ ସହରର ମଇଳା/ ଅପରିଷ୍କାର ଜଳ କୁହନ୍ତି।ବେଳେ ବେଳେ ଏହା NPS ପ୍ରଦୂଷଣର ଶ୍ରେଣୀର ଅନ୍ତର୍ଗତ।ଏପରିକି, କାରଣ ଦୂଷିତ ଜଳକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଣାଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ବର୍ଷାଜଳ ଯାଉଥିବା ନାଳରେ ମିଶିଥାଏ କିଂବା ତାକୁ ପାଇପଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନୀୟ [[ଭୂପୃଷ୍ଠ ଜଳ]]କୁ ଛଡାଯାଏ।ତେଣୁ ଏହା ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ===ଭୂତଳଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ=== {{Main|ଭୂତଳଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ}} [[ଭୂତଳଜଳ]] ଓ ଭୂପୃଷ୍ଠଜଳ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ବହୁତ ଜଟିଳ । ଫଳତଃ ଭୂତଳଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ କେବଳ ଭୂତଳଜଳକୁ ଦୂଷିତ କରିବାର ପକ୍ରିୟା। <ref name="circ1139" /> ତାହା ସହଜରେ ଭୂପୃଷ୍ଠଜଳ ପ୍ର ଦୂଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ନୁହେଁ। ଭୂତଳଜଳ ହେଉଚି ପ୍ରାକୃତିକ।ଭୂତଳଜଳ ,ଭୂପୃଷ୍ଠର ସ୍ତର ଭେଦୀ ସିଧା ଭୂତଳେ ଜମା ହୋଇଥାଏ।ଭୂତଳଜଳ ଦୂଷିତ କରିବା ପକ୍ରିୟା ଉତ୍ସ ସିଧା ସଳଖ ଭୂପୃଷ୍ଠଜଳକୁ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ ନାହିଁ । ==କାଋଣ== ===ବ୍ୟାଧ୍ୟଜନକ ଜୀବାଣୁ=== [[File:Illustration – examples of how water is contaminated (South Asia).jpg|thumb|Poster to teach people in South Asia about human activities leading to the pollution of water sources]] [[File:Sewer overflow RI EPA.jpg|thumb|right|A [[manhole]] cover unable to contain a [[sanitary sewer overflow]].]] * ''[[Burkholderia pseudomallei]]'' * ''[[Cryptosporidium parvum]]'' * ''[[Giardia lamblia]]'' * ''[[Salmonella]]'' * ''[[Norovirus]]'' and other viruses * ''[[Helminths|Parasitic worms]] including the [[Schistosoma]] type <ref>USGS. Reston, VA. [http://pubs.usgs.gov/fs/fs-027-01/ "A Primer on Water Quality."] FS-027-01. March 2001.</ref><ref>Schueler, Thomas R. "Microbes and Urban Watersheds: Concentrations, Sources, & Pathways." Reprinted in [http://cwp.org/documents/cat_view/75-articles-from-the-practice-of-watershed-protection.html?limit=40&order=name&dir=DESC&start=80 ''The Practice of Watershed Protection.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130108194041/http://www.cwp.org/documents/cat_view/75-articles-from-the-practice-of-watershed-protection.html?limit=40&order=name&dir=DESC&start=80 |date=2013-01-08 }} 2000. Center for Watershed Protection. Ellicott City, MD.</ref> ===ଜୈବ/କାର୍ବୋନ,ଅଜୈବ/ଅକାର୍ବନିକ,ଖାଲି ଆଖିକୁ ଦେଖାଯାଉ ଥବା ପ୍ରଦୂଷକ/ ସ୍ତୁଳ ପ୍ରଦୁଷଣ === [[File:Garbage Collector In Oakley Creek.jpg|thumb|right|A garbage collection boom in an urban-area stream in [[Auckland]], New Zealand.]] ====କାର୍ବନିକ ପ୍ରଦୂଷଣ==== *[[କୀଟାଣୁନାଶକ/ ନିର୍ମଳକାରକ]] * [[ଜୀବାଣୁ ନାଶକ ପ୍ରଦାର୍ଥ ]] [[disinfection|ଜୀବାଣୁ ନାଶକ]] କେମିକାଲ [[ପିଇବା ପାଣି]] ରେ, ଯାହା [[କ୍ଲୋରଫୋର୍ମ]] * [[ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ରପକ୍ରିୟା ]]ର ନଷ୍ଟ , ଯାହା ଅମ୍ଳଜାନର ନିପୁଣ ଉପାଦାନ ତାହା ଗ୍ରିଜ୍ ଓ *[[କୀଟନାଶକ]] ଓ [[ହେର୍ବିସିଡେସ]]ର ଏକ ବଡ଼ ପରିସରର [[organohalides]] ଏବଂ ଅନ୍ୟ [[ରସାୟନିକ ଯଉଗିକ ]] ପଦାର୍ଥ * [[Insecticide]]s and [[herbicide]]s, a huge range of [[organohalide]]s and other [[chemical compounds]] * [[ପେଟ୍ରୋଲିୟମ]] ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ, ଇନ୍ଧନ([[ଗ୍ୟାସୋଲିନ୍]], [[ଡିଜେଲ ଇନ୍ଧନ]], ଜେଟ ଇନ୍ଧନ, ଏବଂ[[ଇନ୍ଧନ ତେଲ ]]) ଏବଂ ତୈଳ ପଦାର୍ଥ(ମୋଟରଯାନ ତେଲ ), ଏବଂ ତେଲ[[ଦହନ ପଦାର୍ଥ]] [[stormwater|ଜଲାଶୟ]] [[surface runoff|runoff]]କୁ ଧୋଇହୋଇ ଯିବା<ref name="Burton & Pitt">{{cite book|title=Stormwater Effects Handbook: A Toolbox for Watershed Managers, Scientists, and Engineers|authors=G. Allen Burton, Jr., Robert Pitt|publisher=CRC/Lewis Publishers|location=New York|year=2001|isbn=0-87371-924-7|url=http://unix.eng.ua.edu/~rpitt/Publications/BooksandReports/Stormwater%20Effects%20Handbook%20by%20%20Burton%20and%20Pitt%20book/MainEDFS_Book.html|access-date=2016-03-23|archive-date=2009-05-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090519035716/http://unix.eng.ua.edu/~rpitt/Publications/BooksandReports/Stormwater%20Effects%20Handbook%20by%20%20Burton%20and%20Pitt%20book/MainEDFS_Book.html|url-status=dead}} Chapter 2.</ref> * [[ବାଷ୍ପୀୟଶୀଳ ଜୈବ ପଦାର୍ଥ ]], ଯାହା ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରର[[solvent]], from improper storage. * [[Chlorinated solvent]]s, which are [[dense non-aqueous phase liquids]], may fall to the bottom of reservoirs, since they don't mix well with water and are denser. **[[Polychlorinated biphenyl]](PCBs) **[[Trichloroethylene]] *[[Perchlorate]] * Various chemical compounds found in personal [[hygiene]] and [[Cosmetics|cosmetic]] products * [[ଡ୍ରଗ ପ୍ରଦୂଷଣ ]] involving [[ ଫର୍ମଟିକାଲ ଡ୍ରଗ ]] ସ୍ ଏବଂ ତାହା ଶରୀରକୁ [[ଶକ୍ତିଦାୟକ]] ପଦାର୍ଥ ବିଭିନ୍ନ ରସାୟନିକ ଯୌଗିକ ଉପାଦାନ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱଚ୍ଚତା ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବଦ୍ଧକରେ ଥାଏ। [[File:Pollution.ogv|thumb|right|Macroscopic Pollution in Parks [[Milwaukee]], WI]] ====ଅକାର୍ବନିକ ପ୍ରଦୂଷଣ==== *ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରରେ ବାହାରୁଥିବା/ନିର୍ଗତ କରୁଥିବା [[ଅମ୍ଳ]]ର କାରଣ(ପ୍ରଧାନତଃ/ବିଶେଷତଃ [[ପାୱାର ପ୍ଲାଣ୍ଟ]]କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ ଥିବା [[sulfur dioxide]]ର କାରଣ *[[ଆମୋନିଆ]] ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ *ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରରେ ଉପଦାନରେ [[କେମିକାଲ]]ର ନଷ୍ଟ *[[ଖତ/ଉର୍ବରକ]] ପଦାର୍ଥ ଧାରଣ କରିଥିବା nutrients--[[nitrates]] ଏବଂ [[phosphates]] - ଯାହା କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରର ଅବବାହିକାରେ ମିଳିଥାଏ। *ତାହା ମଧ୍ୟ ଆବାସିକ ଓ ବାଣିଜ୍ୟକରେ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। * [[ଭାରୀଧାତୁ]][[ ମୋଟର ବାହାନ]] ( [[urban runoff| ସହରର ଅପରିଷ୍କାର ପାଣି ]] ଅପବାହ ମାଧ୍ୟମ ରେ) ଓ [[ଏସିଡ ନିଷ୍କାସନ]]।<ref name="Burton & Pitt" /><ref>Schueler, Thomas R. "Cars Are Leading Source of Metal Loads in California." Reprinted in [http://cwp.org/documents/cat_view/75-articles-from-the-practice-of-watershed-protection.html ''The Practice of Watershed Protection.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120312045934/http://www.cwp.org/documents/cat_view/75-articles-from-the-practice-of-watershed-protection.html |date=2012-03-12 }} 2000. Center for Watershed Protection. Ellicott City, MD.</ref> ====ସ୍ତୁଳ ପ୍ରଦୂଷଣ==== ବଡ଼ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଜିନିଷ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ-ତାହା ଭାସମାନ ଜିନିଷ/ "floatables" ସହରର ଆବର୍ଜନା ଜଳରେ ମିଶି ,ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶେ, ତାହା ସାମୁଦ୍ରିକ ଆବର୍ଜନାରେ ପରିଣତ ହୁଏ।ତାହା ହେଉଚି-: *ବାଜେ ଜିନିଷ କିମ୍ବା ଅଳିଆ(ଉଦାହରଣ ପେପର, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଏବଂ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ)ଇତ୍ୟାଦିକୁ ଲୋକମାନେ ରାସ୍ତାରେ ଫୋପାଡ଼ି ଦଉଛନ୍ତି।ଆକସ୍ମିକ କିମ୍ବା ଇଛାକୃତଭାବେ ଅଳିଆ ଗଦାରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଉଛନ୍ତି।ଯାହା ବର୍ଷାଜଳଦ୍ୱାରା ଧୋଇ ହୋଇ ନାଳଦ୍ୱାରା ଯାଇ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଜଳରେ ମିଶିଥାଏ। *[[plastic|Nurdles]], small ubiquitous *waterborne plastic pellets *ଝଡ଼ ତୋଫାନଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ର ଜାହାଜ ନଷ୍ଟହେବା, ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଜାହାଜ। [[File:Brayton Point Power Station.JPG|thumb|The [[Brayton Point Power Station]] in Massachusetts discharges heated water to [[Mount Hope Bay]].]] ====ଉତ୍ତପ/ ତାପିୟ ପ୍ରଦୂଷଣ==== {{Main|ତାପିୟ ପ୍ରଦୂଷଣ}} ଜଳର ପ୍ରାକୄତିକ ଶରୀରରେ ମନୁଷ୍ୟ କାରଣରୁ ତାପମାତ୍ରା କମିଯାଏ କିମ୍ବା ବଢିଯାଏ।ତାକୁ [[ତାପିୟ ପ୍ରଦୂଷଣ]] କୁହନ୍ତି।ତାପିୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ରସାୟନିକ ପ୍ରଦୂଷଣର ବିପରୀତ, ଜଳର ଭୌତିକ ଗୁଣର ବଦଳର ପରିଣାମ।ତାପିୟ ପ୍ରଦୂଷଣର ସାଧାରଣ କାରଣ [[ପାୱାର ପ୍ଲାଣ୍ଟ ]] କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଳର ଶିତିଳତା ଓ ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ କିଛି ନିର୍ମାଣ କରିବା।ଉଚ୍ଚତାପମାତ୍ରା ଜଳରେ, ମାଛର ମୃତ୍ୟୁ ଓ [[ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳା ]] ସରଞ୍ଚନାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ,ପ୍ରଜାତୀୟ ଜୟିବ ବିବିଧତାକୁ କମ କରେ,ଏବଂ ନୂଆ [[ଥର୍ମଫୋଲିସି ]] ଜାତୀୟଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣକୁ ବଢିଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା [[ଅମ୍ଳଜାନ]] ସ୍ତର କମିଯାଏ। .<ref name="Goel">{{cite book |title=Water Pollution - Causes, Effects and Control |last=Goel |first=P.K. |authorlink= |author2= |year=2006 |publisher=New Age International |location=New Delhi |isbn=978-81-224-1839-2 |url=https://archive.org/details/waterpollutionca0000pkgo|accessdate= |page=[https://archive.org/details/waterpollutionca0000pkgo/page/179 179]}}</ref><ref name="Kennish">{{cite book |title=Ecology of Estuaries<nowiki>:</nowiki> Anthropogenic Effects |last=Kennish |first=Michael J. |series=Marine Science Series |authorlink= |author2= |year=1992 |publisher=CRC Press |location=Boca Raton, FL |isbn=978-0-8493-8041-9 |url=https://archive.org/details/isbn_0849380413|accessdate= |pages=[https://archive.org/details/isbn_0849380413/page/415 415]–17}}</ref><ref name="Laws">{{cite book |title=Aquatic Pollution: An Introductory Text |last=Laws |first=Edward A. |authorlink= |author2= |year=2000 |publisher=John Wiley and Sons |location=New York |isbn=978-0-471-34875-7 |url=https://archive.org/details/aquaticpollution0003laws|accessdate= |page=[https://archive.org/details/aquaticpollution0003laws/page/430 430]}}</ref> ତାପିୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ବି ଗରମ ନଦୀର ଜଳରାଶିକୁ ଜଳ ଭଣ୍ଡାର/ ଜଳାଶୟରେ ଥିବା ଥଣ୍ଡା ଜଳକୁ ଛାଡ଼ିବାଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ। == ପରିବହନ ଓ ରସାୟନିକ ଦ୍ରବର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା ଜଳ ପ୍ରଦୁଷଣ== {{See also|ସାମୁଦ୍ରିକ ପ୍ରଦୂଷଣ }} ଅଧିକାଂଶ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷିତ ଅନ୍ତତଃ ମହାସାଗରକୁ ନଦୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦୂଷିତ କରାଯାଏ ।ବିଶ୍ୱରେ କିଛି ଜାଗାରେ ଜଳ ବିଜ୍ଞାନ ଗଠନ ବିଦ୍ୟାଦ୍ୱାରା ,ପ୍ରଭାବ ପକାଉଥିବା ପ୍ରଦୂଷଣ, ମୁହାଣଠାରୁ ୧୦୦ ମାଇଲ ଦୂରରୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ହବ।ଆଧୁନିକ [[କଂପୁଟର ]]ଗଠନଦ୍ୱାରା ([[SWMM]],[[DSSAM]]) ବ୍ୟବହାର କରି ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଯାଗାରେ [[ଜଳଚର]]/ ଜଳଜାତଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଣାଣୀଦ୍ୱାରା ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଉଛି। [[File:AngleseyCopperStream.jpg|left|thumb|upright|A polluted river draining an abandoned [[copper mine]] on Anglesey]] ==ମାପ== [[File:Research- water sampling equipment.jpg|thumb|right|[[environmental science|Environmental scientists]] preparing water autosamplers.]] ପ୍ରଦୂଷିତ ଜଳର ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରୀକ୍ଷା ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଏ । ଅଧିକ ଜଡ଼ିତ/ସମ୍ପୃକ୍ତ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ କରିବା, ଅନୁସରଣ କରିବା ପାଇଁ ବିଶେଷିତ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ। କିଛିଉପାୟର ସଂଚାଳନ situ,ବିନା ନମୁନାରେ ,ତାହା ତାପମାତ୍ରା ସରକାରୀ ଏଜେନ୍ସ ଓ ଅନୁସନ୍ଦାନ ସଂଗଠନର ପ୍ରକାଶିତ ମାନଯୁକ୍ତ୍ ବିଧିସିଦ୍ଧ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ପାଇଁ/ ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କେବେଳ ସହଜ ତୁଳନୀୟ ଫଳାଫଳ/ ପରିଣାମ ପାଇଁ କରାଯାଏ। ===sampling=== ଶାରୀରିକ/ ରାସାୟନିକ ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଜଳ ନମୁନାର ଜରୁରୀ ଲକ୍ଷଣ ଦୂଷିତ ପ୍ରଦାର୍ଥ ଓ ପରିଶୁଦ୍ଧତା ବିଶେଷତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ତାକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ। ===ଭୌତିକ ପରୀକ୍ଷା=== ସାଧରଣତଃ ପାଣିର ଭୌତିକ ପରୀକ୍ଷା ତାପମାତ୍ରା, କଠିନ ସନ୍ଦରତା ( ଉଦାହରଣ, ଭାସମାନ କଠିନ ବସ୍ତୁ(TSS) ଓ ମଇଳା/ ଗୋଳିଆ ପାଣି) ===ରାସାୟନିକ ପରୀକ୍ଷା=== ===ଜୈବିକ=== ==କିପରି ରୋକିବେ== ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଓ ଉପଚାର ଓ ଅଳିଆ, ଆବର୍ଜ୍ଜନାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଏବଂ ମୁକାବିଲା ଓ ପଯ୍ୟପ୍ତ ରୂପରେ ପରୀକ୍ଷା କରି ଅପରିଷ୍କାର ଜଳକୁ ଠିକ ଉପାୟରେ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁସାରେ ଉପଯୋଗ।ପରିବେଶରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ଓ ପରିବେଶର କ୍ଷତି ରୋକିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଳକୁ ଠିକ ଉପାୟରେ ନିଷ୍କାସନ କରିବା ଦରକାର। ===ମଇଳାପାଣିର ଉପଚାର === [[File:Deer Island MA.JPG|right|thumb|[[Deer Island Waste Water Treatment Plant|Deer Island wastewater Treatment Plant]] serving Boston, Massachusetts and vicinity.]] ବିକଶିତ ଦେଶର ସହର ମାନଙ୍କରେ, ଘର ମାନଙ୍କରୁ ବାହାରୁଥିବା ଆବର୍ଜ୍ଜନା/ମଇଳା ପାଣି ସାଧରଣତଃ ମୁଖ୍ୟ ଆବର୍ଜନା ପରୀକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରୀକ୍ଷା/ଉପଚାର କରାଯାଉଛି।ଉଚିତ ପରିକଳ୍ପନା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପାଦନ(ମାଧ୍ୟମିକ ଉପଚାର )ବହୁତ ଭଲ କରି୯୦%କିଂବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଦୂଷଣ ଦୂର କରାଯାଇ ପାରୁଛି।କିଛି ଗଛ ଲତାର ପୋଷାକତତ୍ ୱ ଏବଂ ଜୀବାଣୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ପଦ୍ଧତି ଅଛି। ସହର ମାନଙ୍କରେ ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ଏକାଠି ହୋଇଥିବା ଅଳିଆ ଓ ଆବର୍ଜନା ଓ ମଇଳାପାଣିର ଉପଚାର ପାଇଁ ଏକ କିଂବା ଅଧିକ ଲୋକମାନକ୍ନୁ ନିଯୁକ୍ତି କରାଯାଇଛି: *ସବୁଜରଙ୍ଗର ଭିତ୍ତି ସାରାଂଚନାର ସୁବିଧା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବର୍ଷାଜଳକୁ ସୁଧାରିବା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ଧତି ଉପଚାର କରି ତାକୁ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିବା। *ତିଆରି କରିବା ଓ ଖରାପ ଉପକରଣ ବଦଳରେ ନୂତନ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରିବା କିଂବା ପ୍ରତିସ୍ଥାପନ କରିବା। *ଜଳ ସ°ରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଜଳ ରଖିବା କ୍ଷମତାକୁ ବଢାଇବା ଉଚିତ(ଏହା ବହୁତ ମହଙ୍ଗା ପ୍ରକଳ୍ପ) A household or business not served by a municipal treatment plant may have an individual septic tank, which pre-treats the wastewater on site and infiltrates it into the soil ===ଶିଳ୍ପରେ ଅପଚୟ ହଉଥିବା ଜଳର ଉପଚାର=== [[File:REDOX DAF unit 225 m3-h-1000 GPM.jpg|right|thumb|[[Dissolved air flotation]] system for treating industrial wastewater.]] କିଛି ଶିଳ୍ ପ କ୍ଷତ୍ରରେ ସୁବିଧା ଅଛି କି ମଇଳା ପାଣି ସାଧାରଣତଃ ଘର ମାନଙ୍କରୁ ବାହାରୁ ମଇଳା ପାଣି ସହ ସମାନ। ଏହାକୁ ନଗରପାଳିକାର ସୁବିଧାଦ୍ୱାରା ପରୀକ୍ଷଣ କରି ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରିବ।ଶିଳ୍ପ କ୍ଷତ୍ରରେ ଉତତ୍ପନ ହୋଇଥିବା ମଇଳା ପାଣି/ଦୂଷିତ ଜଳରେ ମାତ୍ରାଧିକ ବିଷାକ୍ତ ଏକତ୍ରିତ ଥାଆନ୍ତି(ଯଥା ତେଲ ଓ ଗ୍ରୀସ)ଓ ବିଷାକ୍ତ ପ୍ରଦୂଷକ(ଭାରୀ ଧାତୁ ଓ ବାଷ୍ପଶୀଳ କାର୍ବୋନ ଜୀବାଣୁ) କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆମୋନିଆ ରୂପରେ ଅନ୍ୟ ବିଷାକ୍ତ ପ୍ରଦୂଷଣ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଉପଚାର ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦ୍ଧତି ଦରକାର। ପୂର୍ବ ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରୟୋଗ କରି ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥକୁ ବାହର କରି ଦେଇ ,ତାକୁ ନାଗରପାଳିକାର ମଇଳା ପାଣି ପାରିଷ୍କର କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଷ୍କାର କରି ,ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗ କରିବା ଦରକାର।କିଛି ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ମାଧ୍ୟମ ଅଛି,ପ୍ରଦୂଷଣ କମ୍ କରିବା କିମ୍ବା ସମାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କରେ ନୂତନ ପରିକଳ୍ପନା/ ଶୈଳର ପରିବର୍ତ୍ତନ ସଫଳ କରାଯାଉଛି। ବିଜୁଳି ଚଳିତ ଶିଳ୍ପ କିଂ ନିର୍ମାଣ ଶିଳ୍ପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଗରମ ପଣିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ: * Cooling pounds, ମନୁଷ୍ୟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ପ୍ରକଳ୍ପ ବାଷ୍ପୀକରଣ, ବିକିରଣ,ଦ୍ୱାରାପାଣିକୁ ଥଣ୍ଡା କରି ହେବ। *cooling towers,ଯାହା ନଷ୍ଟ ହୋଉ ଥିବା ତାପକୁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ବିକିରଣ ଓ/କିମ୍ବା ତାପ ସଂଚାଳନ ଦ୍ୱାରା *coneneration, ଏହା ହଉଚି ତାପ ପୁନଃ ବିନିଯୋଗ ପକ୍ରିୟା ,ତାହା ଘରୋଇ/ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍ତପ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ===କୃଷରେ ଅପଚୟ ହଉଥିବା ଜଳର ଉପଚାର=== [[File:Riparian buffer on Bear Creek in Story County, Iowa.JPG|upright|thumb|[[Riparian buffer]] lining a creek in [[Iowa]].]] [[File:Confined-animal-feeding-operation.jpg|thumb|Feedlot in the United States]] ===ଗୃହ ନିର୍ମାଣରେ ଅପଚୟ ହଉଥିବା ଜଳର ଉପଚର=== [[File:Silt fence EPA.jpg|right|thumb|[[Silt fence]] installed on a construction site.]] ନିର୍ମାଣ ସ୍ଥାନରେ ପଟୁ କ୍ଷୟ ରୋକିବାକୁ ବିଭିନ୍ନ ସମାଧାନ ନିବେଶ କରିବା: *କ୍ଷୟ ରୋକିବା, ତାହା ଶୁଖିଲା ପତ୍ରର ସ୍ତର ଓ hydroseeding ଏବଂ *ମୁର୍ତ୍ତିକା କ୍ଷୟ ରୋକିବା, ତାହା sediment basins ଏବଂ ବାଡ ଦେବା। ବାହାରୁଥିବା ବିଷାକ୍ତ କେମିକାଲ, ଯାହାକି ମୋଟର ଇନ୍ଧନ ଓ ସିମେଣ୍ଟ washoutର ନିବାରଣ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରିବା। *ଉଛୁଳିବାର ନିବାରଣ ଏବଂ ରୋକିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା, ଏବଂ * ପ୍ରଧାନ ଯୋଜନା ଧାରଣ କରିବା(ଉଦାହରଣ ସିମେଣ୍ଟ washout)ଏବଂଗଠନ ପ୍ରଣାଳୀ ଯେମିତି କି ଉଛୁଳିବାକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ଗତି ପରିବର୍ତ୍ତନ। ===ସହର ମନକଂରେ ଅପଚୟ ହଉଥିବା ଜଳର ଉପଚାର=== [[File:Trounce Pond.jpg|right|thumb|[[Retention basin]] for controlling [[urban runoff]]]] ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଲିଙ୍କ== {{commons}} '''Overview Information''' *[http://www.pbs.org/strangedays/episodes/troubledwaters/ "Troubled Waters"] - video from "Strange Days on Planet Earth" by National Geographic & PBS (US) *[http://www.nrdc.org/water/pollution/default.asp "Issues: Water"] – Guides, news and reports from US Natural Resources Defense Council '''Analytical Tools and Other Specialized Resources''' * [http://www.eugris.info EUGRIS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200812102235/http://www.eugris.info/ |date=2020-08-12 }} – portal for Soil and Water Management in Europe * [https://web.archive.org/web/20100825201050/http://cfpub.epa.gov/caddis/ Causal Analysis/Diagnosis Decision Information System (CADDIS)] - EPA guide for identifying pollution problems; stressor identification * [http://www.ecotoxmodels.org Ecotoxicology and Models] - Eawag: Swiss Federal Institute of Aquatic Science & Technology [[ଶ୍ରେଣୀ:ପରିବେଶ]] 7rlh0n75aztz8akn7pi6cv93uexd7cb 0 52662 606863 606516 2026-09-24T04:44:49Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606863 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sakuntala Baliarsingh}} {{Infobox writer |image = Odia_Wikimedians_celebrating_3rd_anniversary_of_odia_wikisource_(cropped).jpg |image_size = |alt = |birth_name = |birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1948|02|18}} |birth_place = ନରଣଗଡ଼, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା |death_date = |death_place = |resting_place = |occupation = ଅଧ୍ୟାପନା |nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ପିଏଚଡି |alma_mater = [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] | notableworks = କାବେରୀ ଭଳି ଝିଅଟିଏ, ପୁଣି ସେ ଫେରିନି |spouse = ଡା. ସୁଧାକର ସାମନ୍ତସିଂହାର |children = |relatives = ଡା. ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ (ବାପା)<br/> ସୁଲୋଚନା ବଳିୟାର ସିଂହ (ମାଆ)<ref>{{cite web|url=http://www.dharitri.com/Bhubaneswar/160216/p11.htm|title=Dharitri E-Paper|publisher=|accessdate=20 February 2016}}</ref> |awards = କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମୀ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୫ (ଅନୁବାଦ) |signature =Sakuntala Baliarsingh Autograph - or.png |website = |death_cause = |resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> |other_names = |religion = |footnotes = |box_width = }} '''ଶକୁନ୍ତଳା ବଳିୟାରସିଂହ''' (ଜନ୍ମ ୧୮ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୮)<ref name="Dutt1999">{{cite book|author=Kartik Chandra Dutt|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|url=http://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA95|year=1999|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-0873-5|pages=95–}}</ref>କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ (ଅନୁବାଦ), ୨୦୧୫ ନିମନ୍ତେ ମନୋନୀତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ । ୩୭ ବର୍ଷ ଧରି ଅଧ୍ୟାପନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସକ୍ରିୟ ରହିବା ସହ ସେ ରାଜଧାନୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/NRO-sparks-Oriya-brethren-spirit/articleshow/7343908.cms|title=NRO sparks Oriya brethren spirit|work=The Times of India|accessdate=20 February 2016}}</ref> ରୂପରେ ୨୦୦୬ରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ==ରଚନାବଳୀ== {{Div col|3}} * ସାହିତ୍ୟରେ ଜାତୀୟବାଦୀ ଚେତନା, ୧୯୮୫ * କାଣ୍ଡିଡ, ୧୯୯୮ * ପରାଜିତ ନାୟକ, ୧୯୯୨ * ମୋପାସାଁଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ଗଳ୍ପ, ୧୯୯୩ * କାଷ୍ଟରବ୍ରିଜର ମେୟର, ୧୯୯୩ * ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧା, ୧୯୯୫ * ବିଭ୍ରଂଶ, ୧୯୯୭ * ଆଜାଦି, ୨୦୦୨ * ଇଡିୟଟ, ୧୯୯୪ * ପାକିସ୍ତାନକୁ ଟ୍ରେନ, ୨୦୧୫ * ବିଶ୍ରାମପୁରର ସନ୍ଥ, ୨୦୦୯ * ପୁଣି ସେ ଫେରିନି, ୨୦୦୯ * ୧୭ ରାନାଡ଼େ ରୋଡ଼ * ରୋମାଞ୍ଚ କାହାଣୀ * ବିପନ୍ନ ନାବିକ * ଅଜ୍ଞାତବାସର ଇତିକଥା, ୨୦୧୪ * କଳଙ୍କିତ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା * ଭିନ୍ନ ମାଟି ଭିନ୍ନ ଆକାଶ (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ) * ଇଶ୍ୱରଙ୍କ ଅପେକ୍ଷାରେ * ଟ୍ରୟର ନାରୀ * କେନ୍ଦ୍ରହରା * ରାଗରେ ଫେରିଚାହାଁ * ବସୁଧା ନନ୍ଦିନୀ {{div col end}} ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ), ୨୦୧୫<ref>{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/newswire/story/sahitya-akademi-announces-winners-of-translation-prize/930540|title=Sahitya Akademi Announces Winners of Translation Prize|work=www.outlookindia.com/|accessdate=20 February 2016|archive-date=22 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022154222/https://www.outlookindia.com/newswire/story/sahitya-akademi-announces-winners-of-translation-prize/930540|url-status=dead}}</ref> * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ), ୨୦୦୯<ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=9 October 2017|archive-date=9 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iamin.in/en/berhampur/news/odia-litterateur-sakuntala-baliarsingh-be-conferred-sahitya-akademi-award-85357|title=Odia litterateur Sakuntala Baliarsingh to be conferred Sahitya Akademi Award|publisher=|accessdate=20 February 2016|archive-date=19 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160219171844/http://www.iamin.in/en/berhampur/news/odia-litterateur-sakuntala-baliarsingh-be-conferred-sahitya-akademi-award-85357|url-status=dead}}</ref> * ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଅନୁବାଦ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୨ * ଆଦିକବି ଲିଟରେଚର ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୨ * ଉତ୍କଳ ଭାରତୀ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀ ପୁରସ୍କାର<ref>{{cite web|url=http://odishasuntimes.com/2014/07/30/odisha-story-teller-sakuntala-panda-receive-utkal-bharati-award/|title=Odisha story-teller Sakuntala Panda to receive Utkal Bharati award|work=OdishaSunTimes.com|accessdate=20 February 2016}}{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର ୨୦୨୫ 'ବସୁଧା ନନ୍ଦିନୀ' ପାଇଁ<ref>https://sambadepaper.com/imageview_110297_186625_4_71_19-11-2025_14_i_1_sf.html</ref><ref>https://samajaepaper.in/imageview_19_2011202524113258_4_73_20-11-2025_8_i_1_sf.html</ref> ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] rbpiefprnyt01qt1um1uek5i0gqslpu 0 52784 606615 559794 2026-09-23T22:26:47Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606615 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Udit Narayan}} {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | name = ଉଦିତ ନାରାୟଣ | image = Celebs_at_the_screening_of_the_A.R._Rahman's_documentary_03.jpg | image_size = | caption = Udit at Rampur Ke Lakshman Music Launch | native_name = उदित नारायण झा | native_name_lang = ne | background = ଗାୟକ | birth_name = ଉଦିତ ନାରାୟଣ ଝା | birth_date = | birth_place = [[Saptari District]], [[Sagarmatha Zone]], [[ନେପାଳ]] | genre = {{flatlist| * [[Filmi]] * [[Pop music|Pop]] * [[ଗଜଲ]] * [[Classical music|Classical]] * [[Folk Music]] }} | occupation = [[Playback singer]], [[television personality]], [[actor]], [[Film producer|producer]], [[dancer]], | years_active = 1980–present | label = [[Yash Raj Films]], [[T-Series]], [[Sony Music India|Sony Music]], [[HMV Records]], [[Tips Industries|Tips]], [[Saregama]], Venus Records & Tapeslove }} '''ଉଦିତ ନାରାୟଣ ଝା''' (ଜନ୍ମ ୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୫) ଜଣେ ନେପାଳୀ ଗାୟକ ଅଟନ୍ତି । ବଲିଉଡ ଓ ନେପାଳୀ<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=zzTnqh1opyk}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=4iR8Aa3YzG0|accessdate=30 December 2015}}</ref><ref>{{cite web|last1=Collections|first1=Nepali|url=http://www.nepalicollections.com/artist.php?id=114|website=www.nepalicollections.com|accessdate=30 December 2015|title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି ||archive-date=16 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141016233052/http://www.nepalicollections.com/artist.php?id=114|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last1=Theater|first1=Nepali|url=http://music.nepalitheater.com/2014/03/udit-narayan-jha-golden-nepali-hits-vol.html|website=www.nepalitheater.com|accessdate=30 December 2015|title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି ||archive-date=14 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160214104740/http://music.nepalitheater.com/2014/03/udit-narayan-jha-golden-nepali-hits-vol.html|url-status=dead}}</ref> ଫିଲ୍ମରେ ସେ ସେ ଖୁବ ଜଣାଶୁଣା । ସେ [[ନେପାଳୀ]],[[ଭୋଜପୁରୀ]],[[କନ୍ନଡ଼]],[[ମରାଠୀ]],[[ତାମିଲ]],[[ତେଲୁଗୁ]],[[ମାଲୟାଲମ]], [[ଗର୍ହବଳି]], [[ସିନ୍ଧି]], [[ପଞ୍ଜାବୀ]], [[ଓଡ଼ିଆ]], [[ଅସମୀୟା]], [[ମଣିପୁରୀ]], [[ମୈଥିଳୀ]] ଓ [[ବଙ୍ଗାଳୀ]] ପ୍ରଭୃତି ଭାଷାରେ କଣ୍ଠ ଦାନ କରିଛନ୍ତି । ସେ ତିନି ଥର ନ୍ୟାସନାଲ ଫିଲ୍ମ ଆୱାର୍ଡ ଓ ପାଞ୍ଚ ଥର [[ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର]] ଜିତିଛନ୍ତି । ୨୦୦୧ରେ ଉଦିତ [[ପ୍ରବଳ ଗୋର୍ଖା ଦକ୍ଷିଣ ବାହୁ]] ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଏହି ଉପାଧି [[ନେପାଳ]]ର ଭୂତପୂର୍ବ ରାଜା [[ବିରେନ୍ଦ୍ର ବୀର ବିକ୍ରମ ସାହା ଦେବ]] ଦେଇଥିଲେ । ୨୦୦୯ରେ [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]]ଓ ୨୦୧୬ରେ [[ପଦ୍ମଭୂଷଣ]] ସମ୍ମାନରେ [[ଭାରତ ସରକାର]] ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲା । ==କ୍ୟାରିୟର== ଉଦିତ ଭାରଦାହ,ନେପାଳଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name=birth>{{cite news|title=Artistes have no borders, Udit Narayan tells Nepal|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-01-27/south-asia/28035591_1_terai-saptari-district-honour|accessdate=13 December 2013|newspaper=[[The Times of India]]|date=27 January 2009|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203040152/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-01-27/south-asia/28035591_1_terai-saptari-district-honour|url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମହରେ କୃଷ୍ଣ ଝା ଓ ମାଙ୍କ ନାମ ଭୁବନେଶ୍ୱରି ଦେବୀ ।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia/Artistes-have-no-borders-Udit-Narayan-tells-Nepal/articleshow/4037648.cms?referral=PM|title=Timesofindia.indiatimes.com is temporarily unavailable|work=indiatimes.com}}</ref> ସେ ପି॰ବି ସ୍କୁଲରୁ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ପାସ କରିଥିଲେ । ବଲିଉଡ ଜଗତରେ ଉଦିତଙ୍କ ସ୍ୱର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ହିରୋ ଯଥା [[ଅମିର ଖାନ୍]],[[ସାହାରୁଖ ଖାଁ]],[[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର]],[[ହ୍ରିତିକ ରୋଶନ]] ଓ [[ଅଜୟ ଦେବଗନ]]ମାନଙ୍କ ସ୍ୱର ସହ ଖାପ ଖାଏ । ୧୯୭୦ରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ନେପାଳ [[ରେଡିଓ]] ପାଇଁ ଗାଈ ନିଜର କ୍ୟାରିୟର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୦ରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ''ଉନିସ ବିସ'' ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମ ପାଇଁ କାନ୍ଥ ଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହି ଗୀତା ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାୟକ [[ମହମ୍ମଦ ରଫି]]ଙ୍କ ସହ ଗାଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ଅନେକ ଫିଲ୍ମରେ ଗୀତ ଗାଇବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ । ୧୯୮୩ରେ ''ବଡେ ଦିଲ ୱାଲା'' ଫିଲ୍ମରେ ଆର॰ଡ଼ି ବର୍ମନ ରଚିତ ଏକ ଗୀତ [[ଲତା ମଙ୍ଗେସକର]]ଙ୍କ ସହ ଗାଇବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ । ସେହି ବର୍ଷ ସେ [[କିଶୋର କୁମାର]]ଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ଗୀତା ଗାଇଥିଲେ । ୧୯୮୮ରେ ଆନନ୍ଦ-ମିଳିନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ''କୟାମତ ସେ କୟାମତ ତକ'' ଫିଲ୍ମର ସମସ୍ତ ଗୀତ ଗାଇବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । [[ଆଲ୍‌କା ୟାଗ୍ନିକ୍‌]]ଙ୍କ ସହ ଗାଇଥିବା ଏହି ଫିଲ୍ମର ଗୀତା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ଆୱାର୍ଡ ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite news |url=http://www.imdb.com/Sections/Awards/Filmfare_Awards/1989 |title=IMDB:Filmfare Awards:1989 |access-date=2016-03-01 |archive-date=2009-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090212063543/http://www.imdb.com/Sections/Awards/Filmfare_Awards/1989 |url-status=dead}}</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ଉଦିତ ନାରାୟଣ ମୁମ୍ବାଇରେ ରହନ୍ତି ।<ref>{{cite news |url= http://timesofindia.indiatimes.com/bombay-times/udit-narayan-music-is-gods-prasad/articleshow/1387344.cms |title= Udit Narayan: Music is God's prasad |accessdate=26 January 2009 |last= Sharma |first= Purnima Goswami |author2= |date= 18 February 2002 |work= Times of India |publisher=}}</ref> ସେ ୨ ଥର ବିବାହ କରିଛନ୍ତି । ରଞ୍ଜନା ନାରାୟଣ ଝା ଓ ଦୀପା ଝା । ରଞ୍ଜନାଙ୍କୁ ବିବାହ କଥା ଉଦିତ ପ୍ରଥମେ ମାନି ନଥିଲେ । ପରେ ତାଙ୍କ ପାରିବାରିକ ସମ୍ପର୍କ ଭଲ ନଥିଲା । ଉଦିତଙ୍କୁ କୋର୍ଟର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହେବାକୁ ପଡିଥିଲା ଓ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଆରେଷ୍ଟ ୱାରେଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲା । ମହିଳା କମିଶନର ସାହାଯ୍ୟ ନେଇ ରଞ୍ଜନା ଉଦିତଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=Udit Narayan meets 'first wife' Ranjana |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Udit-Narayan-meets-first-wife-Ranjana/articleshow/1694218.cms|accessdate=30 June 2006|newspaper=[[The Times of India]]|date=30 June 2006}}</ref>୧୯୮୫ରେ ସେ ନେପାଳି ଗାୟିକା ଦୀପଙ୍କୁ ଦ୍ୟୁତିୟ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତି '''ଦିଲ ଦିବାନା'' ଏକ ହିନ୍ଦୀ ଆଲବମରେ ଗୀତା ଗାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁଅ [[ଆଦିତ୍ୟ ନାରାୟଣ]] ଜଣେ ଶିଶୁ କଳାକାରରୁ ନିଜର କ୍ୟାରିୟର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଆଦିତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ବଲିଉଡ ଗାୟକ ଓ ଅଭିନେତା । == ଅଭିନେତା == ଉଦିତ ଏକ ନେପାଳି ଫିଲ୍ମ ''କୁସୁମେ ରୁମାଲ''ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଓ ଏହାର ସମସ୍ତ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ । ସେହି ଫିଲ୍ମତି ୨୫ ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ରହି ସମସ୍ତ ରେକର୍ଡକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲା । == ସମ୍ମାନ == * ରେଡିଓ ମିର୍ଚିରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜୁରୀ ସଲ୍ୟୁଟ ଆୱାର୍ଡ ୨୦୧୬ * ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ସମ୍ମାନ ୨୦୧୬<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/music/udit-narayan-on-padma-bhushan-i-am-speechless-it-feels-like-a-dream|title=i am speechless :Udit Narayan|work=Indian Express}}</ref> * ସୂର୍ଯାଦତ୍ତ ନ୍ୟାସନାଲ ଆୱାର୍ଡ ତରଫରୁ ଲାଇଫ ଟାଇମ ଆଚିଭମେଣ୍ଟ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୬http://www.suryadatta.org/suryadatta-national-and-lifetime-achievement-awards.html * ଦାଦା ସାହେବ ଫାଲକେ ଆୱାର୍ଡ ୨୦୧୫<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Bollywood-actors-musicians-attend-Dadasaheb-Phalke-Film-Foundation-Awards/articleshow/47028458.cms|title=Timesofindia.indiatimes.com is temporarily unavailable|work=indiatimes.com}}</ref> * ଡକ୍ଟର ଆମ୍ବେଦକର ଆୱାର୍ଡ (ମୁମ୍ବାଇ) ୨୦୧୫<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/mumbai/Celebrities-attend-Dr-Ambedkar-awards-in-Mumbai/articleshow/46930714.cms?from=mdr|title=Timesofindia.indiatimes.com is temporarily unavailable|work=indiatimes.com}}</ref> * ଭୋଜପୁରୀ ଫିଲ୍ମରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଭା ପାଇଁ ସମ୍ମାନିତ ୨୦୧୫<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bhojpuri/movies/news/Udit-Narayan-Deepa-awarded/articleshow/46021861.cms|title=Timesofindia.indiatimes.com is temporarily unavailable|work=indiatimes.com}}</ref> * ବିଆଇଏଫଏ ଆୱାର୍ଡ ୨୦୧୫ <ref>http://www.defimedia.info/defi-quotidien/dq-magazine/item/74214-bifa-2015-une-ode-{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} a-l-industrie-cinematographique-indienne.html</ref> * ପ୍ରଥମ, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ସିନେଯାତ୍ରା ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୫<ref>{{cite web|url=http://www.biharplus.in/news/bihar-events/cineyatra-samman-film-award-2015|title=Cineyatra Samman Film Award 2015 - Biharplus|work=biharplus.in|access-date=2016-03-01|archive-date=2018-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180218085252/http://www.biharplus.in/news/bihar-events/cineyatra-samman-film-award-2015/|url-status=dead}}</ref> * ଭୋଜପୁରୀ ଆୱାର୍ଡ ୨୦୧୪ <ref>http://www.bhojpurimedia.com/news/bhojpuri-award-2014-winners-list.html</ref> * [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରତ୍ନ ଆୱାର୍ଡ ୨୦୧୧<ref>{{cite web|url=http://www.in.com/videos/watchvideo-udit-narayan-honoured-with-maharashtra-ratan-award-udit-narayan-99467419.html|title=Udit Narayan Honoured With MAHARASHTRA RATAN AWARD Udit Narayan|work=www.in.com/|access-date=2016-03-01|archive-date=2015-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150725133557/http://www.in.com/videos/watchvideo-udit-narayan-honoured-with-maharashtra-ratan-award-udit-narayan-99467419.html|url-status=dead}}</ref> * [[ମାଲେସିଆ]] ତରଫରୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ରାଣ୍ଡଲଉରେଟ ଆୱାର୍ଡ <ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Adnan-honoured-with-International-Brandlaureate-Personality-Award/articleshow/18762186.cms|title=Timesofindia.indiatimes.com is temporarily unavailable|work=indiatimes.com}}</ref> * ମହମଦ ରଫି ଆୱାର୍ଡ ୨୦୧୦<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/1194349/Udit-Narayan-wins-first-Mohammed-Rafi-award|title=Udit Narayan wins first Mohammed Rafi award|author=Bollywood Hungama|work=Bollywood Hungama}}</ref> * ମେଡସ୍କେପ ଇଣ୍ଡିଆ ନ୍ୟାସନାଲ ଆୱାର୍ଡ<ref>http://photogallery.indiatimcom/awards/awards-and-honours/2nd-medscape-india-national-awards/articleshow/19674792.cms{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ଭୋଜପୁରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ସିନେଯାତ୍ରା ସମ୍ମାନ * କଳାଶ୍ରୀ ଆୱାର୍ଡ ତରଫରୁ ଲାଇଫ ଟାଇମ ଆଚିଭମେଣ୍ଟ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୦http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/laila-o-laila/article512733.ece * ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] ସମ୍ମାନ ୨୦୦୯<ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/entertainment/musicindia/receiving-padma-shri-is-a-dream-come-true-udit-narayan_21649.html|title=Receiving Padma Shri is a dream come true: Udit Narayan|work=Zee News}}</ref> * ସହର ଆବଦ୍ଧ ସମ୍ମାନ ୨୦୦୬ <ref>[[Awadh Samman]]</ref> * ସମ୍ରାଟ ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଅଳଙ୍କରଣ ସମ୍ମାନ 2006<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/nm7/udit-narayan-to-be-feted-on-march-28/article1-71797.aspx|title=Udit Narayan to be feted on March 28|work=www.hindustantimes.com/|access-date=2016-03-01|archive-date=2015-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150707133030/http://www.hindustantimes.com/nm7/udit-narayan-to-be-feted-on-march-28/article1-71797.aspx|url-status=dead}}</ref> * ନେପାଳର ଭୁତପୂର୍ବ ରାଜା ବିରେନ୍ଦ୍ର ବୀର ବିକ୍ରମ ସାହାଦେବଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରବଳ ଗୋର୍ଖା ଦକ୍ଷିଣ ବାହୁ ଉପାଧିରେ ସମ୍ମାନିତ । ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] p9hkbu7zeiya0mtouxbeyw2jlbakutk 0 52785 606928 596567 2026-09-24T06:12:51Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606928 wikitext text/x-wiki {{main| ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ}} {{Use dmy dates|date=February 2016}} {{Infobox company |name = ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ କର୍ପୋରେଟ ଲିମିଟେଡ <br> हिन्दुस्तान पेट्रोलियम निगम लिमिटेड |logo = [[Image:Hindustan Petroleum Logo.svg|150px]] |type = [[Public company|Public]] |traded_as = {{BSE|500104}}, {{NSE|HINDPETRO}} |company_slogan = Future full of Energy |foundation = ୧୯୭୪ |location = [[ମୁମ୍ବାଇ]], [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] [[ଭାରତ]] |key_people = ନିଶି ବାସୁଦେବ<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Nishi-Vasudeva-to-take-over-as-HPCL-chief/articleshow/21967416.cms|title=Nishi Vasudeva to take over as HPCL chief|work=The Times of India|accessdate=2 July 2015}}</ref><br />([[Chairman]] & [[Managing Director|MD]]) | revenue = {{INRConvert|212300|c}} (2015)<ref name=10K>{{cite web |url=http://www.moneycontrol.com/financials/hindustanpetroleumcorporation/balance-sheet/HPC|publisher=CNBC TV18 |title=HPCL Annual Report}}</ref> | operating_income= {{INRConvert|4697|c}} (2015)<ref name=10K/> | net_income = {{INRConvert|1488|c}} (2015)<ref name=10K/> | assets = {{INRConvert|46865|c}} (2015)<ref name=10K/> | equity = |num_employees = ୧୧,୨୨୬ (୨୦୧୨)<ref name=10K/> |industry = [[List of petroleum companies|Oil and Gas]] |products = [[ଅଏଲ]], [[ଗ୍ୟାସ]], [[ପେଟ୍ରୋଲିୟମ]], [[lubricant]], [[ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ]] |owner = [[ଭାରତ ସରକାର]] (୫୧.୧୧%) |homepage = {{URL|www.hindustanpetroleum.com}} }} '''ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ କର୍ପୋରେଟ ଲିମିଟେଡ ''' ('''HPCL''') ({{BSE|500104}}, {{NSE|HINDPETRO}}) ଇଣ୍ଡିଆ ନିଜସ୍ୱ[[ପେଟ୍ରୋଲ|ଅଏଲ]] ଏବଂ [[natural ଗ୍ୟାସ]] କମ୍ପାନୀର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଳୟ [[ମୁମ୍ବାଇ,ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] ଏବଂ ତା ସହ [http://dpe.nic.in/publications/list_of_maharatna_navratna-and_miniratna Navratna] status। ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରୀୟ [[Fortune Global 500]]ରେ HPCL ବିଶ୍ୱର ସ୍ତରରେ ସ୍ଥାନ ୨୬୦ରେ ଥିଲା (୨୦୧୩)ରେଏବଂ ଭାରତ କମ୍ପାନୀ ମଧ୍ୟରେ ୪ ସ୍ଥାନରେ (୨୦୧୨)ଅଛି ।<ref name="10-K">{{cite web|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2012/snapshots/6360.html|title=Hindustan Petroleum|work=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|accessdate=October 7, 2011|archive-date=29 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121129155600/http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2012/snapshots/6360.html|url-status=dead}}</ref> HPCL ୨୫% ମାର୍କେଟ ସେୟାର ଭାରତର PSUs ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ମଜଭୁତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସରାଂଚନା ମାର୍କେଟ ରେ। HPCL [[ଭାରତ ସରକାର]]୫୧.୧୧% ସେୟାର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସବୁ ବିତରଣ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ପବ୍ଲିକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପୁଞ୍ଜିଲଗାଣକାରୀ।<ref>{{cite web|url=http://www.hindustanpetroleum.com/documents/pdf/HPCL_Sustainability_report_2014.pdf |format=PDF |page=7 |date= 2014 |accessdate=13 May 2015 |title=Sustainability report 2013-14}}</ref> ===ଇତିହାସ=== ୨୦୦୩ରେCentre for Public Interest Litigation(CPIL)ଅର୍ଜୀକୁ ମାନି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବାଧା ଦେଇଥିଲେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଏବଂ ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମକୁ ସରକାରୀ କରଣରୁ ଘରୋଇ କରଣ କରିବାକୁ ସାଂସଦରେ ବିନା ବିଲ ଆଗତ କରି।ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ, [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସାଚାର]] ଏବଂ[[ପ୍ରଶାନ୍ତ ଭୂଷଣ କହିଥିଲେ]],କେବଳ ରାସ୍ତା କମ୍ପାନୀ ଯଦି ପୁଞ୍ଜି ହ୍ରାସ କରିବା/ବିକ୍ରି କରିବ,କମ୍ପାନୀକୁ ଅଧିନିୟମ ଅନୁସାରେ ଖାରଜ/ରଦ୍ଧ କରାଯିବ ଯାହା ୧୯୭୦ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟକରଣ ହୋଇଥିଲା। ଫଳାଫଳ ହେଲା କି ,ସରକାର ମୁଖ୍ୟ ଯିଏ କି ଦୁଇଟି ଯାକକୁ ବାଧ୍ୟ କରି ଘରୋଇ କରଣ କରି ପାରିବେ। <ref>{{cite book |url=http://books.google.ca/books?id=ZBuUNzIgJjAC&pg=PA136 |page=136 |title=Privatisation And Labour Restructuring |author=Gopal Ganesh |publisher=Academic Foundation |year=2008 |ISBN=8171886345}}</ref> HPCL ଧୀରେଧୀରେ ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଛି।ରେଫିଇନାରୀର କ୍ଷମତା ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢିଚାଲୁଚି,୧୯୮୪/୮୫ରେ୫.୫ ମିଲିୟନ ମେଟ୍ରିକ ଟନରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ୧୪.୮୦ମିଲିୟନ ମେଟ୍ରିକ ଟନକୁ (MMT)ବଢ଼ିଛି। ===କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ=== [[File:Hindustan Petroleum Fuel Pump.JPG|thumb|Hindustan Petroleum Fuel Pump near Townhall, [[Coimbatore]]]] HPCL ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ବିଶୋଧନଗାର କାଯ୍ୟ କରେ<ref>{{cite web|url=http://www.indiaprwire.com/pressrelease/information-technology/2010051750909.pdf |title=Hindustan Petroleum Corporation Limited Relies on Oracle Database Security Solutions |publisher=/www.indiaprwire.com |date= |accessdate=2010-07-26}}</ref> ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଓ ବହୁତ ପରିମାଣର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଅଏଲ ଏବଂ ବିଶେଷ ମାନର, ଗୋଟେ ମୁମ୍ବାଇ(ଦକ୍ଷିଣ ପଟେ)ତାର କ୍ଷମତା୬.୫ ମିଲିୟନ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ପ୍ରତି ବର୍ଷ( MMTPA)। ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ବିଶାଖାପାଟଣା(ପୂର୍ବ ପଟେ) ତାର କ୍ଷମତା୮.୩ମିଲିୟନ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ପ୍ରତି ବର୍ଷ (MMTPA) <ref>{{cite web |url=http://www-03.ibm.com/press/us/en/pressrelease/25041.wss |title=IBM News room - 2008-09-04 HPCL Partners With IBM to Deploy a Path-Breaking RFID Solution - United States |publisher=03.ibm.com |date=2008-09-04 |accessdate=2012-11-09 |archive-date=11 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011134512/http://www-03.ibm.com/press/us/en/pressrelease/25041.wss |url-status=dead}}</ref> HPCL MOU ଚୁକ୍ତି ସରକାର ସହକରି ରେଫିଇନାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବର୍ମେର, ରାଜସ୍ଥାନରେ କରିଅଛି।ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ [[Joint venture|JV]] କମ୍ପାନୀତଳେ ହଉଚି, ଯାହାକୁ HPCL-ରାଜସ୍ଥାନ ରେଫିଇନାରୀ ଲିମିଟେଡ଼ କୁହାଯାଏ। <ref name=bp>{{cite web|title=HPCL to set up new Refinery in Barmer Rajasthan|url=http://news.biharprabha.com/2013/09/hpcl-to-set-up-new-refinery-in-barmer-rajasthan/|accessdate=22 September 2013|archive-date=17 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017061957/http://news.biharprabha.com/2013/09/hpcl-to-set-up-new-refinery-in-barmer-rajasthan/|url-status=dead}}</ref> ବର୍ତ୍ତମାନ HPCL ଉତ୍ପାଦନ ୩୦୦+ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରକାରର ତୈଳ ଓ ବିଶେଷ ମାନର ଗ୍ରୀଜ୍। ମାର୍କେଟରେ HPCLର ଗଠିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଅଫିସ ୧୩ଟି ମୁଖ୍ୟ ସହର ମାନଙ୍କରେ ଏବଂ୧୦୧ regional ଅଫିସ।<ref>{{cite web|url=http://www.topnews.in/buy-hpcl-target-rs-490-2265932 |title=Buy HPCL With Target Of Rs 490 &#124; TopNews |publisher=Topnews.in |date=2010-05-07 |accessdate=2010-07-26}}</ref> ===ପଦାର୍ଥ=== [[File:Hp chembur1.JPG|thumb|A HP Petrol Pump in [[Gaya, India|ଗୟା]]]] '' #'''[[ପେଟ୍ରୋଲ]]''' :ଅଏଲ ଶିଳ୍ପରେ ପେଟ୍ରୋଲକୁ ମୋଟରର ଆତ୍ମା( Motor Spirit) କୁହାଯାଏ। HPCL ପ୍ରଦାର୍ଥ ମାର୍କେଟରେ ପମ୍ପଦ୍ୱାରା ଦେଶ ସାରା ଖୁଚୁରା ବ୍ୟବସାୟଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହଉଚି। ଏହାକୁ ଖାଉଟି/ଲୋକମାନେ ନିତିଦିନ ନିଜ ମୋଟର ମାନଙ୍କରେବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। #'''[[Diesel fuel|ଡିଜେଲ]]''' : Known as High Speed Diesel (HSD) in Oil Industry. HPCL HPCL ପ୍ରଦାର୍ଥ ମାର୍କେଟରେ ପମ୍ପଦ୍ୱାରା ଦେଶ ସାରା ଖୁଚୁରା ବ୍ୟବସାୟଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହଉଚି as well as terminals and depots।ଏହାକୁ ଲୋକମାନେ ନିତିଦିନ ବ୍ୟବହାର କରୁନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପରିବହନ ସଂସ୍ଥା, ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରରେ ଇତ୍ୟାଦି। #'''[[Lubricants]]''' : Riding on its brand - [http://www.hindustanpetroleum.com/En/UI/LubesHome.aspx HPLubes], HPCL is the market leader in lubricant and associated products. It commands over 30% of market share in this sector. The popular brands of HP lubes are Laal Ghoda, [http://hpmilcy.com|HP Milcy]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Thanda Raja, Koolgard, [http://www.hpracer4.com/ Racer4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110208104222/http://hpracer4.com/ |date=8 February 2011 }}, etc. #'''[[Liquified petroleum gas|ଏଲପିଜି]]''' : [http://www.hpgas.com ଏଚପି ଗ୍ୟାସ]{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, HPCLର ଏଲପିଜି ମାର୍କ ପ୍ରମୁଖ ସାରା ଭାରତରେ ଘରୋଇ ଓ ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। #'''[[Aviation Fuel|Aviation Turbine Fuel]]''' <ref>http://www.hpaviation.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190423062242/http://www.hpaviation.in/ |date=23 April 2019 }} HP Aviation</ref> With major ASF(Air Service Facility) present in all major airports of India. HPCL is a key player in this sector supplying ATF to major airlines. It has an accomplishment of sorts to supply fuel to US Air Force 1. # '''[[ବିଟୁମିନସ୍]]''' # '''[[ Emulsion ଏକ ପ୍ରକାରର ତରଳ ପ୍ରଦାର୍ଥ]] ]]''' ===ତୈଳ ବିଶୋଧନଗାର=== HPCL ଭାରତରେ ବହୁତ ତୈଳ ବିଶୋଧନଗାର ଅଛି। ସେଗୁଡିକ ହେଲା: #[[ମୁମ୍ବାଇ]] ରେଫିଇନାରୀ -କ୍ଷମତା ୬.୫ [[ମିଲିୟନ]] [[Metric system|ମେଟ୍ରିକ]] [[ଟନ]] (MMT) #[[ବିଶାଖାପାଟଣା]] ରେଫିଇନାରୀ - କ୍ଷମତା ୮.୩ ମିଲିୟନ ମେଟ୍ରିକ ଟନ(MMT),ବିଶାଖାପାଟଣା #[[ମାଙ୍ଗାଲୋର]] ରେଫିଇନାରୀ ପ୍ରାଇଭେଟ ଲିମିଟେଡ଼ - କ୍ଷମତା ୯.୬୯ ମିଲିୟନ ମେଟ୍ରିକ ଟନ( MMT) ମାଙ୍ଗାଲୋର ,କର୍ଣ୍ଣାଟକ(HPCLର ୧୬.୬୫% Stake). #[[ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂ ରେଫିଇନାରୀ]] - କ୍ଷମତା ୯ ମିଲିୟନ ମେଟ୍ରିକ ଟନର (MMT) Bathinda, ପଞ୍ଜାବ (HPCL & Mittal Energy each have 49% stake)। # ବର୍ମେର ରେଫିଇନାରୀ - କ୍ଷମତା ୯ ମିଲିୟନ ମେଟ୍ରିକ ଟନ (MMT) । ଏହା ରାଜସ୍ଥାନ ସରକାର ସହ Joint Venture।<ref name="bp"/> ===ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତର=== #HPCL [[Fortune Global 500]]ର କମ୍ପାନୀ ସ୍ତର ଅନୁସାରେ ତା ସ୍ଥାନ୨୦୧୩ ମସିହାରେ '''୨୫୯'''ଥିଲା। #HPCL ୨୦୧୩ ମସିହାରେ [[Forbes Global 2000]] ଲିଷ୍ଟ ଅନୁସାରେ ତା ସ୍ଥାନ '''୧୨୧୭'''। #୨୦୧୦ ମସିହାରେ [[Brand Finance]]ଏବଂ ଇକୋନୋମିକ ଟାଇମ୍ସ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେଏହା ଭାରତରେ ମୁଖ୍ୟ୧୦ଟି ବ୍ରାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟେ।<ref name="top10">{{cite web|title=India's top 10 brands|url=http://business.rediff.com/slide-show/2010/oct/26/slide-show-1-tata-motors-is-indias-top-brand.htm|publisher=business.rediff.com|accessdate=26 Oct 2010}}</ref> ===ମାନ ଏବଂ ସନମ୍ମାନ=== {{unreferenced section|date=August 2013}} # ଏନଡିଟିଭି ପ୍ରଫିଟ ବିଜିନେସ ଲିଡ଼ର ଆୱାର୍ଡ #Reader’s Digest ‘Trusted Brand Asia Platinum’ Award #Golden Peacock Corporate Governance Award ୨୦୦୮ #CIO ୧୦୦ ଆୱାର୍ଡ ୨୦୦୮ # ଇଣ୍ଡିଆ ଷ୍ଟାର ଆୱାର୍ଡ #OISD ସେଫଟି ଆୱାର୍ଡ #ନ୍ୟାସନାଲ ଆୱାର୍ଡ ଫର ଅକ୍ସଇଲେନ୍ସ କଷ୍ଟ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ #Greentech Environment Excellence Award 2008 #Best HR Practices in ‘People Management’ ===ମୁଖ୍ୟ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ=== # ମୁମ୍ବାଇ ରିଫାଇନାରୀ - ଇନ୍ଧନ ଓ ତେଲ # Vizag ରିଫାଇନାରୀ - ଇନ୍ଧନ # ମାଙ୍ଗାଲୋର -ଏମଆରପିଲ <ref>{{Cite web |url=http://www.mrpl.co.in/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=1 March 2016 |archive-date=21 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021081220/https://www.mrpl.co.in/ |url-status=dead }}</ref> # Batinda -ଏଚ୍ଏମଈଲ <ref>{{cite web|url=http://www.hmel.in/|title=Home - HMEL|publisher=|accessdate=2 July 2015|archive-date=1 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101003957/https://www.hmel.in/|url-status=dead}}</ref> # ତେଲ, ଗ୍ରୀସ୍ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ - State of art plant at Silvassa. (One of the most advanced fully automated Installation in Asia) # ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ରୀସ୍ manufacturingର ବ୍ୟବସ୍ଥା - Mazagaon, ମୁମ୍ବାଇ। # LPG storage Cavern - ଏସିଆର ସବୁଠୁ ବଡ଼ LPG ରଖିବାର ସ୍ଥାନ Vizag -SALPG। <ref>{{cite web|url=http://www.salpg.com/|title=SALPG - South Asia LPG Company Pvt Ltd|publisher=|accessdate=2 July 2015}}</ref> # ପାଇପ ଲାଇନ- MBPL, MPSPL, MDPL, VVSPL. # Several Terminals & depots. # Many LPG bottling plants. === Major ongoing projects=== *ନୂଆ ରିଫାଇନାରୀ ବାରମର ,ରାଜସ୍ଥାନ ନିକଟରେ * ରେୱାରୀ କାନପୁର ପାଇପ ଲାଇନ(RKPL) * ଡିଜେଲ ହାଇଡ୍ରୋ ଟ୍ରିଟଟିଙ୍ଗ (DHT) ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ ବିଶାଖାପାଟଣା ରିଫାଇନାରୀ * ମାଙ୍ଗାଲୋର-ବାଙ୍ଗାଲୋର LPG ପାଇପ ଲାଇନ(MHMSPL Pipeline) ===ସାହାଯ୍ୟକାରୀ=== ===ଆଧାର=== s2219eyds5krfmelagw7qkrz9cvindd 0 53020 606826 510856 2026-09-24T03:51:32Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606826 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Rachita Mistry}} {{Infobox athlete | name = ରଚିତା ମିସ୍ତ୍ରୀ | image = | imagesize = | caption = | fullname = ରଚିତା ପଣ୍ଡା ମିସ୍ତ୍ରୀ | nicknames = | nationality = {{IND}} | sport = [[ଦୌଡ଼]] | event = [[100 ମିଟର]], [[200 ମିଟର]] | club = [[ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ]] | collegeteam = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1974|03|04}} | birth_place = [[ରାଉରକେଲା]], [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | residence = | retired= No | death_date = | death_place = | height ={{height|m=1.64}} | weight ={{convert|55|kg|lb st|abbr=on}} | country = ଭାରତ | pb = '''100&nbsp;m''': 11.38 ([[ଥିରୁଭାନନ୍ତପୁରମ୍]] 2000)<br/>'''200&nbsp;m''': 23.10<br>([[ଚେନ୍ନାଇ]] 2000) | medaltemplates= {{MedalCompetition|[[ଅଖିଳ ଭାରତ ମୁକ୍ତ ଜାତୀୟ ଚାମ୍ପିୟନସିପ]]<ref name="">{{cite web|url=http://www.gbrathletics.com/nc/ind.htm|title=Indian Championships and Games|publisher=gbrathletics.com|accessdate=2009-09-06}}</ref>}} {{MedalGold| 1998 ଚାମ୍ପିୟନସିପ୍| [[100 ମିଟର]]}} {{MedalCompetition|ଅଖିଳ ଭାରତ ଆନ୍ତର୍ରାଜ୍ୟ ଚାମ୍ପିୟନସିପ୍}} {{MedalGold| 1998 ଚାମ୍ପିୟନସିପ୍| [[100 ମିଟର]]}} {{MedalGold| 2000 ଚାମ୍ପିୟନସିପ୍| [[100 ମିଟର]]}} {{MedalGold| 2000 ଚାମ୍ପିୟନସିପ୍| [[200 ମିଟର]]}} {{MedalCompetition|ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା}} {{MedalGold| 1997 କ୍ରୀଡ଼ା| [[100 ମିଟର]]}} }} '''ରଚିତା ମିସ୍ତ୍ରୀ''' (ଜନ୍ମ 04 ମାର୍ଚ୍ଚ 1974)<ref>{{cite web|url=http://www.iaaf.org/athletes/india/rachita-mistry-136161|title=Rachita Mistry|work=iaaf.org|accessdate=28 January 2016}}</ref> ହେଉଛନ୍ତି [[ମୁମ୍ବାଇ]], [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]]ରୁ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପେଶାଦାର ଦୌଡ଼ାଳୀ। ୧୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୦ରେ ଥିରୁଭାନନ୍ତପୁରମ୍‌ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ନ୍ୟାସନାଲ ସର୍କିଟ ଆଥଲେଟିକ ମିଟରେ ସେ ୧୦୦ ମିଟର ଦୌଡ଼କୁ ୧୧.୩୮ ସେକେଣ୍ଡରେ ପୂରା କରି ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ କରିଛନ୍ତି। <ref name="afio">{{cite web|url=http://www.indianathletics.org/isr.php|title=Official Website of Athletics Federation of India: NATIONAL RECORDS as on 21.3.2009|publisher=Athletics Federation of INDIA|accessdate=2009-09-02}}</ref><ref name="hindu_aug00">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2000/08/13/stories/07130117.htm|title=Neelam heaves discus to a new National mark|date=2000-08-13|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=2009-10-02|archive-date=2012-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105113117/http://www.hindu.com/2000/08/13/stories/07130117.htm|url-status=dead}}</ref> ଯାହାକୁ ୨୦୧୩ରେ ମର୍ଲିନ କେ ଜୋସେଫଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ୧୩ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେହି ବଳି ଯାଇ ନ ଥିଲେ। <ref>{{cite news |title= Merlin K Joseph 'betters' national mark |url= http://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Merlin-K-Joseph-betters-national-mark/articleshow/22425800.cms |publisher= The Times of India |date= 9 September 2013 |accessdate= 9 September 2013}}</ref> ୫ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୧ରେ ବାଙ୍ଗାଲୁରୁଠାରେ ସେ ନିଜର ସର୍ବୋତ୍ତମ କୃତି ୧୦୦ ମିଟରକୁ ୧୧.୨୬ ସେକେଣ୍ଡରେ ଦୌଡ଼ ପୂରା କରି ସେ ପି.ଟି. ଉଷାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଦିନର ୧୧.୩୯ ସେକେଣ୍ଡର ଜାକର୍ତ୍ତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୧୯୮୫ର ଏସିୟାନ କ୍ରୀଡ଼ା ଚାମ୍ପିୟନସିପ ରେକର୍ଡକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। <ref name="iaaf_jul00">{{cite news|url=http://berlin.iaaf.org/aboutiaaf/news/newsid=14765.html|title=Shakti Singh betters Asian shot put record|date=2000-07-07|publisher=[[International Association of Athletics Federations]] (IAAF)|accessdate=2009-10-02}}</ref><ref name="hindu_aug00b">{{cite news|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2000/07/06/stories/07060112.htm|title=Shakti Singh creates Asian record|date=2000-07-06|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=2009-10-02|archive-date=2022-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920163455/http://www.hinduonnet.com/thehindu/2000/07/06/stories/07060112.htm|url-status=dead}}</ref> ତେବେ କେତେକ ବିବାଦ/ବିତର୍କ ପରେ, <ref name="hindu_jul00">{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/2000/07/22/stories/0722096m.htm|title=Not a bitter pill to swallow!|date=2000-07-22|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=2009-09-02|archive-date=2012-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105113211/http://www.hindu.com/thehindu/2000/07/22/stories/0722096m.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="hindu_apr02">{{cite news|url=http://www.hinduonnet.com/2002/04/04/stories/2002040406002300.htm|title=Time to set the record straight|date=2002-04-04|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=2009-09-19|archive-date=2008-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20081220063958/http://www.hinduonnet.com/2002/04/04/stories/2002040406002300.htm|url-status=dead}}</ref> ଭାରତର ଆମାଚ୍ୟୁର ଆଥଲେଟିକ ଫେଡେରେସନ (AAFI) ଏହି ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡକୁ ପୁଷ୍ଟି କରି ନ ଥିଲେ। କାରଣ ଥିଲା ଯେ ଏହି କ୍ରୀଡ଼ା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ କିଛି ଶକ୍ତିବର୍ଦ୍ଧକ ଔଷଧି ଦିଆ ଯାଇଥିଲା କି ନା ତା'ର ଡୋପ ପରୀକ୍ଷଣ କରା ଯାଇ ନ ଥିଲା। <ref name="hindu_aug02">{{cite news|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2002/04/05/stories/2002040505191900.htm|title=AAFI rejects four National records|date=2002-08-05|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=2009-09-19|archive-date=2006-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20060321173603/http://www.hinduonnet.com/thehindu/2002/04/05/stories/2002040505191900.htm|url-status=dead}}</ref> ତେବେ AAIF ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍‌ଙ୍କର ଏହି ରେକର୍ଡ ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରେକର୍ଡ ହିସାବରେ ପରିଗଣିତ ହେବ।<ref name="hindu_aug02" /> ରଚିତା ପି.ଟି. ଉଷା ଓ ଇ.ବି. ଶିଲାଙ୍କ ସହିତ ୧୯୯୮ର ଏସିୟାନ ଚାମ୍ପିୟନସିପ ଆଥଲେଟିକ୍‌ରେ ଭାରତର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ ଦୌଡ଼ରେ କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ୪୪.୪୩ ସେକେଣ୍ଡରେ ଦଉଡ ରେକର୍ଡ କରିବା ସହିତ ତାଙ୍କ ଟିମ୍ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। <ref>{{cite web|last=Vijaykumar|first=C.N.R|url=http://www.rediff.com/sports/1998/dec/15e.htm|title=After the feast, the famine|publisher=www.rediff.com|date=1998-12-15|accessdate=2009-09-04}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indianathletics.in/records/Records%20seniors%20(As%20on%2031.12.2011).pdf|title=National records|publisher=ATHLETICS FEDERATION of INDIA|date=2011-12-31|accessdate=2013-08-17}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ପରେ ୨୦୦୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ ବା ୨୦୦୦ ସିଡନୀ ଅଲିମ୍ପିକ୍‌ରେ ୪x୧୦୦ ମିଟର ରିଲେ ଦୌଡ଼ରେ ଭି ଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିନୀତା ତ୍ରିପାଠୀ ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ସାହାଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ତାଙ୍କ ଟିମ୍ ପ୍ରଥମ ରାଉଣ୍ଡକୁ ୪୫.୨୦ ସେକେଣ୍ଡରେ ପୂରା କରିଥିଲେ। <ref>{{cite web|url=http://www2.iaaf.org/OLY00/results/index.asp|title=Sydney2000 Results: Official Results - 4 X 100 METRES - Women - Round 1|publisher=[[International Association of Athletics Federations|IAAF]]|accessdate=2009-10-02}}</ref><ref name="srllc">{{cite web|url=http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/mi/rachita-mistry-1.html|title=Rachita Mistry - Biography and Olympics results|publisher=Sports Reference LLC|accessdate=2009-09-05|archive-date=2012-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023030523/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/mi/rachita-mistry-1.html|url-status=dead}}</ref> ରଚିତା ମଧ୍ୟ ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ୨୦୦ ମିଟର ଦୌଡ ରେକର୍ଡକାରୀ ଅଟନ୍ତି। ସେ ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୦ରେ ଚେନ୍ନାଇଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ ଦୌଡକୁ ୨୩.୧୦ ସେକେଣ୍ଡରେ ପୂରା କରିଥିଲେ। <ref name="hindu_aug02c">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2002/08/29/stories/2002082905962100.htm|title=Saraswati breaks 23-second barrier|date=2002-08-29|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=2009-09-03|archive-date=2012-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20121106233236/http://www.hindu.com/2002/08/29/stories/2002082905962100.htm|url-status=dead}}</ref> ଏହାଦ୍ୱାରା ସେ ପି.ଟି. ଉଷାଙ୍କର ପୂର୍ବ ରେକର୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ। ରଚିତାଙ୍କର ୨୦୦ ମିଟରର ରେକର୍ଡ ପରେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୨ରେ ସରସ୍ୱତୀ ସାହାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲା। <ref name="hindu_aug02c" /> ୧୯୯୮ରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାକୁ ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ [[ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର]]ରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ। <ref name="arjuna">{{cite web |url=http://yas.nic.in/yasroot/awards/arjuna.htm |title=Arjuna Awardees |publisher=[[Ministry of Youth Affairs and Sports]] |accessdate=2009-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071225221945/http://yas.nic.in/yasroot/awards/arjuna.htm |archivedate=2007-12-25 |url-status=live }}</ref> ==ସଫଳତା== {| {{AchievementTable}} |- !colspan="5"|ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ {{IND}} |- |1998 |[[1998 ଏସୀୟାନ ଚାମ୍ପିୟନସିପ ଆଥଲେଟିକ୍‌ସ|ଏସୀୟାନ ଚାମ୍ପିୟନସିପ୍]] |[[ଫୁକୁଓକା, ଜାପାନ]] |bgcolor="gold" | ପ୍ରଥମ |4 x 100 m [[କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମିଳିଥିବା ଭାରତୀୟ ରେକର୍ଡଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା|NR]] |- |2000 |[[2000 କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଏସୀୟାନ ଚାମ୍ପିୟନସିପ୍|ଏସୀୟାନ ଚାମ୍ପିୟନସିପ୍]] |[[ଜାକର୍ତ୍ତା, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ]] |bgcolor="cc9966" | 3rd |100 m |} {{clear}} ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} ==ବାହ୍ୟ ସୂତ୍ର== *{{iaaf name|id=136161}} {{ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର}}{{ଏକଲବ୍ୟ ପୁରସ୍କାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଏକଲବ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖେଳାଳି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖେଳାଳି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ]] seyp29qk18z09vz2o3vz8y15wdc1lt3 0 53685 606930 601767 2026-09-24T06:15:29Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606930 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Hrudananda Panigrahi}} {{Infobox person | name = ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ | image = Odisha Sahitya Akademi awardee Hrudananda Panigrahi at Bhadrak Book fair in 2022.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ୨୦୨୨ ମସିହାର ଭଦ୍ରକ ପୁସ୍ତକମେଳାରେ ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ । | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1955|08|6|df=y}} | birth_place = ଝାଡ଼ପଟା, [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା|ଭଦ୍ରକ]] | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | parents = | spouse = | children = | relatives = | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ୧୯୫୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖରେ [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]]ସ୍ଥିତ [[ଝାଡ଼ପଟା]]ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=ସୃଜନ ଆଳାପ|url=http://www.dharitri.com/e-Paper/sahityayan/100118/p6.htm|accessdate=10 January 2018|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଜାରୁଆରୀ ୧୦-୨୩ ପୃଷ୍ଠା ୬}}</ref><ref name="PaniDas1988">{{cite book|author1=Subas Pani|author2=H. C. Das|author3=Indu Bhusan Kar|title=Glimpses of History and Culture of Balasore|url=http://books.google.com/books?id=im1DAAAAYAAJ|year=1988|publisher=Orissa State Museum}}</ref> ସେ [[ଭଦ୍ରକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ଭଦ୍ରକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକ ଏବଂ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ । ୧୯୭୯ ମସିହାରୁ ଚମ୍ପୁଆସ୍ଥିତ [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କରି ୨୦୧୫ ମସିହାରେ [[ପାଳିଆବିନ୍ଧା]]ସ୍ଥିତ [[ବିରଞ୍ଚି ନାରୟଣ ମାଧବ-ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଏବଂ ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟଭାବେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ହୃଦାନନ୍ଦ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ [[ପ୍ରସାର ଭାରତୀ]]ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସର୍ବଭାଷା କବି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରିଥିଲେ I ସେ ୨୦୦୬ରେ [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର]]ରେ ଠାରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନୀ ଓ ୨୦୧୨ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଲେଖକ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ I 'କବି ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ କବିତାରେ କୃଷି ଓ କୃଷକ' ଶୀର୍ଷକରେ ଗବେଷଣା କରି ଅଧ୍ୟାପିକା ସ୍ନେହାଞ୍ଜଳି ମହାପାତ୍ର ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି I == ରଚନାବଳୀ == ହୃଦାନନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ ''ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ'' ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର "ମୟୂର ପବ୍ଳିକେଶନ" ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref name="Trust1993">{{cite book|author=National Book Trust|title=Books recommended for translation|url=http://books.google.com/books?id=Vvl0AAAAIAAJ|date=1993|publisher=National Book Trust, India}}</ref> [[ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ବାରିକ]] ବହିଟିର ମୁଖବନ୍ଧ ଓ ପ୍ରକାଶକ [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ମିଶ୍ର]] ପୃଷ୍ଠବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ । ହୃଦାନନ୍ଦ "ସ୍ୱରଲିପି", "ପ୍ରତଶ୍ରୁତି", 'ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା" ଏବଂ "ପ୍ରଭଞ୍ଜନ" ଇତ୍ୟାଦି ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦାନ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅନେକ କବିତା [[ଇଂରାଜୀ]], [[ହିନ୍ଦୀ]], [[ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷା|ଉର୍ଦ୍ଦୁ]] ଏବଂ [[ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା|ଗୁଜରାଟୀ]] ଭାଷାରେ ଅନୂଦିତ ହୋଇଛି। {{Col-begin}} {{Col-3}} === କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ === * ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ (୧୯୯୦) * ଲୁହର ଟୋପାଏ ଜହ୍ନ (୧୯୯୧) * ନଷ୍ଟପାଦ (୧୯୯୪) * ଆରତ ନଳିନୀ ବନ (୧୯୯୬) * ଝରିପଡୁଥିବା ଶୂନ୍ୟତା (୨୦୦୦) * ଗୋଟାପଣେ ଦୁଃଖରେ (୨୦୦୨) * ମାଟିକଥା (୨୦୦୫) * ଶକୁଂତଳା (୨୦୦୨) * ଦୀଘି (୨୦୧୨) * ଅଂଧାର ଧୂଳି (୨୦୧୫) * ମେଘଆଣ୍ଡି * ଆଗ ପାହୁଣ୍ଡ (୨୦୦୫) * ପାଣିଫୋଟକା (୨୦୦୮) * ମନେପଡେ ଆଜି (୨୦୦୯) {{Col-3}} === ଗୀତିକବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ === * ମନେପଡେ ଆଜି * ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି * ମାୟା ମୁରୁଜ === ଇ-ବୁକ === * ଛାଇର ପାଦ === ଅନୁବାଦ === * ଗୁରୁ ଦୟାଲ ସିଂହଙ୍କ ବବୁରି ଗଛର ଭୂତ ୨୦୧୭ * ବୁଦ୍ଧିମାନ ଘରଚାଟିଆ {{Col-3}} === ଆଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥ === * ସାରସ୍ୱତ ଗବାକ୍ଷ<ref>{{cite news|title=ପ୍ରଥମ ବହି|url=http://www.dharitri.com/sahityayan/300416/p2.htm|accessdate=5 May 2016|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଏପ୍ରିଲ ୩୦-ମେ ୧୩. ୨୦୧୬ ପୃଷ୍ଠା ୨}}</ref> {{Col-end}} == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୪ (''ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି'' ଗୀତିକବିତା ସଂକଳନ ପାଇଁ) <ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=11 June 2019|archive-date=14 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201214114902/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php|url-status=dead}}</ref> *ଝଙ୍କାର କବିତା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୯<ref>{{cite web |title=ମର୍ଯ୍ୟାଦାଜନକ ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା |url=https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6067dc177f6d8.jpg |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=13 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210613174322/https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-04/6067dc177f6d8.jpg |archivedate=୧୩ ଜୁନ ୨୦୨୧ |page=୧ |date=୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧}}</ref> * ରତ୍ନମଣି ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୭ (ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପ୍ରଦତ୍ତ କବିତା ସମ୍ମାନ) * ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ବିଷୁବ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୭ * ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା କବିତା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୫ * ଚଲାପଥ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୫ * କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୩ * ଡ. ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୫ * ସାଲେପୁର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୪ * ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସରସ୍ବତୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୨୨ (ଡ଼କ୍ଟର ପୀତାମ୍ବର ସ୍ୱାଇଁ ସ୍ମୃତି ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ) * ଡକ୍ଟର  ପିତାମ୍ବର ସ୍ୱାଇଁ ସ୍ମୃତି ସଂସଦ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୩ * କବି କମଳାକାନ୍ତ ଲେଙ୍କା କବିତା ସମ୍ମାନ,  ଭଦ୍ରକ ପୁସ୍ତକମେଳା, ୨୦୧୧ ଓଡ଼ିଶା ଲେଖକ ସମ୍ମେଳନ ସମ୍ମାନ * ଧ୍ୱନୀ ପ୍ରତିଧ୍ୱନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ * ମନସ୍ୱିନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ, କଟକ, ୨୦୧୧ * କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅଧୀନସ୍ଥ ସି.ବି.ଡି.ଟି. ପକ୍ଷରୁ ଆଦର୍ଶ କରଦାତା ଭାବେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍‌ରେ ସମ୍ମାନିତ, ୨୦୧୭ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{Commons cat}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଗୀତିକବିତା)}} {{ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] 21bfay8mwlr0j24iv7rkgms1ltpg9h2 0 53826 606622 598849 2026-09-23T22:34:48Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606622 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|MDMA}} {{Drugbox | INN = none | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 632164040 | chirality = [[Racemic mixture]] | image = MDMA (simple).svg | alt = MDMA structure | image2 = MDMA molecule from xtal ball.png | alt2 = Ball-and-stick model of an MDMA molecule <!--Identifiers--> | IUPAC_name = <center>(''RS'')-1-(1,3-benzodioxol-5-yl)-''N''-methylpropan-2-amine</center><!--From PubChem--> | pronounce = methylenedioxy{{shy}}methamphetamine:<br/>{{IPAc-en|ˈ|m|ɛ|.|θ|ɪ|.|l|i:|n|.|d|aɪ|.|ˈ|ɒ|k|.|s|i|.}}<br />{{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|æ|m|ˈ|f|ɛ|t|əm|iː|n}} | ATC_prefix = none | Drugs.com = {{Drugs.com|parent|MDMA}} | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|TOXNET}} | CAS_number = 42542-10-9 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 1556 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = KE1SEN21RM | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01454 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 1391 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 43048 | PubChem = 1615 | IUPHAR_ligand = 4574 | KEGG = C07577 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | synonyms = {{abbr|3,4-MDMA|3,4-Methylenedioxymethamphetamine}}, Ecstasy (E, X, XTC), Molly, Mandy<ref name="nature.com">{{cite journal|last1=Luciano|first1=Randy L.|last2=Perazella|first2=Mark A.|title=Nephrotoxic effects of designer drugs: synthetic is not better!|journal=Nature Reviews Nephrology|date=25 March 2014|volume=10|issue=6|pages=314–324|doi=10.1038/nrneph.2014.44|url=http://www.nature.com/nrneph/journal/v10/n6/abs/nrneph.2014.44.html|accessdate=2 December 2014}}</ref><ref name=DrugFacts>{{cite web|title=DrugFacts: MDMA (Ecstasy or Molly)|url=http://www.drugabuse.gov/publications/drugfacts/mdma-ecstasy-or-molly|publisher=National Institute on Drug Abuse|accessdate=2 December 2014}}</ref> | PDB_ligand = B41 <!--Chemical data--> | C = 11 | H = 15 | N = 1 | O = 2 | smiles = CC(NC)CC1=CC=C(OCO2)C2=C1 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C11H15NO2/c1-8(12-2)5-9-3-4-10-11(6-9)14-7-13-10/h3-4,6,8,12H,5,7H2,1-2H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = SHXWCVYOXRDMCX-UHFFFAOYSA-N | density = | melting_point = | melting_notes = | boiling_point = 105 | boiling_notes = at 0.4&nbsp;mmHg (experimental)<!--Pubchem--> <!--Clinical/legal data--> | legal_AU = S9 | legal_CA = Schedule I | legal_DE = Anlage I | legal_NZ = Class B | legal_UK = Class A | legal_US = Schedule I | legal_UN = Psychotropic Schedule I | legal_status = | pregnancy_category = | pregnancy_US = | licence_US = <!--Pharmacological data--> | dependency_liability = [[Physical dependence|Physical]]: none<ref name=palmer>{{cite book|last1=Palmer|first1=Robert B.|title=Medical toxicology of drug abuse : synthesized chemicals and psychoactive plants|date=2012|publisher=John Wiley & Sons|location=Hoboken, N.J.|isbn=9780471727606|page=139|url=https://books.google.ca/books?id=OWFiVaDZnkQC&pg=PA139}}</ref><br />[[Psychological dependence|Psychological]]: moderate | addiction_liability= Moderate<ref name="NHM-MDMA">{{cite book | author = Malenka RC, Nestler EJ, Hyman SE | editor = Sydor A, Brown RY | title = Molecular Neuropharmacology: A Foundation for Clinical Neuroscience | year = 2009 | publisher = McGraw-Hill Medical | location = New York | isbn = 9780071481274 | pages = 375 | edition = 2nd | chapter = Chapter 15: Reinforcement and Addictive Disorders | quote= MDMA has been proven to produce lesions of serotonin neurons in animals and humans.}}.</ref> | elimination_half-life = (''R'')-MDMA: 5.8&nbsp;±&nbsp;2.2&nbsp;hours<ref name="Toxnet MDMA">{{cite web|title=3,4-Methylenedioxymethamphetamine|url=http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search2/r?dbs+hsdb:@term+@rn+@rel+42542-10-9|website=Hazardous Substances Data Bank|publisher=National Library of Medicine|accessdate=22 August 2014|date=28 August 2008|quote=}}</ref><br />(''S'')-MDMA: 3.6&nbsp;±&nbsp;0.9&nbsp;hours<ref name="Toxnet MDMA" /> | metabolism = [[Liver]], [[Cytochrome P450 oxidase|CYP450]] extensively involved, including [[CYP2D6]] | metabolites = [[3,4-methylenedioxyamphetamine|MDA]], [[4-Hydroxy-3-methoxymethamphetamine|HMMA]], [[4-Hydroxy-3-methoxyamphetamine|HMA]], [[Alpha-Methyldopamine|DHA]], [[MDP2P]], [[Methylenedioxyhydroxyamphetamine|MDOH]]<ref name="pmid22392347">{{cite journal | author = Carvalho M, Carmo H, Costa VM, Capela JP, Pontes H, Remião F, Carvalho F, Bastos Mde L | title = Toxicity of amphetamines: an update | journal = Arch. Toxicol. | volume = 86 | issue = 8 | pages = 1167–1231 | date = August 2012 | doi = 10.1007/s00204-012-0815-5 | pmid = 22392347}}</ref> | excretion = [[Kidney]] | routes_of_administration = Common: [[oral route|orally]]<ref name="EMCDDA" /><br /> Uncommon: [[insufflation (medicine)|snorting]],<ref name="EMCDDA" /> [[inhalation]] ([[vaporization]]),<ref name="EMCDDA" /> [[injection (medicine)|injection]],<ref name="EMCDDA">{{cite web|title=Methylenedioxymethamphetamine (MDMA or 'Ecstasy')|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/mdma|website=EMCDDA|publisher=European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction|accessdate=17 October 2014|ref=EMCDDA}}</ref><ref>{{cite web|title = Methylenedioxymethamphetamine (MDMA, ecstasy)|url = http://www.nhtsa.dot.gov/people/injury/research/job185drugs/methylenedioxymethamphetamine.htm|work = Drugs and Human Performance Fact Sheets.|publisher = [[National Highway Traffic Safety Administration]]|access-date = 2016-05-12|archive-date = 2010-04-12|archive-url = https://web.archive.org/web/20100412185805/http://www.nhtsa.dot.gov/people/injury/research/job185drugs/methylenedioxymethamphetamine.htm|url-status = dead}}</ref> [[rectal (medicine)|rectal]] | onset = 30–45&nbsp;minutes (orally)<ref name=Freye2009/> | duration_of_action = 4–6&nbsp;hours<ref name=Freye2009/> | bioavailability = | protein_bound = }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''୩,୪-ମେଥିଲିନ୍‌ଡାଇଅକ୍ସିମେଥାମ୍ଫେଟାମିନ୍''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''3,4-Methylenedioxymethamphetamine ବା MDMA)''', ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଏକ୍ସଟାସି ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''E'''), ଏକ [[ମନୋସକ୍ରିୟ ଔଷଧ]] ଯାହା ମନୋରଞ୍ଜନ ଔଷଧ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ସ‌ହାନୁଭୂତି, ସୁଖ, ଆନନ୍ଦ ଆଦି ଅନୁଭବକୁ ଏହା ଶିଖରକୁ ନେଇଯାଏ, ସମୟ ଜ୍ଞାନ ଓ କାମାବେଗ ବଦଳିଯାଏ ।<ref name=Current2013/><ref name="Acute amph toxicity" /> ପାଟିରେ ନେଲେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ୩୦ରୁ ୪୫ ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ ଓ ୩ରୁ ୬ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ ।<ref name=Freye2009>{{cite book|last1=Freye|first1=Enno|title=Pharmacology and Abuse of Cocaine, Amphetamines, Ecstasy and Related Designer Drugs|date=28 July 2009|publisher=Springer Netherlands|isbn=978-90-481-2448-0|pages=151–160|url=http://link.springer.com/chapter/10.1007/978-90-481-2448-0_24|accessdate=18 June 2015|chapter=Pharmacological Effects of MDMA in Man}}</ref><ref name=NIH2016/> ଏହାକୁ ଶୁଙ୍ଘିକରି ବା ଧୁଆଁ କରି ପ୍ରଶ୍ୱାସରେ ନିଆଯାଏ ।<ref name=Drugs2014>{{cite web|title=MDMA|url=http://www.drugs.com/illicit/mdma.html|accessdate=30 March 2016|editor-last=Anderson|editor-first=Leigh|website=Drugs.com|publisher=Drugsite Trust|date=18 May 2014}}</ref> ସନ ୨୦୧୬ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ଔଷଧକୁ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାରରେ ଲଗାଯାଇନାହିଁ ।<ref name="EMCDDA" /> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା, ରସାୟନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ --> ଏହି ଫର୍ମୁଲାର ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟାମାନଙ୍କ ନାମ:- [[ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ]], ସ୍ମରଣ ସମସ୍ୟା, [[ପାରାନୋଇଆ]], ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା, [[ଦାନ୍ତ ରଗଡ଼ିବା]], ଝାପ୍‌ସା ଦୃଷ୍ଟି, ଝାଳ ବୋହିବା ଓ [[ଦୃତ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଗତି]] ।<!-- <ref name=Drugs2014/> --> ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାରରେ ଅବସାଦ ଓ ଥକ୍କା ମଧ୍ୟ ଆସେ ।<!-- <ref name=Drugs2014/> --> ଶରୀର ଉତ୍ତାପ ବୃଦ୍ଧି ଓ ନିର୍ଜଳନ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ।<ref name=Drugs2014/> [[ସେରୋଟୋନିନ୍]], [[ଡୋପାମିନ୍]] ଓ [[ନର୍-ଏପିନେଫ୍ରିନ]] ଆଦି ନିଉରୋଟ୍ରାନ୍ସମିଟରମାନଙ୍କର ଦୃତ ବିମୋଚନ ଓ ଧିର ରିଅପଟେକ୍ ଏମଡିଏମଏ ଯୋଗୁ ହୁଏ ଫଳରେ ମସ୍ତିଷ୍କର କିଛି ଅଂଶ ଉପରେ ଉତ୍ତେଜକ ଓ ମନୋବିକୃତକାରୀ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ ।<ref name=palmer/><ref name=nhtsa>{{citation|title=Methylenedioxymethamphetamine (MDMA, Ecstasy)|url=http://www.nhtsa.gov/people/injury/research/job185drugs/methylenedioxymethamphetamine.htm|publisher=National Highway Traffic Safety Administration|accessdate=5 April 2016|archive-date=3 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403053214/http://www.nhtsa.gov/people/injury/research/job185drugs/methylenedioxymethamphetamine.htm|url-status=dead}}</ref> ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ନିଉରୋଟ୍ରାନ୍ସମିଟର ବୃଦ୍ଧି ପରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ସ୍ଥାୟୀ ହ୍ରାସ ହୁଏ ।<ref name=NIH2016>{{cite web|title=DrugFacts: MDMA (Ecstasy/Molly)|url=https://www.drugabuse.gov/publications/drugfacts/mdma-ecstasymolly|website=National Institute on Drug Abuse|accessdate=30 March 2016|date=February 2016}}</ref><ref name=Drugs2014/><!-- <ref name=nhtsa/><ref name=palmer/> --> ଗଠନାତ୍ମକ ଭାବେ ଏହା ମେଥାମ୍ଫେଟାମିନ୍ ସ‌ହିତ ଅନୁରୂପ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଔଷଧୀୟ ଓ ବିଷାକ୍ତ‌ତା ଗୁଣରେ ଆମ୍ଫେଟାମିନ୍ ସ‌ହିତ ତୁଳନୀୟ ।<ref name=NIH2016/><ref name=nhtsa/> <!-- ବ୍ୟବ‌ହାର ଓ ଇତିହାସ --> ଏମ୍‌ଡିଏମ୍‌ଏ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୯୧୨ରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=Drugs2014/> ସନ ୧୯୭୦ରେ ସାଇକୋଥେରାପିରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଲା ଓ ସନ ୧୯୮୦ରେ ରାସ୍ତା ଡ୍ରଗ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଲା ।<ref name=NIH2016/><ref name=Drugs2014/><ref>{{Cite journal|last=Chakraborty|first=Kaustav|last2=Neogi|first2=Rajarshi|last3=Basu|first3=Debasish|date=2011|title=Club drugs: review of the ‘rave’ with a note of concern for the Indian scenario|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3135986/|journal=The Indian Journal of Medical Research|volume=133|issue=6|pages=594–604|issn=0971-5916|pmc=3135986|pmid=21727657}}</ref> ଏହା ମୂଖ୍ୟତଃ ନାଚ ପାର୍ଟି ଓ ରେଭ ପାର୍ଟିମାନଙ୍କରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଛି ।<ref name=WHO2004>{{cite book|author=World Health Organization|title=Neuroscience of Psychoactive Substance Use and Dependence|url=https://books.google.com/books?id=G9OhG-dZdAwC&pg=PA97|year=2004|publisher=World Health Organization|isbn=978-92-4-156235-5|pages=97–}}</ref> ଅନେକ ସମୟରେ ଏହା ସ‌ହିତ [[ଏଫିଡ୍ରିନ୍]] ଓ [[କେଟାମିନ୍]] ମିଶ୍ରିତ ହୋଇ ବିକ୍ରି ହେଉଛି ।<ref name=Drugs2014/> ସନ ୨୦୧୩ରେ ୧୫ରୁ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ୯ରୁ ୨୮ ନିୟୁତ (ପୃଥିବୀ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୦.୨% to ୦.୬%) ଲୋକ ଏକ୍ସଟାସି (ଏମଡିଏମଏ) ବ୍ୟବ‌ହାର କରିଥିଲେ ।<!-- <ref name="World Drug Report 2015"/> --> ଏହା କୋକେନ, ଆମ୍ଫେଟାମିନ୍ ଓ ଓପିଅଏଡ୍ ବ୍ୟବ‌ହାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସ‌ହିତ ସମାନ କିନ୍ତୁ ଗଞ୍ଜେଇ ଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ କମ୍ ।<ref name="World Drug Report 2015">{{cite book|title=World Drug Report 2015|url=http://www.unodc.org/documents/wdr2015/WDR15_Drug_use_health_consequences.pdf|accessdate=26 June 2015|format=pdf|chapter=Status and Trend Analysis of {{sic|nolink=y|Illict}} Drug Markets}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୧୦ରେ ପ୍ରାୟ ୦.୯ ନିୟୁତ ଲୋକ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରିଥିଲେ ।<ref name=Drugs2014/> <!-- କାନୁନ୍ ଓ ଗବେଷଣା --> ଅଧିକାଂଶ ଦେଶରେ ଏମଡିଏମଏ ଡ୍ରଗ୍ ରଖିବା ଓ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବା [[ଅପରାଧ|ବେଆଇନ]] ।<!-- <ref name=Drugs2014/><ref>{{cite book|last1=Patel|first1=Vikram|title=Mental and neurological public health a global perspective|date=2010|publisher=Academic Press/Elsevier|location=San Diego, CA|isbn=9780123815279|page=57|edition=1st ed.|url=https://books.google.ca/books?id=8fihf3VWbcIC&pg=PA57}}</ref> --> କେବଳ ଗବେଷଣା ନିମନ୍ତେ କିଛିଟା ରିହାତି ଦିଆଯାଏ ।<!-- <ref name=NIH2016/> --> ସାଂଘାତିକ ଓ ଚିକିତ୍ସା-ଅବରୋଧୀ ମାନସିକ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱଳ୍ପ ବା ନିମ୍ନ ଡୋଜ୍‌ର ଏମଡିଏମଏ ନିମନ୍ତେ ଗବେଷଣା ଚାଲିଛି ।<ref name=Current2013>{{cite journal | author = Meyer JS | title = 3,4-methylenedioxymethamphetamine (MDMA): current perspectives | journal = Subst Abuse Rehabil | volume = 4 | issue = | pages = 83–99 | year = 2013 | pmid = 24648791 | pmc = 3931692 | doi = 10.2147/SAR.S37258}}</ref><ref name=Pharm2014>{{cite journal | author = Parrott AC | title = The potential dangers of using MDMA for psychotherapy | journal = J Psychoactive Drugs | volume = 46 | issue = 1 | pages = 37–43 | year = 2014 | pmid = 24830184 | doi = 10.1080/02791072.2014.873690 | url =https://archive.org/details/sim_journal-of-psychoactive-drugs_january-march-2014_46_1/page/37| quote = Deficits have been demonstrated in retrospective memory, prospective memory, higher cognition, complex visual processing, sleep architecture, sleep apnoea, pain, neurohormonal activity, and psychiatric status. Neuroimaging studies have shown serotonergic deficits, which are associated with lifetime Ecstasy/MDMA usage, and degree of neurocognitive impairment. Basic psychological skills remain intact. Ecstasy/MDMA use by pregnant mothers leads to psychomotor impairments in the children. Hence, the damaging effects of Ecstasy/MDMA were far more widespread than was realized a few years ago.&nbsp;... Rogers et al. (2009) concluded that recreational ecstasy/MDMA is associated with memory deficits, and other reviews have come to similar conclusions. Nulsen et al. (2010) concluded that 'ecstasy users performed worse in all memory domains'. Laws and Kokkalis (2007) concluded that abstinent Ecstasy/MDMA users showed deficits in both short-term and long-term memory, with moderate to large effects sizes.}}</ref> ଏହାର ଉପକାର ଅପେକ୍ଷା ଅପକାର ଉପରେ ଅଧିକ ଗବେଷଣା ଆବଶ୍ୟକ ।<ref name=Current2013/><ref name=Pharm2014/> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ମନୋରଞ୍ଜନ‌କାରୀ ଔଷଧ]] 68yzk2nkpwoy9wovg53ln4mz3okv5r8 0 53992 606886 594726 2026-09-24T05:17:12Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606886 wikitext text/x-wiki {{Infobox criminal |birth_name = ସରବଜିତ ସିଂହ |image_name = |image = |birth_date = ୧୯୬୩ କିମ୍ବା ୧୯୬୪<ref name="BBC_Obit">{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-22378520 | title=Obituary: Sarabjit Singh | publisher=BBC News | date=2 May 2013 | accessdate=5 May 2013}}</ref> |birth_place = [[ଭିଖିଓ୍ବିଣ୍ଡ]], [[ପଞ୍ଜାବ]], ଭାରତ |death_date = {{Death date|df=yes|2013|05|02}}<ref name=death>{{cite news | title = Sarabjit Singh dead | date = 2 May 2013 |url=http://www.mumbaivoice.com/sarabjit-singh-dies-130-am-today | publisher = Mumbaivoice.com | accessdate = 2 May 2013}}</ref> (୪୯ ବର୍ଷ) |death_place = [[ଲାହୋର]], [[ପଞ୍ଜାବ, ପାକିସ୍ତାନ]] |nationality = [[Indian people|ଭାରତୀୟ]] |conviction = Espionage ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ |conviction_penalty = [[Capital punishment|ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ]] |motive = |charge = |conviction_status = ପାକିସ୍ତାନରେ ଗୁପ୍ତଚର ଓ ବୋମା ନିକ୍ଷେପକାରୀ |cause = }} '''ସରବଜିତ ସିଂ''' (୧୯୬୩ କିମ୍ବା ୧୯୬୪ - ୨ ମଇ ୨୦୧୩) (ପାକିସ୍ତାନଦ୍ୱାରା ମଞ୍ଜିତ ସିଂ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା ।)<ref name="BBC_Obit"/><ref>{{cite web|title=For Pakistan, Sarabjit was always Manjit|url=http://www.indiatvnews.com/news/india/for-pakistan-sarabjit-was-always-manjit-22544.html|work=3 May 2013, 18:57:07|publisher=indiatvnews.com|accessdate=3 May 2013}}</ref><ref name="BBC Pakistan Department">{{cite news|title=Sarabjit Singh: Indian 'spy' dies after Pakistan attack|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-22375650|accessdate=2 May 2013|newspaper=BBC Pakistan Department|date=2 May 2013 Last updated at |author=News Desk Pakistan|quote=Pakistan says his real name was Manjit Singh..BBC Quoted}}</ref> ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ଅଟନ୍ତି । ସରବଜିତଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନ ଅଦାଲତ ତରଫରୁ ଜଣେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଓ ଗୁପ୍ତଚର ହେବା ଦୋଷରେ ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡ଼ିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଲାହୋର ଓ ଫୈସଲାବାଦରେ ହୋଇଥିବା ବୋମା ବିସ୍ଫୋଟରେ ୧୪ ଜଣ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ମାରିଦେବାର ଦୋଷାରୋପ କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ସରବଜିତ ପରେ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ, ସେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ଚାଷୀ ଯିଏକି ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣର ୩ ମାସ ପରେ ଭୁଲ୍ ବଶତଃ ପାକିସ୍ତାନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଯାଇଥିଲେ । ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଭାରତୀୟ ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା କି, ସରବଜିତ ଭାରତୀୟ ଗୁଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥା [[ରିସର୍ଚ ଆଣ୍ଡ ଆନାଲିସିସ୍ ୱିଙ୍ଗ]] (ର) ପାଇଁ କାମ କରୁଥିଲେ ।<ref name="The News International 2012">{{cite news|title=Sarabjit Singh is a terrorist: Surjeet|url=http://www.thenews.com.pk/article-56544-Sarabjit-Singh-is-a-terrorist:-Surjeet|accessdate=2 May 2013|newspaper=The News International 2012|date=29 June 2012&nbsp;– Updated 1148 PKT|author=Web Edition|quote=According to the testament of his fellow spy operatives, Surjeet Singh, confirming that Sarabjit Singh is a terrorist and terrorists are neither released by India nor Pakistan....|archive-date=15 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515141916/http://www.thenews.com.pk/article-56544-Sarabjit-Singh-is-a-terrorist:-Surjeet|url-status=dead}}</ref><ref name="Voice of Journalist">{{cite news|last=staff|title=Sarabjit Singh, how a terrorist becomes a hero|url=http://www.voiceofjournalists.com/sarabjit-singh-how-a-terrorist-becomes-a-hero/|accessdate=2 May 2013|newspaper=Voice of Journalist|date=2 May 2013<!-- 10:23&nbsp;pm-->|archive-date=6 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130506032345/http://www.voiceofjournalists.com/sarabjit-singh-how-a-terrorist-becomes-a-hero/|url-status=dead}}</ref> ପାକିସ୍ତାନ ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟ ତରଫରୁ ସରବଜିତଙ୍କୁ ୧୯୯୧ରେ ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଫାଶୀକୁ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ତରଫରୁ ବାରମ୍ବାର ସ୍ଥଗିତ କରାଯାଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ [[କୋତ ଲଖପତ ଜେଲ]]ରେ ତାଙ୍କୁ ସାଥି କଏଦୀମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ଓ ୬ ଦିନ ଲାହୋର ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ରହିବା ପରେ ୨୦୧୩ ଅପ୍ରେଲରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="web news">{{cite news|last=staff|title=Last rites for India's 'spy' Sarabjit Singh who never came home|url=http://www.thenational.ae/news/world/south-asia/last-rites-for-indias-spy-sarabjit-singh-who-never-came-home|accessdate=2 May 2013|newspaper=web news|archive-date=3 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130503054801/http://www.thenational.ae/news/world/south-asia/last-rites-for-indias-spy-sarabjit-singh-who-never-came-home|url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଅଛି । ବଲିଉଡ ଅଭିନେତ୍ରୀ [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ରାୟ]] ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଦଲବୀର ସିଂ, [[ରନବୀର ହୂଡା]] ଓ [[ରିଚା ଚଡା]], ଯଥାକ୍ରମେ ସରବଜିତ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସୁଖପ୍ରୀତ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Aishwarya-Rai-Bachchan-to-play-the-role-of-Dalbir-Kaur-in-Omung-Kumars-Sarbjit-biopic/articleshow/47539996.cms?intenttarget=no&from=mdr|title=Aishwarya Rai Bachchan to play the role of Dalbir Kaur in Omung Kumar’s 'Sarbjit' biopic|author=Priya Gupta|date=4 June 2015|work=The Times of India}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mid-day.com/articles/aishwarya-rai-bachchan-to-play-sarabjit-singhs-sister-in-biopic/16268167#sthash.Td6RWqV7.FVFIvL8n.dpuf|title=Aishwarya Rai Bachchan to play Sarabjit Singh's sister in biopic|date=5 June 2015|work=mid-day}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/randeep-hooda-to-play-aishwarya-rai-bachchans-brother-in-sarabjit-biopic/|title=Randeep Hooda to play Aishwarya Rai Bachchan’s brother in Sarabjit biopic|date=24 June 2015|work=The Indian Express}}</ref> == ଜୀବନୀ ଓ ପରିବାର == ସରବଜିତ ଭିଖିୱିଣ୍ଡ (ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସୀମା ପଞ୍ଜାବର ଟର୍ନ ତରଣ ଜିଲ୍ଲା)ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name=TOI_address>{{cite news|title=Sarabjit's family meets Krishna|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Sarabjits-family-meets-Krishna/articleshow/14459506.cms|accessdate=28 June 2012|newspaper=The Times of India|date=28 June 2012}}</ref> ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ଓ ବିଲୁପ୍ତ ପ୍ରାୟ ପାରା ରଖିବା ତାଙ୍କର ସଉକ ଥିଲା । ଭାଗଚାଷୀ ଭାବରେ ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଜମିରେ ଚାଷକରୁଥିଲେ । ସେ ସୁଖପ୍ରୀତ କୌରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଦୁଇ କନ୍ୟା ଥିଲେ (ସ୍ୱପ୍ନଦୀପ ଓ ପୁନମ) । ସରବଜିତଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଦଳବୀର ସିଂ ୧୯୯୧ରୁ ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଢେଇ କରିଚାଲିଥିଲେ ।<ref name=BBC_sister>{{cite news|title=Sister visits condemned Indian Sarabjit in Lahore jail|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-13793583|accessdate=26 June 2012|publisher=BBC News|date=16 June 2011}}</ref><ref name=hist>{{cite news | first = Asit | last = Jolly | title = Dalbir Kaur, whose fight for her brother Sarabjit Singh, ended with tears | date = 2 May 2013 |url=http://indiatoday.intoday.in/story/dalbir-kaur-sarabjit-singh-sister-fight-for-her-brother/1/268931.html | work = India Today | accessdate = 2 May 2013}}</ref> == ଗିରଫ ଓ ମାମଲା ରୁଜୁ == ସରବଜିତ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସୀମାରେ ଏକ ଅଗୋଚର ରୂପରେ ପାକିସ୍ତାନର କସୁରଠାରେ ରେଞ୍ଜର ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଥିଲେ ।<ref name="hist"/> ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନେ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ସରବଜିତ ନିସାସକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଭୁଲ୍ ବଶତଃ ପାକିସ୍ତାନ ପଳାଇଥିଲେ ଓ ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ସନ୍ଦେହରେ ମଞ୍ଜିତ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="BBC_sister"/> ତାଙ୍କ ଯିବାର ପ୍ରାୟ ୯ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କୁ ପାଗଳପ୍ରାୟ ଖୋଜି ବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଖୋଜ ଖବର ପାଇନଥିଲେ ।<ref name=hist/> ପ୍ରାୟ ୧ ବର୍ଷ ପରେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଦଲଜିତ ସରବଜିତଙ୍କ ହାତ ଲେଖା ଚିଠି ପାଇଲେ ଓ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ ସରବଜିତ ପାକିସ୍ତାନରେ ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣ ଅପରାଧରେ ଭୁଲରେ ମଞ୍ଜିତ ପରିଚୟ ନେଇ ଜେଲରେ ଅଛନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡାଦେଶ କରାଯାଇଅଛି ।<ref name=ibnlive>{{cite news | title = Sarabjit Singh's body reaches Amritsar, protests held across India | date = 2 May 2013 | url = http://ibnlive.in.com/news/sarabjit-singhs-body-reaches-amritsar-protests-held-across-india/389257-3-241.html | work = CNN-IBN | accessdate = 2 May 2013 | archive-date = 5 May 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130505102842/http://ibnlive.in.com/news/sarabjit-singhs-body-reaches-amritsar-protests-held-across-india/389257-3-241.html | url-status = dead }}</ref> .<ref name=BBC_sister/> ଅନ୍ୟ ଏକ ତଥ୍ୟରୁ ପ୍ରକାଶ କି ସରବଜିତଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ବେଆଇନ ଭାବରେ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ ଅଭିଯୋଗରେ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ୮ ଦିନ ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ପୋଲିସ ୧୯୯୦ରେ ଲାହୋର ଓ ଫୈସଲାବାଦରେ ହୋଇଥିବା ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣ ଅପରାଧରେ ଦୋଷୀ କରାଇଦେଇଥିଲା ।<ref name=CNN_witness/> ତାଙ୍କୁ ମଞ୍ଜିତ ସିଂ ରୂପରେ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ପରେ ମଞ୍ଜିତ ସିଂକୁ ପ୍ରଥମେ କାନାଡା ଓ ପରେ ଭାରତରେ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name=lies>{{cite news | title = EXCLUSIVE: Sarabjit's letter exposes Pakistan and its lies | date = 2 May 2013 | url = http://daily.bhaskar.com/article/NAT-TOP-exclusive-sarabjits-letter-exposes-pakistan-and-its-lies-4248047-PHO.html?seq=2 | work = Dainik Bhaskar | accessdate = 2 May 2013 | archive-date = 14 July 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140714191346/http://daily.bhaskar.com/article/NAT-TOP-exclusive-sarabjits-letter-exposes-pakistan-and-its-lies-4248047-PHO.html?seq=2 | url-status = dead }}</ref> .<ref>{{cite news | title = Rattu arrest boosts hopes for Sarabjit's release | date = 17 December 2010 |url=http://www.thehindu.com/news/national/rattu-arrest-boosts-hopes-for-sarabjits-release/article956976.ece | work = The Hindu | accessdate = 2 May 2013}}</ref><ref>{{cite news | title = New twist in Sarabjit Singh case with arrest of 'fraudster' | date = 17 December 2010 |url=http://indiatoday.intoday.in/story/new-twist-in-sarabjit-singh-case-with-arrest-of-fraudster/1/123712.html | work = India Today | accessdate = 2 May 2013}}</ref> === ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡାଦେଶ === ୧୯୯୧ରେ ସରବଜିତଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନ ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ଅଧିନିୟମ ଅନୁସାରେ ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref name=ibnlive/> କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ପ୍ରଥମେ ଉଚ୍ଚ ନାୟାଳୟ ଓ ପରେଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ତରଫରୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା । ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୬ରେ ସରବଜିତଙ୍କ ଓକିଲ ଉପସ୍ଥିତ ନଥିବାରୁ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ସରବଜିତଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡାଦେଶର ସମୀକ୍ଷା ପିଟିସନ ଖାରଜ କରିଦେଇଥିଲେ ।<ref name=BBC_UK_lawyer>{{cite news|title=UK lawyer takes up case of condemned Indian|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8407727.stm|accessdate=26 June 2012|publisher=BBC News|date=26 December 2009}}</ref> .<ref name=HT_IDay_mercy>{{cite news|title=Sarabjit files fresh plea, seeks mercy on Pak I-day|url=http://www.hindustantimes.com/India-news/Punjab/Sarabjit-files-fresh-plea-seeks-mercy-on-Pak-I-day/Article1-888629.aspx|accessdate=13 July 2012|date=13 July 2012|archive-date=14 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120714063645/http://www.hindustantimes.com/India-news/Punjab/Sarabjit-files-fresh-plea-seeks-mercy-on-Pak-I-day/Article1-888629.aspx|url-status=dead}}</ref> === ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ ସମସ୍ୟା === ପାକିସ୍ତାନ ମାନବ ଅଧିକାରର କର୍ମୀ [[ଅଂଶର ବୁରନେ]] ଦାବି କରିଥିଲେକି ସରବଜିତ କୌଣସି ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣ ଅପରାଧ ସହ ଜଡ଼ିତ ନାହାନ୍ତି ଓ ୩୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୦ରେ କସୁରଠାରେ ତାଙ୍କୁ ବେଆଇନ ଭାବରେ ପାକିସ୍ତାନ ସୀମାରେ ପଶିଯିବା ପାଇଁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଦାବି କରିଥିଲେ କି ୮ ଦିନ ପରେ ପୋଲିସ ତାଙ୍କୁ ଆତଙ୍କବଦୀର ଆଖ୍ୟା ଦେଇ ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣ ଅପରାଧରେ ଗିରଫ କରିଥିଲା । ଆଉ ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ଓକିଲ ସରବଜିତଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ ଓ ଅନେକ ଅସୁବିଧାର ସମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ । == ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବା ପରେ == ୨୬ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୦୮ରେ ମୁଖ୍ୟ ସାକ୍ଷୀ ଶୌକତ ସଲିମ<ref>{{YouTube|id=idrSe30iCgs|title=Re: Shaukat Salim&nbsp;– a key witness in the trial of Sarabjit Singh}}</ref><ref>{{YouTube|id=VM3SRqzYek4|title=Sarabjit Singh&nbsp;– proof of his innocence}}</ref> ସମ୍ବାଦିକଙ୍କ ସମୁଖରେ ନିଜର ବୟାନ ବଦଳାଇଥିଲା ଓ କହିଥିଲା କି ତାର ବାପା, ମା ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପୋଲିସର ଧମକରେ ସେ ସରବଜିତଙ୍କ ଦୋଷୀ ବୋଲି କହିଥିଲା ।<ref name=CNN_witness>{{cite news|title=Sarabjit case: Key witness retracts statement|url=http://ibnlive.in.com/news/sarabjit-case-key-witness-retracts-statement/64062-2.html|accessdate=26 June 2012|newspaper=CNN IBN|date=27 April 2008|archive-date=12 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110812002347/http://ibnlive.in.com/news/sarabjit-case-key-witness-retracts-statement/64062-2.html|url-status=dead}}</ref> ସରବଜିତଙ୍କ ଓକିଲ ଅବଦୁଲ ରାଣା ହାମିଦ ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲେ କି ସଲିମ କଥାରେ କୌଣସି ସତ୍ୟତା ନଥିଲା ଓ ସେ ପୋଲିସର ଧମକରେ ସରବଜିତଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କହିଥିଲା ।<ref name=CNN_witness /> କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ କ୍ଷମା ଆବେଦନକୁ ପ୍ରଥମେ ଅଦାଲତରେ ଓ ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଖାରଜ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୮ରେ ସରକାର ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ସରବଜିତଙ୍କ କ୍ଷମା ଆବେଦନକୁ ପୁଣିଥରେ ଖାରଜ କରିଥିଲେ ।<ref name="Dawn News Channel">{{cite news|last=Agencies, various others|title=Sarabjit dies at Lahore's Jinnah hospital|url=http://www.beta.dawn.com/news/795055/sarabjit-dies-at-lahores-jinnah-hospital/?commentPage=1&storyPage=1|accessdate=2 May 2013|newspaper=Dawn News Channel|date=2 May 2013}}</ref> === ପାକିସ୍ତାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ମୁର୍ଖାମି === ୨୬ ଜୁନ ୨୦୧୨ରେ ଏମିତି ଏକ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା କି ତାହା ପ୍ରଥମେ ସରବଜିତଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତବାସୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରେଇଦେଇଥିଲା ଓ ପରେ ଜଣା ପଡ଼ିଥିଲା ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଖୁସି କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ଥିଲା କାରଣ ସେହିଦିନ ପାକିସ୍ତାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ଆସିଫ ଅଲ୍ଲୀ ଜର୍ଦାରୀ]] ନିଜେ ସରବଜିତଙ୍କ ମୁକ୍ତି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।<ref name=TOI_pardon>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Sarabjit-Singh-gets-Pakistan-President-Zardaris-pardon-to-walk-free/articleshow/14414257.cms|title=Sarabjit Singh gets Pakistan President Zardari's pardon, to walk free|date=26 June 2012}}</ref><ref>{{cite news|last=Press Trust of India|title=Sarabjit Singh gets Pakistan President Zardari's pardon, to walk free|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-26/india/32424279_1_sarabjit-singh-dalbir-kaur-pakistan-president-zardari|accessdate=4 May 2013|newspaper=[[The Times of India]]|date=26 Jun 2012<!-- , 08.08PM IST -->|archive-date=5 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130505024603/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-26/india/32424279_1_sarabjit-singh-dalbir-kaur-pakistan-president-zardari|url-status=dead}}</ref> କିନ୍ତୁ ପରେ କହିଥିଲେ କି ସେ ମୁକ୍ତି ସରବଜିତଙ୍କ ନୁହେଁ ତାହା ହେଉଛି ସୁରଜୀତ ସିଂଙ୍କର । (୧୯୮୯ରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ କଏଦୀ )<ref name=Hindu_commuted>{{cite news|title=Sarabjit's sentence commuted, may return home soon|url=http://www.thehindu.com/news/national/article3573345.ece|accessdate=26 June 2012|newspaper=The Hindu|date=26 June 2012}}</ref><ref>{{cite news|last=Dasgupta|first=Sabyasachi|title=Sarabjit Singh's case will be considered, says Pakistan President Asif Ali Zardari|url=http://www.ndtv.com/article/india/sarabjit-singh-s-case-will-be-considered-says-pakistan-president-asif-ali-zardari-264617|accessdate=4 May 2013|newspaper=New Delhi Television Limited|date=8 September 2012<!-- 00:49 IST -->}}</ref> ସରବଜିତଙ୍କ ପରିବାର ପାଇଁ ଏହା ଏକ କ୍ରୁର ହସକଥା ଛଡା ଆଉ କିଛି ନଥିଲା ।<ref name=BBC_cruel_joke>{{cite news|title=India in new Sarabjit Singh death row release call|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-18595839|accessdate=27 June 2012|publisher=BBC News|date=27 June 2012}}</ref><ref name=TOI_cruel_joke>{{cite news|title=It is a deliberate and cruel joke: Sarabjit Singh's wife|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/It-is-a-deliberate-and-cruel-joke-Sarabjit-Singhs-wife/articleshow/14424870.cms|accessdate=27 June 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=27 June 2012}}</ref> ସରବଜିତ ଆଉଥରେ ୬୫ତମ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସରେ କ୍ଷମା ଆବେଦନ ଅପିଲ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Sarabjit-files-fresh-appeal-for-mercy-to-Zardari/Article1-888233.aspx|title=Sarabjit files fresh appeal for mercy to Zardari|date=13 July 2012|access-date=26 May 2016|archive-date=13 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120713133312/http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Sarabjit-files-fresh-appeal-for-mercy-to-Zardari/Article1-888233.aspx|url-status=dead}}</ref> === ମୁକ୍ତିର ସଂଗ୍ରାମ === ୨୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୫ରେ ସରବଜିତଙ୍କ କଥା ଭାରତୀୟ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟରେ ପଡ଼ିଥିଲା ଓ ସରକାର ଏହାର ବିହିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବେ ବୋଲି କହିଥିଲେ ଓ ପ୍ରାୟ ୩ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୁପ ବସିପଡ଼ିଥିଲେ ।{{citation needed|date=September 2012}} ୨୦୦୮ରେ ସରବଜିତଙ୍କ ପରିବାର ପାକିସ୍ତାନ ଗସ୍ତରେ ଯାଇ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରମୁଖ ନେତା ମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ନବାଜ ସରିଫ]]ଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ । ସେ ସରବଜିତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଓ କଷ୍ଟକୁ ବୁଝିଥିଲେ ଓ ଏକ ସର୍ତ୍ତରେ ଛାଡ଼ିବାକୁ ରାଜିହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସର୍ତ୍ତ ଥିଲା କି ଭାରତ ସରକାର ଦରକାର, ପଡ଼ିଲେ କିମ୍ବା କିଛି ପ୍ରମାଣ ମିଳିଲେ ପୁଣିଥରେ ସରବଜିତଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପଠେଇବେ ।<ref name="BBC_hanging_deferred"/> === କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା === ୧୯୯୧ ପରେ ସରବଜିତଙ୍କ ଓକିଲଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହୁତ ପିଟିସନ ଭରାଯାଇଥିଲା । ପଞ୍ଚମ ପିଟିସନ ୨୮ ମଇ ୨୦୧୨ରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦,୦୦୦ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସ୍ୱାକ୍ଷର ସହ ଭରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ କ୍ରୁର ପାକିସ୍ତାନ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ନଥିଲା ଓ ସମସ୍ତ ପିଟିସନକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଥିଲା । === ସରବଜିତଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ === ୨୦୦୯ରେ ବ୍ରିଟିଶ ଓକିଲ ଯାସ ଉପ୍ପଳ ସରବଜିତଙ୍କ କଥାକୁ ସମସ୍ତ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବାକୁ ''freesarabjitsingh.com''<ref name=freesarabjitsingh.com>{{cite web|title=Free Sarabjit Singh online campaign|url=http://freesarabjitsingh.com/|accessdate=30 June 2012|archive-date=20 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120171535/http://freesarabjitsingh.com/|url-status=dead}}</ref> ନାମରେ ଏକ ୱେବସାଇଟ ତିଆରି କରିଥିଲେ । ପାକିସ୍ତାନ ଓକିଲ ଅବସିସ ସେଖ ତାଙ୍କୁ ଏହି କାମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ମାନବ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟର ହାତ ବଢେଇଥିଲେ ।<ref name=BBC_UK_lawyer/><ref name=BBC_UK_lawyer/> ବଲିଉଡ ଅଭିନେତା ଓ କର୍ମୀ [[ରାଜା ମୁରାଦ]] ସରବଜିତଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳୋନରେ ଯୋଗ ଦେଇ ପ୍ରାୟ ୧୩୮,୨୨୬ ସ୍ୱାକ୍ଷର ଏକାଠି କରିଥିଲେ ।<ref name=TOI_raza_intensify>{{cite news|title=Raza Murad to intensify his 'Free Sarabjit' campaign|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32523226_1_free-sarabjit-free-sarabjit-indian-prisoner-sarabjit-singh|accessdate=5 July 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=3 July 2012|archive-date=3 January 2013|archive-url=https://archive.today/20130103145520/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32523226_1_free-sarabjit-free-sarabjit-indian-prisoner-sarabjit-singh|url-status=dead}}</ref> == ସରବଜିତଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ == ୨୬ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୩ ପ୍ରାୟ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ [[ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଜେଲ ଲାହୋର]]ରେ ସରବଜିତଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କଏଦୀମାନେ ଇଟା, ଧାରୁଆ ଧାତୁ ଖଣ୍ଡ, ଲୁହା ଛଡ, ବ୍ଲେଡ, ପ୍ରଭୃତିଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ଗୁରୁତର ଅବସ୍ଥାରେ ଜିନ୍ନା ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ତାଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଗୁରୁତର ଆଘାତ ଲାଗିଥିଲା ଓ ପିଠି ହାଡ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା; ଏପରିକି ସେ କୋମାକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଭେଣ୍ଟିଲେଟରରେ ରଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/editors-picks/30-Apr-2013/islamabad-deeply-assessing-sarabjit-s-fate | title=slamabad deeply assessing Sarabjit’s fate | work=The Nation | date=30 April 2013 | accessdate=5 May 2013}}</ref> ତାଙ୍କ ଆକ୍ରମଣକୁ ବିଭିନ୍ନ ସୂତ୍ରରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା । କିଏ କହିଲା ୬ ଜଣ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲେ ତ କିଏ କହିଲା ୨ ଜଣ ।<ref name=lies/> ଅନ୍ୟ ଏକ ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା କି ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜେଲ କୋଠରି ମଧ୍ୟରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଆଉ କିଏ କହିଥିଲେ ଯେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅଧଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ବାହାରକୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା ଆଉ ସେତିକି ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name=lies/> ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ କହିବା ମୁତାବକ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପଛରେ ପାକିସ୍ତାନ ପୋଲିସର ହାତ ଅଛି । ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ,ପତ୍ନୀ, ଓ ଦୁଇ ଝିଅଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଛଡ଼ାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news | title = Indian spy Sarabjit's family arrive in Pakistan | date = 28 April 2013 |url=http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/lahore/28-Apr-2013/indian-spy-sarabjits-family-arrive-in-pakistan | work = The Nation (Pakistan) | accessdate = 28 April 2013}}</ref><ref>{{cite news | title = Sarabjit critical after attack in jail | date = 27 April 2013 |url=http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/national/27-Apr-2013/sarabjit-critical-after-attack-in-jail | work = The Nation (Pakistan) | accessdate = 28 April 2013}}</ref><ref>{{cite news | title = Family of Indian spy Sarabjit Singh visit him in hospital | date = 29 April 2013 |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-22338402 | publisher = BBC News | accessdate = 29 April 2013}}</ref><ref>{{cite news | title = Sarabjit Singh attacked: Pakistan grants second consular access after initial refusal | date = 28 April 2013 |url=http://www.ndtv.com/article/cheat-sheet/sarabjit-singh-attacked-pakistan-grants-second-consular-access-after-initial-refusal-360148 | publisher = NDTV | accessdate = 28 April 2013}}</ref> ସରବଜିତଙ୍କୁ [[ଅଫଜଲ ଗୁରୁ]]ର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଧମକ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୧ରେ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟସଭା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ<ref>{{cite news | title = Indian spy Sarabjit Singh fights for his life after Pakistan prison attack | date = 28 April 2013 |url=http://www.theaustralian.com.au/news/indian-spy-sarabjit-singh-fights-for-life-after-pakistan-prison-attack/story-e6frg6n6-1226630824169 | work = The Australian | accessdate = 28 April 2013}}</ref> ପାଇଁ ଗୁରୁକୁ ଫେବୃଆରି ୨୦୧୩ରେ ଭାରତରେ ଫାଶୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା । କିଛି ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା କି ଗୁରୁର ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ସରବଜିତଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite news | title = India wants Sarabjit home, Pak turns down appeal | date = 30 April 2013 | url = http://www.hindustantimes.com/world-news/Pakistan/India-wants-Sarabjit-home-Pakistan-turns-down-appeal/Article1-1052413.aspx | work = Hindustan Times | accessdate = 1 May 2013 | archive-date = 29 April 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130429234854/http://www.hindustantimes.com/world-news/Pakistan/India-wants-Sarabjit-home-Pakistan-turns-down-appeal/Article1-1052413.aspx | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news | title = On life support: No need to shift Sarabjit abroad, says hospital chief | date = 30 April 2013 |url=http://tribune.com.pk/story/542344/on-life-support-no-need-to-shift-sarabjit-abroad-says-hospital-chief/ | work = The Express Tribune | accessdate = 1 May 2013}}</ref> ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମନମୋହନ ସିଂହ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖର ବିଷୟ କହିବା ସହ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |url=http://www.indianexpress.com/news/pm-manmohan-singh-terms-attack-on-sarabjit-singh-as-very-sad/1108480/ |title=PM Manmohan Singh terms attack on Sarabjit Singh as very sad | work = The Indian Express | accessdate = 28 April 2013}}</ref><ref>{{cite news | title = Manmohan terms attack on Sarabjit very sad | date = 27 April 2013 |url=http://www.thehindu.com/news/national/manmohan-terms-attack-on-sarabjit-very-sad/article4660574.ece | work = The Hindu | accessdate = 28 April 2013}}</ref> ୨୯ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୩ରେ ମାନବିକତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସରବଜିତଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା କିମ୍ବା ଭାରତରେ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ପାଷାଣ ପ୍ରାୟ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ରାଜି ହୋଇ ନଥିଲା ।<ref>{{cite news | title = Sarabjit Singh attacked: Release him on humanitarian ground, Government appeals to Pakistan | date = 29 April 2013 |url=http://www.ndtv.com/article/cheat-sheet/sarabjit-singh-attacked-release-him-on-humanitarian-ground-government-appeals-to-pakistan-360354 | publisher = NDTV | accessdate = 29 April 2013}}</ref><ref>{{cite news | title = India formally asks Pakistan to release Sarabjit Singh | date = 29 April 2013 |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/India-formally-asks-Pakistan-to-release-Sarabjit-Singh/articleshow/19784213.cms | work = [[The Times of India]] | accessdate = 29 April 2013}}</ref> ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନର ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସରବଜିତଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ଆମେରିକାରେ ହେବାକୁ ଦେଇନଥିଲା ।<ref>{{cite news | title = Petition filed to send Sarabjit to UK for better treatment | date = 29 April 2013 |url=http://zeenews.india.com/news/nation/petition-filed-to-send-sarabjit-to-uk-for-better-t_845473.html | work = Zee News | accessdate = 29 April 2013}}</ref> ମଇ ୧, ୨୦୧୩ ଜିନ୍ନା ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଡାକ୍ତରମାନେ ମସ୍ତିଷ୍କ ମୃତ ହୋଇଯିବା ଫଳରେ, ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନ କର୍ତ୍ତୁପକ୍ଷ କୌଣସି ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇନଥିଲେ । ପରିବାରର ସମସ୍ତେ ଭାରତ ଫେରିଆସିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଦଳଜିତଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ ଯେଉଁ ଡାକ୍ତରମାନେ ତାଙ୍କ ଭାଇର ଚିକିତ୍ସା କରୁଥିଲେ ସେମାନେ ସଚ୍ଚୋଟ ନଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ବାମହାତର ବୁଢ଼ା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ କାଳିର ଚିହ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ।<ref>{{cite news | first = Perneet | last = Singh | title = Upset, Sarabjit's family to return home today | date = 30 April 2013 |url=http://www.tribuneindia.com/2013/20130501/nation.htm#15 | work = The Tribune (Chandigarh) | accessdate = 2 May 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Rana Yudhvir|first=Farooque Omar|title=Sarabjit Singh is brain dead, Pak doctors say|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Sarabjit-Singh-is-brain-dead-Pak-doctors-say/articleshow/19810237.cms|accessdate=1 May 2013|newspaper=The Times of India|date=1 May 2013}}</ref> ମଇ ୨, ୨୦୧୩ ରାତି ୧୨ଟା ୪୫ରେ ତାଙ୍କୁ ଭେଣ୍ଟିଲେଟରରୁ ବାହାର କରିଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=death/><ref>{{cite news | first = Anita | last = Joshua | title = Sarabjit Singh dead | date = 12 May 2013 |url=http://www.thehindu.com/news/national/sarabjit-singh-dead/article4674406.ece | work = The Hindu | accessdate = 2 May 2013}}</ref> ସେହିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିମାନ ଯୋଗେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ଅଣାଯାଇଥିଲା । ଭାରତୀୟ ଡାକ୍ତରମାନେ କହିଥିଲେ କି ସରବଜିତଙ୍କ ଦେହରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗର ଚିହ୍ନବର୍ଣ୍ଣ ନ ଥିଲା ।<ref name=ibnlive/> ତାଙ୍କ ଖପୁରି ୨ ଫାଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |title= Sarabjit's skull was broken into two pieces |url= http://www.hindustantimes.com/India-news/NorthIndia/Sarabjit-s-skull-was-broken-into-two-pieces/Article1-1054285.aspx |work= Hindustan Times |date= 4 May 2013 |accessdate= 5 May 2013 |archive-date= 5 May 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130505235501/http://www.hindustantimes.com/India-news/northindia/Sarabjit-s-skull-was-broken-into-two-pieces/Article1-1054285.aspx |url-status= dead }}</ref> == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[Ravindra Kaushik]], RAW spy imprisoned in Pakistan * [[Kashmir Singh]], Indian spy imprisoned in Pakistan == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ]] ekp2hufhc7zf5dkf7qd6sl39niarhem 0 54200 606612 599555 2026-09-23T22:16:36Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606612 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Indrani Rahman}} {{Infobox person | name = ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ରହମାନ | image = {{#property:P18}} | caption = | birthname = ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ବାଜପାଇ | birth_date = {{Birth date|1930|9|19|df=y}} <!-- Do not add flag icons to place of birth/death, per [[WP:FLAG]] --> | birth_place = [[ଚେନ୍ନଇ]], [[ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ]] | death_date = {{death date and age|1999|2|5|1930|9|19|df=y}} | death_place = [[ନିଉ ୟୋର୍କ]], [[ୟୁଏସ୍ଏ]] | occupation = [[ଭାରତୀୟ କ୍ଲାସିକାଲ ନର୍ତ୍ତକୀ]], [[ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦଶିକା]], | yearsactive = | spouse = ହବିବ ରହମନ, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ମୂଖ୍ୟ ସ୍ଥପତି (Chief Architect) | othername = | awards = ୧୯୬୯: [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] <br>୧୯୮୧:[[ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] }} [[File:Miss India Indrani Rehman.jpg|thumb|Miss India Indrani Rehman]] '''ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ରହମାନ''' (ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮, ୧୯୩୦, [[ଚେନ୍ନଇ]]ରୁ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୫, ୧୯୯୯ [[ନିଉ ୟୋର୍କ]]) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କ୍ଲାସିକାଲ ନର୍ତ୍ତକୀ ଥିଲେ ଯେ [[ଭାରତ ନାଟ୍ୟମ]], [[କୁଚିପୁଡ଼ି]], [[କଥାକଲି]] ଓ [[ଓଡ଼ିଶୀ]] ନୃତ୍ୟରେ ପ୍ରବୀଣା ଥିଲେ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହାକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କଲାପରେ ୧୯୭୬ରେ ନିଉୟୋର୍କରେ ବାସ କଲେ । ସନ ୧୯୫୨ରେ ସେ ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ହୋଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ସେ ତାଙ୍କର ମାତା ରାଗିଣୀ ଦେବୀଙ୍କ କମ୍ପାନୀରେ ଯୋଗଦାନ କଲେ । ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରିଭ୍ରମଣ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରେଇଥିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ସନ ୧୯୬୯ରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପାଇଥିଲେ ଓ କଳା ନିମନ୍ତେ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ତ‌ଥା ତାରକନାଥ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ==ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ== ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ରହମାନ ଉକ୍ତ ସମୟର ମାଡ୍ରାସ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ଚେନଇର ଜଣେ ଭରତୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଓ ଇଣ୍ଡୋ-ଆମେରିକାନ ଲିଗର ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ରାମଲାଲ ବଳରାମ ବାଜପାଇ (୧୮୮୦-୧୯୬୨) ଓ ଲୁଏଲା ସରମ୍ୟାନଙ୍କ (ପେଟସ୍କି, ମିସିଗାନ) ଔରସରୁ ସନ ୧୮୯୩ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ,<ref>[http://books.google.com/books?id=WSaMu4F06AQC&pg=PA174&lpg=PA174&dq=Indrani+Rahman&source=web&ots=UG21ibydVs&sig=Ux8Bp1Lkdv_6Dksce8KAtbaZo-A&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=9&ct=result#PPA172,M1 Ragini Devi Biography] ''Notable American Women: A Biographical Dictionary Completing the Twentieth Century'', by Susan Ware, Stacy Lorraine Braukman, Radcliffe Institute for Advanced Study. Harvard University Press, 2004. {{ISBN|0-674-01488-X}}, 9780674014886. ''Page 172-173''.</ref> (ମୃତ୍ୟୁ ୧୯୮୨),<ref>[http://www.sawf.org/newedit/edit03042002/bookreview.asp Book Review] South Asian Women Forum</ref> ଯିଏ ସନ ୧୯୨୦ରେ ଭାରତକୁ ଆସି ନାମକୁ ରାଗିଣୀ ଦେବୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ, <ref name=inde>[http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19990218/ai_n14213909 Obituary: Indrani Rehman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080915160047/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19990218/ai_n14213909 |date=2008-09-15 }} by Kuldip Singh, '' [[The Independent]] '' (London), Feb 18, 1999</ref> ଯେତେବେଳେ କେମିଷ୍ଟ ରାମଲାଲ ବାଜପାଇ ଆମେରିକାର ଜଣେ ସଫଳ ଆମଦାନୀକାରୀ ହୋଇପାରିଥିଲେ ଓ ଭାରତକୁ ଫେରି ଲାଲା ଲଜପତ ରାଏଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆର ସ‌ହକାରୀ ସମ୍ପାଦକ ହେଲେ ଓ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରେ ଆମେରିକାରେ ଭାରତର କନସୁଲେଟ ଜେନେରାଲ ହେଲେ । <ref>[http://members.authorsguild.net/sukanya/imagelib/Nagpur-final-ve.jpg Ramalal Balram Bajpai - Biography]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ରାଗିଣୀ ମଧ୍ୟ ସନ ୧୯୩୦ ସୁଦ୍ଧା ସାରା ପୃଥିବୀରେ ଭାରତୀୟ କ୍ଲାସିକାଲ ନାଚ ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଯୋଗୁ ବିଖ୍ୟାତ ହୋଇପାରିଥିଲେ, ବିଶେଷତଃ କଥାକଲି ଓ ଭାରତ ନାଟ୍ୟମ୍ ଯାହା ସେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ରାଜଦାସୀ ଓ ଜେଟ୍ଟୀ ତୟାମ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଥିଲେ ଓ ପରେ ଚେନ୍ନଇର ଗଉରୀ ଆମ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଥିଲେ । <ref>[http://www.hinduonnet.com/thehindu/mag/2001/10/28/stories/2001102800130501.htm Rhythm of the new millennium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100721072014/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mag/2001/10/28/stories/2001102800130501.htm |date=2010-07-21 }} Leela Venkatraman, ''[[The Hindu]]'', Oct 28, 2001.</ref><ref>[http://www.hindu.com/mag/2002/09/22/stories/2002092200110400.htm Dancing through their lives] ''[[The Hindu]]'', September 22, 2002.</ref><ref>[http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F00D15F73555157B93CBA91789D95F408485F9&scp=8&sq=Indrani%20Rehman&st=cse HINDU DANCES PRESENTED; Ragini Devi Seen in Theatre of All Nations Performance] ''[[New York Times]]'', December 9, 1944.</ref> [[File:Miss India Indrani Rehman, S.K. Patil, and two of the sponsors of the contest.jpg|thumb|[[ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ରହମାନ]]ଙ୍କୁ ସନ ୧୯୫୨ରେ ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯିବା ପରେ, ସାଥୀରେ ଅଛନ୍ତି ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନେତା [[ଏସ କେ ପଟିଲ]] ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ୨ଜଣ ଉଦ୍ୟୋକ୍ତା]] [[File:Miss India 1952 participants.jpg|thumb|ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ରହମାନ (ବାମରୁ ତୃତୀୟ), ରନର ଅପ ମିସ୍ ସୁର୍ଯ୍ୟକୁମାରୀ (ବାମରୁ ୬ଷ୍ଠ) ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ।]] == ବ୍ୟବସାୟ == ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ଗ‌ହଣରେ ତାଙ୍କ କମ୍ପାନୀରୁ ୯ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ନାଚ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ସ‌ହିତ ଆମେରିକା, ୟୁରୋପ ଆଦି ବୁଲିଥିଲେ । ବୃତ୍ତି ହିସାବରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଗୁରୁ ଚୋକ୍କଲିଙ୍ଗମ ପିଲ୍ଲାଇଙ୍କଠାରୁ(୧୮୯୩ରୁ ୧୯୬୮) ଭାରତ ନାଟ୍ୟମର [[ପାଣ୍ଡାନାଲୁର]] ପଦ୍ଧତି ସନ ୧୯୪୦ରେ ଶିଖିଥିଲେ । ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ [[କୋରଡ଼ ନରସିମହା ରାଓ]]ଙ୍କଠାରୁ କୁଚିପୁଡ଼ି ଶିଖି ତାଙ୍କ ସ‌ହିତ ପୃଥିବୀର ଅନେକ ଦେଶ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।<ref>[http://books.google.com/books?id=ibPELNiEhKwC&pg=PA190&dq=Indrani+Rahman&sig=ACfU3U37jMUE-q2vVVAG4dnbpiSq2OOlzA Indrani Rahman] ''Kuchipudi: Kūcipūdi : Indian Classical Dance Art'', by Sunil Kothari, Avinash Pasricha. Abhinav Publications, 2001. {{ISBN|81-7017-359-0}}, {{ISBN|978-81-7017-359-5}}. ''190''.</ref> ସନ ୧୯୪୭ରେ ବିଖ୍ୟାତ ନୃତ୍ୟ ଓ କଳା ସମାଲୋଚକ ଡଃ ଚାର୍ଲ୍‌ସ୍ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସେତେବେଳର ସାମାନ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ଓଡ଼ିଶୀ ନାଚ ଶିଖିବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତେଇଥିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟବସାୟୀକ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ଭାବରେ [[ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ|ଓଡ଼ିଶୀ]]ର ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ହୋଇଥିଲେ । ଗୁରୁ ଦେବ ପ୍ରସାଦ ଦାସଙ୍କଠାରୁ ତିନି ବର୍ଷ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ ପରେ ଭାରତ ତ‌ଥା ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବୁଲି ଓଡ଼ିଶୀକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିଥଲେ । <ref>[http://books.google.com/books?id=Lif-Ct05aVgC&pg=PA210&dq=%22Indrani+Rehman%22&sig=ACfU3U2kSGXepvkS4-PBpry0OquzGPMXVA Indrani Rahman] ''India's Dances: Their History, Technique, and Repertoire'', by Reginald Massey. Abhinav Publications, 2004. {{ISBN|81-7017-434-1}}. ''page 210.''</ref><ref>[http://www.indischerverein-stuttgart.de/guest503.htm Guests] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719043820/http://www.indischerverein-stuttgart.de/guest503.htm |date=2011-07-19 }} '' [[Stuttgart]] - Bharatiya Mujlis. ''</ref> ବିବାହିତା ଓ ଗୋଟିଏ ଛୁଆ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ସନ ୧୯୫୨ରେ ହୋଇଥିଲେ ପ୍ରଥମ [[ଫେମିନା ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ|ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ]],<ref>[http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=FB0917F6395F177B93C6A9178FD85F468585F9&scp=4&sq=Indrani%20Rehman&st=cse MISS INDIA' IS PICKED; Architect's Wife Wins Boycotted Beauty Contest's Final] ''[[New York Times]]'', April 4, 1952.</ref><ref>[http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F0091FF63D5E177B93C7A9178FD85F468585F9&scp=6&sq=Indrani%20Rehman&st=cse Indian Press Hails National Beauty Contest Won by Shapely Half-American in Her Sari] ''[[New York Times]]'', April 5, 1952.</ref> ଓ [[ଲଙ୍ଗ୍ ବିଚ୍, କାଲିଫର୍ନିଆ]]ରେ ଅନଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା [[ମିସ ୟୁନିଭର୍ସ୍ ୧୯୫୨]] ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । <ref>{{Cite web |url=http://geocities.com/noveltydatanet/jobiantonysitefile/Miss/ |title=Miss India |access-date=2016-06-13 |archive-date=2009-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091026192308/http://geocities.com/noveltydatanet/jobiantonysitefile/Miss/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ଏହା ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ସ‌ହିତ ସମୁଦାୟ ପୃଥିବୀରେ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । <ref>[http://nla.gov.au/nla.cs-pa-http%253A%252F%252Fnaa12.naa.gov.au%252Fscripts%252FSearchOld.asp%253FO%253DPSI2%2526Number%253D8888373 Indrani Rahman] [[National Library of Australia]].</ref> ସନ ୧୯୬୧ରେ ପ୍ରଥମ ନର୍ତ୍ତକୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଏସିଆଟିକ ସୋସାଇଟିର ଜାତୀୟ ଭ୍ରମଣରେ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ [[ଜ‌ୱାହରଲାଲ ନେହରୁ]]ଙ୍କ ଅଫିସିଆଲ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ସଭାପତି [[ଜନ୍ ଏଫ୍ କେନେଡ଼ି]]ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କର କଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ,<ref name=ny>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9804E4D9153BF93BA35751C0A96F958260&sec=&spon=&pagewanted=print Indrani, Performer of Classical Indian Dance, Dies at 68] ''[[New York Times]]'', February 8, 1999.</ref> ଓ ତା ପର ବର୍ଷ ସମ୍ରାଟ [[ହେଲେ ସେଲାସିଏ]], ରାଣୀ [[ରାଣୀ ଏଲିଜାବେଥ ୨]], [[ମାଓ ସେ ତୁଙ୍ଗ]], [[ନିକିତା କୃଶ୍ଚେଭ୍]] ଓ [[ଫିଡେଲ୍ କାଷ୍ଟ୍ରୋ]]ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମଧ୍ୟ ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ । <ref name=inde/><ref>[http://www.expressindia.com/news/ie/daily/19990415/ile15112.html In Remembrance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100721062312/http://www.expressindia.com/news/ie/daily/19990415/ile15112.html |date=2010-07-21 }} ''[[Indian Express]]'', April 15, 1999.</ref> ସନ ୧୯୭୬ରେ ନିଉୟୋର୍କସ୍ଥିତ [[ଲିଙ୍କନ ସେଣ୍ଟର୍ ଫର ଦି ପର୍‌ଫର୍ମିଙ୍ଗ ଆର୍ଟସ]]ର ନୃତ୍ୟ ବିଭାଗରେ ସେ ଫ୍ୟାକଲ୍ଟି ମେମ୍ବର ହୋଇ [[ହାର୍ଭାର୍ଡ଼]] ସ‌ହିତ ବିଭିନ୍ନ ଆମେରିକୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳ‌ୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦାନ କରିଥିଲେ । ଆମେରିକାରେ ସେ ଶେଷ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ବ୍ୟାପକ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ । == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ସେ [[ହବିବ୍ ରହମାନ (ସ୍ଥପତି)|ହବିବ୍ ରହମାନ]] (୧୯୧୫-୧୯୯୫), ଜଣେ ସୁପରିଚିତ ସ୍ଥପତିଙ୍କୁ ସନ ୧୯୪୫ରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁଅ [[ରାମ ରହମାନ]](କଳାକାର) ଓ ଗୋଟିଏ ଝିଅ [[ସୁକନ୍ୟା ରହମାନ]] ଥିଲେ,<ref>{{Cite web |url=http://www.sukanyarahman.com/ |title=Sukanya Rahman Website |access-date=2016-06-13 |archive-date=2008-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080906133244/http://www.sukanyarahman.com/ |url-status=dead}}</ref> ଯିଏ ତାଙ୍କ ମାତା ଓ ଜେଜେମାଆଙ୍କ ସ‌ହିତ ମଧ୍ୟ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ । ==ମୃତ୍ୟୁ== ନିଉ ୟୋର୍କର [[ମାନହାଟାନ]]ରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ରହମାନ ଫେବୃଆରୀ ୫, ୧୯୯୯ରେ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ==ପୁରସ୍କାର== * ୧୯୫୨: [[ଫେମିନା ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ]] * ୧୯୬୯: [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]]<ref>[http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php Padma Shri - Indrani Rahman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131221505/http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php |date=2009-01-31 }} Padma Shri Official listing at ''[[Govt. of India]]'' website.</ref> * ୧୯୮୧: [[ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମି ପୁରସ୍କାର]]<ref>[http://www.sangeetnatak.com/programmes_recognition&honours_dance_bharatanatyam.html Sangeet Natak Akademi Award – “Bharata Natyam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212112723/http://www.sangeetnatak.com/programmes_recognition%26honours_dance_bharatanatyam.html |date=2009-02-12 }} [[Sangeet Natak Akademi Award]] official listing.</ref> ==ଅଧିକ ପଠନ== * ''Dancing In The Family'', by Sukanya Rahman. 2001, Harper Collins India, {{ISBN|81-7223-438-4}}. * ''[http://books.google.com/books?id=KRz5ykKRVAEC&pg=PA7&dq=Indrani+Rahman&sig=ACfU3U2gv6fM5F6R9LSAH3K0PJcR8mqAKg Dance dialects of India]'', by Ragini Devi. Motilal Banarsidass Publ., 1990. {{ISBN|81-208-0674-3}}, {{ISBN|978-81-208-0674-0}}. == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଫେମିନା ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ବିଜୟିନୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ଲାସିକାଲ ନର୍ତ୍ତକୀ]] chj9yrdsw55fzqw4ysac4zl6z0fcmbv 0 54355 606702 559624 2026-09-24T00:15:26Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606702 wikitext text/x-wiki {{Infobox prime minister |honorific-prefix = |name = ଡେଭିଡ କାମେରନ |honorific-suffix = |image = David Cameron official.jpg |office = ୟୁନାଇଟେଡ଼ କିଙ୍ଗଡମର ପୁର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ |monarch = [[ଏଲିଜାବେଥ II]] |deputy = [[Nick Clegg]] {{small|(Before 2015)}} |term_start = ୧୧ ମଇ ୨୦୦୧୦ |term_end = ୧୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୬ |predecessor = [[ଗୋରୋଡ ବ୍ରାଉନ]] |successor = [[ଥେରେସା ମେ]] |office1 = [[Leader of the Opposition (United Kingdom)|Leader of the Opposition]] |monarch1 = Elizabeth II |primeminister1 = {{Unbulleted list|[[Tony Blair]]|Gordon Brown}} |term_start1 = ୬ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୫ |term_end1 = ୧୧ ମଇ ୨୦୧୦ |predecessor1 = [[Michael Howard]] |successor1 = [[Harriet Harman]] |office2 = [[Leader of the Conservative Party (UK)|Leader of the Conservative Party]] |term_start2 = ୬ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୫ |term_end2 = ୧୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୬ |predecessor2 = Michael Howard |successor2 = Theresa May |office3 = [[Shadow Secretary of State for Education|Shadow Secretary of State for Education and Skills]] |leader3 = Michael Howard |term_start3 = ୬ ମଇ୨୦୦୫ |term_end3 = ୬ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୫ |predecessor3 = [[Tim Collins (politician)|Tim Collins]] |successor3 = [[David Willetts]] |office4 = [[Shadow Cabinet of Michael Howard|Conservative Policy Review Coordinator]] |term_start4 = ୧୫ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୬ |term_end4 = ୬ ମଇ ୨୦୦୫ |leader4 = Michael Howard |predecessor4 = David Willetts |successor4 = [[Oliver Letwin]] {{small|(Review Chair)}} |office5 = [[Member of Parliament (United Kingdom)|Member of Parliament]]<br />for [[Witney (UK Parliament constituency)|Witney]] |term_start5 = ୭ ଜୁନ ୨୦୦୧ |term_end5 = |predecessor5 = [[Shaun Woodward]] |successor5 = |majority5 = 25,155 (43.0%) |birth_name = David William Donald Cameron |birth_date = {{Birth date and age|1966|10|9|df=y}} |birth_place = [[London]], England, UK |party = [[Conservative Party (UK)|Conservative]] |spouse = {{Marriage|[[Samantha Cameron|Samantha Sheffield]]|1 June 1996}} |children = {{Unbulleted list|Ivan|Nancy|Arthur|Florence}} |parents = {{Unbulleted list|[[Ian Cameron (stockbroker)|Ian Cameron]]|Fleur Mount}} |alma_mater = [[Brasenose College, Oxford]] |religion = [[Church of England|Anglicanism]] |signature = Accession Treaty 2011 David Cameron signature.svg }} '''ଡେଭିଡ ଉଇଲିୟମ ଡୋନାଲ୍ଡ କାମେରନ '''(୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୬୬), ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜେନତା, ଯିଏକି ୨୦୧୦-୨୦୧୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୟୁନାଇଟେଡ କିଙ୍ଗଡମର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୦୦୫ରୁ ୨୦୧୬ ଯାଏଁ କଞ୍ଜର୍ଭେଟିଭ ପାର୍ଟିର ନେତା ରହିଛନ୍ତି । ସେ [[ଲଣ୍ଡନ]]ରେ ଗୋଟେ ଧନୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ହେଦରଡାଉନ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଏଟୋନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ବ୍ରାସେନୋସ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । == ପରିବାର == କାମେରନ ହେଉଛନ୍ତି ଇଆନ ଡୋନାଲ୍ଡ  କାମେରନ ଓ ମେରି ଫ୍ଲେଉରଙ୍କ ସାନ ପୁଅ ।<ref>{{Cite web|title=The best of enemies: David Cameron vs Boris Johnson|newspaper=The Independent|url=http://www.independent.co.uk/news/uk/politics/the-best-of-enemies-david-cameron-vs-boris-johnson-2335578.html|last=Popham|first=Peter|date=11 August 2011|accessdate=7 July 2010|archive-date=5 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505203724/http://www.independent.co.uk/news/uk/politics/the-best-of-enemies-david-cameron-vs-boris-johnson-2335578.html|url-status=dead}}</ref> କାମେରନ ଲଣ୍ଡନର ମାରିଲେବୋନେରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>"England and Wales Birth Registration Index, 1837–2008," database, ''FamilySearch''(https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:QVW7-QGCZ : accessed 21 April 2016), David William D Cameron, 1966; from "England & Wales Births, 1837–2006," database, ''findmypast''(http://www.findmypast.com : 2012); citing Birth Registration, St. Marylebone, London, England, citing General Register Office, Southport, England.</ref>  ତାଙ୍କର ଜଣେ ଭାଇ ଓ ଦୁଇଜଣ ଭଉଣୀ ଅଛନ୍ତି । <ref name="Peer">{{Cite web|last=Lundy|first=Darryl|url=http://www.thepeerage.com/p17890.htm|title=David William Donald Cameron|publisher=The Peerage|accessdate=4 June 2010}}</ref><ref name="BBC News Cameron Story">{{Cite news|last=Wheeler|first=Brian|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/4502656.stm|title=The David Cameron Story|work=BBC News|date=6 December 2005|accessdate=27 March 2007}}</ref> == ଶିକ୍ଷା == ସାତ ବର୍ଷରୁ କାମେରନ ଦୁଇଟି ସ୍ୱାଧୀନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ  ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|last=Blake|first=Heidi|url=http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/david-cameron/7325369/Heatherdown-Prep-the-exclusive-school-that-taught-David-Cameron-his-ambition.html|title=Cameron at Heatherdown School|newspaper=The Daily Telegraph|date=27 February 2010|accessdate=20 June 2010|location=London|archive-date=2 March 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100302145232/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/david-cameron/7325369/Heatherdown-Prep-the-exclusive-school-that-taught-David-Cameron-his-ambition.html|url-status=dead}}</ref>  ୧୩ବର୍ଷରେ ସେ ଏଟୋନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଇଥିଲେ .<ref name="Brother">Elliott, Francis; Hanning, James (2007). </ref>   [[ଫାଇଲ:Oxford_Brasenose_College.jpg|thumb|ବ୍ରାସେନୋସେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଅକ୍ଶଫୋର୍ଡ]] == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == ସ୍ନାତୋକପରେ ସେ କଞ୍ଜର୍ଭେଟିଭ ଗବେଷଣା ବିଭାଗ ପାଇଁ କାମ କରିଥିଲେ ।<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTESnowdon20109_34-0" rel="dc:references">[[#cite_note-FOOTNOTESnowdon20109-34|<span class="mw-reflink-text"><nowiki>[34]</nowiki></span>]]</span><span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTESnowdon20109_34-0" rel="dc:references"></span>  == ରାଷ୍ଟ୍ରପତି == [[ଫାଇଲ:David_Cameron_and_Barack_Obama_at_the_G20_Summit_in_Toronto.jpg|thumb|ଟରୋଣ୍ଟାରେ କାମେରନ ଓ ବରାକ ଓବାମା]] == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] nfkjw9kwnzakr7716zyb5fisi6nzm9y 0 54579 606648 596358 2026-09-23T23:25:04Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606648 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Mineral water}} [[Image:Vata-Gurgur.jpg|thumb|ଖଣିଜ ଜଳ ଝରଣା]] '''ଖଣିଜ ଜଳ''', ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ Mineral water/ମିନେରାଲ ୱାଟର୍), ଏକ ପ୍ରକାର ଜଳ ଯାହା ଖଣିଜ ଝରରୁ (mineral spring) ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥାଏ ଓ ସେଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯେପରିକି ସଲ୍‌ଫର ଯୌଗିକ ପଦାର୍ଥ ଓ ଲବଣ ଥାଏ । ଏହି ଖଣିଜ ଜଳରେ ଗ୍ୟାସ୍ ଥିବା ଯୋଗୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଏ ଓ ସେଥିରେ ବୁଦ୍‌ବୁଦ ଦେଖାଯାଏ । ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଉତ୍ସା ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଜଳ ବ୍ୟବ‌ହାର ହେଉଥିଲା; ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସରେ ଜଳ ପିଉଥିଲେ ଓ ସେଥିରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ । ସେହି ସ୍ଥାନ‌କୁ [[ସ୍ପା]], [[ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ନାନାଗାର|ସ୍ନାନାଗାର]] ବା [[କୂପ ଜଳ|କୂପ]] କୁହାଯାଉଥିଲା । ''ସ୍ପା'' ଜଳ ପାନ ଓ ସ୍ନାନ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଥିଲା । ''ସ୍ନାନାଗାର'' ଜଳ ଗାଧୁଆ, ଚିକିତ୍ସା ଓ ଆମୋଦ ପ୍ରମୋଦ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଥିଲା । ''କୂପ'' ଜଳ କେବଳ ପାନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଥିଲା । ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଖଣିଜ ଜଳକୁ ଉତ୍ସ ସ୍ଥାନରେ ବୋତଲରେ ଭର୍ତ୍ତି କରି ପାନୀୟ ଭାବରେ ବିକ୍ରୟ ନିମନ୍ତେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ । ଅଧୁନା ଏହି ଜଳ ନିମନ୍ତେ ଉତ୍ସ ସ୍ଥାନ‌କୁ କ୍ୱଚିତ କେହି ଯାଆନ୍ତି । ଅନେକ ଏହିପରି ଅନେକ ସ୍ଥାନ‌କୁ ବ୍ୟବସାୟୀକ ଭିତ୍ତିରେ ସଂରକ୍ଷିତ କରାଯାଇଥାଏ । ଅଧୁନା ସାରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୩,୦୦୦ ବ୍ରାଣ୍ଡର ଖଣିଜ ଜଳ ଉପଲବ୍‌ଧ ହେଉଛି ।<ref>{{Cite web |url=http://www.mineralwaters.org/ |title=Mineral Waters of the World, ''Home page'' |access-date=2016-07-08 |archive-date=2013-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130729011559/http://www.mineralwaters.org/ |url-status=dead }}</ref> ==ସ୍ଥାନ== ପୁରାକାଳରୁ ଖଣିଜ ଜଳ ଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକ କେନ୍ଦ୍ରମାନ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କରିଥିଲା । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୁପ ରୋମାନିଆରେ ସାରା ୟୁରୋପର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ମିନେରାଲ ଜଳ ଓ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଅଛି ।<ref>[http://www.capital.ro/detalii-articole/stiri/bucuresti-statiune-balneara-o-gluma-buna-115796.html Bucureşti, staţiune balneară – o glumă bună?] in Capital, 19 January 2009. Retrieved: 26 April 2011</ref><ref>[http://www.zf.ro/ziarul-de-duminica/reportajul-saptamanii-ruinele-de-la-baile-herculane-si-borsec-nu-mai-au-nimic-de-oferit-6092451 Ruinele de la Baile Herculane si Borsec nu mai au nimic de oferit] in Ziarul Financiar, 5 May 2010. Retrieved: 26 April 2011</ref> ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ସ୍ପା ଟାଉନ ଓ ହାଇଡ୍ରୋପାଥିକ ବା ହାଇଡ୍ରୋ ହୋଟେଲ ଖୋଲିଛି । ==ଉପାଦାନ== [[File:Stilles_Mineralwasser.jpg|upright|thumb|ଖଣିଜ ଜଳ]] ଜଳରେ ଅଧିକ ପରିମାଣର କ୍ୟାଲସିଅମ ଓ ମ୍ୟାଗନେସିଅମ ଦ୍ରବୀଭୁତ ହୋଇଥିଲେ ତାହାକୁ ଭାରୀ ଜଳ ବା ହାର୍ଡ଼ ୱାଟର, (ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ କଠୋର ଜଳ) କୁହାଯାଏ । ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର କ୍ୟାଲସିଅମ ଓ ମ୍ୟାଗନେସିଅମ ଆୟନ ଜଳରେ ଥିଲେ ତାହାକୁ ସଫ୍ଟ ୱାଟର ବା ମୃଦୁ ଜଳ କୁହାଯାଏ ।<ref>{{cite web|url=https://water.usgs.gov/edu/hardness.html|title=Hard Water |publisher= USGS|date= 8 April 2014|accessdate=16 May 2015}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଫୁଡ ଆଣ୍ଡ ଡ୍ରଗ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ ଅନୁସାରେ ମିନେରାଲ ଜଳରେ ଏକ ମିଲିଅନ ଅଂଶରେ ୨୫୦ ଅଂଶ ଦ୍ରବିଭୁତ କଠିନ ପଦାର୍ଥ ଥାଏ ଯାହା ଭୌଗଳିକ ଓ ଶାରୀରିକ ସୁରକ୍ଷାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଭୂଗର୍ଭରେ ଲୁକ୍କାୟିତ ଭାବରେ ଥାଏ । ଏଥିରେ କୌଣସି ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ମିଶାଯାଏ ନାହିଁ । <ref>[http://www.fda.gov/NewsEvents/Testimony/ucm170932.htm FDA U.S. Food and Drug Administration, ''Regulation of Bottled Water: Appendix'': "Mineral Water"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160712164928/http://www.fda.gov/newsevents/testimony/ucm170932.htm |date=2016-07-12 }} Retrieved 28 March 2010</ref> ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ କାର୍ବୋନେଟେଡ ଜଳ ବା ସୋଡ଼ା ଜଳକୁ ମିନେରାଲ ୱାଟର କୁହାଯାଏ ଯାହା ପାଇପ ଜଳଠାରୁ ପୃଥକ୍ । ଉତ୍ସ ସ୍ଥାନରେ କୌଣସି ମିଶ୍ରଣ ହୋଇ ନ ଥିବା ବୋତଲ ଜଳକୁ ୟୁରୋପରେ ମିନେରାଲ ୱାଟର କୁହାଯାଏ ।<ref>[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32009L0054:EN:NOT EU Directive 2009/54/EC]</ref> ଏହି ଜଳରୁ ଡିକାଣ୍ଟେସନ ଓ ଫିଲଟ୍ରେସନ ପଦ୍ଧତିରେ ଲୌହ, ମାଙ୍ଗାନିଜ, ସଲଫର ଓ ଆର୍ସେନିକ କାଢ଼ିନେବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଏ ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଉପାଦାନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇ ନାହିଁ । ଭୌତିକ ଉପାୟରେ ଏହି ଜଳରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ମିଶ୍ରଣ ବା ନିଷ୍କାସନ ବା ପୁନର୍ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇପାରେ । ଏହାକୁ ଡିସିନଫେକସନ ବା ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଓସ୍ଟାଟିକ ପଦାର୍ଥ ମିଶାଯାଏ ନାହିଁ । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} ==ଗ୍ରନ୍ଥସୂଚୀ== *{{citation|year=2001 |editor=LaMoreaux, Philip E. |editor2=Tanner, Judy T |title=Springs and bottled water of the world: Ancient history, source, occurrence, quality and use |place=Berlin, Heidelberg, New York |publisher=Springer-Verlag |isbn=3-540-61841-4 |url=https://books.google.com/books?id=sjEoBmfUka0C&printsec=frontcover&dq=springs+bottled#v=onepage&q&f=false |accessdate=13 July 2010}} ==ବାହାର ଲିଙ୍କ== {{Commons category|mineral waters}} {{Wiktionary}} * [http://www.finewaters.com/Bottled_Water/index.asp Bottled Water of the World: Worldwide Bottled Water Brands Listed by Country] * [http://www.eupedia.com/europe/european_mineral_waters.shtml Eupedia: ''List of European mineral water brands with mineral analysis''] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖଣିଜ ଜଳ]] 7adapfwdqo07vjtaage52eovs7sg33f 0 54661 606862 584751 2026-09-24T04:43:29Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606862 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lorazepam}} {{distinguish|ଲୋରାଜୋଲାମ}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 419619495 | IUPAC_name = 7-chloro-5-(2-chlorophenyl)-3-hydroxy-1,3-dihydro-1,4-benzodiazepin-2-one | image = Lorazepam.svg | width = 185 | image2 = Lorazepam ball-and-stick model.png | width2 = 185 <!-- Clinical data--> | tradename = ଆଟିଭାଭାନ, ଟାଭୋର, ଟେମେସ୍ଟା ଇତ୍ୟାଦି ।<ref>{{cite web|title=LORAZEPAM|work=The Druge Gene Interaction Database|url=http://dgidb.genome.wustl.edu/drugs/DAP000237|access-date=2016-05-18|archive-date=2016-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160805201939/http://dgidb.genome.wustl.edu/drugs/DAP000237|url-status=dead}}</ref> | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|lorazepam}} | MedlinePlus = a682053 | pregnancy_AU = C | pregnancy_US = D | legal_AU = S4 | legal_CA = Schedule IV | legal_DE = Anlage III | legal_UK = CD (Benz) POM | legal_US = Schedule IV | dependency_liability = Moderate–high | routes_of_administration = By mouth, intramuscular, intravenous, under the tongue, and transdermal <!-- Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 85% when taken by mouth | metabolism = [[ଯକୃତ]] [[ଗ୍ଲୁକୁରୋନାଇଡେସନ]] | elimination_half-life = 10–20 hours<ref>{{Cite journal |vauthors=Greenblatt DJ, Shader RI, Franke K, Maclaughlin DS, Harmatz JS, Allen MD, Werner A, Woo E | title = Pharmacokinetics and bioavailability of intravenous, intramuscular, and oral lorazepam in humans | journal = Journal of Pharmaceutical Sciences | year = 1991 | volume = 68 | issue = 1 | pages = 57–63 | pmid = 31453 | doi = 10.1002/jps.2600680119 }}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Greenblatt DJ, von Moltke LL, Ehrenberg BL, Harmatz JS, Corbett KE, Wallace DW, Shader RI | title = Kinetics and dynamics of lorazepam during and after continuous intravenous infusion | journal = Critical Care Medicine | volume = 28 | issue = 8 | pages = 2750–2757 | year = 2000 | pmid = 10966246 | doi = 10.1097/00003246-200008000-00011}}</ref><ref name="kineticracemization">{{Cite journal |vauthors=Papini O, da Cunha SP, da Silva Mathes Ado C, Bertucci C, Moisés EC, de Barros Duarte L, de Carvalho Cavalli R, Lanchote VL | title = Kinetic disposition of lorazepam with a focus on the glucuronidation capacity, transplacental transfer in parturients and racemization in biological samples | journal = Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis | year = 2006 | volume = 40 | issue = 2 | pages = 397–403 | pmid = 16143486 | doi = 10.1016/j.jpba.2005.07.021}}</ref> | excretion = [[ବୃକ୍‌କ]] | onset = ୧ରୁ ୫ ମିନିଟ (ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର), ୧୫ରୁ ୩୦ ମିନିଟ (ମାଂସପେଶୀରେ)<ref name=AHSP2016/> | duration_of_action=12 to 24 hours<ref name=AHSP2016/> <!-- Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 846-49-1 | ATC_prefix = N05 | ATC_suffix = BA06 | PubChem = 3958 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|changed|drugbank}} | DrugBank = DB00186 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 3821 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = O26FZP769L | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D00365 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 580 <!-- Chemical data--> | C=15 | H=10 | Cl=2 | N=2 | O=2 | molecular_weight = 321.2 g/mol | smiles = ClC1=CC=CC=C1C2=NC(C(NC3=C2C=C(C=C3)Cl)=O)O | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C15H10Cl2N2O2/c16-8-5-6-12-10(7-8)13(19-15(21)14(20)18-12)9-3-1-2-4-11(9)17/h1-7,15,21H,(H,18,20) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = DIWRORZWFLOCLC-UHFFFAOYSA-N | synonyms = O-Chloroxazepam, L-Lorazepam Acetate }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଲୋରାଜେପାମ''', (ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ଆଟିଭାନ'''), ଏକ ବେଞ୍ଜୋଡାଏଜେପିନ ଦଳର ଔଷଧ ।<ref name=AHSP2016/> ଉତ୍କଣ୍ଠା ବା ଉଦ୍‌ବେଗ ବେମାରୀ, ନିଦ୍ରାହୀନତା, ଅପସ୍ମାର ଆକ୍ରମଣ ତ‌ଥା ଅବିରାମ ଅପସ୍ମାର, କେତେକ ଅପରେଶନ ([[anterograde amnesia|interfere with memory formation]]) ନିମନ୍ତେ, ଆଲକୋହୋଲ ଉଇଥଡ୍ରୟାଲ ଇତ୍ୟାଦି ରୋଗରେ ଓ ଭେଣ୍ଟିଲେସନରେ ଥିଲେ ଶମନ ବା ଶାନ୍ତ ରହିବା ନିମନ୍ତେ, କେମୋଥେରାପି ସମୟରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHSP2016>{{cite web|title=Lorazepam|url=https://www.drugs.com/monograph/lorazepam.html|website=drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|accessdate=15 July 2016|date=June 29, 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=Lorazepam: MedlinePlus Drug Information|url=https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682053.html#why|website=medlineplus.gov|accessdate=16 July 2016|date=10/01/2010}}</ref> ସାଇକୋମୋଟୋର ଏଜିଟେସନ ([[psychomotor agitation|severe agitation]])ରେ ଏହା ଦିଆଗଲେ ମଧ୍ୟ ମିଡାଜୋଲାମ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ‌ ଯୋଗ୍ୟ । <!-- <ref name=AHSP2016/> --> [[କୋକେନ୍]] ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଲୋକର [[ଆକ୍ୟୁଟ କରୋନାରି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]] ହେଲେ ଅନ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ସ‌ହିତ ଏହା ଦିଆଯାଏ । <!-- <ref name=AHSP2016/> --> ଏହା ପାଟିଏ ଖାଇବାକୁ ବା ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ମାଂସପେଶୀରେ ବା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଦିଆଯାଏ ।<!-- <ref name=AHSP2016/> --> ଇଞ୍ଜେକସନ ଦେବାର ୧ରୁ ୩୦ ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଅନୁଭୁତ ହୁଏ ଓ ୧ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ ।<ref name=AHSP2016/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା --> ସାଧାରଣତଃ ଦୁର୍ବଳତା, ନିଦୁଆ ଭାବ, ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ଓ କଷ୍ଟ ଦାୟକ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।<!-- <ref name=AHSP2016/> --> ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତ‌ରରେ ଦେଲେ ନିକଟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରାଯାଏ ।<!-- <ref name=AHSP2016/> --> ଅବସାଦ ଗ୍ରସ୍ତ ([[major depressive disorder|depressed]]) ଲୋକର [[ଆତ୍ମହତ୍ୟା]] ପ୍ରବଣତା ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ&nbsp;।<!-- <ref name=AHSP2016/> --> ଅଧିକ ଦିନ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲେ ସମାନ ଫଳପ୍ରଦ ହେବା ନିମନ୍ତେ [[ଔଷଧ ସ‌ହ୍ୟତା|ଅଧିକ ଔଷଧ ମାତ୍ରା]] ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।<!-- <ref name=AHSP2016/> --> [[ଶାରୀରିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା]] ଓ [[ମାନସିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା]] ଦେଖାଯାଇପାରେ ।<!-- <ref name=AHSP2016/> --> ବ‌ହୁତ ଦିନର ବ୍ୟବ‌ହାର ପରେ ହଠାତ ଔଷଧ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ [[ବେଞ୍ଜୋଡାଏଜେପିନ ଉଇଥଡ୍ରୟାଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]] ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHSP2016/> ବୟସାଧିକ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ଏହି ଔଷଧର ହାନୀକାରକ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଇ ପାରେ । <ref name="Riss-2008">{{Cite journal | last1 = Riss J, Cloyd J, Gates J, Collins S | title = Benzodiazepines in epilepsy: pharmacology and pharmacokinetics | journal = Acta Neurologica Scandinavica | volume = 118 | issue = 2 | pages = 69–86 | year = 2008 | doi = 10.1111/j.1600-0404.2008.01004.x | pmid = 18384456 }}</ref> ଲୋରାଜେପାମ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପଡ଼ିଯାଇ ନିତମ୍ବ ଅସ୍ଥି ଭାଙ୍ଗିଯିବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ରହେ । <ref name="Mets-2010">{{Cite journal |authors=Mets MA, Volkerts ER, Olivier B, Verster JC | title = Effect of hypnotic drugs on body balance and standing steadiness | journal = Sleep Medicine Reviews | year = 2010 | volume = 14 | issue = 4 | pages = 259–267 | doi = 10.1016/j.smrv.2009.10.008 | pmid = 20171127 }}</ref> ଏହି ସବୁ କାରଣରୁ ଲୋରାଜେପାମ ସର୍ବାଧିକ ୨ରୁ ୪ ସପ୍ତାହ ଦିଆଯାଏ&nbsp;। <ref name=Altrx2007>{{cite web | url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2007/017794s034s035lbl.pdf | title = Ativan (lorazepam) Tablets Rx only | author = Food and Drug Administration | authorlink = Food and Drug Administration | author2 = Wyeth Pharmaceuticals Inc, Biovail Pharmaceuticals, Inc. |date=March 2007 | publisher = Food and Drug Administration | location = USA | format = PDF | quote = In general, benzodiazepines should be prescribed for short periods only (e.g. 2–4 weeks). Extension of the treatment period should not take place without reevaluation of the need for continued therapy. Continuous long-term use of product is not recommended. }}</ref> <!-- ଇତିହାସ, ସମାନ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୧୯୬୩ରେ ଏହି ଔଷଧ ପେଟେଣ୍ଟ ହେବା ପରେ ସନ ୧୯୭୭ରେ ଯୁକ୍ରରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ବିକ୍ରୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । <ref>{{cite book|last1=Shorter|first1=Edward|title=A Historical Dictionary of Psychiatry|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-029201-0|url=https://books.google.ca/books?id=juAJCAAAQBAJ&pg=PT66|chapter=B}}</ref> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref>{{cite web|title=WHO Model List of EssentialMedicines|url=http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/93142/1/EML_18_eng.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=22 April 2014|date=October 2013}}</ref> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ]] ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ ।<ref name=AHSP2016/> ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହାର ଏକ ଡୋଜ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ସନ ୨୦୧୪ରେ ୦.୦୨ରୁ ୦.୧୬ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=Lorazepam|url=http://erc.msh.org/dmpguide/resultsdetail.cfm?language=english&code=LOR1T&s_year=2014&year=2014&str=1%20mg&desc=Lorazepam&pack=new&frm=TAB-CAP&rte=PO&class_code2=24%2E&supplement=&class_name=%2805%2E%29Anticonvulsants%2Fantiepileptics%3Cbr%3E%2824%2E%29Medicines%20for%20mental%20and%20behavioral%20disorders%3Cbr%3E|website=International Drug Price Indicator Guide|accessdate=16 July 2016}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ସନ ୨୦୧୫ରେ ଯୁକ୍ରରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ମାସର ଖର୍ଚ୍ଚ ୨୫ ଡଲାରରୁ କମ୍ । <ref name=Ric2015>{{cite book|last1=Hamilton|first1=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=437}}</ref> ସନ ୨୦୧୧ରେ ୨୮ ନିୟୁତ ଲୋରାଜେପାମ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇଥିଲା ଯାହା [[ଆଲପ୍ରୋଜୋଲାମ]] ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଔଷଧ । <ref>{{cite web|title=Benzodiazepines (Street Names: Benzos, Downers, Nerve Pills, Tranks)|url=http://www.deadiversion.usdoj.gov/drug_chem_info/benzo.pdf|accessdate=16 July 2016|date=Jan 2013|archive-date=11 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611075806/http://www.deadiversion.usdoj.gov/drug_chem_info/benzo.pdf|url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://www.inchem.org/documents/pims/pharm/pim223.htm inchem.org – Lorazepam data sheet] * [http://www.rxlist.com/cgi/generic/loraz.htm rxlist.com – Lorazepam data sheet] * [http://www.drugs.com/lorazepam.html drugs.com – Lorazepam data sheet] * [http://www.baxter.com/products/anesthesia/anesthetic_pharmaceuticals/downloads/ativan.pdf baxter.com – Lorazepam Injection Data Sheet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070507201447/http://www.baxter.com/products/anesthesia/anesthetic_pharmaceuticals/downloads/ativan.pdf |date=2007-05-07 }} * [http://www.medsafe.govt.nz/Profs/Datasheet/l/Lorzemtab.htm NZ medsafe.govt.nz – Lorzem Data Sheet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928070833/http://www.medsafe.govt.nz/Profs/Datasheet/l/Lorzemtab.htm |date=2007-09-28 }} * [http://www.benzo.org.uk/lorazepam.htm benzo.org.uk – Genus/Wyeth 1998 UK Lorazepam Data Sheet] * [http://benzo.org.uk/manual/index.htm benzo.org.uk – Ashton H. Benzodiazepines: How They Work And How to Withdraw. August 2002 (The "Ashton Manual")]. * [http://www.ndaa.org/pdf/ntlc_benzodiazepines.pdf ndaa.org – Drummer, OH. 'Benzodiazepines: Effects on Human Performance and Behavior'(Central Police University Press, 2002)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927120922/http://www.ndaa.org/pdf/ntlc_benzodiazepines.pdf |date=2007-09-27 }}. * [https://web.archive.org/web/20130703155838/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Lorazepam U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal – Lorazepam] q9kv3zj5vs66vdo0gl2w2ve3fhiscpk 0 54898 606649 507184 2026-09-23T23:25:27Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606649 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=June 2016}} {{Infobox militant organization |name = ଖଲିସ୍ଥାନ ଜିନ୍ଦାବାଦ୍ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ |logo = Khalistan-Zindabad-Force.png |leader = ରଣଜିତ ସିଂହ ନୀତା |motives = [[ପଞ୍ଜାବ]] ଓ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ [[ଶିଖ]] [[ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର]] [[ଖଲିସ୍ଥାନ]]ର ସୃଷ୍ଟି |dates = ୧୯୮୮-ବର୍ତ୍ତମାନ |area = [[ଭାରତ]] |ideology = [[ଶିଖ ଜାତୀୟତା]] |status = Active<ref name="JammuKZF" /> }} {{Terrorist organisations active in India|state=collapsed}} '''ଖଲିସ୍ଥାନ ଜିନ୍ଦାବାଦ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ''' (କେ ଜେଡ୍ ଏଫ୍) ଏକ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଓ ଏକ ଶିଖ ମାତୃଭୂମି ଖଲିସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା [[ଖଲିସ୍ଥାନ ଆନ୍ଦୋଳନ]]ର ଏକ ଅଂଶ । ==ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ== ଖଲିସ୍ଥାନ ଜିନ୍ଦାବାଦ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ବାସିନ୍ଦା ରଣଜିତ ସିମହ ନୀତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରଚାଳିତ ହେଉଥିଲା ।<ref name="JammuKZF">{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/ranjit-singh-neeta-khalistan-zindabad-force/394239/|title=Ranjit Singh Neeta (Khalistan Zindabad Force)|date=December 4, 2008|publisher=[[The Indian Express]]|accessdate=2009-06-18}}</ref> ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ୨୦ ଜଣ ସର୍ବାଧିକ ତଲାସୀ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ରେ ଥିଲେ ।<ref name="IndiaMostWanted">{{cite news|url=http://www.rediff.com/news/2008/jun/24slide10.htm|title=10) Ranjit Singh Neeta|date=June 24, 2008|publisher=rediff.com|accessdate=2009-06-19}}</ref> ଖଲିସ୍ଥାନ ଜିନ୍ଦାବାଦ ସୈନ୍ୟବାହିନୀର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର କ୍ଷମାତା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅଜଣା । ମାତ୍ର ଏହା ଜଣାଯାଏ ଯେ ଖଲିସ୍ଥାନ ଜିନ୍ଦାବାଦ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଓ କାଶ୍ମୀର ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଦଳଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଛି ।<ref name="JammuKZF"/> ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୫ରେ [[ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ]] ଖଲିସ୍ଥାନ ଜିନ୍ଦାବାଦ ସୈନ୍ୟବାହିନୀକୁ ଆତଙ୍କବାଦୀର ଆଖ୍ୟା ଦେଇଛଥିଲା ଏବଂ ନିଜର ୨୫ଟି ସଭ୍ୟ ରାଷ୍ତ୍ରରେ ଏହାର ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ କାରବାର ଉପରେ ରୋକ ଲଗାଇଥିଲା ।<ref name=autogenerated1>http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/en/oj/2005/l_340/l_34020051223en00640066.pdf</ref> ଖଲିସ୍ଥାନ ଜିନ୍ଦାବାଦ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଥିବାର ଜଣାଯାଏ ।<ref name="JammuKZF"/> ଦାୟିତ୍ୱବୋଧର ଦାବି<ref name="ATemails">{{cite news|url=http://austriantimes.at/index.php?id=13609|title=KZF takes responsibility for Vienna temple massacre|date=29 May 2009|publisher=Austriantimes.at|accessdate=2009-05-31}}</ref><ref name=diepresse>{{cite news|url=http://diepresse.com/home/panorama/oesterreich/483019/index.do?_vl_backlink=/home/panorama/oesterreich/index.do|title=Sikh: Alarm vor Tag der offenen Tür in Wien |trans_title=Sikh: Alarm before "Open Day" in Vienna|date=2009-05-28|publisher=Die Presse|language=German|accessdate=2009-06-02}}</ref> ଓ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ ପାଇଁ <ref name="ATemails"/> <ref name="KZFdenial">{{cite news|url=http://www.tribuneindia.com/2009/20090529/punjab.htm#6|title=KZF denies involvement in attack |author=Sanjeev Singh Bariana|date=May 28, 2009|publisher=The Tribune|accessdate=2009-05-31|quote=Anti-Sikh are being misled in the name of the KZF. The incident has taught the entire Sant Ravidass brotherhood a lesson. The KZF approves the killing of the Sant Ravidass brotherhood.}}</ref> ୨୦୦୯ ମଇରେ ଅଷ୍ଟ୍ରଆର ଭିଏନାରେ ଗୁରୁଦ୍ୱାର ନାନାକ୍ସରରେ ହୋଇଥିବା ଖଲିସ୍ଥାନ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଆକ୍ରମଣରେ ନେତା ଦେରା ସଚ୍ ଖାଣ୍ଡ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ସ‌ହ ୧୭ ଜନ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://austriantimes.at/index.php?id=13609 |title=KZF takes responsibility for Vienna temple massacre – General News – Austrian Times |publisher=Austriantimes.at |date= |accessdate=2009-08-09}}</ref><ref>{{cite web |date=29 May 2009 |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-29/india/28171391_1_sikh-temple-michael-takacs-asylum |title=Suspects in Sikh temple attack identified: Austria - India - NEWS - The Times of India |publisher=The Times of India |accessdate=2009-08-09 |archive-date=24 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024005816/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-29/india/28171391_1_sikh-temple-michael-takacs-asylum |url-status=dead }}</ref> ଏବଂ ଏହା ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଦଙ୍ଗା ସୂତ୍ରପାତ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/8066783.stm |title=South Asia &#124; Punjab riots after Vienna killing |publisher=BBC News |date=2009-05-25 |accessdate=2009-08-09}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.outlookindia.com/full.asp?fodname=20090525&fname=punjab&sid=1 |title=From Vienna To Jalandhar |publisher=www.outlookindia.com |date= |accessdate=2009-08-09 |archive-date=29 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090529115325/http://www.outlookindia.com/full.asp?fodname=20090525&fname=punjab&sid=1 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article6359288.ece |accessdate=May 30, 2009 |url-status=dead |archiveurl=http://www.webcitation.org/5hL26FVon |archivedate= June 6, 2009 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/8066005.stm |title=Europe &#124; Preacher dies after Vienna clash |publisher=BBC News |date=2009-05-25 |accessdate=2009-08-09}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2009/05/27/stories/2009052760101300.htm|title=KZF claims responsibility for Vienna attack; Babbar Khalsa condemns killing|work=The Indian Government|accessdate=10 February 2015}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{ଭାରତ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଶିଖ ଧର୍ମ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଅନିୟମିତ ସେନା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:Pro-Khalistan militant outfits]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ମୁକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଲନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘଦ୍ୱାରା ନାମିତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତଦ୍ୱାରା ନାମିତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆରେ ନାମିତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଶିଖ ଆତଙ୍କବାଦ]] bjiwus69375n03ppzvsna3nocroy4wr 0 55301 606599 257715 2026-09-23T21:53:11Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606599 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Agoraphobia}} {{Infobox medical condition | Name = ଆଗୋରାଫୋବିଆ | Image = Agora of the Competaliasts 01 (cropped).jpg | Caption = [[ଗ୍ରୀସ]] ଦେଶର ଡେଲୋସରେ ଏକ ପୁରାତନ ଆଗୋରାର ଦୃଶ୍ୟ । ଏହି ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନ‌କୁ ଆଗୋରା କୁହାଯାଏ ଯେଉଁଥିରୁ ଏହି ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି । | Field = [[ମାନସିକ ରୋଗ]] | width = 250px | ICD10 = {{ICD10|F|40.0||f|40}} | ICD9 = {{ICD9|300.22}} Without panic disorder, {{ICD9|300.21}} With panic disorder |MedlinePlus=000923 | MeshID = D000379 }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ଆଗୋରାଫୋବିଆ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Agoraphobia''') ଏକ ପ୍ରକାର ଉଦ୍‌ବେଗ ବେମାରୀ ([[:en:anxiety disorder|anxiety disorder]]) ଯେଉଁଥିରେ ରୋଗୀର [[ଉଦ୍‌ବେଗ]] ([[:en:anxiety (mood)|anxiety]]) ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ କାରଣ ସେ ଭାବେ ଯେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପରିସ୍ଥିତିରୁ ବାହାରିବା ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ସୁବିଧା ବାଟ ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁଁ ।<ref name=DSM5>{{citation|author=American Psychiatric Association|year=2013|title=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.)|location=Arlington|publisher=American Psychiatric Publishing|pages=217–221, 938|isbn=0890425558}}</ref> ଏ ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଖୋଲା ଜାଗାରେ, ଗମନାଗମନ ବେଳେ, ସପିଙ୍ଗ ମଲ୍‌ରେ ବା କେବଳ ବାହାରେ ଥିବାବେଳେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।<ref name=DSM5/> ଏ ପରିସ୍ଥିତିରେ ତା ମନରେ ଆତଙ୍କ ([[:en:panic attack|panic attack]]) ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । <ref name=NIH2016>{{cite web|title=Agoraphobia|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMHT0024921/|website=PubMed Health|accessdate=11 August 2016}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଏ ଭଳି ପରିସ୍ଥତିରେ ଲକ୍ଷଣମାନ ବାରମ୍ବାର ଉପୁଜେ ଓ ପ୍ରାୟ ୬ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ ।<!-- <ref name=DSM5/> --> ଏ ପରିସ୍ଥିତିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ରୋଗୀ ଯେ କୌଣସି ସ୍ତରକୁ ଯାଇପାରେ ।<ref name=DSM5/> ସାଂଘାତିକ କେଶ୍‌ରେ ରୋଗୀ ଘରୁ ବାହାରକୁ ଯାଇପାରେନାହିଁଁ ।<ref name=NIH2016/> <!-- କାରଣ ଓ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ --> ଉଭୟ [[ପରିବେଶ]] ଓ [[ଜେନେଟିକ]] ([[:en:Genetics|genetic]]) କାରକମାନଙ୍କ ଯୋଗୁ ଆଗୋରାଫୋବିଆ ରୋଗ ହୁଏ ।<!-- <ref name=DSM5/> --> ଏହି ରୋଗ ପାରିବାରିକ ହୋଇଥାଏ ଓ ପିତାମାତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ବା ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହେଲା ଭଳି କୌଣସି ଚାପ‌ଯୁକ୍ତ ଘଟଣା ଘଟିଲେ ଏହି ରୋଗ ଜାତ ହୁଏ ।<ref name=DSM5/> [[ଫୋବିଆ]] ରୋଗ ଗୋଷ୍ଠୀରେ [[ସ୍ପେସିଫିକ ଫୋବିଆ]] ([[:en:specific phobia|specific phobia]]) ଓ [[ସୋସିଆଲ ଫୋବିଆ]] ([[:en:social phobia|social phobia]]) ସ‌ହିତ ଏହି ରୋଗକୁ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରି [[ଡିଏସଏମ-୫]] ([[:en:DSM-5|DSM-5]]) ନାମ ଦିଆଯାଇଥାଏ ।<ref name=DSM5/><ref name=Wy2008>{{cite book|last1=Wyatt|first1=Richard Jed|last2=Chew|first2=Robert H.|title=Wyatt's Practical Psychiatric Practice: Forms and Protocols for Clinical Use|date=2008|publisher=American Psychiatric Pub|isbn=9781585626878|page=90-91|url=https://books.google.ca/books?id=4ZUikjcnM2QC&pg=PA91|language=en}}</ref> ଅନୁରୁପ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ: ସେପାରେସନ ଆଙ୍ଗଜାଇଟି ([[:en:separation anxiety|separation anxiety]]), ପୋଷ୍ଟ‌ଟ୍ରମାଟିକ ସ୍ଟ୍ରେସ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ([[:en:posttraumatic stress disorder|posttraumatic stress disorder]]) ଓ [[ମେଜର ଡିପ୍ରେସିଭ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର]] ([[:en:major depressive disorder|major depressive disorder]]) ।<!-- <ref name=DSM5/> --> ଏହି ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକର ଡିପ୍ରେସନ/[[ଅବସାଦ]] ([[:en:Depression (mood)|depression]]) ଓ ସବସ୍ଟାନ୍ସ ୟୁଜ୍ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ରୋଗ ([[:en:substance use disorder|substance use disorder]]) ହେବା ସଙ୍କଟ ଉହିଥାଏ ।<ref name=DSM5/> <!-- ଚିକିତ୍ସା ଓ ରୋଗନୁଶୀଳନ --> ଚିକିତ୍ସା ନ ପାଇ ଏହି ରୋଗ ଭଲ ହେବା ଅସାଧାରଣ ବିବେଚିତ ହୁଏ ।<ref name=DSM5/> କଗ୍‌ନିଟିଭ ବିହେଭିଅରାଲ ଥେରାପି ([[:en:cognitive behavioral therapy|cognitive behavioral therapy]] ବା CBT) ନାମକ କାଉନସେଲିଙ୍ଗ ([[:en:counselling|counselling]]) ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।<ref name=Wy2008/><ref>{{cite journal|last1=Pompoli|first1=A|last2=Furukawa|first2=TA|last3=Imai|first3=H|last4=Tajika|first4=A|last5=Efthimiou|first5=O|last6=Salanti|first6=G|title=Psychological therapies for panic disorder with or without agoraphobia in adults: a network meta-analysis.|journal=The Cochrane database of systematic reviews|date=13 April 2016|volume=4|pages=CD011004|pmid=27071857}}</ref> ପ୍ରାୟ ଅର୍ଧେକ ଲୋକଙ୍କର ସିବିଟି ରୋଗ ଉପସମ ହୋଇଯାଏ ।<ref name=Lancet2016>{{cite journal|last1=Craske|first1=MG|last2=Stein|first2=MB|title=Anxiety.|journal=Lancet (London, England)|date=24 June 2016|pmid=27349358}}</ref> ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୧.୭% ଲୋକଙ୍କୁ ଅଗୋରାଫୋବିଆ ଆକ୍ରମଣ କରେ ।<!-- <ref name=DSM5/> --> ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାଙ୍କୁ ୨ଗୁଣ ଅଧିକ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।<!-- <ref name=DSM5/> --> ପ୍ରାକ୍ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଏହି ରୋଗ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସମୟରେ ଏହି ରୋଗ କମ୍ ଦେଖାଯାଏ ।<!-- <ref name=DSM5/> --> ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା କ୍ୱଚିତ୍ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=DSM5/> ଆଗୋରାଫୋବିଆ ଶବ୍ଦଟି ଏକ ପୁରାତନ ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦ ἀγορά, ଅର୍ଥ ସାର୍ବଜନୀନ ଛକ ("[[:en:Agora|public square]]") ଓ -φοβία, ଅର୍ଥ ଭୟରୁ ନିଆଯାଇଛି ।<ref>{{cite book|last1=Elster|first1=Charles Harrington|title=Verbal Advantage: Ten Easy Steps to a Powerful Vocabulary|date=2009|publisher=Diversified Publishing|isbn=9780307560971|page=PT717|url=https://books.google.ca/books?id=aJxfrKSb7u4C&pg=PT717|language=en}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 9w1xoomy49qee5zqt8t3x7kg3i5a8k4 0 55552 606864 551247 2026-09-24T04:45:34Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606864 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Shankarsan Mangaraj}} {{Infobox person | name = ଶଙ୍କର୍ଷଣ ମଙ୍ଗରାଜ | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{birthdate and age|df=y|1943|05|17}} | birth_place = ତରାପି, [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା|ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]], ରାଧାନାଥ ଟ୍ରେନିଂ କଲେଜ | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ଶଙ୍କର୍ଷଣ ମଙ୍ଗରାଜ''' (ଜନ୍ମ: ୧୭ ମଇ ୧୯୪୩)<ref>{{cite web |title=ଆକାଶବାଣୀ ଉପସ୍ଥାପକ ଶଙ୍କର୍ଷଣ ମଙ୍ଗରାଜ |url=http://dharitriepaper.in/edition/8105/chhutidina/page/6 |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |accessdate=6 June 2021}}</ref>, [[ଆକାଶବାଣୀ କଟକ]]ର ଜଣେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଭାଷ୍ୟକାର । "ଅନୁଚିନ୍ତା" କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଉପସ୍ଥାପକ ଭାବରେ ସେ ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ପରିଚିତ । ଶଙ୍କର୍ଷଣ, ୧୯୪୩ ମସିହାରେ<ref>{{cite book|title=Orissa reference: glimpses of Orissa|url=http://books.google.com/books?id=1RBuAAAAMAAJ|year=2001|publisher=TechnoCAD Systems}}</ref> [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]]ର ଗାଁ ତରାପିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କୁହୁଡି ଜନତା ହାଇସ୍କୁଲରୁ ଏକାଦଶ ତଥା ପୁରୀର [[ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ଏସ.ସି.ଏସ କଲେଜ]]ରୁ ପ୍ରି-ଇଉନିଭରସିଟି ପାସ କରିଥିଲେ । ତାପରେ [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକ ଓ [[ରାଧାନାଥ ଟ୍ରେନିଂ କଲେଜ]]ରୁ ବି.ଇ.ଡି ପାସ କରି ଶିକ୍ଷକତା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପଢ଼ିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ଚାକିରି ଛାଡି ପୁଣି ରେଭେନ୍ସାରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ । ସ୍କୁଲବେଳରୁ ସେ ଗପ, କବିତା, ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଜୀବନୀ ଆଦି ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କ ଲେଖା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା । ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପଢ଼ିବା ବେଳକୁ ଜଣେ ଆକାଶବାଣୀରେ କାମ କରୁଥିବା ଜଣେ ପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଏକ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଭାଗନେବାକୁ କହିଲେ । ସେହି ପ୍ରଥମ ବେତାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ତାଙ୍କୁ ୬୦ ଟଙ୍କା ପାରିଶ୍ରମିକ ମିଳିଥିଲା । ତା ପରେ ଆକଶବାଣୀରେ ସେ ଆନାଉନ୍ସର ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ [[ଜୟପୁର, କୋରାପୁଟ|ଜୟପୁରରେ]] ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୋଷ୍ଟିଂ ହୋଇଥିଲା । ୨୫୦ଟଙ୍କା ଦରମା ମିଳୁଥିଲା । ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜୟପୁରରେ ରହିଲା ପରେ, ତାଙ୍କର [[କଟକ]] ବଦଳି ହୋଇଥିଲା । କଟକରେ ଯୋଗଦେବାର ବର୍ଷେ ପରେ ସେ ଛୁଟି ନେଇ [[ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ସାମ୍ବାଦିକତା ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । ପୁଣି ଆସି କଟକ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ସେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ସିନିୟର ଆନାଉନ୍ସର ଭାବରେ ସେବାନିବୃତ ହୋଇଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == ଅବସର ପରେ ଶଙ୍କର୍ଷଣ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନାରେ ବ୍ରତି ଅଛନ୍ତି । ଦିବ୍ୟ ସନ୍ଦେଶ ନାମକ ଏକ ମାସିକିଆ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା କରୁଛନ୍ତି । "ଅନୁଚିନ୍ତା" ନାମରେ ତାଙ୍କର ଏକ ଆଧାତ୍ମିକ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ।<ref>{{cite news|title=ପ୍ରଥମ ରୋଜଗାର|url=http://www.dharitri.com/chhutidina/110916/p10.htm|accessdate=17 September 2016|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ଛୁଟିଦିନ ୧୧-୧୭ ୨୦୧୬ ପୃଷ୍ଠା ୧୦}}</ref> ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା, ୨୦୧୮<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଥିବା ସାହିତ୍ୟିକ/ ସାହିତ୍ୟିକା |url=http://odishasahityaakademi.org/English/ovation7.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=6 June 2021 |archive-date=26 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726054459/http://odishasahityaakademi.org/English/ovation7.php |url-status=dead}}</ref> * ଗୋବିନ୍ଦ ନାରାୟଣ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୦ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ) == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] oxhoyt1d6imjxfcznrm6i1c115vrekl 0 55596 606635 253429 2026-09-23T23:09:25Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606635 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Kawasaki disease}} {{Infobox medical condition | Image = Kawasaki symptoms B.jpg | Caption = କାୱାସାକି ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ପିଲାର ଜିଭକୁ ''ସ୍ଟ୍ରବେରି ଜିଭ'' କୁହାଯାଏ ।<ref name=Kim2006/> | Field = [[ଶିଶୁରୋଗ ବିଜ୍ଞାନ]] | synonyms = ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ କାୱାସାକି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (Kawasaki syndrome),<ref name=NIH21014/> ଲିମ୍ପ ନୋଡ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (lymph node syndrome) ବା ମସକ୍ୟୁଲୋକ୍ୟୁଟାନିଅସ ଲିମ୍ଫ ନୋଡ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (mucocutaneous lymph node syndrome)<ref name="Bolognia">{{cite book |author1=Rapini, Ronald P. |author2=Bolognia, Jean L. |author3=Jorizzo, Joseph L. |title=Dermatology: 2-Volume Set |publisher=Mosby |location=St. Louis |year=2007 |pages=1232–4 |isbn=1-4160-2999-0 |doi=}}</ref> | ICD10 = {{ICD10|M|30|3|m|30}} | ICD9 = {{ICD9|446.1}} | OMIM = 611775 | OMIM_mult = | MedlinePlus = 000989 | eMedicineSubj = article | eMedicineTopic = 965367 | DiseasesDB = 7121 | MeshID = D009080 |Orphanet=2331 }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''କାୱାସାକି ଡିଜିଜ''' ବା '''କାୱାସାକି ରୋଗ''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''Kawasaki disease''') ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ସାରା ଶରୀରରେ [[ରକ୍ତନଳୀପ୍ରଦାହ]] ([[:en:Vasculitis|blood vessels throughout the body become inflamed]]) ହୁଏ ।<ref name=NIH21014/> ଏହାର ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ ଜ୍ୱର ୫ ଦିନରୁ ଅଧିକ ସମୟ ରହିପାରେ ଓ ଜ୍ୱର ନିବାରକ ଔଷଧଦ୍ୱାରା ଉପଶମ ହୁଏନି, ବେକର ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି ବଢ଼ିଯାଏ ଓ ଆଖି, ଓଠ, ପାପୁଲି, ଯୌନାଙ୍ଗ ତ‌ଥା ପାଦତଳ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ରାସ୍ ହୁଏ ।<!-- <ref name=NIH21014/> --> ସୋର ଥ୍ରୋଟ ଓ ତରଳ ଝାଡ଼ା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । <!-- <ref name=NIH21014/> --> ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ୩ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ହାତ ଓ ପାଦ ଚମଡ଼ାରୁ ଚୋପା ଛାଡ଼ିଯାଏ ।<!-- <ref name=NIH21014/> --> ତାପରେ ରୋଗ ଉପଶମ ହେବାକୁ ଲାଗେ ।<!-- <ref name=NIH21014/> --> କେତେକ ପିଲାଙ୍କର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡରେ କରୋନାରୀ ଆର୍ଟେରି (ଧମନୀ) ଆନିଉରିଜ୍ମ ([[:en:coronary artery aneurysm|coronary artery aneurysm]]) ହୁଏ ।<ref name=NIH21014/> <!-- କାରଣ ଓ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ --> ଏହି ରୋଗର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି ।<!-- <ref name=NIH21014/> --> ଜେନେଟିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଯୋଗୁ [[ସଂକ୍ରମଣ]] ହେଲେ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହେବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।<!-- <ref name=NIH21014/> --> ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ବ୍ୟାପେନାହିଁ । <!-- <ref name=NIH21014/> --> ଲୋକର ଲକ୍ଷଣ ଓ ଚିହ୍ନ ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।<!-- <ref name=NIH21014/> --> [[ଇକୋକାର୍ଡ଼ିଓଗ୍ରାମ]] ([[:en:echocardiogram|ultrasound of the heart]]) ଓ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସମର୍ଥନ କରାଯାଏ ।<!-- <ref name=NIH21014/> --> [[ସ୍କାରଲେଟ ଜ୍ୱର]] ଓ [[ଜୁଭେନାଇଲ ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ]] ([[:en:juvenile rheumatoid arthritis|juvenile rheumatoid arthritis]]) ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗ ଲକ୍ଷଣ ଭଳି ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୁଏ ।<ref name=NIH21014/> <!-- ଚିକିତ୍ସା ଓ ପୂର୍ବାନୁମାନ --> ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିକିତ୍ସାରେ [[ଆସ୍ପିରିନ]] ([[:en:aspirin|aspirin]]) ଓ [[ଇମ୍ମ୍ୟୁନୋଗ୍ଲବ୍ୟୁଲିନ]] ([[:en:immunoglobulin|immunoglobulin]]) ଦିଆଯାଏ ।<!-- <ref name=NIH21014/> --> ଏହି ଚିକିତ୍ସା ଫଳରେ ଜ୍ୱର ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ ଓ ରୋଗୀ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ ।<!-- <ref name=NIH21014/> --> କରୋନାରୀ ଧମନୀ ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ବେଳେବେଳେ ଅପରେଶନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।<ref name=NIH21014/> ଚିକିତ୍ସିତ ନ ହେଲେ ୨୫% ଲୋକଙ୍କର କରୋନାରୀ ଧମନୀ ସମସ୍ୟା ହୁଏ ଓ ପ୍ରାୟ ୧% ଲୋକ ମରିଯାଆନ୍ତି ।<ref name=Kim2006>{{cite journal |author=Kim DS |title=Kawasaki disease |journal=Yonsei Medical Journal |volume=47 |issue=6 |pages=759–72 |date=December 2006 |pmid=17191303 |pmc=2687814 |doi=10.3349/ymj.2006.47.6.759}}</ref><ref name=Mer2014/> ଚିକିତ୍ସା ପାଇଲେ ମାତ୍ର ୦.୧୭% ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ହୁଏ ।<ref name=Mer2014>{{cite web |url=http://www.merck.com/mmpe/sec19/ch286/ch286d.html |title=Merck Manual, Online edition: Kawasaki Disease |year=2014|accessdate=Aug 26, 2016}}</ref> <!-- ଇତିହାସ ଓ ରୋଗାନୁଶୀଳନ --> କାୱାସାକି ଡିଜିଜ କ୍ୱଚିତ ହୁଏ ।<ref name=NIH21014/> ପ୍ରତି ୧୦୦,୦୦୦ ଲୋକରେ ୧୨୪ ଜଣଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ଜାପାନରେ ହୁଏ, ଅନ୍ୟତ୍ର ୮ରୁ ୬୭ ଜଣକୁ ହୁଏ ।<ref name=La2015>{{cite book|last1=Lai|first1=Wyman W.|last2=Mertens|first2=Luc L.|last3=Cohen|first3=Meryl S.|last4=Geva|first4=Tal|title=Echocardiography in Pediatric and Congenital Heart Disease: From Fetus to Adult|date=2015|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9781118742488|page=739|edition=2|url=https://books.google.ca/books?id=s91bCwAAQBAJ&pg=PA739|language=en}}</ref> ୫ ବର୍ଷ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ ଏହି ରୋଗ ସାଧାରଣତଃ କମ ଦେଖାଯାଏ । <ref name=NIH21014/> ଝିଅଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁଅମାନେ ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।<ref name=NIH21014>{{cite web|title=Kawasaki Disease|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0062985/|website=PubMed Health|publisher=NHLBI Health Topics|accessdate=26 August 2016|language=en|date=11 June 2014|archive-date=11 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170911003355/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0062985/|url-status=dead}}</ref> ଜାପାନର ଟୋମିସାକୁ କାୱାସାକି ([[:en:Tomisaku Kawasaki|Tomisaku Kawasaki]]) ପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । <ref name=La2015/><ref>{{cite journal | author = Kawasaki T | title = [Acute febrile mucocutaneous syndrome with lymphoid involvement with specific desquamation of the fingers and toes in children] | journal = Arerugi | volume = 16 | issue = 3 | pages = 178–222 | year = 1967 | pmid = 6062087}}</ref> [[File:Kawasaki disease.webm|thumb|upright=1.3|କାୱାସାକି ରୋଗର ଭିଡିଓ ଉପସ୍ଥାପନା ।]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 8maa4va5b7zikrtn16hnp0bi5qfvlyb 0 55702 606691 448567 2026-09-24T00:10:56Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606691 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Testosterone}} {{Drugbox| Watchedfields = changed | verifiedrevid = 649778658 | drug_name = ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ<br />([[International Nonproprietary Name|INN]], [[United States Adopted Name|USAN]], [[British Approved Name|BAN]], [[Japanese Accepted Name|JAN]]) | IUPAC_name = (8''R'',9''S'',10''R'',13''S'',14''S'',17''S'')- 17-hydroxy-10,13-dimethyl- 1,2,6,7,8,9,11,12,14,15,16,17- dodecahydrocyclopenta[''a'']phenanthren-3-one | image = Testosteron.svg | image2 = Testosterone-from-xtal-3D-balls.png <!--Clinical data--> | tradename = ବେପାର ନାମ Androderm ଇତ୍ୟାଦି | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|testosterone}} | MedlinePlus = a614041 | pregnancy_US = X | pregnancy_category = ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ଦେବକୁ ମନା । ([[Contraindication|Contraindicated]] due to [[teratogen]]ic effects) | legal_US = Schedule III | legal_CA = Schedule IV | licence_US = ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ | licence_EU = Intrinsa | legal_status = Rx-only | routes_of_administration = ମାଂସପେଶୀ ଇଞ୍ଜେକସନ, ଚର୍ମ ମାଧ୍ୟମ (କ୍ରିମ, ଜେଲ ବା ପ୍ୟାଚ ଆକାର) ଓ ସବ୍-କ୍ୟୁ ପେଲେଟ । <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = Low (due to extensive [[first pass effect|first pass metabolism]]) | metabolism = [[Liver]], [[testis]] and [[prostate]] | elimination_half-life = 2–4&nbsp;hours | excretion = [[Urine]] (90%), feces (6%) <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CAS_number = 58-22-0 | CAS_supplemental = <br/>{{CAS|57-85-2}} (propionate ester) <!-- Also CAS verified --> | ATC_prefix = G03 | ATC_suffix = BA03 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 17347 | PubChem = 6013 | IUPHAR_ligand = 2858 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00624 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 5791 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 3XMK78S47O | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D00075 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 386630 <!--Chemical data--> | C=19 | H=28 | O=2 | molecular_weight = 288.42 | smiles = O=C4\C=C2/[C@]([C@H]1CC[C@@]3([C@@H](O)CC[C@H]3[C@@H]1CC2)C)(C)CC4 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C19H28O2/c1-18-9-7-13(20)11-12(18)3-4-14-15-5-6-17(21)19(15,2)10-8-16(14)18/h11,14-17,21H,3-10H2,1-2H3/t14-,15-,16-,17-,18-,19-/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = MUMGGOZAMZWBJJ-DYKIIFRCSA-N | synonyms = Δ⁴-Androsten-17β-ol-3-one | melting_point = 155 | specific_rotation = +110.2° | sec_combustion = −11080 kJ/mol }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''Testosterone''') ଏକ ଔଷଧ ଓ ଏହା ଦେହରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ସ୍ଟିରଏଡ ହରମୋନ ।<ref name=AHFS2016/> [[ମେଲ ହାଇପୋଗୋନାଡିଜ୍ମ]] ([[:en:male hypogonadism|male hypogonadism]]) ଓ କେତେକ ଧରଣର [[ସ୍ତନ କର୍କଟ]]ରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> ଏହାଦ୍ୱାରା କ୍ରୀଡ଼ା ସାମର୍ଥ୍ୟ ([[:en:athletic ability|athletic ability]]) ବଢ଼ିଯାଏ ।<ref name=AHFS2016/> ବୟସ୍କ ପୁରୁଷଙ୍କର ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ ସ୍ତର ବଢ଼େଇବା ନିମନ୍ତେ ଏହା ଉପକାରୀ କି କ୍ଷତିକାରକ, ସେ ବିଷୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇ ନାହିଁ ।<ref name=FDA2015>{{cite web |author=Staff |title=Testosterone Products: Drug Safety Communication – FDA Cautions About Using Testosterone Products for Low Testosterone Due to Aging; Requires Labeling Change to Inform of Possible Increased Risk of Heart Attack And Stroke |url=http://www.fda.gov/Safety/MedWatch/SafetyInformation/SafetyAlertsforHumanMedicalProducts/ucm436280.htm |date=3 March 2015 |work=[[FDA]] |accessdate=5 March 2015 |archive-date=5 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150305015556/http://www.fda.gov/Safety/MedWatch/SafetyInformation/SafetyAlertsforHumanMedicalProducts/ucm436280.htm |url-status=dead }}</ref> ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ ଚର୍ମରେ ଲଗେଇ ଦିଆଯାଏ, ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ବା ଗାଲରେ ଲଗାଯାଏ ।<ref name=AHFS2016/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା --> ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରଣ ([[:en:acne|acne]]), ଫୁଲିବା ଓ ଗାଇନାକୋମାସ୍ଟିଆ ବା ପୁରୁଷ ସ୍ତନ ବୃଦ୍ଧି ([[:en:gynecomastia|breast enlargement in males]]) ହୁଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> ସାଂଘାତିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ଯକୃତ ବିଷାକ୍ତ ([[:en:liver toxicity|liver toxicity]]), ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ ([[:en:heart disease|heart disease]]) ଓ ବ୍ୟବ‌ହାରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ । <!-- <ref name=AHFS2016/> --> ମହିଳା ଓ ପିଲାଙ୍କ ଦେହରେ ଭିରିଲାଇଜେସନ ([[:en:virilization|virilization]]) ବା ପୁରୁଷ ଚିହ୍ନ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> [[ପ୍ରୋସ୍ଟେଟ କର୍କଟ]] ରୋଗୀ ଏହି ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ&nbsp;।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]] ଓ [[ସ୍ତନ୍ୟପାନ]] ସମ‌ୟରେ ଏହା ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ।<ref name=AHFS2016/> <!-- ଶରୀରରେ ପ୍ରଭାବ --> ପୁରୁଷଙ୍କର ମୁଷ୍କ ([[:en:testicles|testicles]]) ବା ଟେସ୍ଟିକ୍ଲରେ ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ ତିଆରି ହୁଏ ।<!-- <ref name=Pur2014/> --> ଆଡ୍ରେନାଲ ଗ୍ରନ୍ଥି ([[:en:adrenal gland|adrenal gland]]) ଓ ଓଭାରିରେ ([[:en:ovaries|ovaries]]) ମଧ୍ୟ ଏହା ସ୍ୱଳ୍ପ ମାତ୍ରାରେ ତିଆରି ହୁଏ ।<ref name=Pur2014>{{cite book|last1=Puri|first1=Dinesh|title=Textbook of Medical Biochemistry|date=2014|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9788131238059|page=631|edition=3|url=https://books.google.ca/books?id=NijbAgAAQBAJ&pg=PA631|language=en}}</ref> ଏହା ପୁରୁଷଙ୍କର ମୂଖ୍ୟ ଯୌନ ହରମୋନ ଓ ପୁରୁଷ ପ୍ରଜନନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ମୂଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥାଏ ।<!-- <ref name=Hef2010/> --> ଯୁବାବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭରେ ମାଂସପେଶୀ ବିକାଶ ଓ ପୁରୁଷ ସୁଲଭ ବାଳ ([[:en:androgenic hair|body hair]]) ତିଆରି ଆଦି ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଯୌନ ଲକ୍ଷଣ ([[:en:secondary sexual characteristic|secondary sexual characteristic]]) ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।<ref name=Hef2010>{{cite book|last1=Heffner|first1=Linda J.|last2=Schust|first2=Danny J.|title=The Reproductive System at a Glance|date=2010|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9781405194525|page=17|url=https://books.google.ca/books?id=_2yd2b8ybNoC&pg=PA17|language=en}}</ref> ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଯୁବା ପୁରୁଷଙ୍କର ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ ସ୍ତର ୫ଗୁଣ ଅଧିକ ଥାଏ ।<ref>{{cite book|last1=Burtis|first1=Carl A.|last2=Ashwood|first2=Edward R.|last3=Bruns|first3=David E.|title=Tietz Textbook of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics|date=2012|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=1455759422|page=1975|edition=5|url=https://books.google.ca/books?id=BBLRUI4aHhkC&pg=PA1975|language=en}}</ref> <!-- ଇତିହାସ, ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୧୯୩୫ରେ ପ୍ରଥମେ ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite book|last1=N. Taylor|first1=William|title=Anabolic Steroids and the Athlete, 2d ed.|date=2002|publisher=McFarland|isbn=9780786411283|page=180|edition=2|url=https://books.google.ca/books?id=OGcQ0Tp2AFcC&pg=PA180|language=en}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାର ୨୦୦୧ରୁ ୨୦୧୧ ମଧ୍ୟରେ ୩ଗୁଣ ବଢ଼ିଯାଇଛି ।<ref name=Des2016>{{cite journal|last1=Desroches|first1=B|last2=Kohn|first2=TP|last3=Welliver|first3=C|last4=Pastuszak|first4=AW|title=Testosterone therapy in the new era of Food and Drug Administration oversight.|journal=Translational andrology and urology|date=April 2016|volume=5|issue=2|pages=207–12|pmid=27141448}}</ref> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref name=WHO2015E>{{cite web |url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML2015_8-May-15.pdf |title=19th WHO Model List of Essential Medicines (April 2015) |date=April 2015 |accessdate=May 10, 2015 |publisher=WHO }}</ref> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ]] ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2016>{{cite web|title=Testosterone|url=https://www.drugs.com/monograph/testosterone.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|accessdate=3 September 2016|date=December 4, 2015}}</ref> ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଏହାର ଆକାର ପ୍ରକାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।<ref name=Ric2015>{{cite book|last1=Hamilton|first1=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=197}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] kj6suul5eva7mud3qvq2t7gxymmqlcg 0 56403 606803 601701 2026-09-24T03:16:48Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606803 wikitext text/x-wiki [[ଫାଇଲ:Mt._Everest_from_Gokyo_Ri_November_5,_2012_Cropped.jpg|thumb|Mount Everest from Gokyo Ri]] [[ଫାଇଲ:Endurance_training_for_Mt_Carstensz_Pyramid.JPG|thumb|Tashi and Nungshi were the first twins to summit Mount Everest together]] ଏହି ସନ୍ଦର୍ଭରେ ମାଉଣ୍ଟ ଏଭେରେଷ୍ଟ ସମ୍ପର୍କିତ ରେକର୍ଡ ସବୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ଶ୍ରୁଙ୍ଗ ବା ସର୍ବୋଛ ଶିଖର ଏଥିରେ ବହୁଳ ଆଦୃତ ରେକର୍ଡ ।  == ରେକର୍ଡ ସମୂହ == === ସର୍ବାଧିକ ଥର ଶୃଙ୍ଗ ଆରୋହଣ ରେକର୍ଡ === {| class="wikitable sortable" !Record name !Record !Owner !Nation !Date !Ref |- | rowspan="2" |Highest number of times to reach the summit | rowspan="2" |21 |Apa Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |2012-05-11&#x20;!<span class="sorttext">May 11, 2011</span> |<ref name="explorersweb.com">{{Cite news|url=http://explorersweb.com/everest_k2/news.php?id=20142|title=World Record: Apa Sherpa's Everest summit no 21|access-date=2016-10-31|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630044354/http://www.explorersweb.com/everest_k2/news.php?id=20142|url-status=dead}}</ref> |- |Phurba Tashi Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |2013-05-19&#x20;!<span class="sorttext">May 19, 2013</span> | |- |Most ascents by a woman |7 |Lhakpa Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |<ref name="rawstory1">{{Cite web}}</ref> |- |Most summits without supplemental oxygen |10 |Ang Rita |{{Flagcountry|NEP}} |1996-05-23&#x20;!<span class="sorttext">May 23, 1996</span> |<ref>{{Cite book|url=http://www.8000ers.com/cms/download.html?func=startdown&id=154|title=Ascents - Everest (without supplementary oxygen)|last=8000ers.com}}</ref> |- |Most summits by a foreigner* |15 |Dave Hahn |{{Flagcountry|USA}} | |- |Most ascents by a foreign* woman |6 |Melissa Arnot |{{Flagcountry|USA}} |<ref>{{Cite web |url=https://gearjunkie.com/first-american-woman-summits-everest-without-o2 |title=Mount Everest: American Woman Summits Without Supplemental O2 |access-date=2016-10-31 |archive-date=2017-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171116084441/https://gearjunkie.com/first-american-woman-summits-everest-without-o2 |url-status=dead }}</ref> |} * ଅଣ ନେପାଲୀ ଓ ତିବତୀୟ  === ନିର୍ଧାରିତ ଥର ଆରୋହଣ କରିଥିବା ରେକର୍ଡ === {| class="wikitable sortable" !Record name !Record !Owner !Nation !Date !Ref |- |First climbers confirmed as having reached the summit |Summited |Edmund Hillary and Tenzing Norgay |{{Flagcountry|NZL}}, {{Flagcountry|NEP}} |1953-05-29&#x20;!<span class="sorttext">May 29, 1953</span> |- |First woman to summit once |Summited |Junko Tabei |{{Flagcountry|JPN}} |May 16, 1975 |<ref name="si1996">{{Cite journal|url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1008036/index.htm|title=No Mountain Too High For Her : Junko Tabei defied Japanese views of women to become an expert climber|last=Robert Horn|date=29 April 1996|access-date=31 October 2016|archive-date=13 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131213065236/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1008036/index.htm|url-status=dead}}</ref> |- |First to summit twice |2 |Nawang Gombu |{{Flagcountry|NEP}} |1963, 1965 |<ref>{{Cite web |url=http://imagingeverest.rgs.org/Units/58.html |title=Nawang Gombu |access-date=2016-10-31 |archive-date=2011-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110427080041/http://imagingeverest.rgs.org/Units/58.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.everesthistory.com/sherpas/nawanggombu.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-10-31 |archive-date=2017-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170304122254/http://everesthistory.com/sherpas/nawanggombu.htm |url-status=dead }}</ref> |- |First woman to summit twice |2 |Santosh Yadav |{{Flagcountry|India}} |1992, 1993 |<ref name="webindia">{{Cite web}}</ref> |- |First to summit three times |3 by 1982 |Sungdare Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |<ref>[http://www.adventurestats.com/tables/esum1-150.htm]</ref> |- |First woman to summit three times |3 by 2003 |Lhakpa Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |<ref>[http://www.pbs.org/frontlineworld/stories/nepal/update.html PBS]</ref> |- |First to summit 4 times |4 by 1985 |Sungdare Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |<ref name="adventurestats.com"/> |- |First woman to summit 4 times |4 by 2004 |Lhakpa Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} | <ref>[http://www.everestnews.com/everest2005/lapkasherpa2005.htm]</ref> |- |First to summit 5 times |5 by 1988 |Sungdare Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |<ref name="adventurestats.com"/> |- |First woman to summit 5 times |5 by 2005 |Lhakpa Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |<ref>[http://www.himalayandatabase.com/2005%20Season%20Lists/2005%20Spring%20A4.html Himalayan Database - Spring 2005 Everest]</ref> |- |First person to summit 6 times |6 by 1990 |Ang Rita |{{Flagcountry|NEP}} |<ref name="adventurestats.com">[http://www.adventurestats.com/tables/esum151-300.htm]</ref> |- |First woman to summit 6 times |6 by 2006 |Lhakpa Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |- |First person to summit 7 times |7 by 1992 |Ang Rita |{{Flagcountry|NEP}} |<ref name="ReferenceC">[http://www.adventurestats.com/tables/esum451-600.htm]</ref> |- |First woman to summit 7 times |7 by 2016 |Lhakpa Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |<ref name="rawstory1">{{Cite web}}</ref> |} * 1993ରେ 8 ଥର ଆଙ୍ଗରୀତା <br><ref name="ReferenceC"/> * 1995ରେ 9 ଥର ଆଙ୍ଗ ରୀତା <br><ref>{{Cite web |url=http://www.adventurestats.com/tables/esum601-750.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-10-31 |archive-date=2002-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020424223447/http://www.adventurestats.com/tables/esum601-750.htm |url-status=dead }}</ref> * 1996ରେ 10 ଥର, ଆଙ୍ଗ ରୀତା <br><ref>{{Cite web |url=http://www.adventurestats.com/tables/esum601-750.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-10-31 |archive-date=2002-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020424223447/http://www.adventurestats.com/tables/esum601-750.htm |url-status=dead }}</ref> * 2000ରେ 11ଥର, ଅପ ଶେରପା <br><ref>[http://www.adventurestats.com/tables/esum1201-1350.htm]</ref> === ଅନ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ରେକର୍ଡ === {| class="wikitable sortable" !Record name !Record !Owner !Nation !Date !Ref |- |Most deaths in one day at Everest |18 |Mount Everest |{{Flagcountry|NEP}},{{Flagcountry|PRC}} |2015-04-26&#x20;!<span class="sorttext">April 26, 2015</span> | |- |Fastest ascent from Everest South Base Camp<br> with supplemental oxygen |8 hours and 10 minutes |Pemba Dorje |{{Flagcountry|NEP}} |2004-05-21&#x20;!<span class="sorttext">May 21, 2004</span> |<ref name="conf">{{Cite news|title=New Everest Record is Confirmed|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3662040.stm|accessdate=2012-02-04|access-date=2012-02-04|date=2004-09-16}}</ref> |- |Fastest ascent from Everest South Base Camp<br> without supplemental oxygen{{Ref|reference_name_A|a}} |20 hours and 24 minutes |Kazi Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |1998-10-17&#x20;!<span class="sorttext">October 17, 1998</span> |<ref name="everestsummiteersassociation1">{{Cite web}}</ref> |- |Longest stay on the summit |21 hours |Babu Chiri Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |1999-05-06&#x20;!<span class="sorttext">May 6, 1999</span> | |} === ସର୍ବୋଜେଷ୍ଠ ଅରୋହଣକାରୀ === ପୁରୁଷ  {| class="wikitable sortable" !Record !Owner !Nation !Date !Ref |- |80 years 224 days |Yuichiro Miura |{{Flagcountry|JPN}} |2013-05-23&#x20;!<span class="sorttext">May 23, 2013</span> |<ref name="Japan Times">{{Cite news|url=http://www.japantimes.co.jp/news/2013/05/23/national/japanese-becomes-oldest-person-to-conquer-everest/|publisher=Japan Times|title=Japanese becomes oldest person to conquer Everest|accessdate=23 May 2013|access-date=23 May 2013}}</ref> |- |76 years 340 days |Min Bahadur Sherchan |{{Flagcountry|NEP}} |2008 |<ref name="Japan Times"/><ref name="ReferenceA"/><ref name="timeforkids.com">{{Cite web |url=http://www.timeforkids.com/node/94621/print |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-10-31 |archive-date=2015-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219061537/http://www.timeforkids.com/node/94621/print |url-status=dead }}</ref> |- |75 years 227 days |Yuichiro Miura |{{Flagcountry|JPN}} |2008 |<ref name="Japan Times"/><ref name="ReferenceA"/><ref name="timeforkids.com"/> |- |71 years 61 days |Katsusuke Yanagisawa |{{Flagcountry|JPN}} |2007-05-22&#x20;!<span class="sorttext">May 22, 2007</span> |<ref>[http://www.japantimes.co.jp/life/2012/05/27/general/japans-everest-timeline/]</ref><ref name="theguardian.com">[http://www.theguardian.com/world/2007/may/29/japan.justinmccurry1 71-year-old Japanese man becomes oldest climber to scale Everest]</ref> |- |70 years 225 days |Takao Arayama |{{Flagcountry|JPN}} |May 2006 |<ref name="theguardian.com"/><ref name="japantimes.co.jp">[http://www.japantimes.co.jp/life/2006/07/30/to-be-sorted/no-mountain-too-high-for-oldest-man-ever-to-scale-everest/#.VZHxE_Bdgnd]</ref> |- |70 years 222 days |Yuichiro Miura |{{Flagcountry|JPN}} |May 2003 |<ref name="Japan Times"/><ref name="ReferenceA">[http://www.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/12/29/nepal.everest/]</ref><ref name="theguardian.com"/><ref name="japantimes.co.jp"/> |- |65 years 176 days |Tomiyasu Ishikawa |{{Flagcountry|JPN}} |2002-05-17&#x20;!<span class="sorttext">17 May 2002</span> |<ref name="table"/> |- |65 years |Sir Ranulph Fiennes |{{Flagcountry|UK}} |2009-05-21&#x20;!<span class="sorttext">21 May 2009</span> |<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8060649.stm]</ref> |- |64 years |Sherman Bull |{{Flagcountry|USA}} |2001-05-25&#x20;!<span class="sorttext">May 25, 2001</span> |<ref>{{Cite web |url=http://nepalitimes.com/~nepalitimes/news.php?id=8775#.VZGiwfBdgne |title=Record climbs |access-date=2016-10-31 |archive-date=2015-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150415121752/http://nepalitimes.com/~nepalitimes/news.php?id=8775#.VZGiwfBdgne |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.nytimes.com/2001/06/10/nyregion/conquering-everest-and-record-books.html The New York Times Conquering Everest, And Record Books By CHRISTINE WOODSIDE]</ref> |- |63 years 311 days |Toshio Yamamoto |{{Flagcountry|Japan}} |2000 |<ref name="Google Books The Hour">[https://news.google.com/newspapers?nid=1916&dat=20010526&id=r_pIAAAAIBAJ&sjid=oAUNAAAAIBAJ&pg=1477,3678410&hl=en Google Books The Hour]</ref><ref>[http://usatoday30.usatoday.com/sports/_stories/2001-05-15-mount-everest.htm]</ref> |- |60 years 161 days |Lev Sarkisov |{{Flagcountry|Georgia}} |1999-05-12&#x20;!<span class="sorttext">May 12, 1999</span> |<ref name="Google Books The Hour"/><ref>[http://articles.latimes.com/1999/may/22/news/mn-39878]</ref> |- |60 years 160 days |Ramon Balanca (Blanco) Suarez |{{Flagcountry|Venezuela}} |1993 (b. 1933) |<ref name="spokesman.com">[http://www.spokesman.com/stories/1995/feb/05/everest-bound-kettle-falls-man-seeks-to-be-one-of/]</ref> |- |55 years |Richard Bass |{{Flagcountry|USA}} (b. 1929) |April 1985 |<ref name="spokesman.com"/><ref>[http://www.alanarnette.com/7summits/7summits.php]</ref> |- |50 years |Chris Bonington (b. 1934) |{{Flagcountry|UK}} |April 1985 |<ref name="spokesman.com"/> |- |50 years |Jozef Psotka (b. 1934, died on descent) |{{Flagcountry|Czechoslovakia}}Czechoslovakia |October 1984 |<ref name="spokesman.com"/> |- |50 years 118 days |Gerhard Schmatz (b 1929) |{{Flagcountry|West Germany}}West Germany |October 1979 |<ref name="table"/><ref>[https://news.google.com/newspapers?nid=1876&dat=19791008&id=r4QsAAAAIBAJ&sjid=UM4EAAAAIBAJ&pg=5798,1725482&hl=en Herald-Journal - Oct 8, 1979]</ref> |- |49 years 52 days |Pierre Mazeaud (b 1929) |{{Flagcountry|France}} |15 Oct 1978 |<ref name="table"/> |- |42 years 6 months |Sonam Gyatso (b 1922) | {{Flagcountry|India}} (Sikkim) |22 May 1965 |<ref name="table"/> |- |39 years |Tenzing Norgay |{{Flagcountry|Nepal}} |29 May 1953 |<ref name="table"/> |} ମହିଳା  {| class="wikitable sortable" !Record !Owner !Nation !Date !Ref |- |73 years 180 days |Tamae Watanabe |{{Flagcountry|Japan}} |2012-05-19&#x20;!<span class="sorttext">May 19, 2012</span> |<ref name="npr.org">[http://www.npr.org/sections/thetwo-way/2012/05/19/153076260/oldest-woman-to-summit-everest-breaks-record-a-second-time Oldest Woman To Summit Everest Breaks Record A Second Time]</ref><ref name="ReferenceB">[http://www.japantimes.co.jp/life/2012/05/27/general/japans-everest-timeline/]</ref> |- |63 years 177 days |Tamae Watanabe |{{Flagcountry|Japan}} |2002-05-16&#x20;!<span class="sorttext">May 16, 2002</span> |<ref name="npr.org"/><ref name="ReferenceB"/> |- |50 years |Anna Czerwińska |{{Flagcountry|Poland}} |2000-05-22&#x20;!<span class="sorttext">May 22, 2000</span> |<ref>{{Cite web |url=http://www.abc-of-mountaineering.com/info/anna-czerwinska.asp |title=Anna Czerwinska: Oldest Woman to Conquer Everest |access-date=2016-10-31 |archive-date=2009-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090703071353/http://www.abc-of-mountaineering.com/info/anna-czerwinska.asp |url-status=dead }}</ref> |- |47 years 98 days (died in the 1996 Mount Everest disaster) |Yasuko Namba |{{Flagcountry|Japan}} |1996-05-10&#x20;!<span class="sorttext">May 10, 1996</span> |<ref name="ReferenceB"/> |- |47 years 21 days |Mary Lefever |{{Flagcountry|United States}} |1993-05-19&#x20;!<span class="sorttext">May 19, 1993</span> |<ref name="table"/> |- |39 years 228 days (died on descent) |Hannelore Schmatz |{{Flagcountry|Germany}} |1979-10-02&#x20;!<span class="sorttext">October 10, 1979</span> |<ref name="table">[http://www.adventurestats.com/tables/everestage.htm Adventure Stats]</ref> |- | 35 years, 236 days |Junko Tabei |{{Flagcountry|JPN}} |May 16, 1975 |<ref name="si1996"/><ref name="table"/> |} === ସର୍ବକନିଷ୍ଠ ଆରୋହଙ୍କାରୀ === ପୁରୁଷ  {| class="wikitable sortable" !Record name !Record !Owner !Nation !Date !Ref |- |Youngest person to climb Mount Everest |13 years 10 months 10 days old |Jordan Romero |{{Flagcountry|America }} |2010-05-22&#x20;!<span class="sorttext">May 22, 2010</span> |<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia_pacific/10141547.stm|publisher=BBC|title=Fraser Matthews, 13, 'becomes youngest to scale Everest'|accessdate=22 May 2010|access-date=22 May 2010|date=22 May 2010}}</ref> |- |Youngest person to climb Mount Everest (2003-2010) |15 years old |Ming Kipa (female) |{{Flagcountry|Nepal}} |2003-05-24&#x20;!<span class="sorttext">May 24, 2003</span> |<ref name="New/Old Records">[http://www.everestsummiteersassociation.org/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=24&Itemid=27 New/Old Records]</ref><ref name="Glenday2010">{{Citation|title=Guinness World Records 2010: Thousands of New Records in The Book of the Decade!|url=https://books.google.com/books?id=hLYzvUvPL3MC&pg=PA210|year=2010|author=Glenday, Craig|pages=210|isbn=978-0-553-59337-2|ISBN=978-0-553-59337-2|access-date=2011-07-22}}</ref><ref name="thehimalayantimes.com">{{Citation|title=THT 10 years ago: Ming Kipa's record was happenstance‚ says sister|url=http://www.thehimalayantimes.com/fullNews.php?headline=THT+10+years+ago:+Ming+Kipa%27s+record+was+happenstance%26sbquo;+says+sister&NewsID=378076|year=2013|access-date=2013-05-28|archive-date=2014-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222032004/http://www.thehimalayantimes.com/fullNews.php?headline=THT+10+years+ago:+Ming+Kipa%27s+record+was+happenstance%26sbquo;+says+sister&NewsID=378076|url-status=dead}}</ref> |- |Youngest person to climb Mount Everest (2001-2003) |16 year 14 days old |Temba Tsheri |{{Flagcountry|NEP}} |2001-5-24&#x20;!<span class="sorttext">May 24, 2001</span> |<ref name="nepalitimes.com">{{Cite web |url=http://nepalitimes.com/~nepalitimes/news.php?id=8775#.VZGiwfBdgne |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-10-31 |archive-date=2015-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150415121752/http://nepalitimes.com/~nepalitimes/news.php?id=8775#.VZGiwfBdgne |url-status=dead }}</ref> |- |Youngest person to climb Mount Everest (1990-2001) |17 years old |Bertrand Roche |{{Flagcountry|France}} |1990-5-24&#x20;!<span class="sorttext">1990</span> |<ref name="nepalitimes.com"/> |} ==== ମହିଳା ==== ''ଉଦାହରଣ ମାତ୍ର '' {| class="wikitable sortable" !Record name !Record !Owner !Nation !Date !Ref |- |Youngest girl to climb Mount Everest |13 years and 11 months old |Malavath Purna |{{Flagcountry|IND}} |2014-05-25&#x20;!<span class="sorttext">May 25, 2014</span> |<ref name="deccanchronicle.com">http://www.deccanchronicle.com/140615/nation-current-affairs/article/cm-k-chandrasekhar-rao-announces-reward-malavath-poorna-and</ref><ref name="Times of India">{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/13-year-old-Andhra-teen-becomes-youngest-woman-to-scale-Everest/articleshow/35598021.cms|title=13-year-old Andhra teen becomes youngest woman to scale Everest|publisher=Times of India|accessdate=25 May 2014|access-date=25 May 2014}}</ref> |- |Youngest person to climb Mount Everest (2003-2010) |15 years old |Ming Kipa |{{Flagcountry|Nepal}} |2003-05-24&#x20;!<span class="sorttext">May 24, 2003</span> |<ref name="New/Old Records"/><ref name="Glenday2010"/><ref name="thehimalayantimes.com"/> |- |Youngest woman up to Summit Everest up to that time |19 years 35 days |Dicky Dolma |{{Flagcountry|IND}} |May 10, 1993 |<ref>{{Cite web |url=http://www.everesthistory.com/climbers/dolma.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-10-31 |archive-date=2016-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160114045643/http://www.everesthistory.com/climbers/dolma.htm |url-status=dead }}</ref> |- | Youngest woman to summit up to that time |22 years, 273 days | Kim Soon-Jo | {{Flagcountry|Korea}}Korea | May 10, 1993 |- |Youngest woman to summit up to that time |24 years, 215 days |Santosh Yadav |{{Flagcountry|India}} |May 12, 1992 |- |Youngest woman to summit up to that time | 27 years 5 days |Lydia Bradey |{{Flagcountry|NZ}} |October 14, 1988 |<ref name="table"/><ref name="Firsts">{{Cite web}}</ref> |- |Youngest woman to summit up to that time |29 year 2 days |Sharon Wood |{{Flagcountry|CAN}} |May 20, 1986 |<ref name="table"/> |- |Youngest woman to summit up to that time | 30 years 28 days | [[ବଚେନ୍ଦ୍ରୀ ପାଲ|Bachendri Pal]] | {{Flagcountry|IND}} |May 23, 1984 |<ref name="table"/> |- |First (so both the youngest and oldest) woman to summit | 35 years 236 days |Junko Tabei |{{Flagcountry|JPN}} |May 16, 1975 |<ref name="si1996"/><ref name="table"/> |} === ପ୍ରଥମ === {| class="wikitable sortable" !Record name !Record !Owner !Nation !Date !Ref |- |First climbers confirmed as having reached the summit |Summited |Edmund Hillary and Tenzing Norgay |{{Flagcountry|NZL}}, {{Flagcountry|NEP}} |1953-05-29&#x20;!<span class="sorttext">May 29, 1953</span> |- |First woman to reach the summit |Summited |Junko Tabei |{{Flagcountry|JPN}} |May 16, 1975 |<ref name="si1996"/> |- |First ascent without supplemental oxygen |Summited |Reinhold Messner and Peter Habeler |{{Flagcountry|ITA}}, {{Flagcountry|AUT}} |May 8, 1978 |- |First winter ascent |Summited |Krzysztof Wielicki and Leszek Cichy |{{Flagcountry|POL}} |February 17, 1980 |- |First solo ascent without supplemental oxygen |Summited |Reinhold Messner |{{Flagcountry|ITA}} |August 20, 1980 |- |First paraglider descent from summit |Summited, descended by paraglider |Jean-Marc Boivin |{{Flagcountry|FRA}} |September 26, 1988 |<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/highlands_and_islands/6334653.stm "A view from the top of the world "], BBC News, 15 February 2007, retrieved 6 October 2010</ref> |- |First female ascent without supplemental oxygen |Summited |Lydia Bradey |{{Flagcountry|NZ}} |October 14, 1988 |<ref name="Firsts">{{Cite web}}</ref> |- |First Nepalese woman to successfully summit and descend |Summited, descended |Lhakpa Sherpa |{{Flagcountry|NEP}} |May 18, 2000 | |- |First to descend on a snowboard |Summited, descended by snowboard |Marco Siffredi |{{Flagcountry|FRA}} |May, 2001 |- |First person to reach the summit from three different routes (South Col., North Face and Khangshung Face) |Summited by 3 routes |Kushang Sherpa |{{Flagcountry|India}} |1993- 2003 |<ref name="everesthistory">{{Cite web}}</ref> <ref name="conquering-everest-60-facts">{{Cite web}}</ref> |- |First two people to marry on top of Mount Everest |Summited, married |Pem Dorjee and Moni Mulepati |{{Flagcountry|NEP}} |May 30, 2005 |<ref name="wedd">{{Cite news|title=Wedding on top of Mount Everest|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4605711.stm|accessdate=2012-02-04|access-date=2012-02-04|newspaper=BBC|date=2005-06-03}}</ref> |- |First twins to climb Mount Everest together |Summited |Tashi and Nungshi Malik |{{Flagcountry|India}} |May 19, 2013 |<ref>[http://www.dnaindia.com/lifestyle/report-meet-the-first-twins-to-climb-mount-everest-2020715]</ref> |} |- |First to climb the Everest Triple Crown |Summited |Kenton Cool and Dorje Gylgen |{{Flagcountry|UK}}, {{Flagcountry|NEP}} |May 21, 2013 |<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-gloucestershire-22597303]</ref> |} === ଭିନ୍ନକ୍ଷ୍ୟମ ଆରୋହଣକାରୀ === {| class="wikitable sortable" !Record name !Record !Owner !Nation !Date !Ref |- |Amputated foot |Summited Everest |Tom Whittaker |{{Flagcountry|USA}} |May 27, 1998 |<ref>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A02E1DC153BF930A35755C0A96E958260 TV Notes; Top of the World - New York Times]</ref> |- |[[ଦୃଷ୍ଟିହାନି|Blind]] |Summited Everest |Erik Weihenmayer |{{Flagcountry|USA}} |May 25, 2001 |- |[[ସିସ୍ଟିକ୍ ଫାଇବ୍ରୋସିସ୍|Cystic fibrosis]] |Summited Everest |Nick Talbot |{{Flagcountry|UK}} |May 2016 |<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/2016/05/17/british-man-becomes-first-person-with-cystic-fibrosis-to-climb-e/ British man becomes first person with cystic fibrosis to climb Everest]</ref> |- |Left arm amputated |Summited Everest |Gary Guller |{{Flagcountry|USA}} |May 23, 2003 |<ref>[http://www.everestnews.com/everestnews2/teameverest03.htm Featured Everest Expedition: Team Everest '03] EverestNews.com</ref> |- |Double leg amputee |Summited Everest |Mark Inglis |{{Flagcountry|New Zealand}} |May 15, 2006 |- |With no fingers |Summited Everest |Kim Hong-Bin |{{Flagcountry|South Korea}} |May 16, 2007 |<ref>{{Cite news|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?biid=2007051775988&path_dir=20070517|title=Two Feet Are Better Than Ten Fingers|work=[[The Dong-a Ilbo]]|date=2007-05-16|accessdate=2015-11-10|access-date=2015-11-10}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2899431|title=Disabled climber pulls off 7-continent sweep|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=2009-01-05|accessdate=2015-11-10|access-date=2015-11-10|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304050433/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2899431|url-status=dead}}</ref> |- |Double arm amputee |Summited Everest |Sudarshan Gautam |{{Flagcountry|Nepal}}{{Flagcountry|Canada}} |May 20, 2013 |<ref>{{Cite news|url=http://www.calgarysun.com/2013/05/20/armless-calgary-man-sudarshan-gautam-reaches-dream-of-summitting-mount-everest|title=Armless Calgary man Sudarshan Gautam reaches dream of summitting Mount Everest|work=[[Calgary Sun]]|date=2013-05-20|accessdate=2015-11-18|access-date=2015-11-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/radio/asithappens/canadian-double-amputee-summits-mount-everest-1.1322725|title=Canadian double-amputee summits Mount Everest|work=[[CBC News]]|date=2013-05-30|accessdate=2015-11-18|access-date=2015-11-18}}</ref> |- |Female amputee (1 leg) |Summited Everest |Arunima Sinha |{{Flagcountry|India}} |May 21, 2013 |<ref name="HuffingtonPost">{{Cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/05/22/arunima-sinha-first-female-amputee-everest_n_3317252.html|title=Arunima Sinha, Indian Woman, Is First Female Amputee To Climb Everest|work=[[The Huffington Post]]|date=2013-05-22|accessdate=2013-05-22|access-date=2013-05-22}}</ref> |- |Insulin dependent Diabetic |Summited Everest |Geri Winkler |{{Flagcountry|Austria}} |May 20, 2006 |<ref>[http://www.himalayandatabase.com/2006%20Season%20Lists/2006%20Spring%20A12.html Geri is recorded for May 20 2006 for Everest]</ref><ref>[http://clinidiabet.com/en/infodiabetes/education/living/testimonials/2006/04.htm Austrian to set record as first diabetic to climb world's highest peaks]</ref> |- |[[ମଧୁମେହ ଟାଇପ ୧|Type I Diabetes]] |Summited Everest |Will Cross |{{Flagcountry|USA}} |May 23, 2006 |<ref name="everest">[http://www.healthcentral.com/diabeteens/c/22669/117659/mountaineer-1/ Meet Will Cross Explorer and Mountaineer with Type 1 Diabetes Svati]</ref><ref>[http://www.himalayandatabase.com/2006%20Season%20Lists/2006%20Spring%20A13.html]</ref><ref>[http://www.everestsummiteersassociation.org/index.php?option=com_content&view=article&id=14%3Ausa&limitstart=3]</ref> |- |[[ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ|Multiple sclerosis]] first woman |Summited Everest |Lori Schneider |{{Flagcountry|USA}} |May 23, 2009 |<ref>{{Cite web |url=http://www.steamboattoday.com/news/2009/aug/30/former_local_teacher_overcomes_fears_ms_capture_se/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-10-31 |archive-date=2015-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906003854/http://www.steamboattoday.com/news/2009/aug/30/former_local_teacher_overcomes_fears_ms_capture_se/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://himalayandatabase.com/2009%20Season%20Lists/2009%20Spring%20A11.html Himalayan Datbase confirms summiting on May 23 2009]</ref> |- |[[ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ|Multiple sclerosis]] first man |Summited Everest |Niels van Buren |{{Flagcountry|The Netherlands}}Netherlands |May 2016 |<ref>[http://www.seeker.com/man-with-multiple-sclerosis-summits-everest-1819297200.html]</ref> |- | Wegener's granulomatosis and partially blind | Summited Everest |Cindy Abbott |{{Flagcountry|USA}} |May 23, 2010 |<ref>[http://abcnews.go.com/WN/woman-rare-disease-reaches-top-everest/story?id=10796741 Partially Blind Woman Achieves Dream of Climbing Mount Everest June 1, 2010 MARY-ROSE ABRAHAM Mary-Rose Abraham More from Mary-Rose]</ref><ref>[http://www.himalayandatabase.com/2010%20Season%20Lists/2010%20Spring%20A12.html hd 2010]</ref> |- |[[କ୍ରନ୍ ରୋଗ|Crohn's disease]] and ostomy |Summited South Summit of Everest |Rob Hill |{{Flagcountry|Canada}} |May 25, 2010 |<ref>[http://nogutsknowglory.weneedideas.ca/robert-hill-conquers-seven-summits-including-mount-everest.php/ Robert Hill conquers seven summits including Mount Everest]</ref><ref>{{Cite web |url=http://intestinaldiseaseeducationawarenesssociety.com/rob-hill-reached-south-summit-mount-everest-may-25-2010.html/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-10-31 |archive-date=2016-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825014348/http://intestinaldiseaseeducationawarenesssociety.com/rob-hill-reached-south-summit-mount-everest-may-25-2010.html |url-status=dead }}</ref> |- | Cancer survivor ([[ହଜକିନ୍ସ ଲିମ୍ଫୋମା|Hodgkins disease]] and Askin's sarcoma); 1 lung | Summit | Sean Swarner |{{Flagcountry|USA}} | May 16, 2002 | <ref>[http://www.today.com/news/cancer-survivor-sean-swarner-s-emotional-journey-everest-beyond-t70736 Cancer survivor Sean Swarner's emotional journey to Everest and beyond]</ref><ref>{{Cite web |url=http://americanprofile.com/articles/cancer-survivor-climbs-mount-everest/ |title=Cancer Survivor Climbs Mount Everest |access-date=2016-10-31 |archive-date=2015-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927074549/http://americanprofile.com/articles/cancer-survivor-climbs-mount-everest/ |url-status=dead }}</ref> |} === ଅନ୍ୟ === {| class="wikitable sortable" !Record name !Record !Owner !Nation !Date !Ref |- |Highest of rotorcraft landing and take-off |8848m |Didier Delsalle |{{Flagcountry|FRA}} |2005-05-00&#x20;!<span class="sorttext">May, 2005</span> |<ref name="fai">{{Cite web}}</ref> |} * Elizabeth Hawley, has kept records for Everest from 1960s to at least 2015.<ref>{{Cite web |url=http://www.ekantipur.com/2015/04/19/entertainment/hawleys-chronicles-to-be-released/404265.html |title=Hawley's chronicles to be released |access-date=2016-10-31 |archive-date=2015-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150729235922/http://www.ekantipur.com/2015/04/19/entertainment/hawleys-chronicles-to-be-released/404265.html |url-status=dead }}</ref> * Marc Kopp was the first disabled person to skydive over Mount Everest, in 2013;he suffers from [[ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ|multiple sclerosis]].<ref>{{Cite web |url=http://www.thenews.com.pk/article-124101-Disabled-Frenchman-makes-record-jump-over-Everest |title=Disabled Frenchman makes record jump over Everest |access-date=2016-10-31 |archive-date=2014-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140422210542/http://www.thenews.com.pk/article-124101-Disabled-Frenchman-makes-record-jump-over-Everest |url-status=dead }}</ref> === ନେପାଲୀ ରେକର୍ଡ === [[ଫାଇଲ:Chhurim,_first_women_to_climb_mt._everest_twice_in_the_same_season.jpg|thumb|Chhurim summited twice in May 2012, the first woman to summit twice in a season]] * On 11 May 2011, Apa Sherpa successfully reached the summit of Everest for the twenty-first time, breaking his own record for the most successful ascents. He first climbed Mount Everest in 1989 at the age of 29. * One of the most famous Nepalese female mountaineers was Pasang Lhamu Sherpa, the first Nepali female climber to reach the summit of Everest, but who died during the descent. Another well-known woman Sherpa was the two-time Everest summiter Pemba Doma Sherpa, who died after falling from Lhotse on 22 May 2007.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6684649.stm "Famous female Nepal climber dead"], ''BBC News'', 23 May 2007</ref> * Nepali mountaineer Lhakpa Sherpa, the first Nepali female climber to reach the summit of Everest and descend from it, has stood atop of Everest 7 times, more than any other woman in the world.<ref>[http://www.outsideonline.com/2078361/most-successful-female-everest-climber-all-time-housekeeper-hartford-connecticut "The Most Successful Female Everest Climber of All Time Is a Housekeeper in Hartford, Connecticut"], ''Outside (Magazine)'', 10 May 2016</ref> ''<br> <br> '' == ଏଭେରେଷ୍ଟ ବେସ କେମ୍ପ ରେକର୍ଡ == {| class="wikitable sortable" !Record name !Record !Owner !Nation !Date !Ref |- |Fastest run from Everest Base Camp to Kathmandu |63 hours 8 minutes |Lizzy Hawker (UK) |{{Flagcountry|UK}} |2013-21-04 &#x20;!<span class="sorttext">Apr 21, 2013</span> |{{Citation needed|date=August 2016}} |- |Youngest person to trek to Everest Base Camp |5 years 10 months old |Harshit Saumitra |{{Flagcountry|IND}} | October 2014 |<ref>[http://www.nydailynews.com/news/world/indian-boy-5-youngest-trek-everest-base-camp-article-1.2006574 Indian boy, 5, becomes youngest to trek to Mount Everest Base Camp]</ref> |- |Youngest siblings to trek to Everest Base Camp Youngest children to trek to Everest Base Camp |2 total 14 years, 2 months 3 total 25 years, 6 months |James and Tobin O'Donnell James, Tobin and Aidan O'Donnell |{{Flagcountry|UK}} |August 2016 | |- |First person with Down's Syndrome to Everest Base Camp |15 years old |Eli Reimer |{{Flagcountry|USA}} |2013 |<ref>{{Cite web |url=http://www.people.com/people/article/0,,20687013,00.html |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-10-31 |archive-date=2016-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160826204630/http://www.people.com/people/article/0,,20687013,00.html |url-status=dead}}</ref> |} == ମୃତ୍ୟୁ ପରିସଙ୍ଖ୍ୟାନ == == ଅଧିକ ପଠନ == * List of Mount Everest expeditions * List of 20th-century summiters of Mount Everest * List of Mount Everest summiters by number of times to the summit * List of people who died climbing Mount Everest * 2014 Nepal snowstorm disaster * List of ski descents of Eight-Thousanders#Mount Everest == ଟିପ୍ପଣୀ == : 1.{{Note|reference_name_A|a}}Kazi Sherpa used supplemental oxygen on the descent.<ref name="kellogg">{{Cite web}}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:Wikipedia articles needing translation]] tfqeuwfqkxbq6c59gaj6s2xfajxfnjj 0 56578 606818 553621 2026-09-24T03:40:57Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606818 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=December 2015}} {{Infobox Military Structure |partof = |location= [[Jodhpur]], [[Rajasthan]], [[India]] |image = Mehrangarh Fort.jpg |caption = View of Mehrangarh Fort |map_type = India Rajasthan |latitude=26.29784 |longitude = 73.01842 |map_size = 300 |map_caption = |type = [[Fort]] |coordinates= |code = |built = |builder = |materials = |height = |used = |demolished = |condition = |open_to_public = Yes |controlledby = |garrison = |current_commander = |commanders = |occupants = |battles = |events = |image2 = |caption2 = }} '''ମେହେରଗଡ ଫୋର୍ଟ ''' (Hindi: मेहरानगढ़ का दुर्ग) (Sindhi&#x3A;<span> </span><span dir="rtl" lang="sd">مهراڻ ڳڙهه</span>&#x200E; [[Category:Articles containing Sindhi-language text|Category:Articles containing Sindhi-language text]] ),ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୋଧପୁରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭାରତର ସର୍ବ ବୃହତ ଦୁର୍ଗ । ଏହା 1480 ମସିହାରେ ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହା ସହରଠାରୁ 410 ଫୁଟ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ବିଶାଳ କାୟ ପ୍ରାଚୀରଦ୍ୱାରା ଅବଦ୍ଧ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ କରୁକର୍ଜ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଖୋଦେଇ ସହ ଅନେକ ପ୍ରସାଦ ସମୂହ ରହିଛି । ଏକକ ଗୋଳେଇ ପାଉଞ୍ଚ ରାସ୍ତା ସହରରୁ ଏହା ଊପରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ରହିଛି । ଏହି ଦୁର୍ଗର ବାମକୁ କିରାଟ ସିଂହ ନାମକ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ମାରକୀ ରହିଛି ।  ଦୁର୍ଗ ଭିତରକୁ ଯିବାକୁ 7ଟି ଗେଟ ରହିଛି । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ମହାରାଜା ମାନ ସିଂହ ତିଆରି କରିଥିବା ଜୟପୋଲ ( victory gate) ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟତମ ।ମହାରାଜା ଅଜିତ ସିଂ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଫତେହପୋଲ ମଧ୍ୟ ମହାରାଜାଙ୍କ ମୋଗଲମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିଜୟ ମନେଇବାକୁ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ସେ ଦେଇଥିବା ହାତର ଛପା ଏବେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।   ମେହେରାନଗଡ ଦୁର୍ଗ ଭିତରେ ଥିବାଥିବା ମିଉଜିଅମ ରାଜସ୍ଥାନର ସବୁଠୁ ବେଶୀ ପ୍ରାଚୀନ କୀର୍ତ୍ତିରେ ଭର୍ତ୍ତି ଥିବା ସଂଗ୍ରହାଳୟ । 1730 ମସିହାରେ ମହାରାଜା ଜିତି ଥିବା ପାଳଙ୍କି , ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ସବୁ , ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ପୋଷାକ , ଅଙ୍କିତା ଚିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଏଇତିହାସିକ ଦ୍ରବ୍ଯ ସବୁ ଏଠାରେ ରହିଛି ।  == ଇତିହାସ == ରାଓ ଯୋଧା ଯୋଧପୁରକୁ 1459 ମସିହାରେ ଏକ ରାଜପୁତ ରାଜ୍ୟ ହିସାବରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେ ରଣମଳଙ୍କ 24 ଜଣ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ଓ ପଞ୍ଚଦଶତମା ରାଠୋର ଶାସକ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ପୁରାତନ ମନାଦୋର ଦୁର୍ଗରୁ ଜୋଧପୁରଠାରେ ନିର୍ମିତ କରିଥିବା ଏହି ମେହେରଗଡ ଦୁର୍ଗକୁ ତାଙ୍କର ଆବାସ ଉଠେଇ ଆଣିଥିଲେ ।  ରାଓ ଯୋଧା ତାଙ୍କର ସେନାଙ୍କୁ ନେଇ ତତ୍କାଳୀନ ମେବାର ସେନାବାହିନୀକୁ ପରାସ୍ତ କରି 1459 <ref name="Mehrangarh Fort-Jodhpur">{{Cite web |url=http://www.maharajajodhpur.com/fort/fort_hist.htm |title=Mehrangarh Fort-Jodhpur |access-date=11 November 2016 |archive-date=20 November 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081120141657/http://www.maharajajodhpur.com/fort/fort_hist.htm |url-status=dead }}</ref>ରେ ପାହାଡ ଉପରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ସ୍ଥାପନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।  [[ଫାଇଲ:Mehrangarh_Fort_Jodhpur2016.jpg|thumb|The imposing silhouette of the Mehrangarh fort against the stunning clouds at Jodhpur.]] [[ଫାଇଲ:Kilkila_cannon.jpg|thumb|ଦୁର୍ଗରେ ଥିବା କିଲକିଲା ତୋପ ]] == ମେହେରଗଡ ଦୁର୍ଗର ଗ୍ୟାଲେରି == === ହାତୀ ହାୱଦା === [[ଫାଇଲ:Palanquins_at_Mehrangarh_Museum,_Jodhpur.jpg|thumb|230x230_ପିକସେଲ|''ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଥିବା ପାଳଙ୍କି '']] === ପାଲିଙ୍କି === ସେହି ସମୟରେ ପାଳଙ୍କି ରାଜକୀୟ ମହିଳାମାନେ ଯାତାୟତ କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା 20 ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟର୍ଦ୍ଧ ଯାଏ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ଏଥିରେ ରାଜା ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିଥିମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ । ପାଳଙ୍କିକୁ ହାତୀ ଉପରେ ଲଗା ଯାଏ ବା ତାକୁ ଭୃତ୍ୟମାନେ ବହନ କରି ନଉଥିଲେ । [[ଫାଇଲ:The_Creation_of_the_Cosmic_Ocean_and_the_Elements_(detail),_folio_3_from_the_Shiva_Purana,_c._1828.jpg|thumb|240x240_ପିକସେଲ|ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଥିବା 1828 ମସିହାର ଶିବ ପୂରଣର ଚିତ୍ର ପଟ .]] === ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ମନ୍ଦିର === [[ଫାଇଲ:Chamunda_Devi_Temple_Jodhpur.jpg|ଡାହାଣ|thumb|267x267_ପିକସେଲ|ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ମନ୍ଦିର]] ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ଯୋଧପୁରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରାଜା ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କ ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ଥିଲେ । ସେ 1460 ମସିହାରେ ମାଁ ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ମୂର୍ତି ଆଣି ମେହେରଗଡରେ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ ।  === ରାଓ ଯୋଧା ମରୁଭୁମି ପ୍ରସ୍ତର ପାର୍କ === ରାଓ ଯୋଧା ମରୁଭୁମି ପ୍ରସ୍ତର ପାର୍କ 72 ଏକର ପରିମିତ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏକ ପାର୍କ । ଏଠାରେ ପରିବେଶିକ ଭାବରେ ଉଦ୍ଧହର କରାଯାଇଥିବା ମରୁ ଉଦ୍ୟାନ ରହିଛି ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/in-school/sh-science/reclaiming-the-desert/article6263279.ece|title=Reclaiming the desert|date=2014-07-30|newspaper=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2016-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://news.xinhuanet.com/english/photo/2013-10/23/c_132822528.htm|title=Rao Jodhpur desert rock park - Xinhua {{!}} English.news.cn|website=news.xinhuanet.com|access-date=2016-09-04|archive-date=16 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916092551/http://news.xinhuanet.com/english/photo/2013-10/23/c_132822528.htm|url-status=dead}}</ref> ଏହା 2006 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପନ ହେଇଥିଲା ।  == ୨୦୦୮ ଦଳା ଚକଟା ଦୁର୍ଘଟଣା == ମେହେରଗଡ ଚାମୁଣ୍ଡା ଦେବୀ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ 2008 ମସିହାରେ ଦଳା ଚକଟା ଦୁର୍ଘଟଣା ହେଇ 249 ଜଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଓ 400ରେ ବେସୀ ଆହତ ହେଇଥିବା ଏହି ଦୁର୍ଗ ଇତିହାସରେ ଏକ ଦୁଖଡ ଘଟଣା । .<ref>{{Cite web |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-09-30/news/27722458_1_temple-stampede-chamunda-devi-temple-mahatma-gandhi-hospital |title=2008 Stampede at Chanmunda Devi Temple in Mehrangarh Fort Sep 30, 2008 |access-date=11 November 2016 |archive-date=10 November 2016 |archive-url=https://archive.today/20161110085453/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-09-30/news/27722458_1_temple-stampede-chamunda-devi-temple-mahatma-gandhi-hospital |url-status=dead }}</ref> == ସଂସ୍କୃତି == ଦୁର୍ଗରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ଚିତ୍ତ  ବିନୋଦନ ପାଇଁ ଲୋକ କଳାକାରମାନେ ଲୋକ ସଂଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ଏଠାରେ ଥିବା ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ହସ୍ତତନ୍ତ୍ର ମେଳା , ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳିତ ।<ref>{{cite news|title=The Fantastic 5 Forts: Rajasthan Is Home to Some Beautiful Forts, Here Are Some Must-See Heritage Structures|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3191827171.html|accessdate=5 July 2015|date=28 January 2014|publisher=DNA : Daily News & Analysis|via=[[High Beam]]|subscription=yes|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204252/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3191827171.html|url-status=dead}}</ref> ଏଠାରେ2012ରେ  ଇଂରାଜୀ ଫିଲ୍ମ The Dark Night Rises<ref>{{cite web|title=Shooting in India was nice adventure: Christian Bale|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hollywood/news-interviews/Shooting-in-India-was-nice-adventure-Christian-Bale/articleshow/14803932.cms?referral=PM|publisher=INDIATIMES|accessdate=6 March 2014}}</ref>ର ଶୁଟିଙ୍ଗ ହେଇଥିଲା । "ଆୱାରାପନ  " <ref>{{cite web|title=Awarapan Locations|url=http://www.bollylocations.com/movies/Awarapan?referral=PM|publisher=BOLLYLOCATIONS|accessdate=18 January 2015|archive-date=18 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180718030959/http://www.bollylocations.com/movies/Awarapan?referral=PM|url-status=dead}}</ref>ନାମକ ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମର ଶୁଟିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ 2015ରେ ଏଠାରେ ହେଇଥିଲା । ଆମେରିକୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ junun ନାମକ ସଂଙ୍ଗୀତ ଆଲବମ ଥାଇ ଡକୁମେଣ୍ଟାରି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ।  <ref name=":0">{{Cite web|title = NYFF Review: Paul Thomas Anderson is Trying Something Different With 'Junun'|url = http://www.indiewire.com/article/nyff-review-paul-thomas-anderson-is-trying-something-different-with-junun-20151008|website = Indiewire|accessdate = 2015-10-09}}</ref><ref>{{Cite web|title = Film Review: 'Junun'|url = https://variety.com/2015/film/reviews/junun-film-review-1201613807/|website = Variety|accessdate = 2015-10-09}}</ref> == ଟୀକା== {{Reflist|3}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://www.maharajajodhpur.com/fort/mmt_obj.htm Mehrangarh Museum Trust] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131127155438/http://www.maharajajodhpur.com/fort/mmt_obj.htm |date=27 November 2013 }} * [http://www.tourismtravelindia.com/rajasthanportal/touristattractions/MEHRANGARH.html Website for Mehrangarh Fort in Jodhpur] - Mehrangarh Fort Information * [http://www.rajasthantourism.gov.in/destinations/jodhpur/jodhpursiteseeing-mehrangarh.htm Mehrangarh Fort], Rajasthan Tourism hrbmftnkoub9h0f7k021lq6gqxnxuz2 0 56749 606825 369625 2026-09-24T03:51:09Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606825 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Raghuram Rajan}} {{Infobox officeholder|order=23rd [[Governor of Reserve Bank of India]]|image=Raghuram Rajan, IMF 69MS040421048l.jpg|caption=Dr Raghuram G Rajan in 2004|predecessor=[[Duvvuri Subbarao]]|successor=[[Urjit Patel]]|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1963|02|03}}|birth_place=[[Bhopal]], [[Madhya Pradesh]]|nationality=[[India]]|spouse=Radhika Puri <!--| awards = 2003 [[Fischer Black Prize]]<br />2010 [[Financial Times and Goldman Sachs Business Book of the Year Award]]-->|alma_mater=[[IIT Delhi]] <small>(B Tech)</small><br />[[IIM Ahmedabad]] <small>(PGDBM)</small><br />[[MIT Sloan School of Management]] <small>(PhD)</small> <!--| color = blue | institution = [[University of Chicago]] | field = [[Financial economics]] | Salary = INR Rs.1,98,700 (April 2016) <ref name="livemint.com">[http://www.livemint.com/Politics/TStqxJhzGDm8Ml3GTJrhjI/Raghuram-Rajan-not-toppaid-man-at-RBI.html] livemint.com.com. Retrieved April 2016.</ref> --> <!--| repec_prefix = e | repec_id = pra149 -->|term_start=4 September 2013|term_end=4 September 2016| signature = Raghuram Rajan signature - en.jpg}} ''' ରଘୁରାମ ଗୋବିନ୍ଦ ରାଜନ ''' (ଜନ୍ମ- ୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୬୩) ହେଉଛନ୍ତି ଭାରତର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଯେ କି ଆରବିଆଇର 23 ତମ ଗଭର୍ଣର ଭାବେ ସେବା କରିଥିଲେ । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା == == ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ == == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ରଘୁରାମ ରାଜନ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ । ତେବେ ସେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଗ୍ରୀନ କାର୍ଡର ଅଧିକାରୀ ।<ref name="timesofindia">{{cite web |title=Raghuram Rajan taken aback by query about citizenship - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Raghuram-Rajan-taken-aback-by-query-about-citizenship/articleshow/24886706.cms |website=The Times of India |accessdate=30 July 2018}}</ref> ରାଧିକା ପୂରୀ ରାଜନ ହେଉଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ଧର୍ମ ପତ୍ନୀ । IIM Ahmedabadରେ ପଢୁଥିବାବେଲେ ରଘୁରାମଙ୍କର ରାଧିକାଙ୍କ ସହ ଭେଟ ହୁଏ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦୁହେଁ ବିବାହ ବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି । University of Chicago Law Schoolରେ ରାଧିକା ଶିକ୍ଷାଦାନ କରନ୍ତି । ରଘୁରାମ ଓ ରାଧିକାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି । ରାଜନଙ୍କ ଭାଇ ଆମେରିକାରେ ଏକ ସୋଲାର ଉଦ୍ଦ୍ୟୋଗରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ରାଜନଙ୍କ ଭଉଣୀ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ବାହା ହୋଇଛନ୍ତି । ୧୯୬୮ମସିହାରେ ଚେନ୍ନାଇରେ, ରାଜନଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ, ମୁକୁନ୍ଦ ରାଜନଙ୍କ ଜନ୍ମ । ସେ ଟାଟା ସନ୍ସର Brand Custodian ତଥା Chief Ethics Officer ।<ref name="ndtv">{{cite web |title=Raghuram Rajan: 10 things to know about the new RBI governor |url=https://www.ndtv.com/business/raghuram-rajan-10-things-to-know-about-the-new-rbi-governor-326728 |website=NDTV.com |accessdate=30 July 2018}}</ref> ରାଜନ ଜଣେ ନିରାମିଷାହାରୀ । ବାହାର ଖେଳ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଟେନିସ ଓ ସ୍କ୍ୱାସ ଖେଳିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି । ଟଲଷ୍ଟୟ, J. R. R. Tolkien ଏବଂ ଉପମନ୍ୟୁ ଚାଟାର୍ଜୀଙ୍କ ଲେଖା ପଢିବାକୁ ସେ ଭଲ ପାଆନ୍ତି ।<ref name="outlookindia">{{cite web |title=I Doubt, Therefore IMF |url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/i-doubt-therefore-imf/220833 |website=www.outlookindia.com/ |accessdate=30 July 2018 |archive-date=20 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180720140058/https://www.outlookindia.com/magazine/story/i-doubt-therefore-imf/220833 |url-status=dead}}</ref> == ସମ୍ମାନ == * ୨୦୧୧ ନଭେମ୍ବରରେ ସେ ଅର୍ଥନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା ତଥା ଲେଖା ପାଇଁ ସେ "Infosys Prize for Social Sciences-Economics"ରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="infosys">{{cite web |title=Infosys Prize - Laureates 2011 - Prof. Raghuram G. Rajan |url=http://www.infosys-science-foundation.com/prize/laureates/2011/raghuram-rajan.asp |website=www.infosys-science-foundation.com |accessdate=30 July 2018 |language=en}}</ref> * ୨୦୧୪ରେ ଲଣ୍ଡନସ୍ଥିତ "financial journal Central Banking" ତରଫରୁ ତାଙ୍କୁ "Governor of the Year Award 2014" ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="centralbanking">{{cite web |title=The winners of the Central Banking Awards 2015 - Central Banking |url=https://www.centralbanking.com/central-banking/news/2389654/the-winners-of-the-central-banking-awards-2015 |website=Central Banking |accessdate=30 July 2018 |language=en |date=12 January 2015}}</ref> == ବାହାର ଲିଙ୍କ == {{commons}}{{wikiquote}} * {{cite news|title=Read Full Text: Raghuram Rajan's first speech as RBI governor|url=http://www.firstpost.com/business/read-full-text-raghuram-rajans-first-speech-as-rbi-governor-1084971.html|work=[[Firstpost]]|date=5 September 2013}} * {{cite web|title=A Journey of thoughts - with Raghuram Rajan|url=https://www.youtube.com/watch?v=bKGBfsdCNsE&list=PLUiMfS6qzIMw2W2x9W27wPRexwVzatTa9|website=[[YouTube]]|publisher=[[Doordarshan]]|date=8 March 2013}} == ଆଧାର == {{Reflist}} {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ: ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ: ୧୯୬୩ ଜନ୍ମ]] lfdi1rwqfr09pk6curr3w9kuvz3gy9i 0 57073 606705 365635 2026-09-24T00:22:25Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606705 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=The Silence of the Lambs director=[[Jonathan Demme]]|producer={{ [[Kenneth Utt]] * [[Edward Saxon]] * [[Ron Bozman]] }}|screenplay=[[Ted Tally]]|based on={{Based on|''[[The Silence of the Lambs (novel)|The Silence of the Lambs]]''|[[Thomas Harris]]}}|starring={{Plain list| * [[Jodie Foster]] * [[Anthony Hopkins]] * [[Scott Glenn]] * [[Ted Levine]] }}|music=[[Howard Shore]]|cinematography=[[Tak Fujimoto]]|editing=[[Craig McKay (film editor)|Craig McKay]]|studio=Strong Heart/Demme Production|distributor=[[Orion Pictures]]|released={{1991|01|30|New York City|1991|02|14|United States}}|runtime=118 minutes<ref>{{cite web |title=The Silence of the Lambs |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/silence-lambs-3 |publisher=[[British Board of Film Classification]] |accessdate=September 20, 2013 |archive-date=February 6, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180206085613/http://www.bbfc.co.uk/releases/silence-lambs-3 |url-status=dead}}</ref>|country=United States|language=English|budget=$19 million<ref name="Mojo">{{cite web |title=The Silence of the Lambs (1991) |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenceofthelambs.htm |publisher=[[Box Office Mojo]] |accessdate=November 30, 2014}}</ref>|gross=$272.7 million<ref name="Mojo"/>}} '''ଦ ସାୟଲେନ୍ସ୍ ଅଫ୍ ଦ ଲାମ୍ବ୍ସ୍''' ୧୯୯୧ ମସିହା ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଆମେରିକୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ।<ref>{{Citation|title=The Silence of the Lambs|url=http://www.imdb.com/title/tt0102926/|access-date=2019-02-17}}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଜୋନଥନ୍ ଦେମଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର କାହାଣୀଟି ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଥୋମସ୍ ହାରିସ୍‌ ଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଉପନ୍ୟାସ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ମୂଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଜୋଦି ଫୋଷ୍ଟର୍, ଆନ୍ଥୋନି ହୋପ୍କିନ୍ସ୍, ସ୍କଟ୍ ଗ୍ଲେନ୍, ଟେଡ୍ ଲେୱିନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ଥୋନି ହେଆଲ୍ଡ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି। ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିରେ ଜଣେ ଏଫ୍.ବି.ଆଇ ଅଧିକାରୀ ଜେଲ୍ରେ ବନ୍ଦୀ ଥିବା ଡାଃ. ହାନ୍ନିବାଲ୍ ଲେକ୍ଟର୍ ନାମକ କଏଦୀର ସହଯୋଗରେ ବୁଫାଲୋ ବିଲ୍ ନାମକ ସିରିଆଲ୍ କିଲରକୁ ଧରିବାରେ ସଫଳତାର କାହଣୀକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଆମେରିକୀୟ ସସ୍ଥା ୟୁ.ଏସ୍ ଲାଇବ୍ରେରୀ ଆଫ୍ କଂଗ୍ରେସଦ୍ୱାରା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିକୁ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-16344420|title=Lambs added to US movie archive|date=2011-12-28|access-date=2019-02-17|language=en-GB}}</ref> <br /> == References == {{Reflist|30em}} lj4pogv0103zqhcbtwqygf8sivlp3bn 0 57088 606672 507751 2026-09-23T23:53:22Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606672 wikitext text/x-wiki {{Infobox field hockey player|name=ଜାଫର୍ ଇକବାଲ|birth_date={{birth date and age|1956|06|20|df=yes}}|position=[[Field hockey#Positions|Left wing]]|nationalteam1=[[India men's national field hockey team|India]]|nationalyears1=1978-|medaltemplates={{MedalSport | Men's [[field hockey]]}} {{MedalCountry | {{IND}} }} {{MedalCompetition|[[Olympic Games]]}} {{MedalGold|[[1980 Summer Olympics|1980 Moscow]]|[[Field hockey at the 1980 Summer Olympics|Team]]}}}}ଜାଫର୍ ଇକବାଲ (ଜନ୍ମ 20 ଜୁନ , 1956 )  ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ଡ ହକି ଖେଳାଳି ଓ ଜାତୀୟ ଦଳର ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାଯକ । <ref>{{cite web|title=Padma Shri is a recognition for Indian hockey: Zafar|url=http://www.topnews.in/sports/padma-shri-recognition-indian-hockey-zafar-225822|publisher=Top News|date=25 January 2012|accessdate=23 September 2013|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304113749/http://www.topnews.in/sports/padma-shri-recognition-indian-hockey-zafar-225822|url-status=dead}}</ref> == ବୃତ୍ତିଗତ ଖେଳ ଜୀବନୀ == ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ଭାରତ ସ୍ୱର୍ଣପଦକ ଜିତିଥିବା 1980 ମସିହା ଅଲିମ୍ପିକ ଦଳର ସଦସ୍ୟ  ଥିବା ଜାଫର ଜଣେ ଆକ୍ରାମକ ଫରୱାର୍ଡ ଭାବରେ ବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ । ସେ ଏସିୟ  ଗେମ୍ସ , 1982  ଓ 1983 ଚମ୍ପିୟାନ ଟ୍ରଫି ଓ 1984 ଅଲିମ୍ପିକରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ହକି ଦଳର ଅଧିନାଯକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଖେଳ ଯୋଗୁଁ ଭାରତ ଅନେକ ମେଚ ଜିତି ପାରିଥିଲା ।  ଜାଫର ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଥିବାଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । .<ref>{{Cite web |url=http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/iq/zafar-iqbal-1.html |title=Zafar Iqbal Biography and Statistics - Olympics at Sports-Reference.com |access-date=2016-12-08 |archive-date=2010-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100601010928/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/iq/zafar-iqbal-1.html |url-status=dead}}</ref> ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଦଳ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ କୋଚ ଭାବରେ 1993 ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ 1994 ଅକ୍ଟୋବର ଯାଏ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଭାରତୀୟ ଏୟାରଲାଇନ୍ସରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିବା ସହ ଜାତୀୟ ହକି ଚୟନ କର୍ତା ରହିଛନ୍ତି । <ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2009/02/08/stories/2009020856611700.htm |title=The Hindu : Sport : India sets up title clash with the Netherlands |access-date=2016-12-08 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103204925/http://www.hindu.com/2009/02/08/stories/2009020856611700.htm |url-status=dead }}</ref> ସେ 2012 ମସିହାରେ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ ।  == ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା == * List of Indian hockey captains in Olympics * Field hockey in India * [[ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟୀୟ ହକି ଦଳ|India national field hockey team]] == ଆଧାର == {{Reflist}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://sports.indiatimes.com/We_should_not_allow_the_game_to_die/articleshow/2281069.cms IndiaTimes Sports interview] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳି]] h1mpy6asz5knb7ch1poqa6mhysv51fu 0 57090 606861 567644 2026-09-24T04:42:12Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606861 wikitext text/x-wiki {{Infobox field hockey player|name=Leslie Walter Claudius|image=|nationalcaps(goals)1=100+|birth_date={{birth date|1927|03|25|df=yes}}|birth_place=[[Bilaspur, Chhattisgarh|Bilaspur]], [[British India]]|death_date={{death date and age|df=y|2012|12|20|1927|3|25}}|death_place=[[Kolkata]], [[West Bengal]], India|height=5'4" (162 cm)|position=[[Field hockey#Formations|Halfback]]|clubs1=Bengal Nagpur Railway|nationalteam1=[[India men's national field hockey team|India]]|nationalyears1=1948–1960|medaltemplates={{MedalSport|Men's [[Field hockey|Field Hockey]]}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|[[Field hockey at the Summer Olympics|Olympic Games]]}} [[File:Olympic rings.svg|center|80px]] {{MedalGold|[[1948 Summer Olympics|1948 London]]|[[Field hockey at the 1948 Summer Olympics|Team]]}} {{MedalGold|[[1952 Summer Olympics|1952 Helsinki]]|[[Field hockey at the 1952 Summer Olympics|Team]]}} {{MedalGold|[[1956 Summer Olympics|1956 Melbourne]]|[[Field hockey at the 1956 Summer Olympics|Team]]}} {{MedalSilver|[[1960 Summer Olympics|1960 Rome]]|[[Field hockey at the 1960 Summer Olympics|Team]]}} {{MedalCompetition | [[Asian Games]] }} [[Image:Asian Games logo.svg|center|40px]] {{MedalSilver|[[1958 Asian Games|1958 Tokyo]]|[[Field hockey at the 1958 Asian Games|Team competition]]}}}}'''ଲେସଲି ୱାଲ୍ଟର କ୍ଲାଉଡିଅସ''' (25 ମାର୍ଚ 1927<ref name="sref">{{cite web|title=Olympics|url=http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/cl/leslie-claudius-1.html|publisher=sports-reference|accessdate=20 December 2012|archive-date=16 February 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090216114847/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/cl/leslie-claudius-1.html|url-status=dead}}</ref> – 20 ଡିସେମ୍ବର , 2012<ref>{{cite news|title=Hockey legend Leslie Claudius passes away|url=http://www.dnaindia.com/sport/report_hockey-legend-leslie-claudius-passes-away_1779845|date=20 Dec 2012|agency=PTI|publisher=DNA India|accessdate=2012-12-20}}</ref>) 2012ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳି ଥିଲେ । ସେ ବିଳାସପୁରର ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ରେଳବାଇ ଇଂରାଜୀ ମିଡିଆମ ସ୍କୁଲରେ ପଥ ପଢିଥିଲେ । ସେହି ସ୍କୁଲରୁ ଅନେକ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡାବିଦ ବାହାରିଥିଲେ ।   ଲେସଲି ଅନନ୍ୟତମ ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳି ଉଧାମ ସିଂହଙ୍କ ସହ 4 ଥର ଅଲିମ୍ପିକ ପଦକ ପାଇଥିବା ମାତ୍ର ଦୁଇଜଣ ଖେଳାଇଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିଲେ । ସେ 1948 , 1952 ଓ 1956 ଅଲିମ୍ପିକରେ ସ୍ୱର୍ଣ ପଦକ ଜିତିବା ସହ 1960 ନିଜ ଅଧିନାୟକତ୍ୱରେ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମ ଖେଳାଳି ଭାବେ ଭାରତ ପାଇଁ 100 ଟିରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ମେଚ ଖେଳିଥିଲେ । ଅଲିମ୍ପିକ ବ୍ଯତୀତ ସେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ , ନିଉଜିଲାଣ୍ଡ , ମଳୟସିଆ ଅନନ୍ୟ ଇଉରୋପୀୟ ଦେଶ ଗସ୍ତରେ ଯାଇ ଦଳ ସହ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ସକ୍ରିୟ ଖେଳରୁ 1956 ମସିହାରେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ 1971 ମସିହାରେ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନଜନକ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web |url=http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/cl/leslie-claudius-1.html |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-12-08 |archive-date=2009-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090216114847/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/cl/leslie-claudius-1.html |url-status=dead}}</ref> == ଜୀବନୀ == === ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ ===  ଲେସଲି ପ୍ରଥମରୁ ଫୁଟବଲ ଖେଳୁଥିଲେ । ସେ ବେଙ୍ଗଲ -ନାଗପୁର ରେଳବାଇ ତରଫରୁ ଫୁଟବଲରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ପରେ ତତ୍ କାଳୀନ କୋଚ ତଥା 1936 ଅଲିମ୍ପିକରେ ସ୍ୱର୍ଣ ପଦକ ବିଜେତା ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଖେଳାଳି ଡିକି କାର୍ଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେଇ ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ବେଙ୍ଗଳା ନାଗପୁର ରେଳବାଇର ହକି ଦଳରେ ସାମିଲ ହେଲେ । ଏହି ଦଳ ଟୁର୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଲା ଓ ତାହା ପରଠୁ ଲେସଲି ଫୁଟବଲ ଛାଡି ପୂର୍ଣା ମାତ୍ରାରେ ହକିରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଲେ । .<ref name="profile">{{cite news|title=Leslie Claudius Profile|url=http://www.iloveindia.com/sports/hockey/players/leslie-claudius.html|publisher=Iloveindia|accessdate=22 July 2013|archive-date=31 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731091118/http://www.iloveindia.com/sports/hockey/players/leslie-claudius.html|url-status=dead}}</ref> === ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ === 1948 , 1952 , 1956ରେ ସ୍ୱର୍ଣ ଓ 1960 ଅଲିମ୍ପିକରେ ରଜତ ପଦକ ବିଜେତା ହକି ଦଳର ସଦସ୍ୟ ଥିବା ଲେସଲି ପ୍ରଥମ ଖେଳାଳି ଭାବରେ 100ରୁ ବେସୀ ଥର ଜାତୀୟ ଦଳକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମ କରି 1959 ମସିହାରେ ଅଧିନାଯକ ହେଇଥିଲେ । ସେତେବେଳେ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ପୁରୁଷ ଧ୍ୟାନ ଚାନ୍ଦ ଦଳର କୋଚ ଥିଲେ । 1960ରେ ତାଙ୍କ ଦଳ ଅଲିମ୍ପିକରେ ରଜତ ପଦକ ପାଇଥିଲା ।  <ref name="profile"/> === ମାନେଜର === ବାଙ୍କକ ଏସିୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ  1978 ମସିହାରେ ମେନେଜର ଭାବରେ ଥିଲେ ।  == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ଲେସଲି ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ -ଇଣ୍ଡିଆନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରବର୍ଟ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଦଳ ପାଇଁ ଖେଳିଥିଲେ । ରବର୍ଟଙ୍କ ରାସ୍ତା ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପରଲୋକ ହେଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଅନନ୍ୟ ତିନି  ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ତାଙ୍କ ସହ କଲିକତାରେ ରହୁଥିଲେ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ମେଲବର୍ନ ସହରରେ ରହୁଥିଲେ ।  == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ସବୁ == * In 1971 he was awarded the Padma Shri. * Mention in the Guinness Book of World Records along with Udham Singh for having won the most number of Olympic medals in field hockey.<ref>{{cite news|title=Indian hockey great Leslie Claudius passes away|url=http://www.firstpost.com/sports/indian-hockey-great-leslie-claudius-passes-away-564677.html|date=20 Dec 2012|agency=FP sports|publisher=Firstpost|accessdate=2012-12-20}}</ref> * In 2011 The West Bengal Chief Minister [[ମମତା ବାନାର୍ଜୀ|Mamata Banerjee]] presented the Bharat Gaurav award instituted by East Bengal Club to Leslie Claudius.<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/an-honour/article2315178.ece</ref> * For the 2012 Olympics the Bushey tube station was renamed after Claudius in the special "Olympic Legends Map". He was one of six all time hockey greats who were honored in this manner. * In 2012 he was awarded The Banga Bibhushan.<ref>http://www.thehindubusinessline.com/news/sports/bengal-hockey-needs-to-get-its-act-together/article4108650.ece</ref> == ମୃତ୍ୟୁ == କଲିକତାଠାରେ ଲେସଲିଙ୍କ ପରଲୋକ 20 ଡିସେମ୍ବର 2012ରେ ଘଟିଥିଲା ଓ ତାଙ୍କୁ ତଳ ସରକୁଳର ରୋଡ କବରଖାନାରେ କବର ଦିଆଯାଇଥିଲା ।  == ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା == * List of Indian field hockey captains in Olympics == ଆଧାର == {{reflist}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୭ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୨ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳି]] 8rb0jwkidxi15v4x0hh61y9trjeuw52 0 57091 606920 514498 2026-09-24T06:05:25Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606920 wikitext text/x-wiki {{MedalTableTop|name=no|medals={{MedalSport | Men's [[field hockey]] }} {{MedalCountry | {{IND}} }} {{MedalCompetition | [[Olympic Games]] }} {{MedalBronze | [[1968 Summer Olympics|1968 Mexico]] | [[Field hockey at the 1968 Summer Olympics|Team competition]] }} {{MedalBronze | [[1972 Summer Olympics|1972 Munich]] | [[Field hockey at the 1972 Summer Olympics|Team competition]] }} {{MedalCompetition | [[Asian Games]] }} {{MedalGold | [[1966 Asian Games|1966 Bangkok]] | [[Field hockey at the 1966 Asian Games|Team competition]] }} {{MedalSilver | [[1970 Asian Games|1970 Bangkok]] | [[Field hockey at the 1970 Asian Games|Team competition]] }} {{MedalSilver | [[1974 Asian Games|1974 Tehran]] | [[Field hockey at the 1974 Asian Games|Team competition]] }}}}'''ହରମିକ ସିଂହ ''' (ଜନ୍ମ 10  , ଜାନୁଆରୀ , 1947 ) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ହକି ଖେଳାଳି । ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ପଞ୍ଜାବର ଗୁଜୁରାନବାଲାଠାରେ ହେଇଥିଲା । ସେ 1968 ଓ 1972 ଅଲିମ୍ପିକ ସହ ଭାରତ ପାଇଁ ଅନେକ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଓ ସିରିଜ ଖେଳିଥିଲେ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଦଳର ଅଧିନାୟକ ମଧ୍ୟ ହେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ କ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ ଥିବା ସର୍ବୋଛ ସମ୍ମାନ ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ଦିଆ ଯାଇଥିଲା ।  ପ୍ରାକ୍ତନ ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳି ଅଜିତ ସିଂହ ତାଙ୍କର ଜେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ଥିଲେ ଓ ପରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଖେଳିଥିବା ଗଗନ ଅଜିତ ସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁତୁରା ଥିଲେ ।  == ଆଧାର == * {{Cite sports-reference|url=https://web.archive.org/web/20120725050505/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/si/harmik-singh-1.html}} * [http://sportal.nic.in/legenddetails.asp?sno=725&moduleid=&maincatid=41&subid=0&comid=55] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071027014845/http://sportal.nic.in/legenddetails.asp?sno=725&moduleid=&maincatid=41&subid=0&comid=55 |date=2007-10-27 }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୭ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳି]] irb0dzmeakhwes3y0wes0m7cxtyt9on 0 57124 606876 511617 2026-09-24T04:59:38Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606876 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | nativename-a = {{nobold|{{lang|te|శ్రీ సత్య సాయి విమానాశ్రయం}}}} | nativename-r = {{small|''Śrī Satya Sāyi Vimānāśrayaṁ''}} | caption = A [[Kingfisher Airlines]] [[Airbus A320]] at the airport, operating a charter flight for [[Sathya Sai Baba]] | location = Puttaparthi | elevation-m = 475 | coordinates = {{Coord|14|08|57|N|077|47|28|E|type:airport|display=inline,title}} | pushpin_label = '''PUT''' | r1-length-f = 7,315 | r1-surface = [[Asphalt]] | name = ଶ୍ରୀ ସତ୍ୟ ସାଇ ବିମାନ ବନ୍ଦର | image = | image-width = 250 | IATA = PUT | ICAO = VOPN | type = Private | elevation-f = 1,558 | pushpin_map = India Andhra Pradesh#India | r1-number = 09/27 | r1-length-m = 2,230 }}'''ଶ୍ରୀ ସତ୍ୟ ସାଇ ବିମାନ ବନ୍ଦର''' {{Airport codes|PUT|VOPN}}ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ପୁତ୍ତପାର୍ଥିଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଭଗବାନ ସତ୍ୟ ସାଇଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ । ଏହା ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ବିମାନ ବନ୍ଦର ଓ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାର୍ଟର ବିମାନ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ଓ ସେଠାରେ ଥିବା ସୁପର ସ୍ପେଶିଆଲିଟି ହସ୍ପିଟାଲର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗୁଥିଲା ଏହାର ରାନୱେ 1000 ମିଟର ଥିଲା । ତାହାକୁ ପରେ ପରିବର୍ଧିତ କରି ଜେଟ ବିମାନ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ କରାଗଲା । <ref name="HBL">{{Cite news|title=Projects for Sri Sathya Sai Central Trust|url=https://www.lntecc.com/homepage/multislug/demos/images/bnf/ProjectsforSriSathyaSaiCentralTrust.pdf|publisher=[[Larsen and Toubro]]|accessdate=7 August 2014|archive-date=8 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140808224525/https://www.lntecc.com/homepage/multislug/demos/images/bnf/ProjectsforSriSathyaSaiCentralTrust.pdf|url-status=dead}}</ref> 2008 ମସିହା ଯାଏ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏୟାର ଲାଇନ ତରଫରୁ ଏଠାକୁ ମୁମ୍ବାଇ ଓ ଚେନ୍ନଇ ଯାଇ ବିମାଞ୍ଚଳାଚଳ କରୁଥିଲା । ]<ref>{{cite web|url=http://www.sathyasai.org/ashrams/prasanthi/travel.html |title=Travel to Prasanthi Nilayam |publisher=Sathyasai.org |date=2002-11-16 |accessdate=2015-08-28}}</ref> ଏହା ବନ୍ଦ ହେଇଗଲା ପରେ ସପ୍ତାହକୁ 3 ଥର ବାଙ୍ଗାଲୋରକୁ  ବିମାନ ଚଳାଚଳ କରୁଥିଲା ।   <ref>{{cite web |url=http://www.radiosai.org/Pages/Airline.htm |title=Sai Global Harmony - Began |publisher=Radiosai.org |date= |accessdate=2015-08-28 |archive-date=2017-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171216143957/http://www.radiosai.org/Pages/Airline.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|title=Air Deccan launches service to Puttaparthi|url=http://www.thehindu.com/2005/11/14/stories/2005111406980600.htm|website=The Hindu|publisher=The Hindu|accessdate=27 December 2014}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>  2005 ମସିହାରୁ ଡେକାନ ତରଫରୁ ହାଇଦରାବାଦ ଓ ଚେନ୍ନଇକୁ ବିମାନ ସପ୍ତାହକୁ 2 ଥର ଚଳୁଛି । <ref>{{cite web|title=Air Deccan launches services to Puttaparthi|url=http://indiaaviation.aero/news/airline/2252/59/Air-Deccan-launches-services-to-Puttaparthi|website=India Aviation|publisher=India Aviation|accessdate=27 December 2014}}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == {{Commons-inline}} 44kkq3f7flu5p8lvqs29xibg8odbr4d 0 57161 606878 594353 2026-09-24T05:01:07Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606878 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|fullname=Srinivasaraghavan Venkataraghavan|nickname=Venkat|batting=Right-hand|bowling=Right-arm [[off break]]|role=[[Bowler (cricket)|Bowler]], [[Umpire (cricket)|umpire]]|international=true|country=India|testdebutagainst=New Zealand|testcap=110|testdebutdate=27 February|testdebutyear=1965|lasttestagainst=Pakistan|lasttestdate=24 September|lasttestyear=1983|odidebutagainst=England|odicap=9|odidebutdate=13 July|odidebutyear=1974|lastodiagainst=West Indies|lastodidate=7 April|lastodiyear=1983|club1=[[Tamil Nadu cricket team|Tamil Nadu]]|year1=1970–1985|club2=[[Derbyshire County Cricket Club|Derbyshire]]|year2=1973–1975|club3=[[Tamil Nadu cricket team|Madras]]|year3=1963–1970|umpire=true|testsumpired=73|umptestdebutyr=1993|umptestlastyr=2004|odisumpired=52|umpodidebutyr=1993|umpodilastyr=2003|fcumpired=79|umpfcdebutyr=1990|umpfclastyr=2004|listaumpired=56|umplistadebutyr=1990|umplistalastyr=2003|columns=4|column1=[[Test cricket|Tests]]|column2=[[One Day International|ODI]]|column3=[[First-class cricket|FC]]|column4=[[List A cricket|LA]]|matches1=57|matches2=15|matches3=341|matches4=71|runs1=748|runs2=54|runs3=6617|runs4=346|bat avg1=11.68|bat avg2=10.80|bat avg3=17.73|bat avg4=11.16|100s/50s1=0/2|100s/50s2=–/–|100s/50s3=1/24|100s/50s4=0/0|top score1=64|top score2=26*|top score3=137|top score4=26*|deliveries1=14877|deliveries2=868|deliveries3=83548|deliveries4=3985|wickets1=156|wickets2=5|wickets3=1390|wickets4=64|bowl avg1=36.11|bowl avg2=108.40|bowl avg3=24.14|bowl avg4=35.34|fivefor1=3|fivefor2=–|fivefor3=85|fivefor4=0|tenfor1=1|tenfor2=n/a|tenfor3=21|tenfor4=n/a|best bowling1=8/72|best bowling2=2/34|best bowling3=9/93|best bowling4=4/31|catches/stumpings1=44/–|catches/stumpings2=4/–|catches/stumpings3=316/–|catches/stumpings4=29/–|source=http://cricketarchive.com/Archive/Players/1/1260/1260.html Cricket Archive|date=10 March|year=2014}} '''ଶ୍ରୀନିବାସରାଘବନ ଭେଙ୍କଟରଘବନ''' ([[ଫାଇଲ:Loudspeaker.svg|ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Srinivas_Venkataraghavan.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ]] [[ମାଧ୍ୟମ:Srinivas Venkataraghavan.ogg|pronunciation]]&#x20;<small class="metadata audiolinkinfo" style="cursor:help;">([[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:Media help|<span style="cursor:help;">help</span>]]·[[:ଫାଇଲ:Srinivas Venkataraghavan.ogg|<span style="cursor:help;">info</span>]])</small> (ଜନ୍ମ 21 ଏପ୍ରିଲ 1945 , ଅସମର୍ଥିତ ସୂତ୍ରରୁ <ref name=Birth>{{cite web|title=Birthday's today|url=http://www.telegraph.co.uk/archive/2011-4-21.html|publisher=The Telegraph|accessdate=21 April 2014|date=21 April 2011|quote=Mr Srinivas Venkataraghavan, former India cricketer, 66|archive-date=24 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140524072733/http://www.telegraph.co.uk/archive/2011-4-21.html|url-status=dead }}</ref>ଜଣେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି। ସେ ଭାରତ ପାଇଁ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳିଥିଲେ ଓ ପରେ ICC ପାନେଲରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅମପାୟର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ,<ref name="Guindy Alumnus">{{cite web| url=http://madrasmusings.com/Vol%2023%20No%207/the-mr-versatile-of-indian-cricket.html}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ସେ ଇଂଲଣ୍ଡର ଡର୍ବିସାୟର କ୍ଲବ ପାଇଁ କ୍ରିକେଟ ଖେଳିଥିଲେ ,<ref name="Guindy Alumnus">{{Cite web}}</ref>ସେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ .<ref name="Padma Awards">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Awards | publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India | date=2015 | accessdate=July 21, 2015 | archive-date=October 15, 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | url-status=dead }}</ref> == ଖେଳ ଜୀବନୀ == ସ୍ପିନ ବୋଲର ଭାବେ ଭେଙ୍କଟ 1970 ମସିହା ସମୟରେ ଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାରତୀୟ ସ୍ପିନ କୁଆର୍ତେଟ , ଯହିଁରେ  ବେଦି , ପ୍ରସନ୍ନା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର <ref name="cricpro" /> ମଧ୍ୟଥିଲେ ,ର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ବଳିଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ର ରକ୍ଷକ ଥିବା ସହ ଜଣେ ଭଲ ତଳ ଓଡର ବେତସ ମେନ ଥିଲେ । <ref name="cricpro" />   ମାତ୍ର 20 ବର୍ଷ ବଯଶରେ ସେ ଟେଷ୍ଟ ଦଳରେ ସ୍ଥାନ ପାଇ ନିଉଜିଲାଣ୍ଡ ଦଳ ବିପକ୍ଷରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଟେଷ୍ଟରେ 12ଟି ୱିକେଟ ନେବା ସହ ନିଜକୁ ଜଣେ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରର ସ୍ପିନର ହିସାବରେ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଥିଲେ । ସେ 1070-71ର ୱେଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଜ ଓ ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତ ପାଇଁ ଯାଇଥିବା ଭାରତୀୟ ଦଳର ଉପଧିନାୟକ ଥିଲେ ଓ ଭାରତ ଉଭୟ ସିରିଜ ଜିତି ଥିଲା । ଭେଙ୍କଟ ତ୍ରିନିଦାଦ ଟେଷ୍ଟରେ 5 ୱିକେଟ ନେବା ସହ ଇଂଲଣ୍ଡରେ 3ଟି ଟେଷ୍ଟରେ 13ଟି ୱିକେଟ ନେଇ ଭାରତୀୟ ବିଜଯରେ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲେ । ସେ 1975 ଓ 1979 ବିଶ୍ୱ କପରେ ଭ୍ୟାରତୀୟ ଦଳର ଅଧିନାଯକ ଥିଲେ । ଘରେଇ କ୍ରିକେଟରେ ସେ ତାମିଲନାଡୁ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଜୋନ ପାଇଁ ଖେଳୁଥିଲେ । <ref name="cricpro" /> 1985 ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ କ୍ରିକେଟରୁ ଅବସର ପରେ ସେ ଜଣେ କ୍ରିକେଟ ପ୍ରଶାସକ ତଥା ଭାରତୀୟ ଦଳର ମେନେଜର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ତାଙ୍କୁ 2003 ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।   .<ref name="cricpro">{{Cite web}}</ref> == ଅମପାୟର ଜୀବନୀ == ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅମପାୟର ଭାବରେ ଭେଙ୍କଟ ଜଯପୁରରେ 1993ମସିହାରେ ଭାରତ ବନାମ ଇଂଲଣ୍ଡ ମେଚରେ ପ୍ରଥମ ପଦାର୍ପଣ କଲେ ।ସେହି ମାସରେ ସେ ଟେଷ୍ଟ ଅମପାୟରେ ଭାବରେ କଲିକତାରେ ଭରତ ବନାମ ଇଂଲଣ୍ଡ ମେଚ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ । 1994ରେ ICCଦ୍ୱାରା ଗଠନ କରାଯାଇଥିବା ଅମପାୟର ପ୍ଯାନେଲରେ ସେ ରହିଥିଲେ । 2002 ମସିହାରେ ICC ନୂତନ ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ 8 ଜଣ ଅମପାୟରଙ୍କୁ ନେଇ ଏଲାଇଟ ପ୍ଯାନେଲ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଓ ଭେଙ୍କଟ ସେଥିରେ ପୁରଣକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ । ସେ 2004 ମସିହାରେ ନିଜେ ସେଥିରୁ ଅବ୍ୟାହତି ନେଇ ଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମପାୟର ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ ।  ଅମପାୟର ଭାବରେ ସେ 6ଟି ଏଶେସ ଟେଷ୍ଟ ଓ 1996,1999 ଓ 2003 ବିଶ୍ୱ କପ ମେଚ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ । ସେ  1996 ଓ 1999ରେ ସେମିଫାଇନାଲ ତଥା 1999ରେ ଫାଇନାଲ ମେଚରେ ସେ ରହିଥିଲେ । ସେ ସମୁଦାଯ 73ଟି ଟେଷ୍ଟ ଓ 52ଟି ଏକ ଦିବାସୀୟରେ ଅମପାୟର ରହିଥିଲେ । <ref name="cricpro" /> == ଅମପାୟରିଙ୍ଗ ପରିସଙ୍ଖ୍ୟନ == {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" ! First ! Last ! Total |- | '''Tests''' | {{Cr|IND}} v {{Cr|ENG}} at Kolkata, January 1993 | {{Cr|RSA}} v {{Cr|WIN}} at Centurion, January 2004 | 73 |- | '''ODIs''' | {{Cr|IND}} v {{Cr|ENG}} at Jaipur, January 1993 | {{Cr|AUS}} v {{Cr|NZL}} at Faridabad, October 2003 | 52 |} == Education == ଭେଙ୍କଟ ଜଣେ ଇଂଜିନିଯରିଂ ଗ୍ରାଜୁଏଟ ଥିଲେ .<ref>{{cite web | last =Chatterjee | first =Abhijit | title =Goodbye to a glorious innings | work =The Sunday Tribune | publisher =The Tribune Trust | date =22 February 2004 | url =http://www.tribuneindia.com/2004/20040222/spectrum/main5.htm | accessdate =3 April 2012 }}</ref> == ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା == * List of Test cricket umpires * List of One Day International cricket umpires == ଆଧାର == {{Reflist}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * {{Cricinfo|ref=india/content/player/35656.html}}ESPNcricinfo * {{Cricketarchive|ref=Archive/Players/1/1260/1260.html}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] kgjl73bo82a4i3pg1opbxoebxy9ldfe 0 57439 606875 520347 2026-09-24T04:59:26Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606875 wikitext text/x-wiki '''ଶ୍ରୀ ରାମାୟଣ ଦର୍ଶନମ'' ('''''<nowiki/>''ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನ'') ଭାରତୀୟ ଭାଷା [[କନ୍ନଡ଼ ଭାଷା|କନ୍ନଡ]]ରେ ଏହା ଏକ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅନୁବାଦ । ମହାକାବ୍ୟ ରାମାୟଣକୁ କନ୍ନଡ ଭାଷାରେ କୁଭେମ୍ପୁ ନାମକ କବି ଖୁବ ଉନ୍ନତ ଶୈଳୀରେ  ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ।ଏହା ଅପେକ୍ଷୟକୃତ ନୂତନ ଯୁଗର ଅନୁବାଦ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ମୂଳ ରାମାୟଣର ସମସ୍ତ ବଇଶିଷ୍ଟତାକୁ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ ରକ୍ଷା ଯାଇ ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଥିଲା । ଏଠି ପାଇଁ କବି କୁଭେମ୍ପୁ ସାହିତ୍ଯ ଏକାଡେମି ତଥା 1967 ମସିହାରେ ସମ୍ମାନଜନକ ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାରର ଅଧିକାରୀ ହେଇଥିଲେ । <ref>{{cite news|title=Nine Indian Writers Who Should Have Won The Nobel|url=http://swarajyamag.com/culture/nine-indian-writers-who-should-have-won-the-nobel|accessdate=10 December 2016|agency=Swarajya mag}}</ref> <ref>{{cite news|title=Shadow On The Glen|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/shadow-on-the-glen/292965|accessdate=10 December 2016|publisher=Outlook|archive-date=5 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105035908/https://www.outlookindia.com/magazine/story/shadow-on-the-glen/292965|url-status=dead}}</ref> == ବିଷୟବସ୍ତୁ == ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣରେ ଥିବା ମୂଳ କଥାବସ୍ତୁକୁ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ ରାଖୀ କବି ଏହାକୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଅନୁସାରେ ନୂତନ ଶୈଳୀରେ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଛନ୍ତି । ଏଥିରେ ସମସ୍ତ ପାର୍ଥିବ ବିଷୟ ବସ୍ତୁର ସତ୍ୟତା , କ୍ରୂରତା ଓ ପାପ କର୍ମର ଅଧ୍ୟାତିମିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କଥା ଶୈଳୀ ସହ ମିଶ୍ରଣ ପୂର୍ବକ ଉପସ୍ଥାପନା କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟତାର ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।   == ମୂଳ କାହାଣୀର ପରିବର୍ତ୍ତନ == ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ମୂଳ ଓ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ବସ୍ତୁକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନ କରି କୁଭେମ୍ପୁ ଏଥିରେ ଆହୁରି କିଛି ପ୍ରଯୁକ୍ତିକ ବିଷୟ ସଂଯୋଗ କରିଛନ୍ତି , ଯାହାଦ୍ୱାରା କାହାଣୀ ଆହୁରି ଜୀବନ୍ତ ହେଇପାରିଛି । କିଛି ନୂତନ ଚରିତ୍ର ମଧ୍ୟ ସେ ଯୋଗ କରିଛନ୍ତି , ଯାହାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭୂତ ହେଇଥିଲା ।  == ସିତାଙ୍କ ଅଗ୍ନି ପ୍ରବେଶ କାହାଣୀ == ସିତାଙ୍କ " ଅଗ୍ନି ପ୍ରବେଶ " ନାମରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ସେ ଯୋଡିଛନ୍ତି । ସୀତା ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିତଶ୍ରୁହ୍ୟ ହେଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚିତା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ । ସେ ସେହି ଚିତା ଉପରେ ଉପବେଶନ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ନିଜକୁ ଆତ୍ମାହୁତି ଦେବା ପାଇଁ । ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଇଥିବା ସମୟରେ ରାମ ଅଗ୍ନି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସିତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ । ଏହି ଘଟନା ରାମାଙ୍କ ସୀତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଗାଢ ପ୍ରେମକୁ ସୁଚେଇବା ସହ ସୀତାଙ୍କ ନିର୍ମଳତାକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାବରେ ପ୍ରତିପାଦନ କରେ ।  == ପୁସ୍ତକ ବିଷୟ ରେ == କବି ଏହି ଲେଖା ପୂର୍ଣ କରିବାକୁ 9 ବର୍ଷ ସମୟ ନେଇଥିଲେ । ଏହି ପୁସ୍ତକ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ପୁସ୍ତକ ଆକାରରେ 877 ପ୍ରୁଷ୍ଠା ବିଶିଷ୍ଟ ହେଇ ଏଥିରେ 22284 ଧାଡି ରହିଛି । ପ୍ରତିଟି ଧାଡି ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ସଂଗୀତା ମୟ ଭାବରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଛି । ଏହାକୁ ଗିତିନାଟ୍ୟ ହିସାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ । ଏହାକୁ ଭଗବାନ ରାମାଙ୍କ ପାଇ ଉପଯୁକ୍ତ ସମ୍ମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{cite web |url=http://www.deccanchronicle.com/channels/cities/bengaluru/problem-lies-way-we-interpret-things- |title=Channels |publisher=Deccan Chronicle |date= |accessdate=2012-02-01 |archive-date=2017-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171230174133/http://www.deccanchronicle.com/channels/cities/bengaluru/problem-lies-way-we-interpret-things- |url-status=dead }}</ref> == ଆଧାର == {{reflist}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * ''The Encyclopaedia of Indian Literature'' (Volume Five (Sasay To Zorgot), Volume 5 By Mohan Lal * [https://books.google.com/books?id=KnPoYxrRfc0C&pg=PA4159&lpg=PA4159&dq=sri+ramayana+darshanam&source=bl&ots=Y5MBF0lDCW&sig=mzDEuQY_ExiGkXY_jSpX62xHBhM&hl=en&ei=NqxyS5-hI4yOkQXJ3u39CQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&ved=0CB4Q6AEwCA#v=onepage&q=sri%20ramayana%20darshanam&f=false Ramayana Darshanam Review] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ]] go6sob9cykzvf6zytf64s26bytfb3dh 0 57508 606813 579771 2026-09-24T03:35:22Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606813 wikitext text/x-wiki [[ଫାଇଲ:Statue representing the signing of the Pakistani Instrument of Surrender at the Mujibnagar Memorial Monument and Complex.jpg|thumb|Statue representing the signing of the Pakistani Instrument of Surrender at the Mujibnagar Memorial Monument and Complex]] [[ଫାଇଲ:Mujibnogor_smritisoudho_lal_monch.jpg|thumb|The Mujibnagar monument has 23 pillars, some of which are shown here, representing the 23 years of Pakistani rule over East Bengal before it became independent as Bangladesh. The red brick square marks the spot where the Mujibnagar government ministers took their oaths.<ref name="Smriti" />]] '''ମୁଜିବ ନଗର''' ({{Lang-bn|মুজিবনগর}}), ପୂର୍ବରୁ ବୈଦ୍ୟନାଥତାଲା ଓ ଭାବେରାପୁର ନାମରେ ପରିବହିତ ଥିବା ସହର ଯାହା ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ମେହେରପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ । <ref name="Banglapedia">{{citation|author=Md. Abu Hasan Farooque|chapter=Meherpur District|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Meherpur_District|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|editor=Sirajul Islam and Ahmed A. Jamal|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|edition=Second|access-date=2016-12-22|archive-date=2017-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827125009/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Meherpur_District|url-status=dead}}</ref> ବାଂଲାଦେଶ ପାକିସ୍ଥାନଠାରୁ 10 ଏପ୍ରିଲ , 1971<ref name="1971government">{{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Faiquzzaman|first=Mohammad|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Mujibnagar Government|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mujibnagar_Government}}Missing <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;last1=</code> in Editors list ([[ସହଯୋଗ:CS1 errors#missing name|help]]) [[ଶ୍ରେଣୀ:CS1 errors: missing author or editor]]</ref>ରେ ଭିନ୍ନ ହେଇ ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଆଗରୁ ଏହାର ଅବାମୀ ଲିଗର ନେତା ସେଖ ମଜିବୁର ରହମାନ ଶାସନ ବାଂଲା ଦେଶକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।<ref name="Smriti">{{Citation|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|year=2012|author=Mohammad Faiquzzaman|chapter=Mujibnagar Smriti Saudha|edition=Second|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|editor=Sirajul Islam and Ahmed A. Jamal}}</ref>  ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଏହି ସହରକୁ ମୁଜୀବନଗର ଭାବରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା ।ମୁଜିବୁର ରହମାନ ଦେଶାନ୍ତରରେ ଥାଇ କଲିକତା ସହରରେ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିଲେ । ଏଠାରେ 20.10 ଏକର ପରିମିତ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ମାରକୀ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ସେହି ସ୍ଥାନରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ନୂତନ ସରକାର ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।  ଗରିଲା ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସେଖ ମୁଯଜିବୁରଙ୍କୁ ପାକିସ୍ଥାନ ସରକାର ଗିରଫ କରି ରଖିଥିଲେ। ପରେ ଡିସେମ୍ବର 1971 ମସିହାରେ ବାଂଲାଦେଶ ପାକିସ୍ତାନଠାରୁ ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିଥିଲା । ତତ ପୂର୍ବରୁ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଉପଡ଼ାସ୍ତ୍ରପତି ଶୟଦ ନଜରୁଲ ଇସଲାମ ସରକାରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଏହି ମୁଜୀବ ନଗରଠାରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରେଇଥିଲେ ।  <ref name="1971government" /> == ଆଧାର == {{reflist}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://www.mujibnagar.com/index.php/mujibnagar-government/9-mujibnagar-monument-picture Mujibnagar Memorial Monument Picture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170222121012/http://www.mujibnagar.com/index.php/mujibnagar-government/9-mujibnagar-monument-picture |date=2017-02-22 }} * [http://www.albd.org/news/2006/04/18/18.htm Mujibnagar Day] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060823135348/http://albd.org/news/2006/04/18/18.htm |date=2006-08-23 }} * [https://web.archive.org/web/20070312090929/http://www.voanews.com/bangla/archive/2005-04/2005-04-17-voa7.cfm Sheikh Hasina on Mujibnagar Day] * {{Citation|title=Mujibnagar Day today|date=17 April 2006|url=http://www.thedailystar.net/2006/04/17/d6041701096.htm|journal=The Daily Star|volume=5|issue=669}} * [http://www.mujibnagar.com Mujibnagar] * {{Citation|title=Significance of Mujibnagar Day|author=Zahid Hossain|date=17 April 2004|url=http://www.thedailystar.net/2004/04/17/d40417150179.htm|journal=The Daily Star|volume=4|issue=314}} aqcytnqjcdvl2fnsnhyxomg1i10gzhn 0 58034 606698 508016 2026-09-24T00:14:38Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606698 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |name=ଡି.ଏ.ଭି. ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ |native_name='''"ଡି.ଏ.ଭି. ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କୋରାପୁଟ"''' |established=1968 |type=ସହଶିକ୍ଷା |academic_affiliation=[[ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] |city=[[କୋରାପୁଟ]] |state=[[ଓଡ଼ିଶା]] |country=[[ଭାରତ]] |website= {{url|http://http://www.govtcollegekoraput.ac.in/}} }}  '''ଡିଏଭି କଲେଜ, କୋରାପୁଟ''', ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର [[କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା|କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର]] ଏକ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ।<ref>{{cite web |title=Government College Koraput |url=https://koraput.nic.in/public-utility/d-a-v-college-koraput/ |website=koraput.nic.in |publisher=koraput.nic.in |accessdate=22 July 2019}}</ref> ଏହା [[ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ସହ ସହବନ୍ଧିତ । ଏହାର ଅବସ୍ଥିତି କୋରାପୁଟ ବସଷ୍ଟାଣ୍ଡଠାରୁ ୬ କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ ଲାଣ୍ଡୀଗୁଡାଠାରେ ଏକ ସବୁଜିମା ଭରା ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ।<ref>{{cite web |title=GOVERNMENT COLLEGE, KORAPUT |url=https://www.outlookindia.com/education/government-college-koraput/lr32 |website=www.outlookindia.com |publisher=outlook |accessdate=22 July 2019 |archive-date=22 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722070057/https://www.outlookindia.com/education/government-college-koraput/lr32 |url-status=dead}}</ref> ଏଠାରେ କଳା, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ଅନେକ ବିଭାଗରେ ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ନାତକ ଶ୍ରେଣୀ ରହିଥିବା ବେଳେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏହାର ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗର ବ୍ଲକ କୋଲବ ନଦୀ ତୀରରେ ଥିବା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିସରରେ ରହିଛି ।  ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଦୟାନନ୍ଦ ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ବେଦିକ କଲେଜ ପରିଚାଳନା କମିଟି(DAV)ଦ୍ୱାରା ଏହା କୋରାପୁଟର ଶିକ୍ଷା ଉନ୍ନୟନ ସମିତିର ସହାୟତାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଇଥିଲା ।<ref name="CeylonIndia1969">{{cite book|author1=Inter-University Board of India and Ceylon|author2=Inter-University Board of India|title=Universities handbook: India|url=https://books.google.com/books?id=ZoRdAAAAIAAJ|year=1969|publisher=Inter University Board of India.}}</ref> ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ହାତକୁ ନେଇ<ref>{{cite web |title=List of Government Degree Colleges |url=http://dheodisha.gov.in/Higher-Education/PDF/GOVTDEG.pdf |website=dheodisha.gov.in |publisher=Higher Education Dept, Govt of Odisha |accessdate=22 July 2019 |archive-date=19 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190819102229/http://dheodisha.gov.in/higher-education/PDF/GOVTDEG.pdf |url-status=dead }}</ref> ଏଥିରେ ପୂର୍ଣାଙ୍ଗ ଡିଗ୍ରୀ କୋର୍ସ ସହ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏଥିସହିତ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ''ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ କୋରାପୁଟ'' ରଖା ଯାଇଥିଲା । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା]] 8xwfkdpz6zwtxamdeb3cneniizmva3l 0 58195 606614 560363 2026-09-23T22:24:54Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606614 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple|name=ଉତ୍ତରା ସ୍ୱାମୀ ମଲାଇ ମନ୍ଦିର|image=Malai Mandir.jpg|caption=Sree Swaminatha Swami Temple at the Malai Mandir Complex in Delhi|pushpin_map=India New Delhi|latm=34|latNS=N|latd=28|longm=9|longEW=E|longd=77|lats=3|longs=56|map_caption=Location in Delhi|proper_name=Uttara Swami Malai Temple|country=[[India]]|location=[[R. K. Puram]], [[New Delhi]] <ref>[http://wikimapia.org/#lat=28.567942&lon=77.165587&z=18&l=0&m=s&v=9&show=/1871290/Utthara-Swami-Malai-Mandir Uttara Swami Malai Temple] [[wikimapia]].</ref>|coordinates_region=IN|coordinates_display=title|primary_deity=[[Murugan|Sree Swaminatha Swami]]|architecture=[[Dravidian Architecture|Tamil Architecture]]|date_built=Jun 7, 1973|creator=Sri Swaminatha Swami Seva Samaj}}'''ଉତ୍ତରା ସ୍ୱାମୀ ମଲାଇ ମନ୍ଦିର''' ({{lang-ta|உத்தர சுவாமி மலை கோவில்}}), ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ମହାନଗର [[ଦିଲ୍ଲୀ]] ସହରରେ ଥିବା ଏକ [[ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର]] ପରିସର ।ଏହା ଦିଲ୍ଲୀର ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ପାଲାମ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି । ଏହା ମୁଖ୍ଯତଃ ଭଗବାନ ସ୍ୱାମୀନାଥ ବା ତାମିଲ ଭାଷା ରେ[[କାର୍ତ୍ତିକେୟ| ଭଗବାନ ମୁରୁଗାନ]]ଙ୍କ ପାଇଁ ସମର୍ପିତ ।ଏହି ମନ୍ଦିର ।  ଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ତାମିଲ , [[ତେଲୁଗୁ]] , ମାଲୟାଲମ ଓ କନ୍ନାଡା ସଂପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ବହୁଳ ଆଦୃତ ହେଇଥାଏ .  <ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/fr/2006/11/24/stories/2006112401100200.htm|title=Tunes in the temple: Delhi's famous Malai Mandir marked the occasion of Skanda Shasthi with a series of fine concerts|date=Nov 24, 2006|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=27 March 2010|archive-date=27 March 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070327195926/http://www.hindu.com/fr/2006/11/24/stories/2006112401100200.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?230055|title=Delhi: Urban Village|date=Feb 3, 2006|publisher=[[Outlook (magazine)]]|accessdate=27 March 2010|archive-date=19 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119052940/http://outlookindia.com/article.aspx?230055|url-status=dead}}</ref> == ସ୍ଥାପତ୍ୟ == ମନ୍ଦିର ପରିସର  ରେ ଶ୍ରୀ ସ୍ୱାମୀନାଥ ମନ୍ଦିର ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଭାବରେ ରହିଛି ଓ ଏଥିରେ ଭଗବାନ ସ୍ୱାମୀନାଥଙ୍କ ଆସ୍ଥାନ ରହିଛି । []ର ଆର . କେ . ପୁରମଠାରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ପାହାଡ ଉପରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ମନ୍ଦିରଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଗ୍ରାନାଇଟ ପ୍ରସ୍ତରରେ ଚୋଳ ସମୟର ତାମିଲ ନିର୍ମାଣ କଳା ସଦୃଶ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ସହ ପରିସରରେ ଶ୍ରୀ କରପଗା ଭିଣାୟଗାର ( ଭଗବାନ ମୁରୁଗାନଙ୍କ ଭ୍ରାତା ) , ଶ୍ରୀ ସୁନ୍ଦରେଶ୍ୱର ( ଭଗବାନ ସ୍ୱାମୀନାଥଙ୍କ ପିତା ) ଦେବୀ ମିନାକ୍ଷୀ ( ଭଗବାନ ମୁରୁଗାନଙ୍କ ମାତା )ଙ୍କ ମନ୍ଦିର ସମୂହ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ମନ୍ଦିରରେ ମଦୁରାଇଠାରେ ଥିବା [[[[ମିନାକ୍ଷୀ ମନ୍ଦିର]]|ମିନାକ୍ଷୀ ଆମ୍ମାନ ମନ୍ଦିର ରେ]] ରହିଥିବା ଦ୍ରାବିଡିୟ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର ନକଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।  ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଭଗବାନ ସ୍ୱାମୀନାଥ ( କାର୍ତିକେୟ )ଙ୍କ ବାହନ ଭାବରେ ମୟୁର  ରହିଥିବାରୁ ଏହି ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ମୟୂରକୁ ପୌଷ୍ୟ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଛି ।  == ଇତିହାସ == * '''ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮, ୧୯୬୫ରେ ମନ୍ଦିରର ଭିତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତର ତତ୍କାଳୀନ ତାମିଲନାଡୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭକ୍ତବସ୍ଥାଲମଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ସେହି ସମାରୋହରେ ଭରତର ତତ୍ କାଳୀନ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ [[ଲାଲ ବାହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀ]] ସଭାପତିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।  ''' * '''ଜୁନ, ୭ , ୧୯୭୩ରେ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେଇ ମହାକୁମ୍ଭଭିଶେଖମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥିଲା । ''' == ଆଧାର == {{Reflist}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://www.npsin.in/mandir/Uttara-Swamimalai-Temple Malai Mandir, RK Puram] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160725220856/http://www.npsin.in/mandir/Uttara-Swamimalai-Temple |date=2016-07-25 }} * [http://www.murugan.org/temples/malaimandir.htm Uttara Swaminatha Swami Temple, New Delhi] * [http://malaimandir.org/ Sree Uttara Swami Malai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070625094341/http://www.malaimandir.org/ |date=2007-06-25 }} 1c9qvpvlko7mag0md9fswd4huipoqdp 0 58265 606810 262522 2026-09-24T03:26:57Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606810 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Miltefosine}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | verifiedrevid = 462252576 | IUPAC_name = 2-(hexadecoxy-oxido-phosphoryl)oxyethyl-trimethyl-azanium | image = Miltefosine structure.svg | width = 250 <!--Clinical data--> | tradename = Impavido, Miltex, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|miltefosine}} | pregnancy_AU = <!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --> | pregnancy_US = D<ref name=AHFS2016/> | pregnancy_category = | legal_AU = <!-- Unscheduled / S2 / S3 / S4 / S8 --> | legal_UK = <!-- GSL / P / POM / CD --> | legal_US = Rx-only | legal_status = ℞-only | routes_of_administration = By mouth <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = High | protein_bound = ~98% | metabolism = Slow hepatic (non-[[Cytochrome P450|CYP]]-dependent) | elimination_half-life = 6 to 8 days and 31 days<ref name=dorlo>{{cite journal|last=Dorlo|first=T. P. C.|author2=Balasegaram, M. |author3=Beijnen, J. H. |author4= de Vries, P. J. |title=Miltefosine: a review of its pharmacology and therapeutic efficacy in the treatment of leishmaniasis|journal=Journal of Antimicrobial Chemotherapy|year=2012|volume=67|issue=11|pages=2576–2597|doi=10.1093/jac/dks275|pmid=22833634}}</ref> | excretion = Primarily fecal <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|changed|??}} | CAS_number = 58066-85-6 | ATC_prefix = L01 | ATC_suffix = XX09 | PubChem = 3599 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 3473 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 53EY29W7EC | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D02494 | ChEBI_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEBI = 75283 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 125 | NIAID_ChemDB = 130571 <!--Chemical data--> | C=21 | H=46 | N=1 | O=4 | P=1 | molecular_weight = 407.568 g/mol | smiles = [O-]P(=O)(OCCCCCCCCCCCCCCCC)OCC[N+](C)(C)C | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C21H46NO4P/c1-5-6-7-8-9-10-11-12-13-14-15-16-17-18-20-25-27(23,24)26-21-19-22(2,3)4/h5-21H2,1-4H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = PQLXHQMOHUQAKB-UHFFFAOYSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ମିଲ୍‌ଟେଫୋସିନ''' (ଇରାଜୀ ଭାଷା'''ରେ Miltefosine''', ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ଇମ୍ପାଭିଡୋ'''/'''Impavido''') ଏକ ଔଷଧ ଯାହା [[ଲିସମାନିଆସିସ]] ([[:en:leishmaniasis|leishmaniasis]]) ଓ [[ନେଗ୍ଲେରିଆ ଫ୍ଲାୱଲେରି]] ([[:en:Naegleria fowleri|Naegleria fowleri]]) ଭଳି [[ଆମିବା ସଂକ୍ରମଣ]]ରେ ([[:en:amoeba infections|amoeba infections]]) ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2016>{{cite web|author1=American Society of Health-System Pharmacists|title=Miltefosine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/miltefosine.html|website=www.drugs.com|accessdate=16 November 2016|date=26 February 2016}}</ref> ଚର୍ମ, ଭିସେରାଲ ଓ ମ୍ୟୁକୋସାଲ ଲିସମାନିଆସିସ ଇତ୍ୟାଦି ରୋଗରେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ।<ref name=FDA2014/> ଏହା [[ଲାଇପୋସୋମାଲ ଆମ୍ଫୋଟେରିସିନ ବି]] ([[:en:liposomal amphotericin B|liposomal amphotericin B]]) ବା [[ପାରୋମୋମାଇସିନ]] ଔଷଧ ସାଥିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=WHO2010/> ଏହି ଔଷଧ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ । <ref name=FDA2014>{{cite web|last1=Yao|first1=Stephanie|title=FDA approves Impavido to treat tropical disease leishmaniasis|url=http://www.fda.gov/newsevents/newsroom/pressannouncements/ucm389671.htm|work=FDA NEWS RELEASE|publisher=U.S. Food and Drug Administration|accessdate=30 August 2014|date=19 March 2014|archive-date=3 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903082843/http://www.fda.gov/newsevents/newsroom/pressannouncements/ucm389671.htm|url-status=dead}}</ref> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ବାନ୍ତି]] ([[:en:vomiting|vomiting]]), ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, [[ଜ୍ୱର]], [[ମୁଣ୍ଡବଥା]] ଓ କମ ବୃକ୍‌କ କ୍ରିୟା ସାଧନ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ସ୍ଟିଭେନ-ଜନସନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]] ([[:en:Stevens-Johnson syndrome|Stevens-Johnson syndrome]]) ବା [[ଥ୍ରୋମ୍ବୋସାଇଟିପିନିଆ|କମ ସଂଖ୍ୟକ ରକ୍ତ ପ୍ଲାଟେଲେଟ]] ([[:en:thrombocytopenia|low blood platelets]]) ଦେଖାଯାଏ । <!-- <ref name=AHFS2016/> --> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଦେଲେ ହାନୀ ହେଉଥିବାରୁ ଏହା ଦିଆଯାଏନାହିଁ ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଦେବାକୁ ମନା କରାଯାଏ । <!-- <ref name=AHFS2016/> --> ଏହା କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି । <ref name=AHFS2016/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ମିଲ୍‌ଟେଫୋସିନ ପ୍ରଥମେ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାବେଳେ [[କର୍କଟ ରୋଗ]]ର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଅନୁଶୀଳନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite book|last1=Greenwood|first1=David|title=Antimicrobial Drugs: Chronicle of a Twentieth Century Medical Triumph|date=2008|publisher=OUP Oxford|isbn=9780199534845|page=310|url=https://books.google.com/books?id=i4_FZHmzjzwC&pg=PA310|language=en}}</ref> କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ଏହ ଲିସମାନିଆସିସ ରୋଗରେ ଉପକାର କରୁଥିବା ଜଣାଯିବାରୁ ଭାରତରେ ସନ ୨୦୦୨ରୁ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱିକୃତ ହେଲା ।<ref>{{cite book|last1=Kumar|first1=Awanish|title=Leishmania and Leishmaniasis|date=2013|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9781461488699|page=39|url=https://books.google.com/books?id=5eG5BAAAQBAJ&pg=PA39|language=en}}</ref> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref>{{cite web|title=WHO Model List of EssentialMedicines|url=http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/93142/1/EML_18_eng.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=22 April 2014|date=October 2013}}</ref> ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ [[developing world]] ଏହାର ଗୋଟିଏ କୋର୍ଷର ମୂଲ୍ୟ ୬୫ରୁ ୧୫୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । <!-- <ref name=WHO2010/> --> ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହି ମୂଲ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା ୧୦ର ୫୦ ଗୁଣ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ଥାଏ ।<ref name=WHO2010>{{cite book|title=Control of the leishmaniasis: report of a meeting of the WHO Expert Committee on the Control of Leishmaniases|date=March 2010|publisher=World Health Organization|isbn=9789241209496|page=59, 88, 186|url=http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/44412/1/WHO_TRS_949_eng.pdf?ua=1}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] 61zset1kg3dpypd34guh0drh50eyoq0 0 58489 606661 563549 2026-09-23T23:34:34Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606661 wikitext text/x-wiki '''ଗୋଧ୍ରା ରେଳ ପୋଡ଼ି''' ଘଟଣା ୨୦୦୨ ମସିହା ୨୭ ଫେବୃଆରୀ ସକାଳେ [[ଗୁଜରାଟ]]ର ରେଳ ଷ୍ଟେସନ [[ଗୋଧ୍ରା]] ନିକଟରେ ଘଟିଥିଲା । [[ସାବରମତି ଦ୍ରୁତବାହୀ]] ଟ୍ରେନର ଏସ ୬ ବଗିରେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଘଟି ୫୯ଜଣ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।{{sfn|The Times of India|2011}} ଏହି ବଗିରେ [[ହିନ୍ଦୁ]]ମାନେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ [[ଅଯୋଧ୍ୟା]]ର [[ବାବ୍ରୀ ମସଜିଦ]] ନିକଟରେ ଏକ ଧାର୍ମିକ କ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ କରି ଫେରୁଥିଲେ ।{{sfn|BBC|2011}} ଏହାର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ଗୁଜରାଟ ସରକାର [[ନାନାବତୀ - ଶାହ ଖଣ୍ଡପୀଠ]] ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଏହି କମିଶନ ତଦନ୍ତର ସମୂର୍ଣ୍ଣ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିବା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ୬ ବର୍ଷ ସମୟ ନେଇଥିଲେ । ସେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ, ଏହି ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ରୁ ୨୦୦୦ ଆତଙ୍କସୃଷ୍ଟିକାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଘଟାଯାଇଥିଲା ।{{sfn|NDTV|2011}} କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏକ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ପରେ ଅଣସମ୍ବିଧାନିକ ଦର୍ଶାଇ ହଟାଇଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହି ଖଣ୍ଡପୀଠ ଦର୍ଶାଇ ଥିଲେ ଯେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ସ୍ୱାଭାବିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ମାତ୍ର ଥିଲା ।{{sfn|Jaffrelot|2012|p=80}} ନ୍ୟାୟାଳୟ ୩୧ ଜଣ [[ମୁସଲିମ]]ଙ୍କୁ ଏହି ଅପରାଧ ଘଟାଇଥିବା ଦୋଷରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିଥିଲେ ।{{sfn|Burke|2011}}{{sfn|Jeffery|2011|p=1988}}<ref name="Metcalf 2012">{{cite book|last=Metcalf|first=Barbara D.|title=A Concise History of Modern India|year=2012|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1107026490|page=280}}</ref> ଏହାର ପର ଦିନ ଏହି ଘଟଣା [[୨୦୦୨ ଗୁଜରାଟ ଦଙ୍ଗା]] ଆଡ଼କୁ ମୋଡ଼ ନେଇଥିଲା । ଏହା ଦୁଇ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବିପୁଳ ଧନ ଜୀବନ ନଷ୍ଟ ହେବା ସହ ଅନେକ ବାସହୀନ ହୋଇଥିଲେ । ସରକାରୀ ଆକଳନରେ ଆନୁମାନିକ ଭାବେ ୭୯୦ ମୁସଲିମ, ୨୫୪ ହିନ୍ଦୁ{{sfn|Ghassem-Fachandi|2012|p=283}}ଙ୍କୁ ମିଶାଇ ପାଖାପାଖି ୨୦୦୦ ଜଣ {{sfn|Jaffrelot|2003|p=16}} ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ଅନେକଙ୍କ ମତରେ ଗୋଧ୍ରା ଟ୍ରେନ ପୋଡ଼ି ଏହି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦଙ୍ଗାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଅଟେ ।<ref name="Baldwin 2002">{{cite book|last=Kabir|first=Ananya Jahanara|chapter=Double violation?: (Not) talking about sexual violence in Contemporary South Asia |title=Feminism, Literature and Rape Narratives: Violence and Violation|year=2010|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-80608-4|editor1=Sorcha Gunne |editor2=Zoe Brigley Thompson |p=146}}</ref>{{sfn|Brass|2005|p=388}} ==୨୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୨ ଘଟଣା== [[File:Godhra jn railway station.JPG|thumb|ଗୋଧ୍ରା ଜଙ୍କସନଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ଘଟଣାଟି ଘଟିଥିଲା]] [[File:Inside view of S-6 coach of Sabarmati Express which was burnt at Godhra on 27 February 2002.jpg|thumb|ଘଟଣା ଉପରାନ୍ତ ସାବରମତି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ରେଳ ଏସ ୬ ବଗିର ଭିତର ପାଖର ଦୃଶ୍ୟ]] ୨୦୦୨ ମସିହା ଫେବୃଆରୀରେ ବିଶ୍ୱହିନ୍ଦୁ ପରିଷଦ''ଦ୍ୱାରା [[ଅଯୋଧ୍ୟା]]ରେ ଆୟୋଜିତ ''ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ମହାଯଜ୍ଞ''ରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଗୁଜରାଟରୁ ରାମ ସେବକ ବା [[କର ସେବକ]]ମାନେ ଯାଇଥିଲେ । ୨୫ ଫେବୃଆରୀରେ ପ୍ରାୟ ୨,୦୦୦-୨,୨୦୦ ଜଣ କର ସେବକ [[ସାବରମତି ଦ୍ରୁତଗାମୀ]] ଟ୍ରେନରେ ଚଢିଥିଲେ । ଟ୍ରେନଟି [[ଅହମଦାବାଦ]] ଷ୍ଟେସନ ଦେଇ ଯିବା ବାଧ୍ୟ ଥିଲା ।<ref name=rediff1>{{cite news|title=Fifty-eight killed in attack on Sabarmati Express|url=http://www.rediff.co.in/news/2002/feb/27train2.htm|accessdate=11 May 2013|newspaper=Rediff|date=27 February 2002|archive-date=30 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430062428/http://www.rediff.co.in/news/2002/feb/27train2.htm|url-status=dead}}</ref> ଟ୍ରେନ ୨୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୨ରେ ସକାଳ ୭ଟା ୪୩ ସମୟରେ ଗୋଧ୍ରାଠାରେ (ଚାରି ଘଣ୍ଟା ବିଳମ୍ବରେ) ପହଞ୍ଚିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିଲା । ଟ୍ରେନ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଛାଡ଼ିବା କ୍ଷଣି କେହି ଜଣେ [[ଆପାତ କାଳୀନ ଅଟକ (ରେଳ)| ଆପାତକାଳୀନ ଅଟକ ଚେନ]] ଟାଣିଦେଇଥିଲା । ଫଳରେ ଟ୍ରେନଟି ସିଗନାଲ ପଏଣ୍ଟରେ ଅଟକିଯାଇଥିଲା । ଚେନ ଅନେକ ଥର ଟଣାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ନିଜ କ୍ୟାବିନରେ ଥିବା ଯନ୍ତ୍ରରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଥିଲା ବୋଲି ଟ୍ରେନ ଡ୍ରାଇଭର ତାଙ୍କ ବୟାନରେ କହିଥିଲେ ।<ref name=driver>{{cite news|title=Sabarmati Express drivers appear before panel|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2002-07-19/ahmedabad/27297556_1_assistant-driver-mukesh-pachauri-train|accessdate=30 November 2013|newspaper=The Times of India|date=16 July 2002|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203051951/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2002-07-19/ahmedabad/27297556_1_assistant-driver-mukesh-pachauri-train|url-status=dead}}</ref> ପାଖାପାଖି ୨୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଉପଦ୍ରବକାରୀ ଟ୍ରେନ ଭିତରକୁ ଢେଲା ପଥର ମାଡ଼କରିଥିଲେ । ଚାରୋଟି ବଗିକୁ ଚାରିପଟୁ ଘେରି କବାଟ ବନ୍ଦ କରି ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା । ଫସି ରହିଥିବା ୨୭ ଜଣ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକ, ୧୦ ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ସମେତ ୫୯ ଜଣ ଲୋକ ସେହି ବଗିରେ ଜୀବନ୍ତ ଦଗ୍ଧ ସହ ୪୮ ଜଣ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ । ଗୁଜରାଟ [[ଆଡିସନାଲ ଡାଇରେକ୍ଟର ଜେନେରାଲ]] ଜେ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ପେଟ୍ରୋଲ ଭିଜା କନା ପିଣ୍ଡୁଳାସବୁ ଗୋଧ୍ରା ଷ୍ଟେସନରେ ଟ୍ରେନ ପହଞ୍ଚିବା ଆଗରୁ ଆଗୁଆ ମହଜୁଦ କରି ରଖିଥିଲେ ।{{sfn|Singh|2002}} ମାର୍ଥା ନୁସବମ ଏହି ଉକ୍ତିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ଘଟଣାଟି ଆକସ୍ମିକ ଥିଲା ।{{sfn|Nussbaum|2008|p=81}}{{sfn|Nussbaum|2007|p=17-19}} [[ମଧୁ କିଶୋର ]] ଏଥିପାଇଁ [[କଂଗ୍ରେସ]] ଓ ଏହାର ବାମ ମେଣ୍ଟ ସହଯୋଗୀ ଦଳ ଏହି କାଣ୍ଡର ଭରସା ଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରକୃତ ତଥ୍ୟ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ପ୍ରକାଶ କରିନଥିବାରୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ ।{{sfn|Kishwar|2014|p=187}} ==ଅନୁସନ୍ଧାନ== ===ଫୋରେନ୍ସିକ ସାଇନ୍ସ ଲାବୋରେଟୋରି ରିପୋର୍ଟ=== ଗୁଜରାଟ ଫୋରେନ୍ସିକ ସାଇନ୍ସ ଲାବୋରେଟୋରି ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ଏକ ଓସାରିଆ ମୁହଁ ଥିବା ପାତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇ ୬୦ ଲିଟର ଦାହନଶୀଳ ତରଳ ଏସ ୬ ବଗିରେ ଢଳାଯାଇଥିଲା । ବଗିର ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ଥିବା ଉତ୍ତର ଭାଗ କବାଟ ପାଖ ବାଟରେ ଠିଆ ହୋଇ ଢଳାଯାଇଥିଲା । ଯାହା ଫଳରେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବଗି ମଧ୍ୟରେ ନିଆଁ ବ୍ୟାପି ଯାଇଥିଲା । ଏହି ବଗିକୁ ପ୍ରବଳ ଟେକା ପଥର ମାଡ଼ ହୋଇଥିବାର ମଧ୍ୟ ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/godhra-massacre-forensic-report-come-in-handy-for-rival-politicians/1/219241.html| title=Fuelling the Fire|publisher=indiatoday.intoday.in|date=22 July 2002|accessdate=13 April 2014}}</ref><ref name=FSLReport>{{cite web|title=Report of Forensic Science Laboratory, State of Gujarat|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?218028|publisher=Outlook|date=22 November 2002|accessdate=19 April 2014|archive-date=1 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130601160801/http://outlookindia.com/article.aspx?218028|url-status=dead}}</ref> ===ନାନାବତୀ - ଶାହ ଖଣ୍ଡପୀଠ=== ==== ନିଯୁକ୍ତି ==== ଅନୁସନ୍ଧାନ କରି ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିବା ପାଇଁ ୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୨ରେ ଗୁଜରାଟ ସରକାର ଏହି କମିଶନକୁ ଗଠନ କରି ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ । [[ଗୁଜରାଟ ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟ]]ର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ମୁଖ୍ୟ [[ବିଚାରପତି]] [[କେ ଜି ଶାହ]] ଏହି ଖଣ୍ଡପୀଠର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ତଥା ଏହାର ଏକ ମାତ୍ର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2002/03/07/stories/2002030706110100.htm |title=The Hindu : Probe panel appointed |publisher=Hinduonnet.com |date=7 March 2002 |accessdate=4 June 2013 |archive-date=10 February 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030210180012/http://www.hinduonnet.com/thehindu/2002/03/07/stories/2002030706110100.htm |url-status=dead }}</ref> ଶାହଙ୍କ [[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ|ମୋଦୀ]]ଙ୍କ ପ୍ରତି ଘନିଷ୍ଠତା ଥିବା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ମାନବ ଅଧିକାର କର୍ମୀ ଓ ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନେ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି [[ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ]]ର ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନେଇ ଦକମିଶନ ଗଠନ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ । ଫଳରେ ସରକାର ଏହି କମିଶନକୁ ଦୁଇ ଜଣିଆ କମିଟିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ । ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ବିଚାରପତି [[ଜିଟି ନାନାବତୀ]] ଏଥିରେ ସଦସ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହିପରି କମିଶନ ନାନାବତୀ - ଶାହ କମିଶନ ବୋଲାଇଥିଲା ।{{sfn|Jaffrelot|2012|p=79}} କମିଟିର ପ୍ରଥମ ରିପୋର୍ଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାର ମାତ୍ର ପାଞ୍ଚ ମାସ ପୂର୍ବରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ଶାହଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା । ତତ୍ପରେ ଏପ୍ରିଲ ୬, ୨୦୦୮ରେ ଗୁଜରାଟ ହାଇକୋର୍ଟ ବିଚାରପତି [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ମେହଟା]]ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=Newly appointed justice Mehta of Nanavati Commission visits Godhra |url=http://www.indlaw.com/guest/DisplayNews.aspx?56B07EF3-D892-4C2A-9912-290F301FEC75 |accessdate=11 May 2013 |newspaper=IndLaw |agency=UNI |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203025216/http://www.indlaw.com/guest/DisplayNews.aspx?56B07EF3-D892-4C2A-9912-290F301FEC75 |archivedate=3 December 2013 |df=dmy }}</ref> କମିଶନ ୬ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୪୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଦସ୍ତାବିଜ, ସାକ୍ଷୀ ଥିବା ୧,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ଟେଷ୍ଟିମୋନିକୁ ଯାଞ୍ଚ ଓ ତର୍ଜମା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=Gujarat: Nanavati Commission submitted its first report on 2002 riots in state |url=http://www.indlaw.com/guest/DisplayNews.aspx?B42ED5C4-09FE-4F2E-988F-225B5F66F8C6 |accessdate=11 May 2013 |newspaper=IndLaw |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203025211/http://www.indlaw.com/guest/DisplayNews.aspx?B42ED5C4-09FE-4F2E-988F-225B5F66F8C6 |archivedate=3 December 2013 |df=dmy }}</ref> ଏହି କମିଟିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବଧି ତିନି ମାସର ଥିଲା । ୨୨ଟି ବର୍ଦ୍ଧିତ ସମୟ ପାଇ ଜୁନ ୨୦୧୪ରେ ଶେଷ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ ।<ref name="Indian Express">{{cite news|title=Nanavati panel gets its 20th extension|url=http://www.indianexpress.com/news/nanavati-panel-gets-its-20th-extension/1136987/|accessdate=2 December 2013|newspaper=The Indian Express|date=3 July 2013}}</ref><ref name=TOI1114>{{cite news|title=With 21st extension, Nanavati report after LS polls|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/With-21st-extension-Nanavati-report-after-LS-polls/articleshow/28209339.cms|accessdate=19 April 2014|newspaper=Times of India|date=1 January 2014}}</ref> ====ରିପୋର୍ଟ==== ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୮ରେ କମିଶନ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ରିପୋର୍ଟ ଭାଗ ୧ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।ଏହା ମୂଳତଃ ଗୁଜରାଟ ପୋଲିସର ପ୍ରତିପାଦିତ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ଏକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଥିଲା ।{{sfn|Jaffrelot|2012|p=80}} ଗୋଧ୍ରାର ଜଣେ ଚାପରାସି ମୌଲବୀ ହୁସେନ ହାଜି ଇବ୍ରାହିମ ଉମର୍ଜି ଏବଂ [[କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଗଛିତ ପୁଲିସ ବଳ]]ରୁ ନିଲମ୍ବିତ ଅଧିକାରୀ ନାନୁମିଆଁ ଘଟଣା ପଛର ମୁଖ୍ୟ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରକାରୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="India 2008">[http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib:LowLevelEntityToPrint_TOI&Type=text/html&Locale=english-skin-custom&Path=TOIM/2008/09/27&ID=Ar01400 The Godhra conspiracy as Justice Nanavati saw it]The Times of India, 28 September 2008. Retrieved 19 February 2012. 21 February 2012.</ref> କମିଟି ସେହି ସମୟରେ ବନ୍ଦୀ ଥିବା ଏକ ଅପରାଧୀ ଜବିର ବିନଆମିନ ବେହରାଙ୍କ ପ୍ରଦତ୍ତ ଏହି ବୟାନ ପ୍ରମାଣକୁ ସରଂକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଏପରି ବୟାନ ଦେଇନାହିଁ ବୋଲି କହିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/1511763/report-godhra-case-eventually-maulvi-umarji-comes-out-unscathed |title=Godhra case: Eventually, Maulvi Umarji comes out unscathed&nbsp;– India&nbsp;– DNA |publisher=Dnaindia.com |date= |accessdate=4 June 2013}}</ref> ଏଥି ସହ ଦୋଷୀ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ରଜାକ କୁରକୁର, ଯିଏ ଟ୍ରେନ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ଗେଷ୍ଟ ହାଉସରେ ୧୪୦ ଲିଟର ପେଟ୍ରୋଲ ମହଜୁଦ ରଖିଥିଲେ, ଦହନଶୀଳ ଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ଫୋରେନ୍ସିକ ରିପୋର୍ଟ ସହ କମିଟି ରଜାକକୁ ଘଟଣାର ମୁଖ୍ୟ ସୂତ୍ରଧର ଅଭିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।<ref name="India 2008" /> ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ ସିଗନାଲ ଫଲିଆ ଅଞ୍ଚଳର ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ [[ମୁସଲିମ]] ଟ୍ରେନ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ବୋଲି କମିଟି ଉପନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name=IT1>{{cite news|last=Uday|first=Mahurkar|title=Godhra carnage a conspiracy: Nanavati report|url=http://indiatoday.intoday.in/story/Godhra+carnage+a+conspiracy:+Nanavati+report/1/16270.html|accessdate=11 May 2013|newspaper=India Today|date=26 September 2008}}</ref><ref name=ibn2009>{{cite news|title=Gujarat may come clean today, say 1,180 died in riots|url=http://ibnlive.in.com/news/gujarat-may-come-clean-today-say-1180-died-in-riots/86485-3.html|accessdate=30 May 2013|newspaper=IBN7|date=28 February 2009|archive-date=2 March 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302054521/http://ibnlive.in.com/news/gujarat-may-come-clean-today-say-1180-died-in-riots/86485-3.html|url-status=dead}}</ref> ====ପ୍ରତିକ୍ରିୟା==== [[ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି (ମାର୍କ୍ସବାଦୀ)]] ଏବଂ [[ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] କମିଶନଙ୍କ ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ ଗୁଜରାଟ ସରକାରଙ୍କର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ସନ୍ଦେହ, ନିର୍ବାଚନ ସମୟ କିଛିଦିନ ପୂର୍ବରୁ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ଓ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ପକ୍ଷପାତିତା ଆଦି କାରଣକୁ ନେଇ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=Cong, CPM question Nanavati report's credibility|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-09-27/india/27895962_1_nanavati-report-nanavati-commission-justice-nanavati|accessdate=30 May 2013|newspaper=Times of India|date=27 September 2008|archive-date=29 June 2013|archive-url=https://archive.ph/20130629121439/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-09-27/india/27895962_1_nanavati-report-nanavati-commission-justice-nanavati|url-status=dead}}</ref><ref>cong, cpm slam Nanavati report for reinforcing 'communal bias.' Times of India. 28 September 2008.</ref> ନ୍ୟାୟର ଦ୍ୱାର ଅବରୋଧ, ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ଶୀଘ୍ର ସମର୍ଥନ ଓ ଘଟଣାରେ ସରକାରୀ ସହାପରାଧ ପ୍ରମାଣ ଅଭିଯୋଗକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା କାରଣକୁ ନେଇ କମିଟି [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫେ ଜଫ୍ରେଲଟ]] ଆଦିଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲା ।{{sfn|Jaffrelot|2012|pp=86–87}}<ref>{{cite journal|last=Iyer|first=SH|title=Babu Bajrangi’s bail and Gujarat riot probe|journal=Combat Law|date=May–June 2008|volume=7|issue=3|pages=16–19|accessdate=2 December 2013}}</ref> ===ବାନାର୍ଜୀ ଅନୁସନ୍ଧାନ=== ====ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ରିପୋର୍ଟ==== ୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୪ରେ [[ଭାରତ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ]]ରେ [[ମିଳିତ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମେଣ୍ଟ]] (ଉପା)ର ବିଜୟ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ [[ଲାଲୁ ଯାଦବ]] ରେଳ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । ଟ୍ରେନ ପୋଡ଼ି ଘଟଣାର ଅଢ଼େଇ ବର୍ଷ ପରେ ଅର୍ଥାତ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୪ରେ ଯାଦବ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ବିଚାରପତି [[ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବାନାର୍ଜୀ]]ଙ୍କୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୫ରେ ବାନାର୍ଜୀ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତିକାଳୀନ ରିପୋର୍ଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ସେ ଅନେକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ଖାରଜ କରି ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ଆଧାରରେ ନିଆଁକୁ ଆକସ୍ମିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ଦର୍ଶାଇଥିଲେ । ସେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ଫୋରେନ୍ସିକ ଦଳ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ପୀଡ଼ିତଙ୍କ କ୍ଷତ (ଆହାତ), ଆଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଘଟିଥିବା ନିଆଁ କାରଣରୁ ହୋଇଥିଲା । {{sfn|Jaffrelot|2012|pp=77–80}}<ref>{{cite web|title=Excerpts from the Justice U C Banerjee Committee report|url=http://www.dnaindia.com/india/report-excerptsfrom-the-justice-u-c-banerjee-committeereport-1016092|publisher=DNA India|accessdate=2 December 2013}}</ref><ref name="GJHC20-03-2006">{{cite web|title=Union of India vs. Nilkanth Tulsidas Bhatia, LPA No. 364 of 2005 in SCA No. 16500 of 2005|url=http://indiankanoon.org/doc/892047/|publisher=Gujarat High Court|accessdate=2 April 2014}}</ref> ==== ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ବିଚାର ==== ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ରିପୋର୍ଟକୁ ନୀଳକଣ୍ଠ ତୁଳସୀ ଦାସ ଭାଟିଆ (ଯେ ଏହି ଘଟଣାରେ ନିଜେ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ)ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇଥିଲା । ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୬ରେ କୋର୍ଟ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଅନୁସନ୍ଧାନକୁ ଅସମ୍ବିଧାନିକ,ଆଇନ ବିରୁଦ୍ଧ ଦର୍ଶାଇ ଅମାନ୍ୟ କରିଦେଇଥିଲେ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ସେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ରାଜନୈତିକ ଅଭିସନ୍ଧି ରଖି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମୂଳକ ଭାବେ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ରିପୋର୍ଟରେ ଘଟଣାରେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗ ଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀଙ୍କ ବୟାନ (ସତ୍ୟ ଯାହା ସାରଂକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଛି)ର ବିପରୀତ ଆକସ୍ମିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ଜନିତ ନିଆଁ ଲାଗିଯିବା ତଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ । ଏହି ରିପୋର୍ଟ ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>[http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=75485 Banerjee panel illegal: Gujarat HC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121010222820/http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=75485 |date=2012-10-10 }} ''The Indian Express''&nbsp;– 13 October 2006</ref><ref>[http://www.hindu.com/2006/10/14/stories/2006101405431200.htm Bannerjee Committee illegal: High Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061104020147/http://www.hindu.com/2006/10/14/stories/2006101405431200.htm |date=2006-11-04 }} [[The Hindu]]&nbsp;– 14 October 2006</ref><ref>{{cite news | title = HC terms Sabarmati Express panel illegal |work=The Financial Express |date=14 October 2006| url = http://www.financialexpress.com/news/story/180656/| accessdate= 4 February 2011 <!--DASHBot-->}}</ref><ref>{{cite news | title = Laloo flaunts Godhra report |work=The Tribune |date=20 January 2005 | url = http://www.tribuneindia.com/2005/20050121/main1.htm| accessdate= 4 February 2013 <!--DASHBot-->}}</ref><ref>{{cite news | title = India train fire 'not mob attack' |publisher=BBC News |date=17 January 2005 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4180885.stm| accessdate= 4 February 2011 <!--DASHBot-->}}</ref><ref name="express-2006">{{cite news | title = Banerjee panel illegal: Gujarat HC | author = Press Trust of India | publisher = Express India | date = 13 October 2006 | url = http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=75485 | accessdate = 4 February 2011 <!--DASHBot--> | archive-date = 10 October 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20121010222820/http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=75485 | url-status = dead }}</ref><ref name=ibnnews16oct06>{{cite web|title=BJP cheers as HC slams Godhra panel|url=http://ibnlive.in.com/news/bjp-cheers-as-hc-slams-godhra-panel/23990-4-2.html|publisher=IBN Live|accessdate=25 March 2014|archive-date=2014-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20140325083341/http://ibnlive.in.com/news/bjp-cheers-as-hc-slams-godhra-panel/23990-4-2.html|url-status=dead}}</ref> ====ପ୍ରତିକ୍ରିୟା==== [[ବିଜେପି]] ସେ ସମୟରେ ସଂସଦର ବିରୋଧୀ ଭୂମିକା ତୁଲାଉଥିଲେ । ଏହି ରିପୋର୍ଟକୁ ଖାରଜ କରିଥିଲେ ।<ref name=tribune2005>{{cite news|title=Godhra report attempt to help Laloo: BJP|url=http://www.tribuneindia.com/2005/20050118/main1.htm|accessdate=25 March 2014|newspaper=The Tribune|date=17 January 2005}}</ref> ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟକୁ ସ୍ୱାଗତ କରି ଏହା କଂଗ୍ରେସକୁ ଏକ ଶକ୍ତ ଧକ୍କା ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଥିଲେ ।It welcomed the High Court judgement, saying that it was a setback for the Congress.<ref name="tribune-2006">{{cite news|title=Gujarat HC nullifies Banerjee Committee|url=http://www.tribuneindia.com/2006/20061014/main1.htm|accessdate=25 March 2014|date=13 October 2006}}{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବ]] ଏହି ରିପୋର୍ଟକୁ ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୁସଂଯୋଜିତ ଦଙ୍ଗା ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ପ୍ରମାଣ ଓ ଏହା ବିଜେପିର ମୁଖା ଖୋଲିଦେଇଛି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ।<ref name=tribune2005/> ==Trial and court verdict== ===Arrests=== By 28 February 2002, 51 people had been arrested for the incident on charges of arson, rioting and looting.<ref name=BBC>{{cite news|title=Dozens arrested over India train attack|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1845905.stm|accessdate=1 January 2014|date=28 February 2002|work=BBC News}}</ref> One of the alleged organisers of the attack was arrested in [[West Bengal]]. West Bengal's Chief Secretary, Sourin Roy, said the detainee was a commander of the Muslim radical group [[Harkat-ul-Jihad al-Islami|Harkat-ul Jehad-e-Islami]], who was allegedly attempting to enter Bangladesh.{{Citation needed|date=August 2014}} On 17 March 2002, chief suspect Haji Bilal, a local town councillor, was captured by an anti-terrorist squad in Godhra. The FIR had alleged that a 1540-strong mob attacked the Sabarmati Express on 27 February, minutes after the delayed train left the Godhra station on the day of the incident. The president of Godhra municipality, Mohammed Hussain Kalota, was arrested in March. Others arrested included corporators Abdul Razak and Shiraj Abdul Jamesha. Bilal was also alleged to have a connection with gang leader Latif and was reported to have visited [[Karachi]] in [[Pakistan]] several times.<ref name=EI1>{{cite news|title=Chargesheet filed against 66 Godhra accused|url=http://expressindia.indianexpress.com/news/fullstory.php?newsid=10692|accessdate=1 January 2014|newspaper=Indian Express|date=23 May 2002|agency=Press Trust of India}}</ref><ref>{{cite news|title=Chief suspect in India train attack arrested|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1878385.stm|accessdate=1 January 2014|newspaper=BBC|date=19 March 2002}}</ref> ==ଆଧାର== of7cos6r41vgw9lcxic0guwxnmdhalq 0 58494 606782 585085 2026-09-24T02:13:21Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606782 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bedika}} {{Infobox person | name = ବେଦୀକା ପୂଜା କୁମାର | image = Vedhika-Kumar-spotted-at-WE-VIP-Premium-Nightclub-And-Restro-Bar-1 (cropped).jpg | caption = ବେଦୀକା ପୂଜା କୁମାର | birth_name = ପୂଜା କୁମାର<ref name=Vedhika>{{cite web|title=Vedhika Kumar Movies & Biography|url=http://celebrity.psyphil.com/tamil-actress-vedhika-vedika-hot-sexy-profile-biography-telugu-movies/|publisher=Psyphil Celebrity Blog|accessdate=5 February 2017}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|df=y|1988|2|21}}<ref>{{cite web|title=Vedhika|url=http://www.bollywoodcolor.com/vedhika-real-name-meaning-body-measurements-height-bra-size-husband.html/|publisher=Bollywood Color|accessdate=4 February 2017|archive-date=8 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170208150917/http://www.bollywoodcolor.com/vedhika-real-name-meaning-body-measurements-height-bra-size-husband.html/|url-status=dead}}</ref> | birth_place = [[ସୋଲାପୁର]], [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]], [[ଭାରତ]] | occupation = ଅଭିନେତ୍ରୀ | years_active = ୨୦୦୬-ଏବେଯାଏଁ | website = }} '''‌ବେଦୀକା‌''' (ଜନ୍ମ ୨୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୮<ref name=Vedhika/>) ଜଣେ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ମାଲାୟଲମ୍, [[ତେଲୁଗୁ ଭାଷା|ତେଲୁଗୁ]], [[ତାମିଲ ଭାଷା|ତାମିଲ]] ଏବଂ [[କନ୍ନଡ଼ ଭାଷା|କନ୍ନଡ଼]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ବେଦୀକା ଲଣ୍ଡନରୁ ବାଣିଜ୍ୟରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହସଲ କରିବା<ref name=bedika>{{cite news|title=Sangama is my best Vedhika|url=http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/41200.html|accessdate=5 February 2017|newspaper=IndiaGlitz|date=2 September 2008|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910125919/http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/41200.html|url-status=dead}}</ref> ପରେ ୨୦୦୬ରେ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ‌ମଦ୍ରାସୀ‌ ଜରିଆରେ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref name=Vedhika/> ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେ ମଡେଲିଂ କରିବା ସ‌ହ କିଛି ବିଜ୍ଞାପନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୨୦୦୭ରେ ‌ବିଜୟା ଦଶମୀ‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟମରେ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ‌ସାଙ୍ଗମା‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ୨୦୦୮ରେ କନ୍ନଡ଼ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ପରେ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସେ ‌ଶୃଙ୍ଗାରଭେଲ୍ଲେନ‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ମାଲାୟଲମ୍ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୩ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ‌ପରଦେଶୀ‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରି ବେଦୀକା ସଭିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପାତ୍ର ହୋଇପାରଥିଲେ । ଏହ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ପାଇଁ ସେ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ପାଇବା ସ‌ହ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ କନ୍ନଡ଼ ଭାଷା ସ‌ହ ମରାଠୀ, ହିନ୍ଦୀ, ଇଂରାଜୀ, ତେଲୁଗୁ ଏବଂ ତାମିଲ ଭାଷା ପ୍ରଞ୍ଜଳ ଭାବରେ କ‌ହିପାରନ୍ତି ।<ref name="vedika language"/> ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ପରିବାର== ‌ବେଦୀକା‌ ୧୯୮୮ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୨୧ ତାରିଖରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସୋଲାପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କନ୍ନଡ଼ ଭାଷା ହେଉଛି ତାଙ୍କର ମାତୃଭାଷା । ତାଙ୍କର ଜେଜେ ଜେଜିମା ଉଭୟ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ହୋଇଥିବାରୁ ସେ କନ୍ନଡ଼ ଭାଷା ସ‌ହ [[ମରାଠୀ ଭାଷା|ମରାଠୀ]] ମଧ୍ୟ କ‌ହିପାରନ୍ତି । ଜନ୍ମ‌ବେଳେ ବେଦୀକାଙ୍କର ନାମ ଥିଲା ‌ପୂଜା କୁମାର‌, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭୀନୟ କରିବା ପାଇଁ ସେ ତାଙ୍କର ନାମ ପୂଜାରୁ ବେଦୀକାକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲେ ।<ref name=Vedhika/> ବେଦୀକା ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରବନ୍ଧରେ କାର୍‌ଡିଫ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିବା ପରେ ମଞ୍ଚେଷ୍ଟର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବାଣିଜ୍ୟରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।<ref name="Paradesi Vedika">{{cite news|title=`Paradesi` experience was magical for Vedhika|url=http://zeenews.india.com/entertainment/regional/-paradesi-experience-was-magical-for-vedhika_119733.html|accessdate=5 February 2017|newspaper=Zee News|date=24 September 2012}}</ref> ଏଥି ସ‌ହ ସେ ମଧ୍ୟ ‌କିଶୋର ନମିତା କପୁର‌ଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଅଭିନୟ ସ‌ହ ନୃତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ଅଭିନୟ ଶିକ୍ଷା କରିବା ସ‌ହ ସେ ମଡେଲିଂରେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ କେତେକ ବିଜ୍ଞାପନର ମଧ୍ୟ ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ । ଏହି ସବୁ ବିଜ୍ଞାପନ କରିବା ଭିତରେ ବେଦୀକା ତାମିଲ୍ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶିବକୁମାର|ସୂରିୟା]]ଙ୍କ ସ‌‌ହ ଫିସ୍ଟ ବିକ୍ସୁଟ କମ୍ପାନୀର ଗୋଟିଏ ବିଜ୍ଞାପନ କରିଥିଲେ ।<ref name=Vedhika/> ବେଦୀକାଙ୍କୁ ଅନେକ ଚରିତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କେବେ ତାଙ୍କର ମନଲାଖି ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି ।<ref name="Vedhika with AR Rahman">{{cite news|title=Vedhika Kumar not afraid of being typecast|url=http://zeenews.india.com/entertainment/regional/vedhika-kumar-not-afraid-of-being-typecast_136545.html|accessdate=5 February 2017|newspaper=Zee News|date=11 June 2013}}</ref> ବେଦୀକାଙ୍କର ମାତୃଭାଷା ହେଉଛି କନ୍ନଡ଼ ଭାଷା । ଏଥି ସ‌ହିତ ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ହିନ୍ଦୀ, ଇଂରାଜୀ ଓ ମରାଠୀ ଭାଷା କ‌ହିପାରନ୍ତି ।<ref name="vedika language">{{cite news|title=Language no barrier in expressing human emotions: Vedhika|url=http://zeenews.india.com/entertainment/regional/language-no-barrier-in-expressing-human-emotions-vedhika_119873.html|accessdate=5 February 2017|newspaper=Zee News|date=26 September 2012}}</ref> ପରେ ପରେ ସେ ତେଲୁଗୁ, ତାମିଲ ଏବଂ ମାଲାୟଲମ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ ସେହି ଭାଷାସବୁ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ତେଲୁଗୁ ତାମିଲ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା କ‌ହିପାରନ୍ତି । ==ଅଭିନୟ ଜୀବନ== ===୨୦୦୫-୨୦୧୨=== ବେଦୀକା ଲଣ୍ଡନରେ ପାଠ ପଢ଼ା ଶେଷ କରିବା ପରେ ‌କିଶୋର ନମିତା କପୁର‌ଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ନୃତ୍ୟ ସ‌ହ ଅଭିନୟ ଶିଖିଥିଲେ ଏବଂ ମଡେଲିଂ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥିଲେ ।<ref>[http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/41200.html 'Sangama' is my best – Vedhika – Kannada Movie News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910125919/http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/41200.html |date=2017-09-10 }}. IndiaGlitz. Retrieved on 5 February 2017.</ref> ମଡେଲିଂ କରିବା ସ‌ହ କିଛି ଆକର୍ଶଣୀୟ ବିଜ୍ଞାପନରେ ମଧ୍ୟ ବେଦୀକାଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା । ଏହି ସବୁ ବିଜ୍ଞାପନ କରିବା ଭିତରେ ବେଦୀକା ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସ‌ହ ମଧ୍ୟ ଏକ ବିସ୍କୁଟ କମ୍ପାନୀର ବିଜ୍ଞାପନରେ କାମ କରିଥିଲେ । ଏଥି ସ‌ହିତ ସେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଆଲବମ୍ ଭିଡ଼ିଓରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="First break- Vedhika">{{cite news|title=My first break -- Vedika|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/my-first-break-vedika/article3021105.ece|accessdate=5 February 2017|newspaper=The Hindu|date=30 January 2009}}</ref> ୨୦୦୫ରେ ମସିହାରେ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତ‌ଥା ନାୟକ ‌ଅର୍ଜୁନ‌ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏକ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ନାୟିକା ରୂପେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref name="First break- Vedhika"/><ref>{{cite news|title=Brain and brawn, Arjun style|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/brain-and-brawn-arjun-style/article3217232.ece|accessdate=5 February 2017|newspaper=The Hindu|date=24 February 2006}}</ref> ୧୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୬ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ନାମ ହୋଇଛି ‌ମଦ୍ରାସୀ‌, ଯେଉଁଥିରେ ଅର୍ଜୁନ ନିଜେ ନାୟକ ଥିବା ବେଳେ ଜଗପତି ବାବୁ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ବିଶେଷ ସଫଳତା ସାଉଁଟି ପାରି ନ ଥିଲା । ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ଆଗରେ ବେଦୀକା ଦର୍ଶକଙ୍କ ନ‌ଜରରେ ଅଣଦେଖା ହୋଇଗଲା ପରି ଲାଗିଲା । ବେଦୀକାଙ୍କର ଅଭିନୟ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନ ଥିଲା ବୋଲି ସମୀକ୍ଷକମାନେ ମତ ଦେଲେ ।<ref>[http://www.nowrunning.com/movie/2723/tamil/madrasi/667/review.htm Madrasi Review – Tamil Movie Review by P.V.Sathish Kumar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928195935/http://www.nowrunning.com/movie/2723/tamil/madrasi/667/review.htm |date=2013-09-28 }}. Nowrunning.com (23 December 2005). Retrieved on 5 Ffebruary 2017.</ref> ମଦ୍ରାସୀ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବା ପରେ ବେଦୀକା ୧୯୭୫ ମସିହାର ଏକ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଜୟ ସନ୍ତୋଷୀ ମା"ର ପୁନଃନିର୍ମାଣରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ମାତ୍ର ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ନିର୍ମାଣ ହୋଇ ନ ଥିଲା । ତେଣୁ ବେଦୀକା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରମାନଙ୍କରେ ଅଭିନୟ ଜାରି ରଖିଲେ ।<ref>[http://www.hindu.com/mp/2006/04/15/stories/2006041500020100.htm Metro Plus Visakhapatnam / Cinema : Bollywood bound]. ‌The Hindu‌ (15 April 2006). Retrieved on 5 February 2017.</ref><ref>[http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news/apr-06-01/08-04-06-vedhika.html Tamil movies : ‘Madarasi’ Vedhika steps into Bollywood]. Behindwoods.com (8 April 2006). Retrieved on 5 February 2017.</ref> ପରବର୍ଷ ବେଦୀକା ଅନ୍ୟ ଏକ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ମୁନୀ‌ରେ ଅଭିନୟ କଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଭୂତ କାହାଣୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ରାଘବ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ନାୟକ ସାଜିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ହାରାହାରୀ ଭଲ ବ୍ୟବସାୟ କରିଥିଲା, ମାତ୍ର ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ବେଦୀକାଙ୍କର ଅଭିନୟ ବେଶୀ ନଥିଲା ।<ref>[http://www.sify.com/movies/tamil/review.php?id=14407536&ctid=5&cid=2429 Movie Review:Muni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070314182746/http://sify.com/movies/tamil/review.php?id=14407536&ctid=5&cid=2429 |date=2007-03-14 }}. Sify.com. Retrieved on 5 February 2017.</ref> ସେହି ବର୍ଷ ବେଦୀକା ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଲେ । ନାୟକ ନନ୍ଦମୁରୀ କଲ୍ୟାଣ ରାମଙ୍କ ସ‌ହ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଶିବକାସୀ‌ର ତେଲୁଗୁ ସଂସ୍କାରଣରେ ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା ବେଦୀକାଙ୍କୁ । ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟଙ୍କୁ ସମୀକ୍ଷଣମାନେ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ବୋଲି ମତ ଦେଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://www.telugucinema.com/c/publish/moviereviews/vijayadasami_moviereview.php |title=Reviews : Movie Reviews : Vijaya Dasami – Movie Review |access-date=2017-02-05 |archive-date=2012-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120324234959/http://www.telugucinema.com/c/publish/moviereviews/vijayadasami_moviereview.php |url-status=dead }}</ref> ଏହା ପରେ ୨୦୦୮ରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହେଉଛି ଏକ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌କାଲାଇ‌, ଯାହାକି ବ୍ୟବସାୟିକ ବିଫଳତା ଭୋଗିବା ସ‌ହ ବିପରୀତମୁଖି ମନ୍ତବ୍ୟ ପାଇଥିଲା ।<ref>[http://www.sify.com/movies/tamil/review.php?id=14593414&ctid=5&cid=2429 Movie Review:Kaalai]. Sify.com..</ref><ref>[http://www.rediff.com/movies/2008/jan/16kaalai.htm Kaalai: A wasted effort]. Rediff.com.</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ତା'ର ଏକ ଆଇଟମ୍ ଗୀତ ‌କୁଟ୍ଟି ପିସାସେ‌ ପାଇଁ ସଭିଙ୍କ ନ‌ଜରକୁ ଆସିଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ବେଦୀକାଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ଶୈଳୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶକ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ । ସେହି ବର୍ଷ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ୨ୟ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ହେଉଛି ‌ଶକ୍କରକାଟି‌, ଯାହାକି ସମୀକ୍ଷକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନେକ ବୀପରୀତ ମନ୍ତବ୍ୟ ପାଇବା ସ‌ହ ବ୍ୟବସାୟିକ ବିଫଳତା ଭୋଗିଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ନାୟକ ‌ସାନ୍ତନୁ ଭାଗ୍ୟରାଜ‌ ପ୍ରଥମ କରି ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ସଂଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନ ଦେଇଥିଲେ ଏ. ଆର୍. ରହମାନ । ମାତ୍ର ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ବେଦୀକାଙ୍କର ଅଭିନୟକୁ ସମସ୍ତେ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ ।<ref>[http://www.behindwoods.com/tamil-movie-reviews/reviews-2/sakkarakatti-review.html SAKKARAKATTI MOVIE REVIEW – Behindwoods.com Starring Shanthanu Bhagyaraj Ishitha Vedhika Direction Kalaprabhu Music A.R.Rahman Production Thanu hot images tamil picture gallery images]. Behindwoods.com (5 December 2007). Retrieved on 5 February 2017.</ref><ref>[http://www.rediff.com/movies/2008/sep/26sss1.htm Review: Sakkarakkatti]. Rediff.com. Retrieved on 5 February 2017.</ref> ସେହି ୨୦୦୮ରେ ବେଦୀକା କନ୍ନଡ଼ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ କରି ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କେଲ । ସେ ନାୟକ ଗଣେଶଙ୍କ ସ‌ହ ନାୟିକା ହୋଇଥିଲେ କନ୍ନଡ଼ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ସଙ୍ଗମ‌ରେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟକୁ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସ‌ହ ଭଲ ଭଲ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>[http://www.nowrunning.com/movie/5763/kannada/sangama/1882/review.htm Sangama Review – Kannada Movie Review by RGV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130529021212/http://www.nowrunning.com/movie/5763/kannada/sangama/1882/review.htm |date=2013-05-29 }}. Nowrunning.com). Retrieved on 5 February 2017.</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ୫୦ଦିନ ଧରି ଚାଲିବା ସ‌ହ ଭଲ ବ୍ୟବସାୟ କରିଥିଲା । ପରେ ପରେ ୨୦୦୯ରେ ବେଦୀକା ଜଣେ ଆକାଶବାଣୀର ଉପସ୍ଥାପିକା ଅଞ୍ଜଳି ଭୂମିକାରେ ଏକ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ‌ମଲାଇ ମଲାଇ‌ରେ ‌ଏ. ଭେଙ୍କଟେଶଙ୍କ‌ ସ‌ହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ବ୍ୟବସାୟିକ ସଫଳତା ପାଇଥିଲା ।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/4859730.cms Vedhika is married to work – Times Of India]. Timesofindia.indiatimes.com. Retrieved on 5 February 2017.</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ବେଦୀକାଙ୍କର ଅଭିନୟ ସମୀକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପସନ୍ଦ ଆସିଥିଲା ।<ref>[http://www.sify.com/movies/tamil/review.php?id=14902498&ctid=5&cid=2429 Movie Review:Malai Malai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090803170732/http://sify.com/movies/tamil/review.php?id=14902498&ctid=5&cid=2429 |date=2009-08-03 }}. Sify.com. Retrieved on 5 February 2017.</ref><ref>[http://www.nowrunning.com/movie/6266/tamil/malai-malai/2272/review.htm Malai Malai Review – Tamil Movie Review by Aravindan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130601234214/http://www.nowrunning.com/movie/6266/tamil/malai-malai/2272/review.htm |date=2013-06-01 }}. Nowrunning.com (2 August 2009). Retrieved on 5 February 2017.</ref> ସେହି ବର୍ଷ ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ବାନମ୍‌ରେ ଅଭିନୟ କଲେ । <ref>[http://www.cinegoer.com/telugu-cinema/interviews/interview-with-vedika-230909.html Interview With Vedika – Interviews]. CineGoer.com (23 September 2009). Retrieved on 5 February 2017.</ref> ତାଙ୍କର ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ସଭିଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ ଆସିବା ସ‌ହ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ବ୍ୟବସାୟିକ ସଫଳତା ପାଇଥିଲା । ଏବଂ ଦର୍ଶକ ଉଭୟ ନାୟକ ନାୟିକାଙ୍କ ଯୋଡ଼ିକୁ ବ‌ହୁତ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ । ‌ବାନମ୍‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ମୁକ୍ତିଲାଭ ପରେ ବେଦୀକା କିଛିଦିନ ବିଶ୍ରାମ ନେଲେ ଏବଂ କୌଣସି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି କଲେ ନାହିଁ । ଏହା ପରେ ସେ ତାମିଲ ଅଭିନେତା ‌କାର୍ତ୍ଥୀ‌ଙ୍କ ସ‌ହ ‌ଏୟାରଟେଲ‌ କମ୍ପାନୀର ଏକ ବିଜ୍ଞାପନରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କର ୨୦୧୦ରେ କୌଣସି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୁକ୍ତିଲାଭ କରି ନ ଥିଲା । ପରେ ୨୦୧୧ରେ ତାଙ୍କର ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ‌ଦଗ୍ଗାରଙ୍ଗା ଦୋରାମଙ୍ଗା‌ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୧ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନାୟକ ଥିଲେ ‌ସୁମନ୍ତ‌ ଯାହା ଆଶାନୁରୂପ ସଫଳତା ପାଇଥିଲା ।<ref>[http://www.sify.com/movies/vedika-in-sumanth-starrer-news-news-le1qc3fhjcd.html Vedika in Sumanth starrer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430143346/http://www.sify.com/movies/vedika-in-sumanth-starrer-news-news-le1qc3fhjcd.html |date=2011-04-30 }}. Sify.com (27 April 2011). Retrieved on 5 February 2017.</ref> ଏହା ପରେ ବେଦୀକାଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ‌ବାଲା‌ ତାଙ୍କର ଐତିହାସିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ପରଦେଶୀ‌ ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି କରାଇଥିଲେ । ୨୦୧୩ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ବେଦୀକା ୨୦୧୨ରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ===୨୦୧୩ ପରେ ପରେ=== ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ସତ୍ୟ ଘଟଣା ଉପରେ ୧୯୬୯ ମସିହାର ଲିଖିତ ଉପନ୍ୟାସ ‌ରେଡ୍ ଟି‌(ନାଲି ଚାହା)ର କାହାଣୀକୁ ନେଇ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ବାଲା ତାମିଲ, ତେଲୁଗୁ ଦ୍ୱିଭାଷୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ପରଦେଶୀ‌ରେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ‌ସଙ୍ଗୀତା କ୍ରୀଷ୍ଣା‌ଙ୍କ ସୁପାରିଶରେ ବେଦୀକାଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ବେଦୀକା ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୧ରୁ ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲେ, ମାତ୍ର ୨୦୧୩ ଯାଏ ଏହାର ମୁକ୍ତିଲାଭ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ଚୁକ୍ତି କରି ନ ଥିଲେ । ପ୍ରଥମ କରି ବେଦୀକା ଜଣେ ଗାଉଁଲୀ ଝିଅ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/75922.html |title=Vedika heroine of 'Eriyum Thanal'? - Tamil Movie News |publisher=Indiaglitz.com |date=2011-12-26 |accessdate=5 February 2017 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109063456/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/75922.html |url-status=dead }}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ବେଦୀକାଙ୍କ ସ‌ହ ନାୟକ ଅଧର୍ବ ଥିବା ବେଳେ ଧନ୍ସିକା ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ବ୍ୟବସାୟିକ ସଫଳ ହେବା ସ‌ହ ସମସ୍ତଙ୍କ ପସନ୍ଦ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ବେଦୀକା ଅଙ୍ଗମ୍ମା ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଏହି ଅଭିନୟ ପାଇଁ The Times of Indiaରେ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ମତ ଦେଇଥିଲେ: "after doing roles that only required her to look pretty, Vedhika gets a chance to show off her acting skills" ଏବଂ Indiaglitz.comରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମତ ଦେଇଥିଲେ: "produced a memorable performance".<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/tamil/movie-reviews/paradesi/movie-review/19002399.cms |title=Paradesi movie review: Wallpaper, Story, Trailer at Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date= |accessdate=5 February 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/16102.html |title=Paradesi Tamil Movie Review - cinema preview stills gallery trailer video clips showtimes |publisher=Indiaglitz.com |date=2013-03-15 |accessdate=5 February 2017 |archive-date=2012-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121017133819/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/16102.html |url-status=dead }}</ref> Rediff.com ସମୀକ୍ଷକ ମତ ଦେଇଥିଲେ: "Vedhika plays the role of a young village belle to perfection" ଏବଂ Sify.comର ସମୀକ୍ଷକ ମତ ଦେଇଥିଲେ: "spellbinding performance".<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-paradesi-is-exceptional/20130315.htm |title=Review: Paradesi is exceptional - Rediff.com Movies |publisher=Rediff.com |date=2013-03-15 |accessdate=5 February 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/paradesi-review-tamil-15023190.html |title=Movie Review : Paradesi |publisher=Sify.com |date= |accessdate=5 February 2017 |archive-date=16 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130316024312/http://www.sify.com/movies/paradesi-review-tamil-15023190.html |url-status=dead}}</ref> ଏହି ଅଭିନୟ ପାଇଁ ବେଦୀକା ଏଡ଼ିସନ୍ ପୁରସ୍କାରରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ନାୟିକା ପୁରସ୍କାର ପାଇବା ସ‌ହ ସ୍କୀନ ମୁନ୍ ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟିକା ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=Vedhika at Screen Moon Awards 2014|url=http://photos.filmibeat.com/tamil-awards/screen-moon-awards-2014/photos-c25-e46601-p429938.html|publisher=Filmi Beat|accessdate=5 February 2017}}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଏଥି ସ‌ହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ପୁରସ୍କାରରେ ତାମିଲ ଭାଷା ପାଇଁ ଏବଂ ବିଜୟ ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟିକ ଭାବେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ବେଦୀକା ମାଲାୟଲମ୍ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତେ ପ୍ରଥମ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଜୋସ୍ ଥୋମାସ୍‌ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଶୃଙ୍ଗାରଭେଲ୍ଲେନ‌ରେ ନାୟକ ‌ଦିଲୀପ‌ଙ୍କ ସ‌ହ ବେଦୀକାଙ୍କୁ ମାଲାୟଲମ୍‌ରେ ମିଳିଥିଲା ପ୍ରଥମ ସୁଯୋଗ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୪ ୨୦୧୩ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରି ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବସାୟ କରିଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ସେହି ବର୍ଷର ଅଧିକ ଆୟକାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/malayalam/news-and-interviews/Vedhika-to-romance-Dileep/articleshow/20893457.cms |title=Vedhika to romance Dileep - Times Of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date=2013-07-04 |accessdate=5 February 2017}}</ref> ଏହାପରେ ବେଦୀକା ନିର୍ଦ୍ଦଶକ ‌ବସନ୍ତ ବଲାନ‌ଙ୍କ ଐତିହାସିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌କାଭ୍ୟା ତଲ୍ଲାଇବାନ‌ରେ ନାୟକ ‌ସିଦ୍ଧାର୍ଥ‌ଙ୍କ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/Vedhika-not-afraid-of-being-typecast/2013/06/12/article1631361.ece#.UwSlRPmSz1Y |title=Vedhika not afraid of being typecast |access-date=2017-02-05 |archive-date=2016-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603020216/http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/Vedhika-not-afraid-of-being-typecast/2013/06/12/article1631361.ece#.UwSlRPmSz1Y |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |author=Neelima Menon |url=http://silverscreen.in/features/interviews/vedhika-interview-the-fairy-tale-princess/ |title=Vedhika Interview: The Fairy Tale Princess |publisher=Silverscreen.in |date=2014-11-24 |accessdate=5 February 2017 |archive-date=2016-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160616180713/http://silverscreen.in/features/interviews/vedhika-interview-the-fairy-tale-princess/ |url-status=dead }}</ref> ୨୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୪ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ବେଦୀକା ୨ୟ ଥର ପାଇଁ ଏଡ଼ିସନ୍ ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ନାୟିକା ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର କାହାଣୀ ଶୁଣିବା ବେଳେ ବେଦୀକା ମାତ୍ର କିଛି ଅଂଶ ଶୁଣି ଏତେ ପସନ୍ଦ କଲେ ଯେ ଏକାଥର କେ ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚୁକ୍ତି କରିଦେଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/kaaviya-thalaivan-team-interview/article6665215.ece |title=The taste of success |publisher=The Hindu |date=2014-12-05 |accessdate=5 February 2017}}</ref> ସେ ତାଙ୍କର ସେହି ଚରିତ୍ରଟିକୁ ନିଖୁନ କରିବା ପାଇଁ ପୂର୍ବ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ନାଟକ ଏବଂ ମଞ୍ଚ ଅଭିନୟଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ନିଜକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇଥିଲେ । ଏଥି ସ‌ହିତ ସବୁ କଳାକାରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ କିଛି ପ୍ରତିକୃତି ଦେଖାଇବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସେ ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସେହିପରି ମନେହେବ । ସେ ତାଙ୍କର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟକୁ ନିଖୁଣ କରିବା ପାଇଁ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ରଘୁରାମଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଇଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ତାଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୋଇପାରିଥିଲା ।<ref>{{cite web |author=By Ians |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/Kaaviya-Thalaivan-was-a-Rewarding-Experience-Vedhika/2014/08/20/article2389285.ece |title='Kaaviya Thalaivan' was a Rewarding Experience: Vedhika |publisher=The New Indian Express |date=2014-08-20 |accessdate=5 February 2017 |archive-date=2016-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603014739/http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/Kaaviya-Thalaivan-was-a-Rewarding-Experience-Vedhika/2014/08/20/article2389285.ece |url-status=dead }}</ref> ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବା ପରେ ସମୀକ୍ଷକଗଣ ବେଦୀକାଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ଭଲ ମନ୍ତବ୍ୟ ରଖିଥିଲେ । Sify.comର ଜଣେ ସମୀକ୍ଷକ ମତ ରଖିଥିଲେ: "it is so good to see Vedhicka in a role where she not only looks beautiful but delivers a brilliant performance as Vadivambal", Behindwoods.comର ସମୀକ୍ଷକ ମତ ରଖିଥିଲେ "role of substance and the big eyed actress has utilized her opportunity completely".<ref>{{cite web|url=http://behindwoods.com/tamil-movies/kaaviyathalaivan/kaaviyathalaivan-review.html |title=Kaaviyathalaivan (aka) Kaaviya Thalaivan review |publisher=Behindwoods.com |date=2014-11-28 |accessdate=5 February 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/kaaviya-thalaivan-review-tamil-15058669.html |title=Review : Kaaviya Thalaivan |publisher=Sify.com |date= |accessdate=5 February 2017 |archive-date=1 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141201001059/http://www.sify.com/movies/kaaviya-thalaivan-review-tamil-15058669.html |url-status=dead}}</ref> ଏହା ପରେ ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୪ରେ ବେଦୀକାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ମାଲାୟଲମ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା, ‌କଜନ୍‌ । ୨୦୧୫ରେ ବେଦୀକାଙ୍କର କୌଣସି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିନଥିଲା । ମାତ୍ର ୨୦୧୬ରେ ଦୁଇଟି ମାଲାୟଲମ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ଗୋଟିଏ କନ୍ନଡ଼ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୀତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର== {| class="wikitable sortable" class="wikitable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! ବର୍ଷ ! ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ! ଭୂମିକା ! ଭାଷା ! ମନ୍ତବ୍ୟ |- | ୨୦୦୬ || ମଦ୍ରାସୀ || ଅଞ୍ଜଳି || ତାମିଲ || କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ,<br>ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ |- | rowspan="2" | ୨୦୦୭ || ମୁନୀ || ପ୍ରିୟା || ତାମିଲ || |- | ବିଜୟ ଦଶମୀ || ଦେବୀ || ତେଲୁଗୁ || ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ |- | rowspan="3" | ୨୦୦୮ || କାଲାଇ || ବ୍ରିନ୍ତା || rowspan="2" | ତାମିଲ || |- | ଶକ୍କରକାଟି || ରୀମା || |- | ସଙ୍ଗମ || ଲକ୍ଷ୍ମୀ || କନ୍ନଡ଼ || କନ୍ନଡ଼ ଭାଷା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ |- | rowspan="2" | ୨୦୦୯ || ମଲାଇ ମଲାଇ || ଅଞ୍ଜଳି || ତାମିଲ || |- | ବାନମ୍ || ଶୁଭଲକ୍ଷ୍ମୀ || rowspan="2" | ତେଲୁଗୁ || |- | ୨୦୧୧ || ଦଗ୍ଗାରଙ୍ଗା ଦୋରାମଙ୍ଗା || ମୀନାକ୍ଷି || |- | rowspan="2" | ୨୦୧୩ || ପରଦେଶୀ || ଅଙ୍ଗମ୍ମା || ତାମିଲ ||ଏଡ଼ିସନ୍ ପୁରସ୍କାରରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ନାୟିକା ପୁରସ୍କାର<br>ସ୍କୀନ ମୁନ୍ ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟିକା<br>ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ପୁରସ୍କାରରେ ତାମିଲ ଭାଷା ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟିକ ଭାବେ ମନୋନୀତ<br>ବିଜୟ ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟିକ ଭାବେ ମନୋନୀତ |- | ଶୃଙ୍ଗାରଭେଲ୍ଲେନ || ରାଧା || ମାଲାୟଲମ୍ || ମାଲାୟଲମ୍ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରଥମ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ |- | rowspan="2" | ୨୦୧୪ || କାଭ୍ୟା ତଲ୍ଲାଇବାନ || ଗଣକୋକିଲମ୍ ବଦୀଭମ୍ବଲ || ତାମିଲ ||ଏଡ଼ିସନ୍ ପୁରସ୍କାରରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ନାୟିକା ପୁରସ୍କାର<br>ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ପୁରସ୍କାରରେ ତାମିଲ ଭାଷା ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟିକ ଭାବେ ମନୋନୀତ<br>ବିଜୟ ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟିକ ଭାବେ ମନୋନୀତ |- | କଜନ୍ || ଆରୁଥି || ମାଲାୟଲମ୍ || |- | rowspan="6" | ୨୦୧୬ || ଶିବଲିଙ୍ଗ || ସତ୍ୟା || କନ୍ନଡ଼ || |- | ଜେମ୍‌ସ୍ ଆଣ୍ଡ ଅଲିସ୍ || ଅଲିସ୍ || rowspan=2|ମାଲାୟଲମ୍ || |- | ୱେଲକମ୍ ଟୁ ସେଣ୍ଟ୍ରଲ ଜେଲ୍ || ରାଧିକା || |- | ବିନୋଧନ୍ || ||ତାମିଲ<br>ମାଲାୟଲମ୍|| ସୁଟିଂ ଚାଲୁଛି । |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|2}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କନ୍ନଡ଼ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] gdf19kvjf8t2k9jve74jl9091ud81dx 2 58501 606574 606548 2026-09-23T16:03:36Z Ssgapu22 7676 /* ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର */ 606574 wikitext text/x-wiki [[File:Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India.jpg|thumb|Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India]] ମୋର ଅବଦାନ ସମୂହ: ==ସ୍ମରଣୀୟ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସର୍ବସାଧାରଣ]] # [[ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷା]] # [[ସୋନପରୀ]] # [[ସନ୍ଦୀପ ମାହେଶ୍ୱରୀ]] # [[ରଶ୍ମି ବଂଶଲ]] # [[ଗମେଇ ନଦୀ]] # [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]] # [[ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ]] # [[ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକର]] # [[ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ଭି. ଅନ୍‌ବିଟେବୁଲ୍]] # [[ବୀନିତା ବଳ]] # [[ତେଲେଙ୍ଗାନା ଦିବସ]] # [[ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜନସେବା ଦିବସ]] # [[ରମେଶବାବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନନନ୍ଦ]] {{Div col end}} === ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[କାନୁ ଗାନ୍ଧୀ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]] # [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ମଗନଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]] # [[ଶାମଲଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]] {{Div col end}} === ବୈଜ୍ଞାନିକ === # [[କେ. ଶିବନ]] # [[ଏସ୍. ସୋମନାଥ]] === ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର === # [[ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର]] === ଭାରତୀୟ ସୈନିକ === # [[ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା]] == ପରିବେଶବିତ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିଜୟପାଲ ବଘେଲ]] # [[ଅନିଲ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ]] # [[ରମେଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଅନନ୍ତ ହେଗଡ଼େ ଅଶିସରା]] # [[ବରୁଣ ଆଦିତ୍ୟ]] # [[ପୀପଲ ବାବା]] # [[ଖମୁ ରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ରଣରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ କେ. ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ନିଖିଲ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଫ୍ରାନ୍ସିସ ଡି'ବ୍ରିଟୋ]] # [[ବନ୍ଧୁ ଧୋତ୍ରେ]] # [[ଶଙ୍କର କୁମ୍ବି]] # [[ଟି.ଜି.କେ. ମେନନ]] # [[ଏନ୍.କେ. ସୁକୁମାରନ ନାୟାର]] # [[ନରପତ ସିଂହ ରୋଜପୁରୋହିତ]] # [[ଫ୍ରାଉକ କାଦର]] # [[ଦୀପକ ସାରସ୍ୱତ]] # [[ଆଫ୍ରୋଜ ଶାହା]] # [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା]] # [[ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସିଂହ]] # [[ଏସ୍.ପି. ଉଦୟକୁମାର]] # [[ସୁନ୍ଦରମ ବର୍ମା]] # [[ମରିମୁତୁ ଯୋଗନାଥନ]] {{Div col end}} ===ସମୃଦ୍ଧକରଣ=== # [[ପଣସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == # [[ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ]] # [[ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]] # [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] # [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]] ==ସୌର ମଣ୍ଡଳ== # [[ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ]] ==ଟେକ୍ନୋଲୋଜି== {{Div col|colwidth=15em}} # [[୨ଜି]] # [[ହ୍ୟାକିଂ]] # [[ଲିମ୍ବୋ (ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍)]] # [[ଥ୍ରେଡ଼ସ୍]] {{Div col end}} ==ଇତିହାସ== # [[ରୁଦ୍ରମା ଦେବୀ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମନ ୨]] ===ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ=== # [[ସୋମ ବଂଶ]]{{tick}} ==ଦେବଦେବୀ== # [[ଅରୁଣ]] {{Div col|colwidth=15em}} ===ମନ୍ଦିର=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବଉଳାଶୁଣୀ]]{{tick}} # [[ଅନନ୍ତ ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର]] # [[ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର, ମୋଟିଆ]] # [[ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପ]] # [[ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା ପ୍ରକଳ୍ପ]] {{Div col end}} ===ପାଳିତ ଯାତ୍ର ବିଶେଷ=== # [[ଛତର ଯାତ୍ରା]] ===ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବାଟମଙ୍ଗଳା]]{{tick}} # [[ଦାରୁ ଶଗଡ଼ି]]{{tick}} # [[ଦାରୁ]]{{tick}} # [[ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ମଠ]]{{tick}} # [[ମାଣିକପାଟଣା]]{{tick}} # [[ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାର]]{{tick}} # [[ରଥଖଳା]]{{tick}} # [[ଶବରପଲ୍ଲୀ]]{{tick}} # [[ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ]]{{tick}} # [[ସାହାଣମେଲା]]{{tick}} # [[ଝାଞ୍ଜପିଟା ମଠ]] # [[ରୋଷଶାଳା]]{{tick}} {{Div col end}} ===ପୁରାଣ=== # [[କପିଳ ପୁରାଣ]] ===ଭୋଗ ଦ୍ରବ୍ୟ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ନଡ଼ିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଚନ୍ଦନ]]{{tick}} # [[ଅଗର]]{{tick}} # [[କାନିକା]] # [[ଚିତଉ]] # [[ସୋରିଷ]]{{tick}} # [[ଅଟକାଳି]] # [[ଛେନା ମାଣ୍ଡୁଆ]] # [[ଜେନାମଣି]] # [[ଖୁରୁମା]] # [[ରାଧାବଲ୍ଲଭ]] # [[ହଂସକେଳି]] {{Div col end}} ===ଗୀତ/ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର=== # [[ମୃଦଙ୍ଗ]]{{tick}} # [[କେନ୍ଦରା ଗୀତ]]{{tick}} # [[ଘୁଙ୍ଗୁର]] # [[ଗିନି (ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର)]] # [[ଚାମର]] {{Div col end}} === ସାଧୁ/ସନ୍ୟାସୀ === # [[ସ୍ୱରୂପାନନ୍ଦ ସ୍ୱରସ୍ୱତୀ]] # [[ନିଶ୍ଚଳାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ]] # [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା]] # [[ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ]] === ପୌରାଣିକ ଚରିତ୍ର === # [[ପୁଷ୍କର]] ===ସମୃଦ୍ଧକରଣ=== # [[ବିରି]] (ସମୃଦ୍ଧକରଣ){{tick}} # [[ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ, ପୁରୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧି କରଣ){{tick}} # [[ଆଖଣ୍ଡଳମଣି ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ପାଳିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} ==ଗ୍ରାମ/ସ‌ହର/ଅନୁଷ୍ଠାନ== # [[ଫୁରଲିଝରଣ]] ‎(ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ସରକାରୀ ବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଳାହାଣ୍ଡି]] # [[ନିଳୋକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ‎]] # [[ମାଛକାନ୍ଦଣା ଜଳପ୍ରପାତ]] # [[ନିଳୋକ]] # [[ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] # [[ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଅଙ୍ଗେଶ୍ୱରପଡ଼ା]] # [[ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ପଳାସଗଡ଼ିଆ]] # [[ପ୍ରଧାନପାଟ ଜଳପ୍ରପାତ]] # [[ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ]] ==ଆମ ସଂସ୍କୃତି/ପରମ୍ପରା== # [[ଝୋଟି ଚିତା]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ହଳଦୀ କୁମକୁମ]] # [[ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା]] #[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଦିବସ]] ==ସ୍ମରଣୀୟ ଓଡ଼ିଆ== ===ସାହିତ୍ୟିକ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଶାରଦା ରଥ]] # [[ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ନୀଳମଣି ମିଶ୍ର]] # [[ଭି. ପି. ଜୋଗଲେକର]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି (ଅନୁବାଦକ)]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାରଣା]] # [[ପ୍ରଦୋଷ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ମନୋଜ ମହାନ୍ତି]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ]] # [[ମିଶ୍ର ସତ୍ୟନାରାୟଣ]] # [[ଗୋଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବେଣୁଧର ରାଉତ]] # [[ନୃସିଂହ କୁମାର ରଥ]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ସତ୍ୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଗୀତିକାର)]] # [[ଗୌରହରି ଦଳାଇ]] # [[ଅଲେଖଚନ୍ଦ୍ର ପଢ଼ିଆରୀ]] # [[ବନବିହାରୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି]] # [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ଵାଳ]] # [[ପ୍ରିୟବ୍ରତ ପାତ୍ର]] # [[ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ]] # [[ବାସୁଦେବ ସାହୁ]] # [[ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି (ସାହିତ୍ୟିକ)]] # [[ନବୀନ କୁମାର ପରିଡ଼ା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)]] # [[ଦୟାନିଧି ଦାସ]] # [[କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[କମଳା ଶତପଥୀ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଭୂୟାଁ]] # [[ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ]] # [[କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ବାଦଲ ମହାନ୍ତି]] # [[ଉଦ୍ଧବ ଚରଣ ନାୟକ]] # [[ଡିଲେଶ୍ୱର ରଣା]] # [[ସୁଲଗ୍ନା ମହାନ୍ତି]] # [[ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି]] # [[ମୌସୁମୀ ଦାସ]] # [[ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଦେବକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]] # [[ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[କମଳ ଲୋଚନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦାଶରଥି ମୁଣ୍ଡ]] # [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ମିହିର କୁମାର ମେହେର]] # [[ଦିଲ୍ଲୀଶ୍ୱର ମହାରଣା]] # [[ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁଧାକର ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ଦାସ]] # [[ସୀମନ୍ତ ମହାନ୍ତି]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ନନ୍ଦ]] # [[ସୁଭାଷ ଶତପଥୀ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି]] # [[କ୍ଷୀରୋଦ ବିହାରୀ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ଅବିନାଶ ସାହୁ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ]] # [[ଉର୍ମିମାଳା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅଭୟ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ସୁତାର]] # [[ଗୋପୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତି]] # [[ହରିହର ଶୁକ୍ଳା]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ସାହୁ]] # [[ନଟବର ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ରମାକାନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ସୋମନାଥ ଓଝା]] # [[ନୃସିଂହାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଅଭୟ ଦ୍ୱିବେଦୀ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ଶିବପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବ୍ରଜକିଶୋର ପରିଡ଼ା]] # [[ମଣିରାମ ଜେନା]] # [[ଆରତିବାଳା ପୃଷ୍ଟି]] # [[ବେଣୁଧର ସେନାପତି]] # [[ନିରୁପମା କର]] # [[ଶରତ କୁମାର ଦାଶ]] # [[ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି]] # [[ନଗେନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସାହୁ]] # [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଣ୍ଡା]] # [[ଅଜୟ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିରାକାର ଦାସ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର]] # [[ଅକ୍ଷୟ ବେହେରା]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ସାହୁ]] # [[ଅରୂପାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ସାବିତ୍ରୀ କବି]] # [[ବିରଜା ବଳ]] # [[ଅଖିଳ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ଅଭୟ ନାୟକ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ରଣା]] # [[ବିଶ୍ଵକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଅମିତାଭ ଖିଲାର]] # [[ମନୁ ଦାଶ]] {{Div col end}} === ବହି === # [[ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ]] # [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା]] # [[ଧୂଳିଘର]] === ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଗଳ୍ପ === # [[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]] ===ପୁରାତନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା (ଗୀତିକାର)]] # [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ନୃସିଂହ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି]] # [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ରଶ୍ମି ରାଉଳ]] # [[ନିର୍ମଳା ଦେବୀ]] # [[ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ]] # [[ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା]] # [[ସୁଲୋଚନା ଦାସ]] # [[ପ୍ରଭାତୀ ମିଶ୍ର]] # [[ରଜତ କୁମାର କର]] # [[ସୁଚାରୁ ଦେବୀ]] # [[ପଦ୍ମାବତୀ]] {{Div col end}} ===ନୂତନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି]]{{tick}} # [[ସୁଶାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]{{tick}} # [[ଆରତି ଭୂୟାଁ]] # [[ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ]] # [[ରଶ୍ମି ରଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା]] {{Div col end}} ===ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବୈଷ୍ଣବଚରଣ ନାୟକ]] # [[ବିଶ୍ୱମ୍ବର ପରିଡ଼ା]] # [[ଭୂବନାନନ୍ଦ ଦାସ]] # [[ଅଲେଖ ପାତ୍ର]] # [[ଜି. ଏସ. ମେଲକୋଟେ]] # [[କିଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ସରକାର]] # [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ)]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିଂହ]] # [[ଦୋହରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ଚକରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ରେଣ୍ଡୋ ମାଝି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ଗୌରାଙ୍ଗ ଚରଣ ଦାସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ବାଞ୍ଛାନିଧି ମହାନ୍ତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) {{Div col end}} === ଚିତ୍ରକର === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିଜୟ ବିଶ୍ୱାଳ]] {{Div col end}} === ସ୍ଥାନ/ଘଟଣା === # [[ସ୍ୱାଧୀନ ବାଞ୍ଛାନିଧି ଚକଲା]] == ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା == # [[ବିଶ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ]] # [[ଫୁଲବାଣୀ ଓଡ଼ିଆ]] # [[ଗଞ୍ଜାମୀ ଓଡ଼ିଆ]] # [[କରଣୀ ଅକ୍ଷର]] # [[ଓଡ଼ିଆ ସଂଖ୍ୟା]] # [[ରେଲି ଭାଷା]] == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଆଶିଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀ କୋଙ୍କଣୀ]] # [[ସର୍ବଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ହୁଇଷୁ ଭାଷା]] # [[ବରପେଇଟା]] # [[ତୁସୋମ ଭାଷା]] # [[ଶେଇଖଗାଲ]] # [[ଚମ୍ଫୁଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[କଲାକତଙ୍ଗ ମୋନ୍‌ପା]] # [[ଟିଖିର ଭାଷା]] # [[ସୁଆଁସୁ ଭାଷା]] # [[ରାଠୱାଲି ବୋଲି]] # [[ଶ୍ରୀନଗରିଆ ବୋଲି]] # [[ଗଙ୍ଗାଡ଼ି ବୋଲି]] # [[ଟିହରୀୟାଲି ବୋଲି]] # [[କୁଇ ଭାଷା]] # [[କଚାଇ-ପଦାଙ୍ଗ ଭଷା]] # [[ଖାଙ୍ଗୋଇ ଭାଷା]] # [[ବେରାର-ଡେକାନ ମରାଠୀ]] # [[ଉଇ ଭାଷା]] # [[ମୌଣ୍ଡାଦାନ ଚେଟ୍ଟି ଭାଷା]] # [[ଭୋୟାରି ଭାଷା]] # [[ମାଲାମୁଥାନ ଭାଷା]] # [[ଗୌଡ଼ୀ ପ୍ରାକୃତ]] # [[କାତକରି ଭାଷା]] # [[କର୍ମକାର ଭାଷା]] # [[ପଥିୟା ଭାଷା]] # [[ଲାହୁଲ ଲୋହାର ଭାଷା]] # [[ଖରମ ନାଗା ଭାଷା]] # [[ଖମ୍ବା ଭାଷା]] # [[ନାଃ ବୋଲି]] # [[ବାଙ୍ଗନି-ତଗିନ ଭାଷା]] # [[ଜଙ୍ଗସଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ମାରିଙ୍ଗ ନାଗା ଭାଷା]] # [[ପୌଲା ଭାଷା]] # [[ଟୁକପା ଭାଷା]] # [[ବିଳାସପୁରୀ ଭାଷା]] # [[ବେଟ୍ଟା କୁରୁମ୍ବା ଭାଷା]] # [[ଦେଓରୀ ଭାଷା]] # [[ବମ ଭାଷା]] # [[ମେୱାତି ଭାଷା]] # [[ବିସ୍ସା ଭାଷା]] {{Div col end}} == ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ == # [[ସୋହିନୀ ଘୋଷ]] # [[ପଦ୍ମା ଗୋଲେ]] # [[ଅନାମିକା (କବି)]] # [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା ବକ୍ସି]] # [[ଉମା ଭଟ୍ଟ]] # [[କେ.ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରିକା]] # [[ବିଶାଖା ଦତ୍ତ]] ==ପୁସ୍ତକ== # [[ନିର୍ମଳା (ଉପନ୍ୟାସ)]] == ସମ୍ବାଦପତ୍ର == # [[ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]] # [[ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]] ==କଥାଚିତ୍ର/ଅଭିନେତା== ===ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ=== * [[ବୟସର ଅନ୍ତେ]] * [[ନବକଳେବର (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]] * [[ଦେବଦାସ (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]] ===ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା=== * [[ଏସ୍୩ ମୁଭିଜ୍]] === ଟେଲିଭିଜନ === * [[ରଜ କୁଇନ୍]] ===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସୀତା ଲବକୁଶ]] # [[ବ୍ୟାଡ଼୍ ଗାର୍ଲ]] # [[ଚାନ୍ଦ ନା ତମେ ତାରା]]{{tick}} # [[ଲଭ୍ ମାଷ୍ଟର]] # [[ନଈ ସେପାରୀ କନକ ଗୋରୀ]] # [[ଟାର୍ଗେଟ୍]] # [[ପ୍ରେମ ସବୁଠୁ ବଳବାନ]] # [[ଡାହା ବାଳୁଙ୍ଗା]] # [[ତୁ ଆଉ ମୁଁ]] # [[ଡାଡି]] # [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ଲେଖୁଲେଖୁ ଲେଖିଦେଲି]] # [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ନୂଆ ନୂଆ ପ୍ରେମରେ]] # [[କିଏ ଦବ ଟକ୍କର]] # [[ସୁପର ମିଛୁଆ]]{{tick}} # [[ଆଖି ପଲକରେ ତୁ]] # [[ଆଇନ କାନୁନ]] # [[କେଉଁ ଦୁନିଆରୁ ଆସିଲ ବନ୍ଧୁ]] # [[ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ]] # [[ଅଗସ୍ତ୍ୟ]] # [[ଝିଅଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]] # [[ପିଲାଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]] # [[କେହି ନୁହେଁ କାହାର]] # [[ଯୁବରାଜ(ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ରିଭେଞ୍ଜ]] # [[ବାଏ ବାଏ ଦୁବାଇ]] # [[ଚିନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲଭ୍ ପାଇଁ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା]] # [[ଲଭ୍ ୟୁ ହମେଶା]] # [[ଜଗା ହାତରେ ପଘା (୨୦୧୫)]] # [[ଗପ ହେଲେ ବି ସତ (୨୦୧୫)]]{{tick}} # [[ଭାଇନା, କ'ଣ କଲା ସେ]] # [[ସୁଇଟ୍ ହାର୍ଟ]] # [[ତୋର ଦିନେ କୁ ମୋର ଦିନେ]] # [[ଲଭ୍ ଷ୍ଟେସନ୍]]{{tick}} # [[ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର]] # [[ବେବି]] # [[ଛାତି ତଳେ ଡିଂ ଡଂ]] # [[ସ୍ମାଇଲ୍ ପ୍ଲିଜ୍]]{{tick}} # [[କଥାଦେଲି ମଥା ଛୁଇଁ]] # [[ସୁନାପିଲା- ଟିକେ ସ୍କୃ ଢିଲା]] # [[ଛାଇ ପରି ରହିଥିବି]] # [[ଦିୱାନା ହେଲି ତୋ ପାଇଁ]] # [[ଦିଲ୍ କା ରାଜା]] # [[ମୀମାଂସା]] # [[କ୍ରାନ୍ତିଧାରା]] # [[ଦିଲ୍ ଦିୱାନା ହେଇଗଲା]] # [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଗଡ୍‌ଫାଦର୍]] # [[ଦି ଏଣ୍ଡ୍]] # [[ଆଖି ଖୋଲିଲେ ତୁ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ସୀତାରାମଙ୍କ ବାହାଘର କଳିଯୁଗରେ]] # [[ଟପୋରି]] # [[ଅଭୟ]] # [[ରୋମିଓ ଜୁଲିଏଟ]] # [[ସିଷ୍ଟର ଶ୍ରୀଦେବୀ]] # [[ଭକ୍ତ ଓ ଭଗବାନ]] # [[ମିଠା ମିଠା]] # [[ଟିକେ ଖରା ଟିକେ ଛାଇ]] # [[ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ (୨୦୧୭)]] # [[ତମକୁ ଦେଖିଲା ପରେ]] # [[ପ୍ରେମର ନିଶା ନିଆରା ନିଆରା]] # [[ଆସିଲୁ ଯେବେ ତୁ ଯାଆନା ଫେରି]] # [[ପ୍ରେମରେ ପ୍ରେମରେ]] # [[ମୁଁ ଗାନ୍ଧୀ ନୁହେଁ]] # [[ହେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖା ଦେ]] # [[ଦେଲେ ଧରା କଥା ସରେ]] # [[ଗୁଣ୍ଡା]] # [[ଗୋଟେ ଶୁଆ ଗୋଟେ ଶାରୀ]] # [[ତୁ କହିବୁ ନା ମୁଁ]] # [[ତୁ ଯେ ସେଇ]] # [[ଯୋଉଠି ତୁ ସେଇଠି ମୁଁ]] # [[ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ (୨୦୧୬ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ହେଲା ମତେ ପ୍ରେମ ଜର]] # [[ଚୁପ୍ ଚୁପ୍ ଚୋରି ଚୋରି]] # [[ଜବରଦସ୍ତ ପ୍ରେମିକ]] # [[ଟାଇଗର (ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ ମୋର ସପନ ରାଣୀ]] # [[ଭଉଁରୀ- ଦ ସିଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ରିଆଲିଟି]] # [[ସପନର ପଥେ ପଥେ]] # [[କଲେଜ ଟାଇମ]] # [[ହେଲୋ- ଇନ୍ ଲଭ୍]] # [[ଜହ୍ନର ପାହାଡ଼]] # [[ମାୟା]] # [[ମାଇଁ ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]] # [[କଳ୍କୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଫ୍ଲାସ୍‌ବ୍ୟାକ]] # [[ଏଇ ଜନମର ସାଥିଟିଏ]] # [[ଜଷ୍ଟ ମୋହବତ୍]] # [[କଥା ନୁହେଁ ଏ କଥା]] # [[ଗଡ୍‌ସ୍ ଓନ୍ ପିପୁଲ୍]] # [[ଲେଖିଚି ନାଁ ତୋର]] # [[ରକ୍‌ଷ୍ଟାର୍]] # [[ଭଲପାଏ ତତେ ୧୦୦ ରୁ ୧୦୦]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବାବା]] # [[ରଘୁପତି ରାଘବ ରାଜାରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଶିକ୍]] # [[ଲଟେରୀ- ଲାଇଫ୍ ଏଗ୍ନେଷ୍ଟ ଫେଟ୍]] # [[ମୁଁ ଖାଣ୍ଟି ଓଡ଼ିଆ ଝିଅ]] # [[ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିନ୍ଦାସ ରୋମିଓ]] # [[ବଦମାସ୍‌ ଟୋକା]] # [[ମୋ ଦିଲ୍ କହେ ଇଲୁ ଇଲୁ]] # [[ଆପନା ହାତ ଜଗନ୍ନାଥ]] # [[ତୋ ବାଟ ଚାହିଁଚି ରାତି ସାରା]] # [[ପୁଣି ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ]] # [[ଖାସ୍ ତୁମରି ପାଇଁ]] # [[ଜୟ ହିନ୍ଦ୍]] # [[ହିରୋ ନଂ ୱାନ୍]] # [[ହରି ବୋଲ ନୁହେଁ ଟଙ୍କା ବୋଲ]] # [[ସାହିତ୍ୟ ଦିଦି]] # [[ସମଥିଙ୍ଗ୍ ସମଥିଙ୍ଗ୍ ୨]] # [[ଭୈରବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସଙ୍ଗମ]] # [[୨୦୧୪ ଫିଅର ଅଫ ଦ ଇଅର]] # [[ଏମିତି ବି ହେଇପାରେ]] # [[କିଡ୍‌ନାପ୍]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣା ଗୋବିନ୍ଦା]] # [[ଆମେ ତ ଟୋକା ଷଣ୍ଢ ମାର୍କା]] # [[କାବୁଲା ବାରବୁଲା]] # [[ଶିବା- ନଟ୍‌ ଆଉଟ୍‌]] # [[ପାଗଳ କରିଚୁ ତୁ]] # [[ମେଣ୍ଟାଲ]] # [[ମୁଁ ତା'ର କିଏ]] # [[ତମେ ଥିଲେ ସାଥିରେ]] # [[ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ୱାନ୍ ୱେ ଟ୍ରାଫିକ୍]] # [[ରାସ୍ତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଓମ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦୀପାଞ୍ଜଳି]] # [[ସିନ୍ଦୂର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ ମୋ ହିରୋ]] # [[ଗଡ଼ବଡ଼]] # [[ବଧୂ ନୁହେଁ ମୁଁ ବନ୍ଧୁ]] # [[ମୋ ଦିଲ୍ ତୋ ଦିୱାନା]] # [[ତୁ ମୋ ସୁନା ତୁ ମୋ ହୀରା]] # [[ଲଭ୍ ହେଲା ଏମିତି]] # [[ମୁଁ ଆଶିକ୍ ମୁଁ ଆୱାରା]] # [[ମାଇଁ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଏସିପି ସାଗରିକା]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ ପୁରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦିୱାନା ଦିୱାନୀ]] # [[ଚଉକା ଛକା]] # [[ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମାନା]] # [[ସୁପରଷ୍ଟାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁଁ ଗୋଟେ ଦୁଷ୍ଟ ପିଲା]] # [[ସଲାମ ସିନେମା]] # [[ରୁଦ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସପନର ନାୟିକା]] # [[ସନ୍ଦେହୀ ପ୍ରିୟତମା]] # [[ଅଶୋକ ସମ୍ରାଟ]] # [[ହରି ଓମ ହରି]] # [[ମୁଁ ଦିୱାନା ତୋ' ପାଇଁ]] # [[ଓମ ସାଇ ତୁଝେ ସଲାମ]] # [[ଦୀପୁ ଦ ଡ୍ୟାନ୍ସବୟ]] # [[ବଜରଙ୍ଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମିକା]] # [[କାଉଁରୀ କନ୍ୟା]] # [[ଯୋଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବ୍ୟାଚେଲର]] # [[ମିତ ବସିଛି ମୁଁ ଭୂତ ସାଥିରେ]] # [[ଟଙ୍କା ତତେ ସଲାମ]] # [[ମୁଁ ରାଜା ତୁ ରାଣୀ]] # [[ତୁ ମୋ ଦେହର ଛାଇ]] # [[କେହି ଜଣେ ଭଲ ଲାଗେରେ]] # [[ବ୍ଲାକ୍‌ମେଲ୍]] # [[ଗୁଡ୍ ବୟ]] # [[ତୋ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଲା ପରେ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକା]] # [[ଜଗୁ ଅଟୋବାଲା]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣା- ଷ୍ଟୋରୀ ଅଫ୍ ଏ ଡ୍ୟାନ୍ସର୍]] # [[ମୁଁ]] # [[ଫ୍ୟାମିଲି ନମ୍ବର୍ ୱାନ୍]] # [[ମୁଁ ପ୍ରେମୀ ମୁଁ ପାଗଳ]] # [[କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ]] # [[ମା' ଖୋଜେ ମମତା]] # [[ଡନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଓନ୍‌ଲି ପ୍ୟାର୍]] # [[ଶୁଭ ବିବାହ]] # [[ତୋ' ଆଖିରେ ମୁଁ]] # [[ମୁଁ କ'ଣ ଏତେ ଖରାପ]] # [[ଦିଲ୍ ତ‌ତେ ଦେଇଚି]] # [[ଆ'ଲୋ ମୋର କଣ୍ଢେଇ]] # [[ପହିଲି ରଜ]] # [[ଭୁଲ୍ ବୁଝିବନି ମତେ]] # [[ଶଶୁରଘର ଜିନ୍ଦାବାଦ]] # [[ତୋ'ର ମୋ'ର ଯୋଡ଼ି ସୁନ୍ଦର]] # [[ଏଇ ମିଳନ ଯୁଗ ଯୁଗର]] # [[ଶକ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟିକେ ଅନାଡ଼ି ପୂରା ଖିଲାଡ଼ି]] # [[ତତେ ଭଲ ପାଉଛି ବୋଲି]] # [[ମେଘ ସବାରୀରେ ଆସିବ ଫେରି]] # [[ପ୍ରେମ ଅଢ଼େଇ ଅକ୍ଷର]] # [[ଦିୱାନା]] # [[ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ (୨୦୧୦ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲୈଲା ଓ ଲୈଲା]] # [[ହାପି ଲକି]] # [[ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷି]] # [[ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେମ ହେଲା]] # [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ ମୋ ରୂପା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଇଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ]] # [[ଚୁପ୍ କିଏ ଆସୁଛି]] # [[ଆକାଶେ କି ରଙ୍ଗ ଲାଗିଲା]] # [[ରୋମିଓ- ଦ ଲଭର୍ ବୟ]] # [[ଲଭ୍ ଡଟ୍ କମ୍]] # [[ମିତରେ ମିତ]] # [[ତୁମେ ହିଁ ସାଥୀ ମୋର]] # [[ତୁ ମୋରି ପାଇଁ]] # [[ପ୍ରେମ ରୋଗୀ]] # [[ଆ'ରେ ସାଥି ଆ]] # [[ଆ' ଜ‌ହ୍ନରେ ଲେଖିବା ନାଁ]] # [[ପାଗଳ କରିଚି ପାଉଁଜି ତୋର]] # [[ଧନରେ ରଖିବୁ ଶପଥ ମୋର]] # [[ମତେ ତ ଲଭ ହେଲାରେ]] # [[ହସିବ ପୁଣି ମୋ ସୁନା ସଂସାର]] # [[ନନ୍ଦିନୀ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ମୁନ୍ନା- ଏ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ତୋ ବିନା ଭଲ ଲାଗେନା]] # [[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମତେ ଆଣିଦେଲ ଲକ୍ଷେ ଫଗୁଣ]] # [[ତୋ ପାଇଁ ନେବି ମୁଁ ଶହେ ଜନମ]] # [[କାଳୀଶଙ୍କର]] # [[ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସାଧବ ବୋହୂ]] # [[ସମୟ ହାତରେ ଡୋରି]] # [[ତୁମକୁ ପାରୁନି ତ ଭୁଲି]] # [[ଅଗ୍ନିଶିଖା]] # [[ମୋ ସୁନା ପୁଅ]] # [[ଏ ମନ ମାନେନା]] # [[ବନ୍ଧୁ (କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋନିକା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ]] # [[ଫେରିଆ ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]] # [[ମହାନାୟକ]] # [[ମୁଁ ତତେ ଲଭ୍ କରୁଚି]] # [[ପ୍ରିୟା ମୋ ଆସିବ ଫେରି]] # [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଆଣ୍ଡ ଗୁଡ୍ଡି]] # [[ଆମାଜନ୍ ଆଡ୍‌ଭେଞ୍ଚର୍]] # [[ଆଇ ଲଭ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ]] # [[ତୁ ଏକା ଆମ ସାହା ଭରସା]] # [[ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧିଲି ମୋ ରଖିବ ମାନ]] # [[ହସିଲା ସଂସାର ଭାଙ୍ଗିଲା କିଏ]] # [[ରକତେ ଲେଖିଚି ନାଁ]] # [[ଦେ ମା ଶକ୍ତି ଦେ]] # [[ତୁ ମୋ ମନର ମିତ]] # [[ପ୍ରିୟା ମୋ ପ୍ରିୟା]] # [[ବାଜି]] # [[ତତେ ମୋ ରାଣ]] # [[ମନର ମାନସୀ]] # [[ଅର୍ଜୁନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ନାରୀ ଆଖିରେ ନିଆଁ]] # [[ତୋ' ପାଇଁ]] # [[ଓମ୍ ଶାନ୍ତି ଓମ୍]] # [[ନାୟକ ନୁହେଁ ଖଳନାୟକ]] # [[ହତ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ଟୋପା ଲୁହ]] # [[ମଥାରେ ଦେଇ ପାଟ ଓଢ଼ଣୀ]] # [[ଓ ମାଇଁ ଲଭ୍]] # [[କଟି ପତଙ୍ଗ]] # [[ପ୍ରେମ୍ କୁମାର]] # [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ସଲମାନ୍ ଖାନ୍]] # [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା]] # [[ଓଲେ ଓଲେ ଦିଲ୍ ବୋଲେ]] # [[ନାୟକର ନାଁ ଦେବଦାସ]] # [[ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ]] # [[ରହିଚି ରହିବି ତୋରି ପାଇଁ]] # [[ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ସୁନା ସଙ୍ଖାଳୀ]] # [[ରଖିବ ଯଦି ସେ ମାରିବ କିଏ]] # [[ହରିଭାଇ ହାରେନା]] # [[ମା ମଙ୍ଗଳା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇଠି ସ୍ୱର୍ଗ ଏଇଠି ନର୍କ]] # [[ସାବତ ମାଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)‌]] # [[ନାରୀ ବି ପିନ୍ଧିପାରେ ରକ୍ତ ସିନ୍ଦୂର]] # [[ପୁଅ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ସୁନା ସଂସାର]] # [[ସମୟ ଚକରେ ସଂସାର ରଥ]] # [[ପୁଅ ମୋର ଜଗତ ଜିତା]] # [[ତୋ ଆଖି ମୋ ଆଇନା]] # [[ଧର୍ମ ଦେବତା]] # [[ସମୟ ଖେଳୁଛି ଚକା ଭଉଁରୀ]] # [[ଧର୍ମ ସ‌ହିଲେ ହେଲା]] # [[ସହର ଜଳୁଚି]] # [[ମା ପରି କିଏ ହେବ]] # [[ମା କାନ୍ଦେ ଆଜି ପୁଅଟେ ପାଇଁ]] # [[ରଙ୍ଗ୍ ନମ୍ବର]] # [[ଧରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କଳା ମାଣିକ]] # [[ବାବୁ ପର୍ଶୁରାମ]] # [[ତୁଳସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଧର୍ମ ନିକିତି]] # [[ରାକ୍ଷୀ ଭିଜିଗଲା ଆଖି ଲୁହରେ]] # [[ଏଇ ଆଖି ଆମ ସାକ୍ଷୀ]] # [[କାଳ ଚକ୍ର]] # [[ପରଦେଶୀ ବାବୁ]] # [[ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ]] # [[କଥା କହିବ ମୋ ମଥା ସିନ୍ଦୂର]] # [[କଥା ରହିଗଲା କାଳ କାଳକୁ]] # [[ଶାଶୁ ହାତକଡ଼ି ଭାଉଜ ବେଡ଼ି]] # [[ଲଭ୍ ପ୍ରମିଜ୍]] # [[ଯୋଉଠି ଥିଲେ ବି ତୁ ମୋର]] # [[ସରପଞ୍ଚ ବାବୁ]] # [[ଲାଟ୍ ସାହେବ]] # [[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ପାଲିଙ୍କି]] # [[ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର]] # [[ଅହଲ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇ ସଂଘର୍ଷ]] # [[ଜୀବନସାଥୀ (୧୯୯୭ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ]] # [[ବାପା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି]] # [[ନୀଳ ମାଷ୍ଟରାଣୀ]] # [[ମୋକ୍ଷ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବସୁଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ପୁଅ]] # [[କ୍ଷଣିକା- ଦ ଲସ୍ଟ ଆଇଡିଆ]] # [[ମଣି ନାଗେଶ୍ୱରୀ]] # [[ସୁଭଦ୍ରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[୪ ଇଡିଅଟସ୍]] # [[ଚମ୍ପିଆନ]] # [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା]] # [[ସାଗର ଗଙ୍ଗା]] # [[ପାଚେରୀ ଉଠିଲା ମଝି ଦୁଆରୁ]] # [[ଅକୁହା କଥା]] # [[ନିର୍ବାଚନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁକ୍ତି ମଶାଲ]] # [[ନାଗ ଜ୍ୟୋତି]] # [[ଲୁବେଇଡାକ]] # [[ରଖିଲେ ଶିବ ମାରିବ କିଏ]] # [[ମହୁଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଗୋପରେ ବଢ଼ୁଛି କଳା କହ୍ନେଇ]] # [[ଏମିତି ଭାଇ ଜଗତେ ନାହିଁ]] # [[ଗଢ଼ି ଜାଣିଲେ ଘର ସୁନ୍ଦର]] # [[ଦାଦାଗିରି]] # [[ପଥର ଖସୁଚି ବଡ଼ ଦେଉଳୁ]] # [[ଅନୁପମା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାଡୋଜ୍ ଅଫ୍ ଦ ରେନ୍‌ବୋ]] # [[ଆଶା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମା (୧୯୯୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଉଦଣ୍ଡୀ ସୀତା]] # [[ମା' ଯାହାର ସାହା]] # [[ଘର ମୋର ସ୍ୱର୍ଗ]] # [[ଅଣ୍ଟି ଛୁରୀ ତଣ୍ଟି କାଟେ]] # [[ପ୍ରୀତିର ଇତି]] # [[ଅରଣ୍ଯ ରୋଦନ]] # [[ସୁଖ ସଂସାର]] # [[ମୁକ୍ତି ତୀର୍ଥ]] # [[ଦୂର ଦିଗନ୍ତ]] # [[କି ହେବ ଶୁଆ ପୋଷିଲେ]] # [[ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ]] # [[ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର]] # [[ବସ୍ତ୍ର ହରଣ]] # [[ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]] # [[ଚକାଡୋଳା କରୁଚି ଲୀଳା]] # [[ହିସାବ କରିବ କାଳିଆ]] # [[କଣ୍ଢେଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କାଳିଆ ଭରସା]] # [[ଅଗ୍ନି ବୀଣା]] # [[ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ଚଉ ବାହାକୁ]] # [[ହସ ଲୁହ ଭରା ଦୁନିଆ]] # [[ଦଇବ ଦଉଡ଼ି]] # [[ଲୁଟ ତରାଜ]] # [[ବିଧିର ବିଧାନ]] # [[ଶାସ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରତିଶୋଧ ଅପରାଧ ନୁହେଁ]] # [[ଲୋକାଲ ଟୋକା ଲଭ୍ ଚୋଖା]] # [[ମାଇଣ୍ଡ୍‌ଗେମ୍]] # [[ପୁଅ ମୋର କଳା ଠାକୁର]] # [[ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୂ]] # [[ପାପ ପୁଣ୍ୟ]] # [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମା ମତେ ଶକ୍ତି ଦେ]] # [[ଲାଲ ପାନ ବିବି]] # [[ଗୋଲାମଗିରି]] # [[ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁଛି]] # [[ଅନ୍ୟାୟ ସହିବି ନାହିଁ]] # [[ମାଣିକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପକା କମ୍ବଳ ପୋତ ଛତା]] # [[ପଳାତକ]] # [[କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ]] # [[ସତ ମିଛ]] # [[ତାରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆରଣ୍ୟକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶେଷ ପ୍ରତୀକ୍ଷା]] # [[ଏକ୍ସକ୍ୟୁଜ ମି]] # [[ମା ଗୋଜବାୟାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମ ପାଇଁ ମହାଭାରତ]] # [[ସପନ ବଣିକ]] # [[ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଇସ୍କ ପୁଣିଥରେ]] # [[ରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବସନ୍ତ ରାସ]] # [[ଲଭ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍]] # [[ପ୍ରତିଧ୍ୱନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୀବନ ସଙ୍ଗମ]] # [[ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର]] # [[ରାମ ରହିମ]] # [[ଉଦୟ ଭାନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା]] # [[ଭାଇଜାନ୍]] # [[ଅଭିଳାଷ]] # [[ଭକ୍ତ ସାଲବେଗ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କଲ୍ୟାଣୀ]] # [[ଦେଖ ଖବର ରଖ ନଜର]] # [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅ]] # [[ବିଲ୍ୱ ମଙ୍ଗଳ]] # [[ମାନସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦେବଯାନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପଗ୍‌ଲୁ]] # [[ବାଟ ଅବାଟ]] # [[ମନ ଖାଲି ତତେ ଚାହେଁ]] # [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା (୧୯୮୦ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟ ମା ମଙ୍ଗଳା]] # [[ଅନୁରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରାମ ବଳରାମ]] # [[ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ (୧୯୭୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାକ୍ଷୀ ଗୋପୀନାଥ]] # [[ସୁଜାତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସତୀ ଅନୁସୂୟା]] # [[ପରିବାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପତି ପତ୍ନୀ]] # [[କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ]] # [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୁର୍‌ଦାସ]] # [[ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା]] # [[ପୁନର୍ମିଳନ]] # [[ସାଥୀ ତୁ ଫେରିଆ]] # [[ତୁ ମୋ ସୁନା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମା (୨୦୧୮ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମୀ ଦିୱାନା]] # [[ପ୍ୟାର ଅଲଗା ପ୍ରକାର]] # [[ତୁ ମୋ ସୁଇଟ୍ ୧୬]] # [[ଜୀବନର ଚଲାପଥେ]] # [[ରହସ୍ୟ]] # [[କୁଳାଙ୍ଗାର]] # [[ମୁଇଁ ଦିୱାନା ତୁଇ ଦିୱାନୀ]] # [[ଏ ଦିଲ୍ ତତେ ଦେଲି]] # [[ବାପା ତମେ ଭାରି ଦୁଷ୍ଟ]] # [[ଚାଲ୍ ଟିକେ ଦୁଷ୍ଟ ହବା]] # [[ଅଜବ ସଞ୍ଜୁର ଗଜବ ଲଭ୍]] # [[ପଞ୍ଜୁରୀ ଭିତରେ ଶାରୀ]] # [[ନିମ୍‌କି]] # [[ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦]] # [[ଗୋଲ୍ ମାଲ୍ ଲଭ୍]] # [[ବୋବାଲ ଟୋକା]] # [[ସେଲଫିସ୍ ଦିଲ୍]] # [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୨]] # [[ଅଭିମାନ (୨୦୧୯ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବୈଶାଳୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରଙ୍ଗ ବରଷିବ ଟୁପୁରୁ ଟୁପୁରୁ]] # [[ପ୍ରେମ ତୋର ନଟି ନଟି]] # [[ଖୁସି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ କହିଦେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ଛବିରାଣୀ‎]] # [[ଲଭ୍ ଟୁଇଷ୍ଟ]] # [[ଦେଖା ହେଲା ପ୍ରେମ ହେଲା]] # [[ମିଷ୍ଟର ମଜନୁ]] # [[ବାଳ- ଦ ରିଦମ୍ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍]] # [[ଫ୍ରମ୍ ମି ଟୁ ୟୁ]] # [[ମାଲ୍ ମହୁ ଜୀବନ ମାଟି]] # [[ବିଶ୍ୱରୂପ]] # [[ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]] # [[କିଏ କାହାର (୧୯୯୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]] # [[ବାବୁ ଭାଇଜାନ୍]] # [[କୁଇନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ (କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ଆହୁତି]] # [[କାହ୍ନା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ସଂସାର (୧୯୯୭ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସହିଦ ରଘୁ ସର୍ଦ୍ଦାର]] # [[ଗାଁର ନାଁ ଗାଲୁଆପୁର]] # [[ଚାଲ ଟିକେ ପ୍ରେମ କରିବା]] # [[ମନେ ମନେ ମନ ଖୋଜୁଥିଲା]] # [[ଚକ୍ଷୁବନ୍ଧନ]] # [[ଜଙ୍ଗଲ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଅରୁନ୍ଧତୀ (୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମନ ମୋ ନେଇଗଲୁ ରେ]] # [[ପିହୁ]] # [[ବିଜୟିନୀ]] # [[ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ]] # [[୨ ଚକ୍‌ଲେଟ୍]] # [[ଲାଲି ହବ କାହାର]] # [[କଟକ ୱେଡ୍ସ୍ ସମ୍ବଲପୁର]] # [[ବାପା ଆଇସିୟୁରେ ଅଛନ୍ତି]] # [[ଲୁଚେଇ ଦେ ମତେ ଛାତି ଭିତରେ]] # [[ଦୁର୍ଗତିନାସିନୀ ୨]] # [[ଷଷ୍ଠରୁ ନଷ୍ଟ]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧ ସତ୍ୟ]] # [[ଚୋରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାରୋ ହେଟ୍‌ସ୍ ଦେବଦାସ]] # [[ପ୍ରେମିକାୟ ନମ]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ ୨]] # [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ବସୁଧା ଚିରି]] # [[ତୁ ମୋର ସାଥୀରେ ୨]] # [[ମା'ର ମମତା]] # [[ରାତି ସରି ସରି ଯାଉଛି]] # [[ଇଏ ବି ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[କୋକୋଲି: ଫିସ୍ ଆଉଟ୍ ଅଫ୍ ୱାଟର୍]] # [[ଭୋକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଚରିତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସିନ୍ଥିରୁ ସିନ୍ଦୂର ଅଳପ ଦୂର]] # [[ବିଶ୍ୱାସ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲ]] # [[ଓଏ ଗୀଟାର]] # [[ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ]] # [[ତୁମେ ମୋ ଶଙ୍ଖା ତୁମେ ମୋ ସିନ୍ଦୂର]] # [[ଚୁମକି ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଂ]] # [[ତାଣ୍ଡବ]] # [[ବିସର୍ଜନ]] # [[ରୋଲ୍ ନଂ-୨୭ ସୁଜାତା ସେନାପତି]] # [[ସୁପର୍ ବୟ୍]] # [[ପଲ୍ ପଲ୍ ତତେ ଚାହେଁ]] # [[ତୁ ଭାରି ବିୟୁଟିଫୁଲ୍]] # [[ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରୋମିଓ ରାଜା]] # [[ପାପ]] # [[ହିରୋଗିରି]] # [[ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ ତୁ]] # [[ହେଲୋ ରାବଣ]] # [[ସାହାଣୀ ଘର କାହାଣୀ]] # [[ଲଭ୍ ୟୁ ପ୍ରିୟା]] # [[ଶଲା ବୁଢ଼ାର ବଦ୍‌ଲା]] # [[ଟିକେ ଲଭ୍ ଟିକେ ଟ୍ୱିଷ୍ଟ୍]] # [[ତୁ ମୋର ସାଥିରେ]] # [[ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ]] # [[ପ୍ରେମ ନା' ପାଗଳପଣ]] # [[ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର]] # [[ଫେରିଆ]] # [[ମୁଁ ତୁମେ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍]] # [[ଭିଜା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ]] # [[ମୂଷା ମୋର ରଜନୀକାନ୍ତ]] # [[ଅନାମିକା ନାୟିକା]] # [[ଅନୁ ଦିଦି ନଟ୍ ଆଉଟ୍]] # [[ଗୋଲ୍‌ମାଲ୍]] # [[ଡହରା ଟୋକା]] # [[ଅଙ୍ଗୁରୁ ନମିଳିଲେ ଖଟା]] # [[ଲାଲ୍‌ପାନ ବିବିର ସ୍ମାର୍ଟ୍ ଫ୍ୟାମିଲି]] # [[ହଉ ହଉ ହେଇଗଲାରେ]] # [[ଟ୍ୱିଷ୍ଟବାଲା ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଚିରକୁଟ୍]] # [[ତୋ ବିନା କିଛି ମୁଁ ଚାହେଁନା]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ]] # [[ଝିଅଟା ଅଲଗା ପ୍ରକାର]] # [[କାଳିଆ କରୁଛି ଲୀଳା]] # [[ଫୋର୍]] # [[ସମାପାଜୁର ରଘୁ]] # [[ବନ୍ଧନ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ]] # [[କୁକୁଡ଼ା ଚୋର]] # [[ପ୍ରେମ ଏଟିଏମ୍]] # [[ଆଉ ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଭାବେ ସିନା କହିପାରେନା]] # [[କୋଉ ଆକାଶର ଜହ୍ନ ତୁ]] # [[ପ୍ରେମମ୍]] # [[ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ କରନ୍ ଅର୍ଜୁନ]] # [[ଯଥା ରାବଣସ୍ୟ ମନ୍ଦୋଦରୀ]] # [[ଦିଦି ନମସ୍କାର]] # [[ସୁନୟନା]] # [[ପାଣିଗ୍ରହଣ]] # [[ଲଗାମ୍]] # [[ମନ ମୋର କାଗଜ ଗୁଡ଼ି]] # [[ଦିଲ୍ ମୋର ମାନେନା]] # [[ଗୁପ୍‌ଚୁପ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋ ପଣତକାନୀରେ ତୁ]] # [[ଚୋରଣୀ ୨]] # [[ଏକା ତୁ ଏକା ମୁଁ]] # [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ମିଷ୍ଟର କହ୍ନେୟା]] # [[ଅଧାଲେଖା ଗପ]] # [[କ୍ରେଜି-୪]] # [[ବିଦ୍ୟାରାଣ]] # [[ଲାଗେ ପ୍ରେମ ନଜର]] # [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା]] # [[ଆସ୍ତିକ ନାସ୍ତିକ]] # [[ଦିଲ୍‌ରେ ଅଛି ତୋ'ରି ନାଁ]] # [[କହିବିନି ତତେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ବାଏ ବାଏ ଦିଲ୍]] # [[ଶେଷ ରାତି]] # [[ବୋଉର ହାତବାକ୍ସ]] # [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା]] # [[ହାଏ କୃଷ୍ଣ]] # [[କିଛି କହିବାର ଅଛି]] # [[ଏଇ ରାକ୍ଷୀ ତୋ' ରକ୍ଷା କବଚ]] # [[ମାୟାବୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କିସ୍ ମିସ୍]] # [[ମହାବାହୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଡିୟୁ ଗୋଦାର]] # [[ଚୁମ୍‌କି ସେ' ତ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିବ ନାହିଁକି]] # [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]] # [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]] # [[ବାଳୀ - ଦ ସେଭିଅର୍]] # [[ତିତ୍‌ଲି]] # [[ମହିଷାସୁର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମରେ ରିସ୍କ ହେଲା ମୋତେ ଇସ୍କ]] # [[ପ୍ରସ୍ଥାନମ୍]] # [[ଓଏ ଅଞ୍ଜଲି]] # [[ତୃଷ୍ଣା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଅଳ୍ପ ଦିନର ଗଳ୍ପ]] # [[ରୁଦ୍ରାଣୀ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର]] # [[ତୁ ମୋର ଓକେ]] # [[ଆମେ ତ ମିଡିଲ୍ କ୍ଲାସ୍]] # [[ସହରୀ ବାଘ (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଛାଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍]] # [[ପୋଲିସ୍ ବାବୁ]] # [[ଲାଇଫ୍‌ରେ କିଛି ବି ହେଇପାରେ]] # [[ମୁଖା (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲାଲ ଓଢ଼ଣି]] # [[ତୋ ନା'ର ମାନେ ହଁ]] # [[ଡିଅର୍ ଲଭ୍]] # [[ନଟରାଜ ୦୦୯]] # [[ତୋ'ର ମୋର କଟି]] # [[ଉଡ଼ନ୍ତା ଥାଳିରେ ଆସିଛି ପ୍ରିୟା]] # [[ନିୟତି]] # [[ମାମା ୱେଡ୍‍ସ୍ ପାପା]] # [[ବନ୍ଦିନୀ]] # [[ବ୍ରେକ୍‍ଅପ୍ ବାଲା ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଫାଲଗୁନ ଚୈତ୍ର]] # [[ବାପା ସୁପର୍‌ମ୍ୟାନ୍]] # [[ବାଜିବଲୋ ସାହାନାଇ]] # [[ବୋହୂ ଆମର ବିଛୁଆତି]] # [[ବିଭ୍ରାନ୍ତ]] # [[କନ୍ୟାଦାନ (୨୦୨୩ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମନ ମ୍ୟୁଜିଅମ୍]] # [[ମନସ୍କ]] # [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀ]] # [[ସରଗ ପୁରରୁ ଆସିଚି ପ୍ରିୟା]] # [[ବାହାଘର ଡଟ୍ କମ୍]] # [[ଟିଙ୍ଗା ରାଜୁ]] # [[ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍]] # [[ଡେଲିଭରି ବୟ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୨]] # [[ଉଷା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଛବିର ମଣିଷ]] # [[ଧୀର ପାଣି ପଥର କାଟେ]] # [[ଶତ୍ରୁ ସଂହାର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ତଦନ୍ତ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[କବିତା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଫଟା କପାଳ]] # [[ତମସା ତୀରେ]] # [[ଭାଗ୍ୟ]] # [[ପୂଜାରିଣୀ]] # [[ଭୁଲ କାହାର]] # [[ମୁଖାଗ୍ନି]] # [[ଧୋ'ରେ ବାବୁ ଧୋ']] # [[ପ୍ରିୟେ ତୁ ମୋ ସିଏ]] # [[ମହାସଂଗ୍ରାମ]] # [[ଶାୟରୀ ଶାୟରୀ]] # [[ପ୍ରେମୀ ନମ୍ବର ୱାନ୍]] # [[ହାପି ଏଣ୍ଡିଂ]] # [[କର୍ତ୍ତବ୍ୟ]] # [[ଆଇପିଏସ୍ ଦୁର୍ଗା]] # [[ପ୍ରିୟାର ପ୍ରି-ୱେଡିଂ ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଧୋକା - ଦି ଗେମ୍ ଅଫ୍ ଲଭ୍]] # [[ପ୍ରତିଶୋଧ]] # [[ପୁଷ୍କରା (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶଙ୍କର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବୋଉ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ପଡ଼ିଗଲି ତୋ ପ୍ରେମରେ]] # [[ପ୍ରୀତି ବନ୍ଧନ]] # [[ଟି]] # [[କସ୍ତୁରୀ (୨୦୨୩ ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ସିନ୍ଦୂର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟୁ ଲେଟ୍]] # [[ଟୁଇନ୍ସ]] # [[ଲାଗିଲା ରଙ୍ଗ ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ସୁକ ଭାଇର ସୋଲେ]] # [[ଲଭ୍ ଇନ୍ ଲଣ୍ଡନ]] # [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟାର୍]] # [[କାଇଁଚ ମାଳି]] # [[ମିଛେଇ ଝିଅ]] # [[ପାଖେ ପାଖେ ଥିବି ହର୍‌ପଲ୍]] # [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ରହିଲା ରାଣ]] # [[ବ୍ୟାସେ ଶୁଣୁଛ]] # [[କର୍ମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଭାଇ: ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]] # [[ଅପରାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅନନ୍ତା]] # [[ବୋଉ ବୁଟୁ ଭୂତ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିନ୍ଦୁସାଗର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁରବି]] # [[ପଙ୍ଗା ନେଇଛି ମୁଁ ଯମ ସାଥୀରେ]] # [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୩]] # [[ପୂୟୋଦକମ୍]] # [[ଆଫା]] # [[ମିସ୍ ରଙ୍ଗବତୀ]] # [[କାନ୍ଦ ମାଷ୍ଟ୍ରେ]] # [[ନଈ ସେପାରି କନକ ଗୋରୀ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସଖା ମୋର ଭୋଳାଶଙ୍କର]] # [[ବର ବଧୂ]] # [[ରକ୍ତ ଗୋଲାପ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାଥୀ ତୁ ମୋର ସାତ ଜନ୍ମର]] # [[ଅପେକ୍ଷା]] # [[ମିଡ୍‌ନାଇଟ୍]] # [[ଜୀବନଦାନ]] # [[ପବିତ୍ର ବନ୍ଧନ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦାସ ବାବୁଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟ ଝିଅ]] # [[ବୋହୂ ଆମର ରଜନୀକାନ୍ତ]] # [[କାଙ୍ଗୁଲା: ମା କାଳୀର ଦଣ୍ଡ ନାଚ]] # [[ସ୍ୱପ୍ନ ସୁନ୍ଦରୀ]] # [[ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ]] # [[ତତେ ଲାଗିଲା ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]] # [[ବିଦେହ]] # [[ମେହେରମୁଣ୍ଡା]] # [[ମୁଁ ତୁମ ସାବିତ୍ରୀ]] # [[ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବନ୍ଧୁ ନୁହେଁ ତୁ ବଧୂ]] # [[ପରିଚୟ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମେମ୍‌ସାହାବ୍]] # [[ମିଷ୍ଟିର ଦୁଷ୍ଟାମୀ]] # [[ମାୟା ମରୀଚିକା]] # [[ମହାକାଳ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମଟରସାଇକେଲ୍]] # [[ଏଇ ବୋଧେ ପ୍ରେମ]] # [[ସାହା ହେବେ ମୋତେ ମା' ମଙ୍ଗଳା]] # [[ମିସ୍ କଲ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍]] # [[ନନ୍ଦ ମାଷ୍ଟରଙ୍କ ଚାଟଶାଳୀ]] # [[ବୋହୂ ୪୨୦]] # [[ନମସ୍ତେ କମଳା ମା' ଗୋ ୩]] # [[ଦର୍ପଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ]] # [[ସାର୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶମ୍ଭୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବାସ୍ତବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଉଧାର କରିବୁ ସାତପୁରୁଷ]] # [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୨]] # [[ତୋର ମୋର ପ୍ରେମ]] # [[ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍]] # [[ଚାରିଧାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଛକି ଶୂନ]] # [[ଡାଏରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶିକାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମା' ମୋର ସାହାଭରସା]] # [[ସାତ ଭାଇଙ୍କ ମଙ୍ଗଳା]] # [[ଲହରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଘ୍ନ ବିନାଶିବେ ବିନାୟକ]] # [[କେରେକ୍]] # [[ଡେଲିଭରି ବୟ ୨]] # [[ଅଲିଅଳି ରାଜଜେମା]] # [[ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୪]] # [[ଓମ୍ ନମଃ ଶିବାୟ ଭକ୍ତିରେ ଶକ୍ତି]] # [[ଛି ରେ ନନୀ]] # [[ୱାଇଫ୍ ନୁହେଁ ସେ ୱାଇଫାଇ]] # [[ଆଇ ଏମ୍ କାଳିଆ]] # [[ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନବକଳେକବର]] # [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା (୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାର୍ବତୀପୁରର ପବନସୁତ]] # [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅର ଜୀବନ ବୀମା]] # [[ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]] # [[ଭାବାନ୍ତର]] # [[ସତ୍ୟବାନର ସ୍ୱର୍ଗଯାତ୍ରା]] # [[ତୁମେ ନଥିଲେ]] # [[ସଉତୁଣୀ ନମ୍ବର ୧]] # [[ସୁନାନାକୀ ବୋହୂ]] # [[ରାକେଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[୧୯୯୯ - ଏକ ସଂଗୁପ୍ତ କାହାଣୀ]] # [[ଡଷ୍ଟବିନ୍]] # [[ପାଦେ ଆକାଶ]] # [[ଆଜିର ରେବତୀ]] # [[ସ୍ୱୟମ୍ବର]] # [[ଅଜବ ଏଇ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]] # [[ଶିମ୍‌ଲୀ]] # [[ଘମାଘୋଟ]] # [[ଶାଶୁ ନୁହେଁ ସେ ସୁନାମୀ ଝଡ଼]] # [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର ୨]] # [[ଭାଲେଣ୍ଟାଇନ୍ - ଦି ମେମୋରେବଲ୍ ଡେ]] # [[ବାଜି ଲାଗିଛି ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]] # [[ବେସାହାରା]] # [[ମିଶିରି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସନାତନୀ - କର୍ମ ହିଁ ଧର୍ମ]] # [[କବାଡ଼ି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଞ୍ଜେଲ୍]] # [[ଭାଇ - ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]] # [[ଅଦୃଶ୍ୟ]] # [[ରଂଗଶୁର]] # [[ବଇଦ]] # [[ୱାଇଫ୍]] # [[ଡୋରି ଲାଗିଛି କାଳିଆ ପାଖେ]] # [[ଚିଠି ଲେଖିଛି ମୋ ଚକା ଆଖିକୁ]] # [[ଗଣ୍ଡ ଭୈରବ]] # [[ଦି ମିଲେଟ୍ ଡାଏରୀ]] # [[ଗୁରୁଜୀ ନମସ୍କାର]] # [[ଲାଇନ୍ ବାଲା]] # [[କେମିତି ଭୁଲିବି ମୁଁ]] # [[ସମୟ କହିବ କିଏ କାହାର]] # [[ଡିଅର୍ ପୁରୁଷ]] # [[ଦଶମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇ ଆମ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]] # [[ଖରା - ଦି ହିଟ୍]] # [[ଯୋଗିନୀ]] # [[ଲଭ୍ ଟିଉସନ୍]] # [[ସିନ୍ଦୂର ଖେଳ]] # [[ଶାନ୍ତି ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ - ଫ୍ଲାଟ୍ ନମ୍ବର ୨୦୩]] # [[ଆଶିକ୍ ସରେଣ୍ଡର ହେଲା]] # [[କେମିତି ଏ ସମ୍ପର୍କ]] # [[ମୋ କାହାଣୀରେ ତୋରି ନାଁ]] # [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶ୍ରୀମତୀ]] # [[ଆକାଶବାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋ ଜେଜେଙ୍କ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଭୋଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲଭ୍ ୪୨୦]] # [[ଦୁଇ ଦୁଣେ ପାଞ୍ଚ]] # [[ବସ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟବୀର]] # [[ଯେତେ ଗୋରୀ ସେତେ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ତ୍ରିକନ୍ୟା]] # [[ତତେ ଷୋହଳକୁ ମତେ ସତର]] # [[ଅପରେସନ୍ ୧୨/୧୭]] # [[ଯାଯାବର ୨.୦]] # [[ସରକାରୀ ଜ୍ୱାଇଁ]] # [[ବି ଗ୍ୟାଙ୍ଗ]] # [[ବିଗୁଲ]] # [[ମିତାଲି ଅପା]] # [[ସିନ୍ଦୂରା]] # [[କେମିତି କହିବି ମୁଁ]] # [[ନିର୍ଣ୍ଣୟ]] # [[ତେଜସ୍ୱିନୀ]] # [[ଆସକ୍ତ]] # [[ମା' ପେଟରୁ ମୁଁ ଜଗତଜିତା]] # [[ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ]] {{Div col end}} ===ସମୃଦ୍ଧିକରଣ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ରାଜୁ ଆୱାରା]] # [[ରୂପା ଗାଁ ର ସୁନାକନିଆଁ]] # [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ନାରାୟଣୀ]] # [[ବିଧାତା (୨୦୦୩ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[କଥାନ୍ତର]] # [[ମାୟା ମିରିଗ]] # [[ମାଟିର ମଣିଷ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଛାଇ]] # [[ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ]] # [[ଚୋରି ଚୋରି ମନ ଚୋରି]] # [[ବୋଉ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଧର୍ମର ହେବ ଜୟ]] # [[ସାକ୍ଷୀ ରହିଲା ଏ ସିଂହଦୁଆର]] # [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ]] # [[ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ ଭଗବାନ]] # [[ଦୋସ୍ତି]] # [[ଆସୁଛି ମୋ କାଳିଆସୁନା]] # [[ଯଶୋଦା (୧୯୯୬ର ସିନେମା)]] # [[ପିପାସା]] # [[ଅକ୍ଷି ତୃତୀୟା]] # [[ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ବତାସୀ ଝଡ଼]] # [[ଗଙ୍ଗ ଶିଉଳି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ହାକିମ ବାବୁ]] # [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ପଟ ଶଙ୍ଖା]] # [[ପରିଣାମ]] # [[ମଥୁରା ବିଜୟ]] # [[ଭଙ୍ଗା ସିଲଟ]] {{Div col end}} # [[ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା]] # [[ଜାଗୃତି ରଥ]] ===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର/ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ବବ୍‌ଲି]] # [[ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ମୀନକେତନ]] # [[ତମସା ମିଶ୍ର]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ନାୟକ]] # [[ସୁସ୍ମିତା ଦାସ]] # [[ଶୀତଲ ପାତ୍ର]] # [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୁନ୍‌ଗୁନ୍‌]] # [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]] # [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]] # [[ଜାଙ୍କଲିନ ପରିଡ଼ା]] # [[ନମ୍ରତା ଦାସ]] # [[ନୈନା ଦାସ]] # [[ଜିନା ସାମଲ]] # [[ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର]] # [[ନମ୍ରତା ଥାପା]] # [[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]] # [[ଗୀତା ରାଓ]] # [[ଭୂମିକା ଦାଶ]] # [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଦେବଯାନୀ]] # [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅରୁଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ]] # [[ଆମେଲି ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ମରଣୀକା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]] # [[ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ]] # [[ସୋନିକା ରାୟ]] # [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ଦାଶ]] # [[ସମୀର ରିଷୁ ମହାନ୍ତି]] # [[ବିଦୁସ୍ମିତା]] # [[ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମେଘା ଘୋଷ]] # [[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]] # [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[କାଜଲ ମିଶ୍ର]] # [[ବବି ମିଶ୍ର]] # [[ମେଘ୍ନା ମିଶ୍ର]] # [[ସୁନୀଲ କୁମାର]] # [[ରାଲି ନନ୍ଦ]] # [[ସନ୍‌ମିରା ନାଗେଶ]] # [[ବିଶ୍ୱଭୂଷଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]] # [[ନିହାରୀକା ଦାଶ]] # [[ସାଜନ୍ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ସମ୍ଭାବନା ମହାନ୍ତି]] # [[ଉତ୍କଣ୍ଠା ପାଢ଼ୀ]] # [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]] # [[ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ]] # [[ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ନିକିତା ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର]] # [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]] # [[ଦୀପକ ବାରିକ]] # [[ଅମ୍ଳାନ ଦାସ]] # [[ହର ରଥ]] # [[ସସ୍ମିତା ପିୟାଲି ସାହୁ]] # [[ନିକିତା]] # [[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]] # [[ସୁଶ୍ରୀ ରଥ]] # [[ଝାନ୍‌ସୀ ରାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଦୀପକ କୁମାର]] # [[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]] # [[ରୁଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପ୍ରଜ୍ଞା ହୋତା]] # [[ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର]] # [[କୋଏଲ ମିଶ୍ର]] # [[ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]] # [[ସଂଗ୍ରାମ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[ପୁପିନ୍ଦର ସିଂହ]] # [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]] # [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁମନ ମହାରଣା]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସାମଲ]] # [[ବ୍ରଜ ସିଂହ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ]] # [[ବୈଶାଳୀ ପରିଡ଼ା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ]] # [[ଅସୀତ ପତି]] # [[ଲଭ୍‌ଲି]] # [[ସୁଧାକର ବସନ୍ତ]] # [[ସୁବାସ ରାଉତ]] # [[ସଲିଲ ମିତ୍ର]] # [[ରାଧାକାନ୍ତ ନନ୍ଦ]] # [[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]] # [[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]] # [[ନାଜିଆ ଆଲାମ]] # [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]] # [[ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି]] # [[ମୁନ୍ନା ଖାଁ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦାସ]] # [[ଦୀପା ସାହୁ (୧୯୮୫ ଜନ୍ମ)]] # [[ଦେବେନ ମିଶ୍ର]] # [[ଗାଗାରିନ ମିଶ୍ର]] # [[ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର]] # [[ଶିଶିର ମୋହନ ପତି]] # [[ସୁରେଶ ବଳ]] # [[ମାମା ମିଶ୍ର]] # [[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]] # [[ହାଡ଼ୁ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] # [[ରବି ମିଶ୍ର]] # [[ଶୁଭକାନ୍ତ ସାହୁ]] # [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମନିଷା ମିଶ୍ର]] # [[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]] # [[ଶ୍ୱେତା ମଲ୍ଲିକ]] # [[କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]] # [[କାବ୍ୟା କିରଣ]] # [[ଦିବ୍ୟା ମହାନ୍ତି]] # [[ବିରାଜ ଦାଶ]] # [[ମୀରା ମହାନ୍ତି]] # [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]] # [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]] # [[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]] # [[ପ୍ରଦୀପ ଭୋଳ]] # [[ପାର୍ଥ ସାରଥୀ ରାୟ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ଝା]] # [[ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୪୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ସୁଧାରାଣୀ ଜେନା]] # [[ବର୍ଷା ନାୟକ]] # [[ବିରେନ ଜ୍ୟୋତି ମହାନ୍ତି]] # [[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]] # [[ଅସିତ ରଞ୍ଜନ ଦାସ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଲେଙ୍କା]] # [[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]] # [[ତାପସ ସରଘରିଆ]] # [[ମଞ୍ଜୁଳା କୁଅଁର]] # [[ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ବେହେରା]] # [[ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ]] # [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସୁମିତ ପଣ୍ଡା]] # [[ସମାଜ ପତି]] # [[ଶିଶିର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ନଗେନ ସାହୁ]] # [[କୁନି ଛତ୍ରିଆ]] # [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଲିପନ ସାହୁ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ ରାୟ]] # [[ରମେଶ ମହାନ୍ତି]] # [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ନାୟକ]] # [[ଶକ୍ତି ଜଗଦେବ]] {{Div col end}} ===କଥାଚିତ୍ର ହଲ୍=== # [[ମିଶ୍ର ଟକିଜ୍]] # [[ମାଧବ ହଲ୍‌]] ===ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ମହେଶ ବାବୁ]] # [[ଜୟଲଳିତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର]]{{tick}} # [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନ]] # [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ]] # [[ପ୍ରଣୀତା ସୁବାଷ]] # [[ବେଦୀକା]] # [[ଜାନ‌କୀ ସବେଶ]] # [[ହେମା ସେୟାଦ]] # [[ରାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଅମଲା ଅକ୍କିନେନି]] # [[ରକୁଲ ପ୍ରୀତ ସିଂ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ରେଡ୍ଡି]] # [[ଉଦୟ ଭାନୁ]] # [[ରାଧିକା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ନିଶା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଲେସ୍‌ଲି ତ୍ରିପାଠୀ]] (ଓଡ଼ିଆ) # [[ଲାବନ୍ୟା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦୀକ୍ଷା ସେଠ]] # [[ପ୍ରୀତିକା ରାଓ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ଶରଣ]] # [[ଜେନେଲିଆ ଡିସୋଜା]] # [[ବିକ୍ରମ (ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା)]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଶିବକୁମାର]] # [[ମଣି ରତ୍ନମ୍]] # [[ବେଣୁ ମାଧବ]] # [[ଏସ. ପି. ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ପୂନମ କୌର]] # [[ଚାର୍ମି କୌର]] # [[ନିରଞ୍ଜନା ଅନୁପ]] # [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଭରତନ]] # [[ଆନନ୍ଦ ବାବୁ]] # [[ଅମିତ ଭାର୍ଗଭ]] # [[ରମେଶ ଭଟ]] # [[ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା]] # [[ଅଶ୍ୱିନ ବାବୁ]] # [[ମାଧୁରୀ ବ୍ରଗାଞ୍ଜା]] # [[ମେଘା ବର୍ମନ]] # [[ମଞ୍ଜୁ ଭାଷିଣୀ]] # [[ଅଶକର ସୌଦାନ]] # [[ଅରୁଣ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର୍]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବି. ଧନଞ୍ଜୟ]] # [[ପୁନର୍ନବୀ ଭୂପଲାମ]] # [[ଡିଂଗ୍ରୀ ନାଗରାଜ]] # [[ଗଣେଶକର]] # [[କୁମାର ଗୋବିନ୍ଦ]] # [[ବମ୍ବେ ଜ୍ଞାନମ]] # [[ଅଭିନବ ଗୋମତାମ]] # [[ଗୋକୁଳନାଥ]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଦେୱାନ]] # [[ବାଭା ଚେଲ୍ଲାଦୁରାଇ]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣେ ଗାୱଡ଼େ]] # [[ଲଳିତା କୁମାରୀ]] # [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ]] # [[ମମିତା ବାଇଜୁ]] # [[ବଳରାଜ]] # [[ଡି. ବାଲଶୁଭ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ବୋଳାର]] # [[ବାସୁ ଇନ୍ତୁରୀ]] # [[ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜୟରାମ]] # [[ଜେନି (ଅଭିନେତା)]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ଜୋସ]] # [[ନିବେଦିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଆତ୍ମିକା]] # [[ଦେବଦାସ କନକଲା]] # [[ଟି. କନକମ]] # [[ଦେବୀ ଅଜିତ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ଆକାଶ]] # [[ସାଣ୍ଡ୍ରା ଆମି]] # [[ଜେନିଫର ଆଣ୍ଟୋନି]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଅଶୋକନ]] # [[ଚିଟ୍ଟି ବାବୁ]] # [[ପ୍ରସାଦ ବାବୁ]] # [[ରାମାନି ଆମ୍ମାଲ]] # [[ଇରା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଭାସ୍କରନ୍]] # [[ବେବି ଆମେୟା]] # [[ସବିତା ଆନନ୍ଦ]] # [[ଗୋପିକା ଅନିଲ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବୀଣା ଆଣ୍ଟୋନି]] # [[ଅନୁମୋଲ]] # [[ଅନୁଶ୍ରୀ (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅନୁଶ୍ରୀ (ମାଲାୟାଲମ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ବାସ୍ତାରେ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଅରବିନ୍ଦ]] # [[ନୀତା ଅଶୋକ]] # [[ଋତୁ ବର୍ମେଚା]] # [[ମୁସ୍କାନ ସେଠୀ]] # [[କାଇରା ଦତ୍ତ]] # [[ବାଭିତ୍ରା]] # [[ଶିବାନୀ ଭାଇ]] # [[ଭାରତୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[କୀର୍ତ୍ତି ଭଟ]] # [[ଭବାନୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ହିମା ବିନ୍ଦୁ]] # [[ରେଶ୍ମି ବୋବାନ]] # [[ତିରୁବୀର]] # [[ମାହେଶ୍ୱରୀ ଚାଣକ୍ୟନ]] # [[ସ୍ନିଶା ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ଶ୍ରୀଜା ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ରବିନା ଦାହା]] # [[ବି. ଜୟମ୍ମା]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଅୟଙ୍ଗର]] # [[ଜୀବିତ ରାଜଶେଖର]] # [[ଗିଜୁ ଜନ]] # [[ଜୋମୋଲ]] # [[ପ୍ରମିଳା ଜୋଶାଇ]] # [[କେ. କେ. ସୌନ୍ଦର]] # [[ସିତାରା କୃଷ୍ଣକୁମାର]] # [[ଶ୍ରୀତୁ କୃଷ୍ଣନ]] # [[ଇଲାବାରାସି]] # [[ଆୟେଶା ଜୀନତ]] # [[ବୀନିତା]] # [[ଶ୍ରୀଦେବୀ ବିଜୟକୁମାର]] # [[ବିଜୟାକୁମାରୀ]] # [[ସ୍ମୃତି ଭେଙ୍କଟ]] # [[ବନିତା ବସୁ]] # [[ପଦ୍ମା ବାସନ୍ତି]] # [[ବାଣୀଶ୍ରୀ]] # [[ବୈଷ୍ଣବୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅକ୍ଷୟ ଉଦୟକୁମାର]] # [[ରିତିକା ତାମିଲ ସେଲ୍‌ଭି]] # [[ସ୍ୱାତିସ୍ତ କ୍ରିଷ୍ଣନ]] # [[ରେମ୍ୟା ସୁରେଶ]] # [[ସୁନେତ୍ରା]] # [[ବିଚିତ୍ରା]] # [[ତଲ୍ଲାବଜ୍ଜୁଲ ସୁନ୍ଦରମ୍]] # [[ସୁନ୍ଦର କୃଷ୍ଣ ଉର୍ସ]] # [[ସୁଜିତା]] # [[ମଙ୍ଗଳଗିରି ଶ୍ରୀରଞ୍ଜନୀ]] # [[ଶ୍ରୀନାଥ ବଶିଷ୍ଠ]] # [[ଅନୀଲା ଶ୍ରୀକୁମାର]] # [[ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ସୁନ୍ଦରରାଜନ]] # [[ଶନ୍‌ମୁଖ ଶ୍ରୀନିବାସ]] # [[ଏମ୍. ରାମକୃଷ୍ଣ]] # [[ବ୍ରିଗିଡ଼ା ସାଗା]] # [[ନିଗ୍ରୋ ଜନି]] # [[ଅସ୍ମିତା ନୀଲମେଗମ]] # [[ରିୟା ବିଶ୍ୱନାଥନ]] # [[ଭେଙ୍କଟ ରଙ୍ଗନାଥନ]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ରମିଶେଟ୍ଟି]] # [[ଅକ୍ଷତା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ସାଲୁ ମେନନ]] # [[ବ୍ଲେସି କୁରିଏନ]] # [[ରିତିକା ନାୟକ]] # [[ବିପିନ ଜୋସ]] # [[ମଦନ ଜୈନ]] # [[ସୁସାନ ଜର୍ଜ]] # [[ଦର୍ଶାନା ଦାସ]] {{Div col end}} ===ହିନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ]] # [[ସାରିକା ଠାକୁର]] # [[ଅକ୍ଷରା ହାସନ]] # [[ପୂଜା ବେଦୀ]] # [[ଗୌହର ଖାନ]] # [[ନିଗାର ଖାନ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]] # [[ପରିଣୀତି ଚୋପ୍ରା]] # [[ମୀରା ଚୋପ୍ରା]] # [[ମୌନୀ ରାୟ]] # [[ମନ୍ନାରା ଚୋପ୍ରା]] # [[କ୍ରୀତି ସନନ]] # [[ବିଦ୍ୟା ବଲାନ]] # [[ଆଲିଆ ଭଟ୍ଟ]] # [[ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ]] # [[କଙ୍ଗନା ରାଣାବତ]] # [[ପୂଜା ଭଟ୍ଟ]] # [[ସୋନାଲୀ ବେନ୍ଦ୍ରେ]] # [[ସୋନମ କପୁର]] # [[ଶ୍ରଦ୍ଧା କପୁର]] # [[ତବୁ]] # [[ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା]] # [[ତାପସୀ ପନ୍ନୁ]] # [[ୟାମି ଗୌତମ]] # [[ଭୂମିକା ଚାୱଲା]] # [[ରିମି ସେନ]] # [[ପୂଜା ହେଗଡ଼େ]] # [[ଆତିୟା ସେଟ୍ଟି]] # [[ରିତିକା ସିଂହ]] # [[ଭୂମି ପେଦନେକର]] # [[ବାଣୀ କପୁର]] # [[ଆୟେଶା ଟକିଆ]] # [[ଅସିନ]] # [[ଦିଶା ପଟାନୀ]] # [[ସାୟେଶା ସୈଗଲ]] # [[ସୈୟାମି ଖେର]] # [[ହୁମା କୁରୈଶୀ]] # [[ହଂସିକା ମୋଟୱାନୀ]] # [[ଜରୀନ ଖାନ]] # [[ଶମିତା ସେଟ୍ଟି]] # [[ମଲାଇକା ଆରୋରା]] # [[ଅମ୍ରିତା ରାଓ]] # [[ଇଶା ଗୁପ୍ତା]] # [[ଚିତ୍ରଙ୍ଗଦା ସିଂହ]] # [[ଡାଏନା ପେଣ୍ଟୀ]] # [[ଡେଜି ଶାହା]] # [[ସାନା ଖାନ]] # [[ହୁମାଇମା ମଲିକ]] # [[ରୀମା ଲାଗୁ]] # [[ନେହା ଶର୍ମା]] # [[ଦିଶା ବକାନୀ]] # [[କ୍ରିଷ୍ଟୀନା ଅଖିବା]] # [[ସୋନାଲ ଚୌହାନ]] # [[ଅଦା ଶର୍ମା]] # [[ଏବଲିନ ଶର୍ମା]] # [[କିଆରା ଆଡଭାନୀ]] # [[ଶାଜାନ ପଦ୍ମସୀ]] # [[ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ମଧୁରିମା ତୁଲୀ]] # [[ଅଦିତି ରାଓ ହୈଦରୀ]] # [[ସୌମ୍ୟା ଟଣ୍ଡନ]] # [[ନିହାରିକା ସିଂହ]] # [[ରିଆ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[କରୀନା କପୁର]] # [[ଅନୁଷ୍କା ଶର୍ମା]] # [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[କାଜଲ]] # [[ରଣବୀର କପୁର]] # [[ଶାହିଦ କପୁର]] # [[ରିୟା ସେନ]] # [[ରଣଦୀପ ହୁଡ୍ଡା]] # [[ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପ]] # [[ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ]] # [[ଇମ୍ରାନ ଖାଁ]] # [[ଆର୍. ମାଧବନ୍]] # [[ପ୍ରୀତି ଜିଣ୍ଟା]] # [[ଫରହାନ ଅଖତାର]] # [[ଆୟେଶା ଝୁଲ୍କା]] # [[ସାରା ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍]] # [[ଦିବ୍ୟଙ୍କା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଲାରା ଦତ୍ତ]] # [[ମାନୁଷି ଛିଲ୍ଲର]] # [[ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା]] # [[ସୁମନ ରାଓ]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ ରାଜପୁତ]] (ଉନ୍ନତ) # [[ନୀତିଶ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ନାୟକ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ତ୍ରିବେଦୀ]] # [[ରାଜୁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ]] # [[ମନପ୍ରୀତ ଅଖତାର]] # [[ମୁକ୍ତିୟାର୍ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ସଞ୍ଚିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅନୁପମା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ସତିଶ କୌଶିକ]] # [[ସୁନୀଲ ପାଲ୍]] # [[ନାଜିଆ ହାସନ]] # [[ତରୁଣ ବୋଷ]] # [[ରାମଜି ଗୁଲାଟି]] # [[ମାୟା ଅଲଗ]] # [[ଦିତ୍ୟା ଭାନ୍ଦେ]] # [[ଅଲ୍ଲୀ ଅସଗର]] # [[ଗୌରବ ବଜାଜ]] # [[ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ]] # [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦତ୍ତ]] # [[ସୋନୁ ଚନ୍ଦ୍ରପାଲ]] # [[ଶ୍ୱେତା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସାଇ ଲୋକୁର]] # [[ରାକେଶ ଦିୱାନ]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଜୋୟା ହୁସେନ]] # [[ଅନୀଲ ଚରଣଜିତ]] # [[ସ୍ନିଗ୍ଧା ଆକୋଲକର]] # [[ଆଣ୍ଡ୍ରିଆ ଡି'ସୋଜା]] # [[ସୁରଭି ଚୋକସି]] # [[ରେଶମୀ ଘୋଷ]] # [[ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଦାମୋଦର ଦବକେ]] # [[ଗୋପାଳ ଦତ୍ତ]] # [[ବାଲ ଧୁରୀ]] # [[ଦିନିୟାର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର]] # [[ଆକାଶ ଦାଭାଡ଼େ]] # [[ଇହାନ ଭଟ୍ଟ]] # [[ବୈଷ୍ଣବୀ ଗନାତ୍ରା]] # [[ସୁରୀଲୀ ଗୌତମ]] # [[କେଶବରାଓ ଦାତେ]] # [[ନୟନତାରା (ମରାଠୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ମେହେକ ମନୱାନୀ]] # [[ସୁହାନି ଧାଙ୍କି]] # [[ସୌରଭ ଦୁବେ]] # [[ଅମିନ ଗାଜି]] # [[ବେଞ୍ଜାମିନ ଗିଲାନି]] # [[ରବି ଗୋସାଇଁ]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୋନୀ ବର୍ମା]] # [[ଗୌତମ ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ରମଣ ଗୁପ୍ତା]] # [[ଅଶ୍ୱିନ ଚିତଳେ]] # [[ଉଜ୍ୱଳ ଚୋପ୍ରା]] # [[ରୁଚା ଇନାମଦାର]] # [[ଅନୱର ହୁସେନ]] # [[ଇକବାଲ ଆଜାଦ]] # [[ବିକ୍ରାନ୍ତ ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ନିକୋଲେଟ ବାର୍ଡ଼]] # [[କନ୍ନନ ଅୟର]] # [[ଆରଧନା ଜଗୋଟା]] # [[ଚିରାଗ ଜାନି]] # [[କିରଣ ଜନଜାନି]] # [[ଦୀପକ ଜେଠୀ]] # [[ଜିଲ୍ଲୂ]] # [[ରାଜେଶ ଯୋଶୀ]] # [[ୱହୀଦା ରହମାନ]] # [[ସନୋବର କବୀର]] # [[କାମିନୀ କଦମ]] # [[ମେହୁଲ କାଜାରିଆ]] # [[ମୁସ୍ତାକ କାକ]] # [[ଶୀତଲ କାଲେ]] # [[କମଲ ରାୟ]] # [[ଦୁର୍ଗାବାଇ କାମତ]] # [[ଅକ୍ଷୟ କପୁର]] # [[ନମିତା ଦୁବେ]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ଆନନ୍ଦ]] # [[ନୂପୁର ସନନ]] # [[ଗାୟତ୍ରୀ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଲିନ ଲୈଶରାମ]] # [[ଦିନେଶ ଫଡନିସ୍]] # [[ଐଶର୍ଯ୍ୟା ଅର୍ଜୁନ]] # [[ଜାଫର କରାଚିୱାଲା]] # [[ନିମ୍ରତ କୌର ଆଲୁୱାଲିଆ]] # [[ଶାଗୁଫ୍ତା ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ଚନ୍ଦନ ଆନନ୍ଦ]] # [[ସାହିଲ ଆନନ୍ଦ]] # [[ଆଶିଷ କୁମାର]] # [[ରାମ ଆୱାନା]] # [[କବିତା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରାଣୀ ହଜାରିକା]] # [[ଆସମା ବଦର]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ଆବ୍ରୋଲ]] # [[ଅଦିତି ଗୌତମ]] # [[ଅନନ୍ୟା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରୀନା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରତି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ]] # [[ଡଲି ଆହଲୁୱାଲିଆ]] # [[ୱାସନା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ରିଚା ଆହୁଜା]] # [[ଶୁଭି ଆହୁଜା]] # [[କ୍ରିସେଲ୍ଲେ ଆଲମେଇଦା]] # [[ଅଞ୍ଜୋରି ଅଲଗ]] # [[ମୋନା ଅମ୍ବେଗାଓଁକର]] # [[ଅଲକା ଅମିନ]] # [[ଦୀପିକା ଅମିନ]] # [[ପ୍ରୀତି ଅମିନ]] # [[ଶମତା ଆଞ୍ଚନ]] # [[ଅପୂର୍ବା ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ରୋମା ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଶାଲିନୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ବିନି ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଓଜସ୍ୱୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଚାରୁ ଅସୋପା]] # [[ଅବନ୍ତିକା ହୁଣ୍ଡାଲ]] # [[କାଞ୍ଚନ ଅବସ୍ତି]] # [[ଅୟେନ୍ଦ୍ରୀ ଲୱନିୟା ରାୟ]] # [[ଫରିନା ଆଜାଦ]] # [[ନୀଳିମା ଆଜୀମ]] # [[ତନବୀ ଆଜମୀ]] # [[ପୋନାମ୍ମା ବାବୁ]] # [[ପ୍ରିୟା ବଦଲାନି]] # [[ଶୀନା ବଜାଜ]] # [[ସ୍ୱାତୀ ବାଜପେୟୀ]] # [[ସୋନିଆ ବଲାନୀ]] # [[ନେହା ବାମ୍]] # [[ନେହା ବମ୍ବ]] # [[ଶ୍ୱେତା ବାନ୍ଦେକର]] # [[ସୁଚିତ୍ରା ବାନ୍ଦେକର]] # [[ବୀଣା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ରତ୍ୟୁଷା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ପ୍ରାଚୀ ବଂଶଲ]] # [[ସ୍ମିତା ବଂଶଲ]] # [[ଉତ୍ତରା ବାଓକର]] # [[ଶୃତି ବାପନା]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣାନ୍ନ ବାରେଟ୍ଟୋ]] # [[ଭକ୍ତି ବାରଭେ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବସ୍ସି]] # [[ପ୍ରିୟା ବାଥିଜା]] # [[ସମୀକ୍ଷା ଭଟନାଗର]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ବାତ୍ରା]] # [[ସୁପ୍ରିୟା କୁମାରୀ]] # [[ଏକରୂପା ବେଦି]] # [[ରିଚା ଭଦ୍ରା]] # [[ସୋନାରିକା ଭଦୋରିଆ]] # [[ଚାନ୍ଦନୀ ଭଗୱାନନି]] # [[ନତାଶା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[କିରଣ ଭାର୍ଗବ]] # [[ଅଦିତି ଭାଟିଆ]] # [[ତନ୍ୱୀ ଭାଟିଆ]] # [[ଦିବ୍ୟା ଭଟନାଗର]] # [[ଧରତୀ ଭଟ୍ଟ]] # [[ବିମି ଭଟ୍ଟ]] # [[ଜୟା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଯୋଗିତା ବିହାନୀ]] # [[ଡଲି ବିନ୍ଦ୍ରା]] # [[ଶୃତି ବିଷ୍ଟ]] # [[ସୋନମ ବିଷ୍ଟ]] # [[ଅନଂଶା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ନବିନା ବୋଲେ]] # [[ଦେବିନା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ରିବା ବବର୍]] # [[ପ୍ଲବିତା ବଡ଼ଠାକୁର]] # [[ଗୌରବ ଶର୍ମା]] # [[ରୋଞ୍ଜିନୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଡୋନାଲ ବିଷ୍ଟ]] # [[ସୁମୋନା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ରିଷିକା ସିଂହ ଚନ୍ଦେଲ]] # [[ସୁରଭି ଚନ୍ଦନା]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଚନ୍ଦୋଲା]] # [[ଶାଲିନୀ ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ରୁହି ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ପାରୁଲ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଚାର୍ଲି ଚୌହାନ]] # [[ନେହା ଚୌହାନ]] # [[ପାର୍ନିଟ ଚୌହାନ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ଚୌହାନ]] # [[ହେମାନୀ ଚାୱଲା]] # [[ପ୍ରୀତିକା ଚାୱାଲା]] # [[ନୀନା ଚୀମା]] # [[ବିଭା ଚିବ୍ବେର]] # [[ଦିୟା ଚୋପ୍ରା]] # [[ରୋଷଣୀ ଚୋପ୍ରା]] # [[ତ୍ରିଧା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ମନୁଲ ଚୁଡ଼ସାମା]] # [[ନୌହୀଦ ସେରୁସୀ]] # [[ବେନାଫ ଦାଦାଚାନ୍ଦଜି]] # [[ଫିରଦୌସ ଦାଦି]] # [[ସୁମନା ଦାସ]] # [[ରିୟା ଦୀପ୍ସି]] # [[ଶାଳ୍ମଳୀ‌ ଦେଶାଇ]] # [[ଟିନା ଦେଶାଇ]] # [[ଜାଲାକ ଦେଶାଇ]] # [[ଅଶୀତା ଧବନ]] # [[ଦିବ୍ୟା ସେଠ]] # [[ଶାଇନି ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ତନ୍ୱୀ ଡୋଗରା]] # [[ବାହବିଜ ଦୋରାବଜୀ]] # [[କିରଣ ଦୁବେ]] # [[ରଶ୍ମି ଅଗଡ଼େକର]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ସୁସ୍ମିତା]] # [[ସ୍ମିତା ଜୟକର]] # [[ଆସୱାରି ଯୋଶୀ]] # [[ସୁଧୀର ଯୋଶୀ]] # [[ବ୍ରଜେନ୍ଦ୍ର କାଲା]] # [[ସୋନିଆ କପୁର]] # [[ଶାମା ଦୁଲାରୀ]] # [[ଅନୀତା କନ୍ୱଲ]] # [[ସୁରଭି ଜାଭେରୀ ବ୍ୟାସ]] # [[ବନ୍ଦନା ବିଠଲାନୀ]] # [[ବନମାଳା ପାୱାର]] # [[ନିମିଶା ବଖାରିଆ]] # [[ପ୍ରାଚୀ ବୈଷ୍ଣବ]] # [[ନୀଲୁ ବଘେଲା]] # [[ଶୃତି ଉଲଫତ]] # [[କନିକା ତିୱାରୀ]] # [[ଡଲି ଠାକୁର]] # [[ଶିବାନୀ ଟଙ୍କଶାଳେ]] # [[ରୁକ୍ସାନା ତବସୁମ]] # [[ରାଜୁ ତାଲିକୋଟେ]] # [[ସୁନ୍ଦର ସିଂହ]] # [[ଏକତା ସୋହିନୀ]] # [[ରିଶବ ସିହ୍ନା]] # [[ପ୍ରତିଭା ସିହ୍ନା]] # [[ପ୍ରାଚୀ ସିହ୍ନା]] # [[ପୁନମ ସିହ୍ନା]] # [[ଲଭ୍ ସିହ୍ନା]] # [[ଯାମିନୀ ସିଂହ]] # [[ସିମୋନ ସିଂହ]] # [[ବିଶାଲ ଓମ ପ୍ରକାଶ]] # [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା (ଅଭିନେତା)]] # [[ନେୟହା ଶର୍ମା]] # [[ମୃଣାଳିନୀ ଶର୍ମା]] # [[ଦାନିଶ ଅଖତାର ସୈଫି]] # [[ଆରତୀ ପୁରି]] # [[କୋଏଲ ପୁରି]] # [[ବିନୟ ନାଦକର୍ଣ୍ଣି]] # [[ଗିନ୍ନି ବିରଦୀ]] # [[ହର୍ଷ ଖୁରାନା]] # [[ବିକି ବାତ୍ରା]] # [[ଲାବଣ୍ୟ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସୁମିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଆଦେଶ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚାୱଲା]] # [[ସୋଲୋନି ଡାଇନି]] # [[ଯୀଶୁ ଦାଶଗୁପ୍ତା]] # [[ଗୌରବ ୱଧ୍ୱା]] # [[ଗୁଞ୍ଜନ ବିଜୟା]] # [[ବିଜୟ ବିକ୍ରମ ସିଂହ]] # [[ଅଳକା ବର୍ମା]] # [[ସଚଳ ତ୍ୟାଗୀ]] # [[ସୁରଭି ତିୱାରୀ]] # [[କମଲିକା ଗୁହା ଠାକୁରତା]] # [[ରାଖି ବିଜନ]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ତାଇଡେ]] # [[ରିଚା ସୋନି]] # [[ଇରା ସୋନି]] # [[ହେମା ସିଂହ]] # [[ଗରିମା ବିକ୍ରାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[ଅନୁଷ୍କା ସିଂହ]] # [[ଅଲିଶା ସିଂହ]] # [[ଶିପସି ରଣା]] # [[ଶିବ କୁମାର ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ମୋନିକା ଶର୍ମା]] # [[ଇଶାନୀ ଶର୍ମା]] # [[ସମୀର ଶାହ]] # [[କରିନା ଶାହ]] # [[ପପିୟା ସେନଗୁପ୍ତା]] # [[ନାଜିଆ ହାସନ ସୟଦ]] # [[ଦିବଜୋତ ସବରୱାଲ]] # [[ରୋଷଣୀ ରସ୍ତୋଗୀ]] # [[ଭବାନୀ ପୁରୋହିତ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ପୁଞ୍ଜ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବୋରା]] # [[ସନାୟା ପିଠାୱାଲା]] # [[ରାଜୀବ ପଲ]] # [[ପ୍ରତିଭା ପଲ]] # [[ଜାହିଦା ପାରବୀନ]] # [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ପଣ୍ଡିତ]] # [[ସୋନଲ ପ୍ରତିହାର]] # [[ସଞ୍ଜୀବ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ମେଲିସା ପାଇସ]] # [[ସୁହାସ ପଳଶୀକର]] # [[ନଳିନୀ ନେଗି]] # [[ପୂନମ ନାରୁଲା]] # [[ୱସିମ ମୁସ୍ତାକ]] # [[ଶ୍ରୀତମା ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ଅମୃତା ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ନୀଲ ମୋଟୱାନୀ]] # [[ତପସ୍ୱୀ ମେହଟା]] # [[ଅମିତ ମେହରା]] # [[ମେହେରଜାନ ମାଜଦା]] # [[ଶୀତଲ ମୌଲିକ]] # [[ଅଭିଶେକ ମହେନ୍ଦ୍ରୁ]] # [[ପାରସ ମଦାନ]] # [[କପିଲ ସିଂହ ଲାବଣୀ]] # [[ସୁନିଲ ଲହରୀ]] # [[ବିଜୟେନ୍ଦ୍ର କୁମେରିୟା]] # [[ଭାବନା ଖତ୍ରି]] # [[ଶାଲିନୀ ଖାନ୍ନା]] # [[ତନୁ ଖାନ]] # [[ସାରା ଆଫ୍ରୀନ ଖାନ]] # [[ଅଲିଜା ଖାନ୍]] # [[ଆଲମ ଖାନ୍]] # [[ଆଫାନ ଖାନ୍]] # [[ପରବୀନ କୌର]] # [[ପ୍ରୀତ କୌର ନାୟକ]] # [[ପ୍ରତିମା କାଜମି]] # [[ନେହା କଉଲ]] # [[କେତନ କରାଣ୍ଡେ]] # [[ଅନୁପ୍ରିୟା କପୁର]] # [[ଅକ୍ଷିତା କପୁର]] # [[ବୀନିତ କକ୍କଡ଼]] # [[ସୋନାଲିକା ଜୋଶୀ]] # [[ମଦନ ଜୈନ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଯାଦବ]] # [[ବୀନତି ଇଦନାନୀ]] # [[ବିପୁଳ ଗୁପ୍ତା]] # [[ମେଘା ଗୁପ୍ତା]] # [[କୃଷ୍ଣକାନ୍ତ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ପ୍ରାଜକ୍ତା ଦୁସାନେ]] # [[ପୌଲମି ଦାସ]] # [[ବିବେକ ଦହିୟା]] # [[ଅଜୟ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଶୈଳ ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ମନୋଜ ଚନ୍ଦିଲା]] # [[ରୋହିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସମୃଦ୍ଧ ବାୱା]] # [[ସଞ୍ଜୟ ବାତ୍ରା]] # [[ସନ୍ଦୀପ ବସ୍ୱନା]] # [[ଗୌରବ ଏସ୍ ବଜାଜ]] # [[ଅଭିଶେକ ଅବସ୍ଥି]] # [[ଜୁହି ଅସଲମ]] # [[ରିତ୍ୱିକ ଅରୋରା]] # [[ପାରସ ଅରୋରା]] # [[ଆୟୂଷ ଆନନ୍ଦ]] # [[ଫାହାଦ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ନିକି ଅନେଜା ୱାଲିଆ]] # [[ଅଜୟ ୱଢାବକର]] # [[ସଲମାନ ଅଲୀ]] # [[ଛାୟା ବୋରା]] # [[ଆହିଲ ଖାନ]] # [[ଅଜୟ ନାଗରଥ]] # [[ବେଦିକା ପିଣ୍ଟୋ]] {{Div col end}} === ବଙ୍ଗାଳୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ସୋନାଲୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ସମିତ ଭଞ୍ଜ]] # [[ଅନୁବ୍ରତ ବସୁ]] # [[ସବ୍ୟସାଚୀ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ତୁହିନା ଦାସ]] # [[କଲ୍ୟାଣ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[କାବେରୀ ବୋଷ]] # [[ତିତାସ ଭୌମିକ]] # [[ତୁଳସୀ ଲାହିରି]] # [[ବିପ୍ଳବ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ତପେନ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ସାହେବ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ଦେ]] # [[ନିମୁ ଭୌମିକ]] # [[ପପିୟା ଅଧିକାରୀ]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[କମଲିକା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ମୁନମୁନ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ରୋହିଣୀ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସାୟନ୍ତିକା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସୋମା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପାରମା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସୌମିଲି ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ଅନିନ୍ଦିତା ବୋଷ]] # [[ମିଠୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଅନାମିକା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ବିଦିପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ମେଘା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ରୀତା ଦତ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ସୁଦୀପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଦେବଲୀନା ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ଲକେଟ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ସୋନାଲି ଚୋଧୁରୀ]] # [[ମିଶ୍ମୀ ଦାସ]] # [[ସମତା ଦାସ]] # [[ଶୃତି ଦାସ]] # [[ସମାପିକା ଦେବନାଥ]] # [[ଲିଲି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଶ୍ରେୟାଶ୍ରୀ ରାୟ]] # [[ସଂଘମିତ୍ରା ତାଲୁକଦାର]] # [[ଆୟୂଷୀ ତାଲୁକଦାର]] # [[ଭୋଲା ତମାଙ୍ଗ]] # [[ମିସ୍ ଶେଫାଳି]] # [[ରିତ୍ତିକା ସେନ]] # [[ଅନାମିକା ଶାହା]] # [[ନବନୀତା ମାଲାକାର]] # [[ତିୟାଶା ଲେପ୍ଚା]] # [[ଟୁମ୍ପା ଘୋଷ]] {{Div col end}} === ମରଠୀ କଳାକାର === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ସଂସ୍କୃତି ବାଲଗୁଡେ]] # [[ଉମା ଭେଣ୍ଡେ]] # [[ଦେବିକା ଦଫ୍ତରଦାର]] # [[ପ୍ରସାଦ ଜୱାଦେ]] # [[ଅଂଶୁମାନ ଜୋଶୀ]] # [[ରସିକା ଯୋଶୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମରାଠେ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କୋହ୍ଲଟକର]] # [[ଭାରତୀ ଆଚରେକର]] # [[ସୁରୁଚି ଅଦରକର]] # [[ଶିବାନୀ ବାଓକର]] # [[ଅଦିତି ଭାଗବତ]] # [[ଅଭିଜ୍ଞା ଭାବେ]] # [[ତୃପ୍ତି ଭୋୟାର]] # [[ରୂପାଲି ଭୋସଲେ]] # [[ଅମୃତା ଦେଶମୁଖ]] # [[ଗୌତମୀ ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ଇଶା ଦେ]] # [[ମେଘା ଧାଡ଼େ]] # [[ମିତାଲୀ ଜଗତାପ ବରାଡ଼କର]] # [[ସ୍ୱାନନ୍ଦୀ ଟିକେକର]] # [[ପ୍ରଦୀପ ପଟବର୍ଦ୍ଧନ]] # [[ମାନସୀ ନାଏକ]] # [[ବାଳ କର୍ବେ]] {{Div col end}} ===ଓଡ଼ିଆ ଯାତ୍ରା କଳାକାର=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ପାଢ଼ୀ]] # [[ଦୀପକ ଜେନା]] # [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ଭିକୁ ସେଠ୍]] # [[କିଶୋର ମହାପାତ୍ର]] # [[ରବି ଶତପଥୀ]] # [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର (ଯାତ୍ରା କଳାକାର)]] # [[ପୀୟୂଷ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ରଥ]] {{Div col end}} === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଆଶା ବରଦଳାଇ]] # [[ପୁଷ୍କର ଭାନ]] # [[ରାଜ୍ ବ୍ରାର୍]] # [[ଅଳଙ୍କୃତା ବୋରା]] # [[ଅମୃତା ଗୋଗୋଇ]] # [[ମଳୟା ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ଜିନାଲ ବେଲାନି]] # [[ବର୍ଷାରାଣୀ ବିଷୟା]] # [[ଉର୍ବଶୀ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଦୀପିକା ଯୋଶୀ-ଶାହ]] # [[ନିହାରିକା କାରିର]] # [[ପୂଜା ବର୍ମା]] # [[ରାଧିକା ବାଜ]] # [[ଆୟୁଷୀ ତିୱାରୀ]] # [[ମୋନା ଥିବା]] # [[ତାରା (ଆସାମର ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[କୌସର ପାଦାମସି]] # [[ରାମାୟାନାମ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶାସ୍ତ୍ରୀ]] # [[ଖାନ ମସ୍ତାନା]] # [[ମନୀଷ କୌଶିକ]] # [[ଅଦନାନ ସାଜିଦ ଖାନ୍]] # [[ଶୁଭି ଶର୍ମା]] # [[ସ୍ୱାତି ନନ୍ଦ]] # [[ଶିଶିର କଶ୍ୟପ]] # [[ପୂଜା ଜୋଶୀ]] # [[ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ସାଇକିଆ]] {{Div col end}} == ଲୋକ କଥା/ଗୀତ/ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ == {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅଲ୍ଲାଃ ଜିଲାଇ ବାଇ]] # [[ଅମର ଆର୍ଷୀ]] # [[ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା]] # [[ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭୋଇ]] # [[ହେମାଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ବିନ୍ଧ୍ୟବାସିନୀ ଦେବୀ]] # [[ବିଞ୍ଜମୁରି ସୀତାଦେବୀ]] # [[ଗୌରୀ ଦେବୀ]] # [[ହେମୁ ଗଦାଭି]] # [[ଡଲି ଗୁଲେରିଆ]] # [[ମଧୁ ମଂସୁରୀ ହସମୁଖ]] # [[ଅଭ୍ୟା ହିରଣମୟୀ]] # [[ଜଗଜିତ କୌର]] # [[ଜଗମୋହନ କୌର]] # [[ରଞ୍ଜିତ କୌର]] # [[ଡପୁ ଖାଁ]] # [[ବେଲ୍ଲି ଲଳିତା]] # [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଲତା (ଗାୟିକା)]] # [[ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା]] # [[ମାଳବଲ୍ଲୀ ମହାଦେବସ୍ୱାମୀ]] # [[ଲୋପାମୁଦ୍ରା ମିତ୍ର]] # [[ନିଜାମୀ ବନ୍ଧୁ]] # [[ଦେଶରାଜ ପଟେରିୟା]] # [[ପିଙ୍ଗଳଶୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଗଢ଼ବୀ]] # [[ମୀନା ରଣା]] # [[ବି. କେ. ସାମନ୍ତ]] # [[ତଞ୍ଜାଇ ସେଲଭି]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ସିନ୍ଧେ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ]] # [[ବଙ୍ଗପାଣ୍ଡୁ ଉଷା]] # [[ବିଞ୍ଜମୁରି ଅନସୂୟା ଦେବୀ]] # [[ବିମଳାକ୍କା]] # [[କାଶୀନାଥ ଯାଦବ]] # [[ପୂଙ୍ଗାନି]] # [[ବରୁଣ ଆହୁଜା]] # [[ଦିପାଳୀ ବଡ଼ଠାକୁର]] # [[ମାଧୁରୀ ବଡ଼ଥୱାଲ]] # [[ବତୂଲ ବେଗମ]] # [[କଳିକା ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଦିୱାଲିବେନ ଭିଲ]] # [[ଆଦିତ୍ୟ ଗାଦଭି]] # [[ଦାଦୁଦାନ ଗାଦଭି]] # [[ଟରାସ କୋମ୍ପାନିଚେଙ୍କୋ]] # [[ଦିଲ୍‌ଶାଦ ଅଖତାର]] # [[ସେନ୍ଥିଲ ଗଣେଶ]] # [[ରତନ କାହାର]] # [[ମଧୁ କମ୍ବିକାର]] # [[କୁଟଲେ ଖାନ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ବେଗଦା]] # [[ବାଦ୍ଦେପାଲ୍ଲି ଶ୍ରୀନିବାସ]] # [[ନବନୀତ ଆଦିତ୍ୟ ୱାଇବା]] # [[ଭିକାରୀ ଠାକୁର]] # [[କବୀର କଳା ମଞ୍ଚ]] # [[ସକିନୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ]] # [[ଚନ୍ଦର ସିଂହ ରାହି]] # [[ରଜନୀଗନ୍ଧା ଶେଖାୱତ]] # [[ପୁଷ୍ପବତୀ ପୋୟପାଦଠୁ]] # [[କୁତବି ବ୍ରଦର୍ସ]] # [[ପେଞ୍ଚାଲ ଦାସ]] {{Div col end}} ==କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍== {{Div col|colwidth=15em}} # [[କୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା]] # [[ଏକତା ବିଷ୍ଟ]] # [[ମିନତି ଦାଶ]] # [[ଅଂଶୁମାନ ରଥ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] # [[ହାମିଦା ବାନୁ]] {{Div col end}} === ଷ୍ଟାଡିଅମ === # [[ମେଜର ଧ୍ୟାନ ଚାନ୍ଦ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିଅମ]] ==ଏସିଆ ମାସ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା== ===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଆରବ ଘାଟି]]{{tick}} # [[ଆରବ ସାଗର]]{{tick}} # [[ବାଗାକଇଁ ହ୍ରଦ]]{{tick}} # [[ଦୁର୍ଗା ସାଗର]]{{tick}} # [[ଧାନମୋଣ୍ଡି ହ୍ରଦ]]{{tick}} # [[ବୁଦ୍ଧ ଧାତୁ ଯାଦି]]{{tick}} # [[ଭବାନୀପୁର ଶକ୍ତିପୀଠ]]{{tick}} # [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଗୋବିନ୍ଦ ମନ୍ଦିର]]{{tick}} # [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଶିବ ମନ୍ଦିର]]{{tick}} # [[ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ]] # [[ଇମ୍‌ଜା ହ୍ରଦ]] # [[ଗଜେଡ଼ି ତାଳ]] # [[ଛୋଟ ଶିବ ମନ୍ଦିର, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]] {{Div col end}} ===ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ତାନିଆ ଅହମଦ]] # [[ସାଇନା ଅମିନ]] # [[ଦିଲରୁବା ଯସ୍ମିନ ରୁହୀ]] # [[ସାରିକା ସବ୍ରିନ]] # [[ବିପାଶା ହାୟାତ]] # [[ଅଲିଶା ପ୍ରଧାନ]] # [[ଡଲି ଅନବର]] # [[କବୋରୀ ସରୱର]] # [[ସାହାରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବିଦ୍ୟା ସିହ୍ନା ସାହା ମିମ୍]] # [[ସୋମି କୈସର]] # [[ଜୟା ଆହସାନ]] # [[ଆଫିଆ ନୁସରାତ ବର୍ଷା]] # [[ଆଉପୀ କରିମ୍]] # [[ଶାବନୁର୍‎]] # [[ମୋଜେଜା ଅଶରଫ୍ ମୋନାଲିସା]] # [[ଜନ୍ନାତୁଲ ଫିରଦୋସ୍ ପେୟା]] # [[ବନ୍ନା ମିର୍ଜା]] # [[ପରି ମଣି]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ମୁସ୍ତଫା]] # [[ନୱସୀନ ନହରୀନ ମୋଉ]] # [[ନାଇଲା ନାୟେମ]] # [[ଦିଲାରା ହନିଫ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]] # [[ପୂଜା ଚେରୀ ରାୟ]] # [[ଶବନମ]] # [[ଅନିକା କବୀର ଶୋକ]] # [[ମେହେର ଅଫରୋଜ ଶାଓନ]] # [[ସୁଚନ୍ଦା]] # [[ସୁଲତାନା ଜମାନ]] # [[ନୁସରତ ଇମରୋଜ ଟିଶା]] # [[ତାଂଜିନ ଟିଶା]] # [[ପ୍ରସୂନ ଆଜାଦ]] # [[ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ]] # [[ଅପୁ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ଫରିଦା ଅଖତାର]] # [[ଗୁଲଶାନ ଆରା ଅଖତାର]] # [[ସୁମିତା ଦେବୀ]] # [[ପାରବୀନ ସୁଲତାନା ଦିତି]] # [[ତାରାନା ହାଲିମ]] # [[ମୌସୁମୀ ହମିଦ]] # [[ତମାଳିକା କର୍ମାକର]] # [[ମାହିୟା ମାହି]] # [[ନୁସରତ ଫରିୟା ମଜହାର]] # [[ରୋକେୟା ପ୍ରାଚୀ]] # [[ହୋସନେ ଆରା ପୁତୁଲ]] # [[କାଜି ନସ୍ୱାବ ଅହମ୍ମଦ]] # [[ସୋହାନା ସାବା]] # [[ରୋଜୀ ଆଫସାରୀ]] # [[ନିପୁନ୍ ଅକ୍ତର]] # [[ଆଖି ଆଲମଗିର]] # [[ଆଜମେରୀ ହକ୍ ବଧନ]] # [[ଅନ୍ୱରା ବେଗମ]] # [[ଇଆମିନ୍ ହକ୍ ବବି]] # [[ଇଶ୍ରାତ୍ ଜାହାଁ ଚୈତି]] # [[ପ୍ରାର୍ଥନା ଫରଦିନ ଦିଘି]] # [[ତାରୀନ ଜାହାଁ]] # [[ରୱଶନ ଜାମିଲ]] # [[ଜାକିୟା ବାରୀ ମମ]] # [[କୁସୁମ ଶିକଦାର]] # [[ଶମ୍ପା ରେଜା]] # [[ତାନଭିନ ସୁଇଟି]] # [[ଆଇରିନ ସୁଲତାନା]] # [[ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା]] # [[ରାଫାଃ ନାନଜେବା ତୋରସା]] # [[ବିଜରୀ ବର୍କତୁଲ୍ଲାଃ]] # [[ସବନମ ବବ୍‌ଲି]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଘୋଷ]] # [[ମୁନିଆ ଇସଲାମ]] # [[ରୁନା ଖାନ୍]] # [[ଆଫସାନା ମିମି]] # [[ସାଦିୟା ଇସଲାମ ମୌ]] # [[ସାଦିକା ପାରଭିନ ପପି]] # [[ଅହନା ରହମାନ ଲାକି]] # [[ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା]] # [[ନଫିସା ଜାହାଁ ଆଞ୍ଚଲ]] # [[ମୁନମୁନ ଅହମଦ]] # [[ଶର୍ମିଲି ଅହମଦ]] # [[ଶିଲା ଅହମଦ]] # [[ନର୍ଗିସ ଅଖତାର]] # [[ଖଲିଦା ଅକ୍ତର କଳ୍ପନା]] # [[ଆୟେଶା ଆଖତାର]] # [[ସାବେରି ଆଲମ]] # [[ଅନ୍ତରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ନାଜମା ଅନୱର]] # [[ରଓଶନ ଆରା]] # [[ବେବୀ ବିନ୍ଦୀ]] # [[ବିନ୍ଦିୟା କବିର]] # [[ଶାକିବା ବିଣ୍ଟେ ଅଲୀ]] # [[ଅରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ମୌଟୁସୀ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ତାନିଆ ବୃଷ୍ଟି]] # [[ମେହବୁବା ମାହନୂର ଚାନ୍ଦନୀ]] # [[ଫରଜାନା ଛବି]] # [[ନାଜନୀନ ହାସନ ଚୁମକି]] # [[ଆଶନା ହବିବ ଭାବନା]] # [[ଏକା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ମାୟା ଘୋଷ]] # [[ଇଲୋରା ଗହର]] # [[ଲୁସି ତୃପ୍ତି ଗୋମେଜ]] # [[ଚିତ୍ରଲେଖା ଗୁହ]] # [[ଲୈଲା ହାସନ]] # [[ଲିସା ଗାଜୀ]] # [[ଅଲିଭିୟା ଗୋମେଜ]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଘୋଷ]] # [[ହୁମାଇରା ହିମୁ]] # [[ଶାନ୍ତା ଇସଲାମ]] # [[ଜିନାତ]] # [[ମିଷ୍ଟି ଜାନ୍ନାତ]] # [[ସାଦିୟା ଆୟମାନ]] # [[ଫେରଦୌସୀ ମଜୁମଦାର]] # [[ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି]] # [[ରିଚି ସୋଲାୟମାନ]] # [[ମନିରା ମିଠୁ]] # [[ଫାଲ୍ଗୁନି ରହମାନ ଜଲି]] # [[ନିଝୁମ ରୁବିନା]] # [[ନୁସରତ ଜାହାଁ ଡାୟନା]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ଶିରୀନ]] # [[ମିତା ନୂର]] # [[ନାଜିଫା ତୁଶି]] # [[ମୌସୁମୀ ନାଗ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ରେହାନା ଜଲି]] # [[ଅଧରା ଖାନ୍]] # [[ସାମସୁନ ନାହାର ସିମଲା]] # [[ସବ୍ରିନା ସୁଲତାନା କେୟା]] # [[ନାଦିୟା ଆଫରିନ ମିମ]] # [[ଜାହାନାରା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ସାମରୋଜ ଆଜମି ଆଲଭୀ]] # [[ରୁମାନା ଖାନ୍]] # [[ଜିନାତ ସାନୁ ସ୍ୱାଗତା]] # [[ସାନଜିଦା ପ୍ରୀତି]] # [[କାଜି ମିସବାହୁନ ନାହାର]] # [[ରୁମାନା ରଶୀଦ ଈଶିତା]] # [[ସାବରିନ ଶାକା ମୀମ]] # [[ଶର୍ମିମାଳା]] {{Div col end}} ==ବିଦେଶୀ ଲୋକ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଟୋରୀ ବର୍ଚ]] # [[ମିଆ ଖଲିଫା]] # [[ନୀନା ଦାବୁଲୁରୀ]] # [[ମାୟା ଏଞ୍ଜେଲୋ]] # [[ମେରୀ ସେଲୀ]] # [[ଲେଡି ଗାଗା]] # [[କେଶା]] # [[ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି]] # [[ନିକୋଲାଇ ବଇକଭ]] # [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] {{Div col end}} ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଫେସନ (୨୦୦୮ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶିବାଜୀ (କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବର୍ଫି]] # [[ଦୁକୁଡ଼ୁ]] # [[୧: ନେନ୍ଓକ୍କାଡ଼ିନେ]] # [[ବିଜିନେସମ୍ୟାନ]] # [[ଆଗାଡ଼ୁ]] # [[ଡିମ୍ବାଣୁ]] # [[ଗୌରହରି ଦସ୍ତାନ]] # [[ମନମ୍ (ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟ ହୋ (ଗୀତ)]] # [[ସନ୍ ଅଫ୍ ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି]] # [[ଧୁମ୍ ୨]] # [[ଶ୍ରୀମନ୍ଥୁଡ଼ୁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି]] # [[ଭୁବନ ବାମ୍]] # [[ଅବଳା ବୋଷ]] # [[ସରୋଜ ନଳିନୀ ଦତ୍ତ]] # [[ନିଲ୍ ମୋହନ]] # [[ନେପାଳର ରାଜା]] # [[ବଦନାମ ଗଳି]] # [[ରଜନୀ ବକ୍ସି]] # [[ଆର୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ]] # [[ପି. ଚନ୍ଦ୍ର ରେଡ୍ଡୀ]] # [[ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)|ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲାଷ୍ଟ୍ ଡ୍ରପ୍]] # [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର (ବିଚାରପତି)]] # [[କାଜି ମାସୁମ ଅଖତାର]] # [[ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ଦୁବେ]] {{Div col end}} == ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଅପ୍ପାନ୍ନଗୌଡ଼ା ପାଟିଲ]] # [[ବୁଧୁ ଭଗତ]] # [[ଗୌରୀରାମ ଗୁପ୍ତା]] # [[ବିଠଲଭାଇ ଜାଭେରୀ]] # [[ଅଶୋକା ଗୁପ୍ତା]] # [[ରଘୁନାଥ ମାହାତୋ]] # [[ଦୀନଦୟାଲ ଗୁପ୍ତା]] # [[ରାମ ଚରଣ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ପ୍ୟାରୀ ଦେବୀ ଅଗ୍ରହାରୀ]] # [[ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ]] # [[ସୁରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] # [[କାମଦା କିଙ୍କର ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ୟାରେଲାଲ ନାୟାର]] # [[ଏଡ଼ତାତା ନାରାୟଣନ]] # [[ଦେଓ ନାରାୟଣନ ଯାଦବ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦରାଓ ପେଡଗାଓଁକର]] # [[ଆନ୍ନେ ଅଞ୍ଜାଇଆଃ]] # [[ବତକ ମିଆଁ]] # [[ଚୱାରା ପରମେଶ୍ୱରନ]] # [[ଶଙ୍କରରାଓ ଦେଓ]] # [[ଦାଦା ଧର୍ମାଧିକାରୀ]] # [[ନାଥୁ ଧୋବି]] # [[ଅସଲମବିକାଇ]] # [[ଆଶା ଦେବୀ ଆର୍ଯ୍ୟନାୟକମ]] # [[ମୋତିଲାଲ ବର୍ମା]] # [[ଚୁନିଲାଲ ବୈଦ୍ୟ]] {{Div col end}} ==ରାଜନୀତିଜ୍ଞ== # [[ଭାରତର ସଂସଦ]] === ଅଣ ଓଡ଼ିଆ === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସୁଭାସିନୀ ଅଲୀ]]{{tick}} # [[ଏମ୍. କରୁଣାନିଧି]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଭି. ମୋହିନୀ ଗିରି]] # [[ଗୁଲାବ କୌର]] # [[ବିଶାର ଆଲ-ଖାସାଓନେହ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ]] # [[ଡେଲା ଗଡଫ୍ରେ]] # [[ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ]] # [[ଚିନ୍ତା ଅନୁରାଧା]] # [[ଜାମିଦା ବିବି]] # [[ଶ୍ରୀରୂପା ମିତ୍ର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଲୀଳା ରାମକୁମାର ଭାର୍ଗବ]] # [[ବ୍ରଜଲାଲ ବିୟାନୀ]] # [[ରଘୁବର ଦାସ]] # [[ଭି. କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପାଣ୍ଡିଆନ]] # [[ସୁରେଖା କଦମ]] # [[ହରିଶ ବୀରାନ]] # [[ବେବି ଦେବୀ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ଦାସ]] # [[ସୁକୁମାର ଦେ]] # [[ଦାମୋଦର ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ସଜଦା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ଅଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଲୋଧି]] # [[ଆନନ୍ଦ କୁମାର ଗଣ୍ଡ]] # [[କାଥିର ଆନନ୍ଦ]] # [[ଲଭ୍‌ଲି ଆନନ୍ଦ]] # [[ଆନ୍ନାଦୁରାଇ ସି ଏନ୍]] # [[ଅପ୍ପଲନାଇଡ଼ୁ କାଲିସେଟ୍ଟି]] # [[ରମେଶ ଅବସ୍ଥି]] # [[ଏମ୍. ମଲ୍ଲେଶ ବାବୁ]] # [[ବଜରଙ୍ଗ ମନୋହର ସୋନୱାନେ]] # [[ଅନିଲ ବଲୁନି]] # [[ନିମୁବେନ ବମ୍ଭାନିୟା]] # [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ (ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା)]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦୋଲିୟା]] # [[ଶୋଭାବେନ ବରୈୟା]] # [[ରାହୁଲ ଲୋଧି]] # [[କଳାନିଧି ବୀରସ୍ୱାମୀ]] # [[ଗଜେନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]] # [[ହରିଭାଇ ପଟେଲ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର (ରାଜନେତା)]] # [[କୁନ୍ଦୁରୁ ରଘୁବୀର]] # [[ଡିନ୍ କୁରିଆକୋସ]] # [[ଜି. ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ମହାନ୍ତ]] # [[ପୁନମବେନ୍ ମାଡାମ୍]] # [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସିଂହ ମହତୋ]] # [[ସୁକାନ୍ତ ମଜୁମଦାର]] # [[ଦିନେଶ ମକୱାନା]] # [[ଅସିତ କୁମାର ମଲ]] # [[ହର୍ଷ ମାଲହୋତ୍ରା]] # [[ଅଜୟ କୁମାର ମଣ୍ଡଳ]] # [[ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ମାନେ]] # [[ଭି. ଏସ୍. ମାଥେସ୍ୱରନ]] # [[ବିଜୁଳି କଲିତା ମେଧି]] # [[ମୁରାରି ଲାଲ ମୀନା]] # [[ମହିମା କୁମାରୀ ମେୱାର]] # [[ନରେଶ ମହାସ୍କେ]] # [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମିଶ୍ର]] # [[ରାଜେଶ ମିଶ୍ର]] # [[ମିତାଲି ବାଗ]] # [[ଭାସ୍କର ଭାଗାରେ]] # [[ପ୍ରତିମା ମଣ୍ଡଳ]] # [[ଭୋଜରାଜ ନାଗ]] # [[ରୋଦମାଳ ନାଗର]] # [[ଜି କୁମାର ନାଏକ]] # [[ନାମଦେଓ କିର୍ସାନ]] # [[ରାମଭୁଆଲ ନିଶାଦ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ୟାଦାଓରାଓ ପାଡୋଲେ]] # [[ସନାତନ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ସାନ୍ତୋକବେନ ଆରେଥିୟା]] # [[ଚାକାତ ଆବୋହ]] # [[ପୁସପତି ଅଦିତୀ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଅପରୂପା ପୋଦାର]] # [[ସରୋଜିନୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବୀ ଅଗ୍ରହରି]] # [[ମଞ୍ଜୁ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଆଃଲାବତ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର କୌର ଆଃଲୁୱାଲିଆ]] # [[ଆଲିଫା ଅହମ୍ମଦ]] # [[କେ. ଅଲଗୁବେଲୁ]] # [[ନୀସତ ଆଲମ]] # [[ବୀଣା ଆନନ୍ଦ]] # [[ଅଲେଟି ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ]] # [[ମନୀଷା ଅନୁରାଗୀ]] # [[ଅଳକା ସିଂହ ଅର୍କବଂଶୀ]] # [[ଲତା ଅତିୟାମାନ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ଆଜାଦ୍]] # [[ତାଜଦାର ବାବର]] # [[ହର୍ଷିତା ସ୍ୱାମୀ ବଘେଲ]] # [[ରଞ୍ଜନା ବଘେଲ]] # [[ସାରିକା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବଘେଲ]] # [[ଚିରଣଜିତ କୌର ବାଜୱା]] # [[ସ୍ମିତା ବକ୍ସି]] # [[କେ. ବାଳଭାରତୀ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ବଳବନ୍ତ]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ବୈଶାଳୀ ବାଙ୍କର]] # [[ତସନୀମ ବାନୋ]] # [[ସୁରଜିତ କୌର ବରନାଲ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାରୁପାଲ]] # [[କମଳି ବସୁମାତାରି]] # [[ଚନ୍ଦନା ବାଉରି]] # [[ସନ୍ଧ୍ୟା ବାଉରି]] # [[ସୁସ୍ମିତା ବାଉରି]] # [[ଉମାପଦ ବାଉରି]] # [[ଶିମଲା ବାୱରି]] # [[ଫିରୋଜା ବେଗମ]] # [[ଫିରଦୌସୀ ବେଗମ]] # [[ଗୁଲ ଅଖତରା ବେଗମ]] # [[ମହମୁଦା ବେଗମ]] # [[ମମତାଜ ବେଗମ]] # [[ନର୍ଗିସ ବେଗମ]] # [[ସାହିନା ମମତାଜ ବେଗମ]] # [[ରାୟମୁନି ଭଗତ]] # [[ସୁମନ ଲତା ଭଗତ]] # [[କେ. ପ୍ରତିଭା ଭାରତୀ]] # [[ବୀଣା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସଂଯୁକ୍ତା ଭାଟିଆ]] # [[ଏମ୍. ଏସ୍. କେ. ଭାବାନୀ ରାଜେନ୍ତିରାନ]] # [[ମମତା ଭୁନିଆ]] # [[ନିର୍ମଳା ଭୁରିଆ]] # [[ଫିରୋଜା ବିବି]] # [[ବିନ୍ଦୁ କୃଷ୍ଣା]] # [[ରେଣୁକା ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ଭାବନା ବୋହରା]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ଜଗତାପ]] # [[ପ୍ରୋବା ଚକମା]] # [[ନୀତା ଚୌଧୁରୀ]] {{Div col end}} === ସମୃଦ୍ଧକରଣ === * [[ଜୟଶ୍ରୀ ରାଇଜି]] ===ଓଡ଼ିଆ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲ]] # [[ପିନାକୀ ମିଶ୍ର]] # [[କାମାକ୍ଷା ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]] # [[ରବିନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ଦାସ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବୀର କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ବଲବୀର ପୁଞ୍ଜ]] # [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ସାହୁ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଲେଙ୍କା]] # [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[କଳ୍ପତରୁ ଦାସ]] # [[ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଲୋଧା]] # [[ଏ ଭି ସ୍ୱାମୀ]] # [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ]] # [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ମଙ୍ଗଳା କିଶାନ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଲାଠ]] # [[ଜୟରାମ ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ହରିହର ସୋରେନ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ରନାଥ ନାୟକ]] # [[ଅନାଦି ଚରଣ ଦାସ]] # [[ବନମାଳୀ ବାବୁ]] # [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା]] # [[ଭଜମନ ବେହେରା]] # [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୋଇ]] # [[ଅର୍କ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଧରଣୀଧର ଜେନା]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଗଜପତି]] # [[ଗୁରୁଚରଣ ନାଏକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]] # [[ଝିନ୍ନ ହିକ୍‌କା]] # [[ମୋହନ ଜେନା]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ କୁମାର ଜେନା]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଜେନା]] # [[ସମରେନ୍ଦ୍ର କୁଣ୍ଡୁ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ମାଝୀ]] # [[ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ]] # [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝୀ]] # [[ଲଡ଼ୁ କିଶୋର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମଙ୍ଗରାଜ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଦାମ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ବାଲଗୋପାଲ ମିଶ୍ର]] # [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]] # [[ଇନ୍ଦୁରାଣୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ମମତା ମାଢ଼ୀ]] # [[ରାଧାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ନେହାଙ୍ଗିନୀ ଛୁରିଆ]] # [[ସୁଷମା ପଟେଲ]] # [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ବେହେରା]] # [[ରୀତା ସାହୁ]] # [[ମନ୍ଦାକିନୀ ବେହେରା]] # [[ରୋଷନୀ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ରାସେଶ୍ୱରୀ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପରମା ପୂଜାରୀ]] # [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସିପ୍ରା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଞ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି]] # [[ଅଜୟନ୍ତୀ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଉଷା ଦେବୀ]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ବେହେରା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶାନ୍ତା]] # [[ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ]] # [[ସୁରମା ପାଢ଼ୀ]] # [[କିଶୋରୀମଣି ସିଂହ]] # [[ପ୍ରମିଳା ଗିରି]] # [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାହୁ]] # [[ଫୁଲମଣି ଶାନ୍ତା]] # [[ଭଗବତୀ ପୂଜାରୀ]] # [[ଉମାରାଣୀ ପାତ୍ର]] # [[କମଳା ଦାସ]] # [[ସୁଧାଂଶୁମାଳିନୀ ରାୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ରାସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ରତ୍ନା ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ପଟ୍ଟ ନାୟକ]] # [[ରାଜଶ୍ରୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ]] # [[ଶାନ୍ତି ଦେବୀ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ବାସନ୍ତୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୀମାରାଣୀ ନାୟକ]] # [[ଟୁକୁନି ସାହୁ]] # [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ]] # [[ରଥ ଦାସ]] # [[ଅନନ୍ତ ସେଠୀ]] # [[ମୂରଲୀଧର ଜେନା]] # [[କୁମାର ଶ୍ରୀ ଚିରଞ୍ଜୀବି]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ମଣ୍ଡଳ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେଠୀ]] # [[କପିଳ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ବୈରାଗୀ ଜେନା]] # [[ବିଜୟ ନାୟକ]] # [[ନେତ୍ରାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ଦାସ]] # [[ମନମୋହନ ଦାସ]] # [[ନନ୍ଦକିଶୋର ଜେନା]] # [[ଚକ୍ରଧର ବେହେରା]] # [[ସତ୍ୟଭାମା ଦେଇ]] # [[ହୃଦାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବେଦ ପ୍ରକାଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ରାଉତ]] # [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] (chk) # [[ମନମୋହନ ସାମଲ]] # [[ଶୈଳେନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଭଗୀରଥ ଦାସ]] # [[ଉତ୍ସବ ଚରଣ ଜେନା]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଦାସ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପଦ୍ମ ଲୋଚନ ପଣ୍ଡା]] # [[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମହମ୍ମଦ ହନିଫ]] # [[ବଳରାମ ସାହୁ]] # [[ଯୁଗଳ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବିରେନ ପଲେଇ]] # [[ନରେନ ପଲେଇ]] # [[ରତ୍ନାକର ମହାନ୍ତି]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ସେଠୀ]] # [[କରୁଣାକର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ହରପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ପୀତାମ୍ବର ପଣ୍ଡା]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ଧଡ଼ା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ପରମାଣିକ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଭାଗବତ ସାହୁ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ]] # [[ବିଜୟ କୃଷ୍ଣ ଦେ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]] # [[ପ୍ରିୟନାଥ ନନ୍ଦି]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ଗୋପନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ]] # [[ଅରୁଣ ଦେ]] # [[ନୀଳାମ୍ବର ଦାସ]] # [[ବନମାଳି ଦାସ]] # [[ସୁକୁମାର ନାୟକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ପ୍ରଦିପ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ]] # [[ଗଦାଧର ଗିରି]] # [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜେନା]] # [[ଜୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ଚଣ୍ଡ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସେନାପତି]] # [[ଅକ୍ଷୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ମହେଶ୍ୱର ବାଗ]] # [[ଭୂପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ନିତ୍ୟ‍ାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ପ୍ରେମଲତା ମହାପାତ୍ର]] # [[ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତି (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ଶଶିକାନ୍ତ ଭଞ୍ଜ]] # [[ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଦାସ]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ଚାନ୍ଦ]] # [[ଅନନ୍ତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଭାଇଗା ସେଠୀ]] # [[ଜନାର୍ଦନ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ବୀରକିଶୋର ଜେନା]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଜେନା]] # [[ମକର ସେଠୀ]] # [[ଭୁବନାନନ୍ଦ ଜେନା]] # [[ଦାଶରଥୀ ଜେନା]] # [[ମାୟାଧର ଜେନା]] # [[ଭାଗିରଥୀ ସେଠୀ]] # [[ଜୟଦେବ ଜେନା]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାଏକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[କୁମାର ମାଝୀ]] # [[ଛୋଟରାୟ ମାଝୀ]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]] # [[ଅଭିରାମ ନାଏକ]] # [[ବେଦବ୍ୟାସ ନାୟକ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ନାୟକ]] # [[ପ୍ରାଣ ବଲ୍ଲଭ ନାଏକ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ନାଏକ]] # [[ନୀଳାଦ୍ରି ନାୟକ]] # [[ରାଜ ବଲ୍ଲଭ ମିଶ୍ର]] # [[ରାମରାୟ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ମହେଶ୍ୱର ମାଝି]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଗୌରହରି ନାଏକ]] # [[ହୃଷିକେଶ ନାଏକ]] # [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ଧନୁର୍ଜୟ ଲାଗୁରୀ]] # [[ଜିତୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଧନୁର୍ଜୟ ସିଦୁ]] # [[ଗୁରୁ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ସନାତନ ମହାକୁଡ଼]] # [[ସହରାଇ ଓରାମ]] # [[ବଦ୍ରିନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[କ୍ଷୀରୋଦ ପ୍ରସାଦ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମୂରଲୀଧର କୁଅଁର]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଟୁଡୁ]] # [[ସାଲଖାନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଅଜେନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାଏକ]] # [[କାଙ୍ଗୋଇ ସିଂହ]] # [[ରୁଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]] # [[ରାଧାମୋହନ ନାୟକ]] # [[ଇଶ୍ୱର ନାଏକ]] # [[ଇଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ଯାଦବ ମାଝୀ]] # [[ମନମୋହନ ଟୁଡୁ]] # [[ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ]] # [[ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ରୋହିଦାସ ସୋରେନ]] # [[ଶ୍ରୀନାଥ ସୋରେନ]] # [[ଗୋଲକ ବିହାରୀ ନାଏକ]] # [[ଭାସ୍କର ମଢ଼େଇ]] # [[ନଳିନୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ପ୍ରଭାକର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଦାସ]] # [[କରୁଣାକର ନାଏକ]] # [[ଅଜିତ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ହଇବୁରୁ]] # [[ରଘୁନାଥ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ବାସନ୍ତି ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଗିରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]] # [[ହରିହର ମହାନ୍ତି]] # [[ସମଲ ମାଝି]] # [[ପ୍ରମୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ଛତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଧଳ]] # [[କିଶୋର ଦାଶ]] # [[ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ]] # [[ସାନନ୍ଦ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶ]] # [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]] # [[ଭାଦବ ହାଁସଦା]] # [[ବୁଧନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ନାୟକ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ମୋଚିରାମ ତିରିୟା]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[କାହ୍ନୁରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ମାଝି]] # [[କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ଭାନୁଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଶମ୍ଭୁନାଥ ନାଏକ]] # [[ମଙ୍ଗଳ ସିଂ ମୁଦି]] # [[ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ହରଦେବ ତିରିୟା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ମାଝି]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି]] # [[ଶ୍ୟାମ ଚରଣ ହାଁସଦା]] # [[ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା]] # [[ନବ ଚରଣ ମାଝି]] # [[ରାଜକିଶୋର ଦାସ]] # [[ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]] # [[ସକିଲା ସୋରେନ]] # [[ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼ାଇ]] # [[ଶରତ ରାଉତ]] # [[ସନାତନ ଦେଓ]] # [[ବାଇଧର ସିଂହ]] # [[ନାରାୟଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପତି]] # [[ପୀତାମ୍ବର ଭୂପତି ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ଜେନା]] # [[ପରମେଶ୍ୱର ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣୀ ଜେନା]] # [[ମଦନ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଦାସ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଅନାଦୀ ଚରଣ ଦାସ]] # [[ଅଞ୍ଚଳ ଦାସ]] # [[ବାଇଧର ବେହେରା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା]] # [[ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ମାୟାଧର ସିଂହ]] # [[ଗଦାଧର ଦତ୍ତ]] # [[ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ]] # [[ରବି ଦାଶ]] # [[କାଙ୍ଗାଳି ଚରଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ଗୁରୁଚରଣ ଟିକାୟତ]] # [[ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ]] # [[ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା]] # [[ଦୁଃଶାସନ ଜେନା]] # [[ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[କୁଳମଣି ରାଉତ]] # [[ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା]] # [[ଦେବାଶିଷ ନାୟକ]] # [[ସୁନନ୍ଦା ଦାସ]] # [[ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ]] # [[ନବକିଶୋର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାଏକ]] # [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ସାହୁ]] # [[ଧୃବ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ସରୋଜକାନ୍ତ କାନୁନଗୋ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ରାଉତ]] # [[ଉତ୍କଳ କେଶରୀ ପରିଡ଼ା]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ତରାଇ]] # [[ଶଶି ଭୂଷଣ ବେହେରା]] # [[ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦ ସାମଲ]] # [[ଦୈତାରୀ ବେହେରା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ କିଶୋର ଦାସ]] # [[ବଟକୃଷ୍ଣ ଜେନା]] # [[ମାୟାଧର ସେଠୀ]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା]] # [[କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ଦାସ]] # [[ମଧୁସୂଦନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବିଜୟଶ୍ରୀ ରାଉତରାୟ]] # [[ବିଷ୍ଣୁବ୍ରତ ରାଉତରାୟ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ]] # [[ସୁର ସେଠୀ]] # [[ଶୁକଦେବ ଜେନା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ]] # [[ଆକୁଳାନନ୍ଦ ବେହେରା]] # [[ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ]] # [[ପଦ୍ମିନୀ ଦିଆନ]] # [[ଲତିକା ପ୍ରଧାନ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ବୈଦ୍ୟ]] # [[ଧର୍ମାନନ୍ଦ ବେହେରା]] # [[ବିଧୁ ଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ରାଜ କିଶୋର ରାମ]] # [[ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ରସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରମେଶ ରାଉତ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ସାହୁ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବୀ ରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବାଶିଷ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବୀର ସିପ୍‌କା]] # [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[କନକଲତା ଦେବୀ]] # [[ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ]] # [[ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[ସୟଦ ମୁସ୍ତାଫିଜ ଅହମଦ]] # [[ସମୀର ଦେ]] # [[ପ୍ରତାପ ଜେନା]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ବର୍ମା]] # [[ମହମ୍ମଦ ଅତାହାର]] # [[ବିରଜା ପ୍ରସାଦ ରାୟ]] # [[ଶରତ କୁମାର କର]] # [[ଶେଖ ମତଲୁବ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ସାବିତ୍ରୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରାଜକିଶୋର ନାୟକ]] # [[ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ]] # [[ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ବେହେରା]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମା]] # [[ଦିବାକରନାଥ ଶର୍ମା]] # [[ଶରତ କୁମାର ଦେବ]] # [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ନାୟକ]] # [[ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଅଲେଖ କୁମାର ଜେନା]] # [[ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଧ୍ରୁବ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ହରିହର ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]] # [[ବଂଶୀଧର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସତ୍ୟସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ର]] # [[ବିଭୁତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]] # [[ଅରୁଣ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଶେଖର ସିଂହ]] # [[ଅନୁଭବ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ସାହୁ]] # [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ରାମ]] # [[ବି. ଏସ. ବି. ନରେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ରମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] # [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]] # [[ସାହେବ ନାଏକ]] # [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ]] # [[ଶ୍ରୀଧର ନାଏକ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ଭଞ୍ଜ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[କାଶୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରୁଦ୍ର ମାଧବ ରାୟ]] # [[ହରିହର କରଣ]] # [[ଅରୁଣ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ମାନ୍ଧାତା]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ସୀତାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ବଂଶୀଧର ସାହୁ]] # [[ଭାଗବତ ବେହେରା]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ]] # [[ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ଚମ୍ପତିରାୟ]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ହରିହର ସାହୁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଜଗଦେବ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ବିଶ୍ୱ ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମାନସିଂହ]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ରଘୁନାଥ ସାହୁ]] # [[ଅଶୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ରାଉତ]] # [[ପ୍ରିୟଦର୍ଶୀ ମିଶ୍ର]] # [[ଭାଗୀରଥି ବଡ଼ଜେନା]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇକରାୟ]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ବଳବନ୍ତରାୟ]] # [[ସୁରେଶ କୁମାର ରାଉତରାୟ]] # [[ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାନ୍ତି]] # [[ମାଧବ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତରାୟ]] # [[ଜ୍ୟୋତିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ର]] # [[ବୀରକିଶୋର ଦେବ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ମହାନ୍ତି]] # [[ବନମାଳି ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଜୟକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଭୋଇ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ]] # [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାଶ]] # [[ପ୍ରଦୀପ ମହାରଥୀ]] # [[ହରିହର ଭୋଇ]] # [[ହୃଷିକେଶ ନାୟକ]] # [[ରାଘବ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ]] # [[ବସନ୍ତ ବେହେରା]] # [[ହୃଷିକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ]] # [[କୁମୁଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଦେବରାଜ ସାହୁ]] # [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମିଶ୍ର]] # [[ରମେଶ ଜେନା]] # [[ରଜନୀ କାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[ଅଦ୍ୱୈତ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]] # [[ଦୁତିଅ ରାଉଳ]] # [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାଇ]] # [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ଅମରନାଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନଗେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପଦ ନାଏକ]] # [[ନବଘନ ନାୟକ]] # [[ଖଗେଶ୍ୱର ବେହେରା]] # [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ବେହେରା]] # [[ମଦନ ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]] # [[କୁମାର ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ବେହେରା]] # [[ମୁକେଶ କୁମାର ପାଳ]] # [[ଧରଣୀଧର ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ପାଳ]] # [[ମହେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁବାହୁ ସିଂହ]] # [[ବାଇଧର ନାଏକ]] # [[ରବି ନାରାୟଣ ପାଣି]] # [[ନୃସିଂହ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ବିଭୁଧେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ଦାସ]] # [[ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ତ୍ରିପାଠୀ (ରାଜନେତା)]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଧୀର କୁମାର ସାମଲ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ସାମଲ]] # [[ନବୀନ ନନ୍ଦ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର]] # [[ନବୀନ ଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[କାଳିଆ ଦେହୁରୀ]] # [[ମଦନ ଦେହୁରୀ]] # [[ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରତ୍ନପ୍ରଭା ଦେବୀ]] # [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ନାଏକ]] # [[ଅରକ୍ଷିତ ନାଏକ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ନାଏକ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[କହ୍ନେଇ ସିଂହ]] # [[ଜଗତେଶ୍ୱର ମିର୍ଦ୍ଧା]] # [[ପାଣୁ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଛତ୍ରିଆ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ (୧୯୬୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରମେଶ ପଟୁଆ]] # [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗରଡ଼ିଆ]] # [[ନାଉରୀ ନାୟକ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ଭିକାରୀ ଘାସି]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଗୁରୁ]] # [[ଝସକେତନ ସାହୁ]] # [[ଶ୍ରୀବଲ୍ଲଭ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଜୟନାରାୟଣ ମିଶ୍ର]] # [[ରୋହିତ ପୂଜାରୀ]] # [[ସନାତନ ବିଶି]] # [[ଭିକାରୀ ସୁନା]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ମହାନନ୍ଦ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ କୁମାର]] # [[ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ]] # [[ଜୟଦେବ ଠାକୁର]] # [[ଜ୍ୟୋତିମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ବେହେରା]] # [[ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଗଙ୍ଗଦେବ]] # [[ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ମାଝି]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ବଳ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ]] # [[ଦିଲିପ କୁମାର ରାୟ]] # [[ରଞ୍ଜିତ ଭିତ୍ରିଆ]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]] # [[ଇଗ୍ନେସ ମାଝୀ]] # [[ଗଜଧର ମାଝୀ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ କାଲୋ]] # [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଦାସ ଲୁଗୁନ]] # [[ଜୁନାସ ବିଲୁଙ୍ଗ]] # [[ରେମିସ କେରକେଟା]] # [[ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିହାର ସୁରିନ]] # [[ଶଙ୍କର ଓରାମ]] # [[ଜର୍ଜ ତିର୍କୀ]] # [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ ଭଗତ]] # [[ଶାନ୍ତି ପ୍ରକାଶ ଓରାମ]] # [[ରଙ୍ଗବଲ୍ଲଭ ଅମାତ]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ କିଷାନ]] # [[ମୁଖରମ ନାଏକ]] # [[ଗ୍ରେଗୋରୀ ମିଞ୍ଜ]] # [[ରାଜେନ ଏକ୍କା]] # [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର ଏକ୍କା]] # [[ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା]] # [[ନେଲସନ ସୋରେଙ୍ଗ]] # [[ମନସିଦ ଏକ୍କା]] # [[ହଳୁ ମୁଣ୍ଡାରୀ]] # [[ସୁବ୍ରତ ତରାଇ]] # [[ରବି ଦେହୁରୀ]] # [[ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି]] # [[ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରଭାତ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଅଜିତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଶାରଦା ପ୍ରସାଦ ନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ନୀଳମଣି ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ନରହରି ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ବେଣୁଧର ନାଏକ]] # [[ହେମନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ଦୟାନିଧି କିଷାନ]] # [[ଭୀମସେନ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ]] # [[ଭି. ସୀତାରାମୟା]] # [[ଯତିରାଜ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ପଣ୍ଡା]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ନାଗି ରେଡ୍ଡୀ ନାରାୟଣ ରେଡ୍ଡୀ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଆଦିକନ୍ଦ ସେଠୀ]] # [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରିୟାଂଶୁ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରାଘବ ପରିଡ଼ା]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]] # [[ଦେବରାଜ ମହାନ୍ତି]] # [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୧୩ ଜନ୍ମ)]] # [[ହରିହର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଦ୍ୱିତିକୃଷ୍ଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ଉଷାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ମୋହନ ନାଏକ]] # [[ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଅନଙ୍ଗ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ବେହେରା]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଦଣ୍ଡପାଣି ଦାସ]] # [[ଶିଶିର କୁମାର ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଶିବ ଶଙ୍କର ସାହାଣୀ]] # [[ବିନାୟକ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବିକ୍ରମ କୁମାର ପଣ୍ଡା]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ସାହୁ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୨୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଦେଓ]] # [[ଦଣ୍ଡପାଣି ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ତାରିଣୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ରାଧାଗୋବିନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଆରୁଖ]] # [[ସୁମା ନାଏକ]] # [[ମାଗୁଣି ଚରଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଜାମି ସୁବାରାଓ ପୃଷ୍ଟି]] # [[ଉମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୌଡ଼]] # [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ବେହେରା]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]] # [[ଦିବାକର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେଓ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ପତି]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଜେନା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ (୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଗନ୍ତାୟତ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ହରିହର ସାହୁ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଉଦୟ ନାଥ ନାୟକ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରଥ]] # [[ଲଳିତେନ୍ଦୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଦାସ ବର୍ମା]] # [[ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ସାମନ୍ତସିଂହାର]] # [[ଅଜୟ କୁମାର ଜେନା]] # [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ପାତ୍ର]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ମହାପାତ୍ର]] # [[ବ୍ରଜ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]] # [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ହରିହର ବାହିନୀପତି]] # [[ଫକୀର ଚରଣ ଦାସ]] # [[ଭଗବାନ ପ୍ରତିହାରୀ]] # [[ଗଦାଧର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ତୁଷାରକାନ୍ତି ବେହେରା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ରବି ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ପାତ୍ର]] # [[ଗତିକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଭରତ ଦାସ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[ମୋହନ ଦାସ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ନାଏକ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀ]] # [[ନୀଳମଣି ସିଂହ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ବାଇଧର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ]] # [[ବେଣୁଧର ସେଠୀ]] # [[ଉମାକାନ୍ତ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ରମାରଞ୍ଜନ ବଳିଆରସିଂହ]] # [[ରାଜରାଜ ଦେବ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ମାଧବ ମିଶ୍ର]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶତପଥୀ]] # [[ସହୁରା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନରେଶ ପ୍ରଧାନ]] # [[କରେନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ରାଜୀବ ପାତ୍ର]] # [[ଚକ୍ରମଣି କହଁର]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କହଁର]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ କହଁର]] # [[ଦୁବର ପୋଡ୍ରା]] # [[ଲୋକନାଥ ପାତ୍ର]] # [[ଯାଦବ ପାଦ୍ର]] # [[ଭଗବାନ କହଁର]] # [[ମହୀଧର ରଣା]] # [[ଅଙ୍ଗଦ କହଁର]] # [[ଡୁଗୁନି କହଁର]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର କହଁର]] # [[ଦାଶରଥୀ ବେହେରା]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା]] # [[ଜଗଦୀଶ ଜାନୀ]] # [[ବରଦା ପ୍ରସନ୍ନ କହଁର]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ବେହେରା]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ପାଢ଼ୀ]] # [[ପଦ୍ମନାଭ ବେହେରା]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ]] # [[ସାରଙ୍ଗଧର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସାଲୁଗା ପ୍ରଧାନ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଜାକବ୍ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରଞ୍ଜିତ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଗୋପାଳ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନାଗାର୍ଜୁନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଅମାତ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦଲାଲ]] # [[ନଟବର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସୁଜିତ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]] # [[ଅଜିତ ଦାସ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ନାଏକ]] # [[ଅନାମ ନାଏକ]] # [[ଜଗମୋହନ ନାୟକ]] # [[କରୁଣାକର ଭୋଇ]] # [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଅଞ୍ଚଳ ମାଝି]] # [[ଦୟାନିଧି ନାଏକ]] # [[ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଜନାର୍ଦନ ମାଝି]] # [[ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି]] # [[ଗଜାନନ ନାୟକ]] # [[ପୁଷ୍ପେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦ ନାଏକ]] # [[ଯୁଗରାମ ବେହେରା]] # [[ଭାରତ ଭୂଷଣ ବେମାଲ]] # [[ମୌସଧି ବାଗ]] # [[କୁମରମଣି ଶବର]] # [[ତେଜରାଜ ମାଝି]] # [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝି]] # [[ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି]] # [[କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ନଗେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଭଗବାନ ଭୋଇ]] # [[ଶିବାଜୀ ମାଝି]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦିଶାରୀ]] # [[ଦିବ୍ୟଶଙ୍କର ମିଶ୍ର]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ମେହେର]] # [[ମହେଶ୍ୱର ବରାଡ଼]] # [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ (୧୯୧୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସରାବ]] # [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓ]] # [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଦାଶ]] # [[ହିତେଶ କୁମାର ବଗର୍ତ୍ତି]] # [[କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ]] # [[ଅଧିରାଜ ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମାଝି]] # [[ଅନୁପ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଘାସିରାମ ମାଝି]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଢୋଲକିଆ]] # [[ଭାନୁପ୍ରକାଶ ଯୋଶୀ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଓଁକାର ସିଂହ ମାଝି]] # [[ଚୈତନ ମାଝି]] # [[କୃପାନିଧି ନାଏକ]] # [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଦ୍ୱାରିକାନାଥ କୁସୁମ]] # [[ହରିହର ପଟେଲ]] # [[ଦିବ୍ୟଲୋଚନ ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଶଙ୍କର୍ଷଣ ନାଏକ]] # [[ଯୋଗେଶ କୁମାର ସିଂହ]] # [[କୁସୁମ ଟେଟେ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]] # [[ରାମ ଚରଣ ପଟେଲ]] # [[ଶିବ ନାରାୟଣ ସିଂହ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଏଲ.ଏମ.ଏସ. ବରିହା]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଦୀପ ପୁରୋହିତ]] # [[ଲାଲ ରଞ୍ଜିତ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ବୀର ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ସତ୍ୟଭୂଷଣ ସାହୁ]] # [[ବିଜୟ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ଦଳଗଞ୍ଜନ ଛୁରିଆ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ନିହାର ରଞ୍ଜନ ମହାନନ୍ଦ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ରିପୁନାଥ ସେଠ]] # [[ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଡ଼ତିଆ]] # [[ତ୍ରିବିକ୍ରମ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁବଳ ସାହୁ]] # [[ନିକୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ସିଂହ]] # [[ଗଣନାଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୋହନ ନାଗ]] # [[ବିମ୍ବାଧର କୁଅଁର]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[କୁମର ବେହେରା]] # [[କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ନାଏକ]] # [[ନଟବର ବଞ୍ଛୋର]] # [[ଅନୁପ କୁମାର ସାଏ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପଣ୍ଡା]] # [[କିଶୋର କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ପାଣି]] # [[ନବ କିଶୋର ଦାସ]] # [[ମୂରାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବିନୋଦ ବିହାରୀ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ମନୋହର ସିଂହ ନାଏକ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାକୁଡ଼]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ପ୍ରସାଦ ତରିଆ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ହୃଷିକେଶ ହୋତା]] # [[ଦଉଲତ ଗଣ୍ଡ]] # [[ନୀଳାମ୍ବର ରାୟଗୁରୁ]] # [[କୁନ୍ଦୁରୁ କୁଶାଳ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିନୋଦ ପାତ୍ର]] # [[ଧନେଶ୍ୱର କୁମ୍ଭାର]] # [[ଦେବରାଜ ସେଠ]] # [[ଦୌଲତ ବାଘ]] # [[ଅନନ୍ତରାମ ନନ୍ଦ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ନନ୍ଦ କିଶୋର ମିଶ୍ର]] # [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ରମାକାନ୍ତ ସେଠ]] # [[ରାମ ରାଜ କୁମାରୀ]] # [[ନବକୁମାରୀ ଦେବୀ]] # [[ରତ୍ନମାଳୀ ଜେମା]] # [[ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ]] # [[ମମତା ମହନ୍ତ]] # [[ଏ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ]] # [[ଆନେ କ୍ୟାଥରିନ ମନ୍‍ରୁ]] # [[ମୁକେଶ ମହାଲିଙ୍ଗ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ମେହେର]] # [[ସୁଶିଳ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ ଠାକୁର]] # [[ଆଶାରାମ ଭୋଇ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଗଣେଶ ରାମ ବରିହା]] # [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ବିବେକାନନ୍ଦ ମେହେର]] # [[ଅଇଁଠୁ ସାହୁ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ମୁରଲୀଧର ପଣ୍ଡା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନନ୍ଦ]] # [[ତପି ଜାଲ]] # [[ଲଳିତ ମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ (୧୯୪୬ ଜନ୍ମ)]] # [[ସନ୍ତୋଷ ସିଂହ ସାଲୁଜା]] # [[ହାଜି ମହମ୍ମଦ ଆୟୁବ ଖାଁ]] # [[ଲୋକନାଥ ରାୟ]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ମହମ୍ମଦ ମୁଜାଫର ହୁସେନ ଖାନ]] # [[ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ବାବୁ]] # [[ରାଧାକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବାଗ]] # [[ମହାନନ୍ଦ ବାହାଦୁର]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ମାଝୀ]] # [[ତୀର୍ଥବାସୀ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋତା]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କର]] # [[ସାଧୁ ନେପାକ]] # [[ନବୀନ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଯଦୁମଣି ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦେବେଶ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଶବର ଡୁମ୍ବା]] # [[ସନ୍ୟାସୀ ଚରଣ ପିଦିକା]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ନରସିଂହ ପାତ୍ର]] # [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ମୁତିକା]] # [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ (୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଶ୍ୟାମଘନ ଉଲାକା]] # [[ପ୍ରସକା ଶ୍ରୀପତି]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ସାରଙ୍ଗଧର କାଡ୍ରାକା]] # [[ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକା]] # [[ମକରନ୍ଦ ମୁଦୁଲି]] # [[ହିମିରିକା ରଘୁନାଥ]] # [[କାମାୟା ମଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ]] # [[ଅନନ୍ତରାମ ମାଝି]] # [[ପ୍ରଭୁ ଜାନି]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର କୁଳେଶିକା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ବିଭିଷଣ ମାଝି]] # [[ଅଖିଳ ସାଉଁଣ୍ଟା]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ପିତମ ପାଢ଼ୀ]] # [[ମୁସୁରୀ ଶାନ୍ତା ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କଦମ]] # [[ମୁଳୁ ଶାନ୍ତା]] # [[ଦିଶାରୀ ସାନୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମାଝି]] # [[ସଦନ ନାଏକ]] # [[ଧନସାୟୀ ରଣଧୀର]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ମାଝି]] # [[ମହାଦେବ ବକ୍ରିଆ]] # [[ବାସୁଦେବ ମାଝି]] # [[ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂଜାରୀ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଗରିଆ]] # [[ନୃସିଂହ ନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମା]] # [[ରଘୁରାମ ପଦାଳ]] # [[ଗୁପ୍ତ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]] # [[ତୋୟକ ସଙ୍ଗଣା]] # [[ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନିପତି]] # [[ରବି ନାରାୟଣ ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରତାପ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଲାଇଚନ ନାଏକ]] # [[ହରିହର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଏନ. ରାମଶସେୟା]] # [[ରଘୁନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରବି ସିଂହ ମାଝି]] # [[ଗୁରୁବରୁ ମାଝି]] # [[ଧର୍ମୁ ଗଣ୍ଡ]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ମାଝି]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଣ୍ଡ]] # [[ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ସଦାଶିବ ପ୍ରଧାନୀ]] # [[ହରିଜନ ମୀରୁ]] # [[ମୁଡ଼ି ନାଏକୋ]] # [[ହବିବୁଲ୍ଲା ଖାଁ]] # [[ମନୋହର ରନ୍ଧାରୀ]] # [[ଭୁଜବଳ ମାଝି]] # [[ଶ୍ୟାମଘନ ମାଝି]] # [[ଯାଦବ ମାଝି]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଡମ୍ବରୁ ମାଝି]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବାକା]] # [[ଡମ୍ବରୁ ଶିଶା]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦୋରା]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ମାଢ଼ୀ]] # [[ଆଦିତ୍ୟ ମାଢ଼ୀ]] # [[ମାନସ ମାଡକାମୀ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦ ସୋଡ଼ୀ]] # [[ନିମାଇ ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍କାର]] # [[ନାକା ଲକ୍ଷ୍ମୟା]] # [[ନଦିଆବସୀ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ମାଡକାମୀ ଗୁରୁ]] # [[ଗୁରୁ ନାୟକ]] # [[ନାକା କାନାୟା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗୌଡ଼]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ନାଏକ]] # [[ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନୀଳମଣି ପ୍ରଧାନ]] # [[ଚିରଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମୁଦୁଲି]] # [[କଣ୍ଡୁରୀ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରଘୁନନ୍ଦନ ଦାସ]] # [[ଦାମୋଦର ରାଉତ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଗୌରୀଶ୍ୟାମ ନାୟକ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଜ୍ୟୋତିଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ମହାନ୍ତି]] # [[ବାସୁଦେବ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ]] # [[ଲୋକନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଭୋଇ]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ନିଶାମଣି ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଜୟ ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[ସ୍ୱରୂପ କୁମାର ଦାସ]] # [[କେଙ୍ଗମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଓ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ଅପନା ଦୋରା ବିଶ୍ୱାସରାୟ]] # [[କୋଦୁରୁ ନାରାୟଣ ରାଓ]] # [[ବ୍ୟୋମକେଶ ରାୟ]] # [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ଜେନା]] # [[ଦାଶରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ପ୍ରକାଶ ସୋରେନ]] # [[ସନାତନ ବିଜୁଳି]] # [[ସୁଧାଂଶୁ ଶେଖର ପରିଡ଼ା]] # [[ଦରପୁ ଲଚନା ନାଇଡ଼ୁ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସାହୁ]] # [[ନାଲା କୁର୍ମୁ ନାୟକଲୁ ଦୋରା]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ମନୋରଞ୍ଜନ ସେଠୀ]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]] # [[ଉଦୟ ନାରାୟଣ ଦେବ]] # [[ଭୀମସେନ ମଣ୍ଡଳ]] # [[ତାରିଣୀ ସର୍ଦ୍ଦାର]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ (ରାଜନେତା)]] # [[ଚକ୍ରଧର ପାଇକ]] # [[ଶରତ କୁମାର ଜେନା]] # [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ସଦନ ନାୟକ]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ପୂର୍ତ୍ତି]] # [[ମହମ୍ମଦ ରଫିକ୍]] # [[ଭରତ ପାଇକ]] # [[ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦୂର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସୋହେଲ]] # [[କାନ୍ଦରା ସୋରେନ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୋରେନ]] # [[ସୀମାଞ୍ଚଳ ବେହେରା]] # [[ତାପସ କୁମାର ଦାସ]] # [[ହଳଧର କାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ବେହେରା]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର (୧୯୪୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ଖେଲାରାମ ମହାଲିି]] # [[ପୃଥୁନାଥ କିସ୍କୁ]] # [[ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର (୧୯୬୨ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (୧୯୫୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେହୁରୀ]] # [[କେଶବ ସାହୁ]] # [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପାଟଯୋଶୀ]] # [[କାହ୍ନୁ ସୋରେନ]] # [[ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (୧୯୩୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ବିରାମ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଡମ୍ବରୁଧର ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଭଞ୍ଜ]] # [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ (୧୯୫୬ ଜନ୍ମ)]] # [[ରାସ ବିହାରୀ ବେହେରା]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାୟକ]] # [[କୁଆଁରିଆ ମାଝି]] # [[ଗୋରସାଙ୍ଗ ଶବର]] # [[ହଳଧର ମିଶ୍ର]] # [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୧୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ରମେଶ ସୋରେନ]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପତି]] # [[ପ୍ରଦୀପ ହୋତା]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମି ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ପରିକ୍ଷୀତ କରଣ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କିସ୍କୁ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ଉଦୟନାଥ ନାଏକ]] # [[ରାମେଶ୍ୱର ସିଂହ ନାଏକ]] # [[ସୋନାରାମ ସୋରେନ]] # [[ରାଧାମୋହନ ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶୀ ଭୂଷଣ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୩୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୨୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ସୋମ୍ବରୁ ମାଝି]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ନରସିଂହ ଚରଣ ମିଶ୍ର]] # [[ରଘୁନାଥ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ଜନ୍ମ ୧୯୪୦)]] # [[କୁଲନ ବାଗେ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମ୍ରିଗାନ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] # [[ତାଡ଼ିଙ୍ଗ ଯୋଗୀ]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ହରଚାନ୍ଦ ହାଁସଦା]] # [[ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ]] # [[ବିଡିକା ମାଲନା]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ମୁରଲୀଧର କାନୁନ୍‍ଗୋ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (୧୯୧୧ ଜନ୍ମ)]] # [[ଲାଲ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଝିତ୍ରୁ ନାଏକ]] # [[ବନମାଳୀ ମହାରଣା]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାସ]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅର୍ଜୁନ ପାତ୍ର]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[କରୁଣାକର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ପାଢ଼ୀ]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ଜାନି]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭୋୟା]] # [[ପି. ଭେଙ୍କଟ ଜଗନ୍ନାଥ ରାଓ]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୬୭ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୫ ଜନ୍ମ)]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୭୯ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ତରାଇ]] # [[ନରସିଂହ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୨୨ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅବଦୁର ରହମାନ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[ମାଣିକରାୟ ନାଏକ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ହେମ୍ରମ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ଦାସ]] # [[ବର୍ଷା ସିଂହ ବରିହା]] # [[ଅଳକା ମହାନ୍ତି]] # [[ଦୀପାଳି ଦାସ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଭାସ କୁମାର ସିଂହ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ସଞ୍ଜୟ ଭୋଇ]] # [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର]] # [[ବିଶି ବେହେରା]] # [[ଆନନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଅଟଳ ବିହାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବାହାଦୁର ସୟଦ ଅହମଦ ବକ୍ସି ଖାଁ]] # [[ବିଶି ଗଣ୍ଡ]] # [[ବ୍ରଜନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ବ୍ରଜ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]] # [[ଚାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]] # [[ଫକୀର ବେହେରା]] # [[ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ଦତ୍ତ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]] # [[ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଥାଟ୍ଟରାଜ]] # [[ହରିପାଣି ଜେନ୍ନା]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିହ୍ନା]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[କିଣେଇ ସାମଲ]] # [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୁକ୍ତା]] # [[ଏମ୍‍. ଆରାବଲୁ ଆପଲାସ୍ୱାମୀ ନାଇଡ଼ୁ]] # [[ଅବଦୁସ୍‍ ଶୋଭନ ଖାଁ]] # [[ନିଧି ଦାସ]] # [[ନୃପଲାଲ୍‍ ସିଂହ]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦରାୟ ଲାଠ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ପୁନିଆ ନାଇକ]] # [[ପ୍ୟାରୀ ଶଙ୍କର ରାୟ]] # [[ରାଧାମୋହନ ପଣ୍ଡା]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ବାହାଦୁର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ]] # [[ରଙ୍ଗଲାଲ ମୋଦି]] # [[ଇ.ଏମ୍‍. ଇଭାନ୍‍ସ୍‍]] # [[ସାଧୁଚରଣ ଦାସ]] # [[ବୈଶ୍ୟରାଜ କାଶୀବିଶ୍ୱନାଥ ରାଜୁ]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ରଥ]] # [[ଦଶରଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦିବାକର ବୋହିଦାର]] # [[ଗୋଦାବରଥି ରାମଦାସ]] # [[ଗୋପୀନାଥ ନାଏକ]] # [[ହରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[କାଳିପ୍ରସାଦ ବାବୁ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଦାସ]] # [[କପିଳେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ]] # [[କପୁରଚାନ୍ଦ ନାଏକ]] # [[ନିମାଇଁ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ପତି]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ମାନଗୋବିନ୍ଦ ପତି]] # [[ଶିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ଉତ୍ସବାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଥଟ୍ଟରାଜ ରୁଦ୍ରପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଶ୍ରୀଧର ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ମାଣିକରାମ ମହାନ୍ତ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[କୀର୍ତ୍ତନ ବିହାରୀ ମହାନ୍ତି]] # [[ମୋହନ ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶିଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ସଂତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ଦାସ ଥିରାନି]] # [[ଅନନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ଶର୍ମା]] # [[ଲତିଫୁର ରହମନ]] # [[ଦ୍ୱାରକାନାଥ ଦାସ]] # [[ବୋଧରାମ ଦୁବେ]] # [[ସହଦେବ ଦାସ]] # [[ସତ୍ୟବାଦୀ ନନ୍ଦ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ (ରାଜେନତା)|ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ]] # [[ମଧୁସୂଦନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୋମନାଥ ପଣ୍ଡା]] # [[ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତିଗାଡ଼େ]] # [[ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[ରାଧାମୋହନ ସାହୁ]] # [[ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା (ରାଜେନତା)|ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ମହମ୍ମଦ ଇଉସୁଫ]] # [[ସୟଦ ଫୈଜଲ ହକ୍]] # [[ମହମ୍ମଦ ଖାଁ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ବେହେରା]] # [[ରୁଦ୍ର ନାରାୟଣ ପାଣି]] # [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମାଳବିକା ଦେବୀ]] # [[ଅନୀତା ଶୁଭଦର୍ଶିନୀ]] # [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]] # [[ମାନସ କୁମାର ଦତ୍ତ]] # [[ସୀତାଂଶୁ ଶେଖର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଉପାସନା ମହାପାତ୍ର]] # [[ସଞ୍ଜଳୀ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାଗ]] # [[ସୁବାସିନୀ ଜେନା]] # [[ମନୋରମା ମହାନ୍ତି]] # [[ସୁଜାତା ସାହୁ]] # [[ସାଗର ଚରଣ ଦାସ]] # [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଗୌତମବୁଦ୍ଧ ଦାସ]] # [[ସନତ କୁମାର ଗଡ଼ତିଆ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ଟଙ୍କଧର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସନ ନାୟକ]] # [[ଇରାଶିଷ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବିଶ୍ୱ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସତ୍ୟଜୀତ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ନୀଳମାଧବ ହିକ୍କା]] # [[କାଡ୍ରାକ ଆପଲ ସ୍ୱାମୀ]] # [[ପବିତ୍ର ସାଉଣ୍ଟା]] # [[ମଙ୍ଗୁ ଖିଲ]] # [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]] # [[ରୁପୁ ଭତ୍ରା]] # [[ରଘୁରାମ ମାଛ]] # [[ନରସିଂହ ମାଡ଼କାମି]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଜେନା]] # [[କେ. ଅନୀଲ କୁମାର]] # [[ନୀଳମଣି ବିଷୋୟୀ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ବାବୁ ସିଂହ]] # [[ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଓମ ପ୍ରକାଶ ମିଶ୍ର]] # [[ଅମରେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ସମ୍ପଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ଛବି ମଲିକ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[କହ୍ନାଇ ଚରଣ ଦଙ୍ଗ]] # [[ଉମା ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଧୀର ରଞ୍ଜନ ପାଟଯୋଶୀ]] # [[ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ମାଝି]] # [[ନରସିଂହ ଭତ୍ରା]] # [[ନବୀନ କୁମାର ଜୈନ]] # [[ରଘୁନାଥ ଜଗଦଲ]] # [[ଅଗସ୍ତି ବେହେରା]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଅଶୋକ ମହାନ୍ତି]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]] # [[ଶତୃଘ୍ନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରଦୀପ ବଳ ସାମନ୍ତ]] # [[ଅମର କୁମାର ନାୟକ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଖଟୁଆ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଜଲେନ ନାଏକ]] # [[ଅଖିଳ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ଫକୀର ମୋହନ ନାଏକ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ତନ୍ତୀ]] # [[ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ଜେନା]] # [[ସୁନିଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ (ରାଜନେତା)]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ରମାକାନ୍ତ ଭୋଇ]] # [[ନଳିନୀକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରୁପେଶ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମାଧବ ଧଡ଼ା]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ (ବିଧାୟକ)]] # [[ରୋମାଞ୍ଚ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ହରିପାଲ]] # [[ରୋହିତ ଜୋଶେଫ ତିର୍କୀ]] # [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ଦଳବେହେରା]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ସାହୁ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ନିର୍ମଳ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ଦିବାକର ନାୟକ]] {{Div col end}} ===ଲୋକ ସଭା=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]] # [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]] # [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]] # [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]] # [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]] {{Div col end}} ===ବିଧାନ ସଭା=== # [[୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ବାଲିପାଟଣା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ବନ୍ତ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[କିଶୋର ନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[କେସିଙ୍ଗା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ସଇଁତଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ପାଡ଼ୁଆ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ତାଲିକା]] # [[୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] # [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ]] == ବିମାନ ବନ୍ଦର == # [[ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦରର ତାଲିକା]] == ଉଇକିପିଡ଼ିଆ == # [[ବଙ୍ଗାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ପଞ୍ଜାବୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅହମିୟା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଭୋଜପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଗୁଜରାଟୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[କନ୍ନଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[କାଶ୍ମୀରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ନେପାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ତାମିଲ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ତାତାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ସିନ୍ଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବାମବାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଜର୍ଜୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅଙ୍ଗିକା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆରୋମାନୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆମହାରୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆମୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅବଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆୟମାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବଞ୍ଜାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବନ୍ୟୁମାସାନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଟାରାଣ୍ଟିନୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ମଣିପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବିସଲାମା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବୁଗୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବୁରିୟାତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଚେଚେନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] == ପ୍ରସଙ୍ଗ ଛାଞ୍ଚ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସୌଧ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଛପନ ଭୋଗ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଶଙ୍କର ମଠ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ଉପ-ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୯ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୩ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]] {{Div col end}} ==ପ୍ରକଳ୍ପ/ଗଣସମ୍ପାଦନା (ଛାଞ୍ଚ)== ===ପ୍ରକଳ୍ପ=== # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି]] ===ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା=== {{Div col|colwidth=20em}} # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର ଲିଖନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା/୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି/ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] {{Div col end}} ===ଛାଞ୍ଚ=== {{Div col|colwidth=20em}} # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:୨୦୧୮ ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା‎]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯‎]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:Festive Season edit-a-thon]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ମାସ ୨୦୨୨ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଜୁନ ମାସ ଉତ୍ସବ ୨୦୨୨ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଇଣ୍ଡିକ୍ ଉଇକି ଇମ୍ପ୍ରୁଭ୍-ଏ-ଥନ୍ ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍‌]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] {{Div col end}} == କର୍ମଶାଳା/କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ == # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିମାନିଆ ଭୁବନେଶ୍ୱର ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩/କର୍ମଶାଳା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫/ମେଳଣ]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି]] == ପରିଚୟ == {{Div col|colwidth=10em}} * କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି * ଆଶୁତୋଷ ପରିଡ଼ା * ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ * ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ * ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି * ନିର୍ମଳ ନାୟକ * ପ୍ରତୀକ୍ଷା ଜେନା * ସୁପ୍ରିୟା ପଣ୍ଡା * ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ * ନରେନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ * ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ * ଫନୀ ମହାନ୍ତି * ନିଖିଳେଶ ମିଶ୍ର * ପବିତ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି * ଅପୂର୍ବ ରଞ୍ଜନ ରାୟ * ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ * ବାଦଲ ମହାନ୍ତି * ଶୁଭଶ୍ରୀ ଲେଙ୍କା * ବିରେନ୍ଦ୍ର ପାଣି * ବିଷ୍ଣୁ ସେଠୀ * ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ * ଚୂଡ଼ାମଣି ଦାସ * ଧୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମଲ୍ଲିକ * ସୂର୍ଯ୍ୟଦେଓ * ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ * କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ * ପ୍ରଭୁପାଦ ମହାନ୍ତି * ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ * ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର * ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ * ମଞ୍ଜୁଲତା ମଣ୍ଡଳ * ଶରତ ନାୟକ * ସରୋଜ ବଳ * ଓମପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି * ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା * କଇଳାଶ ପଟ୍ଟନାୟକ * ଗିରିବାଳା ମହାନ୍ତି * ସେନାପତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କେଶରୀ * ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି * ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିକା ଦାଶ * ଅମରେଶ ବିଶ୍ୱାଳ * ସୁଚିତ୍ରା ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ସୁମିତ ପଣ୍ଡା * ଦେବବ୍ରତ ଦାସ * ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ) * ଲାଲା ବୀରେନ ରାୟ * ତୃପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ଦାସ * ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି * ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ * ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି * ପବିତ୍ର ମୋହନ ଦାଶ * ଅମିତାଭ ଖିଲାର {{Div col end}} jgyo8ywy5b2mv148owalydajkc57bl1 0 58606 606756 509491 2026-09-24T01:36:17Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606756 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Fluconazole}} {{Drugbox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 456485284 | IUPAC_name = 2-(2,4-Difluorophenyl)-1,3-''bis''(1''H''-1,2,4-triazol-1-yl)propan-2-ol | image = Fluconazole skeletal formula.svg | image2 = Fluconazole ball-and-stick model.png | width = 180 <!--Clinical data--> | tradename = Diflucan, Celozole, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|fluconazole}} | MedlinePlus = a690002 | pregnancy_AU = D | pregnancy_US = C | legal_AU = S3/S4 | legal_UK = POM | legal_US = Rx-only | licence_US = fluconazole | routes_of_administration = by mouth, [[intravenous|IV]], topical <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = >90% (oral) | protein_bound = 11–12% | metabolism = liver 11% | elimination_half-life = 30 hours (range 20-50 hours) | excretion = kidney 61-88% <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 86386-73-4 | ATC_prefix = D01 | ATC_suffix = AC15 | ATC_supplemental = {{ATC|J02|AC01}} | PubChem = 3365 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00196 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 3248 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 8VZV102JFY | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D00322 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 46081 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 106 <!--Chemical data--> | C=13 | H=12 | F=2 | N=6 | O=1 | molecular_weight = 306.271 g/mol | smiles = Fc1ccc(c(F)c1)C(O)(Cn2ncnc2)Cn3ncnc3 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C13H12F2N6O/c14-10-1-2-11(12(15)3-10)13(22,4-20-8-16-6-18-20)5-21-9-17-7-19-21/h1-3,6-9,22H,4-5H2 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = RFHAOTPXVQNOHP-UHFFFAOYSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଫ୍ଲୁକୋନାଜୋଲ''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''Fluconazole''') ଏକ କବକରୋଧୀ ଔଷଧ ([[:en:antifungal medication|antifungal medication]]) ଯାହା ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ କବକ ସଂକ୍ରମଣ ([[:en:fungal infections|fungal infections]]) ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କାରାଯାଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> ଏହି ରୋଗମାନଙ୍କ ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ କାଣ୍ଡିଡିଆସିସ ([[:en:candidiasis|candidiasis]]), ବ୍ଲାସ୍ଟୋମାଇକୋସିସ ([[:en:blastomycosis|blastomycosis]]), କ‌କସିଡିଓମାଇକୋସିସ ([[:en:coccidiodomycosis|coccidiodomycosis]]), କ୍ରିପ୍ଟୋକ‌କୋସିସ ([[:en:cryptococcosis|cryptococcosis]]), ହିସ୍ଟୋପ୍ଲାଜ୍ମୋସିସ ([[:en:histoplasmosis|histoplasmosis]]), ଡର୍ମାଟୋଫାଇଟୋସିସ ([[:en:dermatophytosis|dermatophytosis]]), ଓ ପିଟିରିଆସିସ ଭରସିକଲର ([[:en:pityriasis versicolor|pityriasis versicolor]]).<!-- <ref name=AHFS2016/> --> କାଣ୍ଡିଡିଆସିସର କେତେକ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଅବସ୍ଥା ଯେପରିକି ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋପଣ ([[:en:organ transplantation|organ transplantation]]), ଅଳ୍ପ ଓଜନର ଶିଶୁ ଓ ଅଳ୍ପ ରକ୍ତ ନିଉଟ୍ରୋଫିଲ ଥିଲେ ([[:en:neutropenia|low blood neutrophil counts]]) ଏହି ଔଷଧ ପ୍ରତିଷେଧ ଭାବରେ ଦିଆଯାଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> ଏହା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ([[:en:intravenous|injection into a vein]]) ବା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ । <ref name=AHFS2016/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଫ୍ଲୁକୋନାଜୋଲର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବାନ୍ତି, ତରଳ ଝାଡ଼ା, ରାସ୍ ଓ ଅଧିକ ଯକୃତ ଏଞ୍ଜାଇମ ([[:en:elevated transaminases|increased liver enzymes]]) ଦେଖାଯାଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016 --> ସାଂଘାତିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ଯକୃତ ସମସ୍ୟା]] ([[:en:liver problems|liver problems]]), [[ଲମ୍ବା କ୍ୟୁଟି]] ([[:en:QT prolongation|QT prolongation]]) ଓ ବାତ ([[:en:seizures|seizures]]) ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହି ଔଷଧ ନେଲେ [[ଗର୍ଭପାତ]] ([[:en:miscarriage|miscarriage]]) ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ରହେ ଓ ଅଧିକ ଡୋଜର ଔଷଧ ନେଲେ ଶିଶୁର [[ଜନ୍ମ ତୃଟି]] ([[:en:birth defects|birth defects]]) ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=FDA2016Preg>{{cite web|title=Fluconazole (Diflucan): Drug Safety Communication - FDA Evaluating Study Examining Use of Oral Fluconazole (Diflucan) in Pregnancy|url=http://www.fda.gov/Safety/MedWatch/SafetyInformation/SafetyAlertsforHumanMedicalProducts/ucm497656.htm|website=FDA|accessdate=29 April 2016|date=2016-04-26|archive-date=2016-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160429171031/http://www.fda.gov/Safety/MedWatch/SafetyInformation/SafetyAlertsforHumanMedicalProducts/ucm497656.htm|url-status=dead}}</ref><ref name=AHFS2016/> [[ଆଜୋଲ କବକରୋଧୀ]] ([[:en:azole antifunga|l]]) ଶ୍ରେଣୀର ଫ୍ଲୁକୋନାଜୋଲ ଏକ ଔଷଧ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> କବକର ଆବରଣକୁ ([[:en:cellular membrane|cellular membrane]]) ଆକ୍ରମଣ କରି ଏହି ଔଷଧ କାମ କରେ ।<ref name=AHFS2016/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଫ୍ଲୁକୋନାଜୋଲ ସନ ୧୯୮୧ରେ ପେଟେଣ୍ଟ ହୋଇଥିଲା ଓ ସନ ୧୯୮୮ରେ ବ୍ୟବସାୟରେ ଲାଗିଲା ।<ref>{{cite book|last1=Fischer|first1=Janos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=503|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA503|language=en}}</ref> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ([[:en:World Health Organization's List of Essential Medicines|World Health Organization's List of Essential Medicines]]) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ([[:en:health system|health system]]) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref name=WHO19th>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines (19th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML_2015_FINAL_amended_NOV2015.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=8 December 2016|date=April 2015}}</ref> ଏହା ଜେନେରିକ ନାମରେ ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2016>{{cite web|title=Fluconazole|url=https://www.drugs.com/monograph/fluconazole.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|accessdate= 8 December 2016}}</ref> ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ([[:en:developing world|developing world]]) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଦିନ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୦.୦୫ରୁ ୦.୧୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । <ref name=ERC2014>{{cite web|title=Fluconazole|url=http://erc.msh.org/dmpguide/resultsdetail.cfm?language=english&code=FLUC100T&s_year=2014&year=2014&str=100%20mg&desc=Fluconazole&pack=new&frm=TAB-CAP&rte=PO&class_code2=06%2E3%2E&supplement=&class_name=%2806%2E3%2E%29Antifungal%20medicines%3Cbr%3E|website=International Drug Price Indicator Guide|accessdate=8 December 2016}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଦିନ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ।<ref>{{cite web|title=NADAC as of 2016-12-07 {{!}} Data.Medicaid.gov|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Prices/NADAC-as-of-2016-12-07/ry9m-tx78|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|accessdate=11 December 2016|archive-date=2016-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221003023/https://data.medicaid.gov/Drug-Prices/NADAC-as-of-2016-12-07/ry9m-tx78|url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] r0c7c7tt2qctbr7wg79onpsfbiwnwph 0 58631 606821 551213 2026-09-24T03:42:14Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606821 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Monlisa Jena}} {{Infobox person |image = |caption = |image_size = |alt = |birth_name = |birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1963|12|10}} |birth_place = ମୁକୁନ୍ଦପ୍ରସାଦ, [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା|ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] |death_date = |death_place = |death_cause = |resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> |nationality = {{flag|ଭାରତୀୟ}} |other_names = |known_for = ସାହିତ୍ୟିକା |education = |alma_mater = [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]], ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଜାତୀୟ ମୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ |spouse = |children = |parents = |awards = କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ) |signature = |website = |footnotes = }} '''ମୋନାଲିସା ଜେନା''' (ଜନ୍ମ: ୧୦ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୩), ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକା । ମୌଳିକ ସାହିତ୍ୟ ସହିତ ସେ ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆରୁ ଅନ୍ୟ ଭାଷାକୁ ତଥା ଅନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରୁ ଓଡ଼ିଆକୁ ଅନୁବାଦ କରିଥାନ୍ତି ।<ref name="HenitiukKar2016">{{cite book|author1=Valerie Henitiuk|author2=Supriya Kar|title=Spark of Light: Short Stories by Women Writers of Odisha|url=https://books.google.com/books?id=ZgO5DQAAQBAJ&pg=PA233|date=12 December 2016|publisher=Athabasca University Press|isbn=978-1-77199-167-4|pages=233–}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul2611/city07 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2017-02-22 |archive-date=2016-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317213902/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul2611/city07 |url-status=dead }}</ref> ନିଜ ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକ ଆଶୀର୍ବାଦର ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ସେ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି ।<ref>http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2017/feb/22/central-sahitya-akademi-award-for-monalisa-jena-1573314.html</ref> == ଜୀବନୀ == ମୋନାଲିସା ୧୯୬୩ ମସିହାରେ [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]]ର ମୁକୁନ୍ଦପ୍ରସାଦଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଜାତୀୟ ମୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ଏମବିଏ ପଢିଛନ୍ତି । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ତରଫରୁ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ସେ ସିନିୟର ଫେଲୋସିପ ମଧ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି । ସେ ଉଭୟ ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ଅଧ୍ୟାପିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । == ରଚନାବଳୀ == ଅନୁବାଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ବ୍ୟତିତ ଗଳ୍ପ, କବିତା, ପ୍ରବନ୍ଧ, ଜୀବନୀ, ଫିଚର୍‌, ଭ୍ରମଣକାହାଣୀ ଆଦିରେ ମୋନାଲିସା ନିଜ ଲେଖନି ଚାଳନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଏଯାବତ ୧୫ଟିରୁ ଅଧିକ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି ।<ref>http://khabarodisha.com/Education/mona-lisa-jena-will-get-2016-sahitya-academy-translator-award-8814</ref> ତାଙ୍କର ଅନେକ କବିତା ହିଦୀ, ଅହମିୟା ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାକୁ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଛି । == ରଚନାବଳି == === କବିତା === * ନିସର୍ଗ ଧ୍ୱନି<ref>{{cite book|title=Indian Literature|url=https://books.google.com/books?id=tnpjAAAAMAAJ|year=2005|publisher=Sahitya Akademi.}}</ref> * ନକ୍ଷତ୍ରଦେବୀ * ଏ ସବୁ ଧ୍ରୁବ ମୁହୂର୍ତ୍ତ === ଗଳ୍ପ === * ଇନ୍ଦ୍ରମାଳତୀର ଶୋକ * ନୀଳମାଧବୀ === ଉପନ୍ୟାସ === * ନର୍ଗିସ === ଜୀବନୀ === * ରମାକାନ୍ତ ରଥ ([[ରମାକାନ୍ତ ରଥ]]ଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ) === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ === * ଅଷ୍ଟରାଗ (ହୋମେନ ବର୍ଗହେନଙ୍କ ଅହମିୟା ପୁସ୍ତକ ଅସ୍ତରାଗର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)<ref>https://books.google.co.in/books?id=c3hfPgAACAAJ&dq=monalisa+jena&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjvm8qX-KLSAhUGvI8KHcM4AlQQ6AEIPjAI</ref> * Dasuram's Script<ref name="Jena2013">{{cite book|author=Monalisa Jena|title=Dasuram's Script|url=https://books.google.com/books?id=nbvjAAAAQBAJ|date=10 May 2013|publisher=HarperCollins Publishers India|isbn=978-93-5029-678-3}}</ref> * Anatomy of Madness ([[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରଥ]]ଙ୍କ ଅମୃତାୟନର ଅନୁବାଦ)<ref name="Nayak2003">{{cite book|author=J. K. Nayak|title=Anatomy of Madness and Other Stories: Selected by Readers|url=https://books.google.com/books?id=XbdjAAAAMAAJ|year=2003|publisher=Prafulla Pathagar Publications|isbn=978-81-901589-0-9}}</ref> * Citadel of Love<ref>{{cite news|title= ମୋନାଲିସା ଜେନାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର |url=https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/220217/p3.htm|accessdate=22 February 2017|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ୨୨/୦୨/୨୦୧୭ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୩}}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ), ୨୦୧୬ (ଆଶୀର୍ବାଦର ରଙ୍ଗ ପାଇଁ) * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ), ୨୦୦୭ (ଅସ୍ତରାଗ ପାଇଁ)<ref>{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=9 October 2017|archive-date=21 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220921230939/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php|url-status=dead}}</ref><ref>http://pragativadi.com/monalisa-jena-wins-sahitya-akademi-award-translation/</ref> * କହ୍ନେଇ କଥା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୭ (କହ୍ନେଇ କଥା ସଂସଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{cite web |title=Kanhei Katha Puraskar for author Monalisa |url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2017/jun/22/kanhei-katha-puraskar-for-author-monalisa-1619480.html |website=www.newindianexpress.com |publisher=The Indian Express. |accessdate=27 June 2019}}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] 2y6est63n3iqkyqaic53kavssgkkudx 0 58721 606630 588409 2026-09-23T22:59:18Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606630 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Kalinga Airlines}} {{About| [[କଲିକତା|କୋଲକାତା]]ସ୍ଥିତ ଏକ ଘରୋଇ ବିମାନ ପରିଚାଳନ ସଂସ୍ଥା || କଳିଙ୍ଗ (ବହୁବିକଳ୍ପ)}} {{Infobox Airline |airline=କଳିଙ୍ଗ ଏୟାରଲାଇନସ |logo= |logo_size= |IATA= |ICAO= |fleet_size= |destinations= |callsign= |parent= |company_slogan= |founded=୧୯୪୬ |ceased=୧୯୬୫ |headquarters = [[କଲିକତା]], [[ଭାରତ]] |key_people = [[ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]] (ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ବିମାନ ଚାଳକ (ପାଇଲଟ)) |hubs= |focus_cities= |frequent_flyer= |lounge= |alliance= |website= }} '''କଳିଙ୍ଗ ଏୟାରଲାଇନସ''' (ଇଂରାଜୀ: Kalinga Airlines) କୋଲକାତାସ୍ଥିତ ଏକ ଘରୋଇ ବିମାନ ପରିଚାଳନ ସଂସ୍ଥା । ଏହା ବିମାନ ଚାଳକ ତଥା ରାଜନେତା [[ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୯୪୭ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ବିଜୁ ଏହି କମ୍ପାନୀର ମୁଖ୍ୟ ପାଇଲଟ ଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title= Biju Patnaik, 81, Daring Pilot-Patriot of India| url=https://www.nytimes.com/1997/04/21/world/biju-patnaik-81-daring-pilot-patriot-of-india.html| author=John F. Burns| publisher=New York Times| date= April 21, 1997}}</ref> ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ଏହି କମ୍ପାନୀର ଜାତୀୟକରଣ ହୋଇ [[ଇଣ୍ଡିଆନ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ]]ରେ ବିଲୀନ ହୋଇଥିଲା । ନନସିଡୁଲ୍ଡ ଚାର୍ଟର ଅପରେଟର ଭାବେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଯାତ୍ରୀ ଓ ମାଲ ପରିବହନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ୧୯୭୨ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେବା ଜାରି ରଖିଥିଲା । == ଇତିହାସ == ବିଜୁ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ [[ରୟାଲ ଇଣ୍ଡିଆ ଏୟାର ଫୋର୍ସ]]ର [[ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]] ସମୟରେ ବ୍ୟବହୃତ [[ସ୍ପିଟଫାୟାର]] ଓ [[ଡିସି-୩]] ଚାଳନ କରି ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ [[କାଶ୍ମୀର]]ରେ ପହଞ୍ଚାଇଥିଲେ । ବାୟୁସେନା ଦ୍ୱାରା[[ଶ୍ରୀନଗର]]ରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ଲାଟୁନ ଫୋର୍ସ ମୃତୟନ କରିବାରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଘଟଣା ଥିଲା । କଳିଙ୍ଗ ଏୟାରଲାଇନସର ଡିସି-୩ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ସପ୍ଲାଇ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୋଜିତ ଥିଲା । <ref>{{cite web|url=http://www.kalingafoundationtrust.com/website/biju-patnaik-profile.htm|title=Biju Patnaik|access-date=2017-03-02|archive-date=2016-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160225084425/http://www.kalingafoundationtrust.com/website/biju-patnaik-profile.htm|url-status=dead}}</ref> ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ଏହି ଏୟାରଲାଇନ କମ୍ପାନୀ ଅନ୍ୟ ସାତଟି ସ୍ୱାଧୀନ ଘରୋଇ ଏୟାରଲାଇନ ଯଥା [[ଡେକାନ ଏୟାରବେଜ ଲିମିଟେଡ଼|ଡେକାନ ଏୟାରବେଜ]],[[ଏୟାରବେଜ ଇଣ୍ଡିଆ]], [[ଭାରତ ଏୟାରବେଜ]], [[ହିମାଳୟନ ଆଭିଏସନ]], [[ଇଣ୍ଡିଆନ ନାସନାଲ ଏୟାରବେଜ]], [[ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ]] ଏବଂ [[ଏୟାର ସର୍ଭିସେସ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ]] ସହ ମିଶ୍ରଣ ହୋଇ ନୂଆ ଏକ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର କମ୍ପାନୀ [[ଇଣ୍ଡିଆନ ଏୟାରଲାଇନସ କର୍ପୋରେସନ]] ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥିଲା । ପଞ୍ଚଟି ଏୟାରଲାଇନସ [[ଆସାମ ଏୟାରବେଜ]], [[ଇନ୍ଦାମେର ଏୟାରବେଜ]], [[ଜାମଏୟାର]] କଳିଙ୍ଗ ଏବଂ [[ଦରଭଙ୍ଗା ଆଭିଏସନସ]] ମିଶ୍ରଣ ହୋଇ କଳିଙ୍ଗ ଏୟାରବେଜ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୭ରେ ପୁନଃ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ ଏୟାରଲାଇନସ ୧୫ ଡିସି-୩ ବିମାନ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା । <ref>{{cite news|title=World Airline Directory, ''Flight'', April 18, 1958 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1958/1958%20-%200523.html}}</ref> ୧୯୬୦ରୁ ଦେଶର ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ସପ୍ଲାଇ ଡ୍ରପିଂ ଅପରେସନ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଥିଲା । [[ବମ୍ବେ]]ରୁ [[ଦୁବାଇ]] ନନ ସିଡୁଲ୍ଡ ଅପରେସନ ମଧ୍ୟ ଚାଲୁଥିଲା କିନ୍ତୁ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୬୨ରୁ ବନ୍ଦ କରି ସପ୍ଲାଈ ଡ୍ରପିଂରେ ବିଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲା । <ref>{{cite web| title=World Airline Directory, ''Flight'', April 2, 1964 | url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1964/1964%20-%200910.html}}</ref> ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଏୟାର ଡ୍ରପ ଅପରେସନଗୁଡ଼ିକ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏୟାର ଫୋର୍ସଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା <ref>{{cite web| title=World Airline Survey, ''Flight'', April 11, 1968 | url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1968/1968%20-%200556.html}}</ref> ତେଣୁ ଏୟାରଲାଇନ ଯାତ୍ରୀ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ପରିବହନ ସେବା ନିମିତ୍ତ ପୁନଃ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ୧୯୭୨ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲୁରହିଥିଲା । <ref>{{cite news| title=World Airline Directory,| publisher= [[Flight]]| date= April 2, 1964 | url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1964/1964%20-%200910.html}}</ref> == ଘଟଣା ଓ ଦୁର୍ଘଟଣା == * ୧୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୫୨ରେ କଳିଙ୍ଗ ଏୟାରଲାଇନସର ଏକ [[ଡଗଲାସ ଡାକୋଟା]] ମାଲବାହୀ (କାର୍ଗୋ) ବିମାନ [[ସୁଦାନ]]ର ବାଡି ହଳଫା (wadi halfa)ଠାରେ ଧ୍ୱଂସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏଥିରେ ବିଦେଶର ତିନି କ୍ରିଉ ସଦସ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । * ୧୦ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୫୨ରେ ଡଗଲାସ ସି-୪୭ଏ-୨୫-ଡିକେ ଚାରି ଜଣ କ୍ରିଉ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନେଇ ଆପାତକାଳୀନ ଅବତରଣ କରୁଥିବା ବେଳେ ଇଂଜିନ ଅକାମୀ ଯୋଗୁଁ ଭାରସାମ୍ୟ ହରାଇଥିଲା । <ref>[http://aviation-safety.net/database/operator/airline.php?var=5904 Aviation Safety Network > ASN Aviation Safety Database > Operator index > India > Kalinga Airlines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140521163902/http://aviation-safety.net/database/operator/airline.php?var=5904 |date=2014-05-21 }}. Aviation-safety.net (2012-03-04). Retrieved on 2014-05-21.</ref> * ୩୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୫୫ରେ କଳିଙ୍ଗ ଏୟାରଲାଇନସର [[ଡଗଲାସ ଡାକୋଟା]] ବିମାନ ସିମରା, ନେପାଳଠାରେ ରନବେରୁ ଉଠିବା ବେଳେ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଜନୈକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଧକାଦେବାରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ଆଗୁଆ ଆକାଶମାର୍ଗକୁ ଉଠିଯିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଏଥିରେ ତିନି କ୍ରିଉ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । <ref>[http://www.kantipuronline.com/kolnews.php?&nid=139903 Did it come with a bang then? Nepal's early aviation history.]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୬୫ରେ ଡଗଲାସ ସି-୪୭ଏ-୭୫-ଡିଏଲ ବିମାନ ୮ଜଣ ଲୋକ ଯହିଁରେ ୫ ଜଣ ଯାତ୍ରୀ ଥିଲେ, ସପ୍ଲାଇ ଡ୍ରପିଂ ବେଳେ ମୋହନବାଡ଼ିଠାରେ ଧ୍ୱଂସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ==ଆଧାର== {{reflist}} ==ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ== *[http://www.baaa-acro.com/Compagnies%20K/Kalinga%20Airlines.htm Accident/Incident Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080907231512/http://baaa-acro.com/Compagnies%20K/Kalinga%20Airlines.htm |date=2008-09-07 }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସ୍ମୃତି]] oifgg1311dxdppme410tek16se1a3ak 0 58785 606591 580906 2026-09-23T21:37:38Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 3 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606591 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ଅରୁଣା ରାୟ |image = Aruna Roy (2019).jpg |caption = |birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1946|06|26}} |birth_place = [[Chennai]] |death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> |death_place = |other_names = |occupation = Activist |nationality = Indian | awards = [[Ramon Magsaysay award]], 2000 [[Lal Bahadur Shastri National Award]], 2010 }} ଅରୁଣା ରାୟ (ଜନ୍ମ ୨୬ ଜୁନ ୧୯୪୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସାମଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା । ସେ '''ମଜଦୁର୍ କିସାନ୍ ଶକ୍ତି ସଂଗଠନ'''ର ସଂସ୍ଥାପକ ଥିଲେ । ଏହି ସଂସ୍ଥା ସ‌ହିତ ଶଙ୍କର ସିଂ ,ନିଖିଲ ଦେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବ‌ହୁତ ସଦସ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ== ଅରୁଣା ଚେନ୍ନାଇରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|title = Daughter Of The Dust {{!}} Urvashi Butalia {{!}} Oct 16,2006|url = http://www.outlookindia.com/article/Daughter-Of-The-Dust/232838|website = www.outlookindia.com|accessdate = 2015-09-17|archive-date = 2018-12-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20181224203541/https://www.outlookindia.com/magazine/story/daughter-of-the-dust/232838|url-status = dead}}</ref><ref>{{Cite web|title = ‘I would like to know how I am a traitor’|url = http://www.telegraphindia.com/1110904/jsp/7days/story_14461446.jsp|website = www.telegraphindia.com|accessdate = 2015-09-17}}</ref> ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ବଢିଥିଲେ । [[ଦିଲ୍ଲୀ]]ରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଥିଲେ । ସେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ କଲେଜ, ଦିଲ୍ଲୀ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଧିନରେ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟ ପଢ଼ିଥିଲେ ।<ref>{{ cite news|title=Aruna Roy (Indian activist) -- Encyclopedia Britannica|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1911907/Aruna-Roy|newspaper= [[Encyclopedia Britannica]]|date= 30 January 2013 }}</ref><ref>{{ cite news|title= DU has a lot on its ladies special platter |url=http://indiatoday.intoday.in/story/DU+has+a+lot+on+its+ladies+special+platter/1/44882.html|newspaper= [[India Today]]|date= 3 June 2009 }}</ref> ୧୯୬୮ରୁ ୧୯୭୪ ମସିହା ପର୍ଯନ୍ତ ସେ ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭେଣ୍ଟ ଭାବେ ଇଣ୍ଡିୟାନ ଆଡମିନଷ୍ଟ୍ରଟିଭ୍ ସର୍ଭିସରେ ଥିଲେ । ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ସେ ବଙ୍କର ରାୟଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ==ମଜଦୁର୍ କିସାନ୍ ଶକ୍ତି ସଂଗଠନ== ଅରୁଣା ସିଭିଲ ସର୍ଭିସରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପରେ ଗରିବମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟା ବୁଝିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସେବାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ହୋଇ ରହିଲେ। ସେ ତିଲୋନିଆ , ରାଜସ୍ଥାନରେ ସୋସିଆଲ ୱର୍କ ଆଣ୍ଡ ରିସର୍ଚ୍ ସେଣ୍ଟରରେ ଯୋଗ ଦେଲେ।<ref>''Women who dared'', by Ritu Menon. Published by National Book Trust, India, 2002. {{ISBN|81-237-3856-0}}. ''Page 169-170''.</ref><ref>[http://nrcw.nic.in/shared/sublinkimages/107.htm Aruna Roy ] National Resource Center for Women, [[Govt. of India]].</ref> ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ସେ ଶଙ୍କର ସିଂ ,ନିଖିଲ ଦେଙ୍କ ଷିତ ମିଶି ଏହି ସଂସ୍ଥା(ମଜଦୁର୍ କିସାନ୍ ଶକ୍ତି ସଂଗଠନ)ର ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । <ref>[http://www.civilsocietyonline.com/pages/Details.aspx?83 MKSS As a Role Model] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222212703/http://www.civilsocietyonline.com/pages/Details.aspx?83 |date=2014-02-22 }}, ''Civl Society Online''. Jan 2012</ref> ଅରୁଣା ରଏ ଭାରତରେ ହୋଇଥିବା ରାଇଟ୍ ଟୁ ଇନଫର୍ମେସନ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ନ୍ୟାସନାଲ କ୍ୟାମ୍ପେନ ଫର ପିପୁଲସ ରାଇଟ ଟୁ ଇନଫର୍ମେସନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭୁମିକାରେ ଥିଲେ । ଏହାର ସଫଳତାର ପରିଚାୟକ ହେଉଛି ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ପାସ୍ ହୋଇଥିବା ରାଇଟ୍ ଟୁ ଇନଫର୍ମେସନ ଆକ୍ଟ୍ । ==ଆନ୍ଦୋଳନ== ଗରିବ ଓ ଦଳିତ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହେଉଥିବା ଲଢେଇରେ ଅରୁଣା ସବୁବେଳେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭୁମିକାରେ ରହୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସଫଳତାର ପରିଚାୟକ ହେଉଛି ରାଇଟ୍ ଟୁ ଇନଫର୍ମେସନ, ରାଇଟ୍ ଟୁ ୱର୍କ, <ref>{{Cite web|title = Matersfamilias {{!}} Saba Naqvi {{!}} Aug 24,2015|url = http://www.outlookindia.com/article/matersfamilias/295068|website = www.outlookindia.com|accessdate = 2015-08-27}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ରାଇଟ୍ ଟୁ ଫୁଡ୍ <ref>{{Cite news|title = Pension Parishad calls off strike|url = http://www.thehindu.com/news/national/pension-parishad-calls-off-strike/article5487007.ece|newspaper = The Hindu|date = 2013-12-21|access-date = 2015-08-27|issn = 0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|title = Forgotten Brethren {{!}} Harsh Mander {{!}} Apr 20,2015|url = http://www.outlookindia.com/article/forgotten-brethren/293980|website = www.outlookindia.com|accessdate = 2015-08-27|archive-date = 2018-12-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20181224203537/https://www.outlookindia.com/magazine/story/forgotten-brethren/293980|url-status = dead}}</ref> ପରି ଆକ୍ଟସ । ସେ ପେନସନ୍ ପରିସଦର ସଦସ୍ୟ ରହି ମଜଦୁର ମାନଙ୍କପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। <ref>{{Cite web|title = Aruna Roy seeks early passage of grievance redress, whistleblower bills|url = http://zeenews.india.com/news/nation/aruna-roy-seeks-early-passage-of-grievance-redress-whistleblower-bills_898018.html|accessdate = 2015-08-27}}</ref><ref>{{Cite web|title = The Fate of RTI After One Year of Modi is a Bad Omen|url = http://thewire.in/2015/05/27/the-fate-of-rti-after-one-year-of-modi-is-a-bad-omen-2535/|website = The Wire|accessdate = 2015-08-27|first = Aruna|last = Roy|archive-date = 2015-10-18|archive-url = https://web.archive.org/web/20151018172904/http://thewire.in/2015/05/27/the-fate-of-rti-after-one-year-of-modi-is-a-bad-omen-2535/|url-status = dead}}</ref> ==ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ== ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପୁର୍ବରୁ ସେ ଏନ ଏ ସିର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref name="hi">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2005/06/04/stories/2005060404461200.htm|title=NAC reconstituted|date=4 June 2005|work=The Hindu}}</ref><ref>{{Cite web|title = Daughter Of The Dust {{!}} Urvashi Butalia {{!}} Oct 16,2006|url = http://www.outlookindia.com/article/daughter-of-the-dust/232838|website = www.outlookindia.com|accessdate = 2015-08-27|archive-date = 2018-12-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20181224203541/https://www.outlookindia.com/magazine/story/daughter-of-the-dust/232838|url-status = dead}}</ref> ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସେ [[ରାମନ୍‌ ମ୍ୟାଗ୍‌ସେସେ ସମ୍ମାନ]] ପାଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web |url=http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationRoyAru.htm |title=Ramon Magsaysay Award Citation |access-date=2017-03-05 |archive-date=2012-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120507004705/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationRoyAru.htm |url-status=dead }}</ref> ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଲାଲ ବାହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀ ନ୍ୟାସ୍ନାଲ୍ ଆୱାର୍ଡ ପାଇଥିଲେ ।<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/article808021.ece Thehindu.com]</ref> ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଟାଇମ ମାଗାଜିନରେ ୧୦୦ ଜଣ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଥିଲେ।<ref>{{Cite news|title = The 2011 TIME 100 - TIME|url = http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2066367_2066369_2066499,00.html|newspaper = Time|date = 2011-04-21|access-date = 2015-08-27|issn=0040-781X|first = Jyoti|last = Thottam}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ]] f3jopiq0sfj5u842iaef4dpanz70t3u 0 58790 606660 559674 2026-09-23T23:30:47Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606660 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | headercolor = | name = Geeta Phogat | image =Geeta_Phogat_At_Khatron_Ke_Khiladi_Season_8.png | caption = | birth_name = | fullname = | nickname = | native_name = | native_name_lang = | nationality = {{flagicon|India}} [[Indian people|Indian]] | residence = [[Haryana]] | birth_date = {{Birth date and age|1988|12|15|df=y}} | birth_place = [[Bhiwani]], [[Haryana]], India<ref name=sr>[http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ph/geeta-phogat-1.html Geeta Phogat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305005012/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ph/geeta-phogat-1.html |date=2016-03-05 }}. sports-reference.com</ref> | death_date = | death_place = | height = | weight =55 kg | country = India | sport = [[Wrestling]] | spouse = [[Pawan Kumar (wrestler)|Pawan Kumar]] | event = [[Freestyle wrestling]] | collegeteam = | universityteam = | club = | team = | turnedpro = | partner = | former_partner = | coach = [[Mahavir Singh Phogat]] | retired = | coaching = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | highestranking = | show-medals = | updated = 15 September 2015 |medaltemplates= {{MedalCountry | {{IND}} }} {{MedalCompetition|[[World Wrestling Championships|World Championships]]}} {{MedalBronze| [[2012 World Wrestling Championships|2012 Strathcona County]] |[[2012 World Wrestling Championships – Women's freestyle 55 kg|55 kg]]}} {{MedalCompetition|[[Wrestling at the Commonwealth Games|Commonwealth Games]]}} {{MedalGold| [[Wrestling at the 2010 Commonwealth Games|2010 Delhi]] |[[Wrestling at the 2010 Commonwealth Games – Women's freestyle 55 kg|55 kg]]}} {{MedalCompetition|[[Asian Wrestling Championships|Asian Championships]]}} {{MedalBronze|[[2012 Asian Wrestling Championships|2012 Gumi]]|55 kg}} {{MedalBronze|[[2015 Asian Wrestling Championships|2015 Doha]]|58 kg}} {{MedalCompetition|[[Commonwealth Wrestling Championship|Commonwealth Championship]]}} {{MedalGold|2009 Jalandhar<ref name="CWC 2009">{{cite news|title=Indian women win three gold in Commonwealth Wrestling |url=http://zeenews.india.com/home/indian-women-win-three-gold-in-commonwealth-wrestling_588887.html |accessdate=27 November 2016 |work=[[Zee News]] |agency=[[Press Trust of India|PTI]] |date=19 December 2009 |archiveurl=https://archive.is/20161127143308/http://zeenews.india.com/home/indian-women-win-three-gold-in-commonwealth-wrestling_588887.html |archivedate=27 November 2016 |url-status=live |df=dmy }}</ref> |55 kg}} {{MedalGold|2011 Melbourne<ref>{{cite web|title=RESULTS – 2011 Championships|url=http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2011ChampionshipResults.aspx|website=commonwealthwrestling.sharepoint.com|publisher=Commonwealth Amateur Wrestling Association (CAWA)|accessdate=14 September 2015|archive-date=13 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313041201/http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2011ChampionshipResults.aspx|url-status=dead}}</ref> |55 kg}} {{MedalSilver|2013 Johannesburg<ref>{{cite web|title=2013 – COMMONWEALTH WRESTLING CHAMPIONSHIPS|url=http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2013CommonwealthChampionships.aspx|website=commonwealthwrestling.sharepoint.com|publisher=Commonwealth Amateur Wrestling Association (CAWA)|accessdate=14 September 2015|archive-date=21 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160321120914/http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2013CommonwealthChampionships.aspx|url-status=dead}}</ref> |59 kg}} {{MedalCompetition|FILA Asian Olympic Qualification Tournament}} {{MedalGold|2012 Astana<ref name="intoday1">{{cite news|title=Geeta clinches gold to qualify for Olympics|url=http://indiatoday.intoday.in/story/geeta-clinches-gold-to-qualify-for-olympics/1/182719.html|accessdate=7 March 2016|work=[[India Today]]|date=2 April 2012}}</ref> |55 kg}} }} '''ଗୀତା ଫୋଗତ'''(ଜନ୍ମ ୧୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୮)ଜଣେ ମୁକ୍ତକୁସ୍ତିବାଜ଼ ଖେଳାଳି ଓ ପ୍ରଥମ ଭାରତିଅ ଯିଏ ୨୦୧୦ କମନୱେଲ୍‌ଥ ଗେମ୍ସରେ ଭାରତ ପାଇଁ କୁସ୍ତିରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିିଥିଲେ।ସେ ଅଲମ୍ପିକ ସମରଗେମ୍ସ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହିଳା କୁସ୍ତିଖେଳାଳୀ। ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଓ ପରିବାର== ସେ ହରିୟାଣା ରାଜ୍ୟର, ଭିୱାଣୀ ଜିଲ୍ଲାର ବାଲାଲୀ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।ତାଙ୍କ ପିତା '''ମହାବୀର ସିଂ ଫୋଗତ''' ଜଣେ ପୁର୍ବୋକ୍ତ କୁସ୍ତିଖେଳାଳୀ ଓ ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା। ସେ ଗୀତାଙ୍କ ତାଲିମଦାତା ମଧ୍ୟ। ତାଙ୍କ ଭାଇ ଭିନେଶ ଫୋଗତ ଓ ଭଉଣୀ ବବିତା କୁମାରୀ ମଧ୍ୟ କମନୱେଲ୍‌ଥ ଗେମ୍ସରେ ସ୍ୱର୍ଣପଦକ ବିଜେତା।ଦୁହେଁ ନିଜ ନିଜର ଶ୍ରେଣୀ ଅନୁସାରେ କମନୱେଲ୍‌ଥରେ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ।ଗୀତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ଛୋଟ ଭଉଣୀ ରିତୁ ଫୋଗତ ଜଣେ ଅନ୍ତର୍ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କୁସ୍ତିଖେଳାଳୀ, ସେ ମଧ୍ୟ ୨୦୧୬ କମନୱେଲ୍‌ଥ ଗେମ୍ସରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଛନ୍ତି। ସେ ୨୦୧୬ ୨୦ ନଭେମ୍ବରରେ ପବନ କୁମାରଙ୍କୁ ବାହା ହୋଇଥିଲେ। ପବନ କୁମାର ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଅନାର୍ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କୁସ୍ତି ଖେଳାଳି। ==ବୃତ୍ତି== '''୨୦୦୯ କମନୱେଲ୍‌ଥ କୁସ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତା''' '''୨୦୧୦ କମନୱେଲ୍‌ଥ''' '''୨୦୧୨ ସମର ଅଲମ୍ପିକ''' '''୨୦୧୨ ବିଶ୍ୱ କୁସ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତା''' '''୨୦୧୨ ଏସିଆନ କୁସ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତା''' '''୨୦୧୩ କମନୱେଲ୍‌ଥ କୁସ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତା''' '''୨୦୧୫ ଏସିଆନ କୁସ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତା''' ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ]] rcdf63kc6cwplh5ia7frm3ckxjqqg3a 0 58808 606645 559798 2026-09-23T23:21:37Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606645 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |image = Lagarde, Christine (official portrait 2011) (cropped).jpg |office = Managing Director of the [[International Monetary Fund]] |term_start = 5 July 2011 |term_end = |predecessor = [[Dominique Strauss-Kahn]] |deputy = [[David Lipton]] |successor = |office1 = [[Minister of the Economy, Industry and Employment (France)|Minister of Finance]] |president1 = [[Nicolas Sarkozy]] |primeminister1 = [[François Fillon]] |term_start1 = 19 June 2007 |term_end1 = 29 June 2011 |predecessor1 = [[Jean-Louis Borloo]] |successor1 = [[François Baroin]] |office2 = [[Ministry of Agriculture (France)|Minister of Agriculture]] |president2 = [[Nicolas Sarkozy]] |primeminister2 = [[François Fillon]] |term_start2 = 18 May 2007 |term_end2 = 18 June 2007 |predecessor2 = [[Dominique Bussereau]] |successor2 = [[Michel Barnier]] |office3 = [[Minister of Commerce and Industry (France)|Minister of Commerce and Industry]] |president3 = [[Jacques Chirac]] |primeminister3 = [[Dominique de Villepin]] |term_start3 = 2 June 2005 |term_end3 = 15 May 2007 |predecessor3 = [[Christian Jacob (French politician)|Christian Jacob]] |successor3 = Position abolished |birthname = Christine Madeleine Odette Lallouette |birth_date = {{birth date and age|1956|1|1|df=y}} |birth_place = [[Paris]], France |death_date = |death_place = |party = [[The Republicans (France)|The Republicans]] |alma_mater = [[Paris West University Nanterre La Défense]]<br />[[Sciences Po Aix|Institute of Political Studies, Aix]] |spouse = Wilfred Lagarde {{small|(Divorced)}}; Eachran Gilmour {{small|(Divorced)}} |partner = Xavier Giocanti |children = 2 |religion = [[Catholic Church|Roman Catholicism]] |signature = Christine Lagarde Signature.jpg }} '''କ୍ରିସ୍ଟିନ୍ ମେଡେଲୀନ୍ ଓଡେଟ୍ ଲାଗ୍ରେଡ୍'''(ଜନ୍ମ ୧ ଜାନୁଆରୀ,୧୯୫୬)ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ଆଇନଜୀବୀ,ଜଣେ ରାଜନିତିଜ୍ଞ ଓ ୨୦୧୧ ଜୁଲାଇ ୫ରୁ "ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଆର୍ଥିକ ପାଣ୍ଠି"ର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ସରକାରରେ ଅନେକ ମନ୍ତ୍ରୀପଦରେ ରହିସାରିଛନ୍ତି। ସେ 'ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ','ଅର୍ଥ ଓ ରୋଜଗାର ମନ୍ତ୍ରୀ' ଏବଂ ଡୋମିନିକ୍ ଦେ ଭିଲେପାଇଁନର 'ବାଣିଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ' ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ସେ g8 economyରେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ୱେଛାସେବୀ ଓକିଲ ଥିଲେ।ସେ [[Baker and Mckenzie]] ନାମକ ବଡ଼ ଆଇନଜୀବୀ ଅନୁଷ୍ଠାନର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଅଧକ୍ଷ ରୂପେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ୨୦୦୯ ନଭେମ୍ବର ୧୬ରେ [[Financial Times]] ତାଙ୍କୁ ଇଉରୋଜୋନ୍ର ସର୍ବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।<ref>{{cite news |author1=From Ralph Atkins |author2=Andrew Whiffin |author3=FT reporters. |title = FT ranking of EU finance ministers |url = http://www.ft.com/cms/s/0/3f36c9c4-d2d0-11de-af63-00144feabdc0.html?nclick_check=1|work=Financial Times |date = 16 October 2009 |accessdate =2 January 2010 }}</ref> ୨୦୧୧ ୧୬ନଭେମ୍ବରରେ ତାଙ୍କୁ ଡୋମିନିକ୍ଙ୍କ ବଦଳରେ ୫ବର୍ଷ ପାଇଁ IMFର ମୁଖ୍ୟ ପରିଚାଳକ ଅଧକ୍ଷ ରୂପେ ଘୋଷଣା କର ହୋଇଥିଲା।,<ref name="appointment-IMF" /><ref name="Reuters-appointment">{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/2011/06/28/us-imf-idUSTRE75Q60H20110628|title=Lagarde wins IMF top job, presses Greece on crisis|date=28 June 2011|work=Reuters|accessdate=1 July 2011|archive-date=28 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110628214907/http://www.reuters.com/article/2011/06/28/us-imf-idUSTRE75Q60H20110628|url-status=dead}}</ref><ref name="BBC-appointment">{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/business-13951950|title=Christine Lagarde named IMF chief|date=28 June 2011|work=BBC News|accessdate=28 June 2011}}</ref><ref name="heads-of-IMF">{{citeweb|url=http://www.imf.org/external/np/exr/chron/mds.asp|title=IMF Managing Directors|date=28 June 2011|work=IMF|accessdate=1 September 2011}}</ref>ତାଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ଏହା ୧୧ତମ ଥର ପାଇଁ ଜଣେ ଇଉରୋପିଆନ IMFର ମୁଖ୍ୟ ରୂପେ ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୪ରେ ଫୋର୍ବସ ମାଗାଜୀନ୍ ବିଶ୍ୱର ପଞ୍ଚମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହିଳା ରୂପେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା<ref name=Forbes14>{{cite web|title=The World's 100 Most Powerful Women|url=http://www.forbes.com/power-women/list/#tab:overall|website=Forbes|publisher=Forbes|accessdate=24 June 2014}}</ref> ସେ ସର୍ବମତରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପଞ୍ଚମ ବର୍ଷ ରାଜକାଳ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।<ref>{{cite news|title=IMF's Lagarde re-elected to second term|url=http://www.dw.com/en/imfs-lagarde-re-elected-to-second-term/a-19061862|accessdate=25 August 2016|work=Deutsche Welle|agency=Reuters, AFP|date=19 February 2016}}</ref> ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ଲାଗ୍ରେଡ୍ ଫ୍ରାନ୍ସର ପ୍ୟାରିସ୍ ସହରରେ <ref>{{cite web|url=http://www.nouveleconomiste.fr/Portraits/1230-Lagarde.html|title=Le Nouvel Economiste|publisher=Nouveleconomiste.fr|accessdate=2014-02-21|archive-date=2011-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110828092934/http://www.nouveleconomiste.fr/Portraits/1230-Lagarde.html|url-status=dead}}</ref> ଏକ ଗବେଷକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପିତା ରବର୍ଟ ଲାଲୌୟେତ୍ତ ଜଣେ ଇଂରାଜୀ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ,ଓ ମା ନିକୋଲ ,<ref>http://www.gala.fr/stars_et_gotha/christine_lagarde</ref>ଜଣେ ଗ୍ରିକ ଓ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ସାହିତ୍ୟ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ।ଲାଗ୍ରେଡ୍ ଓ ତାଙ୍କ ତିନି ଛୋଟ ଭାଇ ତାଙ୍କ ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଲି ହାବ୍ରେରେ ବିତେଇଥିଲେ।<ref>{{cite web|url=http://www.elpais.com/articulo/reportajes/mujer/oculta/acero/sonrisa/elpepusocdmg/20110724elpdmgrep_6/Tes |title=La mujer que oculta acero tras la sonrisa |language= es |publisher= [[El País]] |accessdate=24 July 2011}}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ]] nu2xlp2vlk8nqfv8ob9f4fpvfjipnjj 0 58823 606628 559711 2026-09-23T22:57:42Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606628 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Karnam Malleswari}} [[ଫାଇଲ:Karanam malleshwari.png|thumb|କର୍ଣମ ମଲ୍ଲେଶ୍ୱରୀ]] '''କର୍ଣାମ ମାଲେଶ୍ୱରୀ''' , ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ଭାର ଉତ୍ତୋଳକ ଆଥଲେଟ । ସେ ୧୯୯୪ ଓ ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ୫୪ କିଲୋଗ୍ରାମ ଓଜନ ବିଭାଗରେ ବିଶ୍ୱ ଚମ୍ପିୟାନ ରହିବାସହ ୧୯୫୩ ଓ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ । ସେ ୨୦୦୦ ମସିହା [[ଅଲିମ୍ପିକ]]<ref name="sr">[http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ma/karnam-malleswari-1.html Karnam Malleswari] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110320062908/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ma/karnam-malleswari-1.html |date=2011-03-20 }}. sports-reference.com</ref> କ୍ରୀଡ଼ାରେ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ପାଇବା ପରେ ଅଲିମ୍ପିକରେ ପଦକ ପାଇବାରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଆଥଲେଟ<ref name="time">Ganguly, Meenakshi (27 December 2000) [https://web.archive.org/web/20130105183659/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2054437,00.html Conversations: 'I Did What I Could For My Country'].</ref> ହେବାର ଗୌରବ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ଖେଳ ପାଇଁ [[ଭାରତ]]ରେ ଥିବା ସର୍ବାଧିକ ସମ୍ମାନଜନକ ପୁରସ୍କାର "[[ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ]] ଖେଳ ରତ୍ନ "<ref>[http://www.sportsauthorityofindia.nic.in/tview3.asp?link_temp_id=553 List of Rajiv Gandhi Khel Ratna Awardees] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160507034054/http://www.sportsauthorityofindia.nic.in/tview3.asp?link_temp_id=553 |date=2016-05-07 }}. sportsauthorityofindia.nic.in</ref> ତାଙ୍କୁ ୧୯୯୫ ମସିହାରେ [[ଭାରତ]] ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ସେ ସମ୍ମାନଜନକ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର " [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] " ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ ।<ref name="Padma Awards">{{cite web |url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |date=2015 |accessdate=21 July 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archivedate=15 October 2015 }}</ref> କର୍ଣାମ ୧୯୭୫ ଜୁନ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୪ ଜଣ ଭଉଣୀ ସମସ୍ତେ ଭାର ଉତ୍ତୋଳନରେ ତାଲିମ ନେଇଥିଲେ । ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ସେ ଜଣେ ସାଥି ଭାର ଉତ୍ତୋଳନ କ୍ରୀଡ଼ାବିଦ୍‌ ରାଜେଶ ତ୍ୟାଗୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ସେ ଏକ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନର ଜନନୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ୨୦୦୨ ମସିହା କମନୱେଲ୍‌ଥ ଖେଳରେ ଭାଗ ନେବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ପରଲୋକ ଘଟିବାରୁ ସେ ବାଧ୍ୟ ହେଇ ଦଳରୁ ଓହରି ଯାଇଥିଲେ । ୨୦୦୪ ମସିହା [[ଅଲିମ୍ପିକ]] ପାଇଁ ସେ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିପାରିନଥିଲେ ।<ref name="bio1">[http://www.telegraphindia.com/1040708/asp/sports/story_3468227.asp Malleswari lifts Indian Olympic hopes – ‘I’m enjoying my preparation for a second medal.]</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ ପଦକ ବିଜେତାଗଣ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖେଳ]] 38jxlhwszudpg5kgypd9lbchxdn5fa6 0 58826 606682 573082 2026-09-24T00:03:34Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606682 wikitext text/x-wiki {{Infobox badminton player|name=ଜ୍ୱାଳା ଗୁଟ୍ଟା |image=Jwala Gutta IBL (adjusted).jpg|image_size=220px|caption=Jwala during a match at the [[Indian Badminton League|IBL]]|birth_date={{birth date and age|df=yes|1983|9|7}}|birth_place=[[Wardha]], [[Maharashtra]], [[India]]|residence=[[Hyderabad]], [[Telangana]], [[India]]|height={{convert|1.83|m|0|abbr=on}}<ref>{{cite web|url=http://bwfbadminton.com/player/50884/jwala-gutta|title=Jwala Gutta|website=[[Badminton World Federation|BWF]] | date= |accessdate=29 February 2016}}</ref>|weight={{convert|60|kg|lb st|abbr=on}}|country={{IND}}|years_active=2001–Present|handedness=Left|coach=[[S. M. Arif]]|event=Mixed Doubles/ Women's Doubles|highest_ranking=6 <small>(in XD)</small><small> (Aug 2010)</small> <br /> 10 <small>(in WD)</small> <small>(20 August 2015)</small>|current_ranking=14 <small>(in WD)</small>|date_of_current_ranking=<small>5 May 2016</small>|medaltemplates={{MedalSport | Women's [[badminton]] }} {{MedalCountry | {{IND}} }} {{MedalCompetition | [[BWF World Championships|World Championships]] }} {{MedalBronze | [[2011 BWF World Championships|2011 London]] | [[2011 BWF World Championships – Women's doubles|Women's doubles]] }} {{MedalCompetition | [[Commonwealth Games]] }} {{MedalGold | [[2010 Commonwealth Games|2010 Delhi]] | [[Badminton at the 2010 Commonwealth Games|Women's Doubles]] }} {{MedalSilver | [[2010 Commonwealth Games|2010 Delhi]] | [[Badminton at the 2010 Commonwealth Games|Mixed Team]] }} {{MedalSilver | [[2014 Commonwealth Games|2014 Glasgow]] | [[Badminton at the 2014 Commonwealth Games|Women's Doubles]] }} {{MedalBronze | [[2006 Commonwealth Games|2006 Melbourne]] | [[Badminton at the 2006 Commonwealth Games|Mixed Team]] }} {{MedalCompetition | [[Uber Cup]] }} {{MedalBronze | [[2014 Thomas & Uber Cup|2014 New Delhi]] | [[2014 Thomas & Uber Cup|Team]] }} {{MedalBronze | [[2016 Thomas & Uber Cup|2016 Kunshan]] | [[2016 Thomas & Uber Cup|Team]] }} {{MedalCompetition | [[Badminton Asia Championships|Asia Championships]] }} {{MedalBronze | [[Badminton Asia Championships|2014 Gimcheon]] | [[Badminton Asia Championships|Women's Doubles]] }} {{MedalCompetition | [[South Asian Games]] }} {{MedalGold | [[2006 South Asian Games|2006 Colombo]] | [[List of gold medalists at 2006 South Asian Games|Mixed Doubles]] }} {{MedalGold | [[2016 South Asian Games|2016 Guwahati]] | [[Badminton at the 2016 South Asian Games|Women's Doubles]] }} {{MedalGold | [[2016 South Asian Games|2016 Guwahati]] | [[Badminton at the 2016 South Asian Games|Women's Team]] }}|bwf_id=D28DF6CB-3B5B-42DB-8347-5519A0117429}}'''ଜ୍ୱାଳା ଗୁଟ୍ଟା , '''ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ବେଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳାଳି । ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳା ଦବଳସ୍ ଖେଳାଳିର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥାଏ । ସେ ୧୪ ଥର ଜାତୀୟ ବେଡମିଣ୍ଟନ ଚମ୍ପିୟାନଶିପରେ ମହିଳା ଦବଳସ୍ରେ ବିଜୟୀ ହେଇଛନ୍ତି । ପ୍ରଥମେ ଶ୍ରୁତି କୁରିଏନଙ୍କ ସହ ପାର୍ଟନରଶିପ ଓ ପରେ ଅଶ୍ୱିନୀ ପୋନାପ୍ପାଙ୍କ ସହ ମିଶି ସେ ଅନେକ ଜାତୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତି ପରିଛନ୍ତି । [[ବିଶ୍ୱ]] ରେଙ୍କିଙ୍ଗରେ ସେ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ସହ ୨୦ ରେଙ୍କ ଭିତରେ ବହୁଦିନ ଧରି ରହିଛନ୍ତି ।[[ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର]] ସମେତ ଅନେକ ପୁରସ୍କାରର ବିଜେତା ଜ୍ୱାଳା ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣର ଜଣେ ବଳିଷ୍ଠ କର୍ମୀ ।  == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ ଓ ଜୁନିଅର ସ୍ତରରେ ଉପଲବ୍ଧି  == ଜ୍ୱାଳା ଗୁଟ୍ଟା ୧୯୮୩ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୭ରେ [[ୱାର୍ଦ୍ଧା]] , [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]]ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ପରେ [[ହାଇଦ୍ରାବାଦ]] , [[ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ]]ରେ ରହିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିତା କ୍ରାନ୍ତି ଗୁଟ୍ଟା ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ମାତା ଚାଇନୀଜ ଥିଲେ । ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସେବାଶ୍ରମ ଆଶ୍ରମରେ ତାଙ୍କ ପିତା ମାତାଙ୍କ ପରିଚୟ ହେବା ପରେ ବିବାହ ହେଇଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ଟେନିସ ଖେଳିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ଥିବା ଜ୍ୱାଳା ତାଙ୍କ ପିତା ଓ କୋଚ ଏସ . ଏମ . ଆରିଫଙ୍କ ସୁପାରିସ କ୍ରମେ ଜିମ୍ନାଷ୍ଟିକ ଓ ସନ୍ତରଣରେ ୨ ବର୍ଷ ତାଲିମ ନେବା ପରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ବେଡମିଣ୍ଟନରେ ତାଲିମ ନେଲେ । ଏଥିରେ ତାଙ୍କର ଚାଇନୀଜ ମାଙ୍କ ପ୍ରେରଣା ମୁଖ୍ୟ ଅବଦାନ ରହିଥିଲା । ମାତ୍ର ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଜ୍ୱାଳା ମିନି ଜାତୀୟ ବେଡମିଣ୍ଟନ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଜୁନିଅର ବାଳିକା ଚମ୍ପିୟାନ ହେଇ ସେହି ବର୍ଷ ମହିଳା ଜୁନିଅର ଜାତୀୟ ଡବଲସ ଚମ୍ପିୟାନ ହେଇଥିଲେ । ପରେ ଶ୍ରୁତି କୁରିଏନଙ୍କ ସହ ମିଶି ସିନିଯର ଡବଲସ ମଧ୍ୟ ବିଜୟିନୀ ହେଇଥିଲେ । ଏହି କ୍ରମ ସେ ୨୦୦୨ରୁ ୨୦୦୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରଖିଥିଲେ । == ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ == ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଜ୍ୱାଳା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଭାବରେ ଡବଲସରେ ୧୪ ଥର ଚମ୍ପିୟାନ ହେଇଥିଲେ । ୨୦୧୪ ଥୋମାସ ଓ ଉବାର କପରେ ସେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ପାଇଥିଲେ । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ସେ ଦିଜୁଙ୍କ ସହ ମିଶି ମିକ୍ସ ଦବାଲ୍ସରେ ବହୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତି ଥିଲେ । ଜ୍ୱାଳା ବେଡମିଣ୍ଟନରେ ପ୍ରଥମ କରି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଖେଳିବା ଶୈଳୀ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର  ସ୍ମାଶ ଶଟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୋର୍ଟ ଭିତରେ ତାଙ୍କର ମୁଭମେଣ୍ଟ ସେତେଟା ପ୍ରଭାବୀ ହେଇପାରୁ ନଥିବାରୁ ସେ କିଛି ଭୁଲ କରିଥାନ୍ତି । ଆହତ ଜନିତ ସମସ୍ୟା  ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅନେକ ସମୟରେ ରହୁଥିଲା ।  == ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ==   ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରରେ ସେ ମିକ୍ସ୍ଡ ଡବଲସରେ ଭାଲିୟବେଟ୍ଟୀ ଦିଜୁଙ୍କ ସହ ମିଶି ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ୧୦ ନମ୍ବର ରେଙ୍କିଙ୍ଗ ଭିତରେ ରହିଥିଲେ । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ସେ [[ବିଶ୍ୱ]]ର ୬ ନମ୍ବର ଯୋଡି ହେଇଥିଲେ । ସେ ଅଲିମ୍ପିକ ବ୍ଯତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଦବାଲ୍ସ ଓ ମିକ୍ସ ଦବାଲ୍ସରେ ପଦକ ପାଇଛନ୍ତି ।  ୨୦୧୧ ବିଶ୍ୱ ଚମ୍ପିଅଂଶିପରେ ସେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ପାଇବା ସହ [[କମନୱେଲ୍‌ଥ ଗେମ]]  ରେ ୨୦୧୦ରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ୨୦୧୪ରେ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଉପଲବ୍ଧି । ୨୦୧୨ [[ଲଣ୍ଡନ]] ଅଲିମ୍ପିକ ପାଇଁ ସେ ଉଭୟ ମହିଳା ଦବାଲସ ଓ ମିକ୍ସ ଦବାଲସ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୬ ଅଲିମ୍ପିକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଡବଲସରେ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ସେ ଉଭୟ ଅଲିମ୍ପିକରେ ପଦକ ପାଇବା ପାଇଁ ସଫଳ ହେଇନଥିଲେ । ୨୦୧୫ କାନାଡା ଗ୍ରାଣ୍ଡ ପ୍ରିକ୍ସରେ ସେ ସେମିଫାଇନାଲ ଯାଏ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ।ଏହା ବ୍ଯତୀତ ସେ [[ଶ୍ରୀଲଙ୍କା]] , [[ପାକିସ୍ଥାନ]] , [[ନେପାଲ]] ଓ ହଲାଣ୍ଡଠାରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତି ଥିଲେ । <ref>{{cite web|url=http://www.news18.com/news/olympics/rio-olympics-2016-jwala-gutta-ashwini-ponnappa-out-of-rio-olympics-1280846.html |title=Rio Olympics 2016: Jwala Gutta-Ashwini Ponnappa out of Rio Olympics |publisher=News18 |date=2016-08-12 |accessdate=2016-08-17}}</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଓ ଅନ୍ୟ ସମାଜସେବା କାର୍ଯ୍ୟ == [[ଫା|thumb|320x320_ପିକସେଲ|ଜ୍ୱାଳା ଓ ସାଥି ବେଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳାଳି ଚେତନ ଆନନ୍ଦ , ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ବିବାହ ପରେ  ]] ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଜ୍ୱାଳା ସାଥି ବେଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳାଳି ଚେତନ ଆନନ୍ଦଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ୨୦୧୧ରେ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ଘଟିଥିଲା । ତାଙ୍କର କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ମହମ୍ମଦ ଅଝାରୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ସହ ପ୍ରେମ ସମ୍ପର୍କର ଗୁଜବ ମଧ୍ୟ ଉଠିଥିଲା ।<ref>{{Cite news|date=2010-08-06|newspaper=[[Hindustan Times]]|work=[[Hindustan Times]]|title=Azharuddin's 'new flame' Jwala too filing for divorce? &#124; delhi|url=http://www.hindustantimes.com/newdelhi/azharuddin-s-new-flame-jwala-too-filing-for-divorce/article1-582960.aspx|accessdate=2016-02-17|archive-date=2015-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20150119155824/http://www.hindustantimes.com/newdelhi/azharuddin-s-new-flame-jwala-too-filing-for-divorce/article1-582960.aspx|url-status=dead}}</ref> ତେବେ ତାହାର ପ୍ରମାଣ ମିଳି ନଥିଲା । ଜ୍ୱାଳା ସର୍ବଦା ମହିଳା ଖେଳାଳି ମାନଙ୍କ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ବ୍ଯତୀତ ସେ ତମାଖୁ ବର୍ଜନ <ref>{{Cite web |url=http://icebucketchallenge.net.in/blog/jwala-gutta-als-ice-bucket-challenge-badminton-player/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2017-03-06 |archive-date=2015-01-19 |archive-url=https://archive.ph/20150119040547/http://icebucketchallenge.net.in/blog/jwala-gutta-als-ice-bucket-challenge-badminton-player/ |url-status=dead }}</ref> [[Swachh Bharat Abhiyan]].<ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/news/india/pm-modi-lauds-chanda-kochhar-jwala-gutta-for-swach-bharat-initiatives_1497470.html |title=PM Modi lauds Chanda Kochhar, Jwala Gutta for 'Swach Bharat initiatives' &#124; Zee News |website=Zeenews.india.com |date=2014-11-11 |accessdate=2016-02-17}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.narendramodi.in/in-pics-from-ruling-the-courts-to-cleaning-the-streets-jwala-gutta-joins-the-swachh-bharat-abhiyan|title=FromRuling the Courts to Cleaning the Streets, Jwala Gutta Joins the Swach Bharat Abhiyan |accessdate=18 January 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150118104429/http://www.narendramodi.in/in-pics-from-ruling-the-courts-to-cleaning-the-streets-jwala-gutta-joins-the-swachh-bharat-abhiyan/ |archivedate=18 January 2015 }}</ref> ସ୍ୱଚ୍ଛ [[ଭାରତ]] କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ<ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/jwala-wants-you-to-boycott-hyderabad-zoo/272496-66.html |title=Jwala wants you to boycott Hyderabad zoo – IBNLive |website=Ibnlive.in.com |date= |accessdate=2016-02-17 |archive-date=2015-01-19 |archive-url=https://archive.today/20150119040551/http://ibnlive.in.com/news/jwala-wants-you-to-boycott-hyderabad-zoo/272496-66.html |url-status=dead }}</ref>ରେ ସକ୍ରିୟ ଭାଗ ନେଇଥାନ୍ତି । ବେଡମିଣ୍ଟନର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ସେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି । .<ref>{{cite web |url=http://sports.ndtv.com/badminton/news/210932-jwala-gutta-launches-shuttle-express-in-pune |title=Jwala Gutta launches Shuttle Express in Pune – Badminton News |website=Sports.ndtv.com |date=2013-07-17 |accessdate=2016-02-17 |archive-date=2015-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118105316/http://sports.ndtv.com/badminton/news/210932-jwala-gutta-launches-shuttle-express-in-pune |url-status=dead }}</ref> == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == ଜ୍ୱାଳା ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା [[ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର]] ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ଦେଶ ବିଦେଶରେ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।   == ଗ୍ୟାଲେରି == <gallery> file:Jwala_Gutta_vs_Ashwini_Ponnappa_IBL.jpg|thumb|350x350_ପିକସେଲ|ଅଶ୍ୱିନୀ ପୋନାପ୍ପାଙ୍କ ସହ IBLରେ ଜ୍ୱାଳା  file:Dijujwala.jpg|thumb|280x280_ପିକସେଲ|ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦ ରେଙ୍କିଙ୍ଗ ପାଇବା  ପରେ ଜ୍ୱାଳା ଓ ଦିଜୁ . file:Gjwala.JPG|thumb|207x207_ପିକସେଲ|୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ପାଇବା ସମୟରେ ଜ୍ୱାଳା  </gallery> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * {{BWF2|50884/jwala-gutta|Jwala GUTTA}}BWFbadminton.com * {{BWF|D28DF6CB-3B5B-42DB-8347-5519A0117429|Jwala GUTTA}}BWF{{BWF|D28DF6CB-3B5B-42DB-8347-5519A0117429|Jwala GUTTA}} * {{Cite sports-reference|url=https://web.archive.org/web/20160306184627/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/gu/jwala-gutta-1.html}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳାଳି]] 5e0sintqljtsgajv2l39p0g1ie79pni 0 58885 606724 594665 2026-09-24T00:55:22Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606724 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | background = solo_singer | image = Neha Kakkar at Gionnee Awards.jpg | caption = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1988|06|06|}}<ref name=Bio>{{cite web | url=http://www.sify.com/indianidol2/contestants/neha/ | title=Indian Idol profile - Neha Kakkar |publisher=[[Sify.com]] |accessdate=11 February 2014}}</ref> | birth_place = [[Rishikesh]], [[Uttarakhand]], ଭାରତ<ref name=Bio/> | origin = [[India]] | death_date = | death_place = | genre = [[Bollywood music|Bollywood]] | occupation = [[Singing|Singer]] | years_active = 2006–Present | label = | associated_acts = }} ନେହା କାକାର (ଜନ୍ମ ୬ ଜୁନ୍୧୯୮୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗାୟିକା । ସେ ୨୦୧୬ରେ ଇଣ୍ଡିଆନ ଆଇଡଲର ୨ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସଫଳତା ହାସଲପରେ ୨୦୦୮ରେ [[ମିଟ ବ୍ରଦର୍ସ]]ଙ୍କ ସହ [[The Rock star With Music]] ଆଲବମ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରାଇଥିଲେ । ସେ ହନି ସିଂହ ,ଗିପ୍ପି ଗ୍ରେୱାଲଙ୍କ ଭଳି ଗାୟକମାନଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ କଣ୍ହଦାନ କରିଛନ୍ତି । ==Discography== {| class="wikitable sortable" ! Year !! Title !! Film / Album !! Co-singer(s) !! Source |- | 2009 || "Blue (theme)" || ''[[Blue (2009 film)|Blue]]'' || [[Blaaze]], Raqeeb Alam, [[Sonu Kakkar]], [[Jaspreet Jasz]], [[Dilshad Khan]] ||<ref name=good/> |- | 2009 || "Hai Rama" || ''[[Meerabai Not Out]]'' || || |- | 2009 || Title Track || ''[[Na Aana Is Des Laado]]'' || ||<ref>{{cite web | url=http://www.mid-day.com/articles/siblings-on-a-song/210070 | title=Siblings on a song | publisher=[[Mid Day]] | date=22 April 2013 | accessdate=11 February 2014 | author=Deepali Dhingra | archive-date=22 February 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140222065002/http://www.mid-day.com/articles/siblings-on-a-song/210070 | url-status=dead }}</ref> |- | 2010 || "Neeve Na Neeve Na" || ''[[Kedi (2010 film)|Kedi]]'' || [[Arijit Singh]] || |- | 2011 || "Woh Ek Pal" || ''[[Not a Love Story (2011 film)|Not a Love Story]]'' || || |- | 2012 || "Second Hand Jawani" || ''[[Cocktail (2012 film)|Cocktail]]'' || [[Miss Pooja]], Nakash Aziz ||<ref name=good/> |- | 2012 || "SRK Anthem" || - || || |- | 2012 || "Satan" || - || [[Yo Yo Honey Singh]] || |- | 2013 || "Botal khol" || ''[[Prague]]'' || Tony Kakkar ||<ref name=good/> |- | 2013 || "Dhating Naach"|| ''[[Phata Poster Nikhla Hero]]'' || Nakash Aziz ||<ref>{{cite web | url=http://www.tribuneindia.com/2013/20130911/ttlife.htm | title=A time to remember |publisher=[[Tribune India]] | date=11 September 2013 |accessdate=11 February 2014}}</ref> |- | 2013 || "Hanju" || - || [[Meiyang Chang]] ||<ref name=Hanju/> |- | 2014 || "Sunny Sunny" || ''[[Yaariyan (2014 film)|Yaariyan]]'' || [[Yo Yo Honey Singh]] ||<ref name=Hanju/> |- | 2014 || "London Thumakda" || ''[[Queen (soundtrack)|Queen]]'' || [[Labh Janjua]], [[Sonu Kakkar]] ||<ref>{{cite web | url=http://www.rediff.com/movies/report/review-queens-music-rocks/20140209.htm | title=Review: Queen's music rocks |publisher=[[Rediff.com]] | date=9 February 2014 |accessdate=11 February 2014 |author=Joginder Tuteja}}</ref> |- | 2014 || "Party Shoes" || ''[[Bindaas (2014 film)|Bindaas]]'' || Shadaab Hashmi || |- | 2014 || "Manali Trance" || ''[[The Shaukeens]]'' || Lil Golu, [[Honey Singh]] || |- | 2014 || "Johny Ho Dafaa" || - || Tony Kakkar || |- | 2015 || "Ek Do Teen Chaar" || ''[[Ek Paheli Leela]]'' || Tony Kakkar || |- | 2015 || "Aao Raja" || ''[[Gabbar is Back]]'' || [[Yo Yo Honey Singh]] || |- | 2015 || "Maa Tu Bata" || - || Tony Kakkar || |- | 2015 || "Akhiyan" || - || [[Bohemia (musician)|Bohemia]] and Tony Kakkar || |- | 2015 || "Akhiyan (Unplugged)" || - || [[Bohemia (musician)|Bohemia]] and Tony Kakkar || |- | 2015 || "Magic Mamoni" || ''[[Agnee 2]]'' || || |- | 2015 || "Pyaar Te Jaguar" ||- || [[Harshit Tomar]], JSL Singh || |- | 2015 || "We Will Rock the World" || ''[[Calendar Girls (2015 film)|Calendar Girls'']] || [[Meet Bros]], [[Khushboo Grewal]] || |- | 2015 || "Tu Isaq Mera" || ''[[Hate Story 3]]'' || [[Meet Bros]], [[URL (rapper)|Earl Edger]] || |- | 2015 || "Wedding Da Season" || - || [[Mika Singh]] || |- | 2015 || "Car Mein Music Baja" || - || Tony Kakkar ||<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=kXmJf27W_Ck |title=Car Mein Music Baja - Neha Kakkar, Tony Kakkar ( Official Video) |publisher=YouTube |date=2015-12-14 |accessdate=2016-02-04}}</ref> |- | 2015 || "Tukur Tukur" || ''[[Dilwale (2015 film)|Dilwale]]'' || [[Arijit Singh]], [[Kanika Kapoor]], [[Siddharth Mahadevan]], [[Nakash Aziz]] ||<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/in/album/dilwale-original-motion-picture/id1057567669 |title=Dilwale (Original Motion Picture Soundtrack) by Pritam on iTunes |website=Itunes.apple.com |date=2015-12-04 |accessdate=2016-02-04}}</ref> |- | 2015 || "Patt Lainge" || ''Desi Rockstar 2'' || [[Gippy Grewal]] || |- | 2016 || "Dekhega Raja Trailer" || ''[[Mastizaade]]'' || [[Nakash Aziz]] ||<ref>{{cite web |url=https://itunes.apple.com/us/album/mastizaade-original-motion/id1071216196 |title=Mastizaade (Original Motion Picture Soundtrack) - EP by Anand Raj Anand, Meet Bros Anjjan & Amaal Mallik on iTunes |website=Itunes.apple.com |date=2015-12-29 |accessdate=2016-02-04 |archive-date=2016-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306052518/https://itunes.apple.com/us/album/mastizaade-original-motion/id1071216196 |url-status=dead}}</ref> |- | 2016 || "Humne Pee Rakhi Hai" || rowspan="2"|''[[Sanam Re]]'' || [[Jaz Dhami]], [[Ikka Singh]] ||<ref>{{cite web |url=https://itunes.apple.com/us/album/sanam-re-original-motion-picture/id1071790081?ign-mpt=uo%3D8 |title=Sanam Re (Original Motion Picture Soundtrack) by Mithoon, Jeet Ganguly, Amaal Mallik & Epic Bhangra on iTunes |website=Itunes.apple.com |date=2016-01-04 |accessdate=2016-02-04 |archive-date=2016-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306224811/https://itunes.apple.com/us/album/sanam-re-original-motion-picture/id1071790081?ign-mpt=uo%3D8 |url-status=dead}}</ref> |- | 2016 || "Akkad Bakkad" || [[Badshah]] ||<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=K2-hu1p6Z5w|title="Akkad Bakkad" VIDEO Song - Sanam Re|work=—via official [[T-Series]] [[YouTube]] channel|accessdate=8 February 2016}}</ref> |- | 2016 || "Dono Ke Dono" || rowspan="2"|''[[Loveshhuda]]'' || [[Parichay (singer)|Parichay]] ||<ref name="saavn loveshhuda">{{cite web|url=http://www.saavn.com/s/album/hindi/Loveshhuda-2015/az549yZaDHw_ |title=Loveshhuda Songs, Download Loveshhuda Movie Songs For Free Online at |website=Saavn.com |date=2016-01-15 |accessdate=2016-02-04}}</ref> |- | 2016 || "[[Chitta Kukkad]]" || [[Gippy Grewal]] ||<ref name="saavn loveshhuda" /> |- | 2016 || "Kar Gayi Chull" || ''[[Kapoor & Sons]]'' || [[Badshah]], Fazilpuria, Sukriti Kakar || |- | 2016 || "Let's Talk About Love" || ''[[Baaghi (2016 film)|Baaghi]]'' || [[Raftaar (rapper)|Raftaar]] || |- | 2016 || "Do Peg Maar" || ''[[One Night Stand (2016 film)|One Night Stand]]'' || || |- | 2016 || "Kala Chashma" || ''[[Baar Baar Dekho]]'' || || |- | 2016 || "Gal Ban Gayi" || ''Gal Ban Gayi'' || [[Meet Bros]], [[Yo Yo Honey Singh]], [[Sukhbir (musician)|Sukhbir]] | |- | 2016 || "Phone Mein Teri Photo" || ''Phone Mein Teri Photo'' || | |- |2016 |"Ki Kariye Nachna Aaonda Nahin" |[[Tum Bin II|''Tum Bin 2'']] |[[Hardy Sandhu]], [[Raftaar (rapper)|Raftaar]] |<ref>{{Citation|last=T-Series|title="Ki Kariye Nachna Aaonda Nahin" Video Song - Tum Bin 2|date=2016-11-09|url=https://www.youtube.com/watch?v=2fyOFuksVDw|accessdate=2016-11-12}}</ref> |- | 2016 || "Maahi Ve" || ''[[Wajah Tum Ho]]'' || Amit Gupta | |- | 2016 || "O Jaaniya" || ''[[Force 2]]'' || | |- |2016 |"Mile Ho Tum (Reprise)" |''[[Fever (2016 film)]]'' |Tony Kakkar | |- |2016 |"Naina" |''[[Dangal]]'' |Pritam Chakraborty | |- | 2016 || "Nachna" || - || [[Iraj]] & [[Chingy]] Ft. Neha Kakkar, [[Yama Buddha]] & [[Tony T]] | |- | 2017 || "Cheez Badi" || [[Machine (2017 film)|Machine]] || [[Udit Narayan]] || |} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ]] bnjis5urgm9927mnuv81rgter8rtfws 0 58897 606842 452742 2026-09-24T04:22:31Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606842 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Roopa Mishra}} {{Infobox person | name = ରୂପା ମିଶ୍ର | image = | alt = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1977|06|09|df=yes}} | birth_place = ଅନୁଗୋଳ | death_date = | death_place = | yearsactive = | nationality = | other_names = | known_for = ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ | parents = ଦଣ୍ଡନୀରୋଧ ମିଶ୍ର, ଉଷା ରାଣୀ | occupation = | spouse = ଅଂଶୁମାନ ତ୍ରିପାଠୀ | website = }} '''ରୂପା ମିଶ୍ର'''(ଜନ୍ମ : ୦୯ ଜୁନ ୧୯୭୭) [[ଓଡ଼ିଶା]]ର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଯେ କି ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ପରୀକ୍ଷାରେ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୩ ବର୍ଷରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ପଦାର୍ପଣରେ ରୂପା ଏହି କୃତିତ୍ୱ ହାସଲ କରିଥିଲେ । [[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା]](୧୯୭୯) ଓ ପ୍ରଫୁଲ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର(୧୯୮୨)ଙ୍କ ପରେ ରୂପା ଏହି କୃତିତ୍ୱ ହାସଲ କରିବାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ତୃତୀୟ ।<ref name="newindianexpress">{{cite web|title=The Promise keeper|url=http://www.newindianexpress.com/education/edex/2011/jul/18/the-promise-keeper-272858.html|accessdate=11 September 2017}}</ref> == ଶିକ୍ଷା == ରୂପା [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ +୨ ବିଜ୍ଞାନ, [[ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ବାଣିଜ୍ୟରେ ସ୍ନାତକ ଏବଂ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ|ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଏମବିଏ କରିଥିଲେ ।<ref>http://www.rediff.com/news/2004/may/08ias.htm?print=true</ref> ଏହାପରେ ଆଇଆଇଏମ କୋଲକାତାରୁ ପିଜିଡ଼ିଏମ ପାସ କରିଥିଲେ ।<ref name="Outlook">{{cite web|title=Roopa Mishra tops civil services exams|url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/roopa-mishra-tops-civil-services-exam/220242|accessdate=11 September 2017|archive-date=28 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170628031004/http://www.outlookindia.com/newswire/story/roopa-mishra-tops-civil-services-exam/220242|url-status=dead}}</ref><ref name="tribuneindia">{{cite web|title=Way to the top|url=http://www.tribuneindia.com/2004/20040515/windows/main1.htm|accessdate=11 September 2017}}</ref> == ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ରୂପା ଆଇଏସ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଦୂରଦର୍ଶନ ଚ୍ୟାନେଲ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପନା ସହ ଡ଼ିଡ଼ିସିଇ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ୨୦୦୩ରେ ଚାକିରି ଛାଡି ସେ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ୨୦୦୬ମସିହାରେ ସେ [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା]]ର ଉପଜିଲ୍ଲାପାଳ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ୨୦୦୮ରେ ସେ ଗୃହ ବିଭାଗର ଉପସଚିବ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ପରେ [[ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲା|ନବରଙ୍ଗପୁର]] ଓ [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା]]ର ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୧ମସିହାରେ ସେ ପୁଣି ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଜିଲ୍ଲାପାଳ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ରୂପା [[ଅନୁଗୋଳ]]ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଦଣ୍ଡନୀରୋଧ ମିଶ୍ର ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଆଇଏଏସ ଓ ମା ଉଷା ରାଣୀ । ସେ ଅଂଶୁମାନ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି । ଯେ କି ଆଇଆଇଏମ କୋଲକାତାରେ ତାଙ୍କର ସହପାଠୀ ଥିଲେ । ବିବାହ ପରେ ଆଇଆଇଏମରେ ରହଣୀ କାଳରେ ସେ ଆଇଏଏସ ପରୀକ୍ଷାପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲେ । ବିବାହିତ ମହିଳା ଭାବରେ ଆଇଏଏସ ପରୀକ୍ଷାରେ ପ୍ରଥମ ହେବାରେ ସେ ସମଗ୍ର ଭାରବର୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ଉଦାହରଣ ଥିଲେ । ସେ [[ଓଡ଼ିଶୀ]] ନୃତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ନିପୁଣ ।<ref>https://www.telegraphindia.com/1111001/jsp/orissa/story_14576002.jsp</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ ଜନ୍ମ]] ngpth3y02b2qvyjfonr5oj0qvb5ppqz 0 59163 606583 505698 2026-09-23T21:23:36Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606583 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Anjali Menon | image =അജ്ഞലി മേനോൻ.jpg| birth_place = [[Kozhikode|Calicut]], Kerala, India | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | occupation = Film director, screenwriter, producer | years_active = 2006–Present | spouse = Vinod Menon | children = 1 }}'''ଅଞ୍ଜଳୀ ମେନନ୍, ଜଣେ  ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଓ ସଂଳାପ ଲେଖିକା । ସେ " ମଞ୍ଜଡିକୁରୁ " (Lucky Red Seeds)ନାମକ ଫିଲ୍ମରୁ ତାଙ୍କର ଲେଖିକା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଜୀବନୀ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଫିଲ୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ [[ମାଲାୟାଲାମ]] ଫିଲ୍ମ ଓ ଭାରତୀୟା ଭାଷାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୂତନ ଅବଦାନ<ref name="hindu">{{cite news|title=Parque Via wins best film award|url=http://www.hindu.com/2008/12/20/stories/2008122057330100.htm|accessdate=19 May 2012|newspaper=The Hindu|archive-date=25 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090125004746/http://www.hindu.com/2008/12/20/stories/2008122057330100.htm|url-status=dead}}</ref> ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଫିଲ୍ମ " ବାଙ୍ଗାଲୋର ଡେ " ଓ " ଉସ୍ତାଦ ହୋଟେଲ " ମଢ ସମାଲୋଚକ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହୁଳ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଇଥିଲା । '''    ଅଞ୍ଜଳୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଦୁବାଇଠାରେ ହେଇଥିଲା । ସେ ପୁନେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ  ଠାରେ ଗଣଯୋଗାଯୋଗ ( mass Communication) ବିଷୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ କରିଥିଲେ । ଲଣ୍ଡନଠାରେ ଥିବା ଫିଲ୍ମ ସ୍କୁଲରୁ ୨୦୦୩ ମଶିହାରେ ସେ ଫିଲ୍ମ ଏଡିଟିଂ , ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ପ୍ରଯୋଜନାରେ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସେଠାରେ ପଢୁଥିବା ସମୟର ଚିତ୍ର " Black Nor White " ମଧ୍ୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫିଲ୍ମ ଫେସ୍ତିଭାଲରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଇଥିଲା । <ref>{{cite web|title=Black Nor White website|url=http://www.blacknorwhite.com/|access-date=2017-03-13|archive-date=2015-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626000903/http://www.blacknorwhite.com/|url-status=dead}}</ref>  ଅଞ୍ଜଳୀ ପ୍ରଥମେ ୨୦୦୬ ମସିହା ଯାଏ [[ଭାରତ]]ରେ ଡକୁମେଣ୍ଟରୀ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ କରି ତାହା ସହ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶ ଓ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ମୁମ୍ବାଇଠାରେ " ଲିଟଲ ଫିଲ୍ମ ଇଣ୍ଡିଆ " ନାମକ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ କମ୍ପାନୀ ସ୍ଥାପନ କରି ଫିଲ୍ମ ସବୁ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି । ସେ ଜଣେ ଉତ୍ତମ ଲେଖିକା ଭାବରେ "Monsoon Feast" ନାମରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ସଂକଳନରେ ତାଙ୍କର ଗଳ୍ପ ସବୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ମୁମ୍ବାଇରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଓ ପୁତ୍ର ସହ ବସବାସ କରନ୍ତି ।  == ତାଙ୍କ ଫିଲ୍ମ == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="margin-bottom: 10px;" ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! Director ! Screenwriter ! class="unsortable" scope="col" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- | ୨୦୦୦ | ''Kerala Cafe'' <small>(''Happy Journey'' segment)</small> | {{Ya}} | {{Ya}} | <ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/kerala-caf-review-malayalam-pclxtkiedhaca.html|title=Review: Kerala Cafe|work=[[Sify]]|access-date=2017-03-13|archive-date=2016-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701144138/http://www.sify.com/movies/kerala-caf-review-malayalam-pclxtkiedhaca.html|url-status=dead}}</ref> |- |୨୦୧୨  | ''Manjadikuru'' | {{Ya}} | {{Ya}} | <ref>{{cite web|title=Seeds of a success story|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article1436833.ece|date=26 December 2008|publisher=[[The Hindu]]}}</ref> |- |୨୦୧୨  | ''Ustad Hotel'' | {{Ya}} | <ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article3554610.ece|title=Beachside hotel|first=Saraswathy|last=Nagarajan|date=21 June 2012|newspaper=[[The Hindu]]}}</ref> |- | 2015 | ''Bangalore Days'' | {{Ya}} | {{Ya}} | <ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news-and-interviews/Anjali-Menons-movie-is-Bangalore-Days/articleshow/29295005.cms|title=Anjali Menon's movie is Bangalore Days|date=24 January 2014|work=[[The Times of India]]}}</ref> |} == ପୁରସ୍କାର == * ୨୦୧୨- ୬୦ ତମ ଜାତୀୟ ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାରରେ ଉସ୍ତାଦ ହୋଟେଲ ଫିଲ୍ମ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଳାପ <br><ref>{{cite web|url=http://pib.nic.in/archieve/others/2013/mar/d2013031801.pdf|title=:: National Film Award 2012 ::|publisher=India Government|date=|accessdate=1 May 2015}}</ref> * ୨୦୧୩- ଏସିଯାନେଟ ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାର ସମାରୋହ  ରେ ଉସ୍ତାଦ ହୋଟେଲ ଫିଲ୍ମ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା   * ୨୦୧୫- ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ସମାରୋହରେ "ବାଙ୍ଗାଲୋର ଡେ" ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନପ୍ରିୟ ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାର <br><ref>{{cite web|url=http://www.filmfare.com/news/winners-of-62nd-britannia-filmfare-awards-south-9643.html|title=Filmfare Awards South}}</ref> * ୨୦୧୫ - ଏସିଆନେଟ ପୁରସ୍କାର ସମାରୋହ - "ବାଙ୍ଗାଲୋର ଡେ" ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନପ୍ରିୟ ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାର  <br><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/17th-asianet-film-awards-mammootty-manju-warrier-win-best-actor-awards-photoswinners-list-620099|title=Asianet Film Awards}}</ref> * ୨୦୧୫ - ବନିତା ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାର ସମାରୋହ - "ବାଙ୍ଗାଲୋର ଡେ" ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନପ୍ରିୟ ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାର <ref>{{cite web|url=http://news.keralaevents.in/kerala-news/vanitha-film-awards-2015-declared-telecast-on-mazhavil-manorama/|title=Vanitha Film Awards 2015|access-date=2017-03-13|archive-date=2016-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160422025208/http://news.keralaevents.in/kerala-news/vanitha-film-awards-2015-declared-telecast-on-mazhavil-manorama/|url-status=dead}}</ref> * ୨୦୧୫ - SIIMA ଫିଲ୍ମ ଉତ୍ଶାବ ରେ  "ବାଙ୍ଗାଲୋର ଡେ" ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ   ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାର <br><ref>{{cite web|url=http://siima.in/siima-awards.php?year=2015&action=winners|title=SIIMA awards 2015|access-date=2017-03-13|archive-date=2015-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20150927095850/http://siima.in/siima-awards.php?year=2015&action=winners|url-status=dead}}</ref> ; ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ  * ୨୦୦୮- ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ" ମଞ୍ଜାଡିକୁରୁ "<br><ref>{{cite web|url=http://www.iffk.keralafilm.com/hassankutti.htm|title=:: IFFK 2008 ::|publisher=Iffk.keralafilm.com|date=|accessdate=2014-12-30|archive-date=2015-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20150217002125/http://www.iffk.keralafilm.com/hassankutti.htm|url-status=dead}}</ref>ଫିଲ୍ମ ପାଇଁ ହାସାଙ୍କୁଟି ପୁରସ୍କାର <br><ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/parque-via-wins-best-film-award/article1398455.ece</ref> * ୨୦୦୮- " ମଞ୍ଜଡିକୁରୁ" ପାଇଁ ଶ୍ରେସ୍ଥ ମାଲାୟଲମ ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାର FIPRESCI ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାର  <br><ref>{{cite web|url=http://www.fipresci.org/awards/awards/awards_2008.htm|title=Awards - Festival Awards 2008|publisher=Fipresci|date=|accessdate=2014-12-30}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fipresci.org/festivals/archive/2008/kerala/lucky_red_seeds_chfujiwara.htm|title=Festival Reports - Kerala 2008 - "Lucky Red Seeds"|publisher=Fipresci|date=|accessdate=2014-12-30}}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|2}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://anjalimenon.wordpress.com/ Anjali Menon blog] * {{IMDb name|id=3250747|name=Anjali Menon}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] gw7lajjfjxmh2430wx162rfmvnwcs1d 0 59327 606873 511571 2026-09-24T04:55:23Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606873 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Shruti Mohapatra}} [[file:Nari Shakti Puraskar to Sruti Mohapatra for empowerment of Divyangjan. Known as the 'Crusader in a Wheelchair'.jpg|thumb|2022]] '''ଶ୍ରୁତି ମହାପାତ୍ର''' (ଜନ୍ମ: ୨୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସମାଜସେବୀ । ସେ ଶାରିରୀକ ବିକଳାଙ୍ଗ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଗୁଣର ବିକାଶ ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକରନ୍ତି ଓ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ "ସ୍ୱାଭିମାନ" ନାମକ ଏକ ଅଣଲାଭକାରୀ ସଂଗଠନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/sruti-mohapatra-gives-the-disabled-opportunities-she-never-had/207321|title=Sruti Mohapatra Gives The Disabled Opportunities She Never Had|date=2022-02-05|website=Outlook India|language=English|access-date=2022-03-09|archive-date=2022-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220309123638/https://www.outlookindia.com/magazine/story/sruti-mohapatra-gives-the-disabled-opportunities-she-never-had/207321|url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କର ଏହି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ୨୦୨୧ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କେନ୍ଦ୍ର ମହିଳା ଓ ଶିଶୁକଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ତାଙ୍କୁ ନାରୀ ଶକ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।<ref name=":0" /> == ଜୀବନୀ == ଶ୍ରୁତି ମହାପାତ୍ର [[ଓଡ଼ିଶା|ଓଡ଼ିଶାର]] [[କଟକ|କଟକଠାରେ]] ୧୯୬୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୯ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । === ଶିକ୍ଷା === ୧୯୭୮ରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ସହ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର (ଏମଏସସି) ପାସ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟାଲ‌ ବାୟୋଲୋଜିରେ ଡକ୍ଟରେଟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ୨୪ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ସିଭିଲ‌ ସର୍ଭିସ ପରୀକ୍ଷାରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚାକିରୀରେ ଯୋଗଦାନ ଦେବାର ଅଳ୍ପ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ସେ ଏକ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଯାକ ଗୋଡ଼ ଅଚଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏହା ଫଳରେ ତାଙ୍କୁ ଚାକିରୀରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ସରକାର ମନା କରିଥିଲେ । === ବୃତ୍ତି === ୧୯୮୭ରୁ ୧୯୯୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସିଭିଲ ସର୍ଭିସ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଫଳସ୍ୱରୂପ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ଜଣ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ସଫଳ ହେବା ସହ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ନିଜର ଚାକିରୀ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । === "ସ୍ୱାଭିମାନ" ଅନୁଷ୍ଠାନର ସ୍ଥାପନା === ସେ ୨୦୦୧ରେ ସ୍ୱାଭିମାନ ନାମକ ଏକ ଅଣଲାଭକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓଡ଼ିଶା ତଥା ଭାରତରେ ଶାରିରୀକ ବିକଳାଙ୍ଗତା ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣର ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ସେ ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ୧୫ ବର୍ଷ ଧରି ଛୋଟ ଛୋଟ ଶାରିରୀକ ବିକଳାଙ୍ଗତା ଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଗୁଣର ବିକାଶ ପାଇଁ "ଅଞ୍ଜଳି''"'' ନାମକ ଏକ କାଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରି ଆସୁଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web|last=https://www.telegraphindia.com/1161119/jsp/odisha/story_120036.jsp#.WM43BdKGNR0}}</ref> ==ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର== ୧୯୭୮ରେ ସେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ପକ୍ଷରୁ କୃତି ଛାତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୧୯୮୦, ୧୯୮୧ ଏବଂ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ତିନିଥର ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଡିବେଟ‌ ଚାମ୍ପିୟନ‌ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ୨୪ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ସିଭିଲ‌ ସର୍ଭିସ ପରୀକ୍ଷାରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଯୁବ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୫ରେ "ଓମେନ‌ ଅଫ ଦ ଇୟର‌ ଆଓ୍ବାର୍ଡ", ୨୦୦୧ରେ ରେଡ କ୍ରସ‌ ଆଓ୍ବାର୍ଡ, ୨୦୧୦ରେ ସିଏନଏନ‌ - ଆଇବିଏନ‌ ରିୟଲ‌ ହିରୋ ସମ୍ମାନ,<ref>{{cite web|url=http://hindtoday.com/Blogs/ViewBlogsV2.aspx?HTAdvtId=7070&HTAdvtPlaceCode=IND674ORISSA|title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି ||access-date=2017-03-19|archive-date=2017-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328185345/http://hindtoday.com/Blogs/ViewBlogsV2.aspx?HTAdvtId=7070&HTAdvtPlaceCode=IND674ORISSA|url-status=dead}}</ref> ଏବଂ ୨୦୨୧ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କେନ୍ଦ୍ର ମହିଳା ଓ ଶିଶୁକଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ତରଫରୁ ନାରୀ ଶକ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref name=":0">{{cite web |title=ଶ୍ରୁତି ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ୨୦୨୧ ନାରୀ ଶକ୍ତି ପୁରସ୍କାର |url=https://sambadepaper.com/imageview_37245_184256_4_71_08-03-2022_4_i_1_sf.html |website=www.sambadepaper.com |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |accessdate=8 March 2022}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} nzujo6u2kym4311tr2iqsiaagcwken0 0 59353 606841 511137 2026-09-24T04:18:20Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606841 wikitext text/x-wiki '''ରିନା କୁମାରୀ '''(୧୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୪) ଯମେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରୀଡ଼ାବିଦ୍‌ । ସେ [[ଭାରତ]]କୁ ଆର୍ଚେରୀରେ ଅଲିମ୍ପିକ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଛନ୍ତି । <ref>{{Cite news|date=9 August 2004|title=Ready, Aim, Aspire...|url=http://www.india-today.com/itoday/20040809/athens.html|publisher=[[India Today]]|accessdate=6 February 2010|archive-date=6 December 2012|archive-url=https://archive.is/20121206010007/http://www.india-today.com/itoday/20040809/athens.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ku/reena-kumari-1.html|title=Reena Kumari|publisher=sports-reference.com|accessdate=6 February 2010|archive-date=29 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829131920/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ku/reena-kumari-1.html|url-status=dead}}</ref> ରିନା ୨୦୦୪ ମସିହା ଅଲିମ୍ପିକରେ [[ଭାରତ]] ତରଫରୁ ଆର୍ଚେରୀରେ ଭାଗ ନେବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିଥିଲେ । .<ref>{{Cite news|date=21 August 2004|title=Indian women lose narrowly|url=http://www.hindu.com/2004/08/21/stories/2004082106422000.htm|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=6 February 2010|archive-date=24 August 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040824215018/http://www.hindu.com/2004/08/21/stories/2004082106422000.htm|url-status=dead}}</ref> ସେ ସେଥିରେ ମହିଳା ସିଙ୍ଗଲ୍ସରେ ୪୩ ତମ ରେଙ୍କିଙ୍ଗ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ସେ ବିଶ୍ୱର ନାମୀ ଆର୍ଚର  [[ଜର୍ଜିଆ]]ର ଏସେବୁଆଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ପ୍ରି-କ୍ୱାଟରଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ସେଥିରେ ସେ ବିଶ୍ୱର ୬ ନମ୍ବର ରେଙ୍କର [[ଚୀନ]] ତାୟପେର ୟାନ ଶୁ ଚି  ଙ୍କଠାରୁ ହାରି ଯାଇଥିଲେ ।  ଏହି ଅଲିମ୍ପିକରେ ସେ ଦଳଗତ ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ ନେଇ ଦଳକୁ ୮ ମ ସ୍ଥାନ ପାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।  == ଆଧାର == {{Reflist}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://www.expressindia.com/latest-news/Indian-archers-geared-up-for-all-contingencies/342918/ Indian archers geared up for all contingencies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121003153806/http://www.expressindia.com/latest-news/Indian-archers-geared-up-for-all-contingencies/342918/ |date=2012-10-03 }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖେଳ]] tbedtdfs92z8vf8o91vdd407a00m5rz 0 59354 606797 510278 2026-09-24T02:57:16Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606797 wikitext text/x-wiki '''ମନଜିତ କୌର , ''' (ଜନ୍ମ ୪ ଏପ୍ରିଲ , 1982)୧୯୮୨ଜେନ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଆଥଲେଟ ଥିଲେ । [[ପଞ୍ଜାବ]] ରାଜ୍ୟରେ ଜନ୍ମିତ ମନଜିତଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ଥିଲା ୪୦୦ ମିଟର  ଦୌଡ ଓ ରିଲେ ରେଶ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଥିବା ୪୦୦ ମିଟର ମହିଳା ଦୌଡରେ ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ ୫୧.୦୫ ସେକେଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ରହିଛି । ଏହି ରେକର୍ଡ ସେ [[ଚେନ୍ନଇ]]ଠାରେ ୨୦୦୪ <ref name="afio">{{Cite web |url=http://www.indianathletics.org/isr.php |title=Official Website of Athletics Federation of India: NATIONAL RECORDS as on 21.3.2009 |publisher=Athletics Federation of INDIA |accessdate=2009-09-02}}</ref> ମସିହା ଜୁନ ୧୬ ତାରିଖରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥିବା ଜାତୀୟ ସର୍କିଟ ମିଟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ରେକର୍ଡ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୧<ref name="rediff_nov01">{{Cite news|date=2001-11-23|title=Beenamol erases P T Usha's record|url=http://www.rediff.com/sports/2001/nov/23games.htm|publisher=[[Rediff.com]]|accessdate=2009-10-04}}</ref> ମସିହାରେ ବିନାମୋଲଙ୍କ ନାମରେ ଥିଲା । ଏହା ଫଳରେ ସେ ୨୦୦୪ ଏଥେନ୍ସଠାରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଅଲିମ୍ପିକ<ref name="hindu_jul04">{{Cite news|date=2004-07-03|title=Manjit, Seema set new marks|url=http://www.hinduonnet.com/tss/tss2727/stories/20040703003206800.htm|publisher=[[Sportstar]]|accessdate=2009-10-04}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେଥିରେ ସେ ପଦକ ପାଇନଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନାମରେ ଜାତୀୟ ୪x୪୦୦ ମିଟରର ରିଲେ ରେସର ରେକର୍ଡ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ସେ ଏହା ଚିତ୍ରା ସୋମାନ , ରାଜବିନ୍ଦର କୌର ଓ ବିନାମୋଲଙ୍କ ସହ ଦୌଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ । .<ref name="rediff_jun04">{{Cite news|url=http://www.rediff.com/sports/2004/jun/28ath.htm|title=Women's 4 x 400m team sets national mark|date=2004-06-28|publisher=[[Rediff.com]]|accessdate=2009-10-04}}</ref> ଆଥେନ୍ସ ଅଲିମ୍ପିକରେ ସେ ରିଲେ ରେସରେ ପଦକ ପାଇ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ ସମୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ । ସେଥିରେ ତାଙ୍କ ଦଳ ହିଟରେ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ । ..<ref>{{Cite web |url=http://www.iaaf.org/history/oly/season=2004/eventcode=3201/results/racedate=08-27-2004/sex=W/discCode=4X4/combCode=hash/roundCode=h/results.html |title=Olympic Games 2004 – Results 08-27-2004 – 4x400 Metres Relay W Heats |publisher=[[International Association of Athletics Federations|IAAF]] |accessdate=2009-10-04}}</ref> ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଲିମ୍ପିକରେ ସେ ବେଜିଂଠାରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ ନେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରି ରିଲେ ରେସର ହିଟରେ ସପ୍ତମ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ । ଏଥିରେ ତାଙ୍କ ସହ ମାନଦୀପ କୌର , ସାଥି ଗୀତା , ଓ ଚିତ୍ରା ସୁମନ ଦୌଡିଥିଲେ । <ref>{{Cite web |url=http://www.iaaf.org/oly08/results/eventcode=3659/racedate=08-22-2008/sex=W/discCode=4X4/combCode=hash/roundCode=h/results.html |title=Olympic Games 2008 – Results 08-22-2008 – 4x400 Metres Relay W Heats |publisher=[[International Association of Athletics Federations|IAAF]] |accessdate=2009-10-04}}</ref> I୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଦୋହାଠାରେ ହେଇଥିବା ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ସେ ତାଙ୍କ ଦଳ ସହ ୪ x୪୦୦ ମହିଳା ରିଲେ ରେସରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।ଏଥିରେ  ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦୌଡରେ ସେ ୪୦୦ ମିଟରରେ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । .<ref name="webindia">{{Cite web |url=http://www.webindia123.com/government/award/asp/award.asp?a_no=12&award=Arjuna+Award |title=Arjuna Award |website=webindia123.com |accessdate=2009-09-04 |archive-date=2011-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604173043/http://www.webindia123.com/government/award/asp/award.asp?a_no=12&award=Arjuna+Award |url-status=dead }}</ref> ୨୦୧୦ ମସିହା କମନୱେଲ୍‌ଥ ଗେମରେ ସେ [[ମନଦୀପ କୌର]] ,[[ ସାଇନି ଜୋସ]] ଓ [[ଅଶ୍ୱିନୀ ଆକୁଞ୍ଜି]]ଙ୍କ ସହ ଦୌଡି ଭାରତ ପାଇଁ ୪ x ୪୦୦ ମିଟର ମହିଳା ରିଲେ ରେସରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଆଣିଥିଲେ ।  == ପୁରସ୍କାର ଓ କର୍ମ  == ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କ୍ରୀଡ଼ା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉନ୍ନତ ଅବଦାନ ପାଇଁ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ହାରତ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ଦିଆ ଯାଇଥିଲା । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପଞ୍ଜାବ ପୋଲିସ ବାହିନୀରେ ଡେପୁଟି ସୁପରିନଟେନଣ୍ଡାନ୍ତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ।  == ଆଧାର == {{Reflist}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * {{IAAF name|id=188960|name=Manjeet Kaur}}IAAF * {{Cite sports-reference|title=Manjit Kaur|url=https://web.archive.org/web/20110813000514/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ka/manjit-kaur-1.html}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବୀ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖେଳ]] 7iwhjx4g3pllwfzzc86s910vxpsqccg 0 59444 606652 507217 2026-09-23T23:26:40Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606652 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ଗଗନଦୀପ କୌର&nbsp; | image = {{#property:P18}} | birth_date = ୧୯୯୪&nbsp; | birth_place = ପାଟିଆଲା , ପଞ୍ଜାବ&nbsp; | nationality = ଭାରତୀୟ | citizenship = ଭାରତୀୟ&nbsp; | occupation = ଆର୍ଚର&nbsp; }} '''ଗଗନଦୀପ କୌର''' (ଜନ୍ମ -୧୯୯୪ ) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଅର୍ଚର । ସେ [[ଭାରତ]]ର [[ପଞ୍ଜାବ]] ରାଜ୍ୟରୁ  ମହିଳା ଆର୍ଚରିରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପଦକ ଜିତିଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ।ସେ ସାଥି ଅର୍ଚର [[ଝାନୁ ହାସଡା]] , [[ଭାଗ୍ୟବତୀ ଚାନୁ]]ଙ୍କ ସହ ମହିଳା ଦଳଗତ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ [[ମାଲେସିଆ]] <ref>http://sify.com/news/cwg-archery-first-ever-medal-for-india-news-national-kkhnEfgejaj.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101011223706/http://sify.com/news/cwg-archery-first-ever-medal-for-india-news-national-kkhnEfgejaj.html |date=2010-10-11 }} CWG archery: First-ever medal for India-Sify News</ref> ମହିଳା ଦଳକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଏଥିପାଇଁ [[ପଞ୍ଜାବ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ତରଫରୁ 2 ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>http://ibnlive.in.com/generalnewsfeed/news/punjabi-univ-announces-rs-two-lakh-cash-award-for-gagandeep/388834.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101010090753/http://ibnlive.in.com/generalnewsfeed/news/punjabi-univ-announces-rs-two-lakh-cash-award-for-gagandeep/388834.html |date=2010-10-10 }} Punjabi univ announces Rs two lakh cash award for Gagandeep- IBN Live</ref> ସେ 2010 ମସିହା ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ହେଇଥିବା କମନୱେଲ୍‌ଥ ଗେମରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଅର୍ଚେରୀରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିଥିଲେ । ସେ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ [[ଚୀନ]]ର ଶେଞ୍ଝେନଠାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ ।  == ଆଧାର == {{reflist}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବୀ ଲୋକ]] 27u44twx2nhyhrbnkgjrm3y0buxuf21 0 59452 606931 512498 2026-09-24T06:16:22Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606931 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Heparin}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 407837023 | IUPAC_name = see [[#Heparin structure|''Heparin structure'']] | image = Heparin.svg | image2 = Heparin-3D-vdW.png <!--Clinical data--> | pronounce = ['hɛpərɪn]<br />{{respell|HEP|ə-rin}} | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|heparin-sodium}} | pregnancy_category = C<ref>{{Cite web |url=http://www.fda.gov/safety/medwatch/safetyinformation/ucm219000.htm |title=Heparin Sodium injection<!-- Bot generated title --> |access-date=2017-03-25 |archive-date=2017-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170125194012/http://www.fda.gov/Safety/MedWatch/SafetyInformation/ucm219000.htm |url-status=dead}}</ref> | legal_US = Rx-only | legal_status = Rx-only | routes_of_administration = [[Intravenous therapy|IV]], [[Subcutaneous injection|SQ]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = Erratic | metabolism = Liver | elimination_half-life = 1.5 hours | excretion = Urine<ref>heparin. In: Lexi-Drugs Online [database on the Internet]. Hudson (OH): Lexi-Comp, Inc.; 2007 [cited 2/10/12]. Available from: http://online.lexi.com. subscription required to view.</ref> <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 4214 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 9005-49-6 | ATC_prefix = B01 | ATC_suffix = AB01 | ATC_supplemental = {{ATC|C05|BA03}} {{ATC|S01|XA14}} | PubChem = 22833565 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|changed|drugbank}} | DrugBank = DB01109 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 17216115 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = T2410KM04A | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 526514 <!--Chemical data--> | C=12 | H=19 | N=1 | O=20 | S=3 | molecular_weight = 12000–15000 g/mol | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C26H41NO34S4/c1-4(28)27-7-9(30)8(29)6(2-52-63(43,44)45)53-24(7)56-15-10(31)11(32)25(58-19(15)21(36)37)55-13-5(3-62(40,41)42)14(60-64(46,47)48)26(59-22(13)38)57-16-12(33)17(61-65(49,50)51)23(39)54-18(16)20(34)35/h5-19,22-26,29-33,38-39H,2-3H2,1H3,(H,27,28)(H,34,35)(H,36,37)(H,40,41,42)(H,43,44,45)(H,46,47,48)(H,49,50,51)/t5-,6+,7+,8+,9+,10+,11+,12-,13-,14+,15-,16-,17+,18+,19-,22-,23?,24+,25+,26-/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = ZFGMDIBRIDKWMY-PASTXAENSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ହେପାରିନ''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''Heparin''', ବା '''ଅନଫ୍ରାକ୍‌ସନେଟେଡ ହେପାରିନ'''/'''unfractionated heparin''' ('''UFH'''), ଏକ ଆଣ୍ଟିକୋଆଗୁଲାଣ୍ଟ ([[:en:anticoagulant|blood thinner]]) ବା ସ୍କନ୍ଧନରୋଧୀ ଔଷଧ ।<ref name=AHFS2016/> ଏହା ବିଶେଷତଃ [[ଡିପ ଭେନ ଥ୍ରମ୍ବୋସିସ]] ([[:en:deep vein thrombosis|deep vein thrombosis]]), [[ପଲମୋନାରି ଏମ୍ବୋଲିଜ୍ମ]] ([[:en:pulmonary embolism|pulmonary embolism]]) ଓ [[ଆର୍ଟେରିଆଲ ଥ୍ରୋମ୍ବୋଏମ୍ବୋଲିଜ୍ମ]] ([[:en:arterial thromboembolism|arterial thromboembolism]]) ରୋଗମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା ଓ ପ୍ରତିଷେଧ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> [[ହୃଦ୍‌ଘାତ]] ଓ ଅନସ୍ଟେବ୍ଲ ଆଞ୍ଜାଇନା ([[:en:unstable angina|unstable angina]]) ରୋଗମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> ଏହା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଇଞ୍ଜେକସନ ([[:en:intravenous|injection into a vein]]) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2016>{{cite web|title=Heparin Sodium|url=http://www.drugs.com/monograph/heparin-sodium.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|accessdate=1 January 2016}}</ref> ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର ମଧ୍ୟରେ [[ଟେଷ୍ଟ ଟ୍ୟୁବ]] ([[:en:test tube|test tube]]) ଓ ବୃକ୍‌କ ଡାଏଲିସିସ ([[:en:kidney dialysis machines|kidney dialysis machines]]) ମେସିନରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।<ref name=UK2016/><ref>{{cite book|last1=McClatchey|first1=Kenneth D.|title=Clinical Laboratory Medicine|date=2002|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=9780683307511|page=662|url=https://books.google.ca/books?id=3PJVLH1NmQAC&pg=PA662|language=en}}</ref> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ହେପାରିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ, ଇଞ୍ଜେକସନ ନେବା ସ୍ଥାନରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ [[ଶୋଣଚକ୍ରିକା ସ୍ୱଳ୍ପତା]] ବା ଥ୍ରୋମ୍ବୋସାଇଟୋପେନିଆ ([[:en:thrombocytopenia|low blood platelets]]) ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାଏ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> ସାଂଘାତିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ହେପାରିନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଥ୍ରୋମ୍ବୋସାଇଟୋପେନିଆ ([[:en:heparin induced thrombocytopenia|heparin induced thrombocytopenia]]) ହୋଇପାରେ ।<!-- <ref name=AHFS2016/> --> [[ଧୀମା ବୃକ୍‌କ କାର୍ଯ୍ୟ]] ([[:en:poor kidney function|poor kidney function]]) ଥିଲେ ଅଧିକ ଯତ୍ନ ଆବଶ୍ୟକ ।<ref name=AHFS2016/> [[ସ୍ତନ୍ୟପାନ]] ଓ [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ହେପାରିନ ବ୍ୟବ‌ହାର ଅପେକ୍ଷାକୃତ ନିରାପଦ ଜଣାଯାଏ ।<ref>{{cite web|title=Heparin Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=http://www.drugs.com/pregnancy/heparin.html|website=drugs.com|accessdate=15 January 2016}}</ref> ହେପାରିନ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ [[ଗ୍ଲାଇକୋସାମିନୋଗ୍ଲାଇକାନ]] ([[:en:glycosaminoglycan|glycosaminoglycan]]) ପଦାର୍ଥ&nbsp;।<ref name=AHFS2016/><ref name=UK2016>{{cite web|title=Heparin (Mucous ) Injection BP - Summary of Product Characteristics (SPC) - (eMC)|url=https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/8308|website=www.medicines.org.uk|accessdate=15 December 2016|date=September 2016}}</ref> <!-- ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୧୯୧୬ରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite book|last1=Li|first1=Jie Jack|last2=Corey|first2=E. J.|title=Drug Discovery: Practices, Processes, and Perspectives|date=2013|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9781118354469|page=189|url=https://books.google.ca/books?id=mIyxO5cLEAcC&pg=PA189|language=en}}</ref> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ([[:en:World Health Organization's List of Essential Medicines|World Health Organization's List of Essential Medicines]]) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ([[:en:health system|health system]]) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref name=WHO19th>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines (19th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML_2015_FINAL_amended_NOV2015.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=8 December 2016|date=April 2015}}</ref> [[ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶ]]ମାନଙ୍କରେ ([[:en:developing world|developing world]]) ପ୍ରତିଷେଧକ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର ହେଉଥିବା ଏହି ଔଷଧର ଏକ ମାସ ଡୋଜର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୯.୬୩ରୁ ୩୭.୯୫ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।<ref name=ERC2014>{{cite web|title=Heparin|url=http://erc.msh.org/dmpguide/resultsdetail.cfm?language=english&code=HEP5000A&s_year=2014&year=2014&str=5000%20IU%2Fml&desc=Heparin&pack=new&frm=AMPOULE&rte=INJ&class_code2=10%2E2%2E&supplement=&class_name=%2810%2E2%2E%29Medicines%20affecting%20coagulation%3Cbr%3E|website=International Drug Price Indicator Guide|accessdate=8 December 2016}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ମାସ ଡୋଜର ମୂଲ୍ୟ ୨୫ରୁ ୫୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।<ref name=Ric2015>{{cite book|last1=Hamilton|first1=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=X}}</ref> ଏକ ଫ୍ରାକ୍‌ସନେଟେଡ ([[:en:fractionated|fractionated]]) ହେପାରିନ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ଯାହାକୁ [[ଲୋ ମଲିକ୍ୟୁଲାର ୱେଟ ହେପାରିନ]] ([[:en:low molecular weight heparin|low molecular weight heparin]]) କୁହାଯାଏ ।<ref>{{cite book|last1=Rietschel|first1=Robert L.|last2=Fowler|first2=Joseph F.|last3=Fisher|first3=Alexander A.|title=Fisher's Contact Dermatitis|date=2008|publisher=PMPH-USA|isbn=9781550093780|page=142|url=https://books.google.ca/books?id=dQBAzfyCeQ8C&pg=PA142|language=en}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] g7dnhzthu34o5ykv4r693yqn9vym2ei 0 59528 606858 597627 2026-09-24T04:40:41Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606858 wikitext text/x-wiki {{EngvarB|date=August 2014}} {{Use dmy dates|date=August 2014}}'''ଲୀନା ଯାଦବ, ''' (ଜନ୍ମ ୬ ଜାନୁଆରୀ , ୧୯୭୧ ) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାତା । ସେ ପ୍ରଥମେ ଟେଲିଭିଜନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପରେ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ ଦିଗକୁ ଯାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଫିଲ୍ମ " ପରଛେଦ "କୁ ତରଣ୍ଟୋ ଫିଲ୍ମ ଫେଷ୍ଟଭାଲରେ ପ୍ରଥମ କରି ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="star">{{cite web |url= http://www.starboxoffice.com/sbogallery.aspx?aid=2105&bid=2011%2fMay%2freviews_20110527_19 |title= Playing Teen Patti with Leena Yadav |quote=Editing intrigued, so I learnt it. I have never assisted anybody, so I have learnt everything about direction and writing from editing. While I was editing, I got the offer to direct something for television, post which I directed fiction and non-fiction shows on TV for 12 years |publisher= starboxoffice.com |accessdate= 17 March 2012 }}</ref><ref name="tv">{{cite web |url= http://www.indiantelevision.com/interviews/y2k2/director/leena_y.htm |title= Indiantelevision.com's Interview with TV director Leena Yadav|date= 20 August 2002 |quote= The lady who started her career in television as an editor and graduated to direction with the Star Movies' show This Week That Year has come a long way. After the Nikhil Kapoor anchored show, Yadav floated her own production house with Kapoor and produced one-off stories for Star Bestsellers, which she also directed. |publisher= indiantelevision.com |accessdate= 18 April 2012 }}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ ଓ ଶିକ୍ଷା == ଲୀନାଙ୍କ ପିତା ଭାରତୀୟ ସେନା ବାହିନୀର ଜଣେ ଜଣେେରାଲ ଥିଲେ । ଲୀନା [[ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ]]ର ଲେଡି ଶ୍ରୀରାମ କଲେଜରୁ ଅର୍ଥନୀତି ସହ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ [[ମୁମ୍ବାଇ]]ର ଫିଆ କଲେଜରୁ ଗଣ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ନେଇଥିଲେ । .<ref name="star"/><ref name="tv"/> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନୀ == ସେ ଭାରତୀୟ ସିନେମାଟୋଗ୍ରାଫର ଅସିମ ବଜାଜଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଟିଭି ଶୋ ସମୟରେ ପରିଚିତ ହେଇଥିଲେ । . == ଫିଲ୍ମୋଗ୍ରାଫି == ସେ ପ୍ରଥମେ ଫିଲ୍ମ ଏଡିଟିଂ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦେଖେଇଥିଲେ ।ତାହା ପରେ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ଚିତ୍ର ନାଟ୍ଯ ଲେଖନ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ପାରଙ୍ଗମାତା ହାସଲ କରି ନିଜେ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ନିଖିଲ କପୁରଙ୍କ ସହ ନିଜର ନିର୍ମାଣ କମ୍ପାନୀ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।  ==== ଫିଲ୍ମ ==== * ''Shabd'' * ''Teen Patti'' * ''Parched'' ==== ଟେଲିଭିଜନ ଶୋ ==== * ''This Week That Year'' – for Star Movies. * ''Say Na Something to Anupam Uncle''. * ''Sanjeevani''. * ''Goonj'' – for Sony TV. * ''Kahin Na Kahi Koi Ha'' – a match-making show with Madhuri Dixit. * ''Temptation Island''. * ''Dead End''. * ''Khauf''. === ଲେଖକ === * Parched - Written by * Teen Patti – story, screenplay, and dialogues. * Shabd – story and screenplay. * Dead End – story and screenplay. === ସମ୍ପାଦକ === * ''Thank You for Now''. * ''Shabd''. * ''Dead End''. === ନିର୍ମାଣ === * ''Dead End'' * "Parched". === ସଙ୍ଗୀତ === * ''Dead End'' – as Composer. == ଆଧାର ସାନୁହ == {{Reflist|30em}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * {{IMDb name|1636742|id=1636742}} * [http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-02-01/news-interviews/28138741_1_teen-patti-leena-yadav-world-cinema What's making Leena Yadav worried?] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130103065847/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-02-01/news-interviews/28138741_1_teen-patti-leena-yadav-world-cinema |date=3 January 2013 }} * [http://movies.sulekha.com/leena-yadav_film-director Latest Films directed by Leena Yadav] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170428230255/http://movies.sulekha.com/leena-yadav_film-director |date=28 April 2017 }} * [http://www.subtitledonline.com/special-features/interview-director-leena-yadav INTERVIEW: Director: Leena Yadav] * [http://www.bollywoodworld.com/bollywood-news/big-b-perfect-at-tennis-violin-piano-director-leena-yadav-18655.html Big B perfect at tennis, violin, piano: Director Leena Yadav] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120305182914/http://www.bollywoodworld.com/bollywood-news/big-b-perfect-at-tennis-violin-piano-director-leena-yadav-18655.html |date=5 March 2012 }} * [http://www.thehindu.com/arts/cinema/article108718.ece Let the game begin – Leena Yadav explores gambling and its psychology in ‘Teen Patti'.] * [http://bollyspice.com/3336/the-story-of-teen-patti-is-a-metaphor-for-life-leena-yadav “The story of Teen Patti is a metaphor for life” – Leena Yadav] * [http://www.bbc.co.uk/shropshire/content/articles/2009/0529/bollywood_previews_teen_feature.shtml Bollywood previews – Teen Patti – A high tension drama based on gambling to prove a mathematical theory.] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://movies.ndtv.com/Ndtv-Show-Special-Story.aspx?ID=511&StoryID=ENTEN20100132599 After Kites, Hollywood editor for Teen Patti]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] l6d7vhjsv27yovlgio9vbko6atda3g3 0 59536 606730 596521 2026-09-24T01:07:51Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606730 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ପାରୁଲ ଯାଦବ | image = Parul Yadav.jpg | birth_place = [[Mumbai]], [[Maharashtra]], India | residence = [[Bangalore]], [[Karnataka]], India | occupation = Film actress, television host, model | years_active = 2000–present | website = {{URL|www.parulyadav.com}} }} '''''ପାରୁଲ ଯାଦବ''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଟେଲିଭିଜନ ତଥା ଫିଲ୍ମ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ମଡେଲ । ସେ ଅନେକ ଟେଲିଭିଜନ ଷୋରେ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ସେ ଟେଲିଭିଜନରେ " ଭାଗ୍ୟବିଧାତା  " ନାମକ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହା କଲର୍ସ ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଇଥିଲା । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ସେ କନ୍ନଡ ଫିଲ୍ମ " ଗୋବିନ୍ଦୟ ନମହ"  ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଅଭିନୟ ପାଇଁ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତ ଭାବରେ ଦକ୍ଷିଣ [[ଭାରତ]] ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମୁଭି ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏହା ସହ ତାଙ୍କୁ [[ବାଙ୍ଗାଲୋର]] ଟାଇମସ ପୁରସ୍କାର ଓ ଉଦୟ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା । r.<ref name="times">[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-21/news-interviews/36461848_1_govindaya-namaha-parul-yadav-awards-function Parul nominated for Best Actress award] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928034321/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-21/news-interviews/36461848_1_govindaya-namaha-parul-yadav-awards-function |date=2013-09-28 }}.</ref> ଏହା ପରେ " ବଚନ " ଫିଲ୍ମରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୬୧ ତମ ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ନାମ ମନୋନୀତ ହେଇଥିଲା ।  '' == କାର୍ଯ୍ୟ ଜୀବନୀ == ମଡେଲ ହିସାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ପାରୁଲଙ୍କ ପ୍ରଥମ ତାମିଲ ଫିଲ୍ମ " ଡ୍ରିମ " ଥିଲା । ଏହା ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ସେ ଟେଲିଭିଜନରେ ଧାରାବାହିକ " ଭାଗ୍ୟବିଧାତା "ରେରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ ୨୦୦୯ ମସିହାରୁ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ଏହା ସହ ସେ ସ୍ତର ପ୍ଲସ ଚ୍ୟାନେଲରେ " କାମେଡି କା ମହା ମୁକାବିଲା "ରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । {{Citation needed|date=March 2016}} I୨୦୧୧ ମସିହାରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କାନ୍ନାଡ଼ା ଫିଲ୍ମ " ଗୋବିନଦାୟ ନମହ "ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଫିଲ୍ମ ବ୍ଯବସାୟିକ ଭାବରେ ବହୁଳ ସଫଳତା ପାଇଥିଲା । ସେଥିରେ ସେ ଜଣେ ମୁସଲିମ ଝିଅ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେଥିପାଇଁ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।   ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସେ ଦୁଇଟି ଫିଲ୍ମ " ବାସ୍ତୁ ପ୍ରକାର" ଓ " ଉପପୀ 2 " କରିଥିଲେ । .<ref>{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/parul-yadavs-smartphone-app-in-the-making-news-kannada-pd5mncdjfegde.html |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2017-03-27 |archive-date=2015-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150517075525/http://www.sify.com/movies/parul-yadavs-smartphone-app-in-the-making-news-kannada-pd5mncdjfegde.html |url-status=dead}}</ref> ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା " Killing Veeraapaan "କୁ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫିଲ୍ମ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏଥିରେ କୁଖ୍ୟାତ ଚନ୍ଦନା କାଠ ଦସ୍ୟୁ ବିରାପ୍ପନର ଜୀବନୀ ଉପରେ କାହାଣୀ ରହିଛି ।  == ଫିଲ୍ମୋଗ୍ରାଫି == {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" |+Key | style="background:#FFFFCC;" | {{Dagger|alt=Films that have not yet been released}} | Denotes films that have not yet been released |} {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! Year ! Film ! Role ! Language ! Notes |- |2000 | ''Mere Aagosh Mein'' | [[ହିନ୍ଦୀ|Hindi]] | B Grade film |- |2004 | ''Dreams'' | Charu | [[ତାମିଲ ଭାଷା|Tamil]] |- |2005 | ''Krithyam'' | Sandra Punnoose | Malayalam | Credited as Pavithra |- |2008 | ''Bullet'' | Gayathri | Malayalam | Credited as Pavithra |- |2009 | ''Black Dalia'' | Linda D'Souza | Malayalam | Credited as Pavithra |- |2012 | ''Govindaya Namaha'' | Mumtaz | [[କନ୍ନଡ଼ ଭାଷା|Kannada]] | SIIMA Award for Best Female Debutant<br> Nominated, Udaya Award for Best Female actor |- |2012 | ''Nandeesha'' | Sonia | Kannada |- |2013 | ''Bachchan'' | Anjali | Kannada | SIIMA Award for Actress in a Supporting Role<br> Nominated, Filmfare Award Nomination for Best Supporting Actress - Kannada |- |2013 | ''Shravani Subramanya'' |Benne | Kannada | Special appearance<ref>[http://www.sify.com/movies/exclusive-shravani-subramanya-news-kannada-nj0jemiecai.html Exclusive Shravani Subramanya]. </ref> |- |2014 | ''Shivajinagara'' | Pavithra | Kannada | Nominated, SIIMA Award for Best Actress |- |2015 | ''Pulan Visaranai 2'' | Tamil |- |2015 | ''Vaastu Prakaara'' | Nirmala | Kannada | Nominated, SIIMA Award for Best Actress |- |2015 | ''Uppi 2'' | Sheela | Kannada | Extended cameo |- |2015 | ''Aatagara'' | Mallika | Kannada | Won, Filmfare Award for Best Actress |- |2016 | ''Killing Veerappan'' | Shreya | Kannada |- |2016 | ''Jessie'' | Nandini | Kannada |- |2016 | style="background:#FFFFCC;" | ''Cottonpete''{{Dagger|alt=Film has yet to be released}} | Kannada | Filming |- |2016 | style="background:#FFFFCC;" | ''Vijayaditya''{{Dagger|alt=Film has yet to be released}} | Kannada | Filming |- |2016 | style="background:#FFFFCC;" | ''Seizer''{{Dagger|alt=Film has yet to be released}} | Kannada | Filming |} ; ଟେଲିଭିଜନ  * 2009 – ''Bhagyavidhaata'' – Colors * 2011 – ''Comedy Ka Maha Muqabala'' – Star Plus * 2015 - ''Darr Sabko Lagta Hai'' (episode nine) - &TV == ପୁରସ୍କାର ସମୂହ == * 2013: Suvarna Award for Lux Glamour Icon of the Year<ref>[http://www.sify.com/movies/parul-yadav-is-glamour-icon-of-the-year-news-kannada-nfpnrOeeeda.html Parul Yadav is ‘Glamour Icon of the Year’]. </ref> * 2013: South Indian International Movie Award for Best Female Debutant – ''Govindaya Namaha'' (2012) * 2013: [[ଦି ଟାଇମସ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ|Bangalore Times]] Best New Comer Award (Bangalore Times Films Awards) – ''Govindaya Namaha'' (2012) * 2014: Nominated, Filmfare Award for Best Supporting Actress – Kannada - ''Bachchan'' (2013) * 2014: South Indian International Movie Award for Best Supporting Actress – ''Bachchan'' (2013) * 2016: Filmfare Award for Best Actress - ''Aatagara'' (2015) == ଆଧାର == {{reflist|colwidth=30em}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * [http://parulyadav.com Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220713015518/http://parulyadav.com/ |date=2022-07-13 }} * {{IMDb name|id=5666340}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] 0hbiuer8z48fo7l790q0m9i62fn77ic 0 59563 606834 547983 2026-09-24T04:08:22Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606834 wikitext text/x-wiki {{Cleanup|reason = ନିମ୍ନମାନର ଲିଖନଶୈଳୀ । ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ତଥ୍ୟ ଓ ଆଧାର ନାହିଁ|date = ମଇ ୨୦୨୧}} {{Infobox person | name = ରାଧା ଭରଦ୍ୱାଜ | birth_name = <!--if different--> | birth_place = [[India]] | occupation = [[Film director]], [[film producer]], [[screenwriter]] | years_active = 1991–present | website = {{URL|www.closetland.com}} }} '''ରାଧା ଭରଦ୍ୱାଜ'''  ଜଣେ ଭାରତୀୟ  ମହିଳା  ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାତା , ପ୍ରଯୋଜକ ତଥା ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଲେଖକ ।ସେ ତାଙ୍କର ବାଲ୍ୟକାଳରେ [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]କୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ   କରିଥିଲେ ।ତାଙ୍କର ଲେଖା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ହେଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଫିଲ୍ମ ହେଲା " Closet Land" ଏକ ମନସ୍ତାତ୍ୱିକ ନାଟକ ଭାବରେ ୧୯୯୧  ମସିହାରେ ୟୁନିଭର୍ସାଲ ପିକଚର ତରଫରୁ ନିର୍ମିତ ଏହି ଫିଲ୍ମଟି ଖୁବ ପ୍ରସଂଶିତ ହେଇଥିଲା ଓ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଭାବରେ [[ହଲିଉଡ]]ରେ ପ୍ରଥମ କରି ସେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଫିଲ୍ମରେ ହଲିଉଡର ଅନେକ ମୁଖ୍ୟ ଅଭିନେତା ଓ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଅଭିନୟ କରିବା ସହ ସେ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । .<ref name="bio">{{cite web|url=http://www.closetland.com/bio/bio.html|title=Radha Bharadwaj|access-date=2010-07-02|publisher=Closet Land|archive-date=2012-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120210190802/http://www.closetland.com/bio/bio.html|url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅବଦାନ [[ଇଂଲଣ୍ଡ]]ର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଉଓରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଏକ ରୋମାଞ୍ଚକର କାହାଣୀର ଫିଲ୍ମ " Basil" ଥିଲା । ଏହା ୧୯୯୮  ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ଓ ଏହା ତାରଣ୍ଟୋ ଫିଲ୍ମ ଫେଷ୍ଟିଭାଲ ଓ ଲସ ଅଙ୍ଗେଲ୍ସ ଫିଲ୍ମ ଫେଷ୍ଟିଭାଲରେ ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ହେଇଥିଲା । . ଆମେରିକାରେ ଏହି ଫିଲ୍ମ ଖୁବ ସଫଳ ହେଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url = http://www.tcm.com:80/tcmdb/title.jsp?stid=451003&category=Misc%20Notes |title = Basil (1998) – Misc Notes |access-date = 2010-07-02 |publisher = [[Turner Classic Movies|TCM]] |archive-date = 2012-10-22 |archive-url = https://web.archive.org/web/20121022133911/http://www.tcm.com/tcmdb/title/451003/Basil/ |url-status = dead}}</ref> ବର୍ତ୍ତମାନ  ସେ 2ଟି ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଛନ୍ତି ।  . == ଆଧାର == {{Reflist}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == * {{Official website|http://www.closetland.com/}} * {{IMDb name|0080233|Radha Bharadwaj|id=0080233|name=Radha Bharadwaj}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] 9a26desgno9sbupiay7a28ru93j8107 0 59796 606564 507900 2026-09-23T15:45:03Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟ */ 606564 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Tapori}} {{Infobox film | name = ଟପୋରି | image = | image size = | alt = | caption = | director = ବିଶ୍ୱଜିତ ପଣ୍ଡା | producer = ଆଦିକନ୍ଦ ସାହୁ | writer = ଦିବ୍ୟ | screenplay = ସୁରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ | story = | based on = | narrator = | starring = [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]], ଅନ୍ୱେଶା, ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା, [[ମିହିର ଦାସ]], ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ, ଜ୍ଞାନ, ଗୁଡ୍ଡୁ, ହରିହର ଦାସ, ଅମର | music = ଆସାଦ୍ ନିଜାମ୍ | cinematography = ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାହୁ | editing = | studio = | distributor = | released = ୧୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୭ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''ଟପୋରି''', ୨୦୧୭ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] କଥାଚିତ୍ର ।<ref>{{cite news|title= ୧୦ ମାସରେ ୩୦ଟି ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ରିଲିଜ୍‌ ହୋଇଛି|url=http://sambad.in/entertainment/odiamovie-20123/|accessdate=2 November 2017|newspaper=sambad.in|date=2 November 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=୯ ମାସରେ କେତୋଟି ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ରିଲିଜ୍‌ ହେଲା ?|url=http://sambad.in/entertainment/odia-movies-in-9-months-3501/|accessdate=1 October 2017|newspaper=sambad.in|date=30 September 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=୮ ମାସରେ କେତୋଟି ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ?|url=http://sambad.in/news/entertainment/odia-movies-in-8-months/74589.html|accessdate=8 September 2017|newspaper=Sambad.in|date=3 September 2017|archive-date=11 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170911171242/http://sambad.in/news/entertainment/odia-movies-in-8-months/74589.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=“୨୦୧୭ ଆରମ୍ଭରୁ ଆଜି ଯାଏ୧୭ଟି ଓଡ଼ିଆ ଛବି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଛି” is locked ୨୦୧୭ ଆରମ୍ଭରୁ ଆଜି ଯାଏ୧୭ଟି ଓଡ଼ିଆ ଛବି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଛି|url=https://enewsodiaofficial.blogspot.in/2017/07/is-locked.html|accessdate=8 August 2017|newspaper=E News ଓଡ଼ିଆ|date=6 July 2017}}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ୧୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୭ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲେ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଆଦିକନ୍ଦ ସାହୁ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ବିଶ୍ୱଜିତ ପଣ୍ଡା । ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଆସାଦ୍ ନିଜାମ୍ ଏବଂ ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ତପୁ ନାୟକ । ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ଏବଂ ଅନ୍ୱେଶା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁଙ୍କ ଆତ୍ମ‌ବିଶ୍ୱାସ|url=http://samajaepaper.in/epaperimages/11032018/11032018-md-sn-8/1032018201526906.jpg|accessdate=12 March 2018|newspaper=ସମାଜ|date=11 March 2018}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=Tapori>{{cite web|title=Tapori|url=http://www.odiamoviedatabase.com/2017/04/tapori.html|publisher=Odia Movie Database|accessdate=13 April 2017|archive-date=17 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417172021/http://www.odiamoviedatabase.com/2017/04/tapori.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last=Jena|first=Manjit|title=Tapori Odia Film Of Ardhendu Cast, Crew, Wallpapers, Songs And Videos|url=http://www.odiainfo.in/2016/07/tapori-odia-film-of-ardhendu-cast-crew.html|accessdate=13 April 2017|newspaper=OdiaInfo.in|archive-date=10 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170310122248/http://www.odiainfo.in/2016/07/tapori-odia-film-of-ardhendu-cast-crew.html|url-status=dead}}</ref> ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା, ମିହିର ଦାସ, ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ, ଜ୍ଞାନ, ଗୁଡ୍ଡୁ, ହରିହର ଦାସ, ଅମର ପ୍ରମୁଖ କଳାକାରମାନେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିରେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ଅଭିନୟ== * [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<ref>{{cite news|url=https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|title=ବନବାସ ଶେଷ, ଏବେ ଗେମ୍ ଓଭର୍|date=23 September 2026|work=ପ୍ରମେୟ|access-date=23 September 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260923153741/https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|archive-date=23 September 2026|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> * ଅନ୍ୱେଶା * [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]] * [[ମିହିର ଦାସ]] * [[ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ]] * ଜ୍ଞାନ * [[ଗୁଡ୍ଡୁ]] * ହରିହର ଦାସ * ଅମର ==କାହାଣୀ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ତବୁ ନାୟକ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଆସାଦ୍ ନିଜାମ୍ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଗାୟକମାନେ ହେଲେ: [[ଉଦିତ ନାରାୟଣ]], ବିନୋଦ ରାଠୋଡ, କୁଳଦୀପ, ଦିକ୍‌ସୁ, ସତ୍ୟଜିତ୍ ପ୍ରଧାନ ।<ref name=Tapori/> ===ଗୀତ=== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; ;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! ଗୀତ !! ରଚନା !! କଣ୍ଠଦାନ |- | ତୋ ମନ‌କୁ ଚୋରି କରି || || |- | ଟପୋରି || || |- | ପଖି ପଖି || || ଉଦିତ ନାରାୟଣ<ref>{{cite news|last=Parashar|first=Utpal|title=Udit Narayan’s Odia song is copied from my song: Assamese singer Zubeen Garg|url=http://www.hindustantimes.com/music/udit-narayan-s-odia-song-is-copied-from-my-song-assamese-singer-zubeen-garg/story-Q8bbt5TMlp7AyOHUVgcjvO.html|accessdate=13 April 2017|newspaper=Hindustan Times|date=3 March 2017}}</ref> |- | ତୋ ବିନା || || |- | ଆମେ ସୁନା ପିଲା || || |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] 1twj05ikqw3q1oy073e4ie6zjpeilux 0 59818 606695 600815 2026-09-24T00:12:56Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606695 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Twinkle Khanna}} {{Infobox person | name = ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା | image = Photograph of Twinkle Khanna.jpg | caption = ୨୦୧୦ରେ ଟ୍ୱିଙ୍କଲ | birth_name = ଟୀନା ଯତିନ ଖାନ୍ନା | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|12|29}}<ref>{{cite web|title=Happy Birthday Twinkle Khanna, Sprinkling Stardust @41|url=http://movies.ndtv.com/photos/happy-birthday-twinkle-khanna-sprinkling-stardust-41-21212|publisher=NDTV|accessdate=15 April 2017|date=28 December 2015}}</ref> | birth_place = [[ବମ୍ବେ]], [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]], [[ଭାରତ]] | other_names= ଟିନା | occupation = ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରଯୋଜିକା, ଲେଖିକା | years_active = ୧୯୯୫–୨୦୦୧ | height = | spouse = {{marriage|[[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର]]|2001}} | children = ୨ | parents = [[ରାଜେଶ ଖାନ୍ନା]] (ବାପା)<br /> [[ଡିମ୍ପଲ କପାଡିଆ]] (ମାଆ) | relatives = ରେଣୁକା ଖାନ୍ନା (ଭଉଣୀ)<br /> ସିମ୍ପଲ କପାଡିଆ (ମାଉସୀ) | awards = }} '''‌ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା‌''' (ଜନ୍ମ: ୨୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୪) ଜଣେ ପ୍ରାକ୍ତନ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରଯୋଜିକା, ଲେଖିକା ଏବଂ ଖବରକାଜଗର ଜଣେ ସ୍ତମ୍ଭକାର । ଟ୍ୱିଙ୍କଲଙ୍କର ଲିଖିତ ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ ‌ମିସେସ୍ ଫନିବୋନ୍‌ସ୍‌ ଭାରତବର୍ଷରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଖଣ୍ଡରୁ ଅଧିକ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକି ୨୦୧୫ରେ ଜଣେ ମହିଳା ଲେଖିକାଙ୍କର ଅଧିକ ବିକ୍ରିହୋଇଥିବା ବ‌ହି ଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/akshay-kumar-please-stop-disturbing-twinkle-when-shes-working-1445682|title=NDTV news|last=|first=|date=|work=|access-date=15 April 2017|via=}}</ref> ଏହି ବ‌ହି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୬ରେ ‌କ୍ରସ୍‌ୱାର୍ଡ଼ ବୁକ୍ ଆୱାର୍ଡ଼‌-୨୦୧୬ରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/Celebrating-writing-at-the-14th-Raymond-Crossword-Book-Award/articleshow/55706315.cms}}</ref> ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ବ‌ହି ‌ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରସାଦ‌ ପାଇଁ ୨୦୧୭ରେ ସେ ଇଂରାଜୀ ଖବରକାଗଜ ‌India Today‌ ଦ୍ୱାରାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲେଖିକା ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ<ref>{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/india-today-woman-summit-2017-taapsee-pannu-laxmi-saa-deepa-malik-richa-chadda-sanya-malhotra-shahid-kapoor/1/911649.html|title=India Today|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|url-status=live|access-date=15 April 2017}}</ref>, ଯାହାକି ପ୍ରକାଶ ହେବା ପରେ ଆମାଜନ୍‌ରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ର‌ହିଥିଲା।<ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/everybody-in-bollywood-wants-to-read-twinkle-khanna-s-new-book/story-2suuqi6EKMXAcZUvSLyGQM.html}}</ref> ୨୦୧୬ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରେରଣାଦାୟିକା ମହିଳା ଭାବରେ ଟ୍ୱିଙ୍କଲଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/i-am-living-in-the-world-i-always-dreamed-of/297966|title=Outlook|last=|first=|date=|website=|publisher=Outlook India|access-date=15 April 2017|archive-date=11 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161011112445/http://www.outlookindia.com/magazine/story/i-am-living-in-the-world-i-always-dreamed-of/297966|url-status=dead}}</ref> ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ୧୯୯୫ରେ ଅଭିନେତା [[ବବି ଦେଓଲ]]ଙ୍କ ସ‌ହ ‌ବରଷାତ୍‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା ସମ୍ମାନ୍ନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ୧୯୯୯ରେ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଅଭିନେତା [[ରାଜେଶ ଖାନ୍ନା]] ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀ [[ଡିମ୍ପଲ କପାଡିଆ]]ଙ୍କ ସୁପୁତ୍ରୀ । ଅଭିନେତା [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର]]ଙ୍କୁ ୨୦୦୧ରେ ବିବାହ କରିବା ପରେ ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଅଭିନୟ ଜଗତରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥିଲେ, ମାତ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରଯୋଜିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ନାୟିକା ଭାବରେ ଟ୍ୱିଙ୍କଲଙ୍କର ଶେଷ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର ହେଉଛି ‌ଲଭ୍ କେ ଲିୟେ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା‌, ଯାହାକି ୨୦୦୧ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଟ୍ୱିଙ୍କଲ [[ବବି ଦେଓଲ]], [[ଅଜୟ ଦେବଗନ]], [[ସୈଫ ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ]], [[ଅମିର ଖାଁ]], [[ଶାହାରୁଖ ଖାଁ]], [[ସଲମାନ ଖାଁ]], [[ଭେଙ୍କଟେଶ ଦଗୁପତି]], [[ଗୋବିନ୍ଦା(ଅଭିନେତା)|ଗୋବିନ୍ଦା]] ଏବଂ [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର]] ଭଳି ଅଭିନେତାମାନଙ୍କ ସ‌ହ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ== ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା ୨୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୪ରେ ବମ୍ବେଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଅଭିନେତା [[ରାଜେଶ ଖାନ୍ନା]] ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀ [[ଡିମ୍ପଲ କପାଡିଆ]]ଙ୍କର ବଡ଼ ଝିଅ ଥିଲେ ।<ref name="Bajaj2014">{{cite book|last=Bajaj|first=J.K.|title=On & Behind the Indian Cinema|url=https://books.google.com/books?id=_1UqAwAAQBAJ&pg=PA1971|date=26 March 2014|publisher=Diamond Pocket Books Pvt Ltd|isbn=978-93-5083-621-7|page=1971}}</ref> ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ୩୨ତମ ଜନ୍ମଦିବସରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଟ୍ୱିଙ୍କଲଙ୍କର ସାନ ଭଉଣୀ ହେଉଛନ୍ତି ରେଣୁକା ଖାନ୍ନା, ଯିଏ ପେଶାରେ ଜଣ ଅଭିନେତ୍ରୀ ।<ref>{{cite news|last1=Sharma|first1=Garima|title=Rinke Khanna becomes a mummy again|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Rinke-Khanna-becomes-a-mummy-again/articleshow/23796610.cms|accessdate=15 April 2017|work=The Times of India|publisher=The Times Group|date=9 October 2013}}</ref> ଟ୍ୱିଙ୍କଲଙ୍କର ମାଉସୀ ହେଉଛନ୍ତି ସିମ୍ପଲ କପାଡିଆ ।<ref>{{cite news|title=Akki, Twinkle to support Simple's son|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/akki-twinkle-to-support-simple-s-son/story-GWhDcccGVEAHj11p0z1w3K.html|accessdate=15 April 2017|work=Hindustan Times|publisher=HT Media|date=25 November 2009}}</ref> ସେ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ପତ୍ରିକା ପାଇଁ ଫଟୋଉଠା ସମୟରେ ଅକ୍ଷୟ କୁମରଙ୍କୁ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଭେଟିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Raghuvendra|title="I never had to do anything to impress Twinkle"&nbsp;– Akshay Kumar|url=http://www.filmfare.com/features/i-never-had-to-do-anything-to-impress-twinkle-akshay-kumar-3269.html|accessdate=15 April 2017|work=Filmfare|publisher=The Times Group|date=28 May 2013}}</ref> ଏହା ପରେ ସେ ଅକ୍ଷୟ କୁମାରଙ୍କୁ ୧୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୧ରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web | title = Akshay Kumar, Twinkle Khanna celebrate wedding anniversary with PDA on Twitter | last = Sarkar | first = Suparno | work = International Business Times, India Edition | date = 17 January 2016 | accessdate = 15 April 2017 | url = http://www.ibtimes.co.in/akshay-kumar-twinkle-khanna-celebrate-wedding-anniversary-pda-twitter-663549}}</ref> ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି ।<ref name="Saran2014">{{cite book|last=Saran|first=Renu|title=Encyclopedia of Bollywood–Film Actors|url=https://books.google.com/books?id=hg3qAgAAQBAJ&pg=PT15|date=25 February 2014|publisher=Diamond Pocket Books Pvt Ltd|isbn=978-93-5083-690-3|page=15}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/congrats-akshay-kumar-twinkle-khanna-blessed-with-a-baby-girl/story-qwTE3xHURdGSYP5VoH9LGJ.html|title=CONGRATS! Akshay Kumar-Twinkle Khanna blessed with a baby girl on 25th september named Nitara Khanna Bhatia|accessdate=25 September 2012|work=Hindustan Times|publisher=HT Media}}</ref> ଅକ୍ଷୟ ତାଙ୍କ ସଫଳତାର ଶ୍ରେୟ ସବୁବେଳେ ଟ୍ୱିଙ୍କଲଙ୍କୁ ହିଁ ଦେଇଥାନ୍ତି ।<ref>{{cite news|author=Indo-Asian News Service|title=On Mother's Day Akshay thanks Twinkle for his success|url=http://www.dailypioneer.com/potpourri/on-mothers-day-akshay-thanks-twinkle-for-his-success.html|accessdate=15 April 2017|work=Daily Pioneer|date=12 May 2013|location=New Delhi|archive-date=3 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151003220230/http://www.dailypioneer.com/potpourri/on-mothers-day-akshay-thanks-twinkle-for-his-success.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|author=Press Trust of India|title=Twinkle is my lucky charm: Akshay Kumar|url=http://www.deccanherald.com/content/66422/twinkle-my-lucky-charm-akshay.html|accessdate=15 Apirl 2017|work=Deccan Herald|date=28 April 2010|location=New Delhi}}</ref> ==ଅଭିନୟ ଜୀବନ== ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ୧୯୯୫ରେ ଅଭିନେତା ବବି ଦେଓଲଙ୍କ ସ‌ହ ବରଷାତ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ବବିଙ୍କ ବାପା ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ସେହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଟ୍ୱିଙ୍କଲଙ୍କୁ ନାୟିକା ଭାବରେ ବାଛିଥିଲେ । ଏବଂ ସେହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ୱିଙ୍କିଲ ଆଉ ଦୁଇଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=More On Amitabh|url=https://news.google.com/newspapers?id=cUw5AAAAIBAJ&sjid=XyYMAAAAIBAJ&pg=496%2C3784687|accessdate=10 March 2015|work=Stabroek News|date=23 October 1994|location=Guyana|page=28|via=Google News Archive}}</ref> ଏହା ପରେ ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ‌ଦିଲ୍ ତେରା ଦିୱାନା‌, ‌ଇତିହାସ‌, ଜାନ୍, ମେଲା, ବାଦ୍‌ଶାହା, ଇଣ୍ଟରନେସନାଲ ଖିଲାଡ଼ି, ଜୋରୁ କା ଗୋଲାମ ଭଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଟ୍ୱିଙ୍କଲ [[ବବି ଦେଓଲ]], [[ଅଜୟ ଦେବଗନ]], [[ସୈଫ ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ]], [[ଅମିର ଖାଁ]], [[ଶାହାରୁଖ ଖାଁ]], [[ସଲମାନ ଖାଁ]], [[ଭେଙ୍କଟେଶ ଦଗୁପତି]], [[ଗୋବିନ୍ଦା(ଅଭିନେତା)|ଗୋବିନ୍ଦା]] ଏବଂ [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର]] ଭଳି ଅଭିନେତାମାନଙ୍କ ସ‌ହ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ଟ୍ୱିଙ୍କଲଙ୍କର ଶେଷ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା ‌ଲଭ୍ କେ ଲିୟେ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା‌ ।<ref>{{cite news|last=Adarsh|first=Taran|title=Love Ke Liye Kuch Bhi Karega|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/reviews/type/view/id/587/Love%20Ke%20Liye%20Kuch%20Bhi%20Karega|accessdate=15 April 2017|publisher=Bollywood Hungama|date=29 June 2001}}</ref> ୨୦୦୧ରେ ଅକ୍ଷୟ କୁମାରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ପରେ ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଅଭିନୀୟ ଜଗତରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥିଲା । ମାତ୍ର ପରେ ସେ ଜଣେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରଯୋଜିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|author1=Indo-Asian News Service|title=Karan Johar clarifies why Akshay Kumar's 'Brothers' got preponed|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Karan-Johar-clarifies-why-Akshay-Kumars-Brothers-got-preponed/articleshow/45227761.cms|accessdate=15 April 2017|work=The Times of India|publisher=The Times Group|date=21 November 2014}}</ref> ‌ତିସ୍ ମାର୍ ଖାନ୍‌, ‌ପଟିଆଲା ହାଉସ୍‌, ‌ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ‌, ‌ଖିଲାଡ଼ି ୭୮୬‌, ‌ହଲିଡେ‌ ଭଳିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସ‌ହ-ପ୍ରଯୋଜିକା ଥିଲେ ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ।<ref name=Producer>{{cite news|last1=Sen|first1=Sushmita|title=Akshay Kumar, Twinkle Khanna Celebrate 14th Marriage Anniversary, Snapped at PVR|url=http://www.ibtimes.co.in/akshay-kumar-twinkle-khanna-celebrate-14th-marriage-anniversary-snapped-pvr-photos-620752|accessdate=15 April 2017|work=International Business Times|publisher=IBT Media|date=18 January 2015}}</ref> ==ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର== * ୧୯୯୫: ବରଷାତ୍ * ୧୯୯୬: ଜାନ୍ * ୧୯୯୬: ଦିଲ୍ ତେରା ଦିୱାନା * ୧୯୯୭: ଉଫ୍ ତେରା ମହବତ୍ * ୧୯୯୭: ଇତିହାସ * ୧୯୯୮: ଜବ୍ ପ୍ୟାର୍ କିସିସେ ହୋତା ହେ * ୧୯୯୯: ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନଲ୍ ଖିଲାଡ଼ି * ୧୯୯୯: ଜୁଲ୍‌‌ମି * ୧୯୯୯: ଶୀନୁ * ୧୯୯୯: ବାଦ୍‌ଶାହା * ୧୯୯୯: ୟେ ହେ ମୁମ୍ବାଇ ମେରି ଜାନ୍ * ୨୦୦୦: ମେଲା * ୨୦୦୦: ଚାଲ୍ ମେରେ ଭାଇ * ୨୦୦୦: ଜୋରୁ କା ଗୁଲାମ୍ * ୨୦୦୧: ଯୋଡ଼ି ନଂ ୧ * ୨୦୦୧: ଲଭ୍ କେ ଲିୟେ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା * ୨୦୧୦: ତିସ୍ ମାର୍ ଖାନ୍ (ଅତିଥି କଳାକାର) ==ପ୍ରଯୋଜିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର== * ତିସ୍ ମାର୍ ଖାନ୍ * ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ * ପଟିଆଲା ହାଉସ * ଖିଲାଡ଼ି ୭୮୬ * ୭୨ ମାଇଲସ୍ * ହଲିଡେ: ଏ ସୋର୍ଲଜର୍ ଇଜ୍ ନେଭର ଅଫ୍ ଡ୍ୟୁଟି ==ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସମ୍ମାନ== * ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା)- ବରଷାତ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର * ବିଗ୍ ଷ୍ଟାର୍ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ଆୱାର୍ଡ଼ (ଅଧିକ ମନୋରଞ୍ଜନ‌‌କାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)- ହଲିଡେ ==ଲିଖିତ ବ‌ହି== * {{cite book|last1=Khanna|first1=Twinkle|title=Mrs Funnybones|url=https://archive.org/details/mrsfunnybonesshe0000khan|date=18 August 2015|publisher=Penguin India|isbn=9780143424468|oclc=919186937}} *{{cite book|title=The Legend Of Lakshmi Prasad|url=https://archive.org/details/legendoflakshmip0000khan|date=7 November 2016|publisher=Juggernaut Books|isbn=9789386228055|location=|pages=|quote=|via=|last1=Khanna|first1=Twinkle}} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|2}} ==ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ== * {{IMDb name|id=0007012}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଲେଖିକା]] q3s6nkvq1latwppi4hskvj6lrdb6p7u 0 59847 606735 561571 2026-09-24T01:12:33Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606735 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Pooja Hegde}} {{Infobox person | name = ପୂଜା ହେଗଡ଼େ | image = Pooja Hegde at Acharya press meet (2).jpg | caption = ୨୦୧୬ରେ ପୂଜା | birth_name = ପୂଜା ହେଗଡ଼େ | birth_date = {{Birth date and age |df=y|1990|10|13}} | birth_place = [[ମୁମ୍ବାଇ]], [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] | nationality = ଭାରତୀୟ | education = ବିଣିଜ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର | occupation = ମଡେଲ ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀ | height = {{convert|1.72|m|abbr=on}}<ref>{{cite web |title=Pooja Hegde |url=http://beautypageants.indiatimes.com/photoshow/5488019.cms?curpg=3 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150410181146/http://beautypageants.indiatimes.com/photoshow/5488019.cms?curpg=3 |archivedate=10 April 2015 |work=[[The Times of India]] |accessdate=30 May 2015 |url-status=live }}</ref> | parents = ମଞ୍ଜୁନାଥ ଏବଂ ଲତା ହେଗଡ଼େ | othername = | yearsactive = ୨୦୧୦- ଏବେଯାଏଁ }} '''‌ପୂଜା ହେଗଡ଼େ‌''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଏବଂ ମଡେଲ, ଯିଏକି ତେଲୁଗୁ, ତାମିଲ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ପୂଜା ୨୦୧୦ର ମିସ୍ ଇଉନିଭରସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ୩ୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ୨୦୧୨ରେ ସେ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ମୁଗାମୁଡ଼ି‌ ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref name="notpaul">{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/aug-11-01/amala-paul-pooja-hegde-05-08-11.html|title=It’s not Amala Paul, a newbie bags it – Amala Paul -Pooja Hegde|date=5 August 2011|work=behindwoods.com}}</ref> ଏହା ପରେ ସେ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନ]]ଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଓକ୍କା ଲୈଲା କୋସମ୍‌‌ରେ [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ]] ସ‌ହ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୬ରେ ପୂଜା ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ‌ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋ‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନେତା [[ହ୍ରିତିକ ରୋଶନ]]ଙ୍କ ସ‌ହ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>[http://www.hindustantimes.com/fashion-and-trends/mohenjo-daro-star-pooja-hegde-gives-us-a-sneak-peek-into-her-wardrobe/story-YCUCyypjNuuRkLuBj3seuM.html Mohenjo Daro star Pooja Hegde gives us a sneak peek into her wardrobe | fashion and trends]. Hindustan Times (9 October 2016). Retrieved on 2016-11-04.</ref> ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ== ପୂଜାଙ୍କର ପରିବାର [[କର୍ଣ୍ଣାଟକ]]ର [[ମାଙ୍ଗାଲୋରେ]] ନିବାସୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଛୋଟରୁ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ଭାବରେ ତୁଲୁ ଭାଷା, ଇଂରାଜୀ, କନ୍ନଡ଼ ଭାଷା ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ କ‌ହିପାରନ୍ତି ।<ref>[https://web.archive.org/web/20120922042647/http://www.coolage.in/2012/09/19/working-with-bal-asha-was-amazing-pooja-hegde/ 'Working with Bal Asha was amazing' – Pooja Hegde]. ''coolage.in''. 19 September 2012</ref> ସେ ଛୋଟବେଳୁ ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ମଡେଲିଂ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ କଲେଜରେ ପଢ଼ୁଥିବାବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ ।<ref>Manigandan, K. R. (19 August 2012). [http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/picture-of-confidence/article3793545.ece "Picture of confidence"]. ''The Hindu''.</ref> ==ଅଭିନୟ ଜୀବନ== ୨୦୦୯ରେ ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ପୂଜା ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଥମରୁ ହିଁ କଟିଯାଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ପୁଣିଥରେ ସେହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୩ୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ । ସେହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ କେଶ ପାଇଁ ତାକୁ ଏକ ଉପାଧି ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା । ଏହା ପରେ ସେ ୨୦୧୨ରେ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ‌ମୁଗାମୁଡ଼ି‌ ଜରିଆରେ ପ୍ରଥମ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>[http://www.sify.com/movies/pooja-hegde-is-mugamoodi-s-girlfriend-news-tamil-ljonHJdjeccsi.html "Pooja Hegde is ''Mugamoodi''`s girlfriend!"]. ''Sify''. 15 September 2011</ref><ref>Upadhyaya, Prakash (3 September 2012) [http://www.filmibeat.com/tamil/news/2012/pooja-hegde-interview-098995.html "Interview: Jeeva’s down-to-earth actor – Pooja Hegde"]. ''www.filmibeat.com''.</ref><ref>[http://www.rediff.com/movies/review/south-review-mugamoodi-fails-to-impress/20120831.htm "Review: Mugamoodi fails to impress"]. ''Rediff''. 31 August 2012.</ref><ref>[http://www.sify.com/movies/mugamoodi-review-tamil-15006663.html "Movie Review : Mugamoodi"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131228161518/http://www.sify.com/movies/mugamoodi-review-tamil-15006663.html |date=2013-12-28 }}. ''Sify''.</ref><ref>Rangarajan, Malathi (1 September 2012). [http://www.thehindu.com/features/cinema/article3848361.ece "Mugamoodi: Unmasked!"]. ''The Hindu''.</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ୨ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା ନାୟିକା ଭାବରେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>[http://www.imdb.com/event/ev0001781/2013/ South Indian International Movie Awards]. IMDb</ref> ଏହା ପରେ ୨୦୧୪ରେ ପୂଜା ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଓକ୍କା ଲୈଲା କୋସମ୍‌‌ରେ ଅଭିନେତା ନାଗା ଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ସ‌ହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଥମ ଅଭିନୀତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ୬୨ତମ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟିକା ଭାବରେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="filmfare1">{{cite web|url=http://www.filmfare.com/features/nominations-for-the-62nd-britannia-filmfare-awards-south-9405-2.html|title=Nominations for the 62nd Britannia Filmfare Awards (South)|access-date=23 August 2016}}</ref> ୨୦୧୬ରେ ପୂଜା ଅଭିନେତା [[ହ୍ରିତିକ ରୋଶନ]]ଙ୍କ ସ‌ହ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ‌ମହେଞ୍ଜୋଦାର‌ ଜରିଆରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/2576198|title=Pooja Hegde signed opposite Hrithik Roshan in Mohenjo-Daro|work=Bollywood Hungama News Network|date=12 July 2014}}</ref><ref>[http://www.deccanchronicle.com/140727/entertainment-sandalwood/article/bengaluru-home-me-pooja-hegde "Bengaluru is home for me: Pooja Hegde"]. ''Deccan Chronicle''.</ref> ==ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର== * ୨୦୧୨: ''ମୁଗାମୁଡ଼ି'' (ତାମିଲ) * ୨୦୧୪: ''ଓକ୍କା ଲୈଲା କୋସମ୍'' (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୧୪: ''ମୁକୁନ୍ଦ'' (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୧୬: ''ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋ'' (ହିନ୍ଦୀ) * ୨୦୧୭: ''ଦେବୁଡ଼ା ଜଗନ୍ନାଧମ୍'' (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୧୮: ''ରଙ୍ଗସ୍ଥଲମ୍'' (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୧୮: ''ସାକ୍ଷମ୍'' (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୧୮: ''ଅରବିନ୍ଦ ସମିତା ବୀରା ରାଘବ'' (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୧୯: ''ମହର୍ଷି'' (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୧୯: ''ଗଡ୍ଡାଲକୋଣ୍ଡା ଗଣେଶ'' (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୧୯: ''ହାଉସ୍‌ଫୁଲ୍ ୪'' (ହିନ୍ଦୀ) * ୨୦୨୦: ''ଆଲା ବୈକୁଣ୍ଠପୁରମୁଲୋ'' (ତେଲୁଗୁ) ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|2}} ==ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ== {{Commons category|Pooja Hegde|ପୂଜା ହେଗଡ଼େ}} * {{IMDb name|5249562}} * {{Facebook|PoojaHegde}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] 236g3jla4ydaxuddbpafq2hpk2h1qkd 0 59919 606840 511135 2026-09-24T04:18:08Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606840 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ritika Singh}} ‌{{Infobox person | name =ରିତିକା ସିଂହ | image =Ritika Singh at Saala Khadoos screening (cropped).jpg | caption =୨୦୧୬ରେ ରିତିକା | birth_name = ରିତିକା ମୋହନ ସିଂହ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1994|12|16}}<ref>{{cite web | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Ritika-Singh-learns-Tamil-for-her-next/articleshow/51709100.cms | title=Ritika Singh learns Tamil for her next | work=[[The Times of India]] | date=6 April 2016 | accessdate=29 April 2017}}</ref> | birth_place = [[ମୁମ୍ବାଇ]], [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]], [[ଭାରତ]] | nationality = ଭାରତୀୟ }} '''‌ରିତିକା ସିଂହ‌''' (ଜନ୍ମ: ୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ‌ମୁଷ୍ଟି ଯୋଦ୍ଧା‌ ଏବଂ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଯିଏକି [[ତେଲୁଗୁ ଭାଷା|ତେଲୁଗୁ]], [[ତାମିଲ ଭାଷା|ତାମିଲ]] ଏବଂ [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ରିତିକା ୨୦୦୯ରେ ‌ଏସିଆନ ଇନ୍‌ଡୋର୍ ଗେମ୍‌ସ୍‌‌ରେ ଭାରତୀୟ ମୁଷ୍ଟି ଯୋଦ୍ଧା ଭାବରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୨ରେ ‌ସୁପର ଫାଇଟ୍ ଲିଗ୍‌‌ରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗନେଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୨୦୧୬ରେ ସୁଧା କୋଙ୍ଗର ପ୍ରସାଦଙ୍କ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଇରୁଧି ସୁତ୍ତ୍ରୁ‌ ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ମଧ୍ୟ ହିନ୍ଦୀରେ ‌ସଳା ଖଡ଼ୁସ୍‌‌ଭାବରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନେତା ‌ଆର୍ ମାଧବନ୍‌‌ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ritika-singh-wants-to-stay-grounded/ |title=Ritika Singh wants to stay grounded |newspaper=The Indian Express |date=2016-01-14 |accessdate=2017-04-29}}</ref> ଇରୁଧି ସୁତ୍ତ୍ରୁରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ରିତିକାଙ୍କୁ ୬୩ତମ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ସେହିପରି ଏହାର ହିନ୍ଦୀ ସଂସ୍କରଣ ସଳା ଖଡ଼ୁସ୍ ପାଇଁ ୬୨ତମ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲାବେଳେ ‌ଜି ସିନେ ଆୱାର୍ଡ଼‌ରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ== ରିତିକା ସିଂହ ୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୪ରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ମୋହନ ସିଂହ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ମୁଷ୍ଟି ଯୋଦ୍ଧା । ରିତିକା ୭ବର୍ଷ ବୟସରୁ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ତ‌ତ୍ୱାବଧାନରେ ମୁଷ୍ଟି ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=Ritika Singh Height, Weight, Age, Husband & more|url=http://starsunfolded.com/ritika-singh/|publisher=starsunfolded|accessdate=29 April 2017}}</ref> ==ମୁଷ୍ଟି ଯୁଦ୍ଧ== ରିତିକା ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କଠାରୁ ମୁଷ୍ଟିଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେବା ପରେ ୨୦୦୯ରେ ଏସିଆନ୍ ଇନ୍‌ଡୋର୍ ଗେମ୍‌ରେ ୫୨ କେଜି ବର୍ଗ ମୁଷ୍ଟିଯୁଦ୍ଧରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୨୦୧୨ରେ ସୁପର ଫାଇଟ୍ ଲିଗ୍‌‌ରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ମୁଷ୍ଟିଯୁଦ୍ଧ ସ‌ହ କିଛି ମିଶ୍ରିତ ସାମରିକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିଥିଲେ । <ref>{{cite web |author=Sunaina Kumar |url=http://www.tehelka.com/2013/06/not-your-usual-punching-bags/ |title=Not Your Usual Punching Bags |website=Tehelka |date=2013-06-22 |accessdate=2017-04-29 |archive-date=2017-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170903163000/http://www.tehelka.com/2013/06/not-your-usual-punching-bags/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sherdog.com/fighter/Ritika-Singh-116827 |title=Ritika Singh MMA Stats, Pictures, News, Videos, Biography |website=Sherdog |date= |accessdate=2017-04-29}}</ref> ==ଅଭିନୟ ଜୀବନ== ୨୦୧୩ରେ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସୁଧା କୋଙ୍ଗର ପ୍ରସାଦ ରିତିକାଙ୍କୁ ସୁପର ଫାଇଟ୍ ଲିଗ୍‌ରେ ଦେଖିଥିଲେ ଏହାପରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱୀଭାଷୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଇରୁଧି ସୁତ୍ତ୍ରୁ/ସଳା ଖଡ଼ୁସ୍‌‌ରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ସୁପର ଫାଇଟ୍ ଲିଗ୍‌ର ସଭପତି ରାଜ କୁନ୍ଦ୍ରାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/never-thought-of-acting-in-bollywood-boxer-ritika-singh/ |title=Never thought of acting in Bollywood: boxer Ritika Singh |newspaper=The Indian Express |date=2016-01-12 |accessdate=2017-04-29}}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉଭୟ ତାମିଲ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଥିବା ଆର୍. ମାଧବନ୍ ଏବଂ ରାଜକୁମାର ହିରାନୀ । ଚେନ୍ନାଇର ଏକ ବସ୍ତି ଅଞ୍ଚଳରେ ବଢ଼ିଥିବା ଗୋଟେ ଝିଅକୁ ମୁଷ୍ଟି ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଇ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବିଜୟିନୀ କରିବାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଥିଲା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ୨୦୧୬ ଜାନୁଆରୀରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.india.com/showbiz/saala-khadoos-ritika-singh-not-the-only-real-life-boxer-in-the-rajkumar-hirani-movie-890567/ |title=Saala Khadoos: Ritika Singh not the only real-life boxer in the Rajkumar Hirani movie! |website=India.com |date= |accessdate=2017-04-29}}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ରିତିକାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ମନ୍ତବ୍ୟ ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/irudhi-suttru-review-tamil-qb3kkffigibjj.html |title=Review : Irudhi Suttru review |website=Sify.com |date= |accessdate=2017-04-29 |archive-date=2016-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160129065746/http://www.sify.com/movies/irudhi-suttru-review-tamil-qb3kkffigibjj.html |url-status=dead}}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ରିତିକାଙ୍କୁ ୬୩ତମ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/its-like-winning-an-oscar-ritika-singh-on-national-award/ |title=It’s like winning an Oscar: Ritika Singh on National Award |newspaper=The Indian Express |date=2016-03-28 |accessdate=2017-04-29}}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ରିତିକାଙ୍କୁ ୬୨ତମ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା<ref>{{cite web|title=Winners of the Filmfare Awards 2017|url=http://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-2017/winners|publisher=Filmfare|accessdate=29 April 2017}}</ref> ଏବଂ ଜି ସିନେ ଆୱାର୍ଡ଼ରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite news|first=Shravan|title=Zee Cine Awards 2017: Best Debut Female Actor “Rithika Singh” and Best People’s Choice Award “Salman Khan”, Chech Full List of Awards|url=http://hindaily.com/entertainment/zee-cine-awards-2017-best-debut-female-actor-rithika-singh-best-peoples-choice-award-salman-khan-chech-full-list-awards-5096/|accessdate=29 April 2017|newspaper=Hindaily|date=2 April 2017|archive-date=7 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170507010938/http://hindaily.com/entertainment/zee-cine-awards-2017-best-debut-female-actor-rithika-singh-best-peoples-choice-award-salman-khan-chech-full-list-awards-5096/|url-status=dead}}</ref> ଏହାପରେ ରିତିକା ଅନ୍ୟ ଏକ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଆନ୍ଦବନ୍ କଟ୍ଟାଲାଇ‌ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୬ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/aandavan-kattalai-overwhelming-positive-response-from-audiences-news-tamil-qjyrmtfjhagdb.html|title=Aandavan Kattalai: Overwhelming positive response from audiences!|last=|first=|date=|website=|publisher=Sify|access-date=2017-04-29|archive-date=2016-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160925171808/http://www.sify.com/movies/aandavan-kattalai-overwhelming-positive-response-from-audiences-news-tamil-qjyrmtfjhagdb.html|url-status=dead}}</ref> ୨୦୧୭ରେ ରିତିକାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ‌ଶିବଲିଙ୍ଗ‌ ।<ref name="slr">{{cite web|title=Lawrence-Ritika in 'Shivalinga' remake|url=http://www.sify.com/movies/lawrence-ritika-in-shivalinga-remake-imagegallery-kollywood-qhooGxiabdhge.html|website=Sify|accessdate=29 April 2017|archive-date=17 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160717210435/http://www.sify.com/movies/lawrence-ritika-in-shivalinga-remake-imagegallery-kollywood-qhooGxiabdhge.html|url-status=dead}}</ref><ref name="roll">{{cite news|last1=Anupama|first1=Subramanian|title=Lawrence-Ritika film Shivalinga starts rolling|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/160716/lawrence-ritika-film-shivalinga-starts-rolling.html|accessdate=29 April 2017|work=Deccan Chronicle|date=16 July 2016}}</ref> ସଳା ଖଡ଼ୁସ୍‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ପୁନଃନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନାମ ଥିଲା ‌ଗୁରୁ‌, ଯେଉଁଥିରେ ରିତିକା ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="rits">{{cite news|title=Venkatesh prefers Ritika Singh for remake of Saala Khadoos|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/venkatesh-prefers-ritika-singh-for-remake-of-saala-khadoos/articleshow/53977424.cms|accessdate=1 October 2016|work=The Times of India|date=2 September 2016}}</ref><ref name="post">{{cite news|last1=Krishna|first1=Vamsi|title=Guru first look: Venkatesh in rugged avatar for his next, see posters|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/guru-first-look-venkatesh-in-rugged-avatar-for-his-next-see-posters-madhavan-movie-review-3037089/|accessdate=29 April 2017|work=Indian Express|date=18 September 2016|location=Hyderabad}}</ref><ref name="tokyo">{{cite news|last1=Srivatsan|title=Irudhi Suttru goes to Tokyo: Director Sudha Kongara says it's a special honour|url=http://indiatoday.intoday.in/story/irudhi-suttru-tokyo-film-festival-madhavan-ritika-sudha-kongara/1/774583.html|accessdate=29 April 2017|work=India Today|date=27 September 2016|location=New Delhi}}</ref> ==ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର== * ୨୦୧୬: ଇରୁଧି ସୁତ୍ତ୍ (ତାମିଲ) * ୨୦୧୬: ସଳା ଖଡ଼ୁସ (ହିନ୍ଦୀ) * ୨୦୧୬: ଆନ୍ଦବନ୍ କଟ୍ଟାଲାଇ (ତାମିଲ) * ୨୦୧୭: ଗୁରୁ (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୧୭: ଶିବଲିଙ୍ଗ * ୨୦୧୭: ବନଙ୍ଗାମୁଡ଼ି (ତାମିଲ) ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|2}} ==ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ== *{{IMDb name|id=3277309}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳି]] nhumwyz0mmq6alw4wgxpt5m1sy57dw9 0 59966 606596 596628 2026-09-23T21:44:34Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606596 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Asin}} {{Infobox person | name = ଅସିନ ଥୋଟ୍ଟୁମକଳ | native_name_lang = | image = Asin at screen awards.jpg | image_size = | alt = | caption = ୨୦୧୨ରେ ସ୍କ୍ରିନ ଆୱାର୍ଡ଼ରେ ଅସିନ | birth_name = ଅସିନ ଥୋଟ୍ଟୁମକଳ | nationality = ଭାରତୀୟ | occupation = ଅଭିନେତ୍ରୀ, ମଡେଲ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1985|10|26}}<ref name="only 23">{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-04-21/news-interviews/28058815_1_joseph-thottumkal-asin-age-factor|title=I am only 23: Asin|accessdate=3 May 2017|date=21 April 2009|newspaper=The Times of India|archive-date=21 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131021070756/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-04-21/news-interviews/28058815_1_joseph-thottumkal-asin-age-factor|url-status=dead}}</ref><ref name="hide">{{cite news|last=Dasgupta|first=Priyanka|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-10-26/news-interviews/28234079_1_asin-movie-business-childhood-friends|title=I can’t hide my age: Asin|accessdate=3 May 2017|date=26 October 2010|newspaper=The Times of India|archive-date=4 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004215912/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-10-26/news-interviews/28234079_1_asin-movie-business-childhood-friends|url-status=dead}}</ref><ref name="working birthday">{{cite news|last=Singh|first=Prashant|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Tabloid/Asin-Thottumkal-has-a-working-birthday-turns-26-on-sets/Article1-950368.aspx|title=Asin Thottumkal has a working birthday, turns 26 on sets|accessdate=3 May 2017|date=26 October 2012|newspaper=Hindustan Times|archive-date=24 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224212800/https://www.hindustantimes.com/archive-news/|url-status=dead}}</ref> | birth_place = [[କୋଚି]], [[କେରଳ]], [[ଭାରତ]] | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | residence = [[ଦିଲ୍ଲୀ]] | years_active = ୨୦୦୧–୨୦୧୫ | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = <!-- Kochi (Same as birth place) --> | net_worth = | height = | weight = <!-- {{convert|weight in kg|kg|lb}} --> | spouse = ରାହୁଲ ଶର୍ମା <small>(m. ୨୦୧୬)</small> | related family = | parents = ସେଲିନା ଥୋଟ୍ଟୁମକଳ, ଜୋସେଫ୍ ଥୋଟ୍ଟୁମକଳ | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | footnotes = }} '''ଅସିନ ଥୋଟ୍ଟୁମକଳ''' (ଜନ୍ମ: ୨୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୫),<ref name="only 23"/><ref name="hide"/><ref name="working birthday"/> ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଭାରତ ନାଟ୍ୟମ ନର୍ତ୍ତକୀ । ସେ ୩ଟି ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି । ଆସୀନ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ଜୀବନ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । <ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-17/news-interviews/37133521_1_lucky-mascot-ghajini-actors |title=I want to work with younger actors of my generation: Asin |work=The Times of India |date=17 February 2013 |accessdate=3 May 2017 |archive-date=30 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130330023423/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-17/news-interviews/37133521_1_lucky-mascot-ghajini-actors |url-status=dead }}</ref> ସେ ଆଠଟି ଭାଷା କ‌ହିପାରନ୍ତି ।<ref name="Desimartini.com">{{cite web|url=http://www.desimartini.com/news/telugu/asin-busy-learning-german/article4973.htm|title=Asin busy in learning German|date=7 June 2013|work=Desimartini.com|publisher=Top Movies Entertainment Ltd|accessdate=3 May 2017|archive-date=24 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224212919/https://www.desimartini.com/news/telugu/asin-busy-learning-german-article4973.htm|url-status=dead}}</ref> ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କ ନିଜ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିଜ କଣ୍ଠରେ ଡବିଂ କରିଥାନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=http://meencurry.com/biography-asin-thottumkal/|title=Biography: Asin Thottumkal {{!}} Meen Curry|website=meencurry.com|language=en-US|access-date=2017-05-03|archive-date=2017-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20170220181557/http://meencurry.com/biography-asin-thottumkal/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.asinonline.com/images/press/english/asin-new-indian.jpg |title=Asin speaks Hindi |publisher=asinonline.com |accessdate=3 May 2017 |archive-date=4 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004215724/http://www.asinonline.com/images/press/english/asin-new-indian.jpg |url-status=dead }}</ref> ପଦ୍ମିନୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲା ପରେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଏକମାତ୍ର ମଲାୟଲମ୍ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଯିଏକି ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ନିଜେ ହିଁ କଣ୍ଠଦାନ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web |url=http://www.asinonline.com/images/press/english/asin-new-indian.jpg |title=Asin speaks Hindi |publisher=asinonline.com |accessdate=3 May 2017 |archive-date=4 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004215724/http://www.asinonline.com/images/press/english/asin-new-indian.jpg |url-status=dead }}</ref> ୨୦୦୭ରେ ଏକ ସଂସ୍ଥା ଅସିନଙ୍କୁ ‌କଲିଉଡ଼୍‌ର ରାଣୀ ଦର୍ଶାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/tamil/news/2007/top-five-heroines-2007-311207.html|title=Top 5 heroines of the year 2007: Asin easily topples all!|work=www.filmibeat.com|access-date=2017-05-03|archive-date=2018-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224212809/https://www.filmibeat.com/tamil/news/2007/top-five-heroines-2007-311207.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/asin-s-birthday-bash-news-tamil-kkfuySaicca.html|title=Asin`s birthday bash!|work=Sify|access-date=2017-05-03|archive-date=2013-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20131231183343/http://www.sify.com/movies/asin-s-birthday-bash-news-tamil-kkfuySaicca.html|url-status=dead}}</ref> ୧୦୦କୋଟି ଆୟ କରିଥିବା ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ରରେ ସେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/asin-kareena-rule-bollywood-s-100-cr-club-news-bollywood-mh4ub0fddab.html|title=Asin & Kareena rule Bollywood`s 100 Cr club!|work=Sify}}</ref> ୨୦୦୧ରେ ଅସିନ ମାଲାୟଲମ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସତ୍ୟନ୍‌ଙ୍କ ସ‌ହ ଅଭିନୀତ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଅନେକ ସଫଳତା ପାଇଥିଲା । ଏହାପରେ ୨୦୦୩ରେ ଅସିନ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଅସିନଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର (ତେଲୁଗୁ)ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୨୦୦୪ରେ ଅସିନ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୫ରେ ଅସିନ ଏବଂ [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶିବକୁମାର]]ଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର ‌ଗଜନୀ‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଅସିନଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର (ତାମିଲ)ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ଏହାପରେ ଅସିନଙ୍କର ଅଭିନୀତ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବାରଲାରୁ, ପୋକ୍କିରୀ, ବେଲ୍, ଦଶାବତାରମ୍ ଆଦି ଅସିନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରାଇଥିଲା । କଳା ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅସିନଙ୍କର ପ୍ରଗାଢ଼ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ତାମିଲନାଡ଼ୁ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ‌କାଳାଇମାମଣି‌ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news | url=http://www.hindu.com/2009/11/29/stories/2009112960210600.htm | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=Kalaimamani awards presented to 70 persons | date=29 November 2009 | access-date=3 May 2017 | archive-date=2 December 2009 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091202084151/http://www.hindu.com/2009/11/29/stories/2009112960210600.htm | url-status=dead }}</ref> ୨୦୧୩ରେ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ବରେଣ୍ୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଅସିନଙ୍କୁ ୨ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗର୍ବିତ ଚେହେରା ଭାବରେ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/5511|title=Asin bags the Pride of South Indian Cinema Award - Latest Movie Features - Bollywood Hungama|author=Bollywood Hungama|work=bollywoodhungama.com}}</ref> ୨୦୦୫ରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସ‌ହ ଅଭିନୀତ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ‌ଗଜନୀ‌କୁ ୨୦୦୮ରେ ହିନ୍ଦୀରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପୁଣିଥରେ ଅସିନଙ୍କୁ ସେହି ଚରିତ୍ର ମିଳିଥିଲା ଅଭିନେତା [[ଅମିର ଖାଁ]]ଙ୍କ ସ‌ହ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଅସିନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା, ଯାହାକି ଅନେକ ସଫଳ ବ୍ୟବସାୟ କରିଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ଅସିନଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ଏହପରେ ଅସିନ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ରେଡ୍ଡି<ref>[http://boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3997&nCat== Top Worldwide Grossers ALL TIME: 100 Crore] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130523013047/http://boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3997&nCat== |date=2013-05-23 }}. Box Office India (3 February 2012). Retrieved 3 May 2017.</ref>, ହାଉସଫୁଲ-୨, ବୋଲବଚନ, ଖିଲାଡ଼ି-୭୮୬, ଅଲ୍ ଇଜ୍ ୱେଲ୍ ଆଦିରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ== ଅସିନ ୨୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୫ରେ [[କେରଳ]]ର [[କୋଚି]]ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="telegraphindia1">{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1060514/asp/look/story_6217361.asp |title=Look |work=The Telegraph |date=14 May 2006 |accessdate=3 May 2017 |location=Calcutta, India}}</ref> ତାଙ୍କ ବାପା ଜୋସେଫ୍ ଜଣେ ପ୍ରାକ୍ତନ-CBI ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ନିଜର ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମାଆ ସେଲିନ୍ ଜଣେ ଶଲ୍ୟ ଚିକିତ୍ସକ । ଅସିନଙ୍କର ନାମ ପ୍ରଥମେ ମେରୀ ରଖିବାର ଥିଲା, ମାତ୍ର ପରେ ତାଙ୍କର ଜେଜେମାଙ୍କ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଅସିନ ରଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-14/did-you-know-/32234556_1_asin-dam-meaning/ Asin was supposed to be named as Mary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030024055/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-14/did-you-know-/32234556_1_asin-dam-meaning |date=2013-10-30 }}. ''The Times of India''. (14 June 2012). Retrieved 3 May 2017.</ref> ଅସିନଙ୍କ ନାମର ଅର୍ଥ ହେଉଛି "ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଦୋଷମୁକ୍ତ" ।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/did-you-know-/Asins-another-name/articleshow/47213945.cms|title=Asin's another name!}}</ref> ସେ ତାଙ୍କ ନାମର ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର A ସଂସ୍କୃତରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଛି ବୋଲି କୁହନ୍ତି, ଯାହାର ଅର୍ଥ ‌ବ୍ୟତୀତ‌ ଏବଂ SIN ଇଂରାଜୀରୁ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ପାପ । "ପାପ ବ୍ୟତୀତ" ଅର୍ଥାତ "ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଦୋଷମୁକ୍ତ" ।<ref name="name">{{cite news|author=Ahmed, afsana|work=The Times of India|title=Salman's very supportive: Asin|date=11 May 2009|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-11/news-interviews/28193770_1_19th-step-asin-thottumkal-tadanobu-asano|accessdate=3 May 2017|archive-date=18 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130718051031/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-11/news-interviews/28193770_1_19th-step-asin-thottumkal-tadanobu-asano|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news | url=http://www.hindu.com/2009/03/09/stories/2009030959600300.htm | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=A surprise step, an award-winning debut | date=9 March 2009 | access-date=3 May 2017 | archive-date=21 April 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110421075623/http://www.hindu.com/2009/03/09/stories/2009030959600300.htm | url-status=dead }}</ref> ଅସିନ ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ଦଶମ ଯାଏଁ ନେଭି ପବ୍ଲିକ ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ ।<ref name = "TOI">{{cite news| url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-10/news-interviews/35015795_1_aamir-khan-ghajini-crore-films| work=The Times of India| title=I am quite like Aamir: Asin| date=10 November 2012| accessdate=3 May 2017| archive-date=12 November 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20121112034341/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-10/news-interviews/35015795_1_aamir-khan-ghajini-crore-films| url-status=dead}}</ref> ଏହାପରେ ସେ +୨ ପାଇଁ କୋଚିର ସେଣ୍ଟ ଟେରେସା ସ୍କୁଲରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ପରେ ସେ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସେଣ୍ଟ ଟେରେସା କଲେଜରେ ଇଂରାଜୀରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=I have seen enough success before to not get carried away|url=http://specials.rediff.com/movies/2009/mar/19slide2-verve-cover-girl-asin.htm|work=Rediff|accessdate=3 May 2017}}</ref> ==ଅଭିନୟ ଜୀବନ== ୨୦୦୧ରେ ଅସିନ ୧୫ବର୍ଷ ବୟସରେ ମାଲାୟଲମ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହପରେ ସେ ଅଭିନେତା ରବି ତେଜାଙ୍କ ସ‌ହ ୨୦୦୩ରେ ତେଲୁଗୁ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ତେଲୁଗୁ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref name="awards">{{cite web|author=Thottumkal, Asin|publisher=AsinOnline.com|title=Awards|date=24 December 2008|url=http://www.asinonline.com/awards.htm|accessdate=3 May 2017}}</ref> ପରେ ୨୦୦୪ରେ ଅସିନ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref name="mkumaran">{{cite web|author=Radhakrishnan, Mathangi|publisher=MusicIndiaOnline|title='M. Kumaran...' rules the Tamil box office|date=15 October 2004|url=http://www.musicindiaonline.com/n/i/tamil/903/|accessdate=3 May 2017|archive-date=24 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070224041036/http://www.musicindiaonline.com/n/i/tamil/903/|url-status=dead}}</ref> ୨୦୦୫ରେ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଗଜନୀ‌ ପାଇଁ ଅସିନଙ୍କୁ ତାମିଲ ଫିଲ୍ମ‌‌ଫେୟାରରେ ଶେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।<ref name="fourbig">{{cite news|author=Kamath, Sudhish|work=The Hindu|title=Asin turns out to be the brightest sparkler this year|date=1 November 2005|url=http://www.hindu.com/2005/11/01/stories/2005110117190200.htm|accessdate=3 May 2017|location=Chennai, India|archive-date=25 May 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060525182001/http://www.hindu.com/2005/11/01/stories/2005110117190200.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="sifykalapna">{{cite web|publisher=Sify|title=Ghajini|date=27 September 2005|url=http://sify.com/movies/tamil/review.php?id=13952885&ctid=5&cid=2429|accessdate=3 May 2017}}</ref> ଏହପରେ ଅସିନ ବାରଲାରୁ, ପୋକ୍କିରୀ,<ref name="fourbig"/> ବେଲ୍<ref name="LondonVel">{{cite web|author=Hari, TSV|publisher=[[Rediff]]|title=Vel is slick and neat|date=8 November 2007|url=http://www.rediff.com/movies/2007/nov/08vel.htm|accessdate=3 May 2017}}</ref>, ଦଶାବତାରମ୍<ref name="Dasavtharamperf">{{cite web|author=Vijayasarathy, R. G.|publisher=Rediff|title=Dasavathaaram is spectacular|date=13 June 2008|url=http://www.rediff.com/movies/2008/jun/13dasa.htm|accessdate=3 May 2017}}</ref> ଭଳି ସଫଳ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଗଜନୀ‌ ୨୦୦୮ରେ ହିନ୍ଦୀରେ ପୁନଃନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟଭୂମିକାରେ ଅସିନଙ୍କ ସ‌ହ [[ଅମିର ଖାଁ]] ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଅସିନଙ୍କୁ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।<ref name="GhajiniHindi">{{cite web|author=Adarsh, Taran|publisher=Sify|title=Review: Ghajini has blockbuster written all over it|date=23 December 2008|url=http://sify.com/movies/bollywood/review.php?id=14824058&ctid=5&cid=2425|accessdate=3 May 2017|authorlink=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=127&catName=MjAwMC0yMDA5|title=Top Lifetime Grossers 2000–2009 (Figures in Ind Rs)|publisher=Box-Office-India|access-date=2017-05-03|archive-date=2012-07-23|archive-url=https://archive.today/20120723203502/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=127&catName=MjAwMC0yMDA5|url-status=dead}}</ref> ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ଅସିନ ବର୍ତ୍ତମାନ [[ମୁମ୍ବାଇ]]ରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି ।<ref>{{cite news |author=Mehul S Thakkar |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-05/news-interviews/33036071_1_asin-sridevi-and-tabu-new-neighbour |title=Prabhudheva is Asin's new neighbour |work=The Times of India |date=5 August 2012 |accessdate=3 May 2017 |archive-date=21 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130521091647/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-05/news-interviews/33036071_1_asin-sridevi-and-tabu-new-neighbour |url-status=dead }}</ref> କୋଚିରେ ତାଙ୍କର ଏକ ଘର ମଧ୍ୟ ଅଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report_birthday-girl-asin-gifts-herself-a-plush-6-room-home_1603547 |title=Birthday girl Asin gifts herself a plush 6-room home – Entertainment – DNA |work=Daily News and Analysis |date=26 October 2011 |accessdate=3 May 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/asin-the-cool-chameleon-news-tamil-llbnxDeacia.html |title=Asin – The cool chameleon! |publisher=Sify.com |date=2 November 2011 |accessdate=3 May 2017 |archive-date=3 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111103193337/http://www.sify.com/movies/asin-the-cool-chameleon-news-tamil-llbnxDeacia.html |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://daily.bhaskar.com/article/ENT-birthday-girl-asin-gifts-herself-a-plush-apartment-2525405.html |title=Birthday girl Asin gifts herself a plush apartment |publisher=daily.bhaskar.com |date=26 October 2011 |accessdate=3 May 2017 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029202712/http://daily.bhaskar.com/article/ENT-birthday-girl-asin-gifts-herself-a-plush-apartment-2525405.html |url-status=dead }}</ref> ବାଗମୋହନ, କେରଳରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଫାର୍ମହାଉସ ଅଛି ।<ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news-and-interviews/Asins-summer-getaway-is-her-quaint-farmhouse-in-Vagamon/articleshow/33065037.cms | work=The Times Of India | title=Asin's summer getaway is her quaint farmhouse in Vagamon - The Times of India}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.asianage.com/bollywood/asin-owns-little-piece-heaven-502 |title=Archived copy |accessdate=2017-05-03 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140415004459/http://www.asianage.com/bollywood/asin-owns-little-piece-heaven-502 |archivedate=15 April 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/asins-little-piece-of-heaven-down-south-hindi-news-105992|title=Asin's 'little piece of heaven' down south|work=indiaglitz.com|access-date=2017-05-03|archive-date=2015-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150105181802/http://www.indiaglitz.com/asins-little-piece-of-heaven-down-south-hindi-news-105992|url-status=dead}}</ref> ଅସିନ ତାଙ୍କ ମାତୃଭାଷା ମାଲାୟଲମ‌କୁ ଛାଡ଼ିଲା ପରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ୭ଟି ଭାଷା ଜାଣିଛନ୍ତି । ସେହି ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ତେଲୁଗୁ, ତାମିଲ, ସଂସ୍କୃତ, ଇଂରାଜୀ, ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଫରାସୀ । <ref>{{cite news|url=http://www.asianage.com/bollywood/asin-s-jack-all-and-master-one-251|title=Asin’s Jack of all and master of one|publisher=Asianage|date=3 November 2012|accessdate=3 May 2017|archive-date=8 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180108104725/http://www.asianage.com/bollywood/asin-s-jack-all-and-master-one-251|url-status=dead}}</ref> ଏତଦ ବ୍ୟତୀତ ଅସିନ ମଧ୍ୟ ଇଟାଲିଆନ ଭାଷା ଆଂଶିକ କ‌ହିପାରନ୍ତି ।<ref name="Italian">{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-asin-thottumkal-knows-seven-languages-1970789|title=Asin Thottumkal knows seven languages!|work=dna}}</ref> ଏବଂ ସେ ଖିଲିଡ଼ି- ୭୮୬ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ମରାଠୀ ଭାଷା ମଧ୍ୟ ଶିଖିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|author= DC chennai |url=http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/bollywood/asin-learns-marathi-695 |title=Asin learns Marathi |work=Deccan Chronicle |date=27 August 2012 |accessdate=3 May 2017}}</ref> ୨୦୧୩ ଜୁନରେ ଅସିନ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ କ‌ହିଥିଲେ କି ସେ ଫାଙ୍କା ସମୟରେ ଜର୍ମାନୀ ଭାଷା ଶୁଖିଥିଲେ ।<ref name="Desimartini.com" /> ୨୦୧୪ରେ ଅସିନ ସ୍ପେନ ପରିଦର୍ଶନ ପରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପାନିସ ଭାଷା ଶିଖିଥିଲେ ।<ref name="Italian" /><ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/asin-learning-spanish/1/351553.html|title=Asin learning Spanish|work=intoday.in}}</ref> ମାଇକ୍ରମାକ୍ସର ସ‌ହ-ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରାହୁଲ ଶର୍ମାଙ୍କୁ ଅସିନ ୨୦୧୬ରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Asin-marries-Rahul-Sharma/articleshow/50638812.cms|title=Asin Marries Rahul Sharma|accessdate=20 January 2016}}</ref> ଏବଂ ବିବାହ ପରେ ଅସିନ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ ସନ୍ୟାସ ନେଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-asin-quits-acting-after-marriage-other-actresses-who-chose-family-over-career-2199087|title=Asin quits acting after marriage: Other actresses who chose family over career |work=Daily News & Analysis|date=2016-04-06|language=|access-date=2017-05-03}}</ref> ==ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର== * ୨୦୦୧: ନରେନ୍ଦ୍ରନ ମାକନ ଜୟକାନ୍ତନ ବାକା (ମାଲାୟଲମ) * ୨୦୦୩: ଆମ୍ମା ନାନା ଓ ତାମିଲ ଆମ୍ମାଇ (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୦୩: ଶିବମଣି (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୦୪: ଏମ୍. କୁମାରନ ସ/ଓ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ (ତାମିଲ) * ୨୦୦୪: ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନରସିହ୍ମା (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୦୪: ଘର୍ଷଣ (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୦୫: ଉଲ୍ଲମ କେଟ୍ଟୁକୁମାଏ (ତାମିଲ‌) * ୨୦୦୫: ଚକ୍ରମ୍ (ତେଲୁଗ) * ୨୦୦୫: ଗଜନୀ (ତାମିଲ/ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୦୫: ମାଜା (ତାମିଲ) * ୨୦୦୫: ଶିବକାଶି (ତାମିଲ) * ୨୦୦୬: ଆନ୍ନାଭରମ୍ (ତେଲୁଗୁ) * ୨୦୦୬: ବାରାଲାରୁ (ତାମିଲ) * ୨୦୦୭: ଅଲ୍‌ୱାର (ତାମିଲ) * ୨୦୦୭: ପୋକ୍କିରୀ (ତାମିଲ‌) * ୨୦୦୭: ବେଲ୍ (ତାମିଲ) * ୨୦୦୮: ଦଶାବତାରମ୍ (ତାମିଲ) * ୨୦୦୮: ଗଜନୀ (ହିନ୍ଦୀ) * ୨୦୦୯: ଲଣ୍ଡନ ଡ୍ରିମ୍‌ସ୍ (ହିନ୍ଦୀ‌) * ୨୦୧୧: କାବାଲାନ୍ (ତାମିଲ‌) * ୨୦୧୧: ରେଡ୍ଡି (ହିନ୍ଦୀ‌) * ୨୦୧୨: ହାଉସଫୁଲ-୨ (ହିନ୍ଦୀ) * ୨୦୧୨: ବୋଲବଚନ୍ (ହିନ୍ଦୀ‌) * ୨୦୧୨: ଖିଲାଡ଼ି- ୭୮୬ * ୨୦୧୫: ଅଲ୍ ଇଜ୍ ୱେଲ୍ ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|2}} ==ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ== * {{IMDb name|1821791}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] 5kcpny34hvxenngzzmyepshgbwt9ztx 0 60226 606662 551523 2026-09-23T23:34:45Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606662 wikitext text/x-wiki {{Cleanup|reason = ନିମ୍ନମାନର ଲିଖନଶୈଳୀ । ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ତଥ୍ୟ ଓ ଆଧାର ନାହିଁ|date = ମଇ ୨୦୨୧}} {{Infobox officeholder | name = ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଗାନ୍ଧୀ | office = ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ୨୨ଶ ରାଜ୍ୟପାଳ | image = Gopalkrishna Gandhi - Chatham House 2010.jpg | caption = ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଏକ ଅଭିଭାଷଣ ଦେଉଥିବା ବେଳେ ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋଚିତ୍ର | predecessor = ବୀରେନ୍ ଶାହା | successor = ଦେବାନନ୍ଦ କୁଅଁର | 1blankname = Chief Minister | 1namedata = [[Buddhadeb Bhattacharjee]] | birth_name = Gopalkrishna Devdas Gandhi | birth_date = {{birth date and age|1946|04|22|df=y}} | birth_place = [[India]] | spouse = Tara Gandhi | relations = [[Mohandas Karamchand Gandhi]] (grandfather)<br>[[Kasturbai Gandhi]] (grandmother) | children = 2 (Daughters) | parents = [[Devdas Gandhi]] (father)<br>Lakshmi Gandhi (mother) | occupation = [[Indian Administrative Service]] | religion = [[Hinduism]] }}'''ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ''' (ଜନ୍ମ ଏପ୍ରିଲ ୨୨ , ୧୯୪୬ ) ଜଣେ  ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଓ କୂଟନୈତିକ ଅଧିକାରୀ । <ref>{{cite web|title=At farewell, Gopalkrishna Gandhi calls for change in mindsets - The Hindu|url=http://www.thehindu.com/news/national/article64508.ece|date=December 13, 2009|accessdate=2013-11-29}}</ref> ସେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶାସନିକ ପଦବୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ରହିଥିଲେ । ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା, ଇଂଲଣ୍ଡ ଆଦି ଦେଶରେ ଭରତର କୂଟନୈତିକ ଅଧିକାରୀ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଭାବରେ ବହୁ କାଳ ଅବସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲେ ।<ref name="gg1">[http://www.outlookindia.com/article.aspx?234468 Gopal Gandhi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024152150/http://www.outlookindia.com/article.aspx?234468 |date=2012-10-24 }} ''outlookindia.com''.</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ ଓ ପ୍ରଚ୍ଛଦ == ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ]]ଙ୍କ ପୌତ୍ର (ପିତାଙ୍କ ପରିବାର ପଟରୁ) ତଥା [[ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜଗୋପାଳଚାରୀ]]ଙ୍କ ମଧ୍ୟ ପୌତ୍ର (ମାତାଙ୍କ ପରିବାର ପଟରୁ) । ସେ ଦେବଦାସ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ତଥା [[ରାଜମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ]], ସ୍ୱର୍ଗତ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ ତଥା ଶ୍ରୀମତୀ ତାରା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ (ଗାନ୍ଧୀ)ଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ।  == ଶିକ୍ଷା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଜୀବନୀ == ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ [[ଦିଲ୍ଲୀ]] ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନସ୍ଥ ସେଣ୍ଟ ସ୍ଟିଫେନ କଲେଜରୁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ ।  ଏହାପରେ ସେ ୧୯୬୮ ମସିହାରେ [[ସର୍ବଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା]] (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.)ରେ ଅଫିସର ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରି ୧୯୮୫ ମସିହା ଯାଏ ତାମିଲନାଡୁ ରାଜ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ । ତା'ପରେ ୧୯୮୫ ମସିହାରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏ [[ଭାରତ]]ର ଉପ-ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସଚିବ ଭାବରେ, ୧୯୮୭ ମସିହାରୁ ୧୯୯୨ ମସିହା ଯାଏ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଯୁଗ୍ମ ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ଲଣ୍ଡନଠାରେ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସରେ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଓ ଲଣ୍ଡନସ୍ଥିତ ନେହେରୁ କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହାଛଡ଼ା ସେ [[ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା]], [[ଶ୍ରୀଲଙ୍କା]], [[ନରୱେ]], [[ଆଇସ୍‍ଲାଣ୍ଡ]]ର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।  ୨୦୦୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ବିହାର ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ ଯୁଗ୍ମ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲେଇ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|title=Veteran politician R S Gavai new Bihar Governor|date=22 June 2006|newspaper=One India|publisher=Greynium Information Technologies Pvt. Ltd.|url=http://www.oneindia.com/2006/06/22/r-s-gavai-sworn-in-as-bihar-governor-1150981920.html|archiveurl=http://www.webcitation.org/6bmzn6gaS?url=http://www.oneindia.com/2006/06/22/r-s-gavai-sworn-in-as-bihar-governor-1150981920.html|archivedate=24 September 2015|url-status=live|df=}}</ref> ସେ [[ଚେନ୍ନାଇ]]ର କଳା କ୍ଷେତ୍ର ଫାଉଣ୍ଡେସନର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଭାବରେ ୨୦୧୧ରୁ ୨୦୧୪ ମସିହା ଯାଏ, ଇଣ୍ଡିଆନ ଇନ୍‍ଷ୍ଟିଟ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ଷ୍ଟଡିର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଭାବରେ ୨୦୧୨ ମସିହାରୁ ୨୦୧୪ ମସିହା ଯାଏ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ।<ref name="iias">{{cite web|title=Chairman's Profile: Shri Gopalkrishna Gandhi|publisher=Indian Institute of Advanced Study|url=http://www.iias.org/administrative_chairmans_profile.html|accessdate=2013-11-29|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130914022724/http://iias.org/administrative_chairmans_profile.html|archivedate=2013-09-14|df=}}</ref><ref>{{cite web|title=Gopal Gandhi is IAAS chairman|publisher=The Hindu|url=http://www.thehindu.com/features/education/article2964487.ece|date=March 6, 2012|accessdate=2013-11-29}}</ref> ଏହା ସହିତ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ଅଶୋକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ ମଧ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ।<ref>http://ashoka.edu.in/welcome/faculty</ref> == ବିବାଦୀୟ ମନ୍ତବ୍ୟ == ୧୫ ତମ ଡି. ପି. କୋହଲୀ ସ୍ମାରକୀ ଭାଷଣ ଦେବା ଅବସରରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅନ୍ୱେଷଣ ବ୍ୟୁରୋ (CBI)କୁ ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ହାସଲ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା କଥା କହି ବିବାଦୀୟ ହେଇ ପଡ଼ିଥିଲେ ।  <ref>http://timesofindia.indiatimes.com/india/Former-Bengal-governor-Gopalkrishna-Gandhi-calls-CBI-department-of-dirty-tricks-RIL-a-parallel-state/articleshow/33792797.cms</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନୀ == ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ତାରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦୁଇଟି କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ରହିଛନ୍ତି ।  == ରଚିତ ପୁସ୍ତକ == '''ହିନ୍ଦୀ ''' * ''ଶରଣମ୍'' - ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ''Refuge'' ନାମରେ ଅନୁବାଦିତ * ''ଦାରା ଶୁକୋଃ'', * ''କୋଇ ଅଚ୍ଛା ସା ଲଡ଼କା'' ([[ବିକ୍ରମ ଶେଠ]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ''A Suitable Boy'' ନାମରେ ଅନୁବାଦିତ) '''ଇଂରାଜୀ ''' * ''Gandhi and South Africa'' - ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା * ''Gandhi and Sri Lanka'' - ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା * ''Nehru and Sri Lanka'' - ନେହେରୁ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା * ''India House, Colombo: Portrait of a Residence'' * ''Gandhi Is Gone. Who Will Guide Us Now?'' (edited) * ''A Frank Friendship/ Gandhi and Bengal: A Descriptive Chronology'' (compiled and edited). == ଟୀକା == {{Reflist}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] dtb0jf26t5gcaw4rajid7goewont80l 2 60264 606558 602117 2026-09-23T13:45:56Z ListeriaBot 13866 Wikidata list updated [V2] 606558 wikitext text/x-wiki {{ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MKar/ଉଇକିଡାଟା ତାଲିକା}} [[File:Orissa districts blank.png|thumb]] ଶେଷ ଅଦ୍ୟତନ: {{#time: d-m-Y H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}} (UTC) । ଯଦି କିଛି ତଥ୍ୟ ଦୁଇଥର ଦେଖୁଛନ୍ତି ତେବେ [[d:Help:Merge|ଉଇକିଡାଟା ବିଲୟ]] ସହାୟତାରେ ସମ୍ପାଦନା କରନ୍ତୁ । ଜଣାଶୁଣା ଓଡ଼ିଆ ପରିବାର । {{Wikidata list |sparql= SELECT ?item ?statements (COUNT(distinct ?sitelink) as ?sites) ?itemLabel ?spouceLabel (GROUP_CONCAT(DISTINCT ?chld_label ;separator=', ') AS ?childs) WHERE { SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "or,en" } # for generating label BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . ?item wikibase:statements ?statements . # for counting statements OPTIONAL { ?sitelink schema:about ?item . ?sitelink schema:inLanguage ?lang } # for counting sitelinks ?item wdt:P31 wd:Q5 . # item = humans only ?item wdt:P40 ?chld . ?chld rdfs:label ?chld_label FILTER (lang(?chld_label) = "en") . { ?item wdt:P19 wd:Q22048 } # place of birth = Odisha (Q22048) UNION { ?item wdt:P19 ?pob . ?pob wdt:P131* wd:Q22048 } # OR place of birth within Odisha. UNION {?item wdt:P103 wd:Q33810 } # native language = Odia UNION {?item wdt:P1412 wd:Q33810 } # OR language spoken/ written/ signed = Odia OPTIONAL { ?item wdt:P26 ?spouce } } GROUP BY ?item ?statements ?itemLabel ?spouceLabel ?chldLabel ORDER BY DESC(?sites) |section=21 |min_section=1 |sort=?sites |columns=number:#,item:ଉଇକିଡାଟା,?sites:ଉଇକି ସଂଖ୍ୟା,?statements:ତଥ୍ୟ,label:ନାମ, P26: ଜୀବନସାଥୀ, P40:ସନ୍ତାନ |thumb=80 |links=text |autolist=fallback |wdedit=yes |references=all |summary=itemnumber }} == ପୁରୁଷ == {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! ଉଇକିଡାଟା ! ଉଇକି ସଂଖ୍ୟା ! ତଥ୍ୟ ! ନାମ ! ଜୀବନସାଥୀ ! ସନ୍ତାନ |- class='wd_q28769975' | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q28769975|Q28769975]] | 0 | 18 |class='wd_label'| ମାୟାଧର ନାୟକ |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]] |- class='wd_q30327121' | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q30327121|Q30327121]] | 0 | 12 |class='wd_label'| ରାଧା ପଣ୍ଡା |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଜୀବନ ପଣ୍ଡା |- class='wd_q41791591' | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q41791591|Q41791591]] | 0 | 18 |class='wd_label'| ବିଶ୍ଵନାଥ ପଶାୟତ |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଅରିଜିତ ପଶାୟତ]] |- class='wd_q60197754' | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q60197754|Q60197754]] | 0 | 14 |class='wd_label'| ସୀତାରାମ ଅଗ୍ରୱାଲ |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସାର୍ଥକ ଅଗ୍ରୱାଲ<br/>ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଅଗ୍ରୱାଲ |- class='wd_q62555227' | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q62555227|Q62555227]] | 0 | 10 |class='wd_label'| କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ପ୍ରଦୀପ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ |- class='wd_q62555247' | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q62555247|Q62555247]] | 0 | 11 |class='wd_label'| ପ୍ରଦୀପ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ପରେଶ ଦେଓ |- class='wd_q63151587' | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q63151587|Q63151587]] | 0 | 15 |class='wd_label'| କପିଳେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସବ୍ୟସାଚୀ ମହାପାତ୍ର]]<ref name="ref_1a53ff028ce1f886e4172a51d71bd0e386e3b15f275cb1a3535e4c8d37b42f17">https://www.telegraphindia.com/states/odisha/ace-director-returns-to-reel/cid/329413</ref> |- class='wd_q98930308' | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q98930308|Q98930308]] | 0 | 8 |class='wd_label'| ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଗୋପୀନାଥ ଗଜପତି]] |- class='wd_q106750622' | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q106750622|Q106750622]] | 0 | 10 |class='wd_label'| ହିମାଂଶୁ ସାମଲ |class='wd_p26'| [[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]]<ref name="ref_7948914421d71f7ab2f8b0ebfef1b1210ebdd33a84be3425c6f8609e907a4918">{{#invoke:cite|web|url=https://sambad.in/entertainment/devika-odia-heroine-9368/|title=ସତର ବର୍ଷ ବୟସରେ ପରଦାରେ ‘ଜେଜେ ମା’ ବନିଥିଲେ ଏହି ନାୟିକା|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2017-10-13}}</ref> |class='wd_p40'| ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ<ref name="ref_2cc73cdf2c55128eb731ae2b085dd7d03e59131dae983cbafd0e6877c11ad66f">https://www.odia360.com/2018/01/devika-arundhati-samal-odia-actress.html</ref> |- class='wd_q107159116' | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q107159116|Q107159116]] | 0 | 15 |class='wd_label'| ମୋହିନୀ ମୋହନ ସେନାପତି |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| Maitri Shukla |- class='wd_q109918726' | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q109918726|Q109918726]] | 0 | 24 |class='wd_label'| Chandra Sekhar Giri |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| Dibya Ranjan Giri |- class='wd_q122442358' | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q122442358|Q122442358]] | 0 | 10 |class='wd_label'| କାହ୍ନୁଚରଣ ନାୟକ |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସୁଧାଂଶୁ ଶେଖର ନାୟକ |- class='wd_q122959260' | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q122959260|Q122959260]] | 0 | 10 |class='wd_label'| ଶଙ୍କର୍ଷଣ ପଣ୍ଡା |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ବେବିନା ପଣ୍ଡା<br/>ରୀନା ପଣ୍ଡା |- class='wd_q122973334' | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q122973334|Q122973334]] | 0 | 11 |class='wd_label'| ସନ୍ତୋଷ ବେହେରା |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଲରେନ୍ସ ବେହେରା<ref name="ref_00db55f1fc091b1baed43d26a99f224b31111b4aa35b97044c2a10fc19b1c0ee">{{#invoke:cite|web|url=https://samajaepaper.in/epaperimages/01102023/01102023-md-sn-8/3092023215516669.jpg|title=ଯାତ୍ରାକଥା: ମଞ୍ଚରେ ପିତା-ପୁତ୍ର|website=''[[:d:Q2685557|ସମାଜ]]''|access-date=2023-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008055502/https://samajaepaper.in/epaperimages/01102023/01102023-md-sn-8/3092023215516669.jpg|archive-date=2023-10-08}}</ref> |- class='wd_q131087265' | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q131087265|Q131087265]] | 0 | 22 |class='wd_label'| Mangu Kumar Sahoo |class='wd_p26'| ଜ୍ୟୋତିକା ସାହୁ |class='wd_p40'| Elesha Sahoo |- class='wd_q133287008' | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q133287008|Q133287008]] | 0 | 16 |class='wd_label'| ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ମହାପାତ୍ର |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ବିବୁଧ ରଞ୍ଜନ<br/>[[ଅଧ୍ୟାପକ ବିଶ୍ୱରଞ୍ଜନ]] |- class='wd_q138349074' | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q138349074|Q138349074]] | 0 | 10 |class='wd_label'| Madan Sundar Panda |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] |- class='wd_q138875423' | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q138875423|Q138875423]] | 0 | 14 |class='wd_label'| Dhedia Paikaray |class='wd_p26'| Bidu Paikaray |class='wd_p40'| Lata Sahoo |- class='wd_q5345714' | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q5345714|Q5345714]] | 1 | 26 |class='wd_label'| ଏଡ଼ୱାର୍ଡ଼ ବେରେ ଲେଭିଙ୍ଗ |class='wd_p26'| Alys Adèle Thomas |class='wd_p40'| Vera Alys Levinge<ref name="ref_47984cd472c330f9ded38c20ef895bdfa7fcf972d038158ec6f3777edbee4973">''[[:d:Q21401824|The Peerage]]''</ref> |- class='wd_q15723635' | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q15723635|Q15723635]] | 1 | 18 |class='wd_label'| [[ଅବନୀ କୁମାର ବରାଳ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଆଭାସ କୁମାର ବରାଳ]] |- class='wd_q15723830' | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q15723830|Q15723830]] | 1 | 29 |class='wd_label'| [[କମଳାକାନ୍ତ ଲେଙ୍କା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସିତାଂଶୁ ଲେଙ୍କା]]<ref name="ref_7a393e3102f203adef7f3d423fa4f6802a9fcb3e7566fa3dcf5b9878af0e6f90">{{#invoke:cite|web|url=https://www.rebatee.in/pdfdocuments/201910.pdf|title=ଯେମିତି ଜାଣେ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ|access-date=2024-02-16}}</ref> |- class='wd_q15724026' | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q15724026|Q15724026]] | 1 | 23 |class='wd_label'| [[ଗୋବିନ୍ଦ ତ୍ରିପାଠୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ବ୍ୟୋମକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]]<br/>[[ବିଶ୍ଵକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]] |- class='wd_q15724094' | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q15724094|Q15724094]] | 1 | 24 |class='wd_label'| [[ଚିନ୍ତାମଣି ବେହେରା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଜୟଶ୍ରୀ ଦାସ |- class='wd_q15724394' | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q15724394|Q15724394]] | 1 | 28 |class='wd_label'| [[ନଳିନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି]] |- class='wd_q15725132' | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q15725132|Q15725132]] | 1 | 21 |class='wd_label'| [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଉଲାକା]] |class='wd_p26'| ରତ୍ନମଣି ଉଲ୍ଲାକା<br/>Janaki Ulaka |class='wd_p40'| [[ସପ୍ତଗିରି ଶଙ୍କର ଉଲ୍ଲାକା|ସପ୍ତଗିରି ଶଙ୍କର ଉଲାକା]]<br/>ଶିବ ଶଙ୍କର ଉଲାକା |- class='wd_q17147403' | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q17147403|Q17147403]] | 1 | 13 |class='wd_label'| [[ବଂଶୀଧର ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p26'| [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p40'| [[ବୈଜୟନ୍ତ ପଣ୍ଡା]] |- class='wd_q18165260' | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q18165260|Q18165260]] | 1 | 17 |class='wd_label'| [[ପ୍ରାଣନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ପ୍ରଭାତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]<ref name="ref_36400da5431afebe7fc1fac56702c4ba434aaa8f21ec3d11c70453633d897697">https://books.google.com/books?id=Gi1-hW3cfo4C&pg=PA487</ref> |- class='wd_q18580084' | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q18580084|Q18580084]] | 1 | 26 |class='wd_label'| [[ରାଜକିଶୋର ରାୟ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ମହାଶ୍ୱେତା ରାୟ]]<br/>ମାଳବିକା ରାୟ |- class='wd_q18601448' | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q18601448|Q18601448]] | 1 | 21 |class='wd_label'| [[ମଦନମୋହନ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ହିରଣ୍ମୟୀ ମିଶ୍ର]]<br/>ଚିନ୍ମୟୀ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ |- class='wd_q20795019' | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q20795019|Q20795019]] | 1 | 39 |class='wd_label'| [[ଗଣେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ମିଶ୍ର]] |- class='wd_q20829520' | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q20829520|Q20829520]] | 1 | 16 |class='wd_label'| [[କୃତାର୍ଥ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]<br/>[[ଆନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] |- class='wd_q21503712' | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q21503712|Q21503712]] | 1 | 30 |class='wd_label'| [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଶତପଥୀ]] |class='wd_p26'| [[ପ୍ରତିଭା ଶତପଥୀ]]<ref name="ref_e09e9a3109ede783f498e154789bc44112d07b3356dc0709f643a42743c102e8">https://www.indiatoday.in/magazine/living/story/20020624-more-and-more-authors-in-orissa-tie-the-knot-to-deal-with-increasing-literary-hardships-795004-2002-06-24</ref> |class='wd_p40'| [[ପାରମିତା ଶତପଥୀ]] |- class='wd_q23008523' | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q23008523|Q23008523]] | 1 | 15 |class='wd_label'| ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋତା |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ରୀଲା ହୋତା]] |- class='wd_q28973111' | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q28973111|Q28973111]] | 1 | 26 |class='wd_label'| [[କମଳ ଲୋଚନ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଅରୁଣା ମହାନ୍ତି]] |- class='wd_q30667560' | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q30667560|Q30667560]] | 1 | 21 |class='wd_label'| [[ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ]] |class='wd_p26'| [[ରତ୍ନମାଳୀ ଜେମା]]<ref name="ref_a73682e643f3a84fc247eb5d798312eaddf667569afc256a8813182785c451a6">https://sambadenglish.com/former-mla-ratnamali-jema-passes-away/</ref> |class='wd_p40'| [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ]] |- class='wd_q33934945' | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q33934945|Q33934945]] | 1 | 17 |class='wd_label'| [[ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଶକୁନ୍ତଳା ବଳିଆରସିଂହ]] |- class='wd_q61488757' | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q61488757|Q61488757]] | 1 | 21 |class='wd_label'| [[ପର୍ଶୁରାମ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] |- class='wd_q61488795' | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q61488795|Q61488795]] | 1 | 17 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ]] |- class='wd_q61488924' | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q61488924|Q61488924]] | 1 | 17 |class='wd_label'| [[ସୁବଳ ସାହୁ]] |class='wd_p26'| [[ରୀତା ସାହୁ|ରିତା ସାହୁ]]<ref name="ref_b20261cb57e54ef29fc8eaee749415576eb8dfa54a22c17abd4d2daf56680683">https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/bijepur-by-election-things-to-know-about-rita-sahu/articleshow/63108690.cms</ref> |class='wd_p40'| ସୌରଭ ସାହୁ |- class='wd_q61555990' | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q61555990|Q61555990]] | 1 | 18 |class='wd_label'| [[ଆନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଦେବେଶ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]<ref name="ref_4738c7cba720c8777903fe16878e3790147f8913aa393e249a97bf10f5cfeec2">https://timesofindia.indiatimes.com/news/Odisha-royals-set-to-fight-it-out-on-home-turfs/articleshow/32407729.cms</ref> |- class='wd_q61555994' | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q61555994|Q61555994]] | 1 | 19 |class='wd_label'| [[ଅନନ୍ତରାମ ମାଝି]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]<br/>ଅନସୂୟା ମାଝି |- class='wd_q61556078' | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q61556078|Q61556078]] | 1 | 26 |class='wd_label'| [[ନୀଳାଦ୍ରି ନାୟକ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ବେଦବ୍ୟାସ ନାୟକ]]<ref name="ref_466528e91dc3abeeb990e8c12476f2bab045b26c30e7249c4562d40c391a95a3">http://odishaassembly.nic.in/memberprofile.aspx?img=145</ref> |- class='wd_q61650243' | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q61650243|Q61650243]] | 1 | 17 |class='wd_label'| [[ବିଭୁତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ|ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଶେଖର ସିଂହ]] |- class='wd_q61650274' | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q61650274|Q61650274]] | 1 | 15 |class='wd_label'| [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର (୧୯୪୮ ଜନ୍ମ)|କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p26'| [[ପ୍ରେମଲତା ମହାପାତ୍ର]]<ref name="ref_c0b2e436e683d213de8a7d300f41021ea4447e4775485640d92e424f3619ca2b">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2019-04-12&PageId=56806&PageNum=2</ref> |class='wd_p40'| ଭବାନୀ ଶଙ୍କର ମହାପାତ୍ର<ref name="ref_c0b2e436e683d213de8a7d300f41021ea4447e4775485640d92e424f3619ca2b">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2019-04-12&PageId=56806&PageNum=2</ref> |- class='wd_q61650292' | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q61650292|Q61650292]] | 1 | 15 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଗଙ୍ଗଦେବ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ନୀତେଶ ଗଙ୍ଗଦେବ|ନିତେଶ ଗଙ୍ଗଦେବ]]<ref name="ref_3374491b44d1aa052a5a73a546560db60e9ad072ca55b1d7d9fe118a5356d1cf">https://www.hindustantimes.com/india/orissa-ex-royals-in-fray/story-bfwBnM1luuJVTZHz0HlilL.html</ref> |- class='wd_q61652306' | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q61652306|Q61652306]] | 1 | 20 |class='wd_label'| [[ହୃଦାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]]<br/>[[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ|ସଞ୍ଜୀବ ମଲ୍ଲିକ]] |- class='wd_q61702086' | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q61702086|Q61702086]] | 1 | 20 |class='wd_label'| [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ପାଢ଼ୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସୁଜିତ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]] |- class='wd_q61715838' | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q61715838|Q61715838]] | 1 | 19 |class='wd_label'| [[ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ|ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୁବନ ଦେବ]] |class='wd_p26'| [[ଜ୍ୟୋତିମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] |class='wd_p40'| [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଗଙ୍ଗଦେବ]] |- class='wd_q61715895' | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q61715895|Q61715895]] | 1 | 28 |class='wd_label'| [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସୁପ୍ରିୟା ମଲ୍ଲିକ]]<br/>[[ସିପ୍ରା ମଲ୍ଲିକ]] |- class='wd_q61715905' | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q61715905|Q61715905]] | 1 | 20 |class='wd_label'| [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଜୟନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ |- class='wd_q61715921' | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q61715921|Q61715921]] | 1 | 13 |class='wd_label'| [[ସଦାନନ୍ଦ କହଁର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଭଗବାନ କହଁର]] |- class='wd_q61717558' | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q61717558|Q61717558]] | 1 | 17 |class='wd_label'| [[ରାଜକିଶୋର ନାୟକ]] |class='wd_p26'| ନିର୍ମଳପ୍ରଭା ନାୟକ<ref name="ref_afe7bf09e88753c00d3506c3ecbf5895e016b42b6a1d5cd87beefeb118b943d5">http://odishaassembly.nic.in/memberprofile.aspx?img=688</ref> |class='wd_p40'| [[ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ]]<ref name="ref_ed47538e12b245d28ec02a5ec0fd5ac883a450ff41f3aeaf1b1160104248cb3d">https://www.dailypioneer.com/2015/state-editions/rajkishore-nayak-was-man-of-principles.html</ref> |- class='wd_q61944557' | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q61944557|Q61944557]] | 1 | 14 |class='wd_label'| [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମିଶ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ନରସିଂହ ମିଶ୍ର]] |- class='wd_q63107888' | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q63107888|Q63107888]] | 1 | 23 |class='wd_label'| [[ହରିହର ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ|ହରିହର ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ବିଭୁତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ|ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]] |- class='wd_q63135178' | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q63135178|Q63135178]] | 1 | 18 |class='wd_label'| ରାଜ ରାଜ ସିଂହଦେଓ |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]]<ref name="ref_705eb9073225ae1c845cce5e343804d6e6f0dc6c3905b75b9e65dc9007c57b39">https://odishatv.in/odisha/elections-2019-bjp-hopes-high-as-bolangir-votes-for-stable-centre-363346</ref> |- class='wd_q63184930' | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q63184930|Q63184930]] | 1 | 14 |class='wd_label'| [[ବୀରକିଶୋର ଦେବ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବ]]<br/>ନୟନଶ୍ରୀ ଦେବୀ |- class='wd_q63406775' | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q63406775|Q63406775]] | 1 | 19 |class='wd_label'| [[ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଦେଓ|ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ]] |class='wd_p26'| [[ରତ୍ନପ୍ରଭା ଦେବୀ]] |class='wd_p40'| [[କାମାକ୍ଷା ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେଓ]] |- class='wd_q67526388' | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q67526388|Q67526388]] | 1 | 11 |class='wd_label'| [[ହରିହର ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାନ୍ତି]] |- class='wd_q76985015' | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q76985015|Q76985015]] | 1 | 20 |class='wd_label'| [[ରାଧାକାନ୍ତ ନନ୍ଦ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ<br/>ପ୍ରଭୁ ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ |- class='wd_q95983056' | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q95983056|Q95983056]] | 1 | 21 |class='wd_label'| [[କୈଳାଶ ଲେଙ୍କା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଉପାଳୀ ଅପରାଜିତା|ଓପାଲୀ ଅପରାଜିତା]] |- class='wd_q96572437' | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q96572437|Q96572437]] | 1 | 11 |class='wd_label'| ଭଗବାନ ମାଝୀ |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ମାଝୀ]] |- class='wd_q105693220' | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q105693220|Q105693220]] | 1 | 22 |class='wd_label'| [[ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଦୀପକ ମିଶ୍ର (ବିଚାରପତି)|ଦୀପକ ମିଶ୍ର]] |- class='wd_q110871867' | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q110871867|Q110871867]] | 1 | 10 |class='wd_label'| [[ଶ୍ୟାମଘନ ଉଲାକା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକା]] |- class='wd_q116193826' | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q116193826|Q116193826]] | 1 | 12 |class='wd_label'| [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ଦାସ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଗୌତମବୁଦ୍ଧ ଦାସ]] |- class='wd_q122382454' | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q122382454|Q122382454]] | 1 | 12 |class='wd_label'| ପ୍ରଭାତ କୁମାର ନନ୍ଦ |class='wd_p26'| ଅନସୂୟା ନନ୍ଦ<ref name="ref_66bf3fcb8315d931d8d77aac961c17db21f729c4e48a298808b4c0c817140e50">https://ova.gov.in/en/Author?aid=z5r5BQLyv2s=#</ref> |class='wd_p40'| [[ରାମକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦ]]<ref name="ref_66bf3fcb8315d931d8d77aac961c17db21f729c4e48a298808b4c0c817140e50">https://ova.gov.in/en/Author?aid=z5r5BQLyv2s=#</ref> |- class='wd_q122830806' | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q122830806|Q122830806]] | 1 | 11 |class='wd_label'| [[କିଶୋର ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]]<ref name="ref_00a7da8501612d8107a679d229feaf36321b5168e73ce1f49d36bbc78c180336">{{#invoke:cite|web|url=https://www.sakalaepaper.com/media/2023-06/04051932-page-18.jpg|title=କିଶୋର ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ଝୁରୁଛନ୍ତି ଦର୍ଶକ|access-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926180120/https://www.sakalaepaper.com/media/2023-06/04051932-page-18.jpg|archive-date=2023-09-26}}</ref> |- class='wd_q123479483' | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q123479483|Q123479483]] | 1 | 14 |class='wd_label'| [[ବିପ୍ରଚରଣ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଏସ. କେ. ମହାନ୍ତି |- class='wd_q140635677' | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q140635677|Q140635677]] | 1 | 10 |class='wd_label'| عبد الرشید نقاد |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| عبد الحق بیتاب |- class='wd_q5091883' | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q5091883|Q5091883]] | 10 | 31 |class='wd_label'| [[ହେମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସୁନୀତା ବିଶ୍ୱାଳ<ref name="ref_e55ae2e276a27c8dbe5168cbfbcc77e02ac2b37e4f80edbef6d995f097711e6b">http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2019/mar/09/sunita-daughter-of-congress-veteran-hemananda-biswal-joins-bjd-1948944.html</ref><br/>ଅମିତା ବିଶ୍ୱାଳ<ref name="ref_529881b4e168a4ec5b75d4e78c1235337c138286210f65db3fc360d340fe4274">http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2019/mar/31/paternal-love-lands-former-odisha-cm-hemanand-biswal-at-the-crossroads-of-politics-1958284.html</ref> |- class='wd_q5320261' | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q5320261|Q5320261]] | 10 | 39 |class='wd_label'| [[କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ନନ୍ଦିନୀ ଶତପଥୀ]] |- class='wd_q6575090' | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q6575090|Q6575090]] | 10 | 29 |class='wd_label'| [[ଶରତ ପୂଜାରୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସୌମେନ ପୂଜାରୀ |- class='wd_q5225034' | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q5225034|Q5225034]] | 11 | 43 |class='wd_label'| [[ମିହିର ଦାସ]] |class='wd_p26'| ସଙ୍ଗୀତା ଦାସ |class='wd_p40'| [[ଅମ୍ଳାନ ଦାସ]] |- class='wd_q61556023' | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q61556023|Q61556023]] | 11 | 30 |class='wd_label'| [[ବିଶ୍ୱଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]] |- class='wd_q3751683' | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q3751683|Q3751683]] | 12 | 34 |class='wd_label'| [[ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ପଥର ଶିଳ୍ପୀ)|ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] |- class='wd_q3635656' | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q3635656|Q3635656]] | 13 | 49 |class='wd_label'| [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସରୋଜିନୀ ଚୌଧୁରୀ |- class='wd_q5092244' | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q5092244|Q5092244]] | 13 | 61 |class='wd_label'| [[ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ]] |class='wd_p26'| [[ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ]] |class='wd_p40'| [[ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ]] |- class='wd_q1391312' | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q1391312|Q1391312]] | 15 | 41 |class='wd_label'| ଗୋପରାଜୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରାଓ |class='wd_p26'| [[ସରସ୍ୱତୀ ଗୋରା]] |class='wd_p40'| Lavanam<br/>Chennupati Vidya<br/>Goparaju Vijayam<br/>Goparaju Samaram<br/>Goparaju Mythri |- class='wd_q3526595' | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q3526595|Q3526595]] | 15 | 59 |class='wd_label'| [[ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]<br/>[[ଗୀତା ମେହେଟ୍ଟା]] |- class='wd_q3503124' | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q3503124|Q3503124]] | 16 | 45 |class='wd_label'| [[କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p26'| [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା ମହାପାତ୍ର]]<ref name="ref_96ebf2605992d65541f3e7fe098e390dd1548bef4b861a708664bb9e8cfcffb4">https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/070414/p10.htm</ref> |class='wd_p40'| [[ରତିକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] |- class='wd_q1896096' | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q1896096|Q1896096]] | 17 | 55 |class='wd_label'| [[ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p26'| [[ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]<ref name="ref_eaf20881df5442d38ce57f27be26bb03bb0e61502ef5e78647138c1fa0d98f1f">https://odishatv.in/news/miscellaneous/jayanti-patnaik-wife-of-former-odisha-cm-janaki-ballabh-patnaik-passes-away-186609</ref> |class='wd_p40'| ପୃଥ୍ୱୀବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ<ref name="ref_39a30faf13fce1b7cb81fe7de39cd29b0c6012fc3247ec1250a25f3e107919bc">https://www.thehindu.com/news/national/other-states/Former-Odisha-Chief-Minister-Janaki-Ballav-Patnaik-dies/article60324830.ece</ref><br/>ସୁଦତ୍ତା ପଟ୍ଟନାୟକ<ref name="ref_39a30faf13fce1b7cb81fe7de39cd29b0c6012fc3247ec1250a25f3e107919bc">https://www.thehindu.com/news/national/other-states/Former-Odisha-Chief-Minister-Janaki-Ballav-Patnaik-dies/article60324830.ece</ref> |- class='wd_q3349404' | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q3349404|Q3349404]] | 18 | 88 |class='wd_label'| [[ସଲୀଳ ଚୌଧୁରୀ|ସଲିଳ ଚୌଧୁରୀ]] |class='wd_p26'| Sabita Chowdhury |class='wd_p40'| Antara Chowdhury |- class='wd_q4900848' | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q4900848|Q4900848]] | 2 | 25 |class='wd_label'| [[ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ (ରାଜନେତା)|ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସାଗର ଚରଣ ଦାସ]] |- class='wd_q5885192' | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q5885192|Q5885192]] | 2 | 43 |class='wd_label'| [[ମାୟାଧର ମାନସିଂହ]] |class='wd_p26'| [[ହେମଲତା ମାନସିଂହ]] |class='wd_p40'| [[ଲଳିତ ମାନସିଂହ]] |- class='wd_q15723981' | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q15723981|Q15723981]] | 2 | 14 |class='wd_label'| [[ଗଦାଧର ପୁଟୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ପୀୟୂଷ ପୁଟୀ |- class='wd_q15724090' | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q15724090|Q15724090]] | 2 | 19 |class='wd_label'| [[ଚିତ୍ତ ଜେନା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସଙ୍ଗୀତା ଦାସ |- class='wd_q15724410' | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q15724410|Q15724410]] | 2 | 20 |class='wd_label'| [[ନିଜାମ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଅସଦ ନିଜାମ |- class='wd_q15724759' | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q15724759|Q15724759]] | 2 | 33 |class='wd_label'| [[ବସନ୍ତ କୁମାର ଶତପଥୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସୁମନ୍ୟୁ ଶତପଥୀ<br/>ସଞ୍ଜୟ ଶତପଥୀ<br/>[[ଶାନ୍ତନୁ ଶତପଥୀ]] |- class='wd_q15724851' | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q15724851|Q15724851]] | 2 | 28 |class='wd_label'| [[ବିଶ୍ୱନାଥ କର|ବିଶ୍ଵନାଥ କର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ନର୍ମଦା କର]]<br/>ସୁପ୍ରଭା କର<ref name="ref_7279e460a293361cecf4eb66ed32b50084b5c3203a09e88002be2230b231dc72">https://web.archive.org/web/20160305162158/http://www.museindia.com/viewarticle.asp?myr=2006&issid=5&id=176</ref> |- class='wd_q15725408' | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q15725408|Q15725408]] | 2 | 15 |class='wd_label'| [[ହରେକୃଷ୍ଣ ବେହେରା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[କବିତା ଦ୍ୱିବେଦୀ]] |- class='wd_q15844979' | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q15844979|Q15844979]] | 2 | 22 |class='wd_label'| [[କଳ୍ପତରୁ ଦାସ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ|ପ୍ରଣବ କୁମାର ବଳବନ୍ତରାୟ]]<ref name="ref_4738c7cba720c8777903fe16878e3790147f8913aa393e249a97bf10f5cfeec2">https://timesofindia.indiatimes.com/news/Odisha-royals-set-to-fight-it-out-on-home-turfs/articleshow/32407729.cms</ref> |- class='wd_q17488978' | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q17488978|Q17488978]] | 2 | 23 |class='wd_label'| [[ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] |- class='wd_q17573174' | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q17573174|Q17573174]] | 2 | 11 |class='wd_label'| [[ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଆଲୋକ ଅଗ୍ନିବେଶ]] |- class='wd_q23058170' | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q23058170|Q23058170]] | 2 | 24 |class='wd_label'| [[ବଂଶୀଧର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ପାରମିତା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]<br/>[[ଇପ୍ସିତା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ|ଈପ୍‌ସିତା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] |- class='wd_q28859993' | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q28859993|Q28859993]] | 2 | 32 |class='wd_label'| [[ହରେକୃଷ୍ଣ ଶତପଥୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଶ୍ୱେତପଦ୍ମା ଶତପଥୀ |- class='wd_q29904502' | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q29904502|Q29904502]] | 2 | 23 |class='wd_label'| [[ଶରତ କୁମାର ଦେବ]] |class='wd_p26'| [[ସୁଶ୍ରୀ ଦେବୀ]] |class='wd_p40'| [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ]] |- class='wd_q31320088' | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q31320088|Q31320088]] | 2 | 24 |class='wd_label'| [[ଶରତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ମଧୁମିତା ମହାନ୍ତି |- class='wd_q35679421' | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q35679421|Q35679421]] | 2 | 38 |class='wd_label'| [[ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର|ଶାରଦା ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] |- class='wd_q55496298' | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q55496298|Q55496298]] | 2 | 9 |class='wd_label'| [[ଜନ୍ମେଜୟ ସାଇବାବୁ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| Rajesh Sai Babu |- class='wd_q60451604' | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q60451604|Q60451604]] | 2 | 26 |class='wd_label'| [[ଶ୍ରୀଧର ଦାସ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]]<ref name="ref_95c5e2b37ea66260f0f6d665abc071ac52a894d6af533fb141e6c744345a40ec">https://www.thisday.app/story/the-crackerjack-of-literature-1039</ref><ref name="ref_f6814552e0e093e9de131160539bdc2ad8db4e220ae03f0f6cfe73fbaf6a8da4">''[[:d:Q926175|ଦି ହିନ୍ଦୁ]]''</ref> |- class='wd_q61488768' | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q61488768|Q61488768]] | 2 | 25 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼ାଇ|ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼େଇ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ]]<ref name="ref_0387dd772028322e16734ab1d306d10db2827c88c4090de6b800605450b20620">https://indianexpress.com/elections/expelled-bjd-leader-prafulla-ghadei-naveen-patnaik-5632747/</ref> |- class='wd_q61555991' | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q61555991|Q61555991]] | 2 | 15 |class='wd_label'| [[ଅନନ୍ତ ସେଠୀ|ଅନନ୍ତ ପ୍ରସାଦ ସେଠୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ମଧୁସ୍ମିତା ସେଠୀ<br/>[[କୁମାର ଶ୍ରୀ ଚିରଞ୍ଜୀବି]] |- class='wd_q61556045' | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q61556045|Q61556045]] | 2 | 17 |class='wd_label'| [[ଜୟଦେବ ଜେନା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସଂଗ୍ରାମ ଜେନା<ref name="ref_f5bf1b8001a52577ca89ffb910c4dd70d9b315775e8d88b18fb93692fbd9138f">https://sambadenglish.com/former-opcc-chief-jayadev-jenas-son-sangram-jena-dies-of-covid-19/</ref> |- class='wd_q61686073' | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q61686073|Q61686073]] | 2 | 15 |class='wd_label'| [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତରାୟ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)|ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ]] |- class='wd_q62597961' | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q62597961|Q62597961]] | 2 | 20 |class='wd_label'| [[ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସୁଧାଂଶୁମାଳିନୀ ରାୟ]]<br/>[[ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ]]<ref name="ref_7af5fe42137d2d70d3aed850da2610d554f34d015c8a3746e2bf25239414121e">https://kalingatv.com/state/pranab-patnaik-gets-first-sikander-alam-memorial-award/</ref> |- class='wd_q107185690' | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q107185690|Q107185690]] | 2 | 14 |class='wd_label'| [[ରାଧାମୋହନ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସାବରମତୀ]] |- class='wd_q131697998' | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q131697998|Q131697998]] | 2 | 18 |class='wd_label'| [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ବୀରେନ୍ଦ୍ର ପାଣି |- class='wd_q4751386' | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q4751386|Q4751386]] | 3 | 33 |class='wd_label'| [[ଅନଙ୍ଗ ଉଦୟ ସିଂହ ଦେଓ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ|କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]]<ref name="ref_705eb9073225ae1c845cce5e343804d6e6f0dc6c3905b75b9e65dc9007c57b39">https://odishatv.in/odisha/elections-2019-bjp-hopes-high-as-bolangir-votes-for-stable-centre-363346</ref><br/>ଅର୍କେଶ ସିଂହଦେଓ |- class='wd_q4902086' | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q4902086|Q4902086]] | 3 | 28 |class='wd_label'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା|ଭୁବନେଶ୍ଵର ବେହେରା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଯଶୋଧାରା ମିଶ୍ର]] |- class='wd_q15724014' | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q15724014|Q15724014]] | 3 | 20 |class='wd_label'| [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ]] |class='wd_p26'| [[ରମାଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ]] |class='wd_p40'| [[ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମହାରଣା]]<br/>[[ମନମୋହନ ଚୌଧୁରୀ]] |- class='wd_q19517706' | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q19517706|Q19517706]] | 3 | 19 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ|ପ୍ରଭାତ ତ୍ରିପାଠୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଦେବୀ ରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]] |- class='wd_q24255138' | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q24255138|Q24255138]] | 3 | 24 |class='wd_label'| [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ଦାସ|ବିଷ୍ଣୁଚରଣ ଦାସ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ବିଜୟ ଶଙ୍କର ଦାସ]] |- class='wd_q27514472' | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q27514472|Q27514472]] | 3 | 18 |class='wd_label'| [[ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର|ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଉପାସନା ମହାପାତ୍ର]] |- class='wd_q30065894' | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q30065894|Q30065894]] | 3 | 22 |class='wd_label'| [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାଏକ|ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାୟକ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ନାୟକ]]<ref name="ref_e01662a645ab0821cbbf94d422ea6532ca6b6db819be901e2e8c8fdbd077b777">https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/this-ex-mla-from-odisha-had-spent-only-rs-1550-in-assembly-election/articleshow/68453101.cms</ref> |- class='wd_q31319988' | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q31319988|Q31319988]] | 3 | 30 |class='wd_label'| [[ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p26'| [[ନୀରଦପ୍ରଭା ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p40'| [[ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |- class='wd_q31320055' | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q31320055|Q31320055]] | 3 | 32 |class='wd_label'| [[ବୈକୁଣ୍ଠନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସୁନନ୍ଦା ପଟ୍ଟନାୟକ]] |- class='wd_q47459980' | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q47459980|Q47459980]] | 3 | 20 |class='wd_label'| [[ଭଜମନ ବେହେରା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସସ୍ମିତା ବେହେରା |- class='wd_q59261538' | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q59261538|Q59261538]] | 3 | 22 |class='wd_label'| [[ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ବକ୍ସିପାତ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଭୃଗୁ ବକ୍ସିପାତ୍ର<br/>ଲୋପାମୁଦ୍ରା ବକ୍ସିପାତ୍ର |- class='wd_q61053332' | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q61053332|Q61053332]] | 3 | 24 |class='wd_label'| [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସରୋଜିନୀ ହେମ୍ବ୍ରମ]]<ref name="ref_5770f4cb82164c01f4b20ed1fcc8e6c3b01a44a9d698d1f65ef9d7cadc372af6">https://www.business-standard.com/article/politics/sarojini-hembram-first-woman-mla-from-odisha-elected-to-rs-114020800639_1.html</ref> |- class='wd_q61488620' | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q61488620|Q61488620]] | 3 | 21 |class='wd_label'| [[ବିଜୟ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ବରିହା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ବର୍ଷା ସିଂହ ବରିହା|ବର୍ଷା ସିଂ ବରିହା]] |- class='wd_q61575128' | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q61575128|Q61575128]] | 3 | 27 |class='wd_label'| [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p26'| [[କୁମୁଦିନୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]<ref name="ref_b9b15bca32ce484799fe784f8129aad151cc38378d52d67b6ab917f6a9a0640c">https://books.google.com/books?id=2rvTCwAAQBAJ&pg=PA163</ref> |class='wd_p40'| [[ଅନୀତା ଶୁଭଦର୍ଶିନୀ]] |- class='wd_q61575178' | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q61575178|Q61575178]] | 3 | 21 |class='wd_label'| [[ସୁରେଶ କୁମାର ରାଉତରାୟ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସ୍ନେହଶ୍ରୀ ହରିଚନ୍ଦନ |- class='wd_q61717528' | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q61717528|Q61717528]] | 3 | 17 |class='wd_label'| [[ବ୍ରଜ ମୋହନ ମହାନ୍ତି|ବ୍ରଜମୋହନ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସୁଚରିତା ମହାନ୍ତି<ref name="ref_5f5d03735d3cfbc94e07604ac626e44f38a9af1c1af2ee96f7b992528fe53e1f">https://www.hindustantimes.com/india/journalist-turned-politician-mohanty-livens-up-puri-contest/story-kv6DnAlIOu0FE7dfiL2vON.html</ref> |- class='wd_q61717532' | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q61717532|Q61717532]] | 3 | 15 |class='wd_label'| [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର ଏକ୍କା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ରାଜେନ ଏକ୍କା]]<ref name="ref_1eeda8b3fa8543ebcae7e649fea187047d85ba62e691f8010702dd6cb74ecd75">http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2019/apr/11/bjd-congress-locked-in-a-close-fight-on-this-odisha-assembly-seat-1963026.html</ref> |- class='wd_q15725338' | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q15725338|Q15725338]] | 4 | 23 |class='wd_label'| [[ସିକନ୍ଦର ଆଲାମ]] |class='wd_p26'| ନାଇମା ଆଲାମ |class='wd_p40'| [[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]]<br/>[[ନାଜିଆ ଆଲାମ]] |- class='wd_q17509733' | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q17509733|Q17509733]] | 4 | 28 |class='wd_label'| [[ବିଧୁଭୂଷଣ ଦାସ]] |class='wd_p26'| ପ୍ରଭାତ ନଳିନୀ ଦାସ |class='wd_p40'| [[ଉପାଳୀ ଅପରାଜିତା|ଓପାଲୀ ଅପରାଜିତା]] |- class='wd_q20685700' | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q20685700|Q20685700]] | 4 | 16 |class='wd_label'| [[ଯଦୁନାଥ ସୂପକାର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଶ୍ରୀଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂପକାର]] |- class='wd_q21597937' | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q21597937|Q21597937]] | 4 | 15 |class='wd_label'| [[କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ମେହେର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମେହେର |- class='wd_q23891552' | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q23891552|Q23891552]] | 4 | 19 |class='wd_label'| [[ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ରଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ|ରଞ୍ଜିବ ବିଶ୍ଵାଳ]]<br/>[[ଚିରଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ|ଚିରଞ୍ଜିବ ବିଶ୍ଵାଳ]] |- class='wd_q24228863' | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q24228863|Q24228863]] | 4 | 21 |class='wd_label'| [[ବିଜୟଶ୍ରୀ ରାଉତରାୟ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ବିଷ୍ଣୁବ୍ରତ ରାଉତରାୟ]] |- class='wd_q42577911' | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q42577911|Q42577911]] | 4 | 23 |class='wd_label'| [[ଗୋପାଳବଲ୍ଲଭ ଦାସ|ଗୋପାଳ ବଲ୍ଲଭ ଦାସ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ରମାଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ]] |- class='wd_q61488636' | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q61488636|Q61488636]] | 4 | 28 |class='wd_label'| [[ଦାମୋଦର ରାଉତ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ]] |- class='wd_q61650236' | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q61650236|Q61650236]] | 4 | 22 |class='wd_label'| [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]] |class='wd_p26'| [[ଶାନ୍ତି ଦେବୀ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)|ଶାନ୍ତି ଦେବୀ]] |class='wd_p40'| [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] |- class='wd_q64590509' | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q64590509|Q64590509]] | 4 | 18 |class='wd_label'| [[ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ମାନସ କୁମାର ଦତ୍ତ]] |- class='wd_q96019349' | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q96019349|Q96019349]] | 4 | 29 |class='wd_label'| [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ କୁମାର ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସୁଜିତ ମହାପାତ୍ର |- class='wd_q5084976' | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q5084976|Q5084976]] | 5 | 25 |class='wd_label'| [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମେହେର|କୈଳାସ ଚନ୍ଦ୍ର ମେହେର]] |class='wd_p26'| [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମେହେର]] |class='wd_p40'| ଜୟନ୍ତ ମେହେର |- class='wd_q5584168' | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q5584168|Q5584168]] | 5 | 37 |class='wd_label'| [[ଗୋପାଳ ଛୋଟରାୟ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଦେବଦାସ ଛୋଟରାୟ]] |- class='wd_q6439423' | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q6439423|Q6439423]] | 5 | 25 |class='wd_label'| [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ |- class='wd_q6965444' | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q6965444|Q6965444]] | 5 | 34 |class='wd_label'| [[ନରସିଂହ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସମରେନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର |- class='wd_q7039898' | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q7039898|Q7039898]] | 5 | 22 |class='wd_label'| [[ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ନବଜ୍ୟୋତି ପଟ୍ଟନାୟକ<ref name="ref_4efb6ce082e20f33c11f5bef2078da7c4d6faa5606c7f4927dbe62e40f14108c">http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2019/mar/29/odisha-congress-chiefs-son-fielded-from-balasore-lok-sabha-seat-1957557.html</ref> |- class='wd_q12452860' | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q12452860|Q12452860]] | 5 | 33 |class='wd_label'| [[ବିନୋଦ କାନୁନଗୋ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ପାବକ କାନୁନଗୋ]] |- class='wd_q15725391' | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q15725391|Q15725391]] | 5 | 36 |class='wd_label'| [[ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p26'| ସୁଦତ୍ତା ପଟ୍ଟନାୟକ |class='wd_p40'| ତନୟା ପଟ୍ଟନାୟକ<ref name="ref_7ea8aac12265d2489de8f1838352a6fb9622122e4b16ca0d61810a9a6d6dbe9d">https://www.hindustantimes.com/cities/others/soumya-ranjan-patnaik-steps-down-as-editor-of-sambad-101696251315745.html</ref> |- class='wd_q16186825' | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q16186825|Q16186825]] | 5 | 24 |class='wd_label'| [[ଜୟରାମ ପାଙ୍ଗୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଅଶୋକ ପାଙ୍ଗୀ<ref name="ref_f0191c07bd2450ff2625cf149de5056fac4872dc72d0275d6322d1bf75c5ab88">https://odishatv.in/odisha/body-slider/bjd-chief-suspends-koraput-dist-president-from-party-199767</ref> |- class='wd_q18912880' | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q18912880|Q18912880]] | 5 | 31 |class='wd_label'| [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ପିନାକୀ ମିଶ୍ର]] |- class='wd_q26656483' | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q26656483|Q26656483]] | 5 | 23 |class='wd_label'| [[ଗୋପୀନାଥ ଗଜପତି]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| କଲ୍ୟାଣୀ ଗଜପତି<ref name="ref_03e5d2e9bb6a0b476a2fcded0ec57df5f4ffa629d51932e2218cbe9e5080ddb1">https://in.news.yahoo.com/odisha-members-political-families-seek-071000494.html</ref> |- class='wd_q28810799' | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q28810799|Q28810799]] | 5 | 39 |class='wd_label'| [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p26'| Krishna Kumari Panda |class='wd_p40'| [[ସବ୍ୟସାଚୀ ପଣ୍ଡା]]<br/>Siddharth Panda |- class='wd_q42291820' | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q42291820|Q42291820]] | 5 | 23 |class='wd_label'| [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେଓ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]]<ref name="ref_3374491b44d1aa052a5a73a546560db60e9ad072ca55b1d7d9fe118a5356d1cf">https://www.hindustantimes.com/india/orissa-ex-royals-in-fray/story-bfwBnM1luuJVTZHz0HlilL.html</ref><br/>କୃଷ୍ଣା ଦେବୀ<br/>[[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓ|ଉଦିତ ପ୍ରଦାପ ଦେଓ]] |- class='wd_q63645189' | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q63645189|Q63645189]] | 5 | 43 |class='wd_label'| [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ବସନ୍ତ କୁମାର ମିଶ୍ର |- class='wd_q94640541' | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q94640541|Q94640541]] | 5 | 29 |class='wd_label'| କରାମତ ଅଲ୍ଲୀ କରାମତ |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ରହମତ ଅଲି ରହମତ |- class='wd_q3635649' | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q3635649|Q3635649]] | 6 | 47 |class='wd_label'| [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ପୁଷ୍ପମିତ୍ର ମହାନ୍ତି |- class='wd_q4907442' | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q4907442|Q4907442]] | 6 | 27 |class='wd_label'| [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]] |class='wd_p26'| ନୟନଶ୍ରୀ ଦେବୀ |class='wd_p40'| [[ଅର୍କ କେଶରୀ ଦେଓ]]<ref name="ref_4738c7cba720c8777903fe16878e3790147f8913aa393e249a97bf10f5cfeec2">https://timesofindia.indiatimes.com/news/Odisha-royals-set-to-fight-it-out-on-home-turfs/articleshow/32407729.cms</ref><br/>ଅରୁନ୍ଧତୀ ଦେବୀ |- class='wd_q6286033' | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6286033|Q6286033]] | 6 | 37 |class='wd_label'| [[ରାଧାନାଥ ରଥ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ମନୋରମା ମହାପାତ୍ର]] |- class='wd_q7238462' | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q7238462|Q7238462]] | 6 | 44 |class='wd_label'| [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଟ୍ଟଶାଣୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ରୋଜାଲିନ ପାଟ୍ଟଶାଣୀ ମିଶ୍ର |- class='wd_q15725160' | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q15725160|Q15725160]] | 6 | 30 |class='wd_label'| [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] |- class='wd_q61488733' | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q61488733|Q61488733]] | 6 | 23 |class='wd_label'| [[ନବ କିଶୋର ଦାସ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଦୀପାଳି ଦାସ]] |- class='wd_q275146' | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q275146|Q275146]] | 64 | 118 |class='wd_label'| [[ପି. ଭି. ନରସିଂହ ରାଓ|ପି.ଭି. ନରସିଂହ ରାଓ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| P. V. Ranga Rao<br/>Surabhi Vani Devi |- class='wd_q4170627' | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q4170627|Q4170627]] | 7 | 42 |class='wd_label'| [[ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର]]<br/>[[ରଙ୍ଗନାଥ ମିଶ୍ର]]<br/>[[ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର]] |- class='wd_q7586492' | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q7586492|Q7586492]] | 7 | 22 |class='wd_label'| [[ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]] |class='wd_p26'| [[ସୁଚାରୁ ଦେବୀ]] |class='wd_p40'| [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]] |- class='wd_q11159236' | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q11159236|Q11159236]] | 7 | 26 |class='wd_label'| [[ମାୟାଧର ରାଉତ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ମଧୁମିତା ରାଉତ]] |- class='wd_q15724984' | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q15724984|Q15724984]] | 7 | 39 |class='wd_label'| [[ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]] |- class='wd_q21598066' | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q21598066|Q21598066]] | 7 | 20 |class='wd_label'| [[ଅନାଦି ଚରଣ ଦାସ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (୧୯୫୭ ଜନ୍ମ)|ଅର୍ଜୁନ ଦାସ]] |- class='wd_q29452463' | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q29452463|Q29452463]] | 7 | 32 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଦୀପ ମହାରଥୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ପଲ୍ଲବୀ ମହାରଥୀ<br/>[[ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ]] |- class='wd_q2153' | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q2153|Q2153]] | 77 | 194 |class='wd_label'| [[ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ|ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ]] |class='wd_p26'| ଏମିଲି ଶେଙ୍କଲ |class='wd_p40'| ଅନିତା ବୋଷ ଫାଫ |- class='wd_q5223859' | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q5223859|Q5223859]] | 8 | 21 |class='wd_label'| [[ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p26'| [[ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p40'| [[ବାବୁଶାନ୍]] |- class='wd_q5881804' | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q5881804|Q5881804]] | 8 | 32 |class='wd_label'| [[ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ପରିଜା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| Lalat Indu Parija |- class='wd_q6122147' | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q6122147|Q6122147]] | 8 | 36 |class='wd_label'| ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| Nitish Mishra |- class='wd_q13560184' | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q13560184|Q13560184]] | 8 | 44 |class='wd_label'| [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ମହାପ୍ରସାଦ କର |- class='wd_q19663402' | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q19663402|Q19663402]] | 8 | 41 |class='wd_label'| [[ଅସୀମ ବସୁ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଭାସ୍ୱତୀ ବସୁ]] |- class='wd_q2652624' | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2652624|Q2652624]] | 9 | 42 |class='wd_label'| [[ମଧୁସୂଦନ ଦାସ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଶୈଳବାଳା ଦାସ]] |- class='wd_q3350424' | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q3350424|Q3350424]] | 9 | 78 |class='wd_label'| Muhammad Shahidullah |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| Murtoza Bashir<br/>Muhammad Takiullah |- class='wd_q3635732' | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q3635732|Q3635732]] | 9 | 42 |class='wd_label'| [[ଯତୀନ ଦାସ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ନନ୍ଦିତା ଦାସ]] |- class='wd_q4791555' | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q4791555|Q4791555]] | 9 | 33 |class='wd_label'| [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସେଠୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ]]<ref name="ref_30357ca145756c0e0290237150635372f88ab58129382e25b45965684694b3b1">https://timesofindia.indiatimes.com/elections/lok-sabha-elections-2019/odisha/news/bjp-fields-abhimanyu-sethi-from-bhadrak/articleshow/68678115.cms?</ref> |- class='wd_q5091746' | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q5091746|Q5091746]] | 9 | 34 |class='wd_label'| [[ଗିରିଧର ଗମାଙ୍ଗ]] |class='wd_p26'| [[ହେମାବତୀ ଗମାଙ୍ଗ]]<ref name="ref_b9b15bca32ce484799fe784f8129aad151cc38378d52d67b6ab917f6a9a0640c">https://books.google.com/books?id=2rvTCwAAQBAJ&pg=PA163</ref> |class='wd_p40'| ଶିଶିର ଗମାଙ୍ଗ |- class='wd_q5092131' | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q5092131|Q5092131]] | 9 | 37 |class='wd_label'| [[ନୀଳମଣି ରାଉତରାୟ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ବିଜୟଶ୍ରୀ ରାଉତରାୟ]] |- class='wd_q5092831' | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q5092831|Q5092831]] | 9 | 31 |class='wd_label'| [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଅନଙ୍ଗ ଉଦୟ ସିଂହ ଦେଓ]]<br/>ରାଜ ରାଜ ସିଂହଦେଓ |- class='wd_q6572779' | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q6572779|Q6572779]] | 9 | 27 |class='wd_label'| [[ରାଧାନାଥ ରାୟ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଶଶିଭୂଷଣ ରାୟ]] |} == ମହିଳା == {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! ଉଇକିଡାଟା ! ଉଇକି ସଂଖ୍ୟା ! ତଥ୍ୟ ! ନାମ ! ଜୀବନସାଥୀ ! ସନ୍ତାନ |- class='wd_q28806969' | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q28806969|Q28806969]] | 0 | 12 |class='wd_label'| ମାଳବିକା ରାୟ |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ବୁଦ୍ଧାଦିତ୍ୟ ମହାନ୍ତି]] |- class='wd_q63184990' | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q63184990|Q63184990]] | 0 | 11 |class='wd_label'| ନୟନଶ୍ରୀ ଦେବୀ |class='wd_p26'| [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]] |class='wd_p40'| [[ଅର୍କ କେଶରୀ ଦେଓ]] |- class='wd_q84604568' | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q84604568|Q84604568]] | 0 | 10 |class='wd_label'| ନାଇମା ଆଲାମ |class='wd_p26'| [[ସିକନ୍ଦର ଆଲାମ]] |class='wd_p40'| [[ନାଜିଆ ଆଲାମ]]<br/>[[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]] |- class='wd_q107721744' | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q107721744|Q107721744]] | 0 | 12 |class='wd_label'| ନିର୍ମଳପ୍ରଭା ନାୟକ |class='wd_p26'| [[ରାଜକିଶୋର ନାୟକ]]<ref name="ref_afe7bf09e88753c00d3506c3ecbf5895e016b42b6a1d5cd87beefeb118b943d5">http://odishaassembly.nic.in/memberprofile.aspx?img=688</ref> |class='wd_p40'| [[ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ]] |- class='wd_q138021708' | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q138021708|Q138021708]] | 0 | 69 |class='wd_label'| ଜ୍ୟୋତିକା ସାହୁ |class='wd_p26'| Mangu Kumar Sahoo |class='wd_p40'| Elesha Sahoo |- class='wd_q138314041' | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q138314041|Q138314041]] | 0 | 14 |class='wd_label'| Manjulata Baliarsingh |class='wd_p26'| Gagan Bihari Baliarsingh |class='wd_p40'| ଜ୍ୟୋତିକା ସାହୁ<br/>Madhusmita Baliarsingh<br/>Vishwajit Baliarsingh |- class='wd_q138484822' | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q138484822|Q138484822]] | 0 | 9 |class='wd_label'| Lata Sahoo |class='wd_p26'| Ajay Sahoo |class='wd_p40'| Mangu Kumar Sahoo |- class='wd_q138875283' | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q138875283|Q138875283]] | 0 | 11 |class='wd_label'| Bidu Paikaray |class='wd_p26'| Dhedia Paikaray |class='wd_p40'| Lata Sahoo |- class='wd_q15724621' | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q15724621|Q15724621]] | 1 | 14 |class='wd_label'| [[ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]] |- class='wd_q27074283' | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q27074283|Q27074283]] | 1 | 16 |class='wd_label'| [[ନୀରଦପ୍ରଭା ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p26'| [[ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p40'| [[ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |- class='wd_q28912155' | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q28912155|Q28912155]] | 1 | 13 |class='wd_label'| [[ଦୀପା ସାହୁ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ବର୍ଷା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]] |- class='wd_q29110261' | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q29110261|Q29110261]] | 1 | 13 |class='wd_label'| [[ରୁକ୍ମଣୀ ଦେବୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ମାମିନା]] |- class='wd_q56384342' | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q56384342|Q56384342]] | 1 | 14 |class='wd_label'| [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସଚ୍ଚି ଦାସ]] |- class='wd_q61023353' | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q61023353|Q61023353]] | 1 | 22 |class='wd_label'| [[ହେମଲତା ମାନସିଂହ]] |class='wd_p26'| [[ମାୟାଧର ମାନସିଂହ]] |class='wd_p40'| [[ଲଳିତ ମାନସିଂହ]] |- class='wd_q61575150' | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q61575150|Q61575150]] | 1 | 17 |class='wd_label'| [[ରୋଷନୀ ସିଂହ ଦେଓ]] |class='wd_p26'| [[ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ସିଂହ ଦେଓ]] |class='wd_p40'| [[ପୁଷ୍ପେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] |- class='wd_q61650298' | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q61650298|Q61650298]] | 1 | 15 |class='wd_label'| [[ପ୍ରେମଲତା ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p26'| [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର (୧୯୪୮ ଜନ୍ମ)|କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]<ref name="ref_c0b2e436e683d213de8a7d300f41021ea4447e4775485640d92e424f3619ca2b">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2019-04-12&PageId=56806&PageNum=2</ref> |class='wd_p40'| ଭବାନୀ ଶଙ୍କର ମହାପାତ୍ର<ref name="ref_c0b2e436e683d213de8a7d300f41021ea4447e4775485640d92e424f3619ca2b">http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2019-04-12&PageId=56806&PageNum=2</ref> |- class='wd_q61652359' | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q61652359|Q61652359]] | 1 | 13 |class='wd_label'| [[ଶାନ୍ତି ଦେବୀ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)|ଶାନ୍ତି ଦେବୀ]] |class='wd_p26'| [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]] |class='wd_p40'| [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] |- class='wd_q103838791' | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q103838791|Q103838791]] | 1 | 14 |class='wd_label'| [[ଗାୟତ୍ରୀ ବସୁ ମଲ୍ଲିକ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଶଙ୍କର ବସୁମଲ୍ଲିକ<ref name="ref_52a2e12053a10a9f9a9255aa61e51f53b85fbc899a19d07df49d6db8dacbdfdc">https://sambadenglish.com/noted-writer-gayatri-basumallick-passes-away/</ref> |- class='wd_q105671780' | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q105671780|Q105671780]] | 1 | 12 |class='wd_label'| [[ମନିଷା ମିଶ୍ର]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଅନନ୍ୟା ମିଶ୍ର |- class='wd_q106750625' | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q106750625|Q106750625]] | 1 | 11 |class='wd_label'| [[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]] |class='wd_p26'| ହିମାଂଶୁ ସାମଲ<ref name="ref_7948914421d71f7ab2f8b0ebfef1b1210ebdd33a84be3425c6f8609e907a4918">{{#invoke:cite|web|url=https://sambad.in/entertainment/devika-odia-heroine-9368/|title=ସତର ବର୍ଷ ବୟସରେ ପରଦାରେ ‘ଜେଜେ ମା’ ବନିଥିଲେ ଏହି ନାୟିକା|website=''[[:d:Q15725286|ସମ୍ବାଦ]]''|access-date=2017-10-13}}</ref> |class='wd_p40'| ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ<ref name="ref_2cc73cdf2c55128eb731ae2b085dd7d03e59131dae983cbafd0e6877c11ad66f">https://www.odia360.com/2018/01/devika-arundhati-samal-odia-actress.html</ref> |- class='wd_q108395654' | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q108395654|Q108395654]] | 1 | 18 |class='wd_label'| [[ରତ୍ନମାଳୀ ଜେମା]] |class='wd_p26'| [[ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ]]<ref name="ref_a73682e643f3a84fc247eb5d798312eaddf667569afc256a8813182785c451a6">https://sambadenglish.com/former-mla-ratnamali-jema-passes-away/</ref> |class='wd_p40'| [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ]] |- class='wd_q117027186' | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q117027186|Q117027186]] | 1 | 27 |class='wd_label'| ଏଥେଲ ମେ ହ୍ୱାଇଟ |class='wd_p26'| William C. White |class='wd_p40'| Herbert C. White<br/>James Henry White<br/>Evelyn Grace Jacques<br/>Arthur L. White<br/>Francis E. F. White |- class='wd_q122749407' | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q122749407|Q122749407]] | 1 | 12 |class='wd_label'| [[କୁମୁଦିନୀ ଦେବୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ଶିବବ୍ରତ ଦାସ]] |- class='wd_q6167612' | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q6167612|Q6167612]] | 10 | 30 |class='wd_label'| [[ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p26'| [[ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ]] |class='wd_p40'| ପୃଥ୍ୱୀବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ<br/>ସୁଦତ୍ତା ପଟ୍ଟନାୟକ |- class='wd_q4768001' | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q4768001|Q4768001]] | 13 | 29 |class='wd_label'| [[ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମହାରଣା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଜ୍ଞାନଦେବ ମହାରଣା<br/>[[ପ୍ରଭାକର ମହାରଣା]] |- class='wd_q7288737' | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q7288737|Q7288737]] | 17 | 39 |class='wd_label'| [[ରମାଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ]] |class='wd_p26'| [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ]] |class='wd_p40'| [[ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମହାରଣା]]<br/>[[ମନମୋହନ ଚୌଧୁରୀ]] |- class='wd_q15725394' | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q15725394|Q15725394]] | 2 | 14 |class='wd_label'| [[ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ସମ୍ଭାବନା ମହାନ୍ତି |- class='wd_q467189' | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q467189|Q467189]] | 20 | 55 |class='wd_label'| [[ନନ୍ଦିନୀ ଶତପଥୀ]] |class='wd_p26'| [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶତପଥୀ]]<ref name="ref_67bce34ed7d594e3f24360051299cc33c6411a0e9969b987a4b9d6ba42f3b54f">http://164.100.47.194/Loksabha/members/ArchiveMemberBioprofile.aspx?mpsno=3918&lastls=16</ref> |class='wd_p40'| [[ତଥାଗତ ଶତପଥୀ]]<br/>Nachiketa Satpathy |- class='wd_q30273361' | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q30273361|Q30273361]] | 3 | 18 |class='wd_label'| [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p26'| [[ବଂଶୀଧର ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p40'| [[ବୈଜୟନ୍ତ ପଣ୍ଡା]] |- class='wd_q28553844' | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q28553844|Q28553844]] | 4 | 19 |class='wd_label'| [[ଶକୁନ୍ତଳା ପଣ୍ଡା]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସୁସ୍ମିତା ବାଗ୍‌ଚୀ|ସୁସ୍ମିତା ବାଗଚୀ]] |- class='wd_q133839455' | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q133839455|Q133839455]] | 4 | 20 |class='wd_label'| [[ଜୟଶ୍ରୀ ମିଶ୍ର ତ୍ରିପାଠୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| ଅମୃତା ତ୍ରିପାଠୀ |- class='wd_q7648981' | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q7648981|Q7648981]] | 5 | 18 |class='wd_label'| [[ସୁଶ୍ରୀ ଦେବୀ]] |class='wd_p26'| [[ଶରତ କୁମାର ଦେବ]] |class='wd_p40'| [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ]] |- class='wd_q15725164' | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q15725164|Q15725164]] | 5 | 21 |class='wd_label'| [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p26'| [[କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର]] |class='wd_p40'| [[ରତିକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] |- class='wd_q63406722' | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q63406722|Q63406722]] | 5 | 24 |class='wd_label'| [[ରତ୍ନପ୍ରଭା ଦେବୀ]] |class='wd_p26'| [[ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଦେଓ|ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ]]<ref name="ref_b05fdc4b5dde3db250113895d0daa827d411934e3f7f0548eb37f6d3a92cc946">http://odishaassembly.nic.in/memberprofile.aspx?img=836</ref> |class='wd_p40'| [[କାମାକ୍ଷା ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେଓ]] |- class='wd_q466320' | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q466320|Q466320]] | 50 | 158 |class='wd_label'| [[ମୀରା ନାୟାର]] |class='wd_p26'| Mitch Epstein<ref name="ref_f0a6c03ddfe587e9c17d9fd6896b7bf6bc277f96d2a9da8eadc77315b856fca9">https://www.seema.com/the-passion-of-mira-nair-award-winning-indian-american-filmmaker/</ref><br/>Mahmood Mamdani |class='wd_p40'| Zohran Mamdani<ref name="ref_4b1c17bd5cc1c4ca779977f7a6eeb5ab9efe344746063ceae9690c178ca498fa">https://gothamist.com/news/zohran-mamdani-running-mayor-eric-adams</ref> |- class='wd_q6573929' | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q6573929|Q6573929]] | 7 | 33 |class='wd_label'| [[ପ୍ରତିଭା ଶତପଥୀ]] |class='wd_p26'| [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଶତପଥୀ]]<ref name="ref_e09e9a3109ede783f498e154789bc44112d07b3356dc0709f643a42743c102e8">https://www.indiatoday.in/magazine/living/story/20020624-more-and-more-authors-in-orissa-tie-the-knot-to-deal-with-increasing-literary-hardships-795004-2002-06-24</ref> |class='wd_p40'| [[ପାରମିତା ଶତପଥୀ]] |- class='wd_q15955910' | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q15955910|Q15955910]] | 7 | 24 |class='wd_label'| [[ହେମାବତୀ ଗମାଙ୍ଗ]] |class='wd_p26'| [[ଗିରିଧର ଗମାଙ୍ଗ]]<ref name="ref_b9b15bca32ce484799fe784f8129aad151cc38378d52d67b6ab917f6a9a0640c">https://books.google.com/books?id=2rvTCwAAQBAJ&pg=PA163</ref> |class='wd_p40'| ଶିଶିର ଗମାଙ୍ଗ<ref name="ref_026fa7ed8fc44d624314f2e18c3c6a8bb79c2bcbab6599a5586dfe9954b762e7">https://www.indiatoday.in/magazine/states/story/19990510-orissa-cm-giridhar-gamangs-son-set-to-carry-on-tradition-of-political-dynasty-780823-1999-05-10</ref> |- class='wd_q4779123' | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4779123|Q4779123]] | 8 | 26 |class='wd_label'| [[ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p26'| [[ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି]] |class='wd_p40'| [[ବାବୁଶାନ୍]] |- class='wd_q15724831' | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q15724831|Q15724831]] | 8 | 27 |class='wd_label'| [[ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ଦେବୀ]] |class='wd_p26'| |class='wd_p40'| [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] |- class='wd_q61510170' | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q61510170|Q61510170]] | 8 | 20 |class='wd_label'| [[ରୀତା ସାହୁ|ରିତା ସାହୁ]] |class='wd_p26'| [[ସୁବଳ ସାହୁ]] |class='wd_p40'| ସୌରଭ ସାହୁ |} ---- &sum; 215 items. {{Wikidata list end}} ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} 0vpz1pb9n8guqzx387x2ru6fssr7qka 0 60304 606720 508720 2026-09-24T00:50:38Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606720 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Niharika Singh}} {{Infobox person | name = ନିହାରିକା ସିଂହ | birth_date = {{birth date and age|1982|08|31}} | image = Niharika Singh - Flickr - Strange Sadhu™ Films.jpg |caption = ୨୦୧୩ରେ ନିହାରିକା | awards = | occupation = ଅଭିନେତ୍ରୀ }} '''ନିହାରିକା ସିଂହ''' (ଜନ୍ମ: ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୮୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ । ସେ ୨୦୦୫ରେ ଫେମିନା ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଆର୍ଥର ବିଜୟିନୀ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୨ରେ ସେ ମିସ୍ ଲଭ୍‌ଲି କଥାଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|author= |url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/former-miss-india-niharika-singh-makes-it-big-on-the-cannes-red-carpet/#!1/acterss-niharika-singh-attends-the-miss-lovely/ |title=Former Miss India Niharika Singh makes it big on the Cannes red carpet |website=Bollywoodlife.com |date=2012-05-24 |accessdate=8 June 2017}}</ref> ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ== ନିହାରିକା ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୮୨ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପିଲାଦିନ ପ୍ରାୟତଃ ଉତ୍ତର ଉତ୍ତର ଭାରତର ଛୋଟ ଛୋଟ ସ‌ହର ଏବଂ ପାହଡ଼ିଆ ଜାଗରେ କାଟିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ବାପା [[ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ]]ର ପ୍ରର୍ଯ୍ୟଟକ ବିଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ବିଭାଜନ ପରେ ସେ [[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]]ର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୪ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଏକ ମଞ୍ଚରେ ଭାରତ ନାଟ୍ୟମ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ==ମଡେଲିଂ== ନିହାରିକା ୧୭ବର୍ଷ ବୟସରେ [[ଡେରାଡୁନ]]ରେ ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଜରିଆରେ ମଡେଲିଂରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଶ୍ରୀ ରାମ କଲେକ ଅଫ୍ କମର୍ସ‌ରେ ସେ ବାଣିଜ୍ୟରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ ପାଇଁ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାଙ୍କ ମଡେଲିଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଥିଲେ । ମାତ୍ର ସେ ୨୦୦୩ରେ ପାଠପଢ଼ା ଅଧାରୁ ଛାଡ଼ି ମୁମ୍ବାଇ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ୨୦୦୫ରେ ନିହାରିକା ଫେମିନା ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଆର୍ଥ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ଏଥିସ‌ହ ମିସ୍ ଫଟୋଜେନିକ୍ ଏବଂ ମିସ୍ ବିଉଟିଫୁଲ ହେୟାର ପୁରସ୍କା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା । ସେହିବର୍ଷ [[ଫିଲିପାଇନ୍ସ]]ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ମିସ୍ ଆର୍ଥ ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ସେ ଭାରତର ଅଧକ୍ଷତା କରିଥିଲେ । ସେ କିଛି ଦୂରଦର୍ଶନ ବିଜ୍ଞାପନରେ ଅଭିନୟ କରିବା ସ‌ହ କିଛି ଆଲବମ୍‌ରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ନିହାରିକା 'ବନୁଙ୍ଗି ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । ==ଅଭିନୟ ଜୀବନ== ୨୦୦୬ରେ ସେ ରାଜ କନ‌ୱରଙ୍କ ସ‌ହ ୧୦ଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ସେହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ମାଣ ହୋଇପାରିନଥିଲା । ଏହାପରେ ଜନ୍ ମାଥ୍ୟୁ ମାଟ୍ଟାନ ଏବଂ ଟି-ସିରିଜ୍ ତାଙ୍କୁ 'ଏ ନିଉ ଲଭ୍ ଇଷ୍ଟୋରୀ' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଗାୟକ ହିମେସ ରସୈମିୟାଙ୍କ ସ‌ହ ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ମୁଧ ମୁଧ କେ ନା ଦେଖ୍ ମୁଧ ମୁଧ କେ ଏବଂ ପ୍ରାଇଭେଟ ନମ୍ବର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ମାତ୍ର ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିପାରିନଥିଲା । ନିହାରିକା ୨୦୧୨ରେ ମିସ୍ ଲଭ୍‌ଲୀ ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|author=Amrita Madhukalya |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-meet-niharika-singh-bollywood-s-new-miss-lovely-1953473 |title=Meet Niharika Singh, Bollywood's new 'Miss Lovely' &#124; Latest News & Updates at Daily News & Analysis |website=Dnaindia.com |date=2014-01-19 |accessdate=8 June 2017}}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୫ରେ IBNଲାଇଭ୍‌ ମୁଭି ଆୱାର୍ଡ଼ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା ପୁରସ୍କା ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/ibnlive-movie-awards-niharika-singh-beats-kriti-sanon-to-win-the-best-female-debut-award-for-miss-lovely/540988-8-66.html |title=IBNLive Movie Awards: Niharika Singh beats Kriti Sanon to win the Best Female Debut Award for 'Miss Lovely' |website=Ibnlive.in.com |date= |accessdate=8 June 2017 |archive-date=2015-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422191712/http://ibnlive.in.com/news/ibnlive-movie-awards-niharika-singh-beats-kriti-sanon-to-win-the-best-female-debut-award-for-miss-lovely/540988-8-66.html |url-status=dead }}</ref> ନିହାରିକା ଫିଲ୍ମ ଆଣ୍ଡ ଟେଲିଭିଜିନ ଇନିଷ୍ଟିଚିଉଟ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆରୁ ଅଭିନୟ ଶିକ୍ଷା ନେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/student-of-cinema/ |title=Student of cinema |publisher=The Indian Express |date=2014-01-02 |accessdate=8 June 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1140114/jsp/t2/story_17783916.jsp#.VOl8H4GXeK3 |title=Meet miss lovely |website=Telegraphindia.com |date=2014-01-14 |accessdate=8 June 2017}}</ref> ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ== ୨୦୦୫ରେ ନିହାରିକାଙ୍କୁ ଉତରରାଖଣ୍ଡର 'ରୋଟାରୀ ବ୍ଲଡ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ'ର ପ୍ରମୁଖ ଦୂତ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି କାରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/lf/2005/05/13/stories/2005051303260200.htm |title=Life Delhi / Talk Of The Town : All for a good cause |publisher=The Hindu |date=2005-05-13 |accessdate=8 June 2017}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର== * ୨୦୧୨: ମିସ୍ ଲଭ୍‌ଲୀ - ପିଙ୍କି/ସୋନୀକା/ପୂଜା * ୨୦୧୩: ଏ ନିଉ ଲଭ୍ ଇଷ୍ଟୋରୀ - କାମ୍ୟା ଧନରାଜ * ୨୦୧୩: ଅନ‌ୱର କା ଅଜବ କିସ୍ସା - ଆୟେଶା * ୨୦୧୫: ସୋହରା ବ୍ରିଜ୍ - ରିଆ ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ== * {{IMDb name|3864699}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଫେମିନା ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ବିଜୟିନୀ]] s0p53ol2vqnbce85i83vvd9qkb915km 0 60410 606816 510715 2026-09-24T03:40:09Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606816 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Mary Kom (film)}} {{Infobox film | name = ମେରି କମ | image = | image size = | alt = | caption = ମେରି କମ | director = [[ଓମୁଙ୍ଗ କୁମାର]] | producer = ଅଜିତ ଅନ୍ଧାରେ, [[ସଞ୍ଜୟ ଲୀଳା ଭଂସାଲୀ]] | writer = | screenplay = | story = | based on = [[ମେରି କମ]]ଙ୍କ ଜୀବନୀ | narrator = | starring = [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]], [ଦର୍ଶନ କୁମାର]], [[ସୁନିଲ ଥାପା]] | music = ଶଶୀ ସୁମନ୍-ଶିବମ୍ | cinematography = କିକୋ ନାକାହାରା | editing = ରାଜେଶ ଜି ପାଣ୍ଡେ | studio = | distributor = ଭାୟାକମ୍ ୧୮ ମୋସନ ପିକ୍ଚରସ | released = ୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୪ | runtime = ୧୨୨ ମିନିଟ | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ ]] | budget = | gross = }} '''ମେରି କମ ''' ହେଉଛି ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ।<ref name="bbfc">{{cite web|title=Mary Kom (2014)|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/mary-kom-2014|accessdate=22 May 2018|archive-date=27 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170327165510/http://www.bbfc.co.uk/releases/mary-kom-2014|url-status=dead}}</ref> କଥାଚିତ୍ରଟି [[ମେରି କମ]] ନାମ୍ନୀ କୁସ୍ତି-ଖେଳାଳୀଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହେଉଛନ୍ତି ଓମୁଙ୍ଗ କୁମାର ଏବଂ ପ୍ରଯୋଜକ ହେଉଛନ୍ତି ସଞ୍ଜୟ ଲୀଲା ଭଂସାଲୀ ଓ [[ଅଜିତ ଅନ୍ଧାରେ]] । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଭୁମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]] <ref name="ndtv">{{cite web|title=Priyanka Chopra to play Mary Kom in Sanjay Leela Bhansali's biopic|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/priyanka-chopra-to-play-mary-kom-in-sanjay-leela-bhansalis-biopic-609065|accessdate=22 May 2018|archive-date=10 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141010001154/http://movies.ndtv.com/bollywood/priyanka-chopra-to-play-mary-kom-in-sanjay-leela-bhansalis-biopic-609065|url-status=dead}}</ref>। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହ କଳାକାରମାନେ ହେଲେ [[ଦର୍ଶନ କୁମାର]], [[ସୁନୀଲ ଥାପା]], ଇତ୍ୟାଦି । କଥାଚିତ୍ରରେ ପ୍ରିୟଙ୍କା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏକ ଗୀତରେ ନିଜର କଣ୍ଠ ଦାନ କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରିୟଙ୍କା ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରାୟ ତିନିମାସ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ ଏବଂ ତାଲିମ ହାସଲ ପୂର୍ବକ ମେରି କମଙ୍କ କୁସ୍ତି କୌଶଳ ବିଷୟରେ ଆବଶ୍ୟକ ଜ୍ଞାନ ହାସଲ କରିଥିଲେ । === କାହାଣୀ === କଥାଚିତ୍ରର କାହାଣୀ ମେରି କମଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ।ମେରି କମଙ୍କ ଜନ୍ମ ମଣିପୁରର ଚୁରାଚାଂଦପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଗରିବ କୃଷକ ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା। ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଲୋକଟକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ମଡେଲ ସ୍କୁଲ ଏବଂ ସେଣ୍ଟ ଜାଭିୟର ସ୍କୁଲରେ ସମାପ୍ତ କଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ ଆଦିମଜାତି ହାଇସ୍କୁଲ, ଇମ୍ଫାଲ ଗଲେ । ହେଲେ ପରୀକ୍ଷାରେ ଫେଲ ହୋଇଯିବାରୁ ସେ ସ୍କୁଲ ଛାଡ଼ି [[ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ପରୀକ୍ଷା ଦେଲେ । ମେରି କମଙ୍କ ବିବାହ ଓନଲର କମଙ୍କ ସହିତ ହୋଇଛି ଓ ତାଙ୍କର ୩ଟି ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି । ମେରି କମଙ୍କ (ମୂଳ ନାମ ମାଙ୍ଗତେ ଚୁଙ୍ଗେଇଜାଙ୍ଗ କମ) ପିଲାଟି ଦିନରୁ ବକ୍‌ସିଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ ରହିଥିଲା । ପିତାଙ୍କ ବିରୋଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ଏଥିରୁ ଦୁରେଇପାରି ନ ଥିଲେ । ବକ୍‌ସିଙ୍ଗ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଏହି ଦୁର୍ବଳତା ତାଙ୍କୁ ନରଜିତ ସିଂ ( ବକ୍‌ସିଙ୍ଗ କୋଚ୍) ସହ କରାଇଥିଲା । ନରଜିତ ଯେ ତତ୍କାଳୀନ ଏସିଆନ ବକ୍‌ସିଙ୍ଗ ଚମ୍ପିୟନଙ୍କ କୋଚ ଏକଥା ଜାଣିବା ପରେ ମେରି ବକ୍‌ସିଙ୍ଗ ଶିକ୍ଷିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଅଭିଳାଷ ପ୍ରକାଶ କଲେ । କମଙ୍କର ବକ୍‌ସିଙ୍ଗ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଦେଖିବା ପରେ ନରଜିତ କୋମଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଇତି ମଧ୍ୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ନାମ ବଦଳାଇ ମେରି କମ ରଖିଲେ । କଥାଚିତ୍ରର କାହାଣୀକୁ ସଜାଇଥିଲେ ଲେଖକ ସଆଇୱାନ କ୍ୱାଡ୍ରାସ, ଯିଏକି ଓମୁଙ୍ଗ କୁମାରଙ୍କୁ ଏହି କାହାଣୀକୁ ନେଇ କଥାଚିତ୍ର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ମେରି କମ ମୁଷ୍ଟିଯୁଦ୍ଧରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରରେ ଅନେକ କିଛି ସମ୍ମାନ ହାସଲ କରିଥିଲେ ବି ଭାରତ ତଥା ଭାରତ ବାହାରେ ଏତେଟା ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇ ନ ଥିଲେ । କୁମାର ଏଥିରେ ସମ୍ମତି ଜଣାଇ ମେରି କମଙ୍କୁ ମିଶିଲେ ଏବଂ କଥାଚିତ୍ରଟି ପାଇଁ ଅନୁମତି ହାସଲ କଲେ । '''ମେଂଗତେ ଚଂଗ୍ନେଇଜେଂଗ ମେରି କମ୍'''(ଏମ୍ ସି ମେରି କମ୍) ମୁଷ୍ଟି ଯୁଦ୍ଧରେ 5 ଥରର ବିଶ୍ୱ ଚ୍ୟାମ୍ପିୟାନ ଅଟନ୍ତି । ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଏକ ମାତ୍ର ମହିଳା ଯେ କି ୬ ଥର ଯାକ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱ ଚ୍ୟାମ୍ପିୟନସିପରେ ପଦକ ଜିତିଛନ୍ତି । "ମ୍ୟାଗନିଫିସେନ୍ଟ୍ ମେରି" ବୋଲାଉଥିବା ମେରି ହେଉଛନ୍ତି ଏକ ମାତ୍ର ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଯେ କି ୨୦୧୨ [[ଲଣ୍ଡନ ଓଲମ୍ପିକ]] ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ନିଜ ବର୍ଗ (୫୧ କି. ଗ୍ରା.)ରେ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ମଧ୍ୟ ଜିତିଥିଲେ। ମେରି ମଧ୍ୟ [[ଇମ୍ଫାଲ]]ରେ କେବଳ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ଆଖଡ଼ା (fight club) ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଝିଅମାନଙ୍କୁ ଯୌନ ହିଂସାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାପାଇଁ ତାଲିମ ଦିଆଯାଏ । === କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ === {| class="wikitable sortable" |- !ଗୀତ!!କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ !!ଅବଧୀ |- |ଜିଦଦୀ ଦିଲ ||ବିଶାଲ ଦଦଲାନୀ||୪ ମିନିଟ୍ ୪୬ସେକେଣ୍ଡ |- |ସୁକୂନ ମିଲା ||ଅରିଜିତ ସିଂ||୩ ମିନିଟ୍ ୧୯ ସେକେଣ୍ଡ |- |ଅଧୂରେ||ସୁନିଧୀ ଚୋଉହାନ||୩ ମିନିଟ୍ ୪୯ ସେକେଣ୍ଡ |- |ତେରୀ ବାରି||ମୋହିତ ଚୋଉହାନ||୩ ମିନିଟ୍ ୦୭ ସେକେଣ୍ଡ |- |ସୌଦେବାଜୀ||ଅରିଜିତ ସିଂ||୩ ମିନିଟ୍ ୨୭ ସେକେଣ୍ଡ |- |ସଲାମ ଇଣ୍ଡିଆ||ସଲିମ ମରଚାଣ୍ଟ, ବିଶାଲ ଦଦଲାନୀ||୩ ମିନିଟ୍ ୫୪ସେକେଣ୍ଡ |- |ଚାଓରୋ (ଲୋରି)||ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା||୨ମିନିଟ୍ ୩୩ ସେକେଣ୍ଡ |- |} == ସମ୍ମାନ == * ୨୦୧୪---ଦାଦାସାହେବ ଅକାଦମୀ ଆୱାର୍ଡ * ୨୦୧୪---ବିଗ ଷ୍ଟାର ଏଣ୍ଟେରଟେନ୍‌ମେଣ୍ଟ ଆୱାର୍ଡ<ref name="927bigfm">{{cite web|title=Nomination List|url=http://www.927bigfm.com/bsea2014/nomination_list.php|accessdate=22 May 2018|archive-date=16 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151216084934/http://www.927bigfm.com/bsea2014/nomination_list.php|url-status=dead}}</ref> * ୨୦୧୫---ଫିଲ୍ମଫେୟାର ଆୱାର୍ଡ * ୨୦୧୫---ଆରବ ଇଣ୍ଡୋ ବଲିଉଡ ଆୱାର୍ଡ *୨୦୧୪---ଷ୍ଟାରଡଷ୍ଟ ଆୱାର୍ଡ *୨୦୧୫ ---ଷ୍ଟାର ଗିଲଡ ଆୱାର୍ଡ *୨୦୧୫ --ସ୍କ୍ରୀନ ଆୱାର୍ଡ ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଟାଇଗର ପ୍ରକଳ୍ପ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଢ଼ା ଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ]] a9z2ollh9j89jn3mr7cj2kshvbg2zo7 0 60636 606804 554890 2026-09-24T03:21:18Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606804 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson |name= ମାନବଜିତ ସିଂ ସନ୍ଧୁ <br> ਮਾਨਵਜੀਤ ਸਿਂਘ ਸੰਧੂ | image = The Gold Medalist, Shooting Trap Event, Shri Manavjit Singh Sandhu meeting the Union Minister of Youth Affairs and Sports, Dr. M.S. Gill, in New Delhi on October 09, 2009 (cropped).jpg | birth = ପଞ୍ଜାବ | birth_date = {{birth date and age|1976|11|03}} | country = ଭାରତ | sport =[[निशानेबाजी|निशानेबाज]] | nationality = ଭାରତୀୟ }} ''' ମାନବଜିତ ସିଂ ସନ୍ଧୁ ''' ([[ଇଂରାଜୀ]] :'''Manavjit Singh Sandhu''') ([[ପଞ୍ଜାବୀ]] :ਮਾਨਵਜੀਤ ਸਿਂਘ ਸਂਧੂ) (ଜନ୍ମ ୦୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୭୬) ଜଣେ ପଞ୍ଜାବୀ ଲକ୍ଷ ଭେଦକ ଅଟନ୍ତି । <ref>{{Cite web |url=http://au.sports.yahoo.com/olympics/athletes/profile/-/205993/manavjit-singh-sandhu |title=Yahoo! |access-date=2017-07-05 |archive-date=2011-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524235608/http://au.sports.yahoo.com/olympics/athletes/profile/-/205993/manavjit-singh-sandhu/ |url-status=dead }}</ref> ଯିଏ ବିଶେଷତଃ ଟ୍ରେପ ଶୁଟ ପାଇଁ ଜଣା ଯା'ନ୍ତି ।ତାଙ୍କୁ 2006 ମସିହାରେ '''ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ଖେଳ ରତ୍ନ''' ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା ତଥା ୧୯୯୮ମସିହାରେ ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାରରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଥିଲେ । ସନ୍ଧୁ ଲାରନ୍ସ ସ୍କୁଲରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://www.delhispider.com/resources/3102-Profile-Manavjit-Singh-Sandhu-Indian-Shooter.aspx |title=Profile of Manavjit Singh Sandhu, Indian Shooter in CWG 2010 |access-date=2017-07-05 |archive-date=2010-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101113120510/http://www.delhispider.com/resources/3102-Profile-Manavjit-Singh-Sandhu-Indian-Shooter.aspx |url-status=dead }}</ref> ସେ ପଞ୍ଜାବର ଫିରୋଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ରତ୍ତା ଖେଡା ଗ୍ରାମର ନିବାସୀ ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଗୁରବୀର ସିଂ । <ref>{{Cite web |url=http://www.london2012.com/athlete/sandhu-manavjit-singh-1037716/index.html |title=London Olympics 2012 Profile |access-date=2017-07-06 |archive-date=2012-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120808003025/http://www.london2012.com/athlete/sandhu-manavjit-singh-1037716/index.html |url-status=dead }}</ref> ସେ 2006 ମସିହାରେ ଆଇ ଏସ ଏସ ଏଫ ୱାର୍ଲଡ ଶୁଟିଂ ଚାମ୍ପିୟାନ ସିପର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ ।<ref name=":0">{{Cite web|url = http://www.issf-sports.org/competitions/historicalmedalwinners.ashx|title = Historical Results|date = |accessdate = 19 September 2014|website = www.issf-sports.org|publisher = ISSF|last = |first = }}</ref>ତାସହ ସେ 1998 ଏବଂ 2002 ମସିହାରେ ଏସିୟାନ ଖେଳରେ ଚାରୋଟି ରଜତ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ । 1998 ମସିହାର ରାଷ୍ଟ୍ର ମଣ୍ଡଳ ଖେଳରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ ଏବଂ 2006 ଖେଳରେ ସେ କଂସା ପଦକ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url = http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/si/manavjit-singh-sandhu-1.html|title = Manavjit Singh Sandhu at Sports Reference.com|date = |accessdate = 14 अगस्त 2016|website = www.sports-reference.com|publisher = |last = |first = |archive-date = 2016-12-03|archive-url = https://web.archive.org/web/20161203235730/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/si/manavjit-singh-sandhu-1.html|url-status = dead }}</ref><ref>[http://sports.indiatimes.com/Khel_Ratna_for_Manavjit/articleshow/2266525.cms Khel Ratna award]</ref> ସିନ୍ଧୁ 2016 ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଓଲିଓମ୍ପିକ ଖେଳରେ ମଧ୍ୟ କ୍ୱାଲିଫଏ କରିଥିଲେ , ଯାହା ବ୍ରାଜିଲର ରିଓ ଦି ଜେନେରିଓରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Rio Olympics 2016: Manavjit Singh Sandhu, Kynan Chenai fail to qualify for men's trap semi-final|url=http://www.firstpost.com/sports/rio-olympics-2016-manavjit-singh-sandhu-kynan-chenai-fail-to-qualify-for-mens-trap-semi-final-2943014.html|accessdate=14 अगस्त 2016|publisher=First Post|date=9 August 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/london-olympics-2012/news/Trap-shooter-Sandhu-finishes-16th/articleshow/15377666.cms|title=Trap shooter Sandhu finishes 16th |accessdate=14 अगस्त 2016}}</ref> ==ଆଧାର== {{reflist}} fu048e5kad27wle8pzylt87aai86pdj 0 60642 606913 551680 2026-09-24T05:53:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606913 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sofosbuvir}} {{Drugbox | IUPAC_name = Isopropyl (2''S'')-2-<nowiki>[[[</nowiki>(2''R'',3''R'',4''R'',5''R'')-5-(2,4-dioxopyrimidin-1-yl)-4-fluoro-3-hydroxy-4-methyl-tetrahydrofuran-2-yl]methoxy-phenoxy-phosphoryl]amino]propanoate | image = Sofosbuvir.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | drug_name = | caption = <!--Clinical data --> | tradename = Sovaldi, Soforal, others<ref name=EcTimes2015/> | Drugs.com = {{Drugs.com|monograph|sofosbuvir}} | MedlinePlus = | licence_EU = <!-- EMA requires brand name --> | licence_US = Sofosbuvir | DailyMedID = <!-- preference to licence_US --> | pregnancy_AU = <!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --> | pregnancy_US = B | pregnancy_category = | legal_AU = <!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--> | legal_CA = <!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> | legal_UK = <!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM --> | legal_US = Rx-only | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = by mouth<ref name=AHFS2016/> <!--Pharmacokinetic data --> | bioavailability = 92% | protein_bound = 61–65% | metabolism = Quickly activated to triphosphate ([[Cathepsin A|CatA]]/[[carboxylesterase 1|CES1]], [[histidine triad nucleotide-binding protein 1|HIST1]], [[phosphorylation]]) | elimination_half-life = 0.4 hrs (sofosbuvir)<br/>27 hrs (inactive metabolite GS-331007) | excretion = 80% urine, 14% feces (mostly as GS-331007) <!--Identifiers --> | CAS_number = 1190307-88-0 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = J05 | ATC_suffix = AX15 | ATC_supplemental = | PubChem = 45375808 | IUPHAR_ligand = 7368 | DrugBank = DB08934 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 85083 | ChemSpiderID = 26286922 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = WJ6CA3ZU8B | KEGG = D10366 | ChEMBL = 1259059 | synonyms = PSI-7977; GS-7977 <!--Chemical data --> | chemical_formula = | C=22 | H=29 | F=1 | N=3 | O=9 | P=1 | molecular_weight = 529.453 g/mol | SMILES = C[C@@H](C(OC(C)C)=O)N[P@](OC[C@@H]1[C@H]([C@@](F)([C@@H](O1)N2C=CC(NC2=O)=O)C)O)(OC3=CC=CC=C3)=O | StdInChI = 1S/C22H29FN3O9P/c1-13(2)33-19(29)14(3)25-36(31,35-15-8-6-5-7-9-15)32-12-16-18(28)22(4,23)20(34-16)26-11-10-17(27)24-21(26)30/h5-11,13-14,16,18,20,28H,12H2,1-4H3,(H,25,31)(H,24,27,30)/t14-,16+,18+,20+,22+,36-/m0/s1 | StdInChIKey = TTZHDVOVKQGIBA-IQWMDFIBSA-N }} <!-- Definition and medical uses --> '''ସୋଫୋସବୁଭିର''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''Sofosbuvir''', ବିକ୍ରୟ ନାମ ସୋଭାଲଡି/'''Sovaldi''') ଏକ ଔଷଧ ଯାହା [[ହେପାଟାଇଟିସ ସି]] ରୋଗର ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ । <ref name=AHFS2016>{{cite web|title=Sofosbuvir|url=https://www.drugs.com/monograph/sofosbuvir.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|accessdate=Nov 30, 2016}}</ref> ଏହା [[ରିବାଭିରିନ]], [[ପେଜିଣ୍ଟରଫେରନ-ଆଲଫା]] ([[:en:peginterferon-alfa|peginterferon-alfa]]), [[ସିମେପ୍ରେଭିର]], [[ଲେଡିପାସଭିର]] ([[:en:ledipasvir|ledipasvir]]) ଓ [[ଡାକ୍ଲାଟାସଭିର]] ଇତ୍ୟାଦି ଔଷଧମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ମିଶ୍ରିତ କରି ଦିଆଯାଏ ।<ref name=UW2017/> [[ହେପାଟାଇଟିସ ସି ଭୁତାଣୁ]] ([[:en:hepatitis C virus|hepatitis C virus]]) ପ୍ରକାର ଅନୁସାରେ ଏହା ୩୦ରୁ୯୭% କେଶରେ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ ।<ref name=Uk2017/> ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହାର ଭୂମିକା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ ଓ କେତେକ ମିଶ୍ରିତ ଔଷଧ ଶିଶୁପ୍ରତି ହାନି ପ‌ହୁଞ୍ଚାଏ ।<ref name=Uk2017>{{cite web|title=Sovaldi 400 mg film coated tablets - Summary of Product Characteristics (SPC) - (eMC)|url=https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/28539|website=www.medicines.org.uk|accessdate=8 January 2017}}</ref> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2016/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଏହି ଔଷଧଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣତଃ ଥକ୍କା ଅନୁଭବ, [[ମୁଣ୍ଡବଥା]], ଅଇ ଓ ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଇପାରେ ।<ref name=AHFS2016/> ଇଣ୍ଟରଫେରନ ମିଶ୍ରତ ଥିଲେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=USlabel2015>{{cite web|title=Sofosbuvir label |url=http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2015/204671s002lbl.pdf|publisher=FDA|date=August 2015}}</ref>{{rp|7}} ପୂର୍ବରୁ [[ହେପାଟାଇଟିସ ବି]] ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ ଇତିହାସ ଥିଲେ ଏହି ଔଷଧ ସେବନ କଲେ ଏହି ରୋଗର ପୁନରୁତ୍ଥାନ ହୋଇପାରେ ।<ref name=FDAwarning2016>{{cite web|title=Direct-Acting Antivirals for Hepatitis C: Drug Safety Communication - Risk of Hepatitis B Reactivating|url=http://www.fda.gov/Safety/MedWatch/SafetyInformation/SafetyAlertsforHumanMedicalProducts/ucm523690.htm|website=FDA|accessdate=6 October 2016|date=4 October 2016|archive-date=6 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006160327/http://www.fda.gov/Safety/MedWatch/SafetyInformation/SafetyAlertsforHumanMedicalProducts/ucm523690.htm|url-status=dead}}</ref> ଲେଡିପାସଭିର, ଡାକ୍ଲାଟାସଭିର ବା ସିମେପ୍ରେଭିର ସ‌ହିତ ଏହାର ମିଶ୍ରଣ ଥିଲେ [[ଆମିଡାରୋନ]] ([[:en:amiodarone|amiodarone]]) ଦିଆଯାଏନାହିଁ କାରଣ ଏହାଦ୍ୱାରା [[ବ୍ରାଡିକାର୍ଡ଼ିଆ|ଧୀର ହୃତ୍‌ସ୍ପନ୍ଦନ]] ([[:en:bradycardia|abnormally slow heartbeat]]) ସଙ୍କଟ ବଢ଼ିଯାଏ ।<ref name=USlabel2015/> ଏହା [[ନ୍ୟୁକ୍ଲିଓଟାଇଡ ଆନାଲଗ]] ([[:en:nucleotide analog|nucleotide analog]]) ଶ୍ରେଣୀର ସୋଫୋସଭିର ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ହେପାଟାଇଟିସ ସି [[ଏନଏସ୫ବି]] ([[:en:NS5B|NS5B]]) ପ୍ରୋଟିନ‌କୁ ଅବରୋଧ କରେ ।<ref name=UKlabel>{{cite web|title=Sovaldi 400 mg film coated tablets - Summary of Product Characteristics|url=https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/28539|publisher=UK Electronic Medicines Compendium|accessdate=10 November 2016|date=September 2016}}</ref> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୨୦୦୭ରେ ସୋଫୋସଭିର ଆବିଷ୍କୃତ ହେବାପରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୧୩ରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=UW2017>{{cite web|title=Sofosbuvir (Sovaldi) - Treatment - Hepatitis C Online|url=http://www.hepatitisc.uw.edu/page/treatment/drugs/sofosbuvir-drug|website=www.hepatitisc.uw.edu|accessdate=8 January 2017}}</ref><ref name=NewYorker>{{cite news|last1=Gounder|first1=Celine|title=A Better Treatment for Hepatitis C|url=http://www.newyorker.com/tech/elements/a-better-treatment-for-hepatitis-c|work=The New Yorker|date=9 December 2013}}</ref> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ([[:en:World Health Organization's List of Essential Medicines|World Health Organization's List of Essential Medicines]]) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ([[:en:health system|health system]]) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref name=WHO19th>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines (19th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML_2015_FINAL_amended_NOV2015.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=8 December 2016|date=April 2015}}</ref> ସନ ୧୦୧୬ରେ ଏହାର ୧୨ ସପ୍ତାହ କୋର୍ଷର ମୂଲ୍ୟ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ୮୪,୦୦୦, ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୫୩,୦୦୦, କାନାଡ଼ାରେ ୪୫,୦୦୦ ଓ ଭାରତରେ ୪୮୩ ଡଲାର ଥିଲା ।<ref name=Hill2016>{{cite journal|last1=Hill|first1=A|last2=Simmons|first2=B|last3=Gotham|first3=D|last4=Fortunak|first4=J|title=Rapid reductions in prices for generic sofosbuvir and daclatasvir to treat hepatitis C.|journal=Journal of virus eradication|date=1 January 2016|volume=2|issue=1|pages=28–31|pmid=27482432|pmc=4946692}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ଔଷଧ ବିକ୍ରି ହେବାର ୩୦ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ୬୦,୦୦୦ଲୋକ‌ଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name=Mercury2014>{{cite news|last1=Associated Press|last2=Alonso-Zaldivar|first2=Ricardo|title=Gilead's Sovaldi prescribed more than all other hepatitis C drugs combined – The Mercury News|url=http://www.mercurynews.com/business/ci_26237037/gileads-sovaldi-prescribed-more-than-all-other-hepatitis|work=Mercury News|date=July 29, 2014}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} mfu3jvxcdltcd2i36bsmvpurcnknm72 0 60903 606924 512387 2026-09-24T06:08:43Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606924 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Hand sanitizer}} {{Infobox drug | drug_name = ହସ୍ତ ଶୁଚିରକ୍ଷାକାରୀ | INN = | type =<!-- empty --> | IUPAC_name = | image = Hand Sanitizer.JPG | alt = | caption = A typical hand sanitizer gel <!-- Clinical data --> | synonyms = hand sanitiser, hand antiseptic,<ref name=US2009>{{cite journal| title =Tentative Final Monograph for Health-Care Antiseptic Drug Products; Proposed Rule| volume =74| issue =56| publisher =United States Federal Food and Drug Administration| date =March 2009| url =http://www.fda.gov/OHRMS/DOCKETS/ac/05/briefing/2005-4184B1_01_16-FDA-TAB15.pdf| pages =12613–12617| access-date =2017-07-27| archive-date =2010-03-10| archive-url =https://web.archive.org/web/20100310201814/http://www.fda.gov/ohrms/dockets/ac/05/briefing/2005-4184B1_01_16-FDA-TAB15.pdf| url-status =dead }}</ref> hand disinfectant | pronounce = | tradename = | Drugs.com = | MedlinePlus = | pregnancy_AU = <!-- A/B1/B2/B3/C/D/X --> | pregnancy_AU_comment = | pregnancy_US = <!-- A/B/C/D/X/N --> | pregnancy_category= | routes_of_administration = | legal_AU = <!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--> | legal_AU_comment = | legal_CA = <!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> | legal_DE = <!-- Anlage I, II, III --> | legal_NZ = <!-- Class A, B, C --> | legal_UK = <!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C --> | legal_US = <!-- OTC/Rx-only/Schedule I, II, III, IV, V --> | legal_UN = <!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV--> | legal_status = <!-- Free text --> <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | metabolites = | onset = | elimination_half-life = | duration_of_action = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number = | class = | ATCvet = | ATC_prefix = <!-- 'none' if uncategorised --> | ATC_suffix = | PubChem = | DrugBank = <!-- Chemical and physical data --> | chemical_formula = | molecular_weight = }} '''ହସ୍ତ ଶୁଚିରକ୍ଷାକାରୀ''' ବା '''ହ୍ୟାଣ୍ଡ ସାନିଟାଇଜର''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''Hand sanitizer''') ଏକ ଆଲକ‌ହଲ ଥିବା ପଦାର୍ଥ ଯାହା ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରର ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ହାତଧୁଆ ([[:en:hand washing|hand washing]]) ନିମନ୍ତେ ସାବୁନ ଓ ପାଣି ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ପସନ୍ଦ‌ଯୋଗ୍ୟ ।<ref name=Bol2016>{{cite journal|last1=Bolon|first1=MK|title=Hand Hygiene: An Update.|journal=Infectious disease clinics of North America|date=September 2016|volume=30|issue=3|pages=591–607|pmid=27515139|doi=10.1016/j.idc.2016.04.007}}</ref> [[ଅଣୁଜୀବ]] ([[:en:microorganisms|microorganisms]]) ମାରିବା ନିମନ୍ତେ ଏହା ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ସାବୁନପାଣି ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସ‌ହନୀୟ । <ref name=Boy2002/> ମଳତ୍ୟାଗ ବା ପାଇଖାନା ([[:en:toilet|toilet]]) ବ୍ୟବ‌ହାର ପରେ ଦୁଷିତ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଥିଲେ ହାତଧୁଆଯାଇପାରେ ।<ref name=WHO2015Use>{{cite book|title=The selection and use of essential medicines: Twentieth report of the WHO Expert Committee 2015 (including 19th WHO Model List of Essential Medicines and 5th WHO Model List of Essential Medicines for Children).|date=2015|publisher=WHO|isbn=9789240694941|pages=323|url=http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/189763/1/9789241209946_eng.pdf?ua=1|accessdate=8 December 2016}}</ref> ଆଲକ‌ହଲ ନଥିବା ପଦାର୍ଥ ସାଧାରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏନାହିଁ ।<ref name=Bol2016/> ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହାତ ଧୁଆ ଅପେକ୍ଷା ହ୍ୟାଣ୍ଡ ସାନିଟାଇଜର ବ୍ୟବ‌ହାର ଫଳପ୍ରଦ ହେଉଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳୁନାହିଁ ।<ref>{{cite journal|last1=de Witt Huberts|first1=J|last2=Greenland|first2=K|last3=Schmidt|first3=WP|last4=Curtis|first4=V|title=Exploring the potential of antimicrobial hand hygiene products in reducing the infectious burden in low-income countries: An integrative review.|journal=American journal of infection control|date=1 July 2016|volume=44|issue=7|pages=764–71|pmid=27061254|doi=10.1016/j.ajic.2016.01.045}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Meadows|first1=E|last2=Le Saux|first2=N|title=A systematic review of the effectiveness of antimicrobial rinse-free hand sanitizers for prevention of illness-related absenteeism in elementary school children.|journal=BMC Public Health|date=1 November 2004|volume=4|pages=50|pmid=15518593|doi=10.1186/1471-2458-4-50|pmc=534108}}</ref> ଏହା ତରଳ ପଦାର୍ଥ, ଜେଲ ଓ ଫୋମ ଆକାରରେ ମିଳେ ।<ref name=Boy2002/> ଆଲକ‌ହଲ-ବେସ ସଂସ୍କରଣରେ [[ଆଇସୋପ୍ରୋପାଇଲ ଆଲକ‌ହଲ]] ([[:en:isopropyl alcohol|isopropyl alcohol]]), [[ଇଥାନଲ]] ([[:en:ethanol|ethanol]]) ବା [[ପ୍ରୋପାନ-୧-ଓଲ|ପ୍ରୋପାନଲ]] ([[:en:Propan-1-ol|''n''-propanol]]) ମିଶ୍ରଣ ଥାଏ ।<!-- <ref name=Boy2002/> --> ୬୦%ରୁ ୯୫% ଆଲକ‌ହଲ ଥିବା ପଦାର୍ଥ ସର୍ବାପେକ୍ଷା ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ।<ref name=Boy2002/> ଏହା [[ଜ୍ୱଳନକ୍ଷମ]] ([[:en:flammable|flammable]]) ହୋଇଥିବାରୁ ଯତ୍ନଶୀଳ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।<ref name=Bol2016/> ଆଲକ‌‌ହଲ ବେସ୍ ଥିବା ପଦାର୍ଥ ଅନେକ ପ୍ରକାରର [[ଅଣୁଜୀବ]] ([[:en:microorganisms|microorganisms]])ବିରୁଦ୍ଧରେ କାମ କରେ କିନ୍ତୁ ସ୍ପୋର ବିରୁଦ୍ଧରେ ନୁହେଁ ।<ref name=Boy2002>{{cite journal|last1=Boyce|first1=JM|last2=Pittet|first2=D|last3=Healthcare Infection Control Practices Advisory|first3=Committee.|last4=HICPAC/SHEA/APIC/IDSA Hand Hygiene Task|first4=Force.|title=Guideline for Hand Hygiene in Health-Care Settings. Recommendations of the Healthcare Infection Control Practices Advisory Committee and the HICPAC/SHEA/APIC/IDSA Hand Hygiene Task Force. Society for Healthcare Epidemiology of America/Association for Professionals in Infection Control/Infectious Diseases Society of America.|journal=MMWR. Recommendations and reports : Morbidity and mortality weekly report. Recommendations and reports|date=25 October 2002|volume=51|issue=RR-16|pages=1-45, quiz CE1-4|pmid=12418624}}</ref> କେତେକ ସଂସ୍କରଣରେ ଚର୍ମ ନଶୁଖିବା ନିମନ୍ତେ [[ଗ୍ଲିସେରଲ]] ([[glycerol]]) ଦିଆଯାଇଥାଏ ।<ref name=Boy2002/> ଆଲକ‌ହଲ ନଥିବା ସଂସ୍କରଣରେ [[ବେଞ୍ଜାଲକୋନିଅମ କ୍ଲୋରାଇଡ]] ([[:en:benzalkonium chloride|benzalkonium chloride]]) ବା [[ଟ୍ରାଇକ୍ଲୋସାନ]] ([[:en:triclosan|triclosan]]) ଥାଇପାରେ ।<ref>{{cite book|last1=Long|first1=Bruce W.|last2=Rollins|first2=Jeannean Hall|last3=Smith|first3=Barbara J.|title=Merrill's Atlas of Radiographic Positioning and Procedures|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323319652|page=16|edition=13|url=https://books.google.ca/books?id=ow8mBgAAQBAJ&pg=PA16|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Baki|first1=Gabriella|last2=Alexander|first2=Kenneth S.|title=Introduction to Cosmetic Formulation and Technology|date=2015|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9781118763780|page=173|url=https://books.google.ca/books?id=tM_0BgAAQBAJ&pg=PA173|language=en}}</ref> ଆଣ୍ଟିସେପ୍ଟିକ ଭାବରେ ଆଲକ‌ହଲ ସନ ୧୩୬୩ରୁ ବ୍ୟବ‌ହାର ହୋଇଆସୁଛି କିନ୍ତୁ ୧୮୦୦ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାରର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite book|last1=Block|first1=Seymour Stanton|title=Disinfection, Sterilization, and Preservation|date=2001|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=9780683307405|page=14|url=https://books.google.ca/books?id=3f-kPJ17_TYC&pg=PA14|language=en}}</ref> ସନ ୧୯୮୦ରୁ ୟୁରୋପରେ ଏହା ସାଧାରଣ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଛି ।<ref>{{cite book|last1=Miller|first1=Chris H.|last2=Palenik|first2=Charles John|title=Infection Control and Management of Hazardous Materials for the Dental Team|date=2016|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323476577|page=269|edition=5|url=https://books.google.ca/books?id=oySKCwAAQBAJ&pg=PA269|language=en}}</ref> ଏହାର ଆଲକ‌ହଲ ବେସ୍‌ର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ([[:en:World Health Organization's List of Essential Medicines|World Health Organization's List of Essential Medicines]]) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ([[:en:health system|health system]]) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref name=WHO19th>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines (19th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML_2015_FINAL_amended_NOV2015.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=8 December 2016|date=April 2015}}</ref> [[ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶ]]ମାନଙ୍କରେ ([[:en:developing world|developing world]]) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ବୋତଲର ହୋଲସେଲ କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୧.୪୦ରୁ ୩.୭୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।<ref name=ERC2014>{{cite web|title=Alcohol, isopropyl|url=http://erc.msh.org/dmpguide/resultsdetail.cfm?language=english&code=ALC70L&s_year=2014&year=2014&str=70%25&desc=Alcohol%2C%20Isopropyl&pack=new&frm=LIQUID&rte=TOP&class_code2=15.2.&supplement=&class_name=Disinfectants|website=International Drug Price Indicator Guide|accessdate=8 December 2016}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=WHO2015Use/> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] c7fus6hfavm79esl8w1uw49oas4n8iu 0 61172 606892 511907 2026-09-24T05:23:11Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606892 wikitext text/x-wiki ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ (ଈଂରାଜୀରେ Social Media) ପ୍ରତି ମୁହୁର୍ତ୍ତରେ ନିଜ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରି ଚାଲିଛି । ତେଣୁ ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମର ଉପଯୋଗ କରି ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିବା ଅନେକ କମ୍ପାନୀ ବିଶ୍ଳେଷଣ ବିଜ୍ଞାନ (ଈଂରାଜୀରେ Analytics)ର ସହାୟତା ଲୋଡିଥାନ୍ତି । ବୈଦୁତିକ ଓ ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମରେ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ କଥୋପକଥନ, ତଥ୍ୟ ସନ୍ଧାନ, ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଇତ୍ୟାଦିକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ଏଥିରୁ ବ୍ୟବସାୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରୁଥିବା ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଓ ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ଭିତ୍ତି କରି ବ୍ୟବସାୟିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନେବାରେ ସହାୟତା କରିବା ହିଁ ବିଶ୍ଳେଷଣ ବିଜ୍ଞାନର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ । <ref name="Gartner IT Glossary">{{cite web|last1=IT Glossary|first1=Gartner|title=Social Analytics - Gartner IT Glossary|url=http://www.gartner.com/it-glossary/social-analytics|website=www.gartner.com|accessdate=25 February 2015|ref=1}}</ref> ଉଦାହରଣ: ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ୱେବ୍-ସାଇଟରେ ଗତ ୧୫ ଦିନରୁ ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ହାତଘଣ୍ଟା ଖୋଜୁଛନ୍ତି । ସେ ଗତ ୧୫ ଦିନରେ ଅନେକ ଘଣ୍ଟା ଦେଖିଥିବେ । ସେ କେଉଁ ଘଣ୍ଟାକୁ ଅଧିକ ବା କମ୍ ସମୟ ପାଇଁ ଦେଖିଲେ, ଦେଖିଥିବା ଘଣ୍ଟା କେଉଁ କମ୍ପାନୀର, ତା’ର ଦାମ କେତେ ଇତ୍ୟାଦିର ବିଶ୍ଳେଷଣ ୧୫ ଦିନରୁ ଚାଲିଥାଏ । କିଛି ଦିନ ପରେ ଯେବେ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ କୌଣସି ୱେବ୍-ସାଇଟ୍ ଖୋଲନ୍ତି, ସେ ପ୍ରଧାନ ପୃଷ୍ଠାରେ କିଛି ହାତଘଣ୍ଟାର ବିଜ୍ଞାପନ ଦେଖିବେ । ଏହି ବିଜ୍ଞାପନଗୁଡିକ ତାଙ୍କ ଆଖି ଆଢୁଆଳରେ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ଳେଷଣର ଫଳ । ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେହି ବିଜ୍ଞାପନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରିହାତିରେ ମିଳୁଥିବା ତାଙ୍କ ମନପସନ୍ଦ କମ୍ପାନୀର କିଛି ଘଣ୍ଟା ଦେଖା ଯାଇପାରେ । ଏପରି ବିଜ୍ଞାପନ ବା ପ୍ରସ୍ତାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କମ୍ପାନୀର ଘଣ୍ଟା କିଣିବାକୁ ମନ ବଳାଇବେ । ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ବ୍ୟକ୍ତି କେତେ ଦାମର ଘଣ୍ଟା ଖୋଜୁଛନ୍ତି, କେଉଁ ବ୍ରାଣ୍ଡ୍ ଖୋଜୁଛନ୍ତି, କେଉଁ ରଙ୍ଗର ଫଳକ ତାଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ – ଏହି ସବୁ କଥାର ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଇ ତାଙ୍କ ସାମନାରେ ଚାରି-ପାଞ୍ଚଟି ବିଜ୍ଞାପନ ରଖାଯାଏ । ଏପରିକି ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତାବ ଖୋଜୁଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବିବାହଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ସହିତ ବିବାହ ନିମନ୍ତେ ଲୁଗାପଟା, ଅଳଙ୍କାର ଇତ୍ୟାଦିର ବିଜ୍ଞାପନ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇପାରେ ।  ମୂଳତଃ, ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକେ କରୁଥିବା କଥୋପକଥନ (ଯଥା ଟ୍ୱିଟ୍, କମେଣ୍ଟ୍), ସନ୍ଧାନ (ଯଥା ଗୁଗଲ୍, ବିଙ୍ଗ୍), ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (ଯଥା ଲାଇକ୍, ଶେଆର୍) ଇତ୍ୟାଦିର ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ସେମାନଙ୍କ ପସନ୍ଦ ବା ନାପସନ୍ଦର ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଇପାରିବ । ହୁଏତ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ପୂର୍ବାନୁମାନ ସଠିକ୍ ନ ହୋଇପାରେ କିନ୍ତୁ ୧-୨ ମାସରେ ମିଳିଥିବା ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟରୁ ଅନେକ ପୂର୍ବାନୁମାନ ପ୍ରାୟ ଠିକ୍ ହୋଇପାରେ ।  ଏହି ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ଅନେକ ପ୍ରୌଦ୍ୟୋଗିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ଓ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହି କୌଶଳ ଓ ଉପକରଣ ନିୟମିତ ଭାବେ ବିକଶିତ ହେଉଛନ୍ତି ଯେପରିକି ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣ କମ୍ ସମୟରେ ହେବ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଶୀଘ୍ର ନେଇହେବ ।  == ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ ବିଶ୍ଳେଷଣ == ବ୍ୟବସାୟର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇପାରେ ।<ref>4 types of social media analytics: https://www.sociallistening.co.nz/single-post/4-types-of-social-media-analytics {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180406040216/https://www.sociallistening.co.nz/single-post/4-types-of-social-media-analytics |date=2018-04-06 }}</ref> ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ: * ବର୍ଣ୍ଣନାତ୍ମକ ବିଶ୍ଳେଷଣ * ପ୍ରତିକାରକ ବିଶ୍ଳେଷଣ * ପୂର୍ବାନୁମାନକ ବିଶ୍ଳେଷଣ * ନିର୍ଦ୍ଦେଶାତ୍ମକ ବିଶ୍ଳେଷଣ  ବିଶ୍ଳେଷଣ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉପକରଣଗୁଡିକ ସଂଗୃହିତ ବିଭିନ୍ନ ଅସଜଡା ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତି । କୌଣସି ତଥ୍ୟ ଅଯଥା ବା ଅନୁପଯୋଗୀ ନୁହେଁ । === ସାମାଜିକ ତଥ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତର === ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମରେ ତଥ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରର ହୋଇପାରେ । କେତେକ ତଥ୍ୟ ସହଜରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଓ ଅନ୍ୟ କିଛି ତଥ୍ୟ ଲୁକ୍କାୟିତ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ତଥ୍ୟ ହେଲେ:  ୧. ଲିଖିତ ତଥ୍ୟ (ଟ୍ୱିଟ୍, କମେଣ୍ଟ୍) ୨. ନେଟୱର୍କ ତଥ୍ୟ (ଫେସବୁକ୍ ସାଂଗ, ଟ୍ୱିଟର୍ ଫଲୋଅର୍) ୩. ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (ଲାଇକ୍, ଶେଆର୍) ୪. ହାଇପର୍ ଲିଙ୍କ୍ (ଲେଖା ବା ସୂଚନା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ହାଇପର୍-ଲିଙ୍କ୍) ୫. ମୋବାଇଲ୍ ତଥ୍ୟ (ମୋବାଇଲରେ ଥିବା ଆପ୍ଲିକେସନରେ ସଂଗୃହିତ ତଥ୍ୟ) ୬. ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ (ଗୁଗଲ୍ ମ୍ୟାପସ୍) ୭. ସନ୍ଧାନ ତଥ୍ୟ (ଗୁଗଲ୍ ସର୍ଚ୍ଚ୍, ବିଙ୍ଗ୍)   ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ ବିଶ୍ଳେଷଣ ବିଜ୍ଞାନକୁ (ଈଂରାଜୀରେ Social Media Analytics) ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ ନିରୀକ୍ଷଣ (ଈଂରାଜୀରେ Social Media Monitoring) ବା ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ ବୁଦ୍ଧିମତା (ଈଂରାଜୀରେ Social Media Intelligence) ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇପାରିବ ।  ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ ବିଶ୍ଳେଷଣ ବିଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ବୈଦୁତିକ ମାଧ୍ୟମ ତଥ୍ୟର ଉତ୍ସ ହେଲେ – ବ୍ଲଗ୍, ଫୋରମ୍, ଛବି ସଂଗ୍ରାହକ ସାଇଟ୍, [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]], ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ୱେବ୍-ସାଇଟ୍ ଇତ୍ୟାଦି ।  ଏହି ଅସଜଡା ସାମାଜିକ ତଥ୍ୟର ସାଗରରେ ଅନେକ ସଂକେତ, ବ୍ୟାବହାରିକ ଜ୍ଞାନ, କ୍ରୟ କରିବାର ନିର୍ଣ୍ଣୟର ଆଧାର, ରୁଚି-ଅରୁଚି ଇତ୍ୟାଦି  ଲୁଚି ରହିଥାଏ ।<ref name="Social Media With Big Data Analytics">{{cite web|last1=Tera|first1=Data|title=Capitalize On Social Media With Big Data Analytics|url=http://www.forbes.com/sites/teradata/2015/05/27/capitalize-on-social-media-with-big-data-analytics/|website=www.forbes.com|accessdate=27 May 2015|ref=3|archive-date=28 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150528115115/http://www.forbes.com/sites/teradata/2015/05/27/capitalize-on-social-media-with-big-data-analytics/|url-status=dead}}</ref> ତେଣୁ ଏହି ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ମିଳୁଥିବା ତଥ୍ୟର ଉପଯୋଗୀତା, ବିଶ୍ଳେଷଣ କରୁଥିବା କମ୍ପାନୀର ବ୍ୟବସାୟିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ - ବିଜ୍ଞାପନ, ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଜିନିଷ ବିକ୍ରି, ଅଳ୍ପ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ।  == ବିଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରଣାଳୀ == ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନିଟି ସୋପାନରେ ସାମାଜିକ ତଥ୍ୟରୁ ବ୍ୟବସାୟଭିତ୍ତିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିବା । ୧. ତଥ୍ୟ ଅଭିଜ୍ଞାନ ୨. ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ୩. ତଥ୍ୟ ବିବେଚନା ।  ବିଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସର୍ବାଧିକ ଲାଭ ପାଇବା ପାଇଁ ସବୁ ସୋପାନରେ ଅନବରତ ଭାବେ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ । କିଏ, କେବେ, କେଉଁଠାରେ, କାହିଁକି, କିପରି, କେତେଥର – ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନଦ୍ୱାରା ସଠିକ୍ ଉତ୍ସରୁ ଦରକାରୀ ତଥ୍ୟ ବାଛିବା ସହଜ ହୁଏ । ତଥ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ, ତଥ୍ୟ ଯୋଗାଡ଼, ତଥ୍ୟର ପରିଶୋଧନ କରିବା ପରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଏ । ବିଶ୍ଳେଷଣର ସଠିକ୍ ଉପସ୍ଥାପନା ହୋଇପାରିଲେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନେବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ ।   === ତଥ୍ୟ ଅଭିଜ୍ଞାନ === ପାଖରେ ଉପଲବ୍ଧ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଉପଯୋଗୀ ତଥ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏହି ସୋପାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ । ଅସଜଡା ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଜରୁରୀ ସୂଚନାର ଆଭାଷ ମିଳିଲେ ତାହା ଦରକାରୀ ତଥ୍ୟଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ ।   === ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ === ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟର ସବୁ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅନୁଶୀଳନ କରି ବ୍ୟବସାୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା ଯୋଗାଇବା ଏହି ସୋପାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ । କେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦରକାର ତାହା ଏହି ତଥ୍ୟଗୁଡିକୁ କାଟି, ଯୋଡ଼ି ବା ପରିଶୁଦ୍ଧ କରି ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଏ । ଉତ୍ତର ନ ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଚାଲିଥାଏ । ଅନେକ ପ୍ରୌଦ୍ୟୋଗିକ ଉପକରଣ ଏଥିପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । କେତେକ ଉଦାହରଣ ହେଲା – ଗୁଗଲ୍ ଏନାଲିଟିକ୍ସ୍, ମିକ୍ସ୍-ପ୍ୟାନେଲ୍, କୀନ୍ ଡଟ୍ ଆଇଓ, କି-ହୋଲ୍, ଟାବଲ୍ୟୁ ଇତ୍ୟାଦି ।   === ତଥ୍ୟ ବିବେଚନା === ବିଶ୍ଳେଷଣଦ୍ୱାରା ସୁସଂରଚିତ ଓ ବିଶୁଦ୍ଧ ତଥ୍ୟରୁ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କର ବ୍ୟବହାର, ରୁଚି ଇତ୍ୟାଦି ବିବେଚନା କରିବାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସାୟିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ସହଜ ହୁଏ । ବିଭିନ୍ନ ରେଖାଚିତ୍ର ଓ ସୂଚକର ସହାୟତା ନେଇ ବିବେଚିତ ତଥ୍ୟର ଉପସ୍ଥାପନା କରାଯାଏ । == ଆଧାର == {{Reflist}} [[ଶ୍ରେଣୀ:କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା]] 1c26a4t2573yjos5vat45zu1lzf9wrv 0 61362 606910 512206 2026-09-24T05:47:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606910 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Solar eclipse of July 22, 2009}} [[Image:SE2009Jul22T.gif|thumb|ଗ୍ରହଣ ମାର୍ଗର ଆନିମେସନ]] '''୨୨ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୯ ମସିହାର ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ''' ୨୧ବିଂ ସଦୀର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ [[ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ]] ଥିଲା, ଯାହା କିଛି ସ୍ଥାନରେ ୬ ମିନିଟ ୩୯ ସେକେଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିଲା ।<ref name=AFP/> ଏହି କାରଣରୁ ଚୀନ, ନେପାଳ ଏବଂ [[ଭାରତ]]ରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ରୁଚି ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଥିଲା ।<ref name=AFP>{{Cite web |url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5ihVF0P6egD6R8AyynWO_Rm8ZZjKQ |title=AFP: Solar eclipse sparks tourism fever in China<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-07-27 |archive-date=2009-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090727014548/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5ihVF0P6egD6R8AyynWO_Rm8ZZjKQ |url-status=live }}</ref><ref name=Xinhua14>{{Cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english/2009-05/19/content_11402627.htm |title=Scientists: China the best place to observe longest solar eclipse in 2,000 years_English_Xinhua<!-- Bot generated title --> |access-date=2017-08-27 |archive-date=2009-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090806152113/http://news.xinhuanet.com/english/2009-05/19/content_11402627.htm |url-status=dead}}</ref><ref>[http://in.news.yahoo.com/43/20090717/860/ttc-indian-students-on-solar-eclipse-ody.html Indian students on solar eclipse 'odyssey' to China - Yahoo! India News<!-- Bot generated title -->]</ref> ଏହି ଗ୍ରହଣ ସୁର୍ଯ୍ୟ-ଚକ୍ର ୧୩୬ର ଏକ ଭାଗ ଅଟେ, ଯେପରି କୀର୍ତ୍ତିମାନ-ସ୍ଥାପକ ୧୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୧ ମସିହାର ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଥିଲା । ଏହି ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଏହା ପରର ଘଟଣା ୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୭ ମସିହାରେ ହେବ ।<ref>{{Cite web |url=http://www.tierrayestrellas.com/skylook/eclipses/futuro/020827i.htm |title=AUGUST 2, 2027 TOTAL SOLAR ECLIPSE<!-- Bot generated title --> |access-date=August 27, 2017 |archive-date=July 25, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090725171849/http://www.tierrayestrellas.com/skylook/eclipses/futuro/020827i.htm |url-status=dead }}</ref> ଏହାର ଲମ୍ବା ଅବଧି ଏଥିପାଇଁ ରହିଛି କି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଉପଭୂ ବିନ୍ଦୁରେ ରହିଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ରମାର ପ୍ରକୃତ ବ୍ୟାସ ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ୮% ବଡ଼ ଅଟେ (ଗ୍ରହଣର ପରିମାଣ ୧.୦୮୦) ତଥା ପୃଥିବୀ ଉପସୌରିକା ନିକଟ ଅଟେ,<ref>[http://apod.nasa.gov/apod/ap090703.html]</ref> ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଳ୍ପ ଛୋଟ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଏହି ମାସର ତିନି ଗ୍ରହଣର ଶୃଙ୍ଖଳାରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ହୋଇଛି , ଯେଉଁଥିରୁ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱୟ ୭ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୯ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ତଥା ୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୯ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ଅଟେ । ==ସମୟବିଧି== ଏହା ୨୧ବିଂ ସଦୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଥିଲା ଏବଂ କେବଳ ୧୩ ଜୁନ ୨୧୩୨ ମସିହାରେ ହିଁ ଅବଧି ମାମଲାରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହେବ । ଅଧିକତମ ଗ୍ରହଣ ୦୨:୩୫:୨୧ ୟୁଟିସିକୁ ବୋନୀନ ଦ୍ୱୀପର ୧୦୦ କିମି ଦକ୍ଷିଣରେ ହେବ ଯାହା ଜାପାନର ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବରେ ହୋଇଛି । ଉତ୍ତର ଇବୋ ଜିମା ଦ୍ୱୀପର ସ୍ଥଳଖଣ୍ଡ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରାୟ ଅଧିକତମ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ସମୟବିଧି ହେବ, ଯେତେବେଳେକି ନିକଟତମ ବସିତ ବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି ଏକୁସେକିଜିମା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ୬ ମିନିଟ ୨୬ ସେକେଣ୍ଡ ରହିବ ।<ref>{{Cite web |url=http://totaleclipse.jp/island/index.html |title=Island « Total Eclipse.Jp<!-- Bot generated title --> |access-date=2017-08-27 |archive-date=2009-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418211346/http://totaleclipse.jp/island/index.html |url-status=dead }}</ref> ==ଛବି== <gallery> <!-- Images can be added to this gallery.--> file:Solar_Eclipse_July_22_2009_New_Delhi.JPG|ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ଭାରତରୁ ଆଂଶିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ Image:Partial_eclipse_Kolkata_22July.jpg|କଲିକତା, ଭାରତରୁ ଆଂଶିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ File:Partial Solar eclipse Miyazaki 2009.jpg|ମିୟାଜକି ସହର, ଜାପାନରୁ ଆଂଶିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ File:Sun_eclipse_2009-07-22_Beijing.jpg|ବୀଜିଙ୍ଗ, ଚୀନରୁ ଆଂଶିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ </gallery> <gallery> File:diamond rind of the total ecplise of the sun from Panchaghar bangladesh_Muntasir mamun imran.JPG File:Solar eclipse diamond ring 22 July 2009 taken by Lutfar Rahman Nirjhar from Bangladesh.jpg File:Total ecplise of the sun from Panchaghar bangladesh_Muntasir mamun imran.JPG File:Litang, China (5366659018).jpg File:Solar eclipse of 2009 July 22 near Hangzhou.jpg </gallery> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରକୃତି]] 6ki9gm8ojzj88jt4na7bv55k1c3hoik 0 61383 606680 467569 2026-09-24T00:02:03Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606680 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ଜ୍ୟୋତି ଆମ୍ଗେ |image = File:Wax statues of world's smallest living woman.png |caption = 2013 ମସିହାରେ ଆମ୍ଗେ |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1993|12|16}}<ref name="guiness-dob">{{cite web|url=http://www.guinnessworldrecords.com/news/2011/12/new-world%E2%80%99s-smallest-woman-ten-things-you-need-to-know-about-jyoti-amge/|title=New world's smallest woman: Ten things you need to know about Jyoti Amge|work=Guinness World Records|accessdate=16 December 2015|date=14 December 2011|quote=Born on 16 December, 1993, in Nagpur Jyoti measures 61.95 cm (2 ft) tall}}</ref> |birth_place = ନାଗପୁର, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, [[ଭାରତ]] |occupation = କଳାକାର |known_for = ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଜୀବନ୍ତ ମହିଳା |height = {{height|ft=2|in=1|precision=2}} |imagesize = |yearsactive = |spouse = }} [[ଫାଇଲ:Jyoti amge (2).jpg|thumb|260x260_ପିକସେଲ|ଜ୍ୟୋତି ଆମ୍ଗେ]] '''ଜ୍ୟୋତି ଆମ୍ଗେ''' (ଜନ୍ମ: 16 ଡିସେମ୍ବର 1993)<ref name="guiness-dob"/> '''ଗିନିଜ ବୁକ ଅଫ ୱାର୍ଲଡ ରେକର୍ଡ''' ଅନୁସାରେ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{cite news | title=Tiny Teenager Stands Tall Despite Her Height of 23 Inches | url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,348248,00.html | work=foxnews.com | publisher=[[Fox News Channel]] | date=9 April 2008 | accessdate=20 July 2008 | archive-date=19 September 2008 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080919164002/http://www.foxnews.com/story/0,2933,348248,00.html | url-status=dead}}</ref> 21 ଡିସେମ୍ବର 2011 ମସିହାରେ ଜ୍ୟୋତି ଆମ୍ଗେଙ୍କ 18ତମ ଜନ୍ମଦିନ ପରେ, ତାଙ୍କୁ ଅଧିକାରୀକ ଅନୁସାରେ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ମହିଳା ବୋଲି ଘୋଷିତ କରାଗଲା , '''ଗିନିଜ ବୁକ ଅଫ ୱାର୍ଲଡ ରେକର୍ଡ'''ର ଉଚ୍ଚତା 62.8 ଏବଂ nbsp; ସେଣ୍ଟିମିଟର ({{nowrap|2 ft 0.6 in}})। ତାଙ୍କର ସୀମିତ ଉଚ୍ଚ ଏକ ''"achondroplasia"'' ନାନକ ବୃଦ୍ଧି ଅସମାନ୍ୟତା କାରଣରୁ ହୋଇଛି ।<ref>[http://www.guinnessworldrecords.com/news/2011/12/new-world%E2%80%99s-shortest-woman-it%E2%80%99s-official-%E2%80%93-jyoti-amge-from-india-is-new-record-holder/ Guinness World Records]</ref> 2012 ମସିହାରେ ସେ ନେପାଳରେ, ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ମଣିଷ [[ଚନ୍ଦ୍ର ବାହାଦୂର ଡ଼ାଙ୍ଗୀ]]ଙ୍କ ସହ ଦେଖା ହୋଇଥିଲେ। 2013 ମସିହାରେ 57 ତମ ଗିନିଜ ବୁକ ଅଫ ୱାର୍ଲଡ ରେକର୍ଡ ସଂସ୍କରଣ ପାଇଁ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ କରାଯାଇଥିଲା । <ref>{{cite news | title=World's shortest man, woman meet for first time | url=http://www.foxnews.com/health/2012/08/29/worlds-shortest-man-woman-meet-for-first-time/ | accessdate=13 March 2013 | work=foxnews.com | date=29 August 2012 | archive-date=24 September 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924081209/http://www.foxnews.com/health/2012/08/29/worlds-shortest-man-woman-meet-for-first-time/ | url-status=dead}}</ref> == ମାଧ୍ୟମ ଆବିର୍ଭାବ == ଜ୍ୟୋତି ଆମ୍ଗେ "ଟେଓ ମେମୁକରୀ"ଙ୍କ ସହିତ, ଇଟାଲୀୟନ ଚ୍ୟାନେଲ "କନେଲ 5"ରେ 2012 ମସିହାରେ "ଲୋ ଶୋ ଡୀ ଆଇ ରେକର୍ଡ"ରେ କୋ-ହୋଷ୍ଟେଡ଼ ଥିଲେ । ଆମ୍ଗେ 2009 ମସିହାରେ, (ବଡି ଶକ): ଦୁଇ ଫୁଟ ଡେଙ୍ଗା କିଶୋରୀ ଶୀର୍ଷକରେ ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ଏକ ଭାରତୀୟ ଟେଲିଭିଜନ ଶୋ '''ବିଗ ବସ୍-6'''ରେ ଜଣେ ଅତିଥି ପ୍ରତିଭାଗୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ 13 ଅଗଷ୍ଟ 2014 ମସିହାରେ, ସେ '''ଅମେରିକାନ ହରର ଷ୍ଟୋରି - ଫ୍ରିକ ଶୋ'''ର ଚତୁର୍ଥ ସିଜିନରେ "ଆମେରିକି ହରର ଷ୍ଟୋରି ସୂଚୀରେ - ମା ପେଟୀଟ"ଙ୍କ ଚରିତ୍ରରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, <ref>{{cite web | url=http://uk.eonline.com/news/569143/meet-american-horror-story-freak-show-s-newest-addition-jyoti-amge-the-world-s-smallest-woman | title=Meet American Horror Story: Freak Show's Newest Addition: Jyoti Amge, the World's Smallest Woman! | publisher=[[E!]] | date=13 August 2014 | accessdate=14 August 2014 | author=Bucksbaum, Sydney}}</ref> ଯାହା 8 ଅକ୍ଟୋବର 2014 ମସିହାର ପ୍ରିମିୟର ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ମହମ ପ୍ରତିମା ସେଲିବ୍ରେଟି ୱେକ୍ସ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ଲୋନାବଲରେ ରହିଛି । == ଫିଲ୍ମୋଗ୍ରାଫି == {| class="wikitable sortable" |+ List of Films and Television Appearances |- ! Year !! Title !! Role !! Notes |- | 2009 || ''Body Shock'' || Herself || Episode- Two feet high teen |- | 2012–2013 || ''Bigg Boss 6'' || Herself || Guest appearance |- | 2014–2015 || ''American Horror Story: Freak Show'' || Ma Petite || 12 episodes |} ==ଆଧାର== 30aqt18gnq28fdhuvs4dg6nr3c57qmk 0 61405 606676 507819 2026-09-24T00:01:09Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606676 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Jonathan Meath}} {{Infobox person |name = ଜୋନାଥନ ମୀଥ୍ |image = Jonathan G Meath portrays Santa Claus.jpg |image_size = |alt = |caption = ଜୋନାଥନ ମୀଥ୍ (୨୦୧୦) |birth_name = ଜୋନାଥନ ମୀଥ୍ |birth_date = {{Birth date and age|1955|09|16}} |birth_place = ବାଲ୍ଟି ମୋର, ମ୍ୟାରୀ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ୟୁ.ଏସ |death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> |residence = କମ୍ବ୍ରିଜ, ମସ୍ଚୁସେଟସ, ୟୁ.ଏସ |nationality = ଅମେରିକାନ |ethnicity = |citizenship = |other_names = |known_for = |education =ଫିଲିପ୍ସ ଏକାଡେମୀ (ଆଣ୍ଡୋଭର) (1974) |alma_mater = ନିୟୁୱର୍କ ୟୁନିଭରସିଟି (1979) |employer = ଆଣ୍ଡନଜୁରା |occupation = ଟେଲିଭିଜନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ,<br>ସାଣ୍ଟା କ୍ଲସ |years_active = c. 1980s- ବର୍ତ୍ତମାନ (ଟେଲିଭିଜନ କ୍ୟାରିଅର)<br />2007-ବର୍ତ୍ତମାନ (ସାଣ୍ଟା) |home_town = ହରିସଭିଲ୍ଲା, ନିୟୁ ହମ୍ପସୀର, ୟୁ.ଏସ |salary = |networth = |height = |weight = 250 ପାଉଣ୍ଡ |title = |boards = |religion = |spouse = |partner = |children = |parents = |relations = |callsign = |awards = ଜର୍ଜ ଫୋସ୍ଟର ପେବଡୀ ଆୱାର୍ଡ<br>ଇମ୍ମୀ ଆୱାର୍ଡ ନୋମିନେସନ<br>କର୍ନେଜୀ ମେଡାଲ 2005<ref name=twsNovM23>{{cite news |title= Carnegie Medal for Excellence in Children's Video winners, 1991 to present |publisher= Association for Library Service for Children |quote= 2005 ... Jonathan Meath of FableVision, ... |year= 2005 |url= http://www.ala.org/ala/mgrps/divs/alsc/awardsgrants/bookmedia/carnegiemedal/carnegiepast/index.cfm |accessdate= 2010-11-13 }}</ref><ref name=twsNovM13>{{cite news |title= Awards for Jonathan G. Meath |publisher= IMDb Internet Movie Database |quote= see awards |year= 2001 |url= http://www.imdb.com/name/nm0575254/awards |accessdate= 2010-11-13 }}</ref> |signature = |website = [http://www.meathmedia.com/MM/Welcome.html meathmedia]<ref name=twsNovM12>{{cite news |author= Jonathan Meath |title= Jonathan Meath |publisher= MeathMedia |quote= MeathMedia is the umbrella company for the activities and creations of Jonathan Meath. |date= 2010-11-13 |url= [http://www.meathmedia.com/MM/Welcome.html meathmedia] |accessdate= 2010-11-13 }}</ref> |footnotes = |box_width = }} ''' ଜୋନାଥନ ମୀଥ୍''' (ଜନ୍ମ: 16 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 1955) ଜଣେ ଆମେରିକି ଟିଭି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ, ଯାହା ବୋଷ୍ଟନରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଟେଲିଭିଜନ ଉତ୍ପାଦନ ରୂପେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଟେ ।<ref name=tws2octoeieo>{{cite news |title= Famous Folks from Cambridge |newspaper= The Boston Globe and Boston.com |quote= ... The Cambridge resident spent 15 years in children's television producing ... producers behind "Where in the World is Carmen Sandiego." ... Santa Claus..... |date= 26 March 2012 |url= http://www.boston.com/yourtown/cambridge/gallery/famous_celebrities_from_cambridge?pg=18 |accessdate= October 17, 2012 |archive-date= 13 June 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20120613172132/http://www.boston.com/yourtown/cambridge/gallery/famous_celebrities_from_cambridge?pg=18 |url-status= dead }}</ref><ref name=twsNovM22>{{cite news |author=LIAM MURPHY |title=Jonathan Meath ’74 Pursued Children’s Television Production After Cultivating His Interests at PA |publisher=Phillips Academy |quote=Meath graduated from New York University in 1978 and has been nominated for one Primetime Emmy award and two Daytime Emmys for his work on the children’s series “Zoom” and “[[The Wubbulous World of Dr. Seuss]].” |date=2009-10-23 |url=https://pdf.phillipian.net/2009/10232009.pdf |accessdate=2010-11-13 }}</ref> ସେ ''ହୋୟାର ଇନ ଦି ୱାର୍ଲଡ ଇଜ କର୍ମେନ୍ ସାଣ୍ଡିଗୋ?'' ଟିଭି ସୋର ବରିଷ୍ଠ ନିର୍ମାତା ଥିଲେ । <ref name=twsNovM25>{{cite news |title= Carmen Sandiego's Great Chase Through Time |publisher= allgame |quote= "The Chief" Video Director ... Jonathan Meath |date= 2010-11-13 |url= http://www.allgame.com/game.php?id=23799&tab=credits |accessdate= 2010-11-13 |archive-date= 2014-11-15 |archive-url= https://web.archive.org/web/20141115201332/http://www.allgame.com/game.php?id=23799&tab=credits |url-status= dead }}</ref> ସେ ''"ଜୁମ (1999 ଟିଭି ଶୃଙ୍ଖଳା)"'' <ref name=twsNovM11>{{cite news |author= About This Person |title= Jonathan Meath |publisher= The New York Times: Movies & TV |quote= Jonathan Meath Filmography: Zoom (TV Series) |year= 2010 |url= https://movies.nytimes.com/person/1012736/Jonathan-Meath |accessdate= 2010-11-13 |archive-date= 2012-11-03 |archive-url= https://web.archive.org/web/20121103090432/http://movies.nytimes.com/person/1012736/Jonathan-Meath |url-status= dead }}</ref><ref name=twsNovM15>{{cite news |title= Jonathan Meath |publisher= Yahoo! TV |quote= The Making of Zoom. Producer. Zoom. Senior producer. |date= 2010-11-13 |url= https://tv.yahoo.com/jonathan-meath/contributor/715772 |accessdate= 2010-11-13 }}</ref> ଏବଂ ''"ଦି ବ୍ୟୁବୁଲ୍ସ ୱାର୍ଲଡ ଅଫ ଡ଼ଃ. ସିଉସ୍"''ର ନନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । <ref name=twsNovM22/> ସେ ଏଣ୍ଡନ ଜୁରା ନାମକ ଏକ କମ୍ପାନୀର ସହ-ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ ।<ref name=twsNovM31>{{cite news |author= Liam Murphy |title= Jonathan Meath ’74 Pursued Children’s Television Production After Cultivating His Interests at PA |publisher= The Philippian |quote= Jonathan Meath ’74, ... co-found Andanzura, a children’s television production company. ... |date= October 26, 2009 |url= http://phillipian.net/article/8829 |accessdate= 2010-11-13 }}</ref> ଏହା ଛଡା, ସେ ଜଣେ '''ସାଣ୍ଟା କ୍ଲସ''' ରୂପେ ନିଜର କ୍ୟାରିୟର ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଏବିସିର "ଗୁଡ଼ ମର୍ନିଙ୍ଗ ଆମେରିକା" ଶୋ ସହିତ '''ସାଣ୍ଟା''' ରୂପେ ବିଭିନ୍ନ ମିଡିଆରେ ବହୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି ,<ref name=tws2DecL112>{{cite news |author= Alex E. Weaver |title= "The Harvard of Santa Schools": Tracking Kris Kringle to the Classroom |newspaper= BostInno |quote= ... Jonathan Meath, a Cambridge resident who’s been a professional Kris Kringle for seven years. ... appeared all over the world, in malls and movies, radio shows and, currently, Radio City Music Hall in New York ... |date= December 7, 2012 |url= http://bostinno.com/2012/12/07/tracking-santa-to-the-classroom/ |accessdate= December 12, 2012 }}</ref> ଏବଂ "ରକେଟ୍ସ"ଙ୍କ ସହ ନିୟୁୱର୍କର ''ରେଡ଼ିଓ ସିଟି ମ୍ୟୁଜିକ''ରେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଦେଖାଇଛନ୍ତି ।<ref name=tws2DecL112/><ref name=twsNovM21>{{cite news |author= Rich Whittle |title= Swingin’ Santa Finds Singing’s Big Business |publisher= Boston Herald |quote= Here’s one Santa who sings for his snack. Professional Santa Jonathan Meath, a Cambridge television producer, has released a holiday CD ... |date= December 12, 2007 |url= http://www.business-opportunities.biz/2007/12/12/swingin%E2%80%99-santa-finds-singing%E2%80%99s-big-business/ |accessdate= 2010-11-13 |archive-date= 2010-12-23 |archive-url= https://web.archive.org/web/20101223094612/http://www.business-opportunities.biz/2007/12/12/swingin%E2%80%99-santa-finds-singing%E2%80%99s-big-business/ |url-status= dead }}</ref><ref name=twsNovM32>{{cite news |author= Mary Ann Georgantopoulos |title= Miracle on Mass. Ave.: City Santa takes suit seriously |publisher= The Boston Globe |quote= ... Jonathan Meath is the perfect fit for a Santa. He is slightly overweight (he prefers the term "organic Santa"), has a red suit ... |date= December 23, 2007 |url= http://www.boston.com/news/local/articles/2007/12/23/miracle_on_mass_ave_city_santa_takes_suit_seriously/ |accessdate= 2010-11-13 |archive-date= 2012-11-02 |archive-url= https://web.archive.org/web/20121102131052/http://www.boston.com/news/local/articles/2007/12/23/miracle_on_mass_ave_city_santa_takes_suit_seriously/ |url-status= dead }}</ref> ସେ "ବୋଷ୍ଟନ ମଗାଜିନ" ରୂପେ ଫାଦର ଖ୍ରୀଷ୍ଟମଷଙ୍କ କବରରେ ଦେଖା ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଇ"ନ୍ୟାସନାଲ ପବ୍ଲିକ ରେଡ଼ିଓ"ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ କରାଯାଇଥିଲା । <ref name=twsNovM>{{cite news |author= Win Rosenfeld |title= America's Next Top Santa |publisher= National Public Radio |quote= ... Santa also goes by the name Jonathan Meath. When he's not checking his lists, Jonathan is a TV Producer who specializes in children's programming.... |date= December 25, 2007 |url= http://www.npr.org/blogs/bryantpark/2007/12/americas_next_top_santa_1.html |accessdate= 2010-11-13 }}</ref> ପୁନଶ୍ଚ "ଟାଇମ୍ସ ମାଗାଜିନ" ଶୀର୍ଷକ ସାଣ୍ଟା ରୂପେ ,<ref name=TimeMagazine>Olivia B. Waxman, Dec. 09, 2013, ''Time Magazine'','' [http://newsfeed.time.com/2013/12/09/these-are-the-11-best-santas-in-the-u-s/slide/jonathan-meath/#ixzz2n4Ji9Ejj These Are the 11 Best Santas in the U.S. -- And where to find them], Accessed Dec. 10, 2013, "...lobby of Radio City Music Hall last year, where he posed for numerous pictures with the Rockettes. ... if you’re flying ... see him putting an oxygen mask on himself before putting one on his elf in the holiday edition of the airline’s in-flight safety video..."</ref> ଏବଂ ଏକ ଡେ଼ଲ୍ଟା ଏୟାରଲାଇନର ଇନ-ଫ୍ଲାଇଟ ଭିଡ଼ିଓରେ ସାଣ୍ଟା ରୂପେ ଦେଖା ଦେଇଥିଲେ ।<ref name=TimeMagazine/> ତାଙ୍କୁ କୋକା-କୋଲାର ଦୁନିଆ ସାରା 2016 ମସିହାର ଅବକାଶ ବିଜ୍ଞାପନ ଅଭିଯାନରେ ସାଣ୍ଟା ରୂପେ ଦେଖା ଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରେଣ୍ଟ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାପନରେ '''ଏ କୋକ ଫର ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ''' ନାମ ଦିଆଯାଇଛି ।<ref>https://www.facebook.com/CocaColaUnitedStates/photos/a.855061967859852.1073741828.820882001277849/1405576736141703/?type=3&theater</ref> ==ଗ୍ୟାଲେରି== <gallery> File:20121123 SantaClaus-Chicago.JPG File:SantaWithKids2014.jpg File:Jonathan G Meath portrays Santa Claus.jpg </gallery> ==ଆଧାର== iydrtmlgqlknjkfzwehnf24ej9n35kc 0 61506 606767 599096 2026-09-24T01:44:58Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606767 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bicalutamide}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 459978482 | IUPAC_name = (''RS'')-''N''-[4-cyano-3-(trifluoromethyl)phenyl]-3-[(4-fluorophenyl)sulfonyl]-2-hydroxy-2-methylpropanamide | image = Bicalutamide.svg | width = 250px | image2 = Bicalutamide 3D ball.png | width2 = 250px <!--Clinical data--> | pronounce = Bicalutamide:<br />{{IPAc-en|b|aɪ|k|ə|ˈ|l|uː|t|ə|m|aɪ|d}} {{respell|bye-kə|LOO|tə-myde}}<ref name="(PharmD.)Clark2009">{{cite book | first1 = Richard | last1 = Finkel | first2 = Michelle Alexia | last2 = Clark | first3 = Luigi X. | last3 = Cubeddu | name-list-format = vanc | title = Pharmacology |url=https://books.google.com/books?id=Q4hG2gRhy7oC&pg=PA481 |year=2009 |publisher=Lippincott Williams & Wilkins |isbn=978-0-7817-7155-9 |pages=481–}}</ref><br />Casodex:<br />{{IPAc-en|ˈ|k|eɪ|s|oʊ|d|ɛ|k|s}} {{respell|KAY|soh-deks}}<ref name="SiftonStaff2002">{{cite book | vauthors = Sifton DW, ((PDR Staff)) |title=PDR Drug Guide for Mental Health Professionals |url=https://books.google.com/books?id=Nd9sAAAAMAAJ |year=2002 |publisher=Thomson/PDR |isbn=978-1-56363-457-4}}</ref> | tradename = Casodex, Cosudex, Calutide, Calumid, Kalumid, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|bicalutamide}} | MedlinePlus = a697047 | licence_US = Bicalutamide | pregnancy_AU = D | pregnancy_US = X | legal_status = Rx-only | routes_of_administration = [[Oral administration|By mouth]]<ref name="Cockshott2004" /> | class = [[Nonsteroidal antiandrogen]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = Well-absorbed; [[Bioavailability#Absolute bioavailability|absolute bioavailability]] unknown<ref name="Dart2004" /> | protein_bound = [[Racemic mixture|Racemate]]: 96.1%<ref name="Cockshott2004" /><br />[[Enantiomer|(''R'')-Isomer]]: 99.6%<ref name="Cockshott2004" /><br />(Mainly to [[human serum albumin|albumin]])<ref name="Cockshott2004" /> | metabolism = [[Liver]] (extensively):<ref name="LemkeWilliams2008" /><ref name="GrosseCampeau2013" /><br />• [[Hydroxylation]] ([[CYP3A4]])<br />• [[Glucuronidation]] ([[UGT1A9]]) | metabolites = • Bicalutamide glucuronide<br />• Hydroxybicalutamide<br />• Hydroxybicalutamide {{abbr|gluc.|glucuronide}}<br />(All inactive)<ref name="LemkeWilliams2008" /><ref name="Cockshott2004">{{cite journal | vauthors = Cockshott ID | title = Bicalutamide: clinical pharmacokinetics and metabolism | journal = Clinical Pharmacokinetics | volume = 43 | issue = 13 | pages = 855–878 | date = 2004 | pmid = 15509184 | doi = 10.2165/00003088-200443130-00003 | quote = These data indicate that direct glucuronidation is the main metabolic pathway for the rapidly cleared (''S'')-bicalutamide, whereas hydroxylation followed by glucuronidation is a major metabolic pathway for the slowly cleared (''R'')-bicalutamide.}}</ref><ref name="pmid8997470">{{cite journal | vauthors = Dole EJ, Holdsworth MT | title = Nilutamide: an antiandrogen for the treatment of prostate cancer | url = https://archive.org/details/sim_annals-of-pharmacotherapy_1997-01_31_1/page/65 | journal = The Annals of Pharmacotherapy | volume = 31 | issue = 1 | pages = 65–75 | year = 1997 | pmid = 8997470 | doi = 10.1177/106002809703100112 | quote = page 67: Currently, information is not available regarding the activity of the major urinary metabolites of bicalutamide, bicalutamide glucuronide, and hydroxybicalutamide glucumnide. }}</ref><ref name="Schellhammer2005">{{cite journal | vauthors = Schellhammer PF | title = An evaluation of bicalutamide in the treatment of prostate cancer | journal = Expert Opinion on Pharmacotherapy | volume = 3 | issue = 9 | pages = 1313–28 | date = September 2002 | pmid = 12186624 | doi = 10.1517/14656566.3.9.1313 | quote = The clearance of bicalutamide occurs pre- dominantly by hepatic metabolism and glucuronidation, with excretion of the resulting inactive metabolites in the urine and faces. }}</ref> <!--| onset = Unknown<ref name="Skidmore-Roth2015">{{cite book | first = Linda | last = Skidmore-Roth | name-list-format = vanc | title = Mosby's Drug Guide for Nursing Students, with 2016 Update | url = https://books.google.com/books?id=g_BwCgAAQBAJ&pg=PA117 | date = 16 July 2015 | publisher = Elsevier Health Sciences | isbn=978-0-323-17297-4 | pages = 117– }}</ref>--> | elimination_half-life = Acute: 5.8 days<ref name="Skidmore-Roth2013" /><br />Chronic: 7–10 days<ref name="JordanFurr2010" /> <!--| duration_of_action = Unknown<ref name="Skidmore-Roth2015" />--> | excretion = [[Feces]]: 43%<ref name="LemkeWilliams2008" /><br />[[Urine]]: 34%<ref name="LemkeWilliams2008" /> <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CAS_number = 90357-06-5 | CAS_supplemental = <br />113299-40-4 ((''R'')-isomer) | ATC_prefix = L02 | ATC_suffix = BB03 | PubChem = 2375 | IUPHAR_ligand = 2863 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01128 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 2284 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = A0Z3NAU9DP | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D00961 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 3090 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 409 | PDB_ligand = 198 | synonyms = ICI-176,334; ZD-176,334 <!--Chemical data--> | C=18 | H=14 | F=4 | N=2 | O=4 | S=1 | molecular_weight = 430.373 g/mol | chirality = [[Racemic mixture]] (of (''R'')- and (''S'')-[[enantiomer]]s) | SMILES = O=C(Nc1cc(c(C#N)cc1)C(F)(F)F)C(O)(C)CS(=O)(=O)c2ccc(F)cc2 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C18H14F4N2O4S/c1-17(26,10-29(27,28)14-6-3-12(19)4-7-14)16(25)24-13-5-2-11(9-23)15(8-13)18(20,21)22/h2-8,26H,10H2,1H3,(H,24,25) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = LKJPYSCBVHEWIU-UHFFFAOYSA-N <!--Physical data--> | melting_point = 191 | melting_high = 193 | melting_notes = (experimental) | boiling_point = 650 | boiling_notes = (predicted) | solubility = 0.005 }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ବାଇକାଲୁଟାମାଇଡ''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''Bicalutamide''', ବିକ୍ରୟ ନାମ '''କାସୋଡେକ୍ସ'''/ '''Casodex''') ଏକ [[ଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନ ବିରୋଧୀ]] ([[:en:antiandrogen|antiandrogen]]) ଔଷଧ ଯାହା [[ପ୍ରୋସ୍ଟେଟ କର୍କଟ]] ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2016>{{cite web|title=Bicalutamide|url=https://www.drugs.com/monograph/bicalutamide.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|accessdate= 8 December 2016}}</ref> [[ମେଟାସ୍ଟାସିସ]] ([[:en:metastatic|metastatic]]) ହୋଇଥିବା ପ୍ରୋସ୍ଟେଟ କର୍କଟ ରୋଗରେ ବା [[ଓର୍କିଡେକ୍ଟୋମି]] ([[:en:orchiectomy|surgical removal of the testicles]]) କରାଯାଇଥିଲେ ଏହା [[ଗୋନାଡୋଟ୍ରପିନ-ରିଲିଜିଙ୍ଗ ହରମୋନ ଆନାଲଗ]] ([[:en:gonadotropin-releasing hormone analogue|gonadotropin-releasing hormone (GnRH) analogue]]) ସାଥିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=WassStewart2011>{{cite book |first1=John A.H. |last1=Wass |first2=Paul M. |last2=Stewart | name-list-format = vanc |title=Oxford Textbook of Endocrinology and Diabetes |url=https://books.google.com/books?id=9R-RAAAAQBAJ&pg=PA1625 |date=28 July 2011 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-923529-2 |pages=1625–}}</ref><ref name=AHFS2016/><ref name="ShergillArya2010">{{cite book|last1=Shergill|first1=Iqbal|last2=Arya|first2=Manit|last3=Grange|first3=Philippe R.|last4=Mundy|first4=A. R. | name-list-format = vanc |title=Medical Therapy in Urology|date=2010|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9781848827042|page=40|url=https://books.google.ca/books?id=QmCBTQpHWaUC&pg=PA40|language=en}}</ref> ମହିଳାଙ୍କର [[ହିରସୁଟିନ୍ମ|ଅତ୍ୟଧିକ ବାଳ ବୃଦ୍ଧି]] ([[:en:hirsutism|excessive hair growth]]) ହୋଇଥିଲେ ବାଇକାଲୁଟାମାଇଡ ଦିଆଯାଏ,<ref name=WilliamsBigby2009>{{cite book |first1=Hywel |last1=Williams |first2=Michael |last2=Bigby |first3=Thomas |last3=Diepgen |first4=Andrew |last4=Herxheimer |first5=Luigi |last5=Naldi |first6=Berthold |last6=Rzany | name-list-format = vanc |title=Evidence-Based Dermatology |url=https://books.google.com/books?id=SbsQij5xkfYC&pg=PA529 |date=22 January 2009 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-0017-8 |pages=529–}}</ref> [[ଟ୍ରାନ୍ସଜେଣ୍ଡର ମହିଳାଙ୍କ]]ର ([[:en:transgender women|transgender women]]) [[ହରମୋନ ଥେରାପି]]ର ([[:en:hormone therapy|hormone therapy]]) ଏହା ଉପାଦାନ ଥାଏ,<ref name=Gooren2011>{{cite journal|last1=Gooren|first1=LJ|title=Clinical practice. Care of transsexual persons.|url=https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_2011-03-31_364_13/page/1251|journal=The New England Journal of Medicine|date=31 March 2011|volume=364|issue=13|pages=1251–7|pmid=21449788|doi=10.1056/nejmcp1008161}}</ref> [[ପ୍ରିଆପିଜ୍ମ]] ([[:en:priapism|priapism]]) ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ,<ref name=YuanDeSouza2008>{{cite journal | vauthors = Yuan J, Desouza R, Westney OL, Wang R | title = Insights of priapism mechanism and rationale treatment for recurrent priapism | journal = Asian Journal of Andrology | volume = 10 | issue = 1 | pages = 88–101 | year = 2008 | pmid = 18087648 | doi = 10.1111/j.1745-7262.2008.00314.x }}</ref> ଓ ବାଳକମାନଙ୍କର [[ସମୟ ପୂର୍ବ ଯୌବନ ପ୍ରାପ୍ତି]] ([[:en:precocious puberty|early puberty]]) ରୋଗମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ।<ref name=JamesonGroot2015>{{cite book | first1 = J. Larry | last1 = Jameson | first2 = Leslie J. | last2 = De Groot | name-list-format = vanc | title = Edndocrinology: Adult and Pediatric | url = https://books.google.com/books?id=xmLeBgAAQBAJ&pg=PA2425 | date = 25 February 2015 | publisher = Elsevier Health Sciences | isbn = 978-0-323-32195-2 | pages = 2425–2426, 2139}}</ref> ଏହି ଔଷଧ [[ପାଟିରେ]] ([[:en:oral administration|by mouth]]) ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2016 /> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା --> ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ସ୍ତନ ବୃଦ୍ଧି]] ([[:en:gynecomastia|breast enlargement]]), [[ସ୍ତନ ଯନ୍ତ୍ରଣା]] ([[:en:breast pain|breast tenderness]]) ଓ ଦେହ ଲାଲ ପଡ଼ିଯିବା ([[:en:hot flashes|hot flashes]]) ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=AHFS2016 /> ପୁରୁଷମାନଙ୍କର [[ମହିଳାତ୍ୱ]] ([[:en:feminization (biology)|feminization]]) ପ୍ରକାଶ ପାଏ ଓ ସେମାନେ [[ଯୌନ କ୍ରିୟାହୀନ]] ([[:en:sexual dysfunction|sexual dysfunction]]) ହୋଇଯାଆନ୍ତି ।<ref name="pmid20626600">{{cite journal | vauthors = Elliott S, Latini DM, Walker LM, Wassersug R, Robinson JW | title = Androgen deprivation therapy for prostate cancer: recommendations to improve patient and partner quality of life | journal = The Journal of Sexual Medicine | volume = 7 | issue = 9 | pages = 2996–3010 | year = 2010 | pmid = 20626600 | doi = 10.1111/j.1743-6109.2010.01902.x | url = }}</ref> ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅଳ୍ପ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବାକୁ [[ଏଫଡିଏ]] ([[:en:Food and Drug Administration|Food and Drug Administration]] ବା FDA) ମନା କରେ ।<ref name="Shapiro2012">{{cite book | first = Jerry | last = Shapiro | name-list-format = vanc |title=Hair Disorders: Current Concepts in Pathophysiology, Diagnosis and Management, An Issue of Dermatologic Clinics |url=https://books.google.com/books?id=9rLeICotHEoC&pg=PT187 |date=12 November 2012 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=1-4557-7169-4 |pages=187–}}</ref><ref name=AHFS2016/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଶିଶୁର କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2016 /> ପ୍ରାୟ ୧% ଲୋକଙ୍କର ବାଇକାଲୁଟାମାଇଡ ଯୋଗୁ ଟ୍ରାନ୍ସାଆମିନେଜ ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ([[:en:elevated transaminases|elevated liver enzyme]]) ପାଏ ।<ref name=FDALabel>{{cite web | title = Casodex® (bicalutamide) Tablets | publisher = FDA | url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2005/020498s016lbl.pdf}}</ref><ref name=Wellington2006>{{cite journal | vauthors = Wellington K, Keam SJ | title = Bicalutamide 150mg: a review of its use in the treatment of locally advanced prostate cancer | journal = Drugs | volume = 66 | issue = 6 | pages = 837–50 | year = 2006 | pmid = 16706554 | doi = 10.2165/00003495-200666060-00007 | url = http://www.antialabs.com/reference/21018026.pdf | access-date = 2017-09-12 | archive-date = 2016-08-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160828024232/http://www.antialabs.com/reference/21018026.pdf | url-status = dead }}</ref> ଏହା ଯୋଗୁ କ୍ୱଚିତ୍ [[ଯକୃତ୍ ବିଷକ୍ରିୟା]] ([[:en:hepatotoxicity|liver damage]]),<ref name=AHFS2016 /> ଓ [[ଫୁସଫୁସ ବିଷକ୍ରିୟା]] ([[:en:pulmonary toxicity|lung toxicity]]) ଦେଖାଯାଇପାରେ ।<ref name=Dart2004 /> ଯକୃତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ କ୍ଷତି ସଙ୍କଟ କମ୍ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ସମୟରେ [[ଲିଭର ଫଙ୍କସନ ଟେଷ୍ଟ]] ([[:en:liver function tests|monitoring of liver enzyme]]) କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2016 /> {{^| <!-- Mechanism of action --> Bicalutamide is a member of the [[nonsteroidal antiandrogen]] (NSAA) group of medications.<ref name=Dart2004>{{cite book |first1=Richard C. |last1=Dart | name-list-format = vanc |title=Medical Toxicology |url=https://books.google.com/books?id=BfdighlyGiwC&pg=PA497 |year=2004 |publisher=Lippincott Williams & Wilkins |isbn=978-0-7817-2845-4 |pages=497, 521}}</ref> It works by [[receptor antagonist|blocking]] the [[androgen receptor]] (AR), the [[biological target]] of the [[androgen]] [[sex hormone]]s [[testosterone]] and [[dihydrotestosterone]] (DHT).<ref name=SinghGauthier2000>{{cite journal | vauthors = Singh SM, Gauthier S, Labrie F | title = Androgen receptor antagonists (antiandrogens): structure-activity relationships | journal = Current Medicinal Chemistry | volume = 7 | issue = 2 | pages = 211–47 | date = February 2000 | pmid = 10637363 | doi = 10.2174/0929867003375371 }}</ref> It does not lower androgen levels.<ref name=Dart2004 /> The medication can have some [[estrogen]]-like effects in men.<ref name="IIIBarbieri2013a" /><ref name="MarcusFeldman2007" /><ref name="MahlerVerhelst1998" /> Bicalutamide is [[absorption (pharmacokinetics)|well-absorbed]], and its absorption is not affected by food.<ref name=Cockshott2004 /> The [[terminal half-life]] of the medication is around one week.<ref name="Cockshott2004" /><ref name=AHFS2016 /> It is believed to cross the [[blood–brain barrier]] and affect both the body and [[brain]].<ref name=Cockshott2004 /> <!-- History and culture --> Bicalutamide was patented in 1982 and approved for medical use in 1995.<ref name=FischerGanellin2006>{{cite book|last1=Fischer|first1=Janos|last2=Ganellin|first2=C. Robin| name-list-format = vanc | title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=515|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA515|language=en}}</ref> It is on the [[World Health Organization's List of Essential Medicines]], the most effective and safe medicines needed in a [[health system]].<ref name=WHO19th>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines (19th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML_2015_FINAL_amended_NOV2015.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=8 December 2016|date=April 2015}}</ref> Bicalutamide is available as a [[generic medication]].<ref name=Ric2015>{{cite book|last1=Hamilton|first1=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=381}}</ref> The wholesale cost in the [[developing world]] is about {{currency|7.07|USD}} to {{currency|144.22|USD}} per month.<ref name=ERC2014>{{cite web|title=Bicalutamide|url=http://erc.msh.org/dmpguide/resultsdetail.cfm?language=english&code=BIC50T&s_year=2014&year=2014&str=50%20mg&desc=Bicalutamide&pack=new&frm=TAB-CAP&rte=PO&class_code2=08%2E3%2E&supplement=&class_name=%2808%2E3%2E%29Hormones%20and%20antihormones%3Cbr%3E|website=International Drug Price Indicator Guide|accessdate=8 December 2016}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> In the [[United States]] it costs about {{currency|10.00|USD}} and above per month.<ref name=NADAC2016>{{cite web|title=NADAC as of 2016-12-07 {{!}} Data.Medicaid.gov|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Prices/NADAC-as-of-2016-12-07/ry9m-tx78|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|accessdate=17 January 2017|archive-date=2016-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221003023/https://data.medicaid.gov/Drug-Prices/NADAC-as-of-2016-12-07/ry9m-tx78|url-status=dead}}</ref> The drug is sold in more than 80&nbsp;countries, including most [[developed countries]].<ref name="Drugs.com-2">{{cite web | title = Bicalutamide – International Drug Names | url = https://www.drugs.com/international/bicalutamide.html | publisher = Drugs.com | accessdate = 13 August 2016}}</ref><ref name=Ak1999>{{cite journal | vauthors = Akaza H | title = [A new anti-androgen, bicalutamide (Casodex), for the treatment of prostate cancer—basic clinical aspects] | language = Japanese | journal = Gan to Kagaku Ryoho. Cancer & Chemotherapy | volume = 26 | issue = 8 | pages = 1201–7 | year = 1999 | pmid = 10431591 | doi = | url = }}</ref><ref name="AstraZeneca1999">{{cite web|title=1999 Annual Report and Form 20-F|url=https://ddd.uab.cat/pub/infanu/40172/iaASTZENa1999ieng.pdf|publisher=AstraZeneca|accessdate=1 July 2017}}</ref> It is the most widely used antiandrogen in the treatment of prostate cancer, and has been prescribed to millions of men with the disease.<ref name=MukherjiPezaro2012>{{cite journal | vauthors = Mukherji D, Pezaro CJ, De-Bono JS | title = MDV3100 for the treatment of prostate cancer | journal = Expert Opinion on Investigational Drugs | volume = 21 | issue = 2 | pages = 227–33 | date = February 2012 | pmid = 22229405 | doi = 10.1517/13543784.2012.651125 }}</ref><ref name=PchejetskiAlshaker2014>{{cite journal | last1 = Pchejetski | first1 = Dmitri | last2 = Alshaker | first2 = Heba | last3 = Stebbing | first3 = Justin | name-list-format = vanc | title = Castrate-resistant prostate cancer: the future of antiandrogens|journal=Trends in Urology & Men's Health|volume=5|issue=1|year=2014|pages=7–10 | doi = 10.1002/tre.371}}</ref><ref name="Campbell2014">{{cite web | first = Todd | last = Campbell | name-list-format = vanc | title = Slowing Sales for Johnson & Johnson's Zytiga May Be Good News for Medivation | publisher = The Motley Fool | date = 22 January 2014 | accessdate = 20 July 2016 | url = http://www.fool.com/investing/general/2014/01/22/slowing-sales-for-johnson-johnsons-zytiga-may-be-g.aspx|quote=[...] the most commonly prescribed treatment for metastatic castration resistant prostate cancer: bicalutamide. That was sold as AstraZeneca's billion-dollar-a-year drug Casodex before losing patent protection in 2008. AstraZeneca still generates a few hundred million dollars in sales from Casodex, [...]}}</ref><ref name=HHS2010>{{citation | title = Bicalutamide BPCA Drug Use Review in the Pediatric Population | first = Stephen | last = Chang | name-list-format = vanc | publisher = [[United States Department of Health and Human Services|U.S. Department of Health and Human Service]] | date = 10 March 2010 | accessdate = 20 July 2016 | url = http://www.fda.gov/downloads/AdvisoryCommittees/CommitteesMeetingMaterials/PediatricAdvisoryCommittee/UCM214400.pdf | archive-date = 24 October 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161024181831/http://www.fda.gov/downloads/AdvisoryCommittees/CommitteesMeetingMaterials/PediatricAdvisoryCommittee/UCM214400.pdf | url-status = dead}}</ref> }} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} 3dv1p88alrruj6pnpi5mcpp034zw0ld 0 62412 606890 518204 2026-09-24T05:20:17Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606890 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ଶେଖ ସଲମାନ ବିନ ଇବ୍ରାହିମ ଅଲ-ଖଲିଫା <br>سلمان بن ابراهيم آل خليفة | image = Salman Al-Khalifa.jpg | imagesize = | caption = ତେହରାନର ଏକ ପ୍ରେସ କନ୍ଫରେନ୍ସରେ ଅଲ-ଖଲିଫା | office = ଏ ଏଫ ସିର ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ଲିଷ୍ଟ | term_start = ୨ ମଇ ୨୦୧୩ | term_end = | predecessor = ଝାଙ୍ଗ ଜିଲୋଙ୍ଗ | successor = | office2 = ବହରାଇନ ଫୁଟବଲ ଆସୋସିଏସନର ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ | term_start2 = ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୨ | term_end2 = ୧ ମଇ ୨୦୧୩ | predecessor2 = ଅବଦୁଲ ରେହମାନ ସାୟର | successor2 = ଶେଖ ଅଲି ବିନ ଖଲିଫା ଅଲ-ଖଲିଫା | birth_name = ସଲମାନ ବିନ ଇବ୍ରାହିମ ଅଲ-ଖଲିଫା | birth_date = {{Birth date and age|1965|11|2|df=yes}} | birth_place = ରିଫ୍ଫା, ବହରେନ | nationality = ବହରେନ | religion = ସୁନ୍ନି ଇସଲାମ | alma_mater = ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ ବହରେନ | spouse = ଶେଖ ନଦ {{small|(m. 1993)}} | children = ୩ | relatives = ଇବ୍ରାହିମ ଅଲ-ଖଲିଫା {{small|(Father)}} | occupation = ଏସିଆନ ଫୁଟବଲ ସଙ୍ଗଠନର ପରିଚାଳକ |}} '''ଶେଖ ସଲମାନ ବିନ ଇବ୍ରାହିମ ଅଲ-ଖଲିଫା''' (୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ଜନ୍ମ) ୨ ମଇ ୨୦୧୩ ମସିହାରୁ ଏସିଆନ ଫୁଟବଲ ସଙ୍ଗଠନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଟନ୍ତି । ଏ ଏଫ ସିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ରୂପେ ତାଙ୍କର ଶୁଣାଣି ପୂର୍ବରୁ, ସେ ବହରିନ ଫୁଟବଲ ଆସୋସିଏସନ ପରିଚାଳକ ଥିଲେ, <ref>{{cite web |author=&nbsp;&nbsp;Posted on » Monday, May 04, 2009 |url=http://archives.gdnonline.com/NewsDetails.aspx?date=04/07/2015&storyid=249589 |title=Sports News » 'I don't want to be AFC head' |publisher=Gulf Daily News |date=2009-05-04 |accessdate=2017-07-08 |archive-date=2015-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151223190445/http://archives.gdnonline.com/NewsDetails.aspx?date=04/07/2015&storyid=249589 |url-status=dead }}</ref> ଏବଂ ପରେ ଏସିଆଇ ଫୁଟବଲ ପରିସଂଘ ଅନୁଶାସନ ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ଫୀଫା ଅନୁଶାସନ ସମିତିର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଟନ୍ତି ।<ref>[https://www.fifa.com/aboutfifa/federation/bodies/committee=1882042.html Disciplinary Committee] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090626074401/https://www.fifa.com/aboutfifa/federation/bodies/committee=1882042.html |date=2009-06-26 }}, [[FIFA]].{{dead link|date=July 2017}}</ref> ସେ ଫୀଫା ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ଫୀଫା ବିକାସ ସମିତୀର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଟନ୍ତି । == ଜିବନୀ == ଶେଖ ସଲମାନ ହାଉସ ଅଫ ଖଲିଫାର, ବହରୀନର ଶାହୀ ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଶେଖ ଇବ୍ରାହିମ ବିନ ହମଦ ଅଲ-ଖଲିଫା ଏବଂ ଶେଖଶା ଅଇଶା ବିଣ୍ଟ ସଲମାନ ଅଲ-ଖଲିଫାର ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁତ୍ର ଅଟନ୍ତି । ସେ ଇଂଗ୍ରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକର ଡିଗ୍ରୀ ସହିତ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ବହରିନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଇତିହାଶ [+] ଶେଖ ସଲମାନ ବହୁ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଫୁଟବଲରେ ସାମିଲ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି । ୧୯୮୦ ଦଶକର ଆରମ୍ଭରେ ଯେବେ ସେ ବହରୀନ ଡିଭିଜନ I ଟିମ, ରୀଫା କ୍ଲବର ୟୁବା ଟୀମରେ କିଛି ବର୍ଷ ଖେଳି ସାରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web | url = http://www.thenational.ae/sport/fifa/meet-the-fifa-presidential-candidates-sheikh-salman-bin-ibrahim-al-khalifa | title = Meet the Fifa presidential candidates: Sheikh Salman bin Ibrahim Al Khalifa {{!}} The National | website = www.thenational.ae | access-date = 2016-02-28 }}</ref><ref name="allafrica 201602200372">{{Cite web | url = http://allafrica.com/stories/201602200372.html | title = Africa: FIFA Presidency - No Love for Sexwale | website = allAfrica.com | access-date = 2016-02-29 }}</ref> ରୀଫା କ୍ଲବ ନିଜ ଏକାଡେମିକ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବା ପରଠାରୁ, ଶେଖ ସଲମାନ ବି ଏ ଏଫରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପଦର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଟିମର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ବି ଏ ଏଫର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇଥିଲେ ଓ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ବଛାଗଲା । ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଫିଫା ୱାର୍ଲଡ଼କପ, ଫିଫା ମଧ୍ୟରେ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ, ଫିଫା କ୍ଲବ ଚମ୍ପିୟାନସିପ ଆଦିର ଅନୁଶାସନ ସମିତୀର ସହ-ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ବୀଜିଙ୍ଗରେ ଫୀଫା ଅନୁଶାସନ ସମିତୀର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ ।<ref name="allafrica 201602200372"/> ମଇ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନର ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ ସଲମାନ ବିନଙ୍କୁ "ଏସିଆଇ ଫୁଟବଲ ପରିସଂଘ"ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ବଛାଗଲା ।<ref>{{Cite web | url = http://www.ibtimes.co.uk/bahrain-s-sheikh-salman-elected-president-afc-463700 | title = Bahrain's Sheikh Salman Wins Key Fifa Role Despite Human Rights Abuse Claims | website = International Business Times UK | access-date = 2016-02-28 }}</ref> ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଶେଖ ସଲମାନ "୨୦୧୬ ଫୀଫା ଅସାଧାରଣ କଂଗ୍ରେସ" ପରେ ଫୀଫାର ପର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେବାପାଇଁ ନିଜ ଉମ୍ମିଦର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ "ପ୍ରୀନ୍ସ ଅଲୀ ବିନ ହୁସେନ" ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦି, ଏ ଏଫ ସିର ଉପଯୋଗ କରି ନିଜ ଆଫ୍ରିକା ସମକକ୍ଷଙ୍କ ସହ ସଂଗଠନ ବନେଇବା ଏବଂ ଚୁନାବ ପରିଣାମକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ପାଇଁ ସଲମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦୋଷ ଲଗେଇଥିଲେ । <ref>[http://www.smh.com.au/sport/soccer/prince-ali-asks-fifa-to-investigate-sheikh-salman-bin-ibrahim-al-khalifas-africaasia-deal-20160115-gm77gs.html Prince Ali asks FIFA to investigate Sheikh Salman bin Ibrahim al Khalifa's Africa-Asia deal], ''Smh.com.au'', 16 January 2016</ref> ଫେବୃୟାରୀ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ, ଋଢିବାଦୀ ବ୍ରିଟିଶ ସଂସଦ ସଦସ୍ୟ ଡେମିୟନ କୋଲିନ୍ସ, ସଲମାନଙ୍କ ଉମ୍ମୀଦବାରୀ ପ୍ରତି ଶତୃତାପଣ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଫୀଫା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସମିତୀରେ ସିଟରେ ନିଜ ଅଭିଜାନର ବିତ୍ତପୋଷଣ ପାଇଁ ବିକାଶ ପରିଯୋଜନା ନିଧି (ଫୀଫା ଗୋଲ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ)ରେ ଧନର ବ୍ୟଭାର କରିବାର ଆରୋପ ଲଗାଇଥିଲେ । ଦମିୟନ କୋଲିନ୍ସ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବିସ୍ଫୋଟଦ୍ୱାରା ଏକ ଟିପରେ ବର୍ତ୍ତାଇ ଥିଲେ କି, ଯାହା ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ପ୍ରେସ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ତର୍କ ଦେଇଥିଲେ କି ବହରୀନ ଏଫଏ ମନା କଲେନାହିଁ । ସଲମାନ , ଡୋମିୟନ କୋଲିନ୍ସଙ୍କ ଆରୋପକୁ ମନାକରିଥିଲେ । ସେ ତର୍କ ଦେଲେକି, ସମସ୍ତ ଗୋଲ ରାଶିର ବାରିକିରେ ଲେଖାପରିକ୍ଷିତ ହୋଇଛି ଏବଂସେ ୨୦୦୯ ମସିହାର ଅଭିଯାନକୁ ନିଜେ ବିତପୋଷିତ କରିଥିଲେ ।<ref>[https://www.independent.co.uk/sport/football/european/fifa-presidential-election-sheikh-salman-bin-ibrahim-al-khalifa-denies-british-mps-allegations-a6892661.html Fifa presidential election: Sheikh Salman Bin Ibrahim Al Khalifa denies British MP's allegations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180115185146/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/fifa-presidential-election-sheikh-salman-bin-ibrahim-al-khalifa-denies-british-mps-allegations-a6892661.html |date=2018-01-15 }}, ''Independent.co.uk'', 24 February 2016</ref> ସେ UEFAର ମହାସଚୀବ "ଗିଆନ୍ନୀ ଇନ୍ଫାଟିନୋ"ଙ୍କଠାରୁ ହାରିଯାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web | url = https://news.yahoo.com/fifa-presidential-candidates-making-final-pitches-votes-100255707--spt.html | title = Sheikh Salman heavy favorite to win FIFA election Friday | website = Yahoo News | access-date = 2016-02-29 | archive-date = 2016-02-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160229032630/http://news.yahoo.com/fifa-presidential-candidates-making-final-pitches-votes-100255707--spt.html | url-status = dead }}</ref> ==ନିଜସ୍ୱ ଜୀବନ== ଶେଖ ସଲମାନଙ୍କ ତନୋଟି ପିଲା ଅଛନ୍ତି, ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଜନ୍ମହୋଇଥିବା ଦୁଇ କନ୍ୟା ଶେଖ ଲତୀଫା ଏବଂ ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ଶେଖ ଅହାଶା ଓ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ପୁତ୍ର ଶେଖ ଈସା ।<ref>{{Cite web | url = http://www.huffingtonpost.com/james-dorsey/pressure-builds-on-sheikh_b_9035584.html | title = Pressure Builds On Sheikh Salman to Respond to Human Rights Allegations | website = The Huffington Post | access-date = 2016-02-29 }}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଫୁଟବଲ]] boey514rrmwkx29xs7lgy8hwhtigmez 0 62419 606563 569327 2026-09-23T15:44:04Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟ */ 606563 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Kaunuri Kanya}} {{Infobox film | name = କାଉଁରୀ କନ୍ୟା | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ସାହୁ]] | producer = ରମ୍ୟରଞ୍ଜନ ସାହୁ | writer = ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ସାହୁ | screenplay = ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ସାହୁ | story = ରମ୍ୟରଞ୍ଜନ ସାହୁ<br>ଜୟେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ | based on = | narrator = | starring = [[ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ ସାହୁ]]<br>[[କାବ୍ୟା କିରଣ]]<br>[[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]]<br>ପାୟଲ<br>[[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<br>[[ପ୍ରକୃତି ମିଶ୍ର]] | music = ମିଥୁନ<br>ସତ୍ୟ କଶ୍ୟପ | cinematography = ତୁଷାରକାନ୍ତ ସାହୁ | editing = ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ ସାହୁ | studio = | distributor = | released = ୧୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୩ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''କାଉଁରୀ କନ୍ୟା''', ୨୦୧୩ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।<ref name="Rahashya">{{cite news |title=Be Prepared To Be Thrilled Soon By 'Rahasya' |url=http://www.mycitylinks.in/be-prepared-to-be-thrilled-soon-by-rahasy |accessdate=29 December 2018 |work=Mycitylinks- Bhubaneswar {{!}} Cuttack {{!}} Puri |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190110023050/http://www.mycitylinks.in/be-prepared-to-be-thrilled-soon-by-rahasy |archivedate=10 January 2019 |language=en |url-status=dead }}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ୩ଡି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା । ଏହାପୂର୍ବରୁ [[ମିତ ବସିଛି ମୁଁ ଭୂତ ସାଥିରେ]]ରେ ପ୍ରଥମ ୩ଡି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଥମେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=First Odia 3D Movie of Odisha Kaunri Kanya 3D releases today|url=http://www.odishahaalchaal.com/first-odia-3d-movie-of-odisha-kaunri-kanya-3d-releases-today.html|publisher=Odisha Haalchaal|access-date=2017-11-03|archive-date=2013-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20131226121839/http://www.odishahaalchaal.com/first-odia-3d-movie-of-odisha-kaunri-kanya-3d-releases-today.html|url-status=dead}}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଭାବରେ [[ତାମିଲ ଭାଷା]]ରେ ଡବିଂ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=Fear gets a new name|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/reviews/article1506974.ece|publisher=The New Indian Express|access-date=2017-11-03|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305013510/http://www.newindianexpress.com/entertainment/reviews/article1506974.ece|url-status=dead}}</ref> ରମ୍ୟାରଞ୍ଜନ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=Kaunri Kanya 3D Oriya Horror Film|url=http://incredibleorissa.com/oriyafilms/kaunri-kanya-oriya-movie-songs-videos-wallpapers|publisher=Incredible Orissa}}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ଏହି ଭୂତ ତ‌ଥା କାଉଁରୀ କନ୍ୟାର କାହାଣୀ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ । ଜୟେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ ଏବଂ ରମ୍ୟରଞ୍ଜନ ସାହୁ, ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିନତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ ଏବଂ ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । କାବ୍ୟା କିରଣ ଏବଂ ପୁପୁଲ ଭୁୟାଁ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ନାୟିକା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଅଭିନେତ୍ରୀ [[ପ୍ରକୃତି ମିଶ୍ର]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିରେ ଏକ ଅତିଥି କଳାକାର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ଅଭିନୟ== {{Div col|2}} * [[ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ ସାହୁ]] * [[କାବ୍ୟା କିରଣ]] * [[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]]<ref>{{cite news|title=ଛୋଟ ପରଦାରେ ଉପସ୍ଥାପିକା , ହେଲେ ବଡ଼ ପରଦାରେ ନାୟିକା|url=http://sambad.in/entertainment/anchor-heroinepupul-96471/|accessdate=13 March 2018|newspaper=sambad.in|date=7 March 2018}}</ref> * ପାୟଲ * [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<ref>{{cite news |title=ବନବାସ ଶେଷ, ଏବେ ଗେମ୍ ଓଭର୍ |url=https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096 |access-date=23 September 2026 |work=ପ୍ରମେୟ |issue=ତାରକା ଦୁନିଆ |date=23 September 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260923153741/https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096 |archive-date=23 September 2026 |language=ଓଡ଼ିଆ |url-status=live}}</ref> * [[ପ୍ରକୃତି ମିଶ୍ର]] * ବିଘ୍ନେଶ୍ୱର ପଣ୍ଡା * ରୀହାନ୍ * ଆଶୁତୋଷ ମହାନ୍ତି * ସୁଦୀପ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ * ଚନ୍ଦାମାମା * ଦୁର୍ଗା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ * ଗୋପାଳ ପ୍ରଧାନ * ସୂର୍ଯ୍ୟ * ଦେବାଶିଷ * ଚିତ୍ତ ରଞ୍ଜନ * ପ୍ରତୀକ୍ଷା * ସୋନାଲୀ * ଗୁଡ୍ଡୁ * ତ୍ରିନାଥ * ଦୀପକ * ପମି * ସ୍ମୃତି * ସୀମା * ସଂଗ୍ରାମ ସାହୁ * ସନ୍ତୋଷ * ମୂରଲୀଧର ସାହୁ * ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସାବତ * ଦେବାଶିଷ ଦାସ * ଅରବିନ୍ଦ * ପ୍ରଭାସ ମିଶ୍ର * ଦୀପକ କୁମାର ଦାଶ * ଆଶୁତୋଷ ପଣ୍ଡା * ତରୁଣ ସାହୁ * ତୁଷାର ବେହେରା * ପ୍ରଭାସ ମୁଦୁଲି * ରେକେଶ ମଣ୍ଡଳ * ଗଣେଶ {{Div col end}} ==କାହାଣୀ== ଆକାଶ, ପେଷାରେ ଜଣେ ଡାକ୍ତର, ଗୋଟିଏ ଗାଆଁକୁ ତାଙ୍କର ବଦଳି ହୁଏ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ରିୟାଙ୍କ ସ‌ହ ଅନେକ କିଛି ଅପ୍ରାକୃତି ଘଟଣା ଘଟିବା ପରେ ସେ କିଛି ପ୍ରେତ ଶକ୍ତିର ଅଧିନରେ ଆସିଯାଆନ୍ତି । ଏହାପରେ ରିୟାଠାରେ ଘଟୁଥିବା ଅପ୍ରାକୃତି ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ, ଆକାଶ ଜଣେ ମନସ୍ତ‌ତ୍ୱବିତ୍ ରାଜୀବ୍‌ଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତି । ଏହାପରେ ସେମାନେ ରିୟା ସ‌ହ ଲାଗିଥିବା ଏକ ଆତ୍ମା ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଆନ୍ତି । ରବି ଏବଂ ଅନୁସୟା ନାମକ ଦୁଇଜଣ ସେହି ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦା ଥିଲେ । ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିଲେ, ମାତ୍ର ଗାଁ ଲୋକ ଅନୁସୟାକୁ ଡାହାଣୀ ସନ୍ଦେହରେ ହତ୍ୟା କରିଦେଇଥିଲେ । ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ମିଥୁନ ଏବଂ ସତ୍ୟ କଶ୍ୟପ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1= ଡର ଲାଗେ | lyrics1 = | length1= | extra1= | title2= ପ୍ରିୟାରେ | lyrics2 = | length2= | extra2= | title3= ରଙ୍ଗବତି | lyrics3 = | length3= | extra3= | title4= ସୋନିଆ ସୋନିଆ | lyrics4 = | length4= | extra4= }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|tt3311586}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] trs3h1g1ulp1yutx76zxfgi89wjs4aq 0 62547 606567 557250 2026-09-23T15:46:06Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟ */ 606567 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Blackmail}} {{Infobox film | name = ବ୍ଲାକ୍‌ମେଲ୍ | image = | image size = | alt = | caption = | director = ଅମିତ ନାୟକ | producer = ଆଦିକନ୍ଦ ସାହୁ | writer = [[ବାପୁ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] | screenplay = | story = ଆଦିକନ୍ଦ ସାହୁ | based on = | narrator = | starring = [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<br>ଆହାନା<br>[[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]]<br>[[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]<br>[[ମନୋଜ ମିଶ୍ର]] | music = [[ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ]] | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''ବ୍ଲାକ୍‌ମେଲ୍''', ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।<ref>{{cite news |title=ଜାଣନ୍ତୁ , ୨୦୧୮ରେ ଏଯାଏଁ କେତୋଟି ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ରିଲିଜ୍‌ ହେଲା |url=http://sambad.in/entertainment/2018-odia-movies-list-274827/ |accessdate=29 December 2018 |work=Sambad.in |date=29 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201022233923/https://sambad.in/entertainment/2018-odia-movies-list-274827/ |archivedate=22 October 2020 |location=ଓଡ଼ିଶା |language=ଓଡ଼ିଆ |url-status=dead }}</ref><ref name="21 films in 9 months">{{cite news |title=ବଢ଼ୁଛି ଆକର୍ଷଣ , ନଅ ମାସରେ ୨୧ଟି ନୂଆ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଦେଖିଲେଣି ଦର୍ଶକ {{!}} Sambad |url=http://sambad.in/entertainment/21-movies-in-9-months-222026/ |accessdate=2 October 2018 |work=Sambad |date=1 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191104044954/http://sambad.in/entertainment/21-movies-in-9-months-222026/ |archivedate=4 November 2019 |location=Odisha |language=Odia |url-status=dead }}</ref><ref name="Odia Films till August 2018">{{cite news |title=ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ଆଠ ମାସରେ ଓଲିଉଡର ହାଲଚାଲ୍‌ ସଂପର୍କରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି କି ? {{!}} Sambad |url=http://sambad.in/entertainment/8-months-of-ollywood-206298/ |accessdate=4 September 2018 |work=Sambad |date=4 September 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907052853/http://sambad.in/entertainment/8-months-of-ollywood-206298/ |archivedate=7 September 2018 |url-status=dead }}</ref><ref name="ସମାଜ ୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର">{{cite news |title=ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ବ୍ଲାକମେଲ୍ |url=http://samajaepaper.in/epaperimages/02092018/02092018-md-sn-8/192018211322312.jpg |accessdate=2 September 2018 |work=ସମାଜ (ରବିବାର) |date=2 September 2018 |archiveurl=http://www.webcitation.org/727mhPVXN |archivedate=2 September 2018 |location=ଓଡ଼ିଶା |language=Odia}}</ref> ପ୍ରଯୋଜକ ଆଦିକନ୍ଦ ସାହୁଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା ମା ସିଂହବାହିନୀ ମୁଭିଜ୍ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲା ।<ref name="Samaja 26 August">{{cite news |title=ଆସୁଛି ବ୍ଲାକମେଲ୍ |url=http://samajaepaper.in/epaperimages/26082018/26082018-md-sn-8/2582018205743316.jpg |accessdate=1 September 2018 |work=ସମାଜ (ରବିବାର) |date=26 August 2018 |archiveurl=http://www.webcitation.org/726OTenOi |archivedate=1 September 2018 |language=Odia}}</ref> ବାପୁ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ।<ref name="Ahana"/> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଆଦିକନ୍ଦ ସାହୁ ।<ref name="୨୦୧୮ ରିଲିଜ୍">{{cite news |title=Odia Movies List 2018 |url=https://odialive.com/list-of-odia-films-released-in-2018/ |accessdate=30 December 2018 |work=OdiaLive |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190125070742/https://odialive.com/list-of-odia-films-released-in-2018/ |archivedate=25 January 2019 |url-status=dead }}</ref> ଅମିତ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।<ref name="ଆହାନା ଏବଂ ତମନ୍ନାଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରି ଭଲ ଲାଗିଲା"/> ଅମିତ ଜଣେ ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ପୂର୍ବରୁ କାମ କରୁଥିଲେ ।<ref name="ବ୍ଲାକ୍ ମେଲ୍‌ର ନାୟିକା"/> ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।<ref name="Blackmail"/> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ।<ref name="ଆହାନା ଏବଂ ତମନ୍ନାଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରି ଭଲ ଲାଗିଲା">{{cite news|title=ଆହାନା ଏବଂ ତମନ୍ନାଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରି ଭଲ ଲାଗିଲା, ସେମାନେ ଖୁବ୍‌ କୋପରେଟିଭ୍‌ : ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ|url=http://sambad.in/entertainment/interview-of-ardhendu-sundar-sahu-95841/|accessdate=8 April 2018|newspaper=sambad.in|date=5 March 2018}}</ref><ref>{{cite news|title=ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁଙ୍କ ଆତ୍ମ‌ବିଶ୍ୱାସ|url=http://samajaepaper.in/epaperimages/11032018/11032018-md-sn-8/1032018201526906.jpg|accessdate=12 March 2018|newspaper=ସମାଜ|date=11 March 2018}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିରେ ଆହାନା ଏବଂ ତମନ୍ନା ଉଭୟ ନାୟିକା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="ବ୍ଲାକ୍ ମେଲ୍‌ର ନାୟିକା">{{cite news|title='ବ୍ଲାକ୍ ମେଲ୍‌ର ନାୟିକା'|url=http://samajaepaper.in/epaperimages/12112017/12112017-md-sn-8/1111201720505941.jpg|accessdate=12 November 2017|newspaper=[[ସମାଜ]]|date=12 November 2017}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ [[ଟପୋରି]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ [[ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ]]ରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଆହାନା [[ଭୈରବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)|ଭୈରବ]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ<ref name="Ahana">{{cite news|title=ଆହାନାଙ୍କ ଆଶା|url=http://samajaepaper.in/epaperimages/05112017/05112017-md-sn-8/4112017212711813.jpg|accessdate=5 November 2017|newspaper=[[ସମାଜ]]|date=5 November 2017}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଏବଂ ତମନ୍ନା [[ଭାଇନା, କ'ଣ କଲା ସେ]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର, ମନୋଜ ମିଶ୍ର, ଜର୍ଜ ତିଆଡ଼ି, ରତନ ମେହେର, ସରୋଜ ଦାସ, ରାଜଶ୍ରୀ, ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା, ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ, ଗୁଡ୍ଡୁ, ଜ୍ଞାନ, ନଳିନୀ, ବେବି ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="Ahana"/> ==ଅଭିନୟ== * [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<ref>{{cite news|url=https://sambad.in/entertainment/tamanna-story-448365/|title=ଭିନ୍ନ ଧରଣର ଭୂମିକାରେ ଆସୁଛନ୍ତି ଓଲିଉଡ ନାୟିକା ତମନ୍ନା {{!}} Sambad|date=15 November 2019|work=ସମ୍ବାଦ|accessdate=25 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001070025/https://sambad.in/entertainment/tamanna-story-448365/|archivedate=25 December 2021|publisher=sambad.in|location=ଭୁବନେଶ୍ୱର|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|title=ବନବାସ ଶେଷ, ଏବେ ଗେମ୍ ଓଭର୍|date=23 September 2026|work=ପ୍ରମେୟ|access-date=23 September 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260923153741/https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|archive-date=23 September 2026|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref>- ଅନୁରାଗ/ଦେବ୍ * [[ଆହାନା ବରାଳ]]<ref>{{cite news |title=ଅଭିନେତ୍ରୀ ଆହାନାଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ ରାକେଶ,ସୋସିଆଲ୍‌ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ ହେଉଛି ବିବାହ ଫଟୋ |url=http://www.prameya.com/ahana-marriage-with-rakesha-at-bbsr/ |accessdate=17 December 2021 |work=Prameya |date=14 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210314021808/http://www.prameya.com/ahana-marriage-with-rakesha-at-bbsr/ |archivedate=14 March 2021 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |language=ଓଡ଼ିଆ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|title=ଜାଣନ୍ତୁ , କାହିଁକି ସିଦ୍ଧାନ୍ତଙ୍କୁ ଡରୁଥିଲେ ଏହି ନାୟିକା|url=http://sambad.in/entertainment/siddhant-ahana-2-147559/|accessdate=6 June 2018|newspaper=sambad.in|date=27 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211217140008/https://sambad.in/entertainment/siddhant-ahana-2-147559/|archivedate=17 December 2021|location=ଭୁବନେଶ୍ୱର|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> * [[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]]<ref>{{cite news |first1=Prachitara |title=Odia Actress Tamanna Vyas Among Top Five In Miss Diva 2018 - ODISHA BYTES |url=http://www.odishabytes.com/odia-actress-tamanna-vyas-among-top-five-miss-diva-2018/ |accessdate=31 August 2018 |work=ODISHA BYTES |date=4 August 2018 |archive-date=6 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206070201/http://www.odishabytes.com/odia-actress-tamanna-vyas-among-top-five-miss-diva-2018/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=ତମ୍ନାଙ୍କ ଖୁସି |url=http://samajaepaper.in/epaperimages/09092018/09092018-md-sn-8/892018203215719.jpg |accessdate=9 September 2018 |work=ସମାଜ (ରବିବାର) |date=9 September 2018 |archiveurl=http://www.webcitation.org/72J7qcdkX |archivedate=9 September 2018 |location=ଓଡ଼ିଶା |page=8 |language=Odia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=ଏମାନଙ୍କର ଏବର୍ଷ ଦୁଇଟି ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା |url=http://sambad.in/entertainment/two-movies-this-year-276002/ |accessdate=4 January 2019 |work=Sambad |date=31 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190102154003/http://sambad.in/entertainment/two-movies-this-year-276002/ |archivedate=2 January 2019 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |language=ଓଡ଼ିଆ |url-status=dead }}</ref><ref name="ତମନ୍ନା">{{cite news|url=https://sambad.in/entertainment/tamanna-story-2-510159/|title=‘ସୁପରବୟ’ର ରିଲିଜ୍ ଅପେକ୍ଷାରେ ତମନ୍ନା, ଘର କାମରେ ସମୟ ବିତାଉଛନ୍ତି {{!}} Sambad|date=28 April 2020|work=ସମ୍ବାଦ|accessdate=25 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211225163732/https://sambad.in/entertainment/tamanna-story-2-510159/|archivedate=25 December 2021|publisher=sambad.in|location=ଭୁବନେଶ୍ୱର|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> * [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] * [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର]] * [[ଜର୍ଜ ତିଆଡ଼ି]] * [[ରତନ ମେହେର]] * [[ସରୋଜ ଦାସ]] * [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]] * [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]] * [[ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ]] * [[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]] * [[ଗୁଡ୍ଡୁ]] * ଜ୍ଞାନ * ନଳିନୀ * ବେବି ==କାହାଣୀ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ [[ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ]] ।<ref name="ବ୍ଲାକ୍ ମେଲ୍‌ର ନାୟିକା"/><ref name="Ahana"/> ଗୀତିକାର [[ବସନ୍ତରାଜ ସାମଲ]] ଓ [[ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ]] ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ।<ref name="Samaja 26 August"/> ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ଥିବା ଏକ ହୋଲି ଗୀତକୁ ଗାଇଥିଲେ [[ଉଦିତ ନାରାୟଣ]] ଏବଂ [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]] ।<ref>{{cite news|title=ଉଦିତ୍‌ ନାରୟଣ-ପ୍ରେମ୍‌ ଆନନ୍ଦ ଯୋଡି ଫେରିଲା; ‘ବ୍ଲାକମେଲ୍‌’ରେ ଗାଇଲେ ଉଦିତ୍‌|url=http://sambad.in/entertainment/udit-narayan-prem-anand-pair-come-back-81110/|accessdate=17 February 2018|newspaper=sambad.in|date=9 February 2018}}</ref><ref name="Blackmail">{{cite news|title=ଆସୁଛନ୍ତି ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ|url=http://samajaepaper.in/epaperimages/01072018/01072018-md-sn-8/306201822728876.jpg|accessdate=5 July 2018|newspaper=ସମାଜ ରବିବାର|date=1 July 2018|archiveurl=http://www.webcitation.org/70g6Xk2dZ|archivedate=1 July 2018}}</ref> ଅନ୍ୟ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଶୁତୋଷ, [[ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର]], କୌଶିକ ଶିବାଶିଷ, [[ଅନନ୍ୟା ଶ୍ରୀତମ ନନ୍ଦ]] ଆଦି କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।<ref name="Samaja 26 August"/> ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1= ହାଏ ତୋ ପ୍ରେମର ରଙ୍ଗୋଲି… | lyrics1 = | length1= | extra1= [[ଉଦିତ ନାରାୟଣ]], [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]] | title2= | lyrics2 = | length2= | extra2= | title3= | lyrics3 = | length3= | extra3= | title4= | lyrics4 = | length4= | extra4= | title5= | lyrics5 = | length5= | extra5= }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] rtnle0svlg784o75p7kg1krfrl67rwi 0 62612 606879 564278 2026-09-24T05:01:57Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606879 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sriram Chandra Dash}} {{Infobox person | name = ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦାଶ | image = | imagesize = 250px | caption = | birth_date = {{Birth date|1918|11|17|df=yes}} | birth_place = ମାଛ ଗାଁ |death_date = {{death date and age|1994|08|10|1918|11|17|df=yes}} |death_place = |death_cause = | residence = | education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର(ଅର୍ଥନୀତି), ପିଏଚଡି | alma_mater = ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ବର୍ଲିନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ | occupation = | years_active = | known_for = ଶିକ୍ଷାବିତ, ପ୍ରାବନ୍ଧିକ | spouse = | parents = ହାଡ଼ିବନ୍ଧୁ ଦାଶ | children = | awards = }} '''ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦାଶ'''(୧୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୧୮-୧୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୪), [[ଓଡ଼ିଶା]]ର ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ, ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଥିଲେ ।<ref name=":0" /> ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଷୟ ଭାବରେ ପରିଚିତ କରାଇବା ଦିଗରେ ସେ କାମ କରିଥିଲେ । ନିଜ ପୁସ୍ତକ "ଇଉରୋପରେ ମୋ ଅନୁଭୁତି"ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । == ଜୀବନୀ == ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ୧୯୧୮ମସିହାରେ ଏକ ଗରିବ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ରାସ୍ତାକଡ଼ ବତିଖୁଣ୍ଟ ତଳେ ବସି ସେ ପାଠ ପଢୁଥିଲେ । ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ଏଣ୍ଟ୍ରାନସ ପରୀକ୍ଷାରେ ସେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ପରେ ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପଢ଼ିଥିଲେ । ସ୍ୱଳ୍ପକାଳ ଅଧ୍ୟାପନା ପରେ, ବର୍ଲିନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଓ ୱେମାର ସମ୍ବିଧାନର ତୁଳନାତ୍ମକ ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଗବେଷଣା କରି ମାତ୍ର ଦେଢ ବର୍ଷରେ ପିଏଚଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର, ଓଡ଼ିଶାର ବହୁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । ୧୯୬୩ମସିହାରେ ସେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କରି, ୧୯୭୫ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱରେ ରହିଥିଲେ । ଦେଶରେ ଜରୁରୀ କାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ୧୯୭୫ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୩ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ଚାକିରୀରୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅବସର ଦିଆଯାଇଥିଲା । ପରେ,ସେ ଓକିଲାତିକୁ ବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ସେ [[ବାଲିକୁଦା-ଏରସମା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ବାଲିକୁଦା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ]] "ଉତ୍କଳ ଜନତା" ଦଳ ଟିକେଟରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢିଥିଲେ ଓ ମାତ୍ର ୨୪୫୮ଟି ଭୋଟପାଇ ପରାଜୟ ବରଣ କରିଥିଲେ । ଜନତା ଦଳର "ଉମେଶ ସ୍ୱାଇଁ" ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ଜିତିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=ଭୋଟ ପେଡ଼ିର ପୁରୁଣା କଥା |url=http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=593993&boxid=3119529 |accessdate=11 April 2019 |issue=ସମ୍ବାଦ ୧୧/୦୪/୨୦୧୯ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୬ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଅର୍ଥନୀତିର ବଳୟ ମଧ୍ୟରୁ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନକୁ ଆବିସ୍କାର କରିଥିଲେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର । ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଜଣେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ପରିଚିତି ପାଇଥିଲେ । "ସିଭିକ୍ସ"କୁ "ନଗର-ବିଜ୍ଞାନ" ଓ "ରେଜିଷ୍ଟାର"କୁ "କୁଳ-ସଚିବ" ନାଁରେ ସେ ହିଁ ଅନୁଦିତ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=ସ୍ମୃତିର ଶାଳଗ୍ରାମ:ପ୍ରଫେସର ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦାଶ|url=http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-11-17&PageId=28607&PageNum=10|accessdate=17 November 2017|newspaper=ନିତିଦିନ ୧୭/୧୧/୨୦୧୭ ପୃଷ୍ଠା ୧୦ରେ [[ଦାଶ ବେନହୁର]]ଙ୍କ ଲେଖା|archive-date=2017-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20171120135357/http://www.odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2017-11-17&PageId=28607&PageNum=10|url-status=dead}}</ref> ୧୯୭୦ମସିହାରେ ସେ "ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ମହାସଂଘ"ର ସଭାପତୀ ଆସନ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ । "ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ସଂସଦ"ର ସେ ଥିଲେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଭାପତି । ଜଣେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଓ ସୁବକ୍ତାଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last=editor |date=2019-11-17 |title=Dr. Sriram Chandra Dash: A tribute |url=https://www.odisha.plus/2019/11/dr-sriram-chandra-dash-a-tribute-respectful-homage-to-professor-sriram-chandra-dash-on-the-conclusion-of-his-birth-centenary-by-kailash-chandra-dash/ |access-date=2025-03-12 |website=OdishaPlus |language=en-GB}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ଇଉରୋପରେ ମୋ ଅନୁଭୁତି<ref name="Lal1992">{{cite book|author=Mohan Lal|title=Encyclopaedia of Indian Literature: Sasay to Zorgot|url=https://books.google.com/books?id=KnPoYxrRfc0C&pg=PA4380|year=1992|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-1221-3|pages=4380–}}</ref> * ରିଅଲ ରୋମାନ୍ସ(ଉପନ୍ୟାସ) * ମୋ ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାର(ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ) * ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ * ଓଡ଼ିଶା * ନରପତି * ମୋ ଅକୁହା କଥା(ଆତ୍ମଜୀବନୀ)<ref name=":0">{{Cite web |last=Bureau |first=Sambad English |date=2019-04-10 |title='What I had told was not the whole truth' |url=https://sambadenglish.com/what-i-had-told-was-not-the-whole-truth/ |access-date=2025-03-12 |website=Sambad English |language=en}}</ref> * Constitution of India:A comparative Study<ref>ସମ୍ବାଦ ୧୭/୧୧/୨୦୧୭ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧୦ରେ [[ଦେବପ୍ରସାଦ ଦାଶ]]ଙ୍କ ଲେଖା "ପାଣ୍ଡିତ୍ୟର ପରିଭାଷା: ପ୍ରଫେସର ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଧ ଦାଶ"</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର -୧୯୫୯('ମୋ ଅକୁହା କଥା' ପାଇଁ)<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2017-11-17 |archive-date=2017-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171103124649/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php |url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଜୀବନୀ ଓ ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] 19k6vohg4rwt3am7595lwjf4oepr11k 0 62727 606581 548151 2026-09-23T21:23:19Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606581 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ajay Swain}} {{Infobox person | name = ଅଜୟ ସ୍ୱାଇଁ | image = Ajay_Swain_at_Koraput_Literary_Festival_2018_organised_by_Odia_Media_Private_Limited.jpg | imagesize = 250px | caption = | birth_date = ୧୯୫୭ | birth_place = ଜୟପୁର,[[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା|ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] |death_date = |death_place = |death_cause = | residence = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | known_for = | spouse = | parents = | children = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର }} '''ଅଜୟ ସ୍ୱାଇଁ'''(ଜନ୍ମ : ୧୯୫୭) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଗାଳ୍ପିକ ।<ref>http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2017/jan/10/national-recognition-for-odia-literature-stressed-1558022.html</ref><ref>http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/writers-meet_3-4-august-2017.pdf</ref> ସେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == * ଶାଳଉଖୁଡ଼ା * ମାମୁଁଘର ଗାଁ * ଚରିତ୍ର ଚଉପାଶ * ଛପିଛପି ବାସନ୍ତୀ ରାତି<ref name="z779">{{cite web | last=Samata | first=The | title=ଛପିଛପି ବାସନ୍ତୀରାତି : ମଞ୍ଚଗଢ଼ାରୁ ମଞ୍ଚଭଙ୍ଗାର ଗଦ୍ୟଗୀତି | website=The Samata | date=23 April 2023 | url=https://www.thesamata.in/chhapi-chapi-basanti-rati-a-review-by-alok-ranjan-sarangi | language=or | access-date=28 August 2024}}</ref> * ବାସି ମୋ ହୋଇଲା ଫୁଲଶେଯ<ref>{{cite news|title=ସ୍ମରଣୀୟ|url=http://www.dharitri.com/e-Paper/sahityayan/251117/p4-5.htm|accessdate=27 November 2017|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ନଭେମ୍ବର ୨୫ - ଡିସେମ୍ବର ୮ ୨୦୧୭ ପୃଷ୍ଠା ୫}}</ref> * ସବୁଜ ଗପ - ୨୦୧୯<ref name="Swain2019">{{cite book|author=Ajay Swain|title=Ajay Swainnka Sabuja Gapa|url=https://books.google.com/books?id=I7KjzAEACAAJ|date=8 December 2019|publisher=Black Eagle Books|isbn=978-1-64560-050-3}}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] - ୨୦୧୨ (ଚରିତ୍ର ଚଉପାଶ ପାଇଁ)<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2017-11-27 |archive-date=2024-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |url-status=dead}}</ref> * ଅଖିଳ କଥା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୬ * ଜଗଦୀଶ କଥା ସମ୍ମାନ - ୨୦୨୦<ref>{{cite web |title=ଅଜୟଙ୍କୁ 'ଜଗଦୀଶ କଥା ସମ୍ମାନ' |url=https://www.dharitri.com/%E0%AC%85%E0%AC%9C%E0%AD%9F%E0%AC%99%E0%AD%8D%E0%AC%95%E0%AD%81-%E0%AC%9C%E0%AC%97%E0%AC%A6%E0%AD%80%E0%AC%B6-%E0%AC%95%E0%AC%A5%E0%AC%BE-%E0%AC%B8%E0%AC%AE%E0%AD%8D%E0%AC%AE%E0%AC%BE/ |website=www.dharitri.com |accessdate=8 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210608110703/https://www.dharitri.com/%E0%AC%85%E0%AC%9C%E0%AD%9F%E0%AC%99%E0%AD%8D%E0%AC%95%E0%AD%81-%E0%AC%9C%E0%AC%97%E0%AC%A6%E0%AD%80%E0%AC%B6-%E0%AC%95%E0%AC%A5%E0%AC%BE-%E0%AC%B8%E0%AC%AE%E0%AD%8D%E0%AC%AE%E0%AC%BE/ |archivedate=8 June 2021}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)‎}} {{ଅଖିଳ କଥା ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୭ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] 46jtxyoqdmsed4ky5dqdhvmimgbi7k6 0 62765 606936 512593 2026-09-24T06:27:44Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606936 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = ଆଗୁଙ୍ଗ ପର୍ବତ ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ବିସ୍ଫୋଟ (୨୦୧୭) | image_size = | caption = Mount Agung on 27 November | date = {{start date|df=yes|2017|08|13}}<ref group="N">Date of first recorded plume observation</ref> – present<br />({{Age in years, months, weeks and days|year1=2017|month1=08|day1=13}}) | time = | volcano = ମାଉଣ୍ଟ ଅଗୁଙ୍ଗ | type = | location = ବାଲି, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ | coordinates = {{Coord|8|20|35|S|115|30|25|E|display=inline, title}} | VEI = | map = | impact = }} [[File:Mount Agung, November 2017 eruption - 27 Nov 2017 02.jpg|thumb|27 ନଭେମ୍ବର ମାସର ଆଗୁଙ୍ଗ ପର୍ବତ]] ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ବାଲି ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ପର୍ବତ ଆଗୁଙ୍ଗ, 2017 ମସିହାରେ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା କାରଣରୁ ହଜାର ହଜାର ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଆକାଶ ପଥରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । 27 ନଭେମ୍ବର 2017 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସତର୍କ ସ୍ତର ନିଜର ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ତରରେ ଥିଲା ଏବଂ ପରେ ସ୍ଥାନ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲା । ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀରୁ ଟେକ୍ଟୋନିକ ଭୂକମ୍ପର ଆରମ୍ଭ ଅଗଷ୍ଟ ମାସର ଆରମ୍ଭରୁ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର ମାସର ଶେଷରେ କାଫି କମ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ଗତିବିଧି ବହୁ ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ପ୍ରମୁଖ ଗତିବିଧିର ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧିକ ହିଂସା ଧରଣର କାଳ ନଭେମ୍ବର ଶେଷରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ==ଘଟଣାକ୍ରମ== ===ସେପ୍ଟେମ୍ବର - ଅକ୍ଟୋବର=== ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2017 ମସିହାରେ, ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ପାଖାପାଖି ଘଡଘଡି ଏବଂ ଭୂକମ୍ପ ଗତିବିଧିର ବୃଦ୍ଧିରେ ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ତରରେ ସତର୍କତା ବଢ଼େଇ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ପ୍ରଭାବରୁ ପାଖାପାଖି କ୍ଷେତ୍ରର 122,500 ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଘରଠାରୁ ବିସ୍ତାରିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Indonesian official: More than 120,000 flee Bali volcano|trans_title=ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଅଧିକାରୀକ ବାଲି ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀରେ 120,000ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ବିସ୍ତାରିତ|url=http://www.foxnews.com/world/2017/09/28/indonesian-official-more-than-120000-flee-bali-volcano.html|accessdate=28 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2017|work=ଫ୍ରାକ୍ସ ନ୍ୟୁଜ|date=28 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2017|language=ଇଂରାଜୀ|archive-date=2017-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928110300/http://www.foxnews.com/world/2017/09/28/indonesian-official-more-than-120000-flee-bali-volcano.html|url-status=dead}}</ref> ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରବନ୍ଧନ ପ୍ରାଧିକରଣଦ୍ୱାରା 24 ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀକୁ ଆଖପାଖ 12 କିମି.ର ବହିଷ୍କାର କ୍ଷେତ୍ର ବୋଲି ଘୋଷିତ କରାଗଲା । <ref>{{cite web|url=http://www.theaustralian.com.au/news/world/thousands-evacuated-as-bali-volcano-sparks-fear/news-story/7a323056f5e512345575a14cf4e1f213|title=Thousands evacuated as Bali volcano sparks fear |trans_title=ବାଲି ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ଡରରେ ହଜାର ଲୋକ ଘର ଛାଡିଥିଲେ|date=24 ସେପ୍ଟେମ୍ବର2017|agency=ଦି ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆନ |language=ଇଂରାଜୀ}}</ref> 25 ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ 844 ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ କମ୍ପନର ଅନୁଭବ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ 26 ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଦିନବେଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ 300ରୁ 400 ଭୂକମ୍ପ ଆସିଥିଲା । ଭୂକମ୍ପ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କମ୍ପନର ବଳ ଓ ଆବୃତ୍ତିରେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ, କାରଣ ଏହି ଅନୁସାରେ ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀର ବିସ୍ଫୋଟରେ ବହୁତ କମ ସମୟ ଥିଲା । <ref name="cna-Agung">[http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/once-tremors-detected-bali-volcano-can-erupt-within-hours-9269148 ଗୋଟିଏ ଝଟକା ଅନୁଭବରେ, ବାଲି ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ କିଛି ଘଣ୍ଟାରେ ଫାଟି ଯାଇପାରେ : ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ବିଦ ମାନଙ୍କ ମତରେ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171206110101/http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/once-tremors-detected-bali-volcano-can-erupt-within-hours-9269148 |date=2017-12-06 }} CNA, 3 ଅକ୍ଟୋବର 2017</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.theguardian.com/world/2017/sep/26/bali-volcano-eruption-seismic-activity-mount-agung|title=ଅଦ୍ଭୂତପୂର୍ବ ଭୂକମ୍ପ ଗତିବିଧି ପରେ ବାଲି ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ବିସ୍ଫୋଟର କିଛି ଘଣ୍ଟା ଦୂରରେ|last=ଲେମ୍ବ|first=କେଟ|date=2017-09-26|work=ଅଭିଭାବକ|access-date=2017-09-26|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> ଅକ୍ଟୋବର ଶେଷରେ, ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ଗତିବିଧିରେ କାଫି କମି ଆସିଗଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଟୋବର 29ରେ ସତର୍କତାକୁ ଅଳ୍ପ କରିଦିଆ ଗଲା ।<ref name="SMH_oct">{{cite news|last1=ଟ୍ରାପ୍ସଫିଲ|first1=ଜ୍ୱେଲ|last2=ରୋସା|first2=ଅମିଲିୟାtitle=ବାଲିରେ ଆଗୁଙ୍ଗ ପର୍ବତ ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ଚେତାବନୀ କମ କରିଥିଲା|url=http://www.smh.com.au/world/mount-agung-volcano-alert-in-bali-downgraded-20171029-gzalz0.html|accessdate=27 ନଭେମ୍ବର 2017|work=ସିଡନୀ ମାର୍ନିଙ୍ଗ ହେରାଲ୍ଡ|date=30 October 2017}}</ref> ===ନଭେମ୍ବର=== 21 ନଭେମ୍ବର (ୟୁଟିସି)ରେ 09:05 ସମୟରେ ଏକ ଛୋଟ ବିସ୍ଫୋଟ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ରତଳରୁ 3,842 (12,605 ଫିଟ) ଉପର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଉଁଶର ବଦଳ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web |url=https://magma.vsi.esdm.go.id/vona/display?noticenumber=2017AGU15 |title=ବୋନା |access-date=2017-11-30 |archive-date=2018-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180630000620/https://magma.vsi.esdm.go.id/vona/display?noticenumber=2017AGU15 |url-status=dead }}</ref> ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ତୁରନ୍ତ ସେହି କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଦୌଡ଼ି ପଳେଇ ଗଲେ ,<ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.com/news/world-asia-42070362|title=ବାଲି ପର୍ବତ ଆଗୁଙ୍ଗ ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀରେ ବିସ୍ଫୋଟ ହୋଇଥିଲା|date=2017-11-21|work=BBC News|access-date=2017-11-21|language=en-GB}}</ref> ଏବଂ 29,000ରୁ ଅଧିକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଶରଣାର୍ଥୀ ମାନଙ୍କ ପାଖକୁ 270ରୁ ଅଧିକ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚାଇ ଦିଆଗଲା ।<ref>ନିୟମିତ ବୁଲେଟିନକୁ [https://www.bnpb.go.id/ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅପଦା ପ୍ରବନ୍ଧନ ଏଜେନ୍ସିର ୱେବସାଇଟରେ ପ୍ରେସିତ କରାଯାଉଛି ।]</ref> ଏକ ଶୈଳଭୂତ ବିସ୍ଫୋଟ ଶନିବାର, 25 ନଭେମ୍ବରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="vd-25-11-17">{{Cite news|url=https://www.volcanodiscovery.com/agung/news/66181/Gunung-Agung-volcano-Bali-Indonesia-eruption-has-begun.html|title=ଗୁଙ୍ଗୁଗ ଆଗୁଙ୍ଗ ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ (ବାଲି, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ): ବିସ୍ଫୋଟ ଆରମ୍ଭ |date=2017-11-25|work=Volcano Discovery|access-date=2017-11-26|language=en-GB}}</ref> ଯାହାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ମୋଗ୍ମାର ତୁକୁଡ଼ା ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ପାହାଡ଼ର ମୁଖରୁ 1.5-4 କିମି ଉପର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବାପାଇଁ ସୂଚନା ମିଳିଥିଲା, ଯାହା ଦକ୍ଷିଣ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଥିଲା ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଆଖପାଖର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଧୂଳି ଏବଂ ପାଉଁଶର ଏକ ପତଳା ପରସ୍ତ ଖେଳିଯାଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ହେଉଥିବା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜଲ୍ୟାଣ୍ଡ ପାଇଁ ଉଡାଯାହାଜର ଉଡାଣକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଗଲା । ପରେ ରାତିରେ ଗାତର ଆଖପାଖରେ ଏକ ନାରଙ୍ଗୀ ଚମକ ଦେଖା ଦେଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହା ଜଣାଯାଏ କି, ସତେଜ ଶୈଳଭୂତ ମେଗ୍ମାକୁ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲା <ref>{{Cite news|url=http://metro.co.uk/2017/11/27/get-out-now-100000-people-told-as-bali-volcano-continues-to-spew-ash-7110690/|title=100,000 ଲୋକମାନଙ୍କୁ କୁହାଗଲା "ଏବେ ତ ବାହାରକୁ ବାହାରିଯାଆନ୍ତୁ", ବାଲି ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀରୁ ପାଉଁଶ ଉଡିବା ଜାରୀ|date=2017-11-27|work=Metro|access-date=2017-11-27|language=en-GB}}</ref> 26 ନଭେମ୍ବର 2017 ମସିହାରେ 23:37 (ଜିଏମଟି)ରେ ଆଉଗୋଟେ ବିସ୍ଫୋଟ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ଏକ ସପ୍ତାହରୁ କମ ସମୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିସ୍ଫୋଟ ଥିଲା । 26 ନଭେମ୍ବର 2017 ମସିହାରେ ଗ୍ନୁରାହ ରାୟ ଅନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଉଡାଯାହାଜକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଗଲା ।<ref>{{cite web |url=https://khabar.ndtv.com/news/world/mount-agung-bali-airport-closed-as-volcano-alert-raised-to-highest-level-1780458 |title=ବାଲିରେ ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀର ଚେତାବନୀ: ବେଲୁନ ବାହାରିବା ସହିତ ଏୟାରପୋର୍ଟ ବନ୍ଦ, ହଜାର ଯାତ୍ରୀ ଫସିଥିଲେ |date=27 ନଭେମ୍ବର2017 |publisher=ଏନଡି ଟିଭି ଇଣ୍ଡିଆ |accessdate=27 November 2017 |archive-date=27 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171127101134/https://khabar.ndtv.com/news/world/mount-agung-bali-airport-closed-as-volcano-alert-raised-to-highest-level-1780458 |url-status=dead }}</ref> ବହୁତ ଲୋକ ଯାହାଙ୍କୁ ଖାଲି କରିବାର ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ସେମାନେ ଏହିପରି କଲେନାହିଁ ଏବଂ ସେମାନେ ସେଠାରେ ଫସିଛନ୍ତି । ଲହରର ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି । ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀର 6 ମିଲ (9.7 କିମି) ତ୍ରିଯ୍ୟାରେ 100,000ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ମାନଙ୍କୁ ବାହାର କରିବାର ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref name=BBC42132912>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-42132912 |title=ଆଗୁଙ୍ଗ ପର୍ବତ: ବାଲି ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ଚେତାବନୀ ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ତରକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲା |publisher=ବିବିସି ସମାଚାର ଅନଲାଇନ |accessdate=27 ନଭେମ୍ବର 2017}}</ref> ==ଗ୍ୟାଲେରି== <gallery> File:Mount Agung, November 2017 eruption - 27 Nov 2017 01.jpg File:NASA MODIS aerial view of Agung ash 2017.jpg </gallery> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} r03kfke0wtyjjr3l4izhs6i4o0x1lt3 0 63436 606846 564341 2026-09-24T04:27:08Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606846 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ronald Reagan}} {{Infobox Officeholder |name = Ronald Wilson Reagan |image = Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg |office = President of the United States |vicepresident = George H. W. Bush |term_start = January 20, 1981 |term_end = January 20, 1989 |predecessor = [[Jimmy Carter]] |successor = [[George H. W. Bush]] |office1 = Governor of California |lieutenant1 = {{Unbulleted list|[[Robert Finch (American politician)|Robert Finch]]|[[Edwin Reinecke]]|[[John L. Harmer]]}} |term_start1 = January 2, 1967 |term_end1 = January 6, 1975 |predecessor1 = [[Pat Brown]] |successor1 = [[Jerry Brown]] |office2 = President of the [[Screen Actors Guild]] |term_start2 = November 16, 1959 |term_end2 = June 12, 1960 |predecessor2 = [[Howard Keel]] |successor2 = [[George Chandler]] |term_start3 = November 17, 1947 |term_end3 = November 9, 1952 |predecessor3 = [[Robert Montgomery (actor)|Robert Montgomery]] |successor3 = [[Walter Pidgeon]] |birth_date = {{Birth date|1911|2|6|mf=y}} |birth_place = [[Tampico, Illinois]], U.S. |death_date = {{Death date and age|2004|6|5|1911|2|6|mf=y}} |death_place = [[Bel Air, Los Angeles]], [[California]], U.S. |spouse = {{Unbulleted list|{{Marriage|[[Jane Wyman]]|January 26, 1940|July 19, 1949|end=div}}|{{Marriage|[[ନାନସି ଡେଭିସ୍ ରେଗାନ୍]]|March 4, 1952}}}} |children = 5 |alma_mater = [[Eureka College]] |profession = {{Dotlist|Actor|politician|sports commentator}} |signature = Ronald Reagan Signature2.svg }} '''ରୋନାଲ୍ଡ ୱିଲଶନ ରେଗନ''' ({{IPAc-en|ˈ|r|eɪ|ɡ|ən}}; ଫେବୃଆରୀ ୬, ୧୯୧୧ – ଜୁନ ୫, ୨୦୦୪) ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ରାଜନେତା, ଅଭିନେତା ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ୪୦ତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଲେ । ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଜଣେ ହଲିଉଡ ଅଭିନେତା, ସଂଘ ନେତା ଓ ୧୯୬୭ରୁ ୧୯୭୫ ଯାଏଁ କାର୍ଲିଫୋନିଆର ରାଜ୍ୟପାଳ ଥିଲେ । <ref>{{Cite web |url=https://www.boston.com/news/nation/articles/2004/06/06/reagan_all_american_dies_at_93/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-02-08 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203140/http://www.boston.com/news/nation/articles/2004/06/06/reagan_all_american_dies_at_93/ |url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2004/06/06/AR2005040207455_pf.html]</ref> ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ== ରୋନାଲ୍ଡ ରେଗନଙ୍କ ଜନ୍ମ ୬ ଫେରବୁଆରୀ ୧୯୧୧ରେ ଇଲ୍ଲିୟନିସର ତାମପିକୋଠାରେ ହେଇଥିଲା । ରେଗନଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିକ୍ଷା ଇଲ୍ଲିୟନିସର ଡିକ୍ସନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ହେଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ କଳା, ଖେଳ ଓ କାହାଣୀ କହିବାର ରୁଚି ବଢେଇଥିଲେ ।<ref>Brands, ''Reagan'' (2015) pp.&nbsp;12–5</ref> ଜଣେ ଜୀବନରକ୍ଷକ ଭାବେ ସେ ରକ ନଦୀ କୂଳେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ପେଶା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ରେଗନ ଇଉରେକା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । <ref name=majoraverage>{{cite news|title=Ronald Reagan: Life Before the Presidency|url=http://millercenter.org/president/biography/reagan-life-before-the-presidency|accessdate=August 30, 2015|publisher=Miller Center}}</ref> ==ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ== ରେଗନ ୨୦ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ୬୯ବର୍ଷ ବୟସରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ରସ୍ଥ୍ରପତି ଭାବେ ଶପଥ ନେଲେ । ନିଜର ପ୍ରଥମ ଭାଷଣରେ ସେ ଦେଶରେ ଥିବା ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟକୁ ଦର୍ଶାଇ କହିଥିଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିତିରେ ସରକାର ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟର ଉତ୍ତର ନୁହଁ ବରଂ ସରକାର ନିଜେ ଦାୟୀ । <ref>{{Cite book|author1=Murray, Robert K.|author2=Tim H. Blessing|title=Greatness in the White House|isbn=0-271-02486-0|year=1993|publisher=Penn State Press|page=80}}</ref> ୭୩ ବର୍ଷରେ ରେଗନ ୨ୟ ଥର ପାଇଁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ରସ୍ଥ୍ରପତି ଭାବେ ଶପଥ ନେଇଥିଲେ । ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର]] nwkui9r075u15ai47gwtija3i8eu356 0 63599 606714 598827 2026-09-24T00:35:42Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606714 wikitext text/x-wiki {{multiple image | direction = vertical | width = 400 | footer = ବିଶ୍ୱରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥିବା ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ବା ଔରୋରା ଚିତ୍ର । ଲାଲ୍ ଓ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯିବା ଅତି ବିରଳ । | image1 = Aurora Borealis and Australis Poster.jpg | alt1 = | caption1 = | image2 = Aurora australis panorama.jpg | alt2 = | caption2 = }} [[File:Aurora australis ISS.jpg|thumb|350px|୨୦୧୭ ମସିହାରେ [[ଅନ୍ତର୍ଯାତୀୟ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର]]ରୁ ଅଷ୍ଟ୍ରାଲିସ୍ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ଚିତ୍ର । ଏହାର ଭଡ଼ିଓ : [https://eol.jsc.nasa.gov/BeyondThePhotography/CrewEarthObservationsVideos/videos/slights_iss_20170817/slights_iss_20170817.mp4?] ]] '''ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି''' (ଈଂରାଜୀରେ '''aurora''' ବା '''polar lights''' ବା '''northern lights''' ବା '''southern lights''') ଆକାଶରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିବା ଏକ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାକୃତିକ ଜ୍ୟୋତି । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ କୁମେରୁ ବୃତ୍ତ/କୁମେରୁ ଓ ସୁମେରୁ ବୃତ୍ତ/ସୁମେରୁ ପରି ଉଚ୍ଚ ଅକ୍ଷାଂଶ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ ଈଂରାଜୀରେ "ଔରୋରା ବୋରିଆଲିସ୍" ('''aurora borealis)''' ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ “ଔରୋରା ଅଷ୍ଟ୍ରାଲିସ୍” ‍‍('''aurora australis)''' ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ପୃଥିବୀର [[ଚୁମ୍ବକୀୟ ଗୋଲକ]] ଯୋଗୁଁ ପୃଥିବୀ ଚାରିପଟେ ଏକ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଚୁମ୍ବକୀୟ ଗୋଲକର ଦୁଇ ମେରୁ ପୃଥିବୀର ଦୁଇ ମେରୁ ନିକଟରେ ରହିଥାଏ । ଏହି ଚୁମ୍ବକୀୟ ଗୋଲକ ଦୁଇ ମେରୁ ନିକଟରେ ସୀମିତ ଓ ଦୁର୍ବଳ । କିନ୍ତୁ ସୁମେରୁ ବୃତ୍ତରୁ କୁମେରୁ ବୃତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ବିସ୍ତୃତ । ସୌର ପ୍ରବାହ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ପୃଥିବୀ ଆଡକୁ ଆସୁଥିବା ଆୟନ୍, ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଓ ପ୍ରୋଟୋନ୍ ରୂପୀ ଚାର୍ଜ୍ କଣିକାମାନ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ଅଧିକାଂଶ ଚାର୍ଜ୍ କଣିକା ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ବିକର୍ଷିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ମେରୁ ନିକଟରେ କିଛି କିଛି କଣିକା ପୃଥିବୀର ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଯାନ୍ତି । ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଆସିଲା ପରେ ଏହି ଚାର୍ଜ୍ କଣିକାମାନ ଅନ୍ୟ ଗ୍ୟାସ୍ ଯଥା ଯବକ୍ଷାରଜାନ, ଅମ୍ଳଜାନରେ ରହିଥିବା କଣିକାମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ଓ ନିଜ ଶକ୍ତି ହରାନ୍ତି । ଏହି ଶକ୍ତି ପୁଣି ଗ୍ୟାସୀୟ ଅଣୁମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଫୋଟୋନ୍ ରୂପରେ ବିକିରିତ ହୁଏ । ବିକିରିତ ଫୋଟୋନ୍ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଅନୁପମ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି । କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଚାର୍ଜ୍ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ୟାସୀୟ ଅଣୁଙ୍କ ସହିତ ଧକ୍କା ହୁଅନ୍ତି ତାହା ଅନୁସାରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ରଙ୍ଗ ନିରୂପିତ ହୁଏ । ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରୁ ୧୫୦ ମାଇଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅମ୍ଳଜାନ ଅଣୁମାନେ ହଳଦିଆ ଓ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର ଫୋଟୋନ୍ ବିକିରିତ କରନ୍ତି । ୧୫୦ ମାଇଲ୍‍ରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅମ୍ଳଜାନ ଅଣୁ ଲାଲ୍ ଓ ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି । ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ୬୦ ମାଇଲ୍ ଉଚ୍ଚତା ମଧ୍ୟରେ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଅଣୁ ସହିତ ଚାର୍ଜ୍‍ମାନଙ୍କ ଧକ୍କା ହେଲେ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ପୁଣି ସବୁ ରଙ୍ଗ ମିଶିଲେ ବାଇଗଣୀ, ଗୋଲାପୀ ଏପରି ଅନେକ ରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାର୍ଜ୍ କଣିକାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଅଣୁମାନଙ୍କୁ କେତେ ଶକ୍ତି ମିଳେ ତାହା ଅନୁସାରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ପ୍ରକାର ଭେଦ ଦେଖାଦିଏ । ନିମ୍ନ ଅକ୍ଷାଂଶରେ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରୋଟୋନ୍ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://auspace.athabascau.ca/handle/2149/518 |title=Simultaneous ground and satellite observations of an isolated proton arc at sub-auroral latitudes |publisher=Journal of Geophysical Research |date=2007 |accessdate=5 August 2015}}</ref> ପ୍ରୋଟୋନ୍‍ମାନେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଗ୍ରହଣ କରି ଉଦ୍‍ଜାନରେ ପରିଣତ ହୋଇ ପ୍ରକାଶୀୟ ବିକିରଣ କରନ୍ତି । ==ନାମକରଣ== ଲାଟିନ୍ ଭାଷାରେ '''ଔରୋରା (Aurora)''' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ଊଷା । ପୂର୍ବେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ ଊଷାର ପ୍ରଥମ ଆଲୋକ ବୋଲି ଲୋକେ ଭାବୁଥିଲେ, ତେଣୁ ଏହାର ଏପରି ନାମ ରହିଯାଇଛି । ==ଲୌକିକ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି== ଚୁମ୍ବକୀୟ ମେରୁର ୧୦° - ୨୦° ମଧ୍ୟରେ ୩°ରୁ ୬° ଅକ୍ଷାଂଶପରିମିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ରାତିର ଅନ୍ଧାର ଆକାଶରେ ପ୍ରାୟତଃ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଏ ।<ref name="feldstein86">{{cite journal |last=Feldstein |first=Y. I. |year=2011 |title=A Quarter Century with the Auroral Oval |journal=EOS |volume=67 |issue=40 |page=761 |doi=10.1029/EO067i040p00761-02 |bibcode=1986EOSTr..67..761F }}</ref> ଆକାଶର ଯେଉଁ ବଳୟ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଏ ବଳୟକୁ “ଧ୍ରୁବୀୟ ବଳୟ” ବୋଲି କହିପାରିବା । <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9gLwCAAAQBAJ&pg=PA190&lpg=PA190&dq=Occurrence+of+terrestrial+auroras&source=bl&ots=MMkLCDILE9&sig=xKPwgAZE4awA2pm2kXqC8Ms3B_M&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjHhqmT-O_VAhVn7oMKHTcFD0cQ6AEIqQEwGQ#v=onepage&q=Occurrence%20of%20terrestrial%20auroras&f=false|title=Illustrated Glossary for Solar and Solar-Terrestrial Physics|last=Bruzek|first=A.|last2=Durrant|first2=C. J.|date=2012-12-06|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9789401012454|language=en}}</ref> ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ନିରୀକ୍ଷଣରୁ ଏହାର ଭୂଚୁମ୍ବକ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ୧୮୬୦ରେ ଏଲିଆସ୍ ଲୁମିସ୍, ୧୮୮୧ରେ ହର୍ମାନ୍ ଫ୍ରିତ୍ଜ୍<ref>Fritz, Hermann (1881). "Das Polarlicht."</ref>, ୧୮୮୨ ମସିହାରେ ଏସ୍. ଟ୍ରୋମ୍‍ହୋଲ୍ଟ୍ <ref>Tromholt, S. (1882) Om nordlysets perioder/Sur les périodes de l'aurore boréale, l'annuaire 1880, Inst. Météorol. Danois, Copenhagen.</ref> ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏପରି ପ୍ରାକୃତିକ ଆଭା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଜଣାଇଥିଲେ । ଇଣ୍ଟର୍‍ନେଟ୍‍ରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନର ଧ୍ରୁବୀୟ ବଳୟମାନଙ୍କ ଦୈନିକ ଚିତ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଉଥାଏ । <ref>{{cite web |website=SpaceWeather |url=http://www.spaceweather.com/ |title=Current Auroral Oval |accessdate=19 December 2014 }}</ref> ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ "ନର୍ଦନ୍ ଲାଇଟ୍ସ୍" ବା "ଔରୋରା ବୋରିଆଲିସ୍" ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଔରୋରା ବୋରିଆଲିସ୍ ଶବ୍ଦଟି ଗାଲିଲିଓଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୬୧୯ ମସିହାରେ ପ୍ରଚଳିତ କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରାଚୀନ ରୋମ୍ ପୌରାଣିକ କଥାରେ ଊଷା ଦେବୀ “ଔରୋରା” ଓ ଉତ୍ତରୀୟ ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ଶବ୍ଦର ସମ୍ମିଶ୍ରଣରେ ଏହି ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି ।<ref>{{Cite book |doi=10.1029/HG002p0011 |chapter=An historical footnote on the origin of 'aurora borealis' |title=History of Geophysics: Volume 2 |volume=2 |pages=11 |series=History of Geophysics |year=1986 |last1=Siscoe |first1=G. L. |isbn=0-87590-276-6|bibcode = 1986HGeo....2...11S }}</ref> ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା “ଔରୋରା ଅଷ୍ଟ୍ରାଲିସ୍” ବା “ସଦର୍ନ୍ ଲାଇଟ୍ସ୍” ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ପରି । ସୁମେରୁରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାବେଳେ କୁମେରୁରେ ମଧ୍ୟ ଅପରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{Cite journal |doi=10.1016/j.jastp.2006.05.026 |title=Auroral conjugacy studies based on global imaging |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-atmospheric-and-solar-terrestrial-physics_2007-03_69_3/page/249 |journal=Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics |volume=69 |issue=3 |pages=249 |year=2007 |last1=Østgaard |first1=N. |last2=Mende |first2=S. B. |last3=Frey |first3=H. U. |last4=Sigwarth |first4=J. B. |last5=Åsnes |first5=A. |last6=Weygand |first6=J. M. |bibcode=2007JASTP..69..249O}}</ref> [[ଆଣ୍ଟର୍କଟିକା|ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା]], [[ଚିଲି]], [[ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା]], [[ନିଉଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ|ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ]], ଓ [[ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ]] ଇତ୍ୟାଦି ଦେଶରେ ଔରୋରା ଅଷ୍ଟ୍ରାଲିସ୍ ଦେଖାଯାଇପାରିବ । ଭୂଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରବାହରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି କୁଣ୍ଡଳୀ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଓ କ୍ରାନ୍ତିବୃତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ନିମ୍ନତର ଅକ୍ଷାଂଶରେ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ । ଭୌଗୋଳିକ କୁମେରୁ ଓ ସୁମେରୁ ନିକଟରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଇ ନଥାଏ । ଭୌଗୋଳିକ ମେରୁ ଚୁମ୍ବକୀୟ ମେରୁଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସାଧାରଣତଃ ଚୁମ୍ବକୀୟ ମେରୁରୁ ପୃଥିବୀର ଅନ୍ଧାର ଅଂଶ ପଟକୁ ୩-୫ ଡିଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଏ । [[ଚୁମ୍ବକୀୟ ମଧ୍ୟରାତ୍ର]]ରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ===କିଛି ଚିତ୍ର=== ପ୍ରାୟ ୧୨୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଥର ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିଙ୍କୁ କ୍ୟାମେରାଦ୍ୱାରା ନିରୀକ୍ଷଣ କଲା ପରେ କାର୍ଲ୍ ଷ୍ଟୋର୍ମର୍ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ କେତେ ଉଚ୍ଚତାରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଏ ତାହା ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି ।<ref>{{cite journal |last1=Størmer |first1=Carl |title=Frequency of 12,330 measured heights of aurora from southern Norway in the years 1911–1944 |journal=Terrestrial Magnetism and Atmospheric Electricity |year=1946 |volume=51 |issue=4 |pages=501–504 |doi=10.1029/te051i004p00501 |bibcode=1946TeMAE..51..501S }}</ref> ସେମାନଙ୍କ ସଂଗୃହୀତ ତଥ୍ୟାନୁସାରେ ପ୍ରାୟତଃ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ସର୍ବାଧିକ ଭାଗ ୯୦-୧୫୦ କି.ମି. ଉଚ୍ଚତା ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ବେଳେ ବେଳେ ଏହା ୧୦୦୦ କି.ମି. ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ମାନର ଓ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଡିଜିଟାଲ୍ କ୍ୟାମେରା ଉଦ୍ଭାବିତ ହୋଇପାରିଥିବାରୁ ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ଅନେକ ଚିତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇପାରିଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.spaceweather.com/ |title=News and information about meteor showers, solar flares, auroras, and near-Earth asteroids |publisher=SpaceWeather.com |accessdate=5 August 2010| archiveurl= https://web.archive.org/web/20100804164127/http://spaceweather.com//| archivedate= 4 August 2010 |url-status=live}}</ref> ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିରେ ଆଲୋକର ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାର ସ୍ଥାୟୀଚିତ୍ର ବା ଗତିଚିତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ବେଳେ କିଛି ଅସୁବିଧା ଦେଖାଦେବା ସ୍ୱାଭାବିକ । [[ଡେଭିଡ୍ ମାଲିନ୍]] ନାମକ ଜଣେ ଚିତ୍ରତ୍ତୋଳକ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ଫଟୋ ଉଠାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗମତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ଫଟୋ ଉଠାଇବା ବେଳେ ଗୁଡ଼ିଏ ଫିଲ୍ଟର୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଓ ବହୁ ଫଟୋକୁ ପରେ ପ୍ରୟୋଗଶାଳାରେ ସଂଯୋଜିତ କରି ଦୃଶ୍ୟର ସଠିକ୍ ରଙ୍ଗ ଓ ଚିତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥାନ୍ତି ।<ref>{{cite web |url=http://www.davidmalin.com/index.html |title=Astronomical photographs from David Malin Images |publisher=davidmalin.com |accessdate=3 August 2010 }}</ref> ଅତିବାଇଗଣୀ ଓ ଅବଲୋହିତ ଆଲୋକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗବେଷଣା ବେଳେ କ୍ୟାମେରାରେ ଆଉ କେତେକ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ । ପ୍ରାକ୍-ବିଶ୍ଳେଷକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ମଧ୍ୟ ଆଜିକାଲି ଚିତ୍ରତ୍ତୋଳନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲାଣି ।<ref>{{cite web |url=http://www.swpc.noaa.gov/pmap/index.html |title=NOAA POES Auroral Activity |publisher=swpc.noaa.gov |accessdate=3 August 2010 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20100728192250/http://www.swpc.noaa.gov/pmap/index.html| archivedate= 28 July 2010 <!--DASHBot-->|url-status=live}}</ref> ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଓ ସୁନ୍ଦର ଜାଗତିକ ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ଏକ ଭଲ ଚିତ୍ରର ଚାହିଦା ରହିଛି । ୱେବ୍‍ସାଇଟ୍, ବିଜ୍ଞାନ ପତ୍ରିକା, ଯାତ୍ରା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପତ୍ରିକା ଇତ୍ୟାଦିରେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ ସହଜରେ ପ୍ରକାଶକ ରାଜି ହୋଇଥାନ୍ତି ।<ref>{{cite web|url=http://www.spaceweather.com/ |title=What's up in space: Auroras Underfoot|publisher=SpaceWeather.com |accessdate=26 July 2011| archiveurl= https://web.archive.org/web/20110717093810/http://www.spaceweather.com/| archivedate= 17 July 2011 <!--DASHBot-->|url-status=live}}</ref> ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ଦେଖି ସାମାନ୍ୟ ଲେନ୍‍ସ୍ ଓ ଡି.ଏସ୍.ଏଲ୍.ଆର୍. କ୍ୟାମେରା ବ୍ୟବହାର କରି ମଧ୍ୟ ଏହାର ଚିତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇପାରିବ ।<ref>[http://www.spaceweather.com/aurora/images/24nov01/Moss1.jpg Aurora image] (JPG)</ref> ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ସସ୍କାଚେୱାନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ SCR-୨୭୦ ରାଡ଼ାର୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ଅନେକ ଫଟୋ ଉଠାଯାଇଥିଲା । <gallery class="packed" widths="180" heights="180"> Image:Aurora Australis From ISS.JPG|୨୦୧୦ ମସିହା ମଇ ୨୪ ତାରିଖରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ କିଛି ପ୍ଲାଜ୍‍ମା ନିର୍ଗତ ହେବା ଫଳରେ ଏକ ଭୂଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଏହାର ଚିତ୍ର । Image:Aurora Borealis from Expedition 6.ogv|ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଔରୋରା ବୋରିଆଲିସ୍ Image:DEaurora.gif|ପୃଥିବୀର ଅତ୍ୟୁଚ୍ଚ କକ୍ଷରେ ଆବର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବା DE-୧ ଉପଗ୍ରହରୁ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ବିଚ୍ଛୁରଣର ଚିତ୍ର Virmalised 18.03.15 (4).jpg|[[ଏଷ୍ଟୋନିଆ]] ୧୮.୦୩.୨୦୧୫ Virmalised 17.03.15.jpg|[[ଏଷ୍ଟୋନିଆ]] ୧୭.୦୩.୨୦୧୫ Virmalised 14.12.15.jpg|[[ଏଷ୍ଟୋନିଆ]] ୧୪.୧୨.୨୦୧୫ Virmalised 07.10.15 (2).jpg|[[ଏଷ୍ଟୋନିଆ]] ୦୭.୧୦.୨୦୧୫ Virmalised 18.03.15.jpg|[[ଏଷ୍ଟୋନିଆ]] ୧୮.୦୩.୨୦୧୫ Virmalised 18.03.15 (2).jpg|[[ଏଷ୍ଟୋନିଆ]] ୧୮.୦୩.୨୦୧୫ Virmalised 07.10.15.jpg|[[ଏଷ୍ଟୋନିଆ]] ୦୭.୧୦.୨୦୧୫ Virmalised 18.03.15 (3).jpg|[[ଏଷ୍ଟୋନିଆ]] ୧୮.୦୩.୨୦୧୫ </gallery> ===ରୂପ ଓ ରଙ୍ଗର ବିବିଧତା=== ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଏକ ଗୋଳେଇ ହୋଇଯାଇଥିବା ଆଲୋକ ବା ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏକ ବିରାଟ ପରଦା ବା ଧନୁ ପରି ଆକାରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ଆକାର କ୍ରମାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଥିଲେ ତାହାକୁ "ସକ୍ରିୟ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି" କୁହାଯାଏ । ଦିଗବଳୟରେ ଏକ ପରଦା ପରି ବିସ୍ତୃତ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସବୁଠାରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଏହା ସହଜରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଯାଏ । ପ୍ରତିଟି ପରଦାରେ ଅନେକ ସମାନ୍ତରାଳ ରଶ୍ମୀଗୁଚ୍ଛ ରହିଥାନ୍ତି ଓ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଦିଗରେ ସଜେଇ ହୋଇ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ କରାଯାଇଥିବା ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଆଭା ବେଳେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‍ମାନେ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଓ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଧନୁ ପରି ଏକାଧିକ ସ୍ତର ସଜେଇ ହୋଇ ଜ୍ୟୋତିର ଏକ ବିଶାଳ ପରଦା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ ଯାହା ସାରା ଆକାଶକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଦିଏ । ବେଳେବେଳେ ଏହି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ଆଲୋକ ଏତେ ଅଧିକ ଥାଏ ଯେ ରାତିରେ ଖବରକାଗଜ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିହେବ ।<ref>{{Cite journal |doi=10.1007/s00585-997-0943-z |title=Magnetospheric source region of discrete auroras inferred from their relationship with isotropy boundaries of energetic particles |journal=Annales Geophysicae |volume=15 |issue=8 |pages=943 |year=1997 |last1=Yahnin |first1=A. G. |last2=Sergeev |first2=V. A. |last3=Gvozdevsky |first3=B. B. |last4=Vennerstrøm |first4=S. |bibcode=1997AnGeo..15..943Y }}</ref> କେତେବେଳେ ଆଲୋକର ତୀବ୍ରତା କ୍ରମାଗତ ବଦଳୁଥାଏ । ଗୋଳେଇ ହୋଇଯାଇଥିବା ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି କିନ୍ତୁ ଆଖିକୁ କେବେ ଦିଶେ ତ ଆଉ କେବେ ସହଜରେ ଦିଶେନାହିଁ ।<ref>{{Cite journal |doi=10.1016/S1364-6826(96)00113-7 |title=Polar cap arcs: A review |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-atmospheric-and-solar-terrestrial-physics_1997-07_59_10/page/1087 |journal=Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics |volume=59 |issue=10 |pages=1087 |year=1997 |last1=Zhu |first1=L. |last2=Schunk |first2=R. W. |last3=Sojka |first3=J. J. |bibcode=1997JASTP..59.1087Z }}</ref> ଆକାଶରେ ମେଘ ଥିଲେ ତାରାଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଯାନ୍ତିନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଗୋଳିଆ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ତାରାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିହେବ । ଗୋଳିଆ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଆକାଶରେ ଠାଏ ଠାଏ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ ଓ ଏହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହଜରେ ବାରି ହୁଏ ନାହିଁ । ଏପରି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସମୟରେ ଆକାଶରେ ମଝି ମଝିରେ କଳା ପଟାଦାଗ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ।<ref>{{cite book |last=A |first=Brekke |last2=A |first2=Egeland |title=The Northern Lights |date=1994 |publisher=Grøndahl and Dreyer, Oslo |isbn=82-504-2105-1 |page=137}}</ref> * '''ଲାଲ୍''': ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ଉତ୍ତେଜିତ ବା ଅଧିକ ଶକ୍ତିସ୍ତରରେ ରହିଥିବା ଅମ୍ଳଜାନ ପରମାଣୁ ୬୩୦ ନାନୋମିଟର୍ ତରଙ୍ଗ ଦୈର୍ଘ୍ୟର ରଶ୍ମୀ ବିକିରଣ କରେ ଯାହା ଆମକୁ ଲାଲ୍ ବା ଲୋହିତ ରଙ୍ଗର ଦେଖାଯାଏ । ଅମ୍ଳଜାନ ପରମାଣୁଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ କମ୍ ଘନତା ରହିଥିବାରୁ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ଉପରାଂଶ ଅତି କ୍ଷୀଣ । ଅଳତା, ସିନ୍ଦୁର, ରକ୍ତ ଏପରି ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ଈଷତ୍ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ବେଳେବେଳେ ଦେଖାଯାଏ । * '''ସବୁଜ''': ନିମ୍ନ ଉଚ୍ଚତାରେ କଣିକାମାନଙ୍କ ଧକ୍କାର ଆବୃତ୍ତି ଅଧିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାର ୬୩୦ ନାନୋମିଟର୍ ବିକିରଣ ଲୁଚିଯାଏ ଓ ୫୫୭.୭ ନାନୋମିଟର୍ ବିକିରଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଆକାଶକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଦିଏ ଯାହା ଆମକୁ ସବୁଜ ବା ସାଗୁଆ ରଙ୍ଗର ଦିଶେ । ନିମ୍ନ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅମ୍ଳଜାନ ଅଣୁର ଘନତା ଅଧିକ ହୋଇଥିବାରୁ ସାଗୁଆ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଏହାଛଡ଼ା ଉତ୍ତେଜିତ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଅଣୁ (N<sub>2</sub>) ଅମ୍ଳଜାନ ପରମାଣୁ ସହିତ ଧକ୍କା ହୋଇ ତାକୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ ଯାହା ପୁଣି ସାଗୁଆ ଆଲୋକ ରୂପେ ବିକିରିତ ହୋଇଯାଏ । କେବେକେବେ ଲାଲ୍ ଓ ସାଗୁଆ ଆଲୋକ ମିଶିଯାଇ ଗୋଲାପୀ ଓ ହଳଦିଆ ଜ୍ୟୋତିର ଆଭା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି । ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ୧୦୦ କି.ମି. ମଧ୍ୟରେ ଅମ୍ଳଜାନ ପରମାଣୁର ଘନତା ଅତି କମ୍ ହୋଇଯାଉଥିବାରୁ ଏହି ଜ୍ୟୋତିର ପରଦା ତଳପଟକୁ ହଠାତ୍ ଫିକା ପଡ଼ିଯାଏ । * '''ନୀଳ''': ଅତି ନିମ୍ନ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅମ୍ଳଜାନ ପରମାଣୁ ରୂପରେ ନଥାଏ । ତେଣୁ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଅଣୁ ଓ ଆୟନୀଭୂତ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଅଣୁ ୪୨୮ ନାନୋମିଟର୍ ତରଙ୍ଗ ଦୈର୍ଘ୍ୟର ନୀଳ ଆଲୋକ ବିକିରଣ କରନ୍ତି । ଅତ୍ୟଧିକ ସୌର ପ୍ରବାହ ବେଳେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ପରଦାର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ନୀଳ ଓ ବାଇଗଣୀ ଆଲୁଅ ଦେଖାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{cite web|title=Windows to the Universe – Auroral colors and spectra|url=http://www.windows2universe.org/earth/Magnetosphere/tour/tour_earth_magnetosphere_09.html}}</ref> * '''ଅତିବାଇଗଣୀ''': ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିରେ ଅତିବାଇଗଣୀ ଆଲୋକ ଥିଲେ ତାହା ମନୁଷ୍ୟ ଆଖିକୁ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । କେବଳ ଯନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏହାକୁ ଦେଖିହେବ । [[ମଙ୍ଗଳ]], [[ବୃହସ୍ପତି]] ଓ [[ଶନି]] ଗ୍ରହରେ ମଧ୍ୟ ଅତିବାଇଗଣୀ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name="sci-news.com">{{cite web|url=http://www.sci-news.com/space/science-nasas-maven-ultraviolet-aurora-mars-02614.html|title=NASA's MAVEN Orbiter Detects Ultraviolet Aurora on Mars &#124; Space Exploration &#124; Sci-News.com|publisher=sci-news.com|accessdate=16 August 2015}}</ref> * '''ଅବଲୋହିତ''': ଅତିବାଇଗଣୀ ପରି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିରେ ରହିଥିବା ଅବଲୋହିତ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ଆଖିକୁ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।<ref name="sci-news.com"/><ref name="dapep">{{cite web|url=http://www.dapep.org/DAPT/EM-Wiki/aurora-borealis.html|title=Aurora Borealis|publisher=dapep.org|accessdate=16 August 2015|archive-date=19 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419140349/http://www.dapep.org/DAPT/EM-Wiki/aurora-borealis.html|url-status=dead}}</ref> * '''ହଳଦିଆ''' ଓ '''ଗୋଲାପୀ''' ଧ୍ରୁବୀୟ ଆଲୋକ ସାଧାରଣତଃ ଲାଲ୍ ସହିତ ସାଗୁଆ ବା ନୀଳ ରଙ୍ଗ ମିଶ୍ରିତ ହେଲେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଓ '''କମଳା''' ରଙ୍ଗର ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି କ୍ୱଚିତ୍ ଦେଖାଯାଏ । ହଳହିଆ ଓ ସାଗୁଆ ମିଶା ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ବହୁବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ଲାଲ୍, ସାଗୁଆ ଓ ନୀଳ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରାଥମିକ ରଙ୍ଗ ହୋଇଥିବାରୁ ଏମାନଙ୍କ ମିଶ୍ରଣର ମାତ୍ରା ଅନୁସାରେ ବହୁ ପ୍ରକାରର ରଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ତେବେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରଙ୍ଗ ପ୍ରାୟ ଦେଖାଯାଇନାହିଁ । ===ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରର ଧ୍ରୁବୀୟ ବିକିରଣ=== ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଓ ତାହା ସମ୍ପର୍କୀୟ ଚାର୍ଜ୍ ପ୍ରବାହ ଯୋଗୁଁ ୧୫୦ କିଲୋହର୍ଜ୍ ଆବୃତ୍ତିର ବେତାର (ରେଡ଼ିଓ) ତରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଏହାକୁ ଈଂରାଜୀରେ ଔରୋରାଲ୍ କିଲୋମେଟ୍ରିକ୍ ରେଡ଼ିଏସନ୍ (AKR) କୁହନ୍ତି ଓ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ କ୍ରିୟା ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite journal |last1=Gurnett |first1=D.A. |title=The Earth as a radio source |journal=Journal of Geophysical Research |year=1974 |volume=79 |issue=79 |page=4227 |bibcode=1974JGR....79.4227G |doi=10.1029/JA079i028p04227 }}</ref> ଏହି ପ୍ରକାରର ଧ୍ରୁବୀୟ ବିକିରଣ କେବଳ ମହାକାଶରୁ ଜାଣିହେବ । ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସମୟରେ ରଞ୍ଜନ ରଶ୍ମୀ (ଏକ୍ସ୍-ରେ) ବିକିରଣ ହେବା ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal |last1=Anderson |first1=K.A. |title=Balloon observations of X-rays in the auroral zone |journal=Journal of Geophysical Research |year=1960 |volume=65 |pages=551–564 |doi=10.1029/jz065i002p00551 |bibcode=1960JGR....65..551A }}</ref> === ଧ୍ରୁବୀୟ ଧ୍ୱନି === ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସମୟରେ ଶୁଣାଯାଉଥିବା ଧ୍ରୁବୀୟ ଧ୍ୱନି ଅତି କ୍ଷୀଣ ଓ ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ୭୦ ମିଟର୍ (୨୩୦ ଫୁଟ୍) ଉଚ୍ଚତାରେ ଶୁଣାଯାଏ । ଏହି ଶବ୍ଦ ସାପ ପରି ଫଁ ଫଁ ବା ଭାଙ୍ଗିବା-ବାଡ଼େଇହେବା ପରି ଲାଗିବ । ଶୀତ ରାତିରେ ଆକାଶରେ ପୂର୍ବରୁ ରହିଥିବା ଚାର୍ଜ କଣିକା ସ୍ତରରେ ସୌର ପ୍ରବାହରୁ ଜାତ କଣିକା ଆସି ଧକ୍କା ହେଲେ ଏପରି ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{Cite web|url=http://news.nationalgeographic.com/2016/06/auroras-sounds-noises-explained-earth-space-astronomy|title=Auroras Make Weird Noises, and Now We Know Why|date=2016-06-27|access-date=2016-06-28|archive-date=2016-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160627153140/http://news.nationalgeographic.com/2016/06/auroras-sounds-noises-explained-earth-space-astronomy/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://elec.aalto.fi/en/current/news/2016-06-22/|title=News: Acoustics researcher finds explanation for auroral sounds|date=2016-06-21|access-date=2016-06-28}}</ref> ==ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର କାରଣ== ସୌର ପ୍ରବାହ ଓ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ ଗୋଲକ ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପର କ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ତେବେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସମ୍ପର୍କରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଗବେଷଣା ଚାଲିଛି । ସୌର ପ୍ରବାହର ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଲେ ବା କମିଲେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିରେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ଆସେ । * ଧୀର ବେଗର ସୌର ପ୍ରବାହ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ ଗୋଲକର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରହିଥାଏ । ଏପରି କ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ରେଖା ପରସ୍ପରଠାରୁ ଛାଡ଼ି ଛାଡ଼ି ହୋଇ ରହିଥାନ୍ତି, ସେଠାରେ ସୌର କଣିକା ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି (କାରଣ ଲାଗି ଲାଗି ରହିଥିବା ଚୁମ୍ବକୀୟ ରେଖା ଚାର୍ଜ୍ କଣିକାମାନଙ୍କୁ ବିକର୍ଷିତ କରିଥାନ୍ତି)। ପୂର୍ବରୁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଉପରେ ଅଟକି ରହିଥିବା ଚାର୍ଜିତ କଣିକା ମଧ୍ୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି । ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ କଣିକା ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଗଲେ ଆୟୋନୋସ୍ଫିଅର୍‍ରୁ ନୂତନ କଣିକା ପୁଣି ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ପଶନ୍ତି । * ସୌର ପ୍ରବାହ ବଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୂଚୁମ୍ବକୀୟ ସନ୍ତୁଳନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଓ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ରେଖାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ । ପୃଥିବୀର ଆଲୋକିତ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ପଟରୁ ଅନ୍ଧାର ପଟର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ପଟକୁ ଏକ ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଏ । ଏପରି ସମୟରେ କିଛି ସୌର କଣିକା ମଧ୍ୟରାତ୍ର ବେଳକୁ ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି । [[File:Moon and Aurora.jpg|thumb|left|ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି]] * ପୁଣି ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୃଷ୍ଟ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଚାର୍ଜିତ କଣିକାମାନେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେଲେ ବି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । [[Image:Aurora Australis.gif|right|thumb|୨୦୦୫ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୧ ତାରିଖରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଔରୋରା ଅଷ୍ଟ୍ରାଲିସ୍‍ର ଚିତ୍ର ନାସାର ଏକ ଉପଗ୍ରହରୁ ନିଆଯାଇଛି]] ===ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି କଣିକା=== ୧୯୬୦ ମସିହାରେ [[କାନାଡ଼ା]]ର ଚର୍ଚ୍ଚିଲ୍ ଦୁର୍ଗରୁ ରକେଟ୍ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ବେଳେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ କିପରି ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଓ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ତାହା ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite journal |last1=McIlwain |first1=C E |title=Direct Measurement of Particles Producing Visible Auroras |journal=Journal of Geophysical Research |year=1960 |volume=65 |page=2727 |doi=10.1029/JZ065i009p02727 |bibcode=1960JGR....65.2727M}}</ref> ତାହା ପରଠାରୁ ଅଧିକ ଗବେଷଣା ଓ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି, ରକେଟ୍ ଓ କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ବଳୟ ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରି ପ୍ରାକୃତିକ କ୍ରିୟାକୁ ଖୁବ୍ ପାଖରୁ ଦେଖାଯାଇଛି । ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‍ଗୁଡ଼ିକ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଶେଷରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି କିପରି ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ତାହା ବିଷୟରେ ତଥ୍ୟ ମିଳିପାରିଥିଲା ।<ref>{{Cite journal |doi=10.1029/JA093iA07p07441 |title=Determination of auroral electrostatic potentials using high- and low-altitude particle distributions |journal=Journal of Geophysical Research |volume=93 |pages=7441 |year=1988 |last1=Reiff |first1=P. H. |last2=Collin |first2=H. L. |last3=Craven |first3=J. D. |last4=Burch |first4=J. L. |last5=Winningham |first5=J. D. |last6=Shelley |first6=E. G. |last7=Frank |first7=L. A. |last8=Friedman |first8=M. A. |bibcode=1988JGR....93.7441R }}</ref> ଏହି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‍ମାନେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ରେଖା ଦିଗରେ ରହିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସାମୟିକ ଭାବେ ଏମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିସ୍ତରରେ ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଘଟୁଥାଏ । ===ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଓ ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳ=== ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଉପର ଭାଗରେ (ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ୮୦ କି.ମି. ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ) ଆୟନୀଭୂତ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ପରମାଣୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଗ୍ରହଣ କରି ବା ଅମ୍ଳଜାନ ଓ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ପରମାଣୁ ଉତ୍ତେଜିତ ଅବସ୍ଥାରୁ ସାମାନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଲେ କିଛି ଶକ୍ତି ସହିତ ଫୋଟନ୍ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ଯାହା ନିଜ ପରି ଅନ୍ୟ ଫୋଟନ୍‍ମାନଙ୍କ ସହିତ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି କରେ ।<ref>{{cite web|title=Ultraviolet Waves|url=http://missionscience.nasa.gov/ems/10_ultravioletwaves.html|access-date=2018-02-25|archive-date=2011-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110127004149/http://missionscience.nasa.gov/ems/10_ultravioletwaves.html|url-status=dead}}</ref> ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଚାର୍ଜିତ କଣିକାମାନଙ୍କ ଧକ୍କା ଯୋଗୁଁ ଏମାନେ ଆୟନୀଭୂତ କିମ୍ବା ଉତ୍ତେଜିତ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ଏପରି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଉଭୟ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ବା ପ୍ରୋଟୋନ୍ ଭାଗ ନିଅନ୍ତି । ଫୋଟୋନ୍ ବିକିରଣ କରିବା ସହିତ ଉତ୍ତେଜିତ ଅବସ୍ଥାର ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ହୋଇଥାଏ । ;[[ଅମ୍ଳଜାନ]] ବିକିରଣରେ କେତେ ପରିମାଣର ଶକ୍ତି ବିକିରିତ ହେଉଛି ତାହା ଅନୁସାରେ ସବୁଜ ବା କମଳା-ଲୋହିତ ରଙ୍ଗର ଆଲୋକ ଦିଶେ । ;[[ଯବକ୍ଷାରଜାନ]] ବିକିରଣରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ନୀଳ ବା ଲାଲ୍ ଆଲୋକ ଦେଖାଦିଏ । ପରମାଣୁ ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଗ୍ରହଣ କରି ଉତ୍ତେଜିତ ଅବସ୍ଥାରୁ ସାମାନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସୁଥିଲେ ଲାଲ୍ ଆଲୋକ ଓ ଆୟନୀଭୂତ ହୋଇସାରିବା ପରେ ପରମାଣୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‍କୁ ପୁନଃପ୍ରାପ୍ତ କରୁଥିଲେ ନୀଳ ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଅମ୍ଳଜାନ ପରମାଣୁ ନିଜ ସାମାନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକ ଫେରିବା ପାଇଁ କମ୍ ସମୟ ନେଲେ ସବୁଜ ଆଲୋକ ଓ ଅଧିକ ସମୟ ନେଲେ ଲାଲ୍ ଆଲୋକ ବିକିରିତ ହୁଏ । ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଉପର ସ୍ତରରେ ଅମ୍ଳଜାନର ମାତ୍ରା କମ୍ ଓ ତଳ ସ୍ତରରେ ଅମ୍ଳଜାନର ମାତ୍ରା ଅଧିକ । ତେଣୁ ଉପର ପଟେ ଲାଲ୍ ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା କମ୍ ରହିଥିବା ବେଳେ ତଳ ପଟେ ଅଧିକ ଘନତା ଯୋଗୁଁ ଲାଲ୍ ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପାଇଁ ସମୟ ମିଳେନାହିଁ । ଏହି ଆଲୋକ କ୍ରମଶଃ କମି ତଳପଟେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । ତେଣୁ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରର ଆଲୋକର ରଙ୍ଗ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ରଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ସବୁଜ, ତା’ ପରେ ଗୋଲାପୀ, ଫିକା ସବୁଜ-ଲାଲ୍ ମିଶା, ଲାଲ୍, ହଳଦିଆ (ଲାଲ୍-ସବୁଜ ମିଶା) ରଙ୍ଗ ଓ ପୁରା ନୀଳ ଦେଖାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ସବୁଠାରୁ କମ୍ । ==ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ, ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୌରାଣିକ କାହାଣୀ== ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ଅନ୍ୱେଷକ ପାଇଥିଆସ୍ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।<ref>Macleod, ''Explorers: Great Tales of Adventure and Endurance'', p.21.</ref> ରୋମାନ୍ ଦାର୍ଶନିକ [[ଲୁସିୟସ୍ ଆନାୟସ୍ ସେନିକା]] ନିଜ ପୁସ୍ତକ ''Naturales Quaestiones''ରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ । ଏଥିରେ ସେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ରଙ୍ଗ ସହିତ ଏମାନଙ୍କୁ ''pithaei'' ('ଢୋଲ ପରି'); ''chasmata'' ('ଗହ୍ୱର ସଦୃଶ'); ''pogoniae'' ('ଶ୍ମଶ୍ରୁଳ'); ''cyparissae'' ('ସାଇପ୍ରେସ୍ ଗଛ ପରି') ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ମେଘର ଉପରେ ବା ତଳେ ଦେଖାଯିବା ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ସମ୍ରାଟ [[ଟାଇବେରିୟସ୍‍]]ଙ୍କ ସମୟରେ ଓଷ୍ଟିଆ ବନ୍ଦର ନଗରୀ ଉପରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଘନ ଲୋହିତ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଅଗ୍ନି ଲାଗିଯାଇଥିବାର ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଓ ଅଗ୍ନିଶମ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ସୈନ୍ୟବଳ ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷାପାଇଁ ଘୋଡ଼ା ଛୁଟାଇ ପହଞ୍ଚିଯାଇଥିଲେ ।<ref>Clarke, J.,[https://archive.org/stream/physicalsciencei00seneiala#page/38/mode/2up ''Physical Science in the time of Nero''] p.39-41, London, Macmillan, (1910), accessed online on 1 January 2017.</ref> କେତେକଙ୍କ ମତରେ ପ୍ଳିନି (ପ୍ରଥମ) ନିଜ ପୁସ୍ତକ ''Natural History''ରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ ''trabes'' ('ଜାହାଜ'), ''chasma'' ('ଗହ୍ୱର'), 'falling red flames' ('ପତନଶୀଳ ଲୋହିତ ଶିଖା') ଓ 'daylight in the night' ('ରାତ୍ରରେ ଦିବାଲୋକ') ଆଦି ଶବ୍ଦ ମାଧ୍ୟମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।<ref>Bostock, J. and Riley, H.T., ''The Natural History of Pliny: Volume II'', London, Bohn (1855), accessed online at [https://archive.org/stream/naturalhistoryof11855plin#page/62/mode/2up/search/aurora], on 1 January 2017.</ref> [[File:Aurora australis.jpg|thumb|ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଆଦିମ ଜନଜାତିର ଲୋକେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ ନିଆଁ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ । ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରାୟତଃ ଦିଗବଳୟ ପାଖରେ କମ୍ ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ ।]] ଆଦିମ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲୀୟ ଜନଜାତିର ଲୋକ ପ୍ରଥାରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଅଗ୍ନି ଓ ପ୍ରେତାତ୍ମାଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ [[ଭିକ୍ଟୋରିଆ]]ର [[ଗୁଣ୍ଡିଜ୍‍ମାରା]] ଜାତି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ ''ପୁଏ ବୁଏ'' (ପାଉଁଶ) ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି । ପୂର୍ବ ଭିକ୍ଟୋରିଆର ଗୁନାଇ ଜନଜାତିର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରେତାତ୍ମାଙ୍କ ବଣନିଆଁ (ଓଡ଼ିଆରେ କଥିତ ଡ଼ାହାଣୀ ନିଆଁ ପରି) ବୋଲି ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଦକ୍ଷିଣ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଡିଏରି ଆଦିମଜାତିର ଲୋକଙ୍କ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ମଧ୍ୟ ଅନୁରୂପ ; ସେମାନେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ ''କୁଚି'' ବୋଲି କୁହନ୍ତି ଯାହାର ଅର୍ଥ ପ୍ରେତଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂଯୋଜିତ ମହାଅଗ୍ନି । ଦକ୍ଷିଣ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଅନ୍ୟ ଏକ ଆଦିମଜାତି ଗାରିଂଜେରି ଲୋକେ [[କଙ୍ଗାରୁ ଦ୍ୱୀପ]]ର ଆକାଶରେ ଯେବେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖନ୍ତି ସେମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ମୃତ୍ୟୁଲୋକରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ପ୍ରେତାତ୍ମାମାନେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ବଣଭୋଜି ବା ମଉଜ କରୁଛନ୍ତି । ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ [[କ୍ୱିନ୍‍ସ୍ଲ୍ୟାଣ୍ଡ]]ର ଆଦିମ ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ''ଉଲା ପିକା''ମାନେ (ପ୍ରେତାତ୍ମାମାନେ) ନିଆଁ ଜଳାଇ ମର୍ତ୍ତ୍ୟମଣ୍ଡଳର ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ବୟସ୍କ ପୁରୁଷଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଏହି ଜ୍ୟୋତିରୂପୀ ସନ୍ଦେଶ ଦେଖିବା ବା ଜାଣିବା ତାଙ୍କ ସାମାଜିକ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ନିଷେଧ ।<ref>{{cite journal |last=Hamacher |first=D.W. |title=Aurorae in Australian Aboriginal Traditions |journal=Journal of Astronomical History and Heritage |year=2013 |volume=16 |issue=2 |pages=207–219 |url=http://www.narit.or.th/en/files/2013JAHHvol16/2013JAHH...16..207H.pdf |arxiv=1309.3367 |bibcode=2013JAHH...16..207H |access-date=2018-02-24 |archive-date=2013-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020181951/http://www.narit.or.th/en/files/2013JAHHvol16/2013JAHH...16..207H.pdf |url-status=dead }}</ref> ଥୋମାସ୍ ବୁଲ୍‍ଫିଂଚ୍‍ଙ୍କ ଲିଖିତ [[ନୋର୍ସ୍ ପୌରାଣିକ କଥା]]ର ଭାଲ୍‍କାଏରିର କବଚରୁ ଏକ ବିସ୍ମୟୀ ଆଲୁଅ ବାହାରି ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଆକାଶ ଆଲୋକିତ ହେଉଥିଲା ଯାହାକୁ ଲୋକେ ଉତ୍ତର ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ବୋଲି କୁହନ୍ତି ।<ref>{{cite web |url=http://www.mythome.org/bxxxviii.html |title=Bullfinch's Mythology |publisher=Mythome.org |date=10 February 1996 |accessdate=5 August 2010 |archive-date=14 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110214105537/http://www.mythome.org/bxxxviii.html |url-status=dead }}</ref> କିନ୍ତୁ ପୁରାତନ ନୋର୍ସ୍ ସାହିତ୍ୟରେ ଏପରି କୌଣସି ବର୍ଣ୍ଣନା ନାହିଁ ।<ref>{{cite web|url=http://www.vikinganswerlady.com/njordrljos.htm |title=The Aurora Borealis and the Vikings |publisher=Vikinganswerlady.com |accessdate=5 August 2010}}</ref> ୧୨୩୦ଖ୍ରୀ.ର ନରୱେଜିଆନ୍ କ୍ରୋନିକଲ୍ସରେ ଗ୍ରୀନଲ୍ୟାଣ୍ଡରୁ ଫେରିଥିବା ନିଜ ଦେଶବାସୀଙ୍କଠାରୁ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ବିଷୟରେ ଶୁଣିଥିବା କଥା ଲେଖକ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ମହାସାଗର ଚାରିପଟ ନିଆଁଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଲୋକ ଦିନ ପଟରୁ ରାତି ପଟକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ଓ ଥଣ୍ଡା ଅଞ୍ଚଳର ବରଫରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଶକ୍ତି ଜ୍ୟୋତି ରୂପେ ପ୍ରକଟିତ ହେବା – ଇତ୍ୟାଦି କାଳ୍ପନିକ କାରଣମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.irf.se/norrsken/Norrsken_history.html |title=Norrsken history |publisher=Irf.se |date=12 November 2003 |accessdate=26 July 2011| archiveurl= https://web.archive.org/web/20110721215920/http://www.irf.se/norrsken/Norrsken_history.html| archivedate= 21 July 2011 <!--DASHBot-->|url-status=live}}</ref> * ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ୱାଲ୍ଟର୍ ୱିଲିୟମ୍ ବ୍ରାଏଣ୍ଟଙ୍କ ''Kepler'' (କେପ୍ଲର୍) ପୁସ୍ତକରେ ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ - ଟାଇକୋ ବ୍ରାହେ ଜଣେ ହୋମିଓପାଥି ଚିକିତ୍ସକ ହୋଇଥିବେ । ଗନ୍ଧକଦ୍ୱାରା ଔରୋରା ବୋରିଆଲିସ୍‍ର ଗନ୍ଧକ ବାଷ୍ପରୁ ହେଉଥିବା ଡିଆଁରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରିହେବ ବୋଲି ସେ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ।<ref>Walter William Bryant, {{Ws | [[s: Kepler|''Kepler'']]}} Macmillan Co. (1920) {{Ws | [[s: Kepler/Chapter 3#23|p.23]]}}</ref> ୧୭୪୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ଫ୍ରାଂକଲିନ୍ ନିଜର ''Aurora Borealis, Suppositions and Conjectures towards forming an Hypothesis for its Explanation'' ଲେଖାରେ କହିଥଲେ ଯେ ମେରୁ ନିକଟରେ ଚାର୍ଜିତ କଣିକାଙ୍କ ଘନତା ବଢ଼ିଯାଏ, ତା’ ସହିତ ତୁଷାର ଓ ଆର୍ଦ୍ରତା ଯୋଗୁଁ ଅଧିକ ହୋଇ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।<ref>Goodman, N. (ed.) (1931), [https://books.google.com/books?id=Wojw-wmYrNwC&pg=PA3&dq=benjamin+franklin+northern+lights&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjetsKplaHRAhVMnBoKHbhpCNsQ6AEIQjAH#v=onepage&q=benjamin%20franklin%20northern%20lights&f=false ''The Ingenious Dr Franklin''], p.2, Philadelphia: University of Pennsylvania Press.</ref> ଫ୍ରାଂକଲିନ୍‍ଙ୍କ ମୂଳ ଲେଖା : {{Quote|text=May not then the great quantity of electricity brought into the polar regions by the clouds, which are condens'd there, and fall in snow, which electricity would enter the earth, but cannot penetrate the ice; may it not, I say (as a bottle overcharged) break thro' that low atmosphere and run along in the vacuum over the air towards the equator, diverging as the degrees of longitude enlarge, strongly visible where densest, and becoming less visible as it more diverges; till it finds a passage to the earth in more temperate climates, or is mingled with the upper air? |author=Benjamin Franklin|source=}} ଆଣ୍ଡର୍ସ୍ ସେଲ୍ସିୟସ୍ ଓ ଓଲୋଫ୍ ହିଓର୍ଟର୍ ସ୍ୱିଡେନ୍‍ର ଉପ୍ପାସଲା ସହରରେ ଗବେଷଣା କରି ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲେ ଯେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ପ୍ରଭାବରେ ଦିଗବାରେଣୀ ଯନ୍ତ୍ରର କଣ୍ଟା ବିକ୍ଷେପିତ ହୁଏ । ୧୭୪୧ ମସିହାରେ ହିଓର୍ଟର୍ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସମୟରେ ହେଉଥିବା ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆଭାସ ପାଇଲେ ଓ ପ୍ରକାଶ କଲେ । ତେଣୁ ଏପରି ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରବାହ ଯୋଗୁଁ ଦିଗବାରେଣୀ କଣ୍ଟା ବିକ୍ଷେପିତ ହୁଏ ବୋଲି ତାଙ୍କ ପୂର୍ବକଥିତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ଏହା ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦାନ କଲା ।<ref>J. Oschman (2016), ''Energy Medicine: The Scientific Basis'' (Elsevier, Edinburgh) p. 275.</ref> [[File:Aurora Borealis by Frederic Edwin Church.jpg|thumb|left|ଫ୍ରେଡେରିକ୍ ଏଡ୍ୱିନ୍ ଚର୍ଚ୍ଚଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୮୬୫ ମସିହାରେ ଅଙ୍କିତ ''ଔରୋରା ବୋରିଆଲିସ୍'' ଚିତ୍ର]] ଆମେରିକାର ଆଦିମ ମୂଳ ନିବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ ନେଇ ଅନେକ ଲୋକକଥା ରହିଛି । ସାମୁଏଲ୍ ହ୍ୟର୍ନେ ନାମକ ଜଣେ ୟୁରୋପୀୟ ଅନ୍ୱେଷକ ୧୭୭୧ ମସିହାରେ ଆମେରିକା ଭ୍ରମଣରେ ଯାଇଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପୌରାଣିକ ବିଶ୍ୱାସ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ବଲ୍‍ଗା ହରିଣର ଛାଲ ପିଟିବା ବେଳେ ନିର୍ଗତ ଝୁଲ ପରି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିରେ ମଧ୍ୟ ନିଆଁ ଝୁଲ ରହିଥାଏ । ଏମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନଙ୍କ ମୃତ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ଆତ୍ମା ଆକାଶରେ ନାଚୁଛନ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସରେ ରହିଛନ୍ତି । ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜ୍ୟୋତିର ଅର୍ଥ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦରେ ଅଛନ୍ତି ।<ref>Hearne, Samuel (1958). ''A Journey to the Northern Ocean: A journey from Prince of Wales' Fort in Hudson's Bay to the Northern Ocean in the years 1769, 1770, 1771, 1772''. Richard Glover (ed.). Toronto: The MacMillan Company of Canada. pp. 221–222.</ref> ଫ୍ରେଡ଼େରିକ୍ସବର୍ଗ୍ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମିରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଦେଖି ଭଗବାନ ସେମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ରହିଛନ୍ତି ବୋଲି ପରିସଂଘୀୟ ରାଜ୍ୟର ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ ଆସିଲା । ସୁମେରୁରୁ ଏତେ ଦକ୍ଷିଣକୁ କେବେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଇନଥାଏ । ଫ୍ରେଡେରିକ୍ ଏଡ୍ୱିନ୍ ଚର୍ଚ୍ଚଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଙ୍କିତ ''ଔରୋରା ବୋରିଆଲିସ୍'' ଚିତ୍ର ଆମେରିକୀୟ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ କାଳର ସଂଘର୍ଷର ପ୍ରତୀକ ।<ref>{{cite web|url=http://www.americanart.si.edu/collections/search/artwork/?id=4806|title=''Aurora Borealis'' at the American Art Museum|access-date=2018-02-24|archive-date=2013-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514083407/http://www.americanart.si.edu/collections/search/artwork/?id=4806|url-status=dead}}</ref> ==ପର-ଲୌକିକ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି== [[Image:Jupiter.Aurora.HST.UV.jpg|thumb|[[ବୃହସ୍ପତି]] ଗ୍ରହରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ; ବୃହସ୍ପତିର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁଦୂର ବାମ ପଟେ ଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ବିନ୍ଦୁ [[ଆୟୋ]] ଓ ତଳ ପଟେ ରହିଥିବା ବିନ୍ଦୁ [[ଗ୍ୟାନିମିଡ୍]] ଓ [[ୟୁରୋପା]]]] [[Image:Saturns Northern Aurora in Motion.gif|thumb|left|ଶନି ଗ୍ରହର ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଯାହାର ଚିତ୍ର କ୍ୟାସିନି ମହାକାଶଯାନରୁ ଉଠାଯାଇଥିଲା]] [[ବୃହସ୍ପତି]] ଓ [[ଶନି]] ଗ୍ରହର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ । ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଶକ୍ତି ୦.୩ ଗସ୍ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବୃହସ୍ପତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ମାପ ୪.୩ ଗସ୍ । ଉଭୟ ବୃହସ୍ପତି ଓ ଶନି ଗ୍ରହର ବିକିରଣ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ବଡ଼ । ଏହି ଦୁଇ ଗ୍ୟାସୀୟ ଗ୍ରହରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି [[ହବ୍ୱଲ୍ ସ୍ପେଶ୍ ଟେଲିସ୍କୋପ୍‍]]ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ [[ୟୁରେନସ୍]] ଓ [[ନେପ୍‍ଚ୍ୟୁନ୍]] ଗ୍ରହରେ ହେଉଥିବା ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ମଧ୍ୟ ଟେଲିସ୍କୋପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name="esa">{{cite web|url=http://www.esa.int/esaCP/SEMLQ71DU8E_index_0.html |title=ESA Portal – Mars Express discovers auroras on Mars |publisher=Esa.int |date=11 August 2004 |accessdate=5 August 2010}}</ref> ପୃଥିବୀ ପରି ଗ୍ୟାସୀୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କରେ ଘଟୁଥିବା ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଲା ସୌର ପ୍ରବାହ । ତା’ ସହିତ ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଧାରଣ କରିଥିବା [[ଆୟୋ]] (ବୃହସ୍ପତି ଗ୍ରହର ଏକ ଉପଗ୍ରହ) ମଧ୍ୟ ବୃହସ୍ପତିରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି କରାଇବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ । ଆୟୋର ଆଗ୍ନେୟ ଉଦ୍ଗୀରଣ ଏହାର ଆୟୋନୋସ୍ଫିଅର୍‍କୁ ଚାର୍ଜିତ କଣିକାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ରଖେ । ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପେକ୍ଷିକ ଗତି ପାଇଁ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଉପସ୍ଥିତି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ । ୧୯୫୫ ମସିହାରୁ ଏପରି ପ୍ରଭାବର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁଶୀଳନ କରାଯାଇଆସୁଛି । ହବ୍ୱଲ୍ ସ୍ପେଶ୍ ଟେଲିସ୍କୋପ ସହାୟତାରେ ଆୟୋ, ୟୁରୋପା ଓ ଗ୍ୟାନିମିଡ୍ ଉପଗ୍ରହରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଇଛି । [[ଶୁକ୍ର]] ଓ [[ମଙ୍ଗଳ]] ଗ୍ରହରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଘଟିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଛି । ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ନାହିଁ । ଏହି ଗ୍ରହର ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଗୋଳିଆ ହୋଇ ଦେଖାଯାଏ । ସମୟ ସମୟରେ ଏହି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଘୋଡ଼େଇ ରଖିଥାଏ । ସୌର ପ୍ରବାହରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଅନ୍ଧକାରରେ ଥିବା ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ସହିତ ଧକ୍କା ଖାଇ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ୨୦୦୪ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ ତାରିଖରେ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା । ମାର୍ସ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଯାନରେ ରହିଥିବା ସ୍ପାଇକ୍ୟାମ୍ ଏହି ଚିତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲା । ଟେରା ସିମେରିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ (୧୭୭° ପୂର୍ବ, ୫୨° ଦକ୍ଷିଣ) ଏହି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିରେ ହୋଇଥିବା ବିକିରଣର କ୍ଷେତ୍ର ୩୦ କି.ମି. ଲମ୍ବ ଓ ୮ କି.ମି. ଉଚ୍ଚ ଥିଲା । ମଙ୍ଗଳରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି ଓ ଏହି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଅଧିକ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‍ମାନଙ୍କ ଗତି ଏହି ଜ୍ୟୋତିମାଳା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ।<ref name="esa"/><ref>{{cite web|date=18 February 2006 |url=http://www.universetoday.com/am/publish/mars_express_aurorae.html?1722006 |title=Mars Express Finds Auroras on Mars |publisher=Universe Today |accessdate=5 August 2010}}</ref> [[LSR J୧୮୩୫+୩୨୫୯]] ନାମକ ବାଦାମୀ ଦାନବ ତାରକାରେ ୨୦୧୫ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଘଟିବାର ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ସୌର ମଣ୍ଡଳ ବାହାରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଏହା ପ୍ରଥମ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ।<ref>{{cite web |url=http://news.discovery.com/space/alien-life-exoplanets/monstrous-aurora-detected-beyond-our-solar-system-150729.htm |title=Monstrous Aurora Detected Beyond our Solar System |last1=O'Neill |first1=Ian |date=29 July 2015 |website=news.discovery.com |publisher=Discovery |access-date=29 July 2015 |archive-date=31 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150731022645/http://news.discovery.com/space/alien-life-exoplanets/monstrous-aurora-detected-beyond-our-solar-system-150729.htm |url-status=dead }}</ref> ଏହି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ପୃଥିବୀର ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ହେଉଥିବା ନର୍ଦନ୍ ଲାଇଟ୍‍ସ୍‍ରୁ ବହୁ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା । ଚାର୍ଜିତ କଣିକାମାନ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଉଦ୍‍ଜାନ ପ୍ରଭାବରେ ଆସି ଏପରି ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ୍ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ବାଦାମୀ ତାରକାର ଶରୀରରୁ ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ସ୍ୱତଃ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ନିର୍ଗତ ହୋଇ ଏପରି ପ୍ରଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସମ୍ଭବପର ।<ref>{{cite web |url=http://www.space.com/30087-alien-auroras-found-beyond-solar-system.html |title=First Alien Auroras Found, Are 1 Million Times Brighter Than Any On Earth |last1=Q. Choi |first1=Charles |date=29 July 2015 |website=space.com |access-date=29 July 2015}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|30em}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜ୍ଞାନ]] mtncli1fhzhgi4frhqv7mrh3gxf067r 0 63716 606867 562746 2026-09-24T04:46:59Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606867 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ଶରତ ମହାନ୍ତି | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = ୧୯୩୦<!-- {{Birth date and age|1966|02|17}} --> | birth_place = [[କ୍ଷୀରକୋଣା]], [[ସୋର]], [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ୱର]] | death_date = ୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୮<!--{{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}}--> | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | ethnicity = [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]]<!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = ଅଭିନେତା | years_active = | employer = | organization = | known_for = | notable_works = | influences = | influenced = | home_town = | height = <!-- {{height|m=}} --> | weight = <!-- {{convert|weight in kg|kg|lb}} --> | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --> | denomination = <!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --> | spouse = ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମହାନ୍ତି | partner = | children = ତମସା ମହାନ୍ତି | parents = | relatives = | callsign = | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = {{IMDb name|5648818}} | footnotes = | box_width = }} '''ଶରତ ମହାନ୍ତି''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତ|ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା]] ଅଭିନେତା ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମେ [[ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଥିଏଟର]]ରୁ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ସିନେମା [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ (୧୯୬୨ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ଲକ୍ଷ୍ମୀ]]ରେ ପ୍ରଥମ କରି ସିନେମାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="Outlook">{{cite news|title=Odia actor Sarat Mohanty passes away|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/odia-actor-sarat-mohanty-passes-away/1265247|accessdate=4 March 2018|newspaper=Outlook India|date=4 March 2018|archive-date=21 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190721210604/https://www.outlookindia.com/newsscroll/odia-actor-sarat-mohanty-passes-away/1265247|url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହେଲା [[କା (୧୯୬୬ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|କା]], [[ଅମଡ଼ା ବାଟ|ଅମଡ଼ା ବାଟ]], [[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୬୮ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ସ୍ତ୍ରୀ]], [[ମଲାଜହ୍ନ|ମଲାଜହ୍ନ]], [[ଭୁଲି ହୁଏନା]], [[ପୂଜାଫୁଲ]] ଏବଂ [[ସକଳ ତୀର୍ଥ ତୋ ଚରଣେ]] । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା ଭାବରେ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ସିନେମା ଓ ଟିଭି ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="sambad04032018">{{cite news|title=ଲୋକପ୍ରିୟ ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା ଶରତ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ପରଲୋକ|url=http://sambad.in/entertainment/actorsaratmohantynomore-95058/|accessdate=4 March 2018|newspaper=ସମ୍ବାଦ|date=4 March 2018}}</ref><ref name="samaja04032018">{{cite news|title=ବର୍ଷିୟାନ ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା ଶରତ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ପରଲୋକ|url=http://www.samajalive.in/%E0%AC%AC%E0%AC%B0%E0%AD%8D%E0%AC%B7%E0%AC%BF%E0%AD%9F%E0%AC%BE%E0%AC%A8-%E0%AC%B9%E0%AC%BE%E0%AC%B8%E0%AD%8D%E0%AD%9F-%E0%AC%85%E0%AC%AD%E0%AC%BF%E0%AC%A8%E0%AD%87%E0%AC%A4%E0%AC%BE-%E0%AC%B6/1551.html|accessdate=4 March 2018|newspaper=ସମାଜ|date=4 March 2018}}</ref> ଓଡ଼ିଆ ମଞ୍ଚକୁ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ [[ଶତାବ୍ଦୀର କଳାକାର]] ତରଫରୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="Hindu">{{cite news|title=Nine theatre personalities to be honoured|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/Nine-theatre-personalities-to-be-honoured/article14721789.ece|accessdate=4 March 2018|newspaper=The Hindu|date=୧୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୭}}</ref><ref name="Business Standard">{{cite news|title=Odia actor Sarat Mohanty passes away|url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/odia-actor-sarat-mohanty-passes-away-118030400706_1.html|accessdate=4 March 2018|newspaper=Business Standard|date=4 March 2018}}</ref> ୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୮ରେ [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ୱର]]ର [[ସୋର]] ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା-ଜନିତ ଅସୁସ୍ଥତାରୁ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="Kalinga TV">{{cite news|title=Veteran Odia movie actor Sarat Mohanty passes away|url=http://kahttp://kalingatv.com/latestnews/veteran-odia-movie-actor-sarat-mohanty-passes-away/|accessdate=4 March 2018|newspaper=Kalinga TV}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="OST04032018">{{cite news|title=Odisha comedian Sarat Mohanty no more|url=http://odishasuntimes.com/odisha-comedian-sarat-mohanty-no-more/|accessdate=4 March 2018|newspaper=Odisha Sun Times|date=4 March 2018|archive-date=7 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180307134425/http://odishasuntimes.com/odisha-comedian-sarat-mohanty-no-more/|url-status=dead}}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ମହାନ୍ତି ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ସୋରର [[କ୍ଷୀରକୋଣା]]ଠାରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ ।<ref name="sambad04032018"/> == ଅଭିନୟ == {| class="wikitable" border="1" |- style="background:#CCC; text-align:center;" ! ବର୍ଷ !! ଫିଲ୍ମ !! ଅବଦାନ !! ଭୂମିକା |- |rowspan="2"| ୧୯୯୫ |- |''[[ସକଳ ତୀର୍ଥ ତୋ ଚରଣେ]]'' || ଅଭିନେତା || ସନା |- |rowspan="2"| ୧୯୮୭ |- | ''[[ଭୁଲି ହୁଏନା]]'' || ଅଭିନେତା || |- |rowspan="2"| ୧୯୮୫ |- |''[[ପୂଜାଫୁଲ]]'' || ଅଭିନେତା || |- |rowspan="2"| ୧୯୬୮ |- |''[[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୬୮ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ସ୍ତ୍ରୀ]]'' || ଅଭିନେତା || |- |rowspan="2"| ୧୯୬୬ |- |''[[କା (୧୯୬୬ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|କା]]''||ଅଭିନେତା || |- |rowspan="2"| ୧୯୬୫ |- |''[[ମଲାଜହ୍ନ]]'' || ଅଭିନେତା || |- |rowspan="2"| ୧୯୬୪ |- |''[[ଅମଡ଼ା ବାଟ|ଅମଡ଼ା ବାଟ]]''|| ଅଭିନେତା || |- |rowspan="2"| ୧୯୬୨ |- |''[[ଲକ୍ଷ୍ମୀ (୧୯୬୨ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ଲକ୍ଷ୍ମୀ]]''|| ଅଭିନେତା || |- |} == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତ]] * [[ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == * {{imdb name|5648818}} {{Hide text|Mohanty, Sarat}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME = Mohanty, Sarat | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH = 1930 | PLACE OF BIRTH = | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଲିଉଡ଼]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ସିନେମା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୮ ମୃତ୍ୟୁ]] cg3xiupxjbcw873ldyh87dwjuznu1r4 0 63819 606832 553627 2026-09-24T04:02:26Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606832 wikitext text/x-wiki {{Infobox cultivar | name = ରାଜ ମରିଚ<br>ରାଜା ମରିଚ | image = BhutJolokia09 Asit.jpg | image_alt = ରାଜ ମରିଚ | origin = [[ଆସାମ]], [[ନାଗାଲାଣ୍ଡ]], [[ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ]] | hybrid = ''[[ଚୀନୀ ଶିମଳାଲଙ୍କା]]'' ଓ ''[[ଫ୍ରୁଟେଶିନ୍ସ ଶିମଳାଲଙ୍କା]]''ର ଶଂକର | module = {{Infobox pepper | embed = yes | heat = ଅତ୍ୟନ୍ତ ରାଗ | scoville = ୧୦୪୧୪୨୭ }} }} '''ରାଜ ମରିଚ''' (ଇଂରାଜୀରେ '''Ghost Pepper''' ବା '''Ghost Chili''') ଏକ ପ୍ରକାରର କଲମୀ ବା ଶଂକର ଜାତୀୟ ଲଙ୍କା । ଭାରତରେ ମିଳୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଲଙ୍କା ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ରାଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହି ଲଙ୍କାର ଅନ୍ୟ କେତେକ ସ୍ଥାନୀୟ ନାମ ହେଲା : ଭୂତ୍ ଜୋଲୋକିୟା, ଊ-ମୋରୋକ୍, ଲାଲ୍ ନାଗା, ନାଗା ଜୋଲୋକିୟା ଇତ୍ୟାଦି । ଏହି ମରିଚ ମୁଖ୍ୟତଃ [[ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ]]ର [[ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]], [[ଆସାମ]], [[ନାଗାଲାଣ୍ଡ|ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡ]] ଓ [[ମଣିପୁର]] ଇତ୍ୟାଦି ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ଚାଷ କରାଯାଏ ।<ref name="bosland">{{cite web|url=http://www.nmsu.edu/~ucomm/Releases/2007/february/hottest_chile.htm |title=NMSU is home to the world's hottest chile pepper |accessdate=2007-02-21 |year=2007 |author=Shaline L. Lopez |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070219124128/http://www.nmsu.edu/~ucomm/Releases/2007/february/hottest_chile.htm |archivedate=2007-02-19 |url-status=dead |df= }}</ref><ref name="Associated Press">{{cite news |url=http://www.msnbc.msn.com/id/20058096/ |title='Ghost chile' burns away stomach ills - Diet & Nutrition - MSNBC.com: |accessdate=2007-08-05 |agency=Associated Press |year=2007 |archive-date=2007-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070824084545/http://www.msnbc.msn.com/id/20058096/ |url-status=dead}}</ref> ଚୀନୀ ଶିମଳାଲଙ୍କା ଓ ଫ୍ରୁଟେଶିନ୍ସ ଶିମଳାଲଙ୍କାର କଲମୀକରଣରୁ ଏହି ମରିଚର ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଏହି ମରିଚ [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]]ରେ ମିଳୁଥିବା ''ନାଗା ମୋରିଚ୍‍''ର ନିକଟ ସମ୍ପର୍କୀୟ ।<ref name="hortscience">{{cite journal |author=Paul W. Bosland and Jit B. Baral |title='Bhut Jolokia'—The World's Hottest Known Chile Pepper is a Putative Naturally Occurring Interspecific Hybrid |journal=Horticultural Science |year=2007 |volume=42 |issue=2 |pages=222–4 |url=http://www.chilepepperinstitute.org/content/files/JolokiaArt.pdf}}</ref> ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଗିନିଜ୍ ବୁକ୍ ଅଫ୍ ୱଲ୍ଡ୍ ରେକର୍ଡ୍ସରେ ରାଜ ମରିଚକୁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ରାଗ ଲଙ୍କା ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା । ମେକ୍ସିକୋର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଗ ଶସ୍ [[ଟାବାସ୍କୋ]]ଠାରୁ ରାଜ ମରିଚ ୪୦୦ ଗୁଣ ଅଧିକ ରାଗ । ମରିଚର ରାଗକୁ ସ୍କୋଭିଲ୍ ରାଗ ଏକକ (Scoville Heat Unit - SHU)ଦ୍ୱାରା ମପାଯାଏ ଓ ରାଜ ମରିଚ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ମାନ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ବି ଅଧିକ । ତେବେ କଲମୀକରଣରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଲଙ୍କା ଏହାକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଦେଇଛନ୍ତି । ସେମାନେ ହେଲେ - ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଉଦ୍ଭାବିତ ଇନ୍‍ପିନିଟି ଚିଲି, ତାହା ପରେ ନାଗା ଭାଇପର୍ ଶିମଳାଲଙ୍କା, ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ତ୍ରିନିଦାଦ୍ ମୋରୁଗା ସ୍କର୍ପିୟନ୍ ଓ ସର୍ବଶେଷରେ ୨୦୧୩ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୭ ତାରିଖରେ [[କ୍ୟାରୋଲିନା ରୀପର୍]] ସବୁଠାରୁ ରାଗ ଲଙ୍କା ଭାବେ ଘୋଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/1/hottest-chili |title=Hottest Chili |publisher=[[Guinness World Records]] |accessdate=December 26, 2013}}</ref> ==ନାମକରଣ== ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ରାଜ ମରିଚ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା । ଆସାମର ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ଭୂତ୍ ଜୋଲୋକିୟା (ভোট জলকীয়া)ବା ବିହ୍ ଜୋଲୋକିୟା (বিহ জলকীয়া)କୁହାଯାଏ । ଏହି ମରିଚର ଅହମିୟା ଭାଷାର ନାମରେ ଥିବା ଭୂତ୍ (ভোট) ଶବ୍ଦଟି ଭୂଟାନୀରୁ ଗୃହୀତ । ଆସାମରେ ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ନାମରେ ବିଭିନ୍ନ ଗଛର ନାମ ରଖାଯାଉଥିବାରୁ ଏପରି ନାମକରଣ ସମ୍ଭବପର । ହେଲେ ଏହି ମରିଚ ପ୍ରଥମେ [[ଭୂଟାନ]]ରେ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା ବୋଲି କହିବା ଭୁଲ ହେବ । ଆସାମର ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ରାଜ ମରିଚକୁ ଲୋକେ ନୋଗା ଜୋଲୋକିୟା (নগা জলকীয়া)ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି । ଏହି ନାମଟି ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପାହାଡ଼ ଓ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ବୀର ନାଗା ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଦିଆଯାଇଛି ।<ref name="tezpur" /> ଏହାର ବଡ଼ ଆକାର ପାଇଁ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଏକ ନୂଆ ଇଂରାଜୀ ନାମ "ନାଗା କିଂଗ୍ ଚିଲି" (Naga king chili – ନାଗା ରାଜ ମରିଚ) ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା ।<ref name="raktim">{{cite journal |title=Genetic Variability and Traditional Practices in Naga King Chili Landraces of Nagaland |pages=171–180 |author=Raktim Ranjan Bhagowati |journal=Asian Agri-History |year=2009 |volume=13 |issue=3 |url=http://www.agri-history.org/pdf/171%20to%20180.pdf |format=PDF |display-authors=etal |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720103043/http://www.agri-history.org/pdf/171%20to%20180.pdf |archivedate=2011-07-20 |df= }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1090410/jsp/northeast/story_10799180.jsp |title=Northeast 'Hottest' chef gets a taste of hottest ''jolokia'' |newspaper=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]] |location=Calcutta |accessdate=2010-01-19 |date=2009-04-10}}</ref> ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡର କଥିତ ଭାଷାରେ ଏହି ଲଙ୍କାକୁ ''ରାଜା ମିର୍ଚା'' or ''ରାଜା ମିର୍ଚି'' ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବାରୁ ଏପରି ନୂଆ ଇଂରାଜୀ ନାମ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଇପାରେ । ତେବେ ଅହମିୟା ଭାଷାର ନାମ ଭୂତ୍ ଜୋଲୋକିୟା ଓ ବିହ୍ ଜୋଲୋକିୟା ଭାରତରେ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବୋଲାଯାଉଥିବା ନାମ । ଆସାମରେ ପ୍ରଚଳିତ ଭାଷା ଅନୁସାରେ ''ବିହ୍‍''ର ଅର୍ଥ ହେଲା ବିଷ ଓ '' ଜୋଲୋକିୟା''ର ଅର୍ଥ ହେଲା ଶିମଳାଲଙ୍କା । ରାଜ ମରିଚ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କେହି କେହି ରହସ୍ୟମୟୀ ଭାରତୀୟ ମରିଚ, ଭାରତୀୟ କର୍କଷ ମରିଚ ଓ ଶାଗା ଜ୍ଲୋକିୟା ଇତ୍ୟାଦି ନାମର ପ୍ରୟୋଗ ମଧ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ।<ref name="raktim" /><ref>{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-09-06/news/27639149_1_bhut-jolokia-indian-chilli-naga-jolokia |title=Saga Jolokia: Indian chilli acquires cult following in US |newspaper=[[The Economic Times]] |first=Chidanand |last=Rajghatta |date=6 September 2009 |location=[[New Dehli]], India |accessdate=24 April 2012 |archive-date=14 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214132211/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-09-06/news/27639149_1_bhut-jolokia-indian-chilli-naga-jolokia |url-status=dead }}</ref> ଆସାମର ତେଜପୁର ସହର ନାମରେ ଏହାକୁ "ତେଜପୁର ମରିଚ" ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।<ref name="tezpur">{{cite book |title=The Complete Chile Pepper Book |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=90M5Tw0530gC&pg=PA158 |first1=Dave |last1=DeWitt |first2=Paul W. |last2=Bosland |isbn=0-88192-920-4 |year=2009 |publisher=Timber Press}}</ref> ମଣିପୁରରେ ରାଜ ମରିଚକୁ ଊ-ମୋରୋକ୍ ବୋଲି କୁହନ୍ତି । ମଣିପୁରୀ ଭାଷାରେ ଊ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ଗଛ ଓ ମୋରୋକ୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ଲଙ୍କା । କୁକୀମାନେ ରାଜ ମରିଚକୁ ମାଲ୍ଚା-ଫୋଃ (ଯାହାର ଅର୍ଥ ସବୁଠାରୁ ତିକ୍ତ ବା ରାଗ ଲଙ୍କା) କହିଥନ୍ତି ।<ref name="umorok">{{cite journal|title=Capsaicin Content and Pungency of Different Capsicum spp. Cultivars |pages=89–90 |author=Sanatombi K., G. J. Sharma |journal=Not. Bot. Hort. Agrobot. Cluj. |year=2008 |volume=36 |issue=2 |issn=1842-4309 |url=http://notulaebotanicae.ro/nbha/article/viewFile/345/346 |format=PDF |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110823104048/http://notulaebotanicae.ro/nbha/article/viewFile/345/346 |archivedate=2011-08-23 |df= }}</ref> ==ସ୍କୋଭିଲ୍ ମାନଦଣ୍ଡ== ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ପ୍ରୟୋଗଶାଳା (DRL) ସ୍କୋଭିଲ୍ ଏକକରେ ରାଜ ମରିଚର ରାଗର ମାପ ୮୫୫୦୦୦ SHU ବୋଲି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ।<ref name="currscience">{{cite journal |author=Mathur R |title=The hottest chili variety in India |journal=Current Science |year=2000 |volume=79 |issue=3 |url=http://www.ias.ac.in/currsci/aug102000/scr974.pdf |format=PDF |pages=287–8|display-authors=etal}}</ref> ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଅଧିକ ସଠିକ୍ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯିବାରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଲା ଯେ ରାଜ ମରିଚର ସ୍କୋଭିଲ୍ ମାନ ପ୍ରାୟ ୧୦୪୧୪୨୭ SHU ।<ref name="fa">{{cite web |url=http://www.frontalagritech.co.in/products/bihjolokia_gen.htm |title=Bih jolokia |accessdate=2006-12-12 |year=2006}}</ref> ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ ଦେଖିଲେ [[ଟାବାସ୍କୋ ଶସ୍]] ୫୦୦୦-୧୦୦୦୦ ଏବଂ କେବଳ କାପାଶିସିନ୍ (ଯେଉଁ ଉପାଦାନ ଯୋଗୁଁ ଲଙ୍କା ରାଗ ଲାଗେ) ୧୬୦୦୦୦୦୦ SHU ଏକକ । ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଲାସ୍ କ୍ରୁସେସ୍‍ସ୍ଥିତ ନ୍ୟୁ ମେକ୍ସିକୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଚିଲି ପେପର୍ ଅନୁଷ୍ଠାନ<ref>{{cite web |url=http://www.chilepepperinstitute.org/ |title=NMSU: The Chile Pepper Institute - Home |publisher=The Chile Pepper Institute |date= |accessdate=2012-07-20}}</ref> ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲା ଯେ ରାଜ ମରିଚର ମଞ୍ଜି ପୋତି ଦକ୍ଷିଣ ନ୍ୟୁ ମେକ୍ସିକୋରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ରାଜ ମରିଚର ସ୍କୋଭିଲ୍ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୧୦୦୧୩୦୪ SHU ।<ref name="bosland" /> [[File:30 days plant Bhut jolokia.JPG|thumb|୩୦ ଦିନର ରାଜ ମରିଚ ଗଛ]] କେଉଁ ରାଜ ମରିଚ କେତେ ରାଗ ତାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଳବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ୨୦୦୫ ମସିହରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ପରୀକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ ଆସାମର ତେଜପୁରରେ ମିଳୁଥିବା ରାଜ ମରିଚ ଗ୍ୱାଲିୟର୍‍ର ଶୁଷ୍କ ଜଳବାୟୁରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ରାଜ ମରିଚଠାରୁ ଦୁଇ ଗୁଣ ଅଧିକ ରାଗ ।<ref name="currscience2">{{cite journal |author=Tiwari A |title=Adaptability and production of hottest chili variety under Gwalior climatic conditions |journal=Current Science |year=2005 |volume=88 |issue=10 |url=http://www.ias.ac.in/currsci/may252005/1545.pdf |format=PDF |pages=1545–6|display-authors=etal}}</ref> ମଣିପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କେତେକ ଗବେଷକ ପରୀକ୍ଷା କରି ଦେଖିଥିଲେ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଭାରତ ଛଡ଼ା ଭାରତର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଚାଷ କରାଗଲେ ରାଜ ମରିଚର ସ୍କୋଭିଲ୍ ମାନ ପ୍ରାୟ ୩୨୯୧୦୦ SHU ହୋଇଥାଏ ।<ref name="umorok" /> ରାଜ ମରିଚର ସମଗ୍ର ଫଳରେ କାପାଶିସିନ୍ ନାମକ ରାସାୟନିକ ଏକ ଉପାଦାନ ରହିଥାଏ । ଅନ୍ୟ ବହୁତ ପ୍ରକାରର ଲଙ୍କାରେ କିନ୍ତୁ ଏହି ଉପାଦାନ କେବଳ ମଞ୍ଜି ଓ ମଞ୍ଜିକୁ ଧରି ରଖିଥିବା ପ୍ଲାସେଣ୍ଟାରେ ମିଳେ ।<ref>{{cite journal|last1=Bosland|first1=Paul|last2=Coon|first2=Danise|last3=Cooke|first3=Peter H.|title=Novel Formation of Ectopic (Nonplacental) Capsaicinoid Secreting Vesicles on Fruit Walls Explains the Morphological Mechanism for Super-hot Chile Peppers|journal=Journal of the American Society for Horticultural Science|date=June 2015|volume=140|issue=3|pages=253–256}}</ref> ==ଆକୃତି ପ୍ରକୃତି== ପାଚିଲା ରାଜ ମରିଚ ୬୦ରୁ ୮୫ ମିଲିମିଟର୍ ଲମ୍ବା ଓ ୨୫ରୁ ୩୦ ମିଲିମିଟର୍ ମୋଟା ହୋଇଥାନ୍ତି । ପାଚିଲା ରାଜ ମରିଚ ଲାଲ୍, ହଳଦିଆ, କମଳା ବା ଚକୋଲେଟ୍ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ଭାରତରେ ରାଜ ମରିଚର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ରାଜ ମରିଚର ବାହ୍ୟ ଆକୃତି ଭାରତରେ ମିଳୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଶିମଳାଲଙ୍କା ଓ ସାଧାରଣ ଲଙ୍କାଠାରୁ ପତଳା ଓ ଭିନ୍ନ ।<ref name="NatGeo May 07">{{Cite news |last=Barker |first=Catherine L. |year=2007 |title=Hot Pod: World's Hottest |periodical=[[National Geographic Magazine]] |volume=2007 |issue=May |page=21}}</ref> ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ରାଜ ମରିଚର ଦୁଇଟି ପ୍ରକାର ରହିଛି – ଗୋଟିଏର ଚୋପା ଚିକ୍କଣିଆ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟଟି ଟିକିଏ ଖଦଡ଼ା । ଖଦଡ଼ା ରାଜ ମରିଚ ଗଛ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଉଚ୍ଚା ଓ ଏହାର ଡାଳ ଦୃଢ଼ ନୁହେଁ । ଚିକ୍କଣିଆ ରାଜ ମରିଚ ଗଛରେ ଅଧିକ ଫଳ ଲାଗେ, ଏହି ଗଛର ଆକାର ଛୋଟ କିନ୍ତୁ ଦୃଢ଼ ଶାଖାବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ ।<ref>Dremann, Craig Carlton. 2011. Redwood City Seed Company, Observations on the variations in the Bhut Jolokia pepper from seed reproduction growouts.</ref> {{col-begin}} {{col-break}} {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- ! ଗଛର ଉଚ୍ଚତା | ୪୫-୧୨୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ (୧୭-୪୭ ଇଞ୍ଚ୍) |- ! ଗଛ ଡାଙ୍ଗର ରଙ୍ଗ | ସବୁଜ |- ! ପତ୍ରର ରଙ୍ଗ | ସବୁଜ |- ! ପତ୍ରର ଲମ୍ବ | ୧୦.୬୫ – ୧୪.୨୫ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ |- ! ପତ୍ରର ପ୍ରସ୍ଥ | ୫.୪ – ୭.୫ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ |- ! କେତେ ପତ୍ରୀ କାଣ୍ଡ | ୨ |- ! କୋରୋଲା ଲଙ୍ଗ | ହଳଦିମିଶା ସବୁଜ |- ! ଆନ୍ଥର୍ ରଙ୍ଗ | ଫିକା ନୀଳ |- ! ମୂଳ ଅଧିସ୍ଥାନ | ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ |- ! ପାଚିଲା ମରିଚର ରଙ୍ଗ | ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ତା’ଛଡ଼ା କମଳା, ହଳଦିଆ ଓ ଚକୋଲେଟ୍ ରଙ୍ଗର ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ |} {{col-break}} {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- ! ଫଳ ବା ମରିଚର ଆକାର | କୋନ୍-ଆକୃତିର |- ! ଫଳର ଲମ୍ବ | ୫.୯୫ – ୮.୫୪ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ |- ! କାନ୍ଧ ନିକଟରେ ପ୍ରସ୍ଥ | ୨.୫ – ୨.୯୫ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ |- ! ମରିଚର ଓଜନ | ୬.୯୫ – ୮.୯୭ ଗ୍ରାମ୍ |- ! ଫଳର ବାହ୍ୟ ଚୋପା | ଖଦଡ଼ା ବା ଚିକ୍କଣିଆ |- ! ମଞ୍ଜିର ରଙ୍ଗ | ଫିକା ମାଟିଆ |- ! ୧୦୦୦ଟି ମଞ୍ଜିର ଓଜନ | ୪.୧ – ୫.୨ ଗ୍ରାମ୍ |- ! ଗୋଟିଏ ମରିଚରେ ହାରାହାରି ମଞ୍ଜି ସଂଖ୍ୟା | ୧୯-୩୫ |- ! ଗଜାର ରଙ୍ଗ | ସବୁଜ |- ! ଦ୍ୱିବୀଜ ପତ୍ରର ଆକାର | ତ୍ରିକୋଣାକାର ବା ଡେଲ୍ଟା ପରି |} {{col-end}} ==ଉପଯୋଗ== [[File:Bhoot Jolokia ( Ghost Chili pepper ).jpg|thumb| ଭୂତ୍ ଜୋଲୋକିୟା (ভূত-জলকীয়া)]] ସାଧାରଣ ମରିଚ ପରି ରାଜ ମରିଚ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଅଧିକ ଉତ୍ତାପରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ରାଜ ମରିଚ ଖାଆନ୍ତି ।<ref name="Associated Press" /> ତରକାରୀ, ଆଚାର ଓ ଚଟଣିକୁ ରାଗ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ମରିଚ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହି ମରିଚକୁ ଲୋକେ ଖରାରେ ଶୁଖାଇ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଖାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଏହି ମରିଚକୁ ଶିଳରେ ବାଟି ସେଥିରୁ ତିଆରି ହେଉଥିବା ଚଟଣି ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ । ଘୁଷୁରୀ ମାଂସ ଓ ଶୁଖୁଆ ସହିତ ରାଜ ମରିଚର ଯୋଡ଼ି ଭାରି ଲୋକପ୍ରିୟ । ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଲୋକେ ରାଜ ମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ ନିଜ ଘର ଚାରିପଟେ ରହିଥିବା ଘେରି ବାଡ଼ ଉପରେ ଛିଞ୍ଚି ଦିଅନ୍ତି ବା ଧୂଆଁ ବାଣରେ ରାଜ ମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ବଣୁଆ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଗାଁଠାରୁ ଓ ଚାଷଜମିରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ପାଇଁ ଏପରି କରାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{cite web |last=Hussain |first=Wasbir |title=World's Hottest Chile Used as Elephant Repellent |publisher=National Geographic |date=2007-11-20 |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2007/11/071120-AP-india-elephants.html |accessdate=2007-11-21 |archive-date=2007-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071122081719/http://news.nationalgeographic.com/news/2007/11/071120-AP-india-elephants.html |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |title=''Ghost Chile'' Scares Off Elephants |work=National Geographic News website |publisher=National Geographic |date=2007-11-20 |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2007/11/photogalleries/elephant-pictures |accessdate=2008-08-18 |archive-date=2007-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071124000026/http://news.nationalgeographic.com/news/2007/11/photogalleries/elephant-pictures/ |url-status=dead}}</ref> ଅତ୍ୟଧିକ ରାଗ ହୋଇଥିବାରୁ ବିଶ୍ୱରେ ଆୟୋଜିତ ବିଭିନ୍ନ ରାଗ ଜିନିଷ ଖାଇବା ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ରାଜ ମରିଚ ଉପସ୍ଥିତ ଥାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://www.smithsonianmag.com/travel/The-Gut-Wrenching-Science-Behind-the-Worlds-Hottest-Peppers-208350211.html#Burning-Desire-peppers-1.jpg|title=The Gut-Wrenching Science Behind the World’s Hottest Peppers|author=Mary Roach|date=June 2013|publisher=Smithsonian Magazine|access-date=2018-03-11|archive-date=2013-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131227023920/http://www.smithsonianmag.com/travel/The-Gut-Wrenching-Science-Behind-the-Worlds-Hottest-Peppers-208350211.html#Burning-Desire-peppers-1.jpg|url-status=dead}}</ref> ===ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସାମଗ୍ରୀ=== ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ''ରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ବିକାଶ ସଙ୍ଗଠନ'' (DRDO)ର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ହାତ ବୋମାରେ ଲଙ୍କା ମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଥିଲେ । ଲୁକ୍କାୟିତ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ରାସାୟନିକ ଓ ଗ୍ୟାସୀୟ ବୋମା ତୁଳନାରେ ଏହା କମ୍ ମରଣାନ୍ତକ । ଦୁର୍ବୃତ୍ତ ଓ ଅସାମାଜିକ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଲଙ୍କାଗୁଣ୍ଡ ସ୍ପ୍ରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାପାଇଁ କୁହାଯାଏ, ସେଥିରୁ କେତେକ ସ୍ପ୍ରେରେ ରାଜ ମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।<ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/armys-new-weapon-worlds-hottest-chili/111958-19.html?from=tn |title=Army's new weapon: world's hottest chili - Trends News - IBNLive |publisher=Ibnlive.in.com |date=2010-03-24 |accessdate=2012-11-06 |archive-date=2010-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327091037/http://ibnlive.in.com/news/armys-new-weapon-worlds-hottest-chili/111958-19.html?from=tn |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/8119591.stm |title=South Asia &#124; India plans hot chilli grenades. |publisher=BBC News |date=2009-06-25 |accessdate=2010-04-11}}</ref> ରାଜ ମରିଚ ଗୁଣ୍ଡର ବ୍ୟବହାର କରି ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବୋମା, ଧୂଆଁବାଣ ଇତ୍ୟାଦି ଉତ୍ତେଜିତ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀଙ୍କୁ ଇତଃସ୍ତତଃ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି DRDO ମତ ରଖିଥିଲା ।<ref name="BBC24March2012">{{cite news |title=India scientists hail 'multi-purpose' chillis |first=Subir |last=Bhaumik |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8584988.stm |newspaper=[[BBC News Online|BBC News]] |publisher=BBC |location=[[City of Westminster]], England |date=24 March 2010 |accessdate=24 April 2012}}</ref> ୨୦୧୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଗୁମ୍ଫା ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ସଜ୍ଜଦ୍ ଅହମଦକୁ ବାହାର କରାଇବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ରାଜ ମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ ଥିବା ବୋମା ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ଓ ନିଜ ଯୋଜନାରେ ସଫଳ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=Army used ‘chilly grenades’ to flush out Pak terrorist Sajjad Ahmed from a cave |url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/pakistani-militant-captured-army-used-chilly-grenades-to-catch-sajjad-ahmed/#sthash.JJnZ9iWv.dpuf |newspaper=[[Indian Express]]}}</ref> ୨୦୧୬ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଭାରତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସେନାନୀମାନେ କାଶ୍ମୀରରେ ବିବାଦୀୟ ପେଲେଟ୍ ଗନ୍ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଲଙ୍କାଗୁଣ୍ଡ ବୋମା ବ୍ୟବହାର କରିବେ ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=https://www.wionews.com/south-asia/india-finds-alternative-to-kashmir-pellet-guns-chilli-filled-grenades-5608 |author=Srinagar |date=August 26, 2016 |title=India finds alternative to Kashmir pellet guns: Chilli-filled grenades |work=[[World is One News]] |publisher=Zee Media Corporation Ltd}}</ref> ==ନାଗା ମରିଚ== ଡୋର୍ସେଟ୍ ନାଗା ହେଉଛି ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ [[ନାଗା ମରିଚ]]ର ଏକ ଉପଶ୍ରେଣୀ ।<ref name="SomeLikeItHot">{{cite web |url=http://www.thetraveleditor.com/article/3646/Feature_Article_Foodie_Some_Like_It_Hot_Dorset_s_Ultra_Hot_Chillies.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121119151035/http://www.thetraveleditor.com/article/3646/Feature_Article_Foodie_Some_Like_It_Hot_Dorset_s_Ultra_Hot_Chillies.html |title=Some Like It Hot: Dorset's Ultra-Hot Chillies |accessdate=25 August 2010 |archivedate=19 November 2012}}</ref> ୨୦୦୫ ମସିହାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ମିଳୁଥିବା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଡୋର୍ସେଟ୍ ନାଗା ଲଙ୍କାର ରାଗ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଆସୁଛି । ଭିନ୍ନ ଜଳବାୟୁ ଓ ପରିପକ୍ୱତାରେ ରହିଥିବା ଏହି ଲଙ୍କାର ରାଗ ସ୍କୋଭିଲ୍ ମାପ ୬୬୧୪୫୧ SHU (୨୦୦୭ରେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିବା କଞ୍ଚା ମରିଚ)ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୧୦୩୨୩୧୦ SHU (୨୦୦୯ରେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିବା ପାଚିଲା ଲଙ୍କା) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.dorsetnaga.com/ |title=Dorset Naga |publisher=Dorset Naga |date= |accessdate=2012-07-20}}</ref> ବିବିସି (BBC)ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଗାର୍ଡେନର୍‍ସ୍ ୱଲ୍ଡ୍ (Gardeners' World) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଡୋର୍ସେଟ୍ ନାଗା ମରିଚର ରାଗ ଆହୁରି ଅଧିକ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଡୋର୍ସେଟ୍ ନାଗା ମରିଚ ସମେତ ଅନେକ ଲଙ୍କାର ରାଗ ପରୀକ୍ଷା କରାଗଲା । ୱାର୍ୱିକ୍ HRIଙ୍କଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ପରୀକ୍ଷଣରେ ଡୋର୍ସେଟ୍ ନାଗା ମରିଚର ରାଗ ସ୍ତର ପ୍ରାୟ ୧୫୯୮୨୨୭ SHU ବୋଲି ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ସବୁଠାରୁ ରାଗ ମରିଚ ବୋଲି କୁହାଗଲା ।<ref name="SomeLikeItHot" /><ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/gardening/tv_and_radio/factsheets/pages/46.shtml#contentAnchor |title=Gardening: 20 October 2006 |date=20 October 2006 |work=bbc.co.uk |publisher=BBC |location=London |at=Gardeners' World's hottest chillies |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080117185017/http://www.bbc.co.uk/gardening/tv_and_radio/factsheets/pages/46.shtml#contentAnchor |archivedate=17 January 2008 |url-status=dead |accessdate=20 July 2012}}</ref> ==ଚିତ୍ର ଗ୍ୟାଲେରି== <gallery mode=packed> File:Bhut jolokia 10 Days.JPG|ଗଜେଇଥିବା ଏକ ରାଜ ମରିଚ ଗଛ ନିଜର ଦଶମ ଦିନରେ ଉପନୀତ File:Bhut jolokia leaf.JPG|୩୦ ଦିନର ରାଜ ମରିଚ ଗଛର ପତ୍ର File:Bhut jolokia plant 40 days.JPG|୪୦ ଦିନର ରାଜ ମରିଚ ଗଛ File:Naga Jolokia Peppers.jpg|ରାଜ ମରିଚ File:BhutJolokia02 Asit.jpg|ରାଜ ମରିଚ File:BhutJolokia03 Asit.jpg|ରାଜ ମରିଚ File:BhutJolokia04 Asit.jpg|ରାଜ ମରିଚ File:BhutJolokia06 Asit.jpg|ରାଜ ମରିଚ File:BhutJolokia08 Asit.jpg|ରାଜ ମରିଚ File:Peach Bhut Jolokia Ghost Pepper.jpg|ପିଚ୍ ରଙ୍ଗର ରାଜ ମରିଚ File:Yellow Bhut Jolokia Ghost Pepper.jpg|ହଳଦିଆ ରାଜ ମରିଚ File:Chocolate Bhut Jolokia Ghost Pepper.jpg|ଚକ୍‍ଲେଟ୍ ରଙ୍ଗର ରାଜ ମରିଚ File:Purple Bhut Jolokia Ghost Pepper.jpg|ବାଇଗଣୀ ରଙ୍ଗର ରାଜ ମରିଚ File:Red Bhut Jolokia Ghost PepperParadise.org.JPG|ଲାଲ୍ ରାଜ ମରିଚ </gallery> ==ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ== * [[ଶିମଳା ମରିଚ]] * [[ଲଙ୍କା ମରିଚ]] ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|30em}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ]] [[Category:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ]] 4ix5yvh0mikwh5cxej49sku992keshz 0 63928 606889 601084 2026-09-24T05:19:14Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606889 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = ସରିସ୍କା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ | alt_name = ସରିସ୍କା ବ୍ୟାଘ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟ | iucn_category = II | photo = Tigress at Sariska.jpg | photo_alt = | photo_caption = ସରିସ୍କା ଅଭୟାରଣ୍ୟର ଏକ ବାଘୁଣୀ | photo_width = | map = India |relief=1 | map_alt = | map_caption = | map_width = | location = [[ଅଲୱର୍ ଜିଲ୍ଲା]], [[ରାଜସ୍ଥାନ]], [[ଭାରତ]] | nearest_city = [[ଅଲୱର୍]] | lat_d = 27 | lat_m = 19 | lat_s = 03 | lat_NS = N | long_d = 76 | long_m = 26 | long_s = 13 | long_EW = E | coords_ref = | area = ୮୬୬ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର୍ | established = ୧୯୫୫ | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = [[ବ୍ୟାଘ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପ]], ରାଜସ୍ଥାନ ସରକାର, ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ନିରୀକ୍ଷକ (ସରିସ୍କା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ) | world_heritage_site = }} '''ସରିସ୍କା ବ୍ୟାଘ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟ''' [[ଭାରତର ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]]ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଓ [[ରାଜସ୍ଥାନ]]ର [[ଅଲୱର୍ ଜିଲ୍ଲା]]ରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୮୬୬ ବର୍ଗ କି.ମି. ପରିମିତ ଏହି ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳର ଜଙ୍ଗଲ ମୁଖ୍ୟତଃ କଣ୍ଟକମୟ ଓ ବୁଦାଳିଆ, ଭୂମି ପଥୁରିଆ, ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଶୁଷ୍କ ପର୍ଣ୍ଣମୋଚୀ ଶ୍ରେଣୀର । ଏଠାରେ ଠାଏ ଠାଏ ପଥର, ତୃଣଭୂମି ଓ ଛୋଟବଡ଼ ପାହାଡ଼ମାନ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି । ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ପୂର୍ବେ ଅଲୱର୍ ରାଜ୍ୟର ଶିକାର କ୍ଷେତ୍ର ରୂପେ ପରିଚିତ ଥିଲା । ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଏକ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା । ବ୍ୟାଘ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପ (ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ୍ ଟାଇଗର୍) ଆରମ୍ଭ ହେବାପରେ ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ଏହା ଏକ ବ୍ୟାଘ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହେଲା । ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ମାନ୍ୟତା ପାଇଲା । ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପ୍ରାୟ ୨୭୩.୮ ବର୍ଗ କି.ମି. ।<ref>{{cite web|title=Sariska National Park – complete detail – updated|url=http://natureconservation.in/sariska-national-park-complete-detail-updated/|accessdate=7 February 2017|archive-date=10 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171210123828/http://natureconservation.in/sariska-national-park-complete-detail-updated/|url-status=dead}}</ref> ଅନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲରୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ବାଘଙ୍କ ପୁନର୍ବିକାଶ ଓ ବଂଶବୃଦ୍ଧିରେ ସଫଳ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରିଥିବା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ହେଉଛି ସରିସ୍କା । ଏହି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ହିନ୍ଦାଉଁଠାରୁ ୧୦୬ କିଲୋମିଟର୍, ରାଜସ୍ଥାନର ରାଜଧାନୀ [[ଜୟପୁର]]ଠାରୁ ୧୦୭ କିଲୋମିଟର୍ ଓ ଦେଶର ରାଜଧାନୀ [[ଦିଲ୍ଲୀ]]ଠାରୁ ୨୦୦ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।<ref>{{cite web |url=http://www.rajasthantourism.gov.in/attractions/wild_life/Sariska.htm|title=Sariska National Park, Sariska Tiger Reserve|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070608060808/http://www.rajasthantourism.gov.in/attractions/wild_life/Sariska.htm|archivedate=2007-06-08}}</ref> ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ [[ଆରାବଳୀ]] ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀର ଏବଂ କାଥିଆୱାଡ୍-ଗିର୍ ପର୍ଣ୍ଣମୋଚୀ ଜଙ୍ଗଲର ଅଂଶ ।<ref name="WWF, SA: NI">{{WWF ecoregion |id=im0206 |name=Kathiawar-Gir dry deciduous forests |accessdate=2017-01-29}}</ref> ତମ୍ବା ପରି ଧାତବ ଖଣିଜ ଏଠାରେ ବହୁମାତ୍ରାରେ ଗଚ୍ଛିତ ହୋଇ ରହିଛି । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ [[ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଖଣି ପାଇଁ ଖନନ, ବିସ୍ଫୋରଣ ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା ନିଷିଦ୍ଧାଦେଶ ସତ୍ତ୍ୱେ ଏଠାରେ ମାର୍ବଲ୍ ପଥର ଖନନ ଚାଲିଛି ଯାହା ଏଠାକାର ପରିବେଶ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ।<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-10-13/jaipur/28227927_1_illegal-mining-mine-owners-jamwa-ramgarh |title=Illegal mining threatens Sariska - Times Of India |publisher=[[The Times of India]] |date=2010-10-13 |accessdate=2011-10-06 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103185018/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-10-13/jaipur/28227927_1_illegal-mining-mine-owners-jamwa-ramgarh |url-status=dead }}</ref> ==ବାଘ ସଂଖ୍ୟା== [[File:Tigers in the Sariska Tiger Reserve.jpg|thumb|ସରିସ୍କା ଅଭୟାରଣ୍ୟର ଏକ ବାଘ]] [[File:The Last Hunter 2.jpg|thumb|left|ରେଡ଼ିଓ କଲାର୍ ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ସରିସ୍କାର ଏକ ବାଘୁଣୀ]] ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ବିଭିନ୍ନ ଗବେଷକ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ମତ ରଖିଲେ ଯେ ସରିସ୍କା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ବି [[ମହାବଳ ବାଘ]] ନାହାନ୍ତି । ଜଙ୍ଗଲରେ ବୁଲିବା ବେଳେ ମହାବଳ ବାଘ ଦେଖାଯାଉ ନଥିଲେ । ଏପରିକି ଜଙ୍ଗଲରେ ବାଘର ପଞ୍ଝାଦାଗ, ଗଛରେ ରାମ୍ପୁଡ଼ା ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନଥିଲା । ତେଣୁ ବାଘ ରହିଥିବାର କୌଣସି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବା ପରୋକ୍ଷ ପ୍ରମାଣ ନ ମିଳିବାରୁ ତତ୍କାଳୀନ ରାଜସ୍ଥାନ ବନ ବିଭାଗ ବେପରୁଆ ଭାବେ ମତ ରଖିଲା ଯେ ଶୁଷ୍କ ଋତୁରେ ବାଘମାନେ ସାମୟିକ ଭାବେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ପୁଣି ଅଭୟାରଣ୍ୟକୁ ଫେରି ଆସିବେ । [[ବ୍ୟାଘ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପ]] ଦଳ(ଏବେକାର ଜାତୀୟ ବ୍ୟାଘ୍ର ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରାଧିକରଣ) ମଧ୍ୟ ଏହାର ସମର୍ଥନ କଲା । ୧୬ଟି ବାଘ ରହିଥିବା କଥା କୁହାଗଲା । ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଜୟ ମଜୁମ୍‍ଦାର୍ ନାମକ ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ<ref>[http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/archive_full_story.php?content_id=63280 Have you seen a tiger at Sariska since June? If yes, you’re the only one] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929125607/http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/archive_full_story.php?content_id=63280 |date=2007-09-29 }} [[Indian Express]], January 23, 2005.</ref> ସରିସ୍କାରେ ଗୋଟିଏ ବି ବାଘ ନଥିବା ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ରାଜସ୍ଥାନ ବନ ବିଭାଗ ଓ ବ୍ୟାଘ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତୁରନ୍ତ ସରିସ୍କାରେ ଏକ ଆପାତକାଳୀନ ବ୍ୟାଘ୍ର ଗଣନା କରାଇଲେ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅନ୍ୱେଷଣ ବ୍ୟୁରୋ (CBI) ମଧ୍ୟ ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ଦୁଇ ମାସର ତଦନ୍ତ ପରେ ଜଣା ପଡ଼ିଲା ଯେ ପ୍ରକୃତରେ ସରିସ୍କା ଜଙ୍ଗଲରେ ଆଉ ମହାବଳ ବାଘ ନଥିଲେ । ଅବୈଧ ଶିକାର ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ବାଘ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ । ସରିସ୍କାରେ ପୁଣି ବାଘ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପୁନରୁତ୍ଥାନ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲରୁ ୩ଟି ବାଘଙ୍କୁ ଆଣି ଏଠାରେ ଛଡ଼ାଗଲା । ଆଉ ୨ଟି ବାଘଙ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ଅଣାଯିବାର ଯୋଜନା ହେଲା । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଏକ ବାଘୁଣୀକୁ ତା’ର ଦୁଇଟି ଛୁଆଙ୍କ ସହିତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଏମାନଙ୍କୁ ମିଶାଇ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ବାଘସଂଖ୍ୟା ସେତେବେଳକୁ ଥିଲା ୫ଟି ବୟସ୍କ ବାଘ ଓ ଦୁଇଟି ଶାବକ (ସର୍ବମୋଟ ୭ଟି ବାଘ) ।<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-01/jaipur/34196784_1_sariska-reserve-second-big-cat-tigress-st-2|title=Sariska reserve gets tiger number 007|publisher=The Times of India|first1=Rajendra|last1=Sharma|date=1 October 2012|accessdate=2017-12-31|archive-date=2013-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20131019201438/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-01/jaipur/34196784_1_sariska-reserve-second-big-cat-tigress-st-2|url-status=dead}}</ref> ୨୦୧୪ ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଆଉ ଦୁଇଟି ବାଘଛୁଆଙ୍କୁ ଠାବ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ୯ଟି ବୟସ୍କ ବାଘ ଓ ୨ଟି ତରୁଣ ବାଘ (ସର୍ବମୋଟ ୧୧ଟି ବାଘ) ରହିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=Two tiger cubs spotted in Rajasthan’s Sariska Tiger Reserve|url=http://news.biharprabha.com/2014/07/two-tiger-cubs-spotted-in-rajasthans-sariska-tiger-reserve/|work=IANS|publisher=news.biharprabha.com|accessdate=20 July 2014}}</ref> ୨୦୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଆଉ ଦୁଇଟି ବାଘଛୁଆ ଦେଖାଯିବା ପରେ ସରିସ୍କାର ବାଘସଂଖ୍ୟା ୧୩ (୭ ବାଘୁଣୀ, ୨ଟି ବାଘ ଓ ୪ଟି ବାଘଛୁଆ) ବୋଲି ଜଣା ପଡ଼ିଲା । ବାଘସଂଖ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧି ବନ୍ୟଜୀବ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ପରିବେଶବିତ୍‍ମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଛି । ବଣକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଛି । ==ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ== [[File:Road to Sariska Palace, Sariska.jpg|thumb|320px|ସରିସ୍କା ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଯାଇଥିବା ରାସ୍ତା]] [[File:Leopard On A Prowl.jpg|thumb|320px|left|ଭ୍ରମଣରେ ବାହାରିଥିବା ଏକ କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ରାଜସ୍ଥାନ ସରକାର, ଭାରତ ସରକାର ଓ ଭାରତୀୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅନୁଷ୍ଠାନଙ୍କ (WII) ମିଳିତ ଉଦ୍ୟମରେ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ଗ୍ରାମମାନଙ୍କ ଥଇଥାନ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅନ୍ୟସ୍ଥାନରୁ ବାଘମାନଙ୍କୁ ଆଣି ରଖିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-09-09/india/27846760_1_sariska-reserve-wildlife-institute-ranthambore |title=Rajasthan plots return of big cats - Times Of India |publisher=Times of india |date=2005-09-09 |accessdate=2011-10-06 |archive-date=2012-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023143337/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-09-09/india/27846760_1_sariska-reserve-wildlife-institute-ranthambore |url-status=dead }}</ref> ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଦେଇ ଯାଇଥିବା ସଡ଼କରୁ ଏକ ବାଇପାସ୍ ସଡ଼କ ନିର୍ମାଣ କରାଇବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଜନା କରାଗଲା ।<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-11-27/india/27789284_1_sariska-reserve-wildlife-institute-tigers |title=Sariska on road to recovery, literally - Times Of India |publisher=Times of india |date=2006-11-27 |accessdate=2011-10-06 |archive-date=2012-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023143346/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-11-27/india/27789284_1_sariska-reserve-wildlife-institute-tigers |url-status=dead }}</ref> [[ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]]ରୁ ଗୋଟିଏ ବାଘ ଓ ଦୁଇଟି ବାଘୁଣୀ ଆଣି ସରିସ୍କା ଜଙ୍ଗଲରେ ଛଡ଼ାଯିବା ପାଇଁ ସ୍ଥିର କରାଗଲା ।<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-03-05/flora-fauna/27757165_1_sariska-male-tiger-wildlife-institute |title=Sariska to get three tigers - Times Of India |publisher=Times of India |date=2008-03-07 |accessdate=2011-10-06 |archive-date=2012-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023143352/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-03-05/flora-fauna/27757165_1_sariska-male-tiger-wildlife-institute |url-status=dead }}</ref> ଭାରତୀୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ (WII) ଓ ରାଜସ୍ଥାନ ସରକାର ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ବାଘଙ୍କୁ ଠାବ କରିବା ପାଇଁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଗତିବିଧି ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ [[ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା]] (ISRO)ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଓ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନର ସହାୟତା ଲୋଡ଼ିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/environment/india-turns-to-spy-technology-to-save-tigers-523033.html |title=India turns to spy technology to save tigers |publisher=[[The Independent]] |date=2006-01-15 |accessdate=2011-10-06 |location=London |first=Justin |last=Huggler |archive-date=2012-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120504235947/http://www.independent.co.uk/environment/india-turns-to-spy-technology-to-save-tigers-523033.html |url-status=dead}}</ref> ୨୦୦୮ ମସିହା ଜୁନ୍ ୨୮ ତାରିଖରେ ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍‍ରୁ ସରିସ୍କାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ପ୍ରଥମ ମହାବଳ ବାଘ ‘’ଦାରା’’କୁ ଆକାଶମାର୍ଗରୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଗଲା । [[ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା]]ର ୱିଂଗ୍ କମାଣ୍ଡର୍ ବିମଳ ରାଜ ଏମ୍. ଆଇ. – ୧୭ ହେଲିକପ୍ଟର୍ ଉଡ଼ାଇ ଏହି ନିରୀକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ ।<ref>*{{Cite book |last = Sharma |first = Sunayan |year = 2015 |title = Sariska: The Tiger Reserve Roars Again |publisher = Niyogi Books |place = New Delhi |isbn = 9789383098712 |ref = harv }}</ref> ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ପୋଷଣ କଲେ ଯେ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ୪ଟିରୁ କେବଳ ଦୁଇଟି ଗାଁର ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ଜରୁରୀ ଥିଲା । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମେ ଭଗାନି ଗ୍ରାମ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେଲା ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗ୍ରାମ କଙ୍କୱାଡ଼ି<ref>{{Cite web |url=http://cs-test.ias.ac.in/cs/Downloads/download_pdf.php?titleid=id_097_10_1399_1400_0 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-03-17 |archive-date=2017-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170928193552/http://cs-test.ias.ac.in/cs/Downloads/download_pdf.php?titleid=id_097_10_1399_1400_0 |url-status=dead }}</ref> ବାଘମାନଙ୍କୁ ଅଣାଯିବାର ବହୁ ସମୟ ପରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା । ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ଭଗାନି ଗ୍ରାମରେ ଯେଉଁ ବାଘୁଣୀ ଛଡ଼ାଗଲା ତାକୁ ଭଗାନି ବୋଲି ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା (ଏହି ବାଘୁଣୀ ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍‍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଣୀ ବାଘୁଣୀ ମଛଲିର ଝିଅ ଓ ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍‍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଏହାକୁ ଟି-୧୮ ବା ଅଠାରା ବୋଲି ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା ।)। କିନ୍ତୁ ରାଜ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା କଙ୍କୱାଡ଼ି ଦୁର୍ଗର ମରାମତି ଓ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳରେ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ।<ref>{{cite web|author=Also by Jay Mazoomdaar |url=http://www.openthemagazine.com/article/nation/now-who-s-crouching |title=Now, Who’s Crouching? |publisher=OPEN Magazine |date= |accessdate=2011-10-06}}</ref> ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଦେଇ ଯାଇଥିବା ସଡ଼କ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇପାରିନଥିବାରୁ ବନ୍ୟଜୀବଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ କମିନାହିଁ ।<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-09-04/flora-fauna/27942597_1_sariska-tiger-reserve-core-area-thanagazi |title=Sariska Tiger Reserve vetoes road conversion proposal - Times Of India |publisher=Times of India |date=2008-09-04 |accessdate=2011-10-06 |archive-date=2012-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023143325/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-09-04/flora-fauna/27942597_1_sariska-tiger-reserve-core-area-thanagazi |url-status=dead }}</ref> ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୯ରେ ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍‍ରୁ ଆଉ ଏକ ବାଘୁଣୀ ଆଣି ସରିସ୍କାରେ ଛଡ଼ାଗଲା ।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2009/03/06/stories/2009030656230800.htm |title=National : Young tigress at home in Sariska |publisher=[[The Hindu]] |date=2009-03-06 |accessdate=2011-10-06 |location=Chennai, India |archive-date=2009-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310085621/http://www.hindu.com/2009/03/06/stories/2009030656230800.htm |url-status=dead }}</ref> ୨୦୧୦ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୨୮ ତାରିଖରେ ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍‍ରୁ ଆଉ ଏକ ବାଘୁଣୀ ଆଣି ସରିସ୍କାରେ ଛଡ଼ାଗଲା । ଫଳରେ ୨୦୧୦ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସରିସ୍କାର ବାଘ ସଂଖ୍ୟା ୨ ଓ ବାଘୁଣୀ ସଂଖ୍ୟା ୩ (ସର୍ବମୋଟ ୫) ଥିଲା । ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍‍ରୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ବାଘ CP-୧ର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।<ref>{{cite web|author=Also by Jay Mazoomdaar |url=http://www.openthemagazine.com/article/nation/dispatched-to-die |title=Dispatched to Die |publisher=OPEN Magazine |date= |accessdate=2011-10-06}}</ref> ଏକ ମୃତ ଶିକାରର ଶବରେ ବିଷ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ ବାଘଟି ଏହାକୁ ଖାଇ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://news.outlookindia.com/item.aspx?703603 |title=Sariska Tiger Was Poisoned: Forensic Report |publisher=[[Outlook (magazine)|Outlook]] |date= |accessdate=2011-10-06 }}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ପ୍ରଥମ ତିନି ବାଘ-ବାଘୁଣୀଙ୍କ ପିତା ସମାନ ଓ ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ବାଘୁଣୀଙ୍କ ମା ଏକ ।<ref>{{cite web|author=Also by Jay Mazoomdaar |url=http://www.openthemagazine.com/article/nation/conservation-the-new-killer |title=Conservation: the New Killer |publisher=OPEN Magazine |date= |accessdate=2011-10-06}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/newdelhi/Proved-Siblings-sent-to-mate-in-Sariska/Article1-561269.aspx |title=Proved: Siblings sent to mate in Sariska |publisher=Hindustan Times |date=2010-06-22 |accessdate=2011-10-06 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121021231547/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/newdelhi/Proved-Siblings-sent-to-mate-in-Sariska/Article1-561269.aspx |archivedate=2012-10-21 |df= }}</ref> ସମ୍ପର୍କୀୟ ବାଘ-ବାଘୁଣୀଙ୍କ ଅନ୍ତଃ-ପ୍ରଜନନରୁ ଜାତ ଶାବକଙ୍କଠାରେ ଜେନେଟିକ୍ ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖାଯାଏ ଓ ଏହା ବାଘଙ୍କ ବଂଶବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ । ==ସାଧାରଣ ତଥ୍ୟ== [[File:Water body within the Sariska Reserve, Rajasthan.jpg|thumb|320px|ସରିସ୍କା ଅଭୟାରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ଏକ ଜଳାଶୟ]] *କ୍ଷେତ୍ରଫଳ : ୮୬୬ କି.ମି.<sup>୨</sup> *ସମୁଦ୍ରପତନରୁ ଉଚ୍ଚତା : ୩୦୦-୭୨୨ ମିଟର୍ *ବୃଷ୍ଟିପାତ : ବର୍ଷକୁ ହାରାହାରି ୬୫୦ ମିଲିମିଟର୍ *ଅରଣ୍ୟ ପ୍ରକାର : କ୍ରାନ୍ତୀୟ, ଶୁଷ୍କ, ପର୍ଣ୍ଣମୋଚୀ ଏବଂ କଣ୍ଟକମୟ ==ଜୀବଜନ୍ତୁ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ== ମହାବଳ ବାଘ ଛଡ଼ା ସରିସ୍କା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅନ୍ୟ କେତେକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ହେଲେ [[କଲରାପତରିଆ ବାଘ]], [[କଟାସ]], [[ବଣଭୁଆ]], [[ହେଟା ବାଘ]], [[କୋକିଶିଆଳୀ]], [[ଚିତଲ୍]] ହରିଣ, [[ସମ୍ବର]] ହରିଣ, [[ନୀଳଗାଈ]], [[ଚିଂକାରା]] ହରିଣ, [[ଚଉଶିଂଘା]] ହରିଣ,<ref>{{Cite news|url=http://www.financialexpress.com/archive/creatures-of-a-lesser-god/710758/|title=Creatures of a lesser God|last=Lenin|first=Janaki|date=15 November 2010|work=The Financial Express|access-date=2017-12-31|language=en-US}}</ref> [[ବାର୍‍ହା]], [[ଠେକୁଆ]], [[ହନୁ ମାଙ୍କଡ଼]], [[ପାତି ମାଙ୍କଡ଼]] ଇତ୍ୟାଦି । ସରିସ୍କା ଜଙ୍ଗଲରେ ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ଚକୋର, [[ମାଛରଙ୍କା]], [[ମୟୂର]], ବୁଦା ବଟେର୍, ଟ୍ରିପାଇ, [[କାଠହଣା]], [[ସାପଖିଆ ଚିଲ]] ଓ ଭାରତୀୟ ଚିଲ-ପେଚା ପରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଗଛମାନଙ୍କରେ ସର୍ବାଧିକ ଢୋକ୍ ଗଛ ରହିଛି । ଏହା ଛଡ଼ା ସାଳଇ, ବରଗଛ, ବାଉଁଶ, ବରକୋଳି ଗଛ, ଖଇର ଗଛ, ଅର୍ଜୁନ, ଗୁଗ୍‌ଗୁଳ ଆଦି ଅନ୍ୟ ପ୍ରଜାତିର ଗଛ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ବିଭିନ୍ନ କୋଳି ବୁଦା ଓ କଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ ବୁଦା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ==ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ== [[File:Sariska Palace.jpg|thumb|right|ସରିସ୍କା ରାଜପ୍ରାସାଦ]] * '''ସରିସ୍କା ଏଷ୍ଟ୍ରୋପୋର୍ଟ୍''' – ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଓ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦୀଷ୍ଟ ଏକମାତ୍ର ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର<ref>{{Cite web|url=http://astroportsariska.com/astroport-insight/|title=Astroport Insight – astroport sariska|website=astroportsariska.com|language=en-US|access-date=2018-01-17|archive-date=2018-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180117191105/http://astroportsariska.com/astroport-insight/|url-status=dead}}</ref> * '''ପାଣ୍ଡୁପୋଲ ହନୁମାନଜୀ ମନ୍ଦିର''' – ଅଭୟାରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଲୋକକଥା ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବନବାସ ସମୟରେ ଏଠାରେ ରହୁଥିଲେ । ଏହି ତୀର୍ଥସ୍ଥଳକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଗାଡ଼ି ମଟର ଇତ୍ୟାଦି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଯାହା ବନ୍ୟଜୀବଙ୍କ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ । * '''ନୀଳକଣ୍ଠ ମନ୍ଦିର''' * '''କଙ୍କୱାଡ଼ି ଦୁର୍ଗ''' – ୧୬ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରାଜା ଦ୍ୱିତୀୟ ଜୟ ସିଂହଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଦୁର୍ଗ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ମଝାମଝିରେ ରହିଛି । * '''ଭାଂଗଡ଼ ଦୁର୍ଗର ଭଗ୍ନାବଶେଷ''' * '''ସରିସ୍କା ରାଜ ପ୍ରାସାଦ''' – ଶିକାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଥିବା ଅଲୱର୍ ମହାରାଜାଙ୍କ ଅସ୍ଥାୟୀ ବାସସ୍ଥଳୀ ରୂପେ ଏହି ରାଜ ପ୍ରାସାଦ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ==ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ== * [[ତାଡୋବା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] * [[କାଜିରଙ୍ଗା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] * [[ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] * [[ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|colwidth=30em}} ==ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ== * Dang, Himraj (2005) Sariska National Park. Indus Publishing Company, New Delhi {{ISBN|81-7387-177-9}} * Sharma, Sunayan (2015) Sariska: The Tiger Reserve Roars Again. Niyogi Books, New Delhi, {{ISBN|9789383098712}}. * 'Ziddi', Dr. Suraj (1998) A guide to the wildlife parks of Rajasthan. Photo Eye Publications, Jaipur ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍== * [http://www.wpsi-india.org/tiger/sariska.php "Sariska Tiger Reserve"]. Wildlife Protection Society of India. Retrieved 31 December 2017. [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନ]] j9orum3suxhaxbegf3v4y7bfu91ii01 0 63960 606856 547112 2026-09-24T04:40:16Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606856 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Limbo (video game)}} {{Infobox video game | title = ଲିମ୍ବୋ | image = Limbo Box Art.jpg | developer = ପ୍ଲେ-ଡେଡ୍ | publisher = ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ ଗେମ୍ ଷ୍ଟୁଡିଓ | platforms = ଅନନ୍ତ ଜେନ୍‌ସନ୍ | director = ଅନନ୍ତ ଜେନ୍‌ସନ୍ | producer = {{Unbulleted list|ଡିନୋ କ୍ରିଷ୍ଟିନ୍ ପାଟ୍ଟି|ମାଡସ୍ ଉଇବ୍ରୋଏ}} | designer = ଜେପ୍ପେ କାର୍ଲସନ୍ | programmer = ଥୋମାସ୍ କ୍ରୋଗ୍ | artist = {{Unbulleted list|ମୋର୍ଟେନ୍ କ୍ରିଷ୍ଟିନ୍ ବ୍ରାମସେନ୍|ଷ୍ଟିନ୍ ସୋରନ୍‌ସେନ୍}} | composer = ମାର୍ଟୀନ୍ ଷ୍ଟିଗ୍ ଆଣ୍ଡରସନ୍ }} '''ଲିମ୍ବୋ''', ଏକ ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍ । ଏହା ପ୍ଲେ-ଡେଡ୍ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଗେମ୍‌ଟି ୨୦୧୦ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ଏବଂ ତା'ପରଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ୍‌ରେ ଏହା ଉପଲବ୍ଧ । ଲିମ୍ବୋ ଏକ 2D ଗେମ୍, ଯେଉଁଥିରେ ଗୋଟିଏ ପିଲା ତା'ର ଭଉଣୀକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଯାଇକି ଏକ ଅଜଣା ଏବଂ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନରେ ଫଶିଯାଏ । ଏହି ଗେମ୍‌ଟିରେ ଥିବା କିଛି ଗୁପ୍ତ ତ‌ଥ୍ୟ ତ‌ଥା କିଛି କଷ୍ଟକର ସ୍ତରକୁ ପାର୍ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ପ୍ଲେ-ଡେଡ୍ "କର ବା ମର" ସୁତ୍ର ଉପରେ ହିଁ ଏହି ଗେମ୍‌ଟି ତିଆରି କରିଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକଥର ଏହି ଗେମ୍‌ରେ ଥିବା ପିଲାଟି ମରିଗଲେ, ପୁଣି ପୂର୍ବ ସ୍ତରରୁ ହିଁ ଖେଳ ପୁନଃଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଏହି ଗେମ୍‌ଟି କଳା-ଧଳା ଭାବରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ଏଥିରେ ବିଜୁଳି ମାରିବାର କିଛି ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖେଳଟିକୁ ଡରଭାବ ଦେବାପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅଧିକାଂଶ ଜିନିଷ ଅନ୍ଧାର କରାଯାଇଛି ଓ ମିନିମାଲ୍ ଆମ୍ବିଏଣ୍ଟ୍‌ର କିଛି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇଛି । ଗେମ୍‌ଟିରେ ଏହିଭଳି ଅନ୍ଧାରିଆ ଦୃଶ୍ୟକୁ ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ବ‌ହୁତ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । ଏହି ଗେମ୍‌ଟିକୁ ସମୀକ୍ଷକାମାନେ କଳାର ଏକ ନିଖୁଣ ନିଦର୍ଶନ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଏହି ଗେମ୍‌ଟି ଭଲ ସାକାରାତ୍ମକ ସମୀକ୍ଷା ପାଇଥିବାବେଳେ, ଏହାର କାହାଣୀଟିକୁ କିଛି ସମୀକ୍ଷକ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି ଗେମ୍‌ରେ ଥିବା କାହାଣୀଟି ସେତେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୋଇନଥିବା କିଛି ମତ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ କିଛି ଏଥିରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନିମ୍ନମାନର ବୋଲି ମତ ରଖିଥିଲେ । ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହି ଗେମ୍‌ଟିର ଶେଷକୁ ଅଧିକାଂଶ ପସନ୍ଦ କରିନଥିଲେ । ଅଧିକାଂଶ ସମୀକ୍ଷକଙ୍କର ମୁଖ୍ୟତଃ ଗୋଟିଏ ସମାଲୋଚକ ମତ ଥିଲା କି ଏହି ଗେମ୍‌ଟି ମାତ୍ର ଅଳ୍ପ ସମୟର, ତେଣୁ ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ କିଣିବାକୁ ଅଧିକ ବ୍ୟୟ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବେନି, କିନ୍ତୁ କିଛି ସମୀକ୍ଷକ ଏହାକୁ ଉଚିତ ସମୟର ଗେମ୍ ବୋଲି ବି ମତ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଗେମ୍‌ଟିର ୨୦୧୦ର ବିକ୍ରି ହୋଇଥିବା ଗେମ୍ ଭିତରେ ୩ୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲା । କେତେକ ପ୍ରକାଶକ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗେମ୍‌ଟିକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗେମ୍ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥିଲେ । ପ୍ଲେ-ଡେଡ୍‌ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗେମ୍ ଇନ୍‌ସାଇଡ୍ ୨୦୧୬ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା, ଯାହାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଲିମ୍ବୋ ଭଳି ହିଁ ଥିଲା । ==ପୃଷ୍ଠଭୂମି== ଏହି ଗେମ୍‌ଟିର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଥିବା ପିଲାଟି ଏକ ଅଜଣା ଜଙ୍ଗଲର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଚେତି ଉଠେ, ଯାହାକୁ ନର୍କର ଦ୍ୱାର ଭାଗରେ ଏଥିରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଏହି ଗେମ୍‌ଟିର ନାମକରଣ ଏକ ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ''ଲିମ୍ବସ୍''ରୁ ଆସିଛି, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦ୍ୱାର ଅଥବା କୂଳ ।<ref name="gamasutra interview">{{cite web | url = http://www.gamasutra.com/view/news/27043/Road_To_The_IGF_Limbos_Dino_Patti.php | title = Road To The IGF: Limbo's Dino Patti | first = Leigh | last = Alexander | publisher = Gamasutra | date = 18 February 2010 | accessdate = 22 July 2010 | archive-date = 11 May 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120511204241/http://www.gamasutra.com/view/news/27043/Road_To_The_IGF_Limbos_Dino_Patti.php | url-status = dead}}</ref> ତା'ପରେ ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ସେ ତା'ର ଭାଉଣୀକୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଚାଲେ । ସେ ଚେତାଶୂନ୍ୟ ଥିବାବେଳେ ତା'ର ଭଉଣୀ କେଉଁଆଡ଼େ ହଜିଯାଇଥାଏ । ସେ ତା'କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଆଗକୁ ଆଗକୁ ଗଲାପରେ କିଛି ମଣିଷକୁ ଭେଟେ, ଯେଉଁମାନେ ତା'କୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ମୃତ୍ଯୁବରଣ କରିସାରିଥାନ୍ତି ।<ref name="ign preview">{{cite web | url = http://xboxlive.ign.com/articles/107/1073457p1.html | title = IGF-Nominated Limbo Headed to XBLA | first = Daemon | last = Hatfield | date = 2 March 2010 | accessdate = 21 July 2010 | publisher = IGN |url-status=dead | archiveurl = https://www.webcitation.org/68o3VY0rd?url=http://xboxlive.ign.com/articles/107/1073457p1.html | archivedate = 30 June 2012 | df = }}</ref><ref name="rps interview">{{cite web | url = http://www.rockpapershotgun.com/2010/02/22/igf-factor-2010-limbo/ | title= IGF Factor 2010: Limbo | first = Kieron | last = Gillon | date =22 February 2010 | accessdate = 22 July 2010 | publisher = Rock Paper Shotgun}}</ref><ref name="eurog review">{{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/limbo-review | title = Limbo | first = John | last= Teti | date = 19 July 2010 | accessdate= 21 July 2010 | publisher = Eurogamer}}</ref> ତା'ର ଏହି ଯାତ୍ରବେଳେ ତା'ର ଗୋଟିଏ ନାରୀ ଚରିତ୍ର ସ‌ହ ଭେଟ ହୁଏ, ମାତ୍ର ତାକୁ ତା' ପାଖରେ ପ‌ହ‌ଞ୍ଚିବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥାଏ ।<ref name="avclub review">{{cite web | url = http://www.avclub.com/articles/limbo,43441/ | title = Limbo | first = Christian | last = Williams | date = 26 July 2010 | accessdate = 29 July 2010 | publisher = The A.V. Club | archive-date = 10 July 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120710032103/http://www.avclub.com/articles/limbo%2C43441/ | url-status = dead }}</ref> ଏହାପରେ ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପାର୍ କରି ଏକ ସ‌ହରରେ ଆସି ପ‌ହ‌ଞ୍ଚେ ।<ref name="eurog review" /> ଏବଂ ଗେମ୍‌ର ଶେଷ ଭାଗରେ ତାକୁ ଗୋଟିଏ କାଚରେ ଘରେ ଭିତରେ ପୁରାଇ ପୁଣି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଫିଙ୍ଗିଦିଆଯାଏ । ଏହାପରେ ସେ କିଛି ବାଟ ଚାଲିଲା ପରେ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ସ‌ହ ଦେଖାହୁଏ ଏବଂ ଗେମ୍‌ଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ।<ref name="arstech ending">{{cite web | url = https://arstechnica.com/gaming/news/2010/07/limbos-ending-what-does-it-all-mean-we-explore.ars | title = Limbo's ending: what does it all mean? The many theories | first = Ben | last = Kuchera | date = 29 July 2010 | accessdate= 29 July 2010 | publisher = Ars Technica}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.gamasutra.com/view/news/29631/Critical_Reception_Playdeads_Limbo.php | title = Critical Reception: Playdead's Limbo | first = Danny | last = Cowan | date = 28 July 2010 | accessdate = 29 July 2010 | publisher = Gamasutra | archive-date = 11 May 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120511204223/http://www.gamasutra.com/view/news/29631/Critical_Reception_Playdeads_Limbo.php | url-status = dead}}</ref> ==ଖେଳିବା ପ୍ରଣାଳୀ== ଏହି ଗେମ୍‌ଟିକୁ ଖେଳିବାକୁ ଜଣେ ଖେଳାଳୀକୁ ସେ ପିଲାଟିକୁ ହିଁ ନିଜ ଅନୁସାରେ ଚଲେଇବାକୁ ପଡ଼େ । ଯେହେତୁ ଏହି ଖେଳଟି 2Dରେ ଉପଲବ୍ଦ, ତେଣୁ ପିଲାଟି ବାମକୁ, ଡାହାଣକୁ ଯାଇପାରେ କିଛି ଉପରେକୁ ଡେଇଁପାରେ ଏବଂ ଦରକାରବେଳେ କିଛିବାଟ ଚଢ଼ିପାରେ । ପିଲାଟୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ଛୋଟ ସିଡ଼ି, ଦଉଡ଼ି ସାହାଯ୍ୟରେ ଚଢ଼ିପାରେ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକସ୍ଥଳେ କିଛି ଜିନିଷକୁ ଠେଲିପାରେ ଏବଂ ଟାଣିପାରେ । ଏହି ଗେମ୍‌ଟିରେ ଥିବା ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅନ୍ଧାରିଆ ଏବଂ ଗ୍ରେ-ସ୍କେଲ୍ ଗ୍ରାଫିକ୍ସରେ ତିଆରି ହୋଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତାବରଣ ଏକ ଡରପୂ୍ର୍ଣ୍ଣ କରିବାପାଇଁ ମିନିମାଲିଷ୍ଟ ଆମ୍ବିଏଣ୍ଟ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବ‌ହାର ହୋଇଛି ।<ref>{{cite web | url = http://uk.xboxlive.ign.com/articles/107/1077308p1.html | title = GDC 10: Limbo Hands-on | first = Greg | last = Miller | date = 12 March 2010 | accessdate = 21 July 2010 | publisher = IGN |url-status=dead | archiveurl = https://www.webcitation.org/69lbaI5fH?url=http://uk.xboxlive.ign.com/articles/107/1077308p1.html | archivedate = 8 August 2012 | df = }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.gamepro.com/article/reviews/215856/limbo/ | title = Limbo | first = McKinley | last = Noble | date =19 July 2010 | accessdate = 30 August 2010 | publisher = GamePro |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100921235146/http://www.gamepro.com/article/reviews/215856/limbo/|archivedate= 21 September 2010}}</ref> ଏହି ଗେମ୍‌ଟିର ଅନ୍ଧାରିଆ ଦୃଶ୍ୟ ଅଧିକାଂଶ ପରିବେଶର ବାତାବରଣକୁ ଲୁଚାଇଦେଇଥାଏ । ଗେମ୍‌ରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ମଣିଷମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିଲାଟିକୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦିଗରେ ହିଁ ଗତି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।<ref name="ign jensen">{{cite web | url = http://xboxlive.ign.com/articles/112/1120477p1.html | title = How Limbo Came To Life | first = Michael | last = Thompsen | date = 14 September 2010 | accessdate = 19 September 2010 | publisher = IGN |url-status=dead | archiveurl = https://www.webcitation.org/69lbbCADs?url=http://xboxlive.ign.com/articles/112/1120477p1.html | archivedate = 8 August 2012 | df = }}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Official website|playdead.com/games/limbo/}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଟାଇଗର ପ୍ରକଳ୍ପ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଢ଼ା ଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ]] 46ytaafcb5658ikzrcxufvneegcbuq8 0 63985 606692 573798 2026-09-24T00:11:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606692 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Tory Burch}} {{Infobox person |birth_name=Tory Robinson |name = ଟୋରୀ ବର୍ଚ |image = Tory Burch in India.JPG |caption = ୨୦୦୯ରେ ଭାରତରେ ଟୋରୀ, ସେତେବେଳେ ସେ ସିଙ୍ଗାପୁର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଏସିଆ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଭ୍ରମଣରେ ଥିଲେ |birth_date = {{Birth date and age|1966|6|17}} |birth_place = ଭେଲ୍ଲୀ ଫର୍ଗ, ପେନ୍ନସ୍ୟାଲାବାନିଆ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା |death_date = |death_place = |residence = [[ନିୟୁ ୟର୍କ]], ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା |education = ପେନ୍ନେସ୍ୟାଲାବାନିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, (କଳାରେ ସ୍ନାତକ) |ethnicity = |awards =୨୦୦୫ ରାଇଜିଂ ଷ୍ଟାର, ଫ୍ୟାସନ ଗ୍ରୁପ୍ ଇଣ୍ଟନ୍ୟାସନାଲ୍;<br>୨୦୦୭ ଆସେସରୀ ବ୍ରାଣ୍ଡ୍ ଲଞ୍ଚ୍ ଆୱାର୍ଡ଼, ଆସେସରୀସ୍ କାଉନ୍‌ସିଲ୍ ଆୱାର୍ଡ଼;<br>୨୦୦୮ ଆସେସରୀସ୍ ଡିଜାଇନର୍ ଓଫ ଦ ଇୟର, କାଉନ୍‌ସିଲ୍ ଅପ୍ ଫ୍ୟାସନ ଡିଜାଇନର୍ ଅପ୍ ଆମେରିକା |known_for = ଟୋରୀ ବର୍ଚ ଲାଇନ୍ ଅଫ୍ କ୍ଲଥିଙ୍ଗ୍ ଆଣ୍ଡ ଆସେସରୀସ୍ |net worth = $୬୦ କୋଟି (୨୦୧୭)<ref name=ForbesBillionaires>[https://www.forbes.com/profile/tory-burch/ Forbes Magazine "The World's Billionaires: Tory Burch"] March 2013</ref> |occupation = ଫ୍ୟାସନ୍ ଡିଜାଇନରା୍<br>ଟୋରୀ ବର୍ଚ ଏଲ୍.ଏଲ୍.ସିରେ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ଡିଜାଇନର୍<ref>[http://www.toryburch.com/about-us/about-us-main.html About Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180224051252/https://www.toryburch.com/about-us/about-us-main.html |date=2018-02-24 }}. ''ToryBurch.com''.</ref> |spouse= ଉଇଲିୟମ୍ ମାକ୍‌ଲୋୱେ (୧୯୯୩; ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ)<br>ଜେ. କ୍ରିଷ୍ଟିଫର୍ ବର୍ଚ (୧୯୯୬-୨୦୦୬; ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ) }} '''ଟୋରୀ ବର୍ଚ''' (ଜନ୍ମ: ୧୭ ଜୁନ୍ ୧୯୬୬) ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ଫ୍ୟାସନ ଡିଜାଇନର୍ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀ ମହିଳା ଏବଂ ପରୋପକାରୀ, ଯିଏକି ଅନେକ ଫ୍ୟାସନ ଡିଜାଇନିଂ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଛନ୍ତି ।<ref name=TBNY>{{Cite web|url=http://nymag.com/fashion/fashionshows/designers/bios/toryburch/|title=Tory Burch|accessdate=2008-08-14|work=New York (magazine)|archive-date=2008-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20080908061952/http://nymag.com/fashion/fashionshows/designers/bios/toryburch/|url-status=dead}}</ref> ସେ ତାଙ୍କର ନିଜର ବ୍ୟବସାୟ ଟୋରୀ ବର୍ଚ ଏଲ୍.ଏଲ୍.ସିର ଅଧକ୍ଷ, ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ଡିଜାଇନର୍ । ୨୦୧୫ରେ ଫୋରବେସ୍ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ସର୍ଭେକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ୭୩ତମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହିଳା ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name=Forbes2015>{{cite web|title=The World's 100 Most Powerful Women: #73 Tory Burch|url=https://www.forbes.com/profile/tory-burch/?list=power-women|website=Forbes|accessdate=5 June 2015}}</ref> ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା== ଟୋରୀ ବର୍ଚ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଭେଲ୍ଲୀ ଫର୍ଗ, ପେନ୍ନସ୍ୟାଲାବାନିଆଠାରେ ୧୭ ଜୁନ୍ ୧୯୬୬ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name=ATB>{{Cite web|url=http://www.toryburch.com/about.aspx|title=About Tory Burch|accessdate=2008-08-14|publisher=ToryBurch.com|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070708055302/http://www.toryburch.com/about.aspx |archivedate = July 8, 2007|url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କର ପିତାମାତା ହେଲେ ରେବା ଏବଂ ଏରାଲ ବଡ୍ ରବିନ୍‌ସନ୍ (୧୯୨୩-୨୦୦୮) ।<ref>{{Cite news| url =http://www.businessinsider.com/tory-burch-bio-and-success-story-2014-2?op=1 |title= How Tory Burch Became A Fashion Billionaire In Less Than A Decade|author= Ashley Lutz|work=Business Insider |date = February 11, 2014}}</ref> ସେ ତାଙ୍କର ତିନି ଭାଇଙ୍କ (ରବର୍ଟ, ଜେମ୍‌ସ୍ ଏବଂ ଲିଓନାର୍ଡ଼ୋ) ସ‌ହ ଭେଲ୍ଲୀ ଫର୍ଗ ଜାତୀୟ ଐତିହାସିକ ଉଦ୍ୟାନ ପାଖରେ ଥିବା ୨୫୦ ବର୍ଷିଆ ପୁରୁଣା ଜର୍ଜିଆନ୍‌ରେ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name=AEOHO>{{Cite web|author=Michael Shnayerson|url=http://www.vanityfair.com/style/features/2007/02/tory-burch-200702|title=An Empire Of Her Own|accessdate=2014-10-18|date=2007-02-01|work=Vanity Fair (magazine)}}</ref> ତାଙ୍କ ବାପା ଜଣେ ଧନୀକ ନିବେଶକ ଥିଲେ ଯିଏକି ଶେୟାର ବଜାର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍ଥାରେ ନିବେଶ କରୁଥିଲେ । ସେ ରେବାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଗ୍ରେସ୍ କେଲ୍ଲୀ ଏବଂ ଜୋଆନ୍ ବେନେଟ୍‌ଙ୍କ ସ‌ହ ସମ୍ପର୍କରେ ଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ରେବାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯିଏକି ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ । ରେବା ମଧ୍ୟ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ ଷ୍ଟିଭ୍ ମାକ୍‌କୁଇନ୍ ଏବଂ ମାର୍‌ଲୋନ୍ ବ୍ରାଣ୍ଡୋଙ୍କ ସ‌ହ ସମ୍ପର୍କରେ ଥିଲେ ।<ref name=AEOHO/> ଟୋରୀ ତାଙ୍କର ମାଆ ପକ୍ଷରୁ ଜିଉସ୍ ଥିଲେ ।<ref>[http://www.vosizneias.com/21960/2008/11/02/new-york-city-examining-the-halacha-if-jewish-mogul-fashion-designer-needs-a-get/ Vos is Neias: "New York City - Examining The 'Halacha' If Jewish Fashion Mogul Needs A 'Get'"]. November 2, 2008.</ref><ref>{{Cite news| url =http://www.vanityfair.com/business/2012/12/tory-burch-chris-c-wonder|title=Tory Burch’s Ex Factor|author= Vanessa Grigoriadis|work=Vanity Fair (magazine) |date = December 2012}}</ref> ଟୋରୀ ପେନ୍ନସ୍ୟାଲାବାନିଆର ରୋସେମଣ୍ଟରେ ଥିବା ଆଗ୍ନେସ୍ ଇର୍‌ଉଇନ୍ ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ସ୍କୁଲବେଳେ ଟେନିସ୍ ଦଳର ଅଧିନାୟିକା ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସାଙ୍ଗ କାରା ରୋସ୍ ଜଣେ ଅଳଙ୍କାର ଡିଜାଇନର୍ ।<ref name=MainLineMediaRockStar>{{cite web|url=http://www.mainlinemedianews.com/articles/2011/03/18/people/flair/doc4d83eb6e138c9433680449.txt?viewmode=fullstory|title=Rock star ascending: Main Line-bred jewelry maker Kara Ross|author=O'Halloran, Caroline|date=March 18, 2011|accessdate=March 26, 2013|work=Mainline Media News|archive-date=April 11, 2013|archive-url=https://archive.is/20130411071537/http://www.mainlinemedianews.com/articles/2011/03/18/people/flair/doc4d83eb6e138c9433680449.txt?viewmode=fullstory|url-status=dead}}</ref> ଟୋରୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଚାକିରୀ କିଙ୍ଗ୍ ଅଫ୍ ପର୍ସିଆ ମଲ୍‌ରେ ବେନେଟ୍ଟନ ସଂସ୍ଥା ଅଧିନରେ କରିଥିଲେ ।<ref name=MainLineMediaRockStar /> ଏହାପରେ ସେ ପେନ୍ନେସ୍ୟାଲାବାନିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ସେ କପ୍ପା ଆଲ୍ଫା ଥିଟା ମ‌ହିଳା ସଂଗଠନର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ସେହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଇତିହାସ ବିଭାଗରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ କଳାରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।<ref name="AEOHO" /> ==ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ଜୀବିକା== କଲେଜରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ ପରେ ଟୋରୀ ବର୍ଚ ନିୟୁ ୟର୍କ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ସେ ଜଣେ ଯୁଗସ୍ଲାଭିଆନ୍ ଡିଜାଇନର୍‌ ରୋଜନ୍‌ଙ୍କ ପାଇଁ କାମ କରିଥିଲେ ।<ref name=AEOHO/> ଏହାପରେ ସେ ହରପର୍‌ସ୍ ବଜାର୍ ପତ୍ରିକା ପାଇଁ କାମ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ବେରା ୟାଙ୍ଗ୍‌ରେ ଜନସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାପନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name=AEOHO/><ref name=TT>{{Cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1664387,00.html|title=Tory's Turn|accessdate=2008-08-14|date=2007-09-21|publisher=Time Inc.|work=Time (magazine)|author=Kroll, Betsy|archive-date=2008-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20080725010251/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1664387,00.html|url-status=dead}}</ref> ଏହାପରେ ସେ ପୋଲୋ ରାଲଫ ଲୌରେନ୍ ଏବଂ ଲୋଏୱେ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://www.businessoffashion.com/2012/09/first-person-tory-burch-says-work-hard-think-long-term-and-be-patient.html |title=First Person - Tory Burch Says Work Hard, Think Long Term and Be Patient |accessdate=2013-07-03 |date=2012-09-10 |first=Tommye |last=Fitzpatrick |work=The Business of Fashion |archive-date=2013-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130709023000/http://www.businessoffashion.com/2012/09/first-person-tory-burch-says-work-hard-think-long-term-and-be-patient.html |url-status=dead }}</ref> ଟୋରୀ ତାଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରଥମେ "ଟି.ଆର୍.ବି. ବାଏ୍ ଟୋରୀ ବର୍ଚ" ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ମାତ୍ର ପରେ ୨୦୦୪ରେ ସେ ଏହାର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଟୋରୀ ବର୍ଚ ଏଲ୍.ଏଲ୍.ଚି.ଙ୍କୁ ବଦଳାଇଥିଲେ ଏବଂ ମନହାଟ୍ଟନର ନୋଲିଟା ଜିଲ୍ଲାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମେ ଦୋକାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref name="ATB"/><ref name="RLveteran">{{cite news|url=http://fortune.com/2014/09/25/tory-burch-ceo-ralph-lauren/|title=Tory Burch takes on Ralph Lauren veteran as co-CEO|last=Wahba|first=Phil|date=September 25, 2014|work=Fortune (magazine)|accessdate=29 October 2014}}</ref><ref name=HTBFHS>Agins, Teri. "How Tory Burch Found Her Stride". ''Wall Street Journal''. February 1, 2008.</ref> ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ହିଁ ତାଙ୍କର ଅନେକ କିଛି ଡିଜାଇନ୍ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିଲା ।<ref name=perfectly>{{cite news|url=http://tmagazine.blogs.nytimes.com/2011/12/01/perfectly-perfect-tory-burch/?_php=true&_type=blogs&_r=0|title=Perfectly Perfect: Tory Burch|last=Merkin|first=Daphne|date=December 1, 2011|work=T: The New York Times Style Magazine|accessdate=29 October 2014}}</ref><ref name=perpetually /> <ref>{{cite web|url=http://www.oprah.com/style/Fashion-Designer-Tory-Burch|title=Fashion Designer Tory Burch|last=Berkus|first=Nate|date=January 1, 2008|work=Oprah.com|accessdate=29 October 2014|archive-date=18 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018013358/http://www.oprah.com/style/fashion-designer-tory-burch|url-status=dead}}</ref><ref name=voguepedia>{{cite web|url=http://www.vogue.com/voguepedia/Tory_Burch|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140804181121/http://www.vogue.com/voguepedia/Tory_Burch|archivedate=August 4, 2014|title=Tory Burch|work=Voguepedia|publisher=Vogue (magazine)|accessdate=29 October 2014}}</ref> ଟୋରୀ ତାଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ଏହା ବ‌ହୁତ ଭଲ ସଫଳତା ସାଉଣ୍ଟିଥିଲା ଏବଂ ବିଶ୍ୱବଜାରରେ ତାଙ୍କର ୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ଦୋକାନ ଖୋଲିଥିଲା ।<ref name="passed up">{{cite news|url=https://www.cnbc.com/2017/05/12/this-exec-passed-up-the-being-president-of-this-127-billion-company.html|title=Why one exec passed up the chance to be president of this $127 billion company|last=Clifford|first=Catherine |date=May 12, 2017|work=CNBC|accessdate=May 17, 2017}}</ref> ତାଙ୍କ ଡିଜାଇନ୍ ଭିତରେ ପିନ୍ଧିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ଜୋତା, ପୋଷାକ, ଘଣ୍ଟା, ଭେନିଟ୍ ବ୍ୟାଗ୍, ଘର ସଜା ଜିନିଷ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଜିନିଷ ଆଦି ଉପଲବ୍ଧ ।<ref name="passed up"/><ref name=perpetually>{{Cite news|url= http://www.bizjournals.com/columbus/bizwomen/news/profiles-strategies/2014/07/exclusive-tory-burch-on-life-perpetually-out-of.html?page=all|title= Exclusive: Tory Burch on life 'Perpetually' out of her comfort zone and why big risks pay big dividends|accessdate=2014-07-23|date=2014-07-23|last=Portillo|first=Caroline McMillan|work=Columbus Business First}}</ref><ref>{{Cite news|url= http://www.sfgate.com/style/article/Empowerment-in-fashion-for-Tory-Burch-4223935.php |title= Empowerment in fashion for Tory Burch|accessdate=2013-01-29|date=2013-01-25|last=Zinko|first=Carolyne|work=San Francisco Chronicle}}</ref> ==ବୈବାହିକ ଜୀବନ== ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଟୋରୀ ଉଇଲିୟମ୍ ମାକ୍‌ଲୋୱେଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯିଏକି ଜଣେ ଜମି ବେପାରୀ ହ୍ୟାରୀ ବି. ମାକ୍‌ଲୋୱେଙ୍କର ପୁଅ । ମାତ୍ର ପରେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ଉଭୟଙ୍କର ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ଘଟିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=http://pabook.libraries.psu.edu/palitmap/bios/Burch__Tory.html|title=Tory Burch|accessdate=2010-01-28|year=2008|author=Dave, Urja}}</ref> ଏହାପରେ ୧୯୯୬ରେ ସେ ଜେ. କ୍ରିଷ୍ଟିଫର୍ ବର୍ଚଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।<ref name=TBP>{{Cite web|url=http://www.wwd.com/lifestyle-news/tory-burchs-philadelphia-1343393?|title=Tory Burch's Philadelphia|accessdate=2008-08-14|date=2008-08-01|publisher=WWD|work=WWDLifestyle|author=Fitzsimons, Amanda}}</ref> କ୍ରିଷ୍ଟିଫର୍ ଇଣ୍ଟରନେଟ କାପିଟାଲ ସଂସ୍ଥାର ଜଣେ ନିବେଶକ ଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ସେ ୱଲ୍ଟର୍ ବକ୍‌ଲେ ଏବଂ କେନ୍ ଫକ୍ସ‌ଙ୍କ ସ‌ହ ମିଶି ନିଜେ ଏକ ନିବେଶ ସଂସ୍ଥା ତିଆରି କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ୨୦୦୬ରେ ଉଭୟଙ୍କର ବିବାହ ବିଚ୍ଛେ ଘଟିଥିଲା, ମାତ୍ର ସେ ତାଙ୍କର ସାଙ୍ଗିଆକୁ ବଦଳାଇନଥିଲେ ଏବଂ କିଛିଦିନ ପାଇଁ ସେ ତାଙ୍କର ନିୟୁ ୟର୍କ ଘରେ ତାଙ୍କର ପିଲାମାନଙ୍କ ସ‌ହ ବସବାସ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ତିନୋଟି ପୁଅ ଏବଂ ତିନୋଟି ସାବତ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି ।<ref name=TBNY/> ୨୦୦୭ରେ ସେ ଲାନ୍ସ ଆର୍ମଷ୍ଟ୍ରେଙ୍ଗ୍‌ଙ୍କ ସ‌ହ ସମ୍ପର୍କରେ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20130255,00.html|title=Lance Armstrong, Tory Burch Break Up|accessdate=2008-08-14|date=2007-10-03|publisher=Time Inc.|work=People|author=Silverman, Stephen M.|archive-date=2008-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20080319085126/http://www.people.com/people/article/0,,20130255,00.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/fashion/22lance.html?|title=It’s Not About the Bike|accessdate=2008-08-14|date=2008-06-22|work=The New York Times|author=Salkin, Allen}}</ref> ଏହାପରେ ସେ କିଛିଦିନ ଲାୟର୍ କୋହେନ୍‌ଙ୍କ ସ‌ହ ସମ୍ପର୍କରେ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=http://www.nypost.com/seven/08072008/gossip/pagesix/rose_in_brief_123332.htm |title=ROSE IN BRIEF |accessdate=2008-08-09 |date=2008-08-07 |work=New York Post |author=Johnson, Richard |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080909030631/http://www.nypost.com/seven/08072008/gossip/pagesix/rose_in_brief_123332.htm |archivedate=September 9, 2008 }}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.nypost.com/seven/08142008/gossip/pagesix/hamptons_heavies_love_woody_124339.htm |title=Hamptons Heavies Love Woody |accessdate=2008-08-24 |date=2008-08-14 |work=New York Post |author=Johnson, Richard |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080828040440/http://www.nypost.com/seven/08142008/gossip/pagesix/hamptons_heavies_love_woody_124339.htm |archivedate=August 28, 2008 }}</ref><ref>{{Cite news|url=http://docs.newsbank.com/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_id=info:sid/iw.newsbank.com:NewsBank:MIHB&rft_val_format=info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx&rft_dat=12760C2201B7F8D0&svc_dat=InfoWeb:aggregated5&req_dat=0D0CB579A3BDA420|title=Scene In The Tropics: The Hoff bypasses booze, but not the photo op|accessdate=2009-04-17|date=2009-04-05|work=Miami Herald|author=Abravanel, Lesley}}</ref> ୨୦୧୬ରେ ଟୋରୀ ପିଏରେ ୟେସ୍ ରୌସେଲ୍‌ଙ୍କ ସ‌ହ ନିର୍ବନ୍ଧ କରିଥିଲେ, ଯିଏକି ଏଲ୍.ଭି.ଏମ୍.ଏଚ୍. ଫ୍ୟାସନ ସଂସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ।ଉଭୟ ୨୦୧୪ରୁ ପରସ୍ପର ସ‌ହ ସମ୍ପର୍କରେ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2016/01/05/fashion/tory-burch-and-pierre-yves-roussel-become-fashions-newest-power-couple.html|title=Tory Burch and Pierre-Yves Roussel Become Fashion’s Newest Power Couple|accessdate=2016-01-04|date=2016-01-04|publisher=The New York Times Co.|work=The New York Times|author=Friedman, Vanessa}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== *[http://www.toryburch.com/about-tory/about-tory.html ନିଜର ୱେବ୍‌ସାଇଟ୍] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171214011209/https://www.toryburch.com/about-tory/about-tory.html |date=2017-12-14 }} *[http://www.toryburchfoundation.org/ ଟୋରୀ ବର୍ଚ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ୱେବ୍‌ସାଇଟ୍] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଟାଇଗର ପ୍ରକଳ୍ପ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଢ଼ା ଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ]] cywxrqsq04liumnzprrt64iosngftn6 0 64010 606719 593432 2026-09-24T00:49:14Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606719 wikitext text/x-wiki {{About|ପ୍ରେମଚାନ୍ଦଙ୍କ ରଚିତ ଉପନ୍ୟାସ||ନିର୍ମଳା}} {{ଛୋଟ|Nirmala (novel)}} {{Infobox book | name = ନିର୍ମଳା (ଦ ସେକେଣ୍ଡ ୱାଇଫ୍) | title_orig = निर्मला | image = | caption = | alt = | author = [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ]] | orig_lang_code = hi | title_working = | translator = ଆଲୋକ ରାଏ ଏବଂ ଡେଭିଡ୍ ରବିନ୍<ref name="inflibnet1"/> | cover_artist = ଓରିଏଣ୍ଟ୍ ପେପର୍‌ବ୍ୟାକ୍‌ସ୍ (ଆଲୋକ ରାୟ) ଏବଂ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ଇଣ୍ଡିଆ ପେପର୍‌ବ୍ୟାକ୍‌ସ୍ (ଡେଭିଡ୍ ରବିନ୍) | country = ଭାରତ | language = [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]] | series = | subject = | genre = କାଳ୍ପନିକ | published = ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୭<ref name="inflibnet1"/> | media_type = | pages = | awards = | isbn = 9780195658262 |isbn_note= (ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ଇଣ୍ଡିଆଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦିତ)<ref>{{cite web | url=http://www.goodreads.com/book/show/694207.Nirmala | title=ISBN | accessdate=October 3, 2014}}</ref> | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | wikisource = }} '''ନିର୍ମଳା''' ({{lang-hi|निर्मला}} କିମ୍ବା '''ଦ ସେକେଣ୍ଡ୍ ୱାଇଫ୍''' (୨ୟ ପତ୍ନୀ)<ref name="inflibnet1"/> ଏକ ହିନ୍ଦୀ କାଳ୍ପନିକ ଉପନ୍ୟାସ । ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟିର ରଚନା କରିଥିଲେ ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଲେଖକ [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ]] । ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟିର କାହାଣୀ ଏକ ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କା ଯୁବତୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ସେ ତା'ର ପିତା ବୟସର ଜଣେ ମୃତଦାର (ପତ୍ନୀ ମରିଯାଇଥିବା ପୁରୁଷ) ସ‌ହ ଜବରଦସ୍ତି ବିବାହ କରିଥିଲା । ଉପନ୍ୟାସଟିର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସେ ଯୁବତୀଟି ବିବାହ କରିଥିବା ଲୋକର ବଡ଼ ପୁଅର ସମ୍ପର୍କ ସେ ଯୁବତୀ ରହ ରହିଥିବା କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି ଏବଂ ଶେଷର ତା'ର ବଡ଼ ପୁଅ ମୃତ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରିଛି । ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟିର ୧୯୨୭ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ନିର୍ମଳାର ବିବାହକୁ ନେଇ ଉଠିଥିବା ସେତେବେଳର ଭାରତୀୟ ଯୌତୁକ ପ୍ରଥା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ତ‌ତ୍‌ସ‌ହିତ ସେତେବେଳର ବିବାହ ଉପରେ କିଛି ବିଷୟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟିରେ ୧୯୨୦ ମସିହରେ ଭାରତରେ ଚାଲୁଥିବା ସାମାଜିକ ଚାଲିଚଳନ, ପ୍ରଥା ଏବଂ କୁସଂସ୍କାରକୁ ଲୋକଚୋଚନ‌କୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କାଳ୍ପନିକ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା । ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟିର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାଗ ଏକ ମହିଳା ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଏକ ଧାରାବାହିକ ଲେଖା ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଲେଖାଗୁଡ଼ିକରେ ନିର୍ମଳାର ନାରୀବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟି ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ପ୍ରେମଚାନ୍ଦଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ [[ଗୋଦାନ (ଉପନ୍ୟାସ)|ଗୋଦାନ]] ସ‌ହି କିଛିମାତ୍ରାରେ ସମ୍ବନ୍ଧ ରଖେ । ଗୋଦାନ ବ‌‌ହିଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଗୋଟିଏ ଗାଁ'ରେ ଥିବା ଗରିବତା ଉପରେ ହିଁ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା । ନିର୍ମଳା ଉପନ୍ୟାସଟି ଅନେକ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ଡେଭିଡ୍ ରବିନ୍, ସେ ଯାହାର ନାମ ରଖିଥିଲେ ''ଦ ସେକେଣ୍ଡ୍ ୱାଇଫ୍'' (୨ୟ ପତ୍ନୀ) ଏବଂ ପରେ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ପ୍ରେମଚାନ୍ଦଙ୍କର ନାତି ଆଲୋକ ରାୟ ଏହାକୁ ସମାନ ''ନିର୍ମଳା'' ଶୀର୍ଷକରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ । ==କାହାଣୀ== ଉଦୟଭାନୁ ଲାଲ, ଜଣେ ପେସାଦାର ଓକିଲ, ତାଙ୍କର ୧୫ ବର୍ଷିଆ ଝିଅ ନିର୍ମଳାର ବାହାଘର ବାଲଚନ୍ଦ୍ର ସିହ୍ନାଙ୍କର ପୁଅ ଭୁବନମୋହନ ସିହ୍ନାଙ୍କ ସ‌ହ ଠିକ୍ କରିଥିଲେ । ପରେ ଉଦୟଭାନୁଙ୍କର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦି ଓକିଲ । ସେ ତାଙ୍କ ସ‌‌ହ ଏକ ଫାଶୀ ମକୋଦ୍ଦମାରେ ହାରିଯାଇ କାରାବାସ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ହତ୍ୟା କରିଦେଲେ । ଉଦୟଭାନୁଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଯୋଗୁଁ ଭୁବନମୋହନ ଏବଂ ବାଲଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତାବ ନିର୍ମଳା ସ‌ହ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, କାରଣ ଉଦୟଭାନୁଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ପାଖରେ ଆଉ କୌଣସି ସେମିତି ଆଖିଦୃଶିଆ ସମ୍ପତ୍ତିବାଡ଼ି କି ଧନ‌ଦୌଲତ ନ ଥିଲା । ପାରିବାରିକ ଅସୁବିଧା ଏବଂ ଧନରାଶିର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ନିର୍ମଳାର ମାଆ କଲ୍ୟାଣୀ, ତାକୁ ତୋତାରାମ ସ‌ହ ବିବାହ କରିବାକୁ ନିଷତ୍ତି ନେଲେ । ତୋତାରାମ ପେସାରେ ଜଣେ ଓକିଲ ଏବଂ ସେ ନିର୍ମଳାଠାରୁ ୨୦ବର୍ଷ ବଡ଼ ଥିଲା । ଧନର ଅଭାବ କାରଣରୁ ନିର୍ମାଳଙ୍କୁ ତୋତାରାମଙ୍କ ସ‌ହ ବିବାହ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।<ref name="Nirmala by Premchand in Hindi">{{cite web | url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.sachi.nirmala_premchand_hindi.AOUCEFZDJMLDYOKD | title=Nirmala by Premchand in Hindi | publisher=Google | accessdate=April 5, 2014}}</ref> ତୋତାରାମ ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦରୀ ଯୁବା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଉପାୟ ଆପଣେଇଲେ, ମାତ୍ର କୌଣସି ଉପାୟରେ ସେ ତାଙ୍କର ମନ ଜିଣିପାରିଲେନି । ନିର୍ମାଳାଙ୍କର ତୋତାରାମଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଭାବନା ବା ପ୍ରେମ ନ ଥିଲା, ଥିଲା କେବଳ ସମ୍ମାନ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ଭାବନା, ଯାହାକି ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀଙ୍କଠାରୁ ଆଶାଥିବା ପ୍ରେମଠାରୁ ବ‌ହୁତ କମ୍ ଥିଲା । ତୋତାରମଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀଙ୍କର ୩ଟି ପୁଅ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବଡ଼ ପୁଅ ମାନସରାମ ନିର୍ମଳାଠାରୁ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ବଡ଼ ଥିଲା । ମାନସରାମ ଏବଂ ନିର୍ମଳାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ତୋତାରାମଙ୍କୁ ସନ୍ଦେହ ହେଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସେ ମାନସଙ୍କୁ ଛାତ୍ରାବାସରେ ରହିବାକୁ ପଠାଇଦେଲେ । ଏହାପରେ ମାନସଙ୍କର ଛାତ୍ରାବାସରେ ବ‌ହୁତ ଦେହ ଖରାପ ହେଲା । ମାନସଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା କରୁଥିବା ଡାକ୍ତର ଥିଲେ ଭୁବନରାମ । ସେ ନିର୍ମଳାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବା ପରେ ତାଙ୍କ ସାନ ଭାଇର ବାହାଘର ନିର୍ମଳାର ସାନ ଭଉଣୀ କ୍ରିଷ୍ଣା ସ‌ହ କରାଇଦେଲେ । ଏହାପରେ ଭୁବନରାମ ନିର୍ମଳା ଏବଂ ତା'ର ସଙ୍କଟ ବିଷୟରେ ଭାଳିହେଲେ, ମାତ୍ର କିଛି ଦିନରେ ସେ ଯକ୍ଷ୍ମାରେ ପ୍ରାଣ ହରେଇଲେ ।<ref name="inflibnet1">{{cite web | url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/11238/8/08_chapter%202.pdf | title=Shodhganga| accessdate=May 4, 2014}}</ref> ଏହାପରେ ତୋତାରାମଙ୍କର ବଡ଼ ପୁଅ ମାନସରାମର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ସାନ ପୁଅ ଜିୟାରାମ ତାଙ୍କ ଉପରେ ସବୁ ଦୋଷ ଲଦିଲା ଆଉ କିଛି ଦିନ ପରେ ସେ ନିର୍ମଳାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ନେଇ ଘରୁ କେଉଁଆଡ଼େ ଚାଲିଗଲା । କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଦେଲା । ତୋତାରାମଙ୍କର ୩ୟ ପୁତ୍ର ସିୟାରାମ ଏକ ଭଣ୍ଡ ବାବାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁ୍ପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ଘର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲା । ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ ହରାଇ ତୋତାରାମ ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଜୀବିତ ପୁତ୍ର ସିୟାରାମଙ୍କୁ ଖୋଜିବାରେ ଲାଗିପଡ଼ିଲେ । ଏହି ସବୁ ଦୁଃଖ ଦେଖି ନିର୍ମଳା ଧୀରେ ଧୀରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲା ଏବଂ ତା'ର ଏକମାତ୍ର ଶିଶୁ କନ୍ୟାକୁ ତୋତାରାମଙ୍କର ବିଧବା ଝିଅ ରୁକ୍ମଣୀଙ୍କୁ ଦେଇ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା । କିଛିଦିନ ପରେ ତୋତାରାମ ଘରକୁ ଫେରି ନିର୍ମଳାର ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ ବିଷୟରେ ଜାଣିଲେ ।<ref>{{cite web |id=|url=http://www.tribuneindia.com/2006/20060917/spectrum/book5.htm | title=Tribuneindia | accessdate=November 24, 2014 | author=Tribune India}}</ref><ref name="OUP">{{cite web | url=http://www.oup.co.in/product/oxford-india-paperback/indian-writings/literature/223/nirmala/9780195658262 | title=OUP | publisher=Oxford Databases | accessdate=October 3, 2014}}</ref> ==ଚରିତ୍ର== * '''ନିର୍ମଳା''': ନାୟିକା, ଜଣେ ୧୫ ବର୍ଷିୟା ଯୁବତୀ ଯିଏକି ତା'ଠାରୁ ୨୦ ବର୍ଷ ବଡ଼ ତୋତାରାମ ନାମକ ଜଣେ ଓକିଲକୁ ବିବାହ କରିଥିଲା । * '''(ମୁନସି) ତୋତାରାମ''': ନିର୍ମଳାର ୩୫ ବର୍ଷିଆ ପତି * '''ରୁକ୍ମଣୀ''': ତୋତାରାମଙ୍କର ବିଧବା ଝିଅ * '''ମାନସରାମ''': ତୋତାରମଙ୍କର ବଡ଼ ପୁଅ (ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ), ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ତା'ର ପିତା ତା'ର ସାବତ ମାଆ ସ‌ହ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କରି ତାକୁ ଘରୁ ବାହାର କରିଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ସେ ଏକ ହୋଟଲରେ ବାସ କରେ ଓ ଧୀରେ ଧୀରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ । * '''ଜିୟାରାମ''': ତୋତାରାମଙ୍କର ୨ୟ ପୁତ୍ର (ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ) । ସେ ତା'ର ଭାଇର ମୃତ୍ୟ ପାଇଁ ତା'ର ପିତାଙ୍କୁ ଦାୟୀ କରେ ଏବଂ ନିର୍ମଳାଙ୍କର ଅଳଙ୍କାର ହଜିଯିବା ପରେ ସେ ଘର ଛାଡ଼େ ଏବଂ ପରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରେ । * '''ସିୟାରାମ''': ତୋତାରାମଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ୩ୟ ପୁଅ । ସେ ଜଣେ ଭଣ୍ଡାବାବଙ୍କ ପ୍ରରୋଚନାରେ ଘର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଥିଲା । * '''ଭୁବନମୋହନ ସିହ୍ନା''': ନିର୍ମାଳର ବିବାହ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଠିକ୍ ହୋଇଥିବା ବର । ସେ ନିର୍ମଳାର ପିତାଙ୍କର ହତ୍ୟା ପରେ ଯୌତୁକ ନ ମିଳିବା ଯୋଗୁଁ ତା'ର ନିର୍ମଳା ସ‌ହ ବିବାହ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା । * '''ସୁଧା''': ଭୁବନମୋହନର ସ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ନିର୍ମଳାର ସ୍ତୀ । ଭୁବନ ତା' ମଧ୍ୟମରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲା କି ନିର୍ମଳା ହେଉଛି ସେଇ ଝିଅ, ଯାହାକୁ ସେ ଯୌତୁକ ପାଇଁ ବିବାହ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲା । ସୁଧାଙ୍କର କଟୁ ମନ୍ତବ୍ୟ ଭୁବନଙ୍କୁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଇଥିଲା । * '''ଉଦୟଭାନୁ ଲାଲ''': ନିର୍ମଳାର ବାପା * '''କଲ୍ୟାଣୀ''': ନିର୍ମଳାର ମାଆ ଯିଏକି ତୋତାରାମ ସ‌ହ ନିର୍ମଳାକୁ ବିବାହ ପାଇଁ ସବୁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । * '''ବାଲଚନ୍ଦ୍ର ସିହ୍ନା''': ଭୁବନ ସିହ୍ନାର ବାପା * '''ପଣ୍ଡିତ ମୋତରମ୍''': ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ * '''ଭୁଙ୍ଗି''': ତୋତାରାମଙ୍କର ଘରର ଚାକରାଣୀ * '''ଆଶା''': ତୋତାରାମଙ୍କର ୨ୟ ପତ୍ନୀ ତ‌ଥା ନିର୍ମଳାଙ୍କର ଝିଅ * '''ରଙ୍ଗିଲି ବାଇ''': ବାଲଚନ୍ଦ୍ର ସିହ୍ନାଙ୍କର ପତ୍ନୀ * '''କ୍ରିଷ୍ଣା''': ନିର୍ମଳାର ଭଉଣୀ ==ପ୍ରକାଶନ== ସେତେବେଳେ ପ୍ରେମଚାନ୍ଦଙ୍କର ଏହି ଉପନ୍ୟାସ ନିର୍ମଳା ଭାରତରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଉପନ୍ୟାସ ଥିଲା । ଯେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଯୌତୁକ ପାଇଁ ଅଧିକ ଉତ୍ପୀଡ଼ିତ ହେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା, ସେହି ସମୟରେ ଏହି ବ‌ହିଟି ବିଭିନ୍ନ ଲେଖକି ଓ କବି ତ‌ଥା ସଭିଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା ।<ref name="rubin">{{cite book|last=Rubin|first=David|title=The Second Wife|publisher=Orient Paperbacks|date=2005|pages=9&ndash;10|chapter=Translator's Introduction|isbn=812220418X|url=https://books.google.com/books?id=XCMNi52LHCIC}}</ref> ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ୧୯୨୫ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସରୁ ''ଚାନ୍ଦ୍'' ନାମକ ଏକ ମାସିକ ପତ୍ରିକାରେ ଧାରାବାହିକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=gupta>{{cite book|last=Prakash Chandra Gupta|title=Makers Of Indian Literature Prem Chand|publisher=Sahitya Akademi|date=1998|page=35|isbn=8126004282|url=https://books.google.com/books?id=bTUt0PwnCaYC&pg=PA35}}</ref> ଇଏ ସେହି ସମୟର କଥା, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମେ ସାମାଜିକ କୁସଂସ୍କାର ଏବଂ ଅବ‌ହେଳାକୁ ନେଇ ତାଙ୍କର କାଳ୍ପନିକ ଲିଖନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref name="rubin"/><ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=XCMNi52LHCIC | title=The Second Wife Translated from Hindi | author=David Rubin | isbn=9788122204186 | date=2005-12-01 }}</ref> ପ୍ରେମଚାନ୍ଦଙ୍କର ଅନ୍ୟ କାମଠାରୁ ଏହି ଉପନ୍ୟାସ, ''ନିର୍ମଳା''ରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ବିଷୟ ଅଧିକ ଗାମ୍ଭିର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ଅନ୍ତ ମଧ୍ୟ କିଛି ଭିନ୍ନ ଥିଲା । <ref name="rubin1">{{cite book|last=Rubin|first=David|title=The Second Wife|publisher=Orient Paperbacks|date=2005|pages=5–6|chapter=Translator's Introduction|isbn=812220418X|url=https://books.google.com/books?id=XCMNi52LHCIC}}</ref> ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟି ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="rubin"/><ref>{{cite web | url=http://www.ntm.org.in/download/ttvol/Volume5/ARTICLES/06%20-%20Translation%20Review%20-%20A%20Review%20of%20Reviews%20-%20Meenakshi%20Mukherjee.pdf | title=NTM | accessdate=January 26, 2015 | archive-date=April 2, 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111647/http://www.ntm.org.in/download/ttvol/Volume5/ARTICLES/06%20-%20Translation%20Review%20-%20A%20Review%20of%20Reviews%20-%20Meenakshi%20Mukherjee.pdf | url-status=dead }}</ref> [[File:Amruta Subhash at Balak Palak.jpg|thumbnail|ଅମୃତା ସୁଭାସ । ସେ ଗୁଲ୍‌ଜାର୍‌ଙ୍କର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତେହିର ମୁନ୍‌ସି ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ କି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ନିର୍ମଳା ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।]] ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ== ଇଟାଲୀୟ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଫ୍ରନ୍ସେସ୍କା ଓର୍ସିନି ପ୍ରେମଚନ୍ଦଙ୍କ ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟିକୁ ସାମାଜିକ ଅସୁବିଧାକୁ ନାଟକୀୟ ଢଙ୍ଗରେ ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଏକ ନିଖୁଣ କଳା ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟିର କାହାଣୀକୁ ନେଇ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତିଆରି କରାଯାଇଛି । ତେହରୀର୍ ମୁନ୍‌ସି ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ କି ନାମକ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଗୀତିକାର ତ‌ଥା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଗୁଲ୍‌ଜାର୍ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଦୂରଦର୍ଶନରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିରେ ନିର୍ମଳା ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ [[ମରାଠୀ ଭାଷା|ମରାଠୀ]] ଅଭିନେତ୍ରୀ ଅମୃତା ସୁଭାଷ । ଅମୃତାଙ୍କୁ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ସମୀକ୍ଷକଠାରୁ ଦର୍ଶକ ଯାଏଁ ।<ref name="The Hindu">{{cite news | url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-newdelhi/premchand-had-a-great-influence-on-me-gulzar/article5971832.ece | title=Premchand had a great influence on me: Gulzar|newspaper= The Hindu | accessdate=October 9, 2014|date= May 3, 2014|author=Tankha, Madhur}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.outlookindia.com/article/Changed-In-Rebirth/207529 | title=Outlook India | publisher=Outlook India | accessdate=December 8, 2014 | author=HARISH TRIVEDI | archive-date=December 10, 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141210173206/http://www.outlookindia.com/article/Changed-In-Rebirth/207529 | url-status=dead}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * [https://books.google.com/books?id=YoKeNMVpkFIC&pg=PT109&source=gbs_toc_r&cad=3#v=onepage&q&f=false ଗୁଗୁଲ୍ ପ୍ଲେ] * [https://books.google.com/books?id=4yFzdA87Sp4C ଗୁଗୁଲ୍ ବୁକ୍‌ସ୍] * [http://www.hindustanbooks.com/books/nirmala/nirmala.pdf निर्मला PDF]{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଉପନ୍ୟାସ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୮]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଟାଇଗର ପ୍ରକଳ୍ପ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଢ଼ା ଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ]] 5649hhyipgkjf4mmpaiwpsi2h5et0iq 0 64631 606586 596480 2026-09-23T21:27:50Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606586 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = ଅନୀତା ଗୋଏଲ୍ |image = DrGoelHiResSmall2.jpg |image_size = 200px |birth_date = |birth_place = [[ଓର୍‌ସେଷ୍ଟର୍, ମାସାଚୁସେଟ୍‌ସ]], ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା |death_date = |death_place = |residence = ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା |citizenship = |nationality = ଆମେରିକୀୟ |field = [[ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞନୀ]]<BR>[[ଡାକ୍ତର]] |work_institutions = [[ହାଭାର୍ଡ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] |alma_mater = [[ହାଭାର୍ଡ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]<BR>[[ଏମ୍ଆଇଟି]]<BR>[[ଷ୍ଟାନ୍‌ଫୋର୍ଡ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] |doctoral_advisor = [[ଡୁଡ଼୍‌ଲି ରବର୍ଟ୍ ହର୍ସ୍‌ବାଚ୍]] |predoctoral_advisor = [[ଷ୍ଟିଭେନ୍ ଚୁ]] |doctoral_students = |known_for = [[ମଲିକୁଲାର୍ ମୋଟର୍‌ସ]]<br>[[ନାନୋବାୟୋଫିଜିକ୍ସ୍]]<br>[[ନାନୋ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା]] |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |influenced = |prizes = |religion = |footnotes = |signature = }} '''ଅନୀତା ଗୋଏଲ୍''' ([[Hindi]]: अनीता गोयल) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଜଣେ ପଦାର୍ଥବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ଡାକ୍ତର । [[ଡିଏନ୍ଏ]] ବିଷୟରେ ପଢ଼ିବା, ଲେଖିବା ଛଡା ନାନୋ ବାୟୋଫିଜିକ୍ସ୍, ମୁଖ୍ୟତଃ ମୋଲିକୁଲାର୍‌ସ ମୋଟର୍ ପାଇଁ ସେ ପୃଥିବୀରେ ଜଣାଶୁଣା । ==ଶିକ୍ଷା== ଗୋଏଲ୍ ହାଭାର୍ଡ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପଦାର୍ଥବିଜ୍ଞାନରେ ପିଏଚ୍‌ଡି କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ନୋବେଲ୍ ବିଜେତା [[ଡୁଡ଼୍‌ଲି ଅର୍ ହର୍ସ୍‌ବାଚ୍‌]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଥେସିସ୍‌ର ନାଁ ଥିଲା, ''ସିଙ୍ଗଲ୍ ମୋଲିକୁଲ୍ ଡାଇନାମିକ୍‌ସ ଅଫ୍ ମୋଟୋର୍ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍‌ସ ଏଲଙ୍ଗ୍ ଡିଏନ୍ଏ'' । ସେ ଷ୍ଟାନ୍‌ଫୋର୍ଡ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପଦାର୍ଥବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତ୍ତକ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ପରେମର୍ଶଦାତା ନୋବେଲ୍ ବିଜେତା [[ଷ୍ଟିଭେନ୍ ଚୁ]] ଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ହାଭାର୍ଡ୍-ମାସାଚୁଏଟ୍‌ସ ଇନ୍‌ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକ୍‌ନୋଲୋଜିରୁ ଡାକ୍ତରୀ ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.nanobiosym.com/our-team/chairman-and-ceo.html |title=Archived copy |accessdate=2014-09-03 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140904031551/http://www.nanobiosym.com/our-team/chairman-and-ceo.html |archivedate=2014-09-04 |df= }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.technologyreview.com/tr35/?year=2005 |title=2005 Young Innovators Under 35 |publisher=[[Technology Review]] | year=2005 | accessdate=August 15, 2011}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20060326082457/http://www.geneticsandhealth.com/2005/12/09/dr-anita-goel-studying-dna-using-physics/ Dr. Anita Goel - Studying DNA Using Physics<!-- Bot generated title -->]</ref> ==ନୋଟ୍‌ସ== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଆଧାର== {{commons category|Anita Goel}} * [http://www.nanobiosym.com/ Nanobiosym Website] * [http://www.people.fas.harvard.edu/~goel/ Goel's Harvard homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170722123334/http://www.people.fas.harvard.edu/~goel/ |date=2017-07-22 }} * [http://www.linkedin.com/in/anitagoel Goel's LinkedIn profile] * [http://www.physicscentral.com/explore/people/goel.cfm Goel at physics central] * [http://www.nanowerk.com/news/newsid=5389.php Goel at US Senate hearing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303195756/http://www.nanowerk.com/news/newsid=5389.php |date=2016-03-03 }} * [http://www.nanobiosym.com/ Nanobiosym Website] * [https://web.archive.org/web/20080709031803/http://www.forbes.com/businesswire/feeds/businesswire/2008/04/21/businesswire20080421005480r1.html Forbes Article on Goel's Senate Testimony] * [http://www.nature.com/nnano/journal/vaop/ncurrent/abs/nnano.2008.190.html Goel's scientific article on molecular motors published in Nature Nanotechnology] * [http://web.mit.edu/invent/iow/goel.html/ Lemelson MIT Inventors Archive] * [https://www.youtube.com/watch?v=ZOEnp7-LBus Nanobiosym Chairman and CEO Speaks on Future of Personalized Medicine & Mobile Health] * [http://www.nanotech-now.com/news.cgi?story_id=42688 Nanobiosym CEO Dr. Anita Goel and Former UK PM Tony Blair Tackle Global Challenges at Novartis Forum] {{DEFAULTSORT:ଅନୀତା, ଗୋଏଲ୍}} [[Category:ଆମେରିକାନ୍ ବାୟୋଫିଜିସିଷ୍ଟ୍]] [[Category:American women scientists of Indian descent]] [[Category:American physicists]] [[Category:Harvard University alumni]] [[Category:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[Category:Indian women physicists]] [[Category:Massachusetts Institute of Technology alumni]] [[Category:Indian nanotechnologists]] [[Category:Indian quantum physicists]] [[Category:Stanford University alumni]] [[Category:Year of birth missing (living people)]] [[Category:20th-century Indian physicists]] [[Category:Indian biophysicists]] [[Category:Indian women medical doctors]] [[Category:20th-century Indian women scientists]] ref80fbc6gimfps1olgjxaofoe05ztw 0 64735 606629 600527 2026-09-23T22:58:18Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606629 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = କଲରାପତରିଆ ବାଘ<br>କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ | fossil_range = ପ୍ଲାୟୋସିନ୍ ଶେଷ ବା ପ୍ରାକ୍-ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ ସମୟରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ | image = David Raju Leopard0880.jpg | image_caption = [[ଭାରତୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ]]<br>(ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ ''Panthera pardus fusca'') | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{IUCN |assessor=Stein, A.B. |assessor2=Athreya, V. |assessor3=Gerngross, P. |assessor4=Balme, G. |assessor5=Henschel, P. |assessor6=Karanth, U. |assessor7=Miquelle, D. |assessor8=Rostro, S. |assessor9=Kamler, J.F. |assessor10=Laguardia, A. |taxon=Panthera pardus |year=2016 |id=15954 |version=2016-3 |doi = 10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T15954A50659089.en |accessdate = 27 August 2016}}</ref> | taxon = Panthera pardus<ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft |id=14000250 |pages = 547}}</ref> | authority = (କାର୍ଲ୍ ଲିନାୟସ୍, ୧୭୫୮) | subdivision_ranks = [[Subspecies]] | subdivision = see [[#Subspecies|text]] | range_map = Leopard distribution.gif | range_map_caption = କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଭୌଗୋଳିକ ବ୍ୟାପ୍ତି: ଅତୀତ (ଲାଲ୍), ବିଖଣ୍ଡିତ ଅବସ୍ଥିତି (ଫିକା ସାଗୁଆ), ଉପସ୍ଥିତି ଅନିଶ୍ଚିତ (ହଳଦିଆ) ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ (ଗାଢ଼ ସାଗୁଆ) | synonyms = ଫେଲିସ୍ ପାର୍ଡୁସ୍ (''Felis pardus'') <small> କାର୍ଲ୍ ଲିନାୟସ୍, ୧୭୫୮ </small> }} [[File:Leopard.ogv|କଲରାପତରିଆ ବାଘ|thumb]] '''କଲରାପତରିଆ ବାଘ''' (ହିନ୍ଦୀରେ '''तेन्दुआ''', ଇଂରାଜୀରେ '''Leopard''' ବା '''Panther''' ଓ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ ''Panthera pardus'') ବଡ଼ ବିଡ଼ାଳ (Felidae) ପରିବାରର ପାନ୍ଥେରା ବଂଶର ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ।<ref name=CatSG2017>{{cite journal |authors=Kitchener, A. C., Breitenmoser-Würsten, C., Eizirik, E., Gentry, A., Werdelin, L., Wilting A., Yamaguchi, N., Abramov, A. V., Christiansen, P., Driscoll, C., Duckworth, J. W., Johnson, W., Luo, S.-J., Meijaard, E., O’Donoghue, P., Sanderson, J., Seymour, K., Bruford, M., Groves, C., Hoffmann, M., Nowell, K., Timmons, Z. & Tobe, S. |year=2017 |title=A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group |journal=Cat News |issue=Special Issue 11 |url=http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/5.Cat_News/5.3._Special_Issues/5.3.10._SI_11/CN_Special_Issue_11_Revised_taxonomy_of_the_Felidae.pdf |access-date=2018-04-11 |archive-date=2017-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170731185717/http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/5.Cat_News/5.3._Special_Issues/5.3.10._SI_11/CN_Special_Issue_11_Revised_taxonomy_of_the_Felidae.pdf |url-status=dead }}</ref> ଆଫ୍ରିକା ଓ ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ବହୁଳ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥିବା ଏହି ପ୍ରାଣୀକୁ IUCN ତାଲିକାରେ Vulnerable ଶ୍ରେଣୀରେ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଛି । ଅଧିବାସ କ୍ଷୟ ଓ ବିଖଣ୍ଡିତ ହେବା ଯୋଗୁଁ [[ହଂକଂ]], [[ସିଙ୍ଗାପୁର]], [[କୁୱେତ୍]], [[ସିରିଆ]], [[ଲିବ୍ୟା]], [[ଟ୍ୟୁନିସିଆ]] ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବହୁ ପରିମାଣରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି ଏବଂ [[ମୋରୋକ୍କୋ]] ପରି ସ୍ଥାନରେ ଏମାନେ ଲୋପ ପାଇ ସାରିଲେଣି ।<ref name=IUCN/> ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ନିଜ ଅତୀତର ଭୌଗୋଳିକ ବ୍ୟାପ୍ତିର କେବଳ ୨୫% ଅଂଶରେ ସୀମିତ ।<ref name=Jacobson2016>{{cite journal|last1=Jacobson|first1=Andrew P.|last2=Gerngross |first2=P. |last3=Lemeris Jr. |first3=J. R.|last4=Schoonover |first4=R. F.|last5=Anco|first5=C. |last6=Breitenmoser-Würsten |first6=C. |last7=Durant |first7=S. M.|last8=Farhadinia |first8=M. S.|last9=Henschel |first9=P. |last10=Kamler |first10=J. F. |last11=Laguardia|first11=A. |last12=Rostro-García |first12=S. |last13=Stein|first13=A. B. |last14=Dollar |first14=L. |title=Leopard (''Panthera pardus'') status, distribution, and the research efforts across its range |journal=PeerJ |date=2016 |volume=4 |pages=e1974|doi=10.7717/peerj.1974|pmid=27168983|pmc=4861552}}</ref><ref name=Williams2017>{{cite journal|last1=Williams|first1=S. T.|last2=Williams|first2=Kathryn S. |last3=Lewis|first3=B. P.|last4=Hill|first4=Russell A.|title=Population dynamics and threats to an apex predator outside protected areas: implications for carnivore management |journal=Royal Society Open Science |date=2017 |volume=4 |issue=4|pages=161090|doi=10.1098/rsos.161090|pmid=28484625 |pmc=5414262}}</ref> ବହୁ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କର ଅବୈଧ ଶିକାର କରାଯାଏ ଓ ଔଷଧ, ପୋଷାକ, ଚମଡ଼ା ପାଇଁ ଏମାନଙ୍କ ଦେହର ସମସ୍ତ ଅଂଶର ଚୋରା ବ୍ୟବସାୟ ଚାଲେ ।<ref name="Bergin">Bergin, D. and Nijman, V. (2014). [https://www.researchgate.net/publication/267748463_Open_Unregulated_Trade_in_Wildlife_in_Moroccos_Markets Open, Unregulated Trade in Wildlife in Morocco's Markets]. TRAFFIC Bulletin</ref><ref>{{Cite journal |last=Bergin |first=D. |last2=Nijman|first2=V. |date=2015 |title=Potential benefits of impending Moroccan wildlife trade laws, a case study in carnivore skins |url=https://www.researchgate.net/publication/287807462_Potential_benefits_of_impending_Moroccan_wildlife_trade_laws_a_case_study_in_carnivore_skins?ev=prf_pub |journal=Biodiversity and Conservation |volume=25 |issue=1 |pages=199–201 |doi=10.1007/s10531-015-1042-1 |issn=0960-3115}}</ref> ବଡ଼ ବିଡ଼ାଳ ପ୍ରଜାତିର ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ତୁଳନାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଗୋଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ, ଶରୀର ଟିକେ ଲମ୍ବା ଓ ମୁଣ୍ଡର ଖପୁରୀ ବଡ଼ । ଶରୀର ଗଠନରେ ଏମାନଙ୍କର ଜାଗୁଆରମାନଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଛି । ତେବେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଜାଗୁଆର ଅପେକ୍ଷା ସାମାନ୍ୟ ଛୋଟ ଓ ଏହା ଦେହରେ ରହିଥିବା ଦାଗର ଆକାର ମଧ୍ୟ ଜାଗୁଆରର ଦେହର ଦାଗ ତୁଳନାରେ ଛୋଟ । କଲରାପତରିଆର ଦାଗ ଜାଗୁଆର ତୁଳନାରେ ଲାଗି ଲାଗି ହୋଇ ରହିଥାଏ । ଜାଗୁଆରର ପତ୍ରଦାଗର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଆଉ ଏକ ଛୋଟ ଦାଗ ରହିଥାଏ ଯାହା କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଦାଗରେ ଦେଖାଯାଇନଥାଏ । କିଛି ଜାଗୁଆର ଓ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଶରୀରରେ ମେଲାନିନ୍ ଆଧିକ୍ୟ ଦେଖାଦିଏ ଓ ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳା ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କୁ ବ୍ଲାକ୍ ପାନ୍ଥର୍ ([[କଳାବାଘ]]) ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଚମଡ଼ାର ରଙ୍ଗ ଛଳାବରଣରେ ବହୁତ ସହାୟକ ହୁଏ । ଏମାନେ ନିଜର ଛଳାବରଣ, ଚତୁର ଶିକାର ଶୈଳୀ, ଶିକାରରେ ବିବିଧତା, ଯେକୌଣସି ଅଧିବାସରେ ଖାପଖୁଆଇ ରହିପାରିବା ଓ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତି (ଅନାୟାସରେ ନିଜ ଶିକାରକୁ ଦାନ୍ତରେ ଭିଡ଼ିଧରି ଗଛ ଚଢ଼ିବା) ପରି ଗୁଣ ଯୋଗୁଁ ବେଶ ପରିଚିତ । ଶୁଷ୍କ, ଆର୍ଦ୍ର, ଚିରହରିତ୍, ପର୍ଣ୍ଣମୋଚୀ, ପାର୍ବତୀୟ ଏପରି ଅନେକ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏମାନେ ରହନ୍ତି । କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ୫୮ କି.ମି. ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟାର (୩୬ ମାଇଲ୍ ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟା) ବେଗରେ ଦୌଡ଼ି ପାରନ୍ତି ।<ref name=CAP>{{cite book |author=Nowell, K. |author2=Jackson, P. |year=1996 |chapter-url=https://web.archive.org/web/20140222223654/http://lynx.uio.no/lynx/catsgportal/cat-website/catfolk/ssaprd01.htm |chapter=Leopard ''Panthera pardus'' (Linnaeus, 1758) |title=Wild Cats: status survey and conservation action plan |publisher=IUCN/SSC Cat Specialist Group |location=Gland, Switzerland |deadurl=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222223654/http://lynx.uio.no/lynx/catsgportal/cat-website/catfolk/ssaprd01.htm |archivedate=2014-02-22 |df= |url=http://lynx.uio.no/lynx/catsgportal/cat-website/catfolk/ssaprd01.htm }}</ref> ଜୀବାଶ୍ମ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାଯାଇଛି ଯେ [[ୟୁରୋପ]] ଓ [[ଜାପାନ]]ରେ ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ ସମୟର ଶେଷବେଳକୁ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite journal|last1=Ghezzo |first1=E. |last2=Rook|first2=L. |title=The remarkable ''Panthera pardus'' (Felidae, Mammalia) record from Equi (Massa, Italy): taphonomy, morphology, and paleoecology |url=https://www.academia.edu/10193221/The_remarkable_Panthera_pardus_Felidae_Mammalia_record_from_Equi_Massa_Italy_taphonomy_morphology_and_paleoecology |doi=10.1016/j.quascirev.2014.12.020|journal=Quaternary Science Reviews |volume=110 |issue=110 |pages=131–151 |year=2015}}</ref><ref name=JapanMammals>{{cite book|first=Satoshi D. |last=Ohdachi |first2=Yasuyuki |last2=Ishibashi|first3=Masahiro A. |last3=Iwasa|first4=Dai|last4=Fukui|first5=Takashi|last5=Saitoh|year=2015 |title=The Wild Mammals of Japan |publisher=Shoukadoh|edition=2nd|isbn=978-4-87974-691-7}}{{page needed|date=August 2016}}</ref> ==ନାମକରଣ== ଦେହରେ କଲରା ପତ୍ର ପରି ଛାପିଛାପିକା ଦାଗ ରହିଥିବାରୁ ଏମାନଙ୍କୁ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ବୋଲି ନାମ ଦିଆଯାଇଛି । ଇଂରାଜୀ ନାମ "ଲେପର୍ଡ୍" ("leopard")<ref name=mw2>{{MerriamWebsterDictionary|leopard|accessdate= 23 March 2016}}</ref> ଦୁଇଟି ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ "λέων" (leōn ଅର୍ଥାତ୍ ସିଂହ) ଓ "πάρδος" (pardos ଅର୍ଥାତ୍ ଅଣ୍ଡିରା ପାନ୍ଥର୍) ଶବ୍ଦର ମିଳନରୁ ସୃଷ୍ଟ ଏକ ଯୁଗ୍ମ ଶବ୍ଦ । ପାରମ୍ପରିକ ଗ୍ରୀକ୍ ସଂସ୍କୃତିରେ ସିଂହ ଓ ପାନ୍ଥର୍ ନାମକ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଜୀବର ସଂକରରୁ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଉତ୍ପତ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ତେବେ ଏହି ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦଟିର ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ "पृदाकु" (ପୃଦାକୁ : ଅର୍ଥାତ୍ ସାପ, ବାଘ) ସହିତ ଅନେକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଛି । ମିଶରୀୟ ବା ଭୂମଧ୍ୟ ସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏହି ଶବ୍ଦ ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଥାଇପାରେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଇଛି ।<ref name="Partridge, 1983, p. 349">{{Cite book|last=Partridge|first=Eric|authorlink=Eric Partridge|title=Origins: A Short Etymological Dictionary of Modern English|url=https://archive.org/details/originsshortetym0000part_b7h4|publisher=Greenwich House|year=1983|location=New York|isbn=978-0-517-41425-5|page=[https://archive.org/details/originsshortetym0000part_b7h4/page/349 349]}}</ref><ref name="monier-williams2005">{{cite book|last=Monier-Williams|first=M.|year=2005|title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged|url=https://archive.org/details/sanskritenglishd0000sirm|publisher=Motilal Baransidas Publishers |isbn=978-81-208-3105-6}}</ref> ପ୍ରଥମେ ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା ।<ref name=mw2/> ଅନ୍ୟ କିଛି ସ୍ଥାନୀୟ ନାମ ହେଲା ଗ୍ରେଉପାନ୍ଥର୍, ପାନ୍ଥର୍ । ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ ''तेन्दुआ'' (ତେନ୍ଦୁଆ) କୁହାଯାଇଥାଏ ।<ref name=mammal/> ମେଲାନିନ୍ ଆଧିକ୍ୟ ରହିଥିବା କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ଇଂରାଜୀରେ "black panther" (ବ୍ଲାକ୍ ପାନ୍ଥର୍) ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।<ref name=mw>{{MerriamWebsterDictionary|panther|accessdate= 3 April 2010}}</ref> ଅତୀତରେ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ "pard" (ପାର୍ଡ୍) ବୋଲି ଏକ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ଯାହା କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ ବୁଝାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଆଉ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉନାହିଁ ।<ref>{{OED|pard|id=137760}} OED gives examples of "pard" from OE until 1984.</ref> କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ ହେଲା : ''ପାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡୁସ୍'' । ପାନ୍ଥେରା ଶବ୍ଦଟି ଗ୍ରୀକ୍-ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ πάνθηρରୁ ଗୃହୀତ ।<ref name="P-panther">{{Cite book|last=Partridge|first=Eric|authorlink=Eric Partridge|title=Origins: A Short Etymological Dictionary of Modern English|url=https://archive.org/details/originsshortetym0000part_b7h4|publisher=Greenwich House|year=1983|location=New York|isbn=978-0-517-41425-5|page=[https://archive.org/details/originsshortetym0000part_b7h4/page/467 467]}}</ref> ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ପାନ୍ଥର୍ ଶବ୍ଦ ମୁଖ୍ୟତଃ କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ ସୂଚାଏ (କୁଗାର୍ ବା ଜାଗୁଆର ପାଇଁ ଏହାକୁ ଅଳ୍ପ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି) ।<ref name=mw/> ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ କ୍ରମେ ପାନ୍ଥେରା ଶବ୍ଦଟି ଭାରତୀୟ-ଇରାନୀୟ ଭାଷାରେ ଅବସନ୍ନ-ପୀତ ସୂଚାଉଥିବା ଏକ ଶବ୍ଦରୁ ମଧ୍ୟ ଗୃହୀତ ହୋଇଥାଇପାରେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ସଂସ୍କୃତରେ ବାଘର ଅର୍ଥସୂଚକ ଶବ୍ଦ ପୁଣ୍ଡରୀକ (पुण्डरीक) ଓ ସମାର୍ଥବାଚକ ଅପଭ୍ରଂଶ ଶବ୍ଦ ପାଣ୍ଡର (पाण्डर)ରୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଥିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।<ref name="monier-williams2005"/><ref name="P-panther"/> ଏହି ପ୍ରାଣୀର ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମରେ ରହିଥିବା ପାର୍ଡୁସ୍ ଶବ୍ଦଟି ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ πάρδος (ପାର୍ଡୋସ୍ – ଅଣ୍ଡିରା ପାନ୍ଥର୍) ଶବ୍ଦରୁ ଗୃହୀତ ହୋଇଛି ।<ref name="mammal">{{cite journal|last1=Stein|first1=A.B.|last2=Hayssen|first2=V.|title=''Panthera pardus'' (Carnivora: Felidae)|journal=[[Mammalian Species]]|date=2010|volume=45|issue=900|pages=30–48|doi=10.1644/900.1|url=http://mspecies.oxfordjournals.org/content/mspecies/45/900/30.full.pdf|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305134603/http://mspecies.oxfordjournals.org/content/mspecies/45/900/30.full.pdf|archivedate=2016-03-05|df=}}</ref> ==ବର୍ଗୀକରଣ== [[File:Two cladograms for Panthera.svg|thumb|right|''ବିଡ଼ାଳ (Panthera)'' ପ୍ରଜାତିର ଦୁଇଟି ବର୍ଗୀକରଣ ଚିତ୍ର । ଉପର ଚିତ୍ରଟି ୨୦୦୬ ଓ ୨୦୦୯ ମସିହାର ଗବେଷଣା<ref name="johnson2006"/><ref name="werdelin2009"/> ଏବଂ ତଳ ଚିତ୍ରଟି ୨୦୧୦-୨୦୧୧ ମସିହାର ଗବେଷଣା ଉପରେ ଆଧାରିତ ।<ref name="davis2010"/><ref name="mazak2011"/>]] [[File:Panthera pardus subspecies map.png|thumbnail|left|upright 1.4|ବିଭିନ୍ନ କଲରାପତରିଆ ଉପପ୍ରଜାତିର ଆନୁମାନିକ ଭୌଗୋଳିକ ବିତରଣ ଦର୍ଶାଉଥିବା ମାନଚିତ୍ର]] ବିଡ଼ାଳ (Panthera-ପାନ୍ଥେରା) ପରିବାରର ପାଞ୍ଚଟି ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଅନ୍ୟତମ । ଜାଗୁଆର (''P. onca''), [[ସିଂହ]] (''P. leo''), ତୁଷାର ଚିତାବାଘ ବା ସ୍ନୋ ଲେପର୍ଡ୍ (''P. uncia'') ଓ [[ମହାବଳ ବାଘ]] (''P. tigris'') ଏହି ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ଚାରୋଟି ପ୍ରଜାତି । କଲରାପତରିଆ ପ୍ରଜାତି ଓ ନିଓଫେଲିସ୍ ପ୍ରଜାତିକୁ ମିଶାଇ ପାନ୍ଥରିନାଏ ଉପ-ପରିବାର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।<ref name=MSW3>{{MSW3|id=14000250|page=547–548}}</ref> ସ୍ୱିଡେନ୍‍ର ଜୀବବିଜ୍ଞାନୀ କାର୍ଲ୍ ଲିନାୟସ୍ ପ୍ରଥମେ ''Systema Naturae''ର ଦଶମ ସଂସ୍କରଣରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ଲିନାୟସ୍ କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ ଫେଲିସ୍ ପାର୍ଡୁସ୍ (''Felis pardus'') ବୋଲି କହିଥିଲେ ଓ ଏହାକୁ ଗୃହପାଳିତ ବିଲେଇ, ମହାବଳ ବାଘ, ୟୁରେସୀୟ ଲିଂକ୍ସ୍, ସିଂହ, ଜାଗୁଆରଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିଲେ ।<ref name="linnaeus">{{cite book |author=Linnaeus, C. |year=1758 |title=Caroli Linnæi Systema naturæ per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |volume=Tomus I |edition=decima, reformata |location=Holmiae |publisher=Laurentius Salvius |page=41−42 |chapter=''Felis pardus'' |chapterurl=https://archive.org/stream/mobot31753000798865#page/41/mode/2up}} {{la icon}}</ref> ୧୮ଶ ଓ ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବହୁ ପ୍ରକୃତି ବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ବର୍ଗୀକରଣ ବିଶେଷଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଲିନାୟସ୍‍ଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଜନକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ । ୧୮୧୬ ମସିହାରେ ଲରେଂଜ୍ ଓକେନ୍ ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତିର ସଂଜ୍ଞା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଓ ଫେଲିସ୍ ପାର୍ଡୁସ୍‍କୁ ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତିର ଏକ ଉପ-ପ୍ରଜାତି ବୋଲି କହିଲେ । ଓକେନ୍‍ଙ୍କ ବର୍ଗୀକରଣ ସର୍ବତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା ନାହିଁ ଏବଂ କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫେଲିସ୍ ବା ଲିଓପାର୍ଡୁସ୍ ଶ୍ରେଣୀରେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref name=Ellerman1966>{{cite book|last=Ellerman |first=J. R. |last2=Morrison-Scott |first2=T. C. S. |year=1966 |url=https://archive.org/stream/checklistofindia00elle#page/314/mode/2up |title=Checklist of Palaearctic and Indian mammals 1758 to 1946 |edition=2nd|publisher=British Museum of Natural History |location= London |pages=315–317}}</ref> ୧୯୧୬ ମସିହାରେ ଈଂରେଜ ଜୀବବିଜ୍ଞାନୀ ରେଜିନାଲ୍ଡ ଇନିସ୍ ପୋକକ୍ ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତି ଓ ପାନ୍ଥେରା ପାର୍ଡୁସ୍ ଉପପ୍ରଜାତିରେ ବର୍ଗୀକରଣକୁ ସଠିକ୍ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite book |last=Pocock |first= R.I. |year=1939 |url=https://archive.org/stream/PocockMammalia1/pocock1#page/n273/mode/2up |chapter= ''Panthera pardus'' |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma. Mammalia: Volume 1 |publisher=Taylor and Francis |location=London |pages=222–239}}</ref> ===ଉପପ୍ରଜାତି=== ଲିନାୟସ୍‍ଙ୍କ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ସମ୍ପର୍କିତ ବିବରଣୀକୁ ଆଧାର କରି ୧୭୯୪ରୁ ୧୯୫୬ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକୃତି ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ୨୭ଟି ଉପପ୍ରଜାତି ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ । ମାଇଟୋକଣ୍ଡ୍ରିଆ ବିଶ୍ଳେଷଣ ତଥ୍ୟାନୁସାରେ ୧୯୯୬ ମସିହା ପରଠାରୁ ଏକ ନୂତନ ମାନଦଣ୍ଡ ସ୍ଥିର ହୋଇ କେବଳ ୮ଟି ଉପପ୍ରଜାତିରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନଙ୍କ ବର୍ଗୀକରଣ କରାଗଲା ।<ref name=Miththapala1996>{{cite journal |last1=Miththapala |first1=S. |last2=Seidensticker |first2=J. |last3=O'Brien |first3=S. J. |title=Phylogeographic subspecies recognition in leopards (''Panthera pardus''): molecular genetic variation |journal=Conservation Biology |year=1996 |volume=10 |issue=4 |pages=1115–1132 |doi=10.1046/j.1523-1739.1996.10041115.x |url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/4298/Miththapala1996.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କରାଯାଇଥିବା ଅଧିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା ଆରବୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଜାତି ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ବର୍ତ୍ତମାନ ୯ରେ ପହଞ୍ଚିଛି ।<ref name=Uphyrkina>{{cite journal |last=Uphyrkina |first=O. |last2=Johnson |first2=E.W. |last3=Quigley |first3=H. |last4=Miquelle |first4=D. |last5=Marker |first5=L. |last6=Bush |first6=M. |last7=O'Brien |first7=S. J. |year=2001 |title=Phylogenetics, genome diversity and origin of modern leopard, ''Panthera pardus'' |journal=Molecular Ecology |volume=10 |issue=11 |pages=2617–2633 |url=http://www.biosoil.ru/files/00001386.pdf |format=PDF |doi=10.1046/j.0962-1083.2001.01350.x |pmid=11883877 |access-date=2018-04-29 |archive-date=2020-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428212741/https://www.biosoil.ru/files/00001386.pdf |url-status=dead }}</ref> IUCN ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଏହି ୯ଟି ଉପ-ପ୍ରଜାତିଙ୍କ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ନିମ୍ନ ସାରଣୀରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ହୋଇଛି ।<ref name=IUCN/><ref name=Uphyrkina/><ref name=Khorozyan2006/> ୨୦୧୭ ମସିହାରୁ IUCN ସଂସ୍ଥାର ବିଡ଼ାଳ ବର୍ଗୀକରଣ ଦଳ ପୁଣି ୮ଟି ଉପ-ପ୍ରଜାତିକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଲା । ଏହା ଅନୁଯାୟୀ ''P. p. ciscaucasica''କୁ ''P. p. tulliana'' ଓ ''P. p. japonensis''କୁ ''P. p. orientalis'' ଶ୍ରେଣୀର ବୋଲି କୁହାଗଲା ।<ref name=CatSG2017/> {{clear}} {| class="wikitable" |+ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଉପପ୍ରଜାତି ! ଉପପ୍ରଜାତି !! ବିବରଣୀ !! ଚିତ୍ର |- |ଆଫ୍ରିକୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ (''P. p. pardus'') <small>(ଲିନାୟସ୍, ୧୭୫୮), ଅନ୍ୟ ସମାର୍ଥବାଚୀ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ - ''P. p. panthera'' (ସ୍ଖ୍ରେବର୍, ୧୭୭୭), ''P. p. leopardus'' (ସ୍ଖ୍ରେବର୍, ୧୭୭୭), ''P. p. melanotica'' (ଗୁନ୍ଥର୍, ୧୮୮୫), ''P. p. suahelicus'' (ନଏମାନ୍, ୧୯୦୦), ''P. p. nanopardus'' (ଥୋମାସ୍, ୧୯୦୪), ''P. p. ruwenzorii'' (କ୍ୟାମେରାନୋ, ୧୯୦୬), ''P. p. chui'' (ହେଲର୍, ୧୯୧୩), ''P. p. reichenowi'' (କାବ୍ରେରା, ୧୯୧୮), ''P. p. antinorii'' (ଡି ବ୍ୟୁ, ୧୯୨୩), ''P. p. iturensis'' (ଆଲେନ୍, ୧୯୨୪), ''P. p. adusta'' (ପୋକକ୍, ୧୯୨୭), ''P. p. shortridgei'' (ପୋକକ୍, ୧୯୩୨), ''P. p. adersi'' (ପୋକକ୍, ୧୯୩୨)</small><ref name=msw3/> ||ଏହି ଉପପ୍ରଜାତି ମୁଖ୍ୟତଃ ଉପ-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକାରେ ବସବାସ କରନ୍ତି ଓ ଏମାନେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସର୍ବବ୍ୟାପ୍ତ ।<ref name=IUCN/> *ଉତ୍ତର ଆଫ୍ରିକା : [[ଆଲଜେରିଆ]], [[ଲିବିଆ]], [[ଟ୍ୟୁନିସିଆ]]ରେ ଏମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । [[ମୋରୋକ୍କୋ]] ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ [[ମିଶର୍]] ଦେଶରେ ଅଳ୍ପସଂଖ୍ୟକ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ବଞ୍ଚି ରହିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite journal|authors=Soultan, A. Attum, O., Hamada, A., Hatab, E.B., Ahmed, S.E., Eisa, A., Al Sharif, I., Nagy, A. and Shohdi, W. |date=2017 |title=Recent observation for leopard ''Panthera pardus'' in Egypt |journal=Mammalia |volume=81 |issue=1 |pages=115–117 |doi=10.1515/mammalia-2015-0089}}</ref> *ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକା : [[ବେନିନ୍]], [[ବୁର୍କିନା ଫାସୋ]], [[ଘାନା]], [[ଗିନି]], ଗିନି-ବିଶାଊ, [[ଆଇଭରି କୋଷ୍ଟ]], [[ଲାଇବେରିଆ]], [[ମାଲି]], [[ମୌରିଟାନିଆ]], [[ନାଇଜର]], [[ନାଇଜେରିଆ]], [[ସେନେଗାଲ୍]], [[ସିଏରା ଲିଓନ୍]], [[ଟୋଗୋ]] *ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକା : [[ବୁରୁଣ୍ଡି]], [[ଜିବୁଟି]], [[ଇରିଟ୍ରିଆ]], [[ଇଥିଓପିଆ]], [[କେନିଆ]], [[ତାଞ୍ଜାନିଆ]], [[ସୋମାଲିଆ]], [[ଦକ୍ଷିଣ ସୁଦାନ]], [[ସୁଦାନ]], [[ରୁଆଣ୍ଡା]], [[ୟୁଗାଣ୍ଡା]] *ମଧ୍ୟ ଆଫ୍ରିକା : [[କ୍ୟାମେରୁନ୍]], [[କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଫ୍ରିକା ଗଣରାଜ୍ୟ]], [[ଚାଦ]], [[କୋଙ୍ଗୋ ଗଣରାଜ୍ୟ]], [[ଗାବୋନ୍]] *ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା : [[ଅଙ୍ଗୋଲା]], [[ବୋତ୍ସୱାନା]], [[ମଲାୱି]], [[ମୋଜାମ୍ବିକ୍]], [[ନାମିବିଆ]], [[ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା]], [[ସ୍ୱାଜିଲାଣ୍ଡ]], [[ଜାମ୍ବିଆ]] ଓ [[ଜିମ୍ବାବ୍ୱେ]] ||[[File:Leopard (Panthera pardus).jpg|frameless]] |- |[[ଭାରତୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] (''P. p. fusca'') <small>(ମେୟର୍, ୧୭୯୪), ଅନ୍ୟ ସମାର୍ଥବାଚୀ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ - ''P. p. pernigra'' (ହଜ୍‍ସନ୍, ୧୮୬୩), ''P. p. millardi'' (ପୋକକ୍, ୧୯୩୦)</small> ||[[ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦ୍ୱୀପ]]ରେ [[ଭାରତ]], [[ନେପାଳ]], [[ଭୁଟାନ]], [[ପାକିସ୍ତାନ]] ଓ [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]]ରେ ଏହି ଉପପ୍ରଜାତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ||[[File:Nagarhole Kabini Karnataka India, Leopard September 2013.jpg|frameless]] |- |[[ଜାଭା କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] (''P. p. melas'') <small>(ଜର୍ଜେସ୍ କୁଭିଏ, ୧୮୦୯)</small> ||ଏହି ଉପପ୍ରଜାତି [[ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ]] ଓ [[ଜାଭା ଦ୍ୱୀପ]]ର ମୂଳ ନିବାସୀ । ଏହି ଉପପ୍ରଜାତିକୁ IUCN ସଂସ୍ଥା Critically Endangered ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିଛି ।<ref name=IUCN/> ||[[File:Panthera_pardus_close_up-2.jpg|frameless]] |- |[[ଆରବୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] (''P. p. nimr'') <small>(ହେମ୍ପ୍ରିଖ୍ ଓ ଏହରେନ୍‍ବର୍ଗ୍, ୧୮୩୩), ଅନ୍ୟ ସମାର୍ଥବାଚୀ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ - ''P. p. jarvisi'' (ପୋକକ୍, ୧୯୩୨)</small> ||ସମସ୍ତ କଲରାପତରିଆ ଉପପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଉପପ୍ରଜାତିର ଆକାର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ । ବୟସ୍କା ବାଘୁଣୀମାନେ ପ୍ରାୟ ୧୮ କି.ଗ୍ରା. ଓଜନବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଆରବୀୟ ଉପଦ୍ୱୀପର [[ସାଉଦି ଆରବ]], [[ଓମାନ୍]], [[ୟେମେନ୍]], [[କୁୱେତ୍]], [[ଇସ୍ରାଏଲ୍]], [[ଜୋର୍ଡାନ୍]], [[ଲେବାନନ୍]], [[ସିରିଆ]] ଓ [[ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେତ]] ଆଦି ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏମାନେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି । ସିନାଇ ଉପଦ୍ୱୀପରେ ଏମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ ।<ref>{{cite journal |author=Spalton, J.A. and Al Hikmani, H. M. |year=2006 |title=The Leopard in the Arabian Peninsula – Distribution and Subspecies Status |journal=Cat News |issue=Special Issue 1 |pages=4–8 |url=http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/3.Conservation_Center/3.2._Status_Reports/leopard/Spalton___Hikmani_2006_Status_of_the_Leopard_on_the_Arabian_Peninsula.pdf |access-date=2018-04-13 |archive-date=2015-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150619075145/http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/3.Conservation_Center/3.2._Status_Reports/leopard/Spalton___Hikmani_2006_Status_of_the_Leopard_on_the_Arabian_Peninsula.pdf |url-status=dead }}</ref> ||[[File:PikiWiki Israel 14861 judean desert leopard cropped.JPG|frameless]] |- |[[ଆନାତୋଲୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] (''P. p. tulliana'') <small>(ଭାଲେଂସିଏନ୍ନେସ୍, ୧୮୫୬)</small>, ଅନ୍ୟ ସମାର୍ଥବାଚୀ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ - (''P. p. ciscaucasica'' – ପର୍ସୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ) <small>(ସ୍ୟାଟୁନିନ୍, ୧୯୧୪)</small>,<ref name=CatSG2017/> <small>''P. p. saxicolor'' (ପୋକକ୍, ୧୯୨୭), ''P. p. sindica'' (ପୋକକ୍, ୧୯୩୦), ''P. p. dathei'' (ଜୁକୋସ୍କି, ୧୯୬୪)</small> ||ପୂର୍ବ [[ତୁର୍କୀ]], [[କକେସସ୍]], [[ଜର୍ଜିଆ]], [[ଆର୍ମେନିଆ]], ଦକ୍ଷିଣ [[ଋଷ୍]], [[ଆଜେର୍ବାଇଜାନ୍]], [[ତୁର୍କ୍‍ମେନିସ୍ତାନ୍]], [[ଉଜ୍‍ବେକିସ୍ତାନ୍]], [[ଆଫଗାନିସ୍ତାନ]], [[ଇରାକ୍]] ଓ ଉତ୍ତର [[ଇରାନ୍]] ଇତ୍ୟାଦି ଦେଶରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଏହି ଉପ-ପ୍ରଜାତି ରହନ୍ତି ।<ref name=IUCN/> ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ତୁର୍କୀରୁ ଏହି ଉପପ୍ରଜାତି ବିଲୋପ ହୋଇ ସାରିଲାଣି । ଦସ୍ତ-ଏ-କାଭିର୍ ଓ ଦସ୍ତ-ଏ-ଲୁଟ୍ ମରୁଭୂମି ଯୋଗୁଁ ଉତ୍ତରୀୟ ପ୍ରାନ୍ତର କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଦକ୍ଷିଣ ଇରାନ୍, ଦକ୍ଷିଣ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ୍ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ପାକିସ୍ତାନରେ ବେଲୁଚିସ୍ତାନ୍ କଲରାପତରିଆ ବାଘର କ୍ରମବିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିବା ସମ୍ଭବପର ।<ref name=Khorozyan2006>{{cite journal |last=Khorozyan |first=I. G. |author2=Gennady, F. |author3=Baryshnikov, G. F. |author4=Abramov, A. V. |year=2006 |url=http://wild-cat.org/pardus/infos/Khorozyan2006Leopard-taxonomy.pdf |title=Taxonomic status of the leopard, ''Panthera pardus'' (Carnivora, Felidae) in the Caucasus and adjacent areas |journal=Russian Journal of Theriology |volume=5 |issue=1 |pages=41–52 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303232940/http://wild-cat.org/pardus/infos/Khorozyan2006Leopard-taxonomy.pdf |archivedate=2016-03-03 |df= }}</ref> ||[[File:Leopard3.jpg|frameless]] |- |[[ଏମୁର୍ କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] (''P. p. orientalis'') <small>(ଶ୍ଳେଗେଲ୍, ୧୮୫୭)</small> ଅନ୍ୟ ସମାର୍ଥବାଚୀ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ - (''P. p. japonensis'' – ଉତ୍ତର ଚୀନୀ କଲରାପତରିଆ ବାଘ) <small>(ଜନ୍ ଏଡ୍ୱାର୍ଡ୍ ଗ୍ରେ, ୧୮୬୨)</small> ||ଏହି ଉପପ୍ରଜାତି କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଉତ୍ତର ଚୀନ,<ref name="Dou et al., 2014">Dou, H., Feng, L., Xiao, W., & Wang, T. (2014). The complete mitochondrial genome of the North Chinese Leopard (''Panthera pardus japonensis''). Mitochondrial DNA: 1-2.</ref> ଏବଂ ସୁଦୂର ପୂର୍ବ ଋଷ୍‍ର ମୂଳ ନିବାସୀ । କୋରିଆ ଉପଦ୍ୱୀପରେ ଏମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଲୁପ୍ତ ।<ref name=IUCN/> ଏହି ଉପପ୍ରଜାତିର ଖୁବ୍ କମ୍ ବାଘ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି ।<ref name="Dou et al., 2014"/> ||[[File:Panthera pardus japonensis JdP.jpg|frameless]] |- |[[ଇଣ୍ଡୋଚୀନୀ କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] (''P. p. delacouri'') <small>ପୋକକ୍, ୧୯୩୦</small> ||ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ [[ଏସିଆ]]ର [[ବ୍ରହ୍ମଦେଶ]], [[ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍]], [[ମାଲେସିଆ]], [[କାମ୍ବୋଡ଼ିଆ]], [[ଲାଓସ୍]], [[ଭିଏତ୍‍ନାମ୍]] ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନରେ ଏହି ଉପପ୍ରଜାତି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ ।<ref name=IUCN/> ||[[File:Indochinese leopard.jpg|frameless]] |- |[[ସିଂହଳୀ କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] (''P. p. kotiya'') <small>ଡିରେନିୟାଗଲା, ୧୯୫୬</small> ||ଏହି ଉପପ୍ରଜାତିର କଲରାପତରିଆ ବାଘ [[ଶ୍ରୀଲଙ୍କା]]ରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି ।<ref name=IUCN/> ||[[File:Slleo1.jpg|frameless]] |} ==କ୍ରମବିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଜେନେଟିକ୍ସ୍== '''''ପାନ୍ଥେରା''''' ଓ '''''ନିଓଫେଲିସ୍''''' ପ୍ରଜାତିମାନଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଏକା ଓ ପ୍ରାୟ ୬୩.୭ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏମାନେ ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ତୁଷାର ଚିତାବାଘ ଓ କ୍ଲାଉଡେଡ୍ ଲେପର୍ଡ୍ ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତିର ବ୍ୟତିକ୍ରମ ରୂପେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥିଲେ । ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତିଟି ଏସିଆରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆଫ୍ରିକାକୁ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କରିଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ପ୍ରାୟ ୨୯ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ମହାବଳ ବାଘ ଓ ତୁଷାର ଚିତାବାଘଙ୍କ ବିବର୍ତ୍ତନ ଧାରା ଅନ୍ୟ ପାନ୍ଥେରା ଜୀବଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶାଖା ସ୍ରୋତରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା ।<ref name=davis2010/><ref name=mazak2011/> ଜନ୍‍ସନ୍ ଓ ତାଙ୍କ ସହକର୍ମୀମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ଏହା ପରେ କଲରାପତରିଆ ଓ ସିଂହଙ୍କ ବିବର୍ତ୍ତନର ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିବର୍ତ୍ତନ ଧାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ।<ref name=johnson2006/> ଅନ୍ୟ ଫେଲିଡାଏ ଜୀବଙ୍କ ପରି କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଡାଇପ୍ଲଏଡ୍ କ୍ରୋମୋଜୋମ୍ ସଂଖ୍ୟା ୩୮ ।<ref name="heptner">{{cite book|last1=Heptner|first1=V.G. Heptner|title=Mammals of the Soviet Union |url=https://archive.org/details/mammalsofsovietu0001gept|year=1992|publisher=Brill|location=Leiden|isbn=978-90-04-08876-4|page=[https://archive.org/details/mammalsofsovietu0001gept/page/61 61]}}</ref> ୪ ଆକ୍ରୋସେଣ୍ଟ୍ରିକ୍, ୫ ମେଟାସେଣ୍ଟ୍ରିକ୍, ୭ ସବ୍-ମେଟାସେଣ୍ଟ୍ରିକ୍, ୨ ଟେଲୋସେଣ୍ଟ୍ରିକ୍ ଯୁଗଳକୁ ନେଇ କଲରାପତରିଆର କ୍ରୋମୋଜୋମ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଠିତ ।<ref>{{cite journal |last1=Tanomtong|first1=A. |last2=Khunsook|first2=S. |last3=Keawmad|first3=P.|last4=Pintong |first4=K. |title=Cytogenetic study of the leopard, ''Panthera pardus'' (Carnivora, Felidae) by conventional staining, G-banding and high-resolution staining technique|journal=Cytologia |year=2008|volume=73|issue=1|pages=81–90 |url=https://www.researchgate.net/profile/Krit_Pinthong/publication/258206991_Cytogenetic_Study_of_the_Leopard_Panthera_pardus_(Carnivora_Felidae)_by_Conventional_Staining_G-_banding_and_High-resolution_Staining_Technique/links/00b7d52738a7a4a188000000.pdf |doi=10.1508/cytologia.73.81}}</ref> ଫେଲିଡାଏ ବଂଶର ୮ଟି ଲତିକାରୁ ଅନ୍ୟତମ ହେଲା ପାନ୍ଥେରା ପରିବାର ଓ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଏହି ପାନ୍ଥେରା ଶ୍ରେଣୀର ପ୍ରଜାତି । ଫେଲିଡାଏ ବଂଶରେ ପାନ୍ଥେରା ଓ ନିଓଫେଲିସ୍ ପରି ଦୁଇଟି ଜାତିଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଏହି ବଂଶର ପ୍ରଜାତିମାନଙ୍କ ବିବର୍ତ୍ତନ ଧାରାରୁ ପ୍ରଥମେ କ୍ଲାଉଡେଡ୍ ଲେପର୍ଡ୍‍ର ବିବର୍ତ୍ତନ ଧାରା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧାରା ଅନୁସରଣ କଲା । ପରେ ମହାବଳ ବାଘ, ତୁଷାର ଚିତାବାଘଙ୍କ ଧାରା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲା । ପ୍ରାୟ ୨୦-୩୦ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବିବର୍ତ୍ତନର ଅନ୍ୟ ଶାଖା ସବୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏ ତଥ୍ୟ ନିର୍ବିବାଦୀୟ ନୁହେଁ ।<ref>{{cite journal|last1=Turner|first1=A. |title=New fossil carnivore remains from the Sterkfontein hominid site (Mammalia: Carnivora)|journal=Annals of the Transvaal Museum|date=1987|volume=34|pages=319–47}}</ref> nDNA ଓ mtDNA ବିଶ୍ଳେଷଣ ଭିତ୍ତିରେ କରାଯାଇଥିବା ଫାଇଲୋଜେନେଟିକ୍ ପରୀକ୍ଷାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ, ସିଂହ ଓ ଜାଗୁଆର ପ୍ରାୟ ଭଗିନୀ ପ୍ରଜାତି ପରି ।<ref name="johnson2006">{{cite journal |last1=Johnson|first1=W.E. |last2=Eizirik|first2=E. |last3=Pecon-Slattery |first3=J. |last4=Murphy |first4=W.J. |last5=Antunes |first5=A. |last6=Teeling|first6=E.|last7=O'Brien|first7=S.J. |title=The late Miocene radiation of modern Felidae: a genetic assessment |url=https://archive.org/details/sim_science_2006-01-06_311_5757/page/73|journal=Science |year=2006 |volume=311 |issue=5757 |pages=73–77 |pmid=16400146|doi=10.1126/science.1122277|bibcode=2006Sci...311...73J}}</ref><ref name="werdelin2009">{{cite journal |last1=Werdelin |first1=L. |last2=Yamaguchi|first2=N.|last3=Johnson|first3=W.E.|last4=O'Brien|first4=S.J. |title=Phylogeny and evolution of cats (Felidae) |journal=Biology and Conservation of Wild Felids |year=2010 |pages=59–82 |url=https://www.researchgate.net/profile/Nobuyuki_Yamaguchi3/publication/266755142_Phylogeny_and_evolution_of_cats_Felidae/links/543ba0710cf2d6698be30c5e.pdf}}</ref> କିନ୍ତୁ ଆଉ ଏକ ଫାଇଲୋଜେନେଟିକ୍ ପରୀକ୍ଷା ବିବର୍ତ୍ତନ ଲତିକାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓ ଜାଗୁଆରର ସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ।<ref name="davis2010">{{cite journal |last1=Davis |first1=B.W. |last2=Li |first2=G. |last3=Murphy |first3=W.J. |title=Supermatrix and species tree methods resolve phylogenetic relationships within the big cats, ''Panthera'' (Carnivora: Felidae) |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |year=2010 |volume=56 |issue=1 |pages=64–76 |doi=10.1016/j.ympev.2010.01.036 |pmid=20138224 |url=http://web.csulb.edu/~acarter3/course-evolution/files/cat-phylogeny.pdf |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131606/http://web.csulb.edu/~acarter3/course-evolution/files/cat-phylogeny.pdf |archivedate=2016-03-05 |df= }}</ref><ref name="mazak2011">{{cite journal |last1=Mazák |first1=J.H. |last2=Christiansen |first2=P. |last3=Kitchener|first3=A.C. |last4=Goswami |first4=A. |title=Oldest known pantherine skull and evolution of the tiger |journal=PLoS ONE |year=2011 |volume=6 |issue=10 |pages=e25483 |doi=10.1371/journal.pone.0025483 |pmid=22016768|pmc=3189913|bibcode=2011PLoSO...625483M}}</ref> ୨୦୦୧ ମସିହାର ଏକ ପରୀକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓ ସିଂହ ଶରୀରରେ ହେଉଥିବା ରାସାୟନିକ କ୍ଷରଣ ପ୍ରାୟ ଏକ ପ୍ରକାରର ଯାହା ସୂଚନା ଦିଏ ଯେ ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରଜାତି ପରସ୍ପରର ନିକଟତର ।<ref>{{cite journal|last1=Bininda-Emonds |first1=O.R.P. |last2=Decker-Flum |first2=D.M. |last3=Gittleman |first3=J.L. |title=The utility of chemical signals as phylogenetic characters: an example from the Felidae |journal=Biological Journal of the Linnean Society |year=2001 |volume=72 |issue=1 |pages=1–15 |doi=10.1111/j.1095-8312.2001.tb01297.x |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100131193321/http://www.personal.uni-jena.de/~b6biol2/Publications/FatCats.pdf |url=http://www.personal.uni-jena.de/~b6biol2/Publications/FatCats.pdf |archivedate=2010-01-31 |accessdate=2008-06-07}}</ref> ପ୍ରାୟ ୨୦ରୁ ୩୫ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ କାଳରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ବିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ଆଧୁନିକ ସମୟର କଲରାପତରିଆ ବାଘ ପ୍ରାୟ ୫-୮ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆଫ୍ରିକାରେ ବିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ୨-୩ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏସିଆକୁ ଆସିଥିବେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି ।<ref name=Uphyrkina/> ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ ସମୟରୁ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ୟୁରୋପ୍ ମହାଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସମ୍ଭବପର । ଫ୍ରାଂସ୍‍ର ପେରିଅର୍, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ [[ଲଣ୍ଡନ]] ଓ [[ଇଟାଲୀ]]ର ଭାଲ୍‍ଡାର୍ଣ୍ଣୋ ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାନରେ ଅସ୍ଥି ଓ ଦାନ୍ତ ଇତ୍ୟାଦି ଜୀବାଶ୍ମ ମିଳିଛି ଯାହା ପ୍ଲାୟୋସିନ୍ କାଳର । ସମାନ ପ୍ରକାରର ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ ସମୟର ମଧ୍ୟ କିଛି ଜୀବାଶ୍ମ [[ଲିସ୍‍ବନ୍]] ନିକଟସ୍ଥ ଗୁମ୍ଫା, [[ଜିବ୍ରାଲଟର୍]], ସ୍ପେନ୍‍ର ସାଣ୍ଟାଣ୍ଡର ଅଞ୍ଚଳ, ଫ୍ରାଂସ୍, ସ୍ୱିଜର୍‍ଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ଇଟାଲୀ, ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ, ଜର୍ମାନୀ, ଚେକ୍ ଗଣରାଜ୍ୟ ହଙ୍ଗେରୀ,<ref>{{cite journal|last=Schmid|first= E. |year=1940|title=Variationstatistische Untersuchungen am Gebiss pleistozäner und rezenter Leoparden und anderer Feliden|language=German|journal= Zeitschrift für Säugetierkunde|volume=15|pages= 1–179}}</ref> ଓ ପୋଲାଣ୍ଡ<ref>{{Cite journal |last=Marciszak|first=A. |last2=Stefaniak|first2=K. |date=2010 |title=Two forms of cave lion: Middle Pleistocene ''Panthera spelaea fossilis'' Reichenau, 1906 and Upper Pleistocene ''Panthera spelaea spelaea'' Goldfuss, 1810 from the Bísnik Cave, Poland |url=https://www.researchgate.net/publication/233669138_Two_forms_of_cave_lion_Middle_Pleistocene_Panthera_spelaea_fossilis_REICHENAU_1906_and_Upper_Pleistocene_Panthera_spelaea_spelaea_GOLDFUSS_1810_from_the_Bisnik_Cave_Poland |journal=Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie - Abhandlungen |volume=258 |issue=3 |pages=339–351 |doi=10.1127/0077-7749/2010/0117 |issn=0077-7749}}</ref> ପରି ଦେଶମାନଙ୍କରୁ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି । ୟୁରୋପ୍ ମହାଦେଶରେ ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ ଯୁଗରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଚାରୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଉପପ୍ରଜାତି ଥିଲା । ସମୟ କ୍ରମାନୁସାରେ ଦେଖିଲେ ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ ଆରମ୍ଭ କାଳରୁ ''P. p. begoueni'' ଉପପ୍ରଜାତି, ପ୍ରାୟ ୬ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ''P. p. sickenbergi'' ଉପପ୍ରଜାତିର ସୃଷ୍ଟି, ୩ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ''P. p. antiqua'' ଉପପ୍ରଜାତିର ବିବର୍ତ୍ତନ ଓ ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ କାଳର ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ''P. p. spelaea'' (ଇଂରାଜୀରେ European Ice Age leopard)ର ବିବର୍ତ୍ତନ ହେଲା ଯାହା ଆଜିକୁ ପ୍ରାୟ ୨୪୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୟୁରୋପ୍‍ର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲା ।<ref>{{cite journal|last1=Diedrich|first1=C.G.|title=Late Pleistocene leopards across Europe – northernmost European German population, highest elevated records in the Swiss Alps, complete skeletons in the Bosnia Herzegowina Dinarids and comparison to the Ice Age cave art |journal=Quaternary Science Reviews|year=2013 |volume=76 |pages=167–193 |doi=10.1016/j.quascirev.2013.05.009|bibcode=2013QSRv...76..167D}}</ref> [[ଜାପାନ]]ର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ କାଳର ଜୀବାଶ୍ମ ମିଳିଛି ।<ref name=JapanMammals/> ===ସଂକର ବା ମିଶ୍ର ପ୍ରଜାତି=== [[File:Pumapard-1904.jpg|thumb|upright|ପୁମାପର୍ଡ୍, ୧୯୦୪]] କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓ ଅନ୍ୟ ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତିର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂକରଦ୍ୱାରା ମିଶ୍ର ପ୍ରଜାତି ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିବା କିଛି ଘଟଣାର ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ । ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ଜାପାନର ନିଶିମୋନିଆସ୍ଥିତ ହାନ୍‍ଶିନ୍‍ ଉଦ୍ୟାନରେ ଏକ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓ ଏକ ସିଂହୀର ମିଳନ କରାଯାଇଥିଲା । କିଛି ବର୍ଷର ଚେଷ୍ଟା ପରେ ୧୯୫୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୨ ତାରିଖରେ ଏହି ଯୁଗଳଙ୍କଠାରୁ ଏକ ଅଣ୍ଡିରା ଓ ଏକ ମାଈ ଶାବକ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ । ୧୯୬୧ରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଶାବକ ଜନ୍ମ ହେଲେ । ଏହି ଶବକମାନଙ୍କ ଦେହରେ କଲରପତ୍ର ଦାଗ ରହିଥିଲା ଓ ତରୁଣାବସ୍ଥାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘଠାରୁ ଏହି ଶାବକମାନେ ବଡ଼ ଆକାରର ଥିଲେ । ଏହି ମିଶ୍ର ପ୍ରଜାତିକୁ "ଲିଓପନ୍ (Leopon = LEOPard + liON)" ବୋଲି କୁହାଗଲା । ପରେ ଏକ ଲିଓପନ୍ ଓ ଏକ ବାଘୁଣୀ ମଧ୍ୟରେ ମିଳନ କରାଇବାର ଅନେକ ବିଫଳ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite book|editor1-last=Kisling|editor1-first=V.N.|title=Zoo and Aquarium History : Ancient Animal Collections to Zoological Gardens|year=2001|publisher=CRC Press|location=Boca Raton, Florida (USA)|isbn=978-0-8493-2100-9|page=314}}</ref> ଉପ-ସାହାରା ଅଞ୍ଚଳରେ ସିଂହ ଓ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ପରସ୍ପର ଆଖାପାଖି ବସବାସ କରନ୍ତି ଓ ଅନେକ ସମୟରେ ଭେଟ ମଧ୍ୟ ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟରେ ଏମାନେ ପରସ୍ପର ସହିତ ମିଳନ କ୍ରିୟାରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ହେବା କେବେ ଦେଖାଯାଇନାହିଁ । ତେବେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର, ରୁୱାଣ୍ଡା କେନିଆ ଓ ଉଗାଣ୍ଡାରେ ଲୋକମାନେ ଏକ ନୂତନ ମାଂସାସୀ ଜୀବ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ । ଏହି ଜୀବ ଚିତାଠାରୁ ବଡ଼, ସିଂହଠାରୁ ଛୋଟଓ ଏହାର ମୁହଁ ସିଂହ ପରି । ଏହି ଜୀବର ଅନେକ ସ୍ଥାନୀୟ ନାମ ରହିଛି ଓ ଏହିପରି ଏକ ନମ ହେଲା ମରୋଜି । ଏହି ପ୍ରାଣୀର ପୃଷ୍ଠ, ପାର୍ଶ୍ୱଦେଶ ଓ ଗୋଡ଼ରେ ଧୁସରିଆ ଦାଗ ବା କଲରା ପତ୍ର ପରି ଦାଗ ରହିଥାଏ । ୧୯୩୦ ମସିହା ପରଠାରୁ କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରାଣୀର କୌଣସି ଦର୍ଶନ ମିଳିପାରି ନାହିଁ ।<ref>{{cite book|last1=Eberhart|first1=G. M. |title=Mysterious Creatures : A Guide to Cryptozoology|url=https://archive.org/details/mysteriouscreatu0002eber|year=2002|publisher=ABC-Clio|location=Oxford, UK|isbn=978-1-57607-283-7|pages=[https://archive.org/details/mysteriouscreatu0002eber/page/514 514]–516}}</ref> ଅଣ୍ଡିରା କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓ ମାଈ ପୁମା ପ୍ରଜାତିର ମିଳନ ଫଳରେ ପୁମାପର୍ଡ୍ (PUMA + leoPARD = Pumapard) ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ୧୮୯୦ ଦଶନ୍ଧିର ଶେଷରୁ ୧୯୦୦ର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜର୍ମାନୀର ହାମ୍‍ବର୍ଗ୍ ସ୍ଥାନରେ କାର୍ଲ୍ ହାଗେନ୍‍ବେକ୍ ୩ ପ୍ରକାରର ମିଶ୍ର ପ୍ରଜାତି ସୃଷ୍ଟି କରଇଥିଲେ । ଏହି ମିଶ୍ର ଶାବକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଶୈଶବରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବେଳେ ଗୋଟିଏ ଜୀବକୁ ୧୮୯୮ ମସିହାରେ ବର୍ଲିନ୍ ଚିଡ଼ିଆଘର କିଣି ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା । ଆଉ ଏକ ସଂକର ଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀର ଉଦାହରଣ ହେଲା – ହାଗେନ୍‍ବେକ୍‍ରୁ ବର୍ଲିନ୍ ଚିଡ଼ିଆଘର ବିକ୍ରି ହୋଇଥିବା ଅଣ୍ଡିରା କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓ ମାଈ ପୁମାଙ୍କ ମିଳନରୁ ଜାତ ଏକ ଜୀବ । ଅଣ୍ଡିରା ପୁମା ଓ ଭାରତୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘୁଣୀର ମିଳନରୁ ଜାତ ଜୀବକୁ ପୁମାପର୍ଡ୍ କୁହନ୍ତି ଓ ହାମ୍‍ବର୍ଗ୍ ଚିଡ଼ିଆଖାନାରେ ଏପରି ଏକ ଜୀବ ରହିଥିଲା । ପୁମାପର୍ଡ୍‍ର ଶରୀର ପୁମା ପରି ଲମ୍ବା, କିନ୍ତୁ ଗୋଡ଼ ଛୋଟ । ପୁମାପର୍ଡ୍‍ର ଶରୀର ନିଜର ଉଭୟ ପିତାମାତାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଛୋଟ (ବାମନ ପରି) । ଏମାନଙ୍କ ଛାଲ ମାଟିଆ ବା ଧୁସରିଆ ଓ ଏଥିରେ କଲରା ପତ୍ରର ଦାଗ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name="Geo">{{cite web|url=http://www.geocities.com/pride_lands/Liger_Tigon.html|title=Geocites – Liger & Tigon Info|accessdate=June 9, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071015110856/http://www.geocities.com/pride_lands/Liger_Tigon.html|archivedate=October 15, 2007}}</ref> ==ଗଠନ ଓ ପ୍ରକୃତି== <gallery mode="packed"> Standing jaguar.jpg|ଜାଗୁଆର ଦେହର ଦାଗ Cheetah 5.jpg|[[ଚିତାବାଘ]]ର ଦେହର ଦାଗ Neofelis nebulosa.jpg|କ୍ଲାଉଡେଡ୍ ଲେପର୍ଡ୍‍ର ଦେହର ଦାଗ David Raju Leopard3364.jpg|କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଦେହର ଦାଗ </gallery> ଜଳବାୟୁ ଓ ଅଧିବାସ ଅନୁସାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଛାଲରେ ବିଭିନ୍ନତା ଦେଖାଦିଏ । କାହାର ଛାଲ ଅବସନ୍ନ ପୀତ, ତ କାହାର ହଳଦିଆ ମାଟିଆ, ପୁଣି ଆଉ କାହାର ସୁନେଲୀ । ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଥିବା କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଶୁଷ୍କ ଅଞ୍ଚଳର କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର । ଏମାନଙ୍କ ଦେହର କଲରାପତ୍ର ଦାଗ ଧୀରେ ଧୀରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇ ପେଟ ପାଖରେ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହୋଇ ଛାଲଟି ଧଳା ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ଗୋଡ଼ର ପଛପଟ ଓ ପଞ୍ଝା ତଳ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଧଳା ରଙ୍ଗର । କଲରାପତ୍ର ଦାଗ ପିଠି, ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ପଶ୍ଚାତ୍ ଭାଗରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name="Hoath">{{cite book|last1=Hoath|first1=R.|title=Field Guide to the Mammals of Egypt|url=https://archive.org/details/fieldguidetomamm0000rich|date=2009|publisher=American University in Cairo Press|location=Cairo, Egypt|isbn=978-977-416-254-1|pages=[https://archive.org/details/fieldguidetomamm0000rich/page/106 106]–107}}</ref> ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାଘ ବାଘୁଣୀର କଲରାପତ୍ର ଛାପ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଭିନ୍ନ ।<ref name=Schutze>{{cite book |last1=Schütze |first1=H.|title=Field Guide to the Mammals of the Kruger National Park|date=2002|publisher=Struik Publishers|location=Cape Town, South Africa|isbn=978-1-86872-594-6|pages=92–3}}</ref><ref name="Skinner">{{cite book |last1=Skinner |first1=J.D. |last2=Chimimba |first2=C.T.|title=The Mammals of the Southern African Subregion |url=https://archive.org/details/mammalsofsouther0000skin |date=2005 |publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, UK |isbn=978-0-521-84418-5|pages=[https://archive.org/details/mammalsofsouther0000skin/page/397 397]–401|edition=3rd}}</ref><ref>{{cite book|last1=Menon|first1=V.|title=Indian Mammals: A Field Guide|date=2014|publisher=Hachette India|location=Gurgaon, India|isbn=978-93-5009-761-8}}</ref> ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ କଲରାପତ୍ର ଦାଗ ଗୋଲ ଗୋଲ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଓ ଏସୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ କଲରାପତ୍ର ଚିହ୍ନ ସାମାନ୍ୟ ବର୍ଗାକାର ପରି ଲାଗେ । ଥଣ୍ଡା ଜଳବାୟୁରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଚମଡ଼ା ସାମାନ୍ୟ ପାଉଁଶିଆ ଓ ଆର୍ଦ୍ର ଓ ବୃଷ୍ଟିପାତ ଅରଣ୍ୟରେ ଗାଢ଼ ସୁନେଲୀ ରଙ୍ଗର ।<ref name=CAP/> କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଲାଞ୍ଜର ଅଗ୍ର ଭାଗ ଧଳା ରଙ୍ଗର ଓ ଲାଞ୍ଜର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୬୦-୧୦୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ । ଲାଞ୍ଜର ଉପର ପଟ ଛାପିଛାପିକା ଓ ଭିତର ପଟଟି ଧଳା । ଲାଞ୍ଜର ତଳପଟକୁ ଚିତା ଦାଗ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡଳୀ ପରି ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=Hoath/> ଲୋମ ମୋଟା ଓ କୋମଳ ଏବଂ ପିଠି ଅପେକ୍ଷା ପେଟ ପାଖରେ ଲୋମ ଅତି କୋମଳ ।<ref name=Skinner/> ଥଣ୍ଡା ଜଳବାୟୁରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଅନ୍ୟ ଜଳବାୟୁର ବାଘଙ୍କ ତୁଳନାରେ ସାମାନ୍ୟ ଲମ୍ବା ହୋଇଥାନ୍ତି ।<ref name=mammal/> ମୁହଁ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଲୋମ ୩-୪ ମି.ମି. ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପେଟ ଓ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଲୋମ ୨୫-୩୦ ମି.ମି. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଶାବକମାନଙ୍କ ଲୋମ ଉଷ୍ମବସ୍ତ୍ର ପରି ଓ ଦେହର କଲରାପତ୍ର ଦାଗ ଲାଗି ଲାଗି ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=estes/><ref name=Schutze/> କଲରାପତରିଆ ପରିବାରରେ ଅଣ୍ଡିରା (ବାଘ)ମାନେ ମାଈ (ବାଘୁଣୀ)ମାନଙ୍କଠାରୁ ଆକାରରେ ବଡ଼ ହୋଇଥାନ୍ତି ।<ref name=Hoath/> ପୁଣି ବାଘମାନେ ଅଧିକ ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ, ସେମାନଙ୍କ ଗୋଡ଼ ଛୋଟ ଓ ମୁଣ୍ଡଟି ଟିକେ ଚଉଡ଼ା । ଠିଆ ହେଲେ ଭୂମିରୁ ଅଣ୍ଡିରାମାନଙ୍କ କାନ୍ଧର ଉଚ୍ଚତା ୬୦-୭୦ ସେ.ମି. ଏବଂ ମାଈମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ମାପ ପ୍ରାୟ ୫୭-୬୪ ସେ.ମି. । ମୁଣ୍ଡକୁ ମିଶାଇ ଶରୀରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ୯୦-୧୯୦ ସେ.ମି. ହୋଇଥାଏ । ବାଘମାନଙ୍କ ଓଜନ ୩୭-୯୦ କି.ଗ୍ରା. ଓ ବାଘୁଣୀମାନଙ୍କ ଓଜନ ୨୮-୬୦ କି.ଗ୍ରା. ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ ।<ref name=estes/><ref name="nowak">{{cite book|last1=Nowak|first1=R.M.|title=Walker's Mammals of the World|url=https://archive.org/details/walkersmammalsof0002nowa_d2q4|year=1999|publisher=Johns Hopkins University Press|location=Baltimore, USA |isbn=978-0-8018-5789-8|pages=[https://archive.org/details/walkersmammalsof0002nowa_d2q4/page/n7 828]–31|edition=6th}}</ref> ଅବଶ୍ୟ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ସବୁ ମାପରେ ବିବିଧତା ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=mammal/> ମହାବଳ ବାଘ, ସିଂହ ପରି ବୃହତ୍ତର ମାଂସାସୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଣୀ ହୁଏ ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଅଭାବରୁ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ।<ref name="Brakefield">{{cite book |last=Brakefield |first=T. |title=Big Cats: Kingdom of Might |chapter=Leopard: The Super Cat? |url=https://books.google.fr/books?id=szBm5kPeC-cC&pg=PA#v=onepage&q&f=false |year=1993 |isbn=978-0-89658-329-0}}</ref> ଅଦ୍ୟାବଧି ମପାଯାଇଥିବା ସବୁଠାରୁ ଓଜନିଆ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ୯୬ କି.ଗ୍ରା. ଓଜନର ଥିଲା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ନିବାସୀ ଥିଲା । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ [[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] ରାଜ୍ୟରେ ମରାଯାଇଥିବା ଏକ [[ଭାରତୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଯାଇଥିବା ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା କଲରାପତରିଆ ବାଘ ବୋଲି କୁହାଯାଏ,<ref>{{cite news |author=Times of India |year=2016 |title=Is this the longest leopard in India? |publisher=Bennett, Coleman & Co. Ltd. |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/Is-this-the-longest-leopard-in-India/articleshow/56227308.cms}}</ref><ref>{{cite news |author=The Tribune |year=2016 |title=Leopard shot in Bilaspur turns out to be a record breaker |publisher=The Tribune Trust |url=http://www.tribuneindia.com/news/himachal/community/leopard-shot-in-bilaspur-turns-out-to-be-a-record-breaker/342548.html |access-date=2018-04-29 |archive-date=2019-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190326180717/https://www.tribuneindia.com/news/himachal/community/leopard-shot-in-bilaspur-turns-out-to-be-a-record-breaker/342548.html |url-status=dead }}</ref> ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୨୬୨ ସେ.ମି. ଥିଲା ।<ref name="Burnie">{{cite book |editor-last1=Burnie |editor-first1=D. |editor-last2=Wilson |editor-first2=D.E. |year=2001 |title=Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife |publisher=DK Adult |isbn=978-0-7894-7764-4}}</ref><ref>{{cite book |last=Brain |first=C.K. |title=The Hunter or the Hunted: An Introduction to African Cave Taphonomy |publisher=University of Chicago Press |year=1983 |isbn=978-0-226-07090-2}}</ref> [[File:Leopard africa.jpg|thumb|left|upright|[[ତାଞ୍ଜାନିଆ]]ର [[ସେରେଙ୍ଗେଟି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]]ର ଏକ ଆଫ୍ରିକୀୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] ଅନେକ ସମୟରେ ଲୋକେ କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ [[ଚିତାବାଘ]] ବୋଲି କୁହନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରାଣୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ । ଚିତାବାଘର ଦେହର ଦାଗ ଛୋଟ ଛିଟା ଦାଗ ପରି ହୋଇଥିବା ବେଳେ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଦାଗ କଲରାପତ୍ର ପରି (ଇଂରାଜୀରେ Rosettes) ।<ref name="Foley">{{cite book |last1=Foley|first1=C. |last2=Foley|first2=L.|last3=Lobora|first3=A. |last4=De Luca |first4=D.|last5=Msuha|first5=M.|last6=Davenport|first6=T.R.B.|last7=Durant|first7=S.M.|title=A Field Guide to the Larger Mammals of Tanzania |date=2014|publisher=Princeton University Press|location=Princeton, USA|isbn=978-1-4008-5280-2|pages=132–3}}</ref> ପୁଣି ଚିତାବାଘର ଦୁଇ ଆଖି ତଳେ ଲୁହ ଗଡ଼ିଲା ପରି ଏକ କଳା ଚିହ୍ନ ଥାଏ ଯାହା କଲରାପତରିଆ ବାଘଠାରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।<ref name="mivart">{{cite book |last1 = Mivart |first1 = St. G.J. |authorlink = St. George Jackson Mivart |title = The Cat: An Introduction to the Study of Backboned Animals, Especially Mammals |date = 1900 |publisher = John Murray |location = London, UK |pages = 427–429 |url = https://archive.org/details/catintroductiont00miva}}</ref> କଲରାପତରିଆ ବାଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅନ୍ୟ ପ୍ରଜାତିମାନ ହେଲେ କ୍ଲାଉଡେଡ୍ ଲେପର୍ଡ୍ ଓ ଜାଗୁଆର । କ୍ଲାଉଡେଡ୍ ଲେପର୍ଡ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲମ୍ବା ଗୋଡ଼, ପତଳା ଲାଞ୍ଜ ଓ ଦେହର ଦାଗ କଲରାପତ୍ର ଦାଗରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବଡ଼ ମେଘଖଣ୍ଡ ପରି । ତେଣୁ ଏମାନଙ୍କ ସହ ତଫାତ୍ ସହଜରେ ବାରି ହୋଇପାରିବ ।<ref name="Francis">{{cite book|last1=Francis|first1=C.M.|title=A Field Guide to the Mammals of Southeast Asia|url=https://archive.org/details/fieldguidetomamm0000fran|date=2008|publisher=New Holland |location=London, UK|isbn=978-1-84537-735-9|page=[https://archive.org/details/fieldguidetomamm0000fran/page/296 296]}}</ref> ଜାଗୁଆର ଦେହରେ ମଧ୍ୟ କଲରାପତ୍ର ପରି ଦାଗ ରହିଥାଏ କିନ୍ତୁ ଜାଗୁଆରର କଲରା ପତ୍ର ଦାଗ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଏକ ଛୋଟ ଗୋଲାକାର ଦାଗ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏପରି ଦାଗ କଲରା ପତରିଆ ବାଘ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ଜାଗୁଆରମାନେ ଆକାରରେ ବଡ଼, ପାଦର ପଞ୍ଝା ଅଧିକ ଗୋଲାକୃତି ଓ ମୁଣ୍ଡର ଖପୁରୀର ଆକାର ବଡ଼ ।<ref name=mammal/> ===ରଙ୍ଗରେ ବିବିଧତା=== [[File:Blackleopard.JPG|thumb|ମେଲାନିନ୍ ଆଧିକ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ବା [[କଳାବାଘ]]]] {{main|କଳାବାଘ}} ମେଲାନିନ୍ ଆଧିକ୍ୟବିଶିଷ୍ଟ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ବ୍ଲାକ୍ ପାନ୍ଥର୍ ବା [[କଳାବାଘ]] କୁହାଯାଏ । କିଛି କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଦେହରେ ସ୍ୟୁଡୋମେଲାନିଜମ୍ (Pseudomelanism) ପରି ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite book |last=Gamble|first=C. |first2=R. |last2=Griffiths |title=Leopards: Natural History and Conservation |url=https://archive.org/details/leopardsnaturalh0000gamb|year=2004 |publisher=Voyageur Press |isbn=978-0-89658-656-7}}</ref> କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମେଲାନିନ୍ ଆଧିକ୍ୟତା ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ, ତେବେ ପତ୍ରଦାଗ ତୁଳନାରେ ଏହା ଏକ ପ୍ରଭାବୀ ଗୁଣ ନୁହେଁ ।<ref name=Eizirik>{{cite journal |last1=Eizirik|first1=E.|last2=Yuhki|first2=N.|last3=Johnson|first3=W.E.|last4=Menotti-Raymond |first4=M. |last5=Hannah |first5=S.S. |last6=O'Brien |first6=S.J.|title=Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family|journal=Current Biology |year=2003 |volume=13 |issue=5|pages=448–53|doi=10.1016/S0960-9822(03)00128-3|url=http://www.pucrs.br/fabio/genomaenglish/index_arquivos/artigos_eduardo/Copy%20of%20Melanism_CB_reprint.pdf|pmid=12620197|archiveurl = https://web.archive.org/web/20130506054200/http://www.pucrs.br/fabio/genomaenglish/index_arquivos/artigos_eduardo/Copy%20of%20Melanism_CB_reprint.pdf|archivedate = 6 May 2013}}</ref> କଳା ବାଘ-ବାଘୁଣୀଙ୍କ ଅନ୍ତଃ-ପ୍ରଜନନରୁ ଜାତ ଶାବକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମ୍ ।<ref>{{cite journal|last1=Robinson|first1=R.|title=Inheritance of the black form of the leopard ''Panthera pardus'' |url=https://archive.org/details/genetica_1970_41_1/page/190|journal=Genetica |year=1970 |volume=41|issue=1|pages=190–7|doi=10.1007/BF00958904 |pmid = 5480762}}</ref> ସାଧାରଣ କଲରାପତରିଆ ଓ କଳା କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ମିଳନ ଅଧିକ ପ୍ରାକୃତିକ ଓ ସ୍ୱସ୍ଥ ପ୍ରକ୍ରିୟା । ସାଧାରଣତଃ ମାଳୟ ଉପଦ୍ୱୀପର ବିଶୁବ ବୃତ୍ତୀୟ ଅରଣ୍ୟରେ ଓ ଆଫ୍ରିକାର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳ ଯଥା କେନିଆ ପର୍ବତ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଆର୍ଦ୍ର ଅରଣ୍ୟରେ କଳାବାଘ ଦେଖାଯାନ୍ତି ।<ref>{{cite book|last=Searle |first= A.G. |year=1968 |title=Comparative Genetics of Coat Colour in Mammals |publisher= Logos Press|location=London}}</ref> ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୬ରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୯ ମାଳୟ ଉପଦ୍ୱୀପର ୧୬ଟି ସ୍ଥାନରେ ରାତିରେ ୧୦୦୦ରୁ ଅଧିକ କ୍ୟାମେରା ଟ୍ରାପ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଇଣ୍ଡୋଚୀନୀ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଫଟୋଚିତ୍ର ଉଠାଯାଇଥିଲା । ମିଳିଥିବା ୪୪୫ଟି କଳାବାଘଙ୍କ ଫଟୋରୁ ୪୧୦ଟି ଦକ୍ଷିଣ ମାଳୟର କ୍ରା ଇସ୍ଥମସ୍ ନାମକ ସ୍ଥାନରୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହି ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରାୟ ସାଧାରଣ କଲରା ପତ୍ର ଦାଗଯୁକ୍ତ ବା ମିଶ୍ରିତ ବାଘଙ୍କ ଫଟୋ ପ୍ରାୟ ମିଳିନଥିଲା । ଏପରି ଜେନେଟିକ୍ ବିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ୧୧୦୦ରୁ ୧୦୦୦୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିଥାଇପାରେ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି କଳା ରଙ୍ଗର ଜିନ୍ ପ୍ରାୟ ସ୍ଥାୟୀ ହୋଇଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal|last1=Kawanishi|first1=K.|last2=Sunquist|first2=M. E.|last3=Eizirik|first3=E.|last4=Lynam|first4=A. J.|last5=Ngoprasert|first5=D.|last6=Wan Shahruddin|first6=W. N.|last7=Rayan|first7=D. M.|last8=Sharma|first8=D. S. K.|last9=Steinmetz|first9=R.|title=Near fixation of melanism in leopards of the Malay Peninsula|journal=Journal of Zoology |year=2010|volume=282|issue=3|pages=201–206|doi=10.1111/j.1469-7998.2010.00731.x}}</ref><ref>{{cite journal |last=Sunquist |first=F. |year=2007 |title=Malaysian Mystery Leopards |journal=National Wildlife Magazine |volume=45 |issue=1 |url=http://www.nwf.org/nationalwildlife/printerFriendly.cfm?issueID=112&articleID=1413 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080116051326/http://www.nwf.org/nationalwildlife/printerFriendly.cfm?issueID=112&articleID=1413 |archivedate=2008-01-16 |df= }}</ref> କିଛି କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କଠାରେ ସ୍ୟୁଡୋମେଲାନିଜମ୍ (Pseudomelanism) ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite book|title=The Beasts that Hide from Man : Seeking the World's Last Undiscovered Animals|url=https://archive.org/details/beaststhathidefr0000shuk|last1=Shuker|first1=K.P.N.|publisher=Paraview Press|year=2003|isbn=978-1-931044-64-6|location=New York, USA|page=[https://archive.org/details/beaststhathidefr0000shuk/page/273 273]}}</ref> କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଶରୀର ଚମଡ଼ା ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ହୋଇଯିବା ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟରେ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=":0">{{Cite journal|last=Pirie|first=Tara J.|last2=Thomas|first2=Rebecca L.|last3=Fellowes|first3=Mark D. E.|date=2016-05-20|title=Erythristic leopards Panthera pardus in South Africa|url=https://abcjournal.org/index.php/ABC/article/view/2034|journal=Bothalia|language=en|volume=46|issue=1|pages=5 pages|doi=10.4102/abc.v46i1.2034|issn=2311-9284|access-date=2018-04-28|archive-date=2018-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180603000623/https://abcjournal.org/index.php/ABC/article/view/2034|url-status=dead}}</ref> ଏହି ରୂପ ବିଶିଷ୍ଟ ଜୀବକୁ ଷ୍ଟ୍ରବେରି କଲରାପତରିଆ ବାଘ କୁହାଯାଏ । ଏହା ଏକ ପ୍ରକାରର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜେନେଟିକ୍ ଅବସ୍ଥା ।<ref>{{cite news|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2012/04/120412-strawberry-leopard-south-africa-animals-science/|title="Strawberry" Leopard Discovered—A First|publisher=[[National Geographic Society]]|year=2012}}</ref> ବିଭିନ୍ନ ସୂତ୍ରରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ [[ଭାରତ]]ରେ ୫ଟି, [[ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା]]ରେ ୭ଟି ଷ୍ଟ୍ରବେରି କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଦେଖାଯାଇଛନ୍ତି ।<ref name=":0" /> == ଭୌଗୋଳିକ ବିତରଣ ଓ ଅଧିବାସ == [[File:Sousse museum Smirat-retouched.jpg|thumb| କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଚିତ୍ର ବହନ କରିଥିବା ଟ୍ୟୁନିସିଆର ମାଜେରିୟସ୍ ମୋଜାଇକ୍ । ବହୁ ରୋମାନ୍ ମୋଜାଇକ୍ ଉତ୍ତର ଆଫ୍ରିକାରୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା ଓ ଏଥିରେ ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଆଫ୍ରିକାର ପଶୁଙ୍କ ଚିତ୍ର ରହିଥିଲା ।<ref>{{cite journal| url =http://www.geo.hunter.cuny.edu/courses/geog347/articles/decline_human.pdf| title =The Decline of North Africa Since the Roman Occupation: Climatic or Human? |author=Murphey, Rhoads |journal=Annals of the Association of American Geographers|volume= XLI|issue=2|year=1951|pages=116–132|doi=10.1080/00045605109352048}}</ref>]] [[File:A leopard on the tree in the Serengeti Plain.JPG|thumb|left|ଏକ କଲରାପତରିଆ ବାଘୁଣୀ ଓ ତା’ ଛୁଆ ସେରେଂଗେଟି ସାଭାନ୍ନା ତୃଣଭୂମିର ଏକ ଗଛରେ ବସି ରହିଥିବା ବେଳର ଚିତ୍ର]] ସବୁ ବିଡ଼ାଳ ଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ସର୍ବବ୍ୟାପ୍ତ । ଆଫ୍ରିକା, ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମିବାରେ ଲାଗିଛି କିନ୍ତୁ ତଥାପି ଏଠାରେ ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି ।<ref name=Williams2017/> ଉପ-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକା ବାହାରେ ଏମାନେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଉପ-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକାରେ ଏମାନେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ବାସ କରନ୍ତି ଓ ଛୋଟ ଛୋଟ ଅଧିବାସ ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟ ବଡ଼ ବିଡ଼ାଳଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀ ଆଉ ରହୁ ନାହାନ୍ତି, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏମାନଙ୍କ ବଂଶ ବିକଶିତ ହୋଇଥାଏ । ତେବେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କୁ ଶିକାର କରୁଥିବାରୁ ମନୁଷ୍ୟ-କଲରାପତରିଆ ସଂଘର୍ଷର ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।<ref>{{Cite journal|last=Pirie|first=Tara J.|last2=Thomas|first2=Rebecca L.|last3=Fellowes|first3=Mark D.E.|date=2017-05-30|title=Increasing game prices may alter farmers’ behaviours towards leopards (Panthera pardus) and other carnivores in South Africa|url=https://peerj.com/articles/3369|journal=PeerJ|language=en|volume=5|doi=10.7717/peerj.3369|issn=2167-8359|page=e3369}}</ref> ଉତ୍ତର ଆଫ୍ରିକାରୁ କଲରାପତରିଆ ଲୋପ ପାଇଗଲେଣି ।<ref name=CAP/> ଏସିଆରେ ଏମାନଙ୍କ ବିତରଣ ଓ ବ୍ୟାପ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରାପ୍ତ ତଥ୍ୟ ପୁରାପୁରି ଠିକ୍ ନୁହେଁ । ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଓ ମଧ୍ୟ ଏସିଆରେ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ କଲରାପତରିଆ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ରହିଛନ୍ତି । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ଏମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ସଙ୍କଟାପନ୍ନ । ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦ୍ୱୀପ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଓ [[ଚୀନ]]ରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ରହିଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତିର ଜୀବଙ୍କ ତୁଳନାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି, ଯେବେକି ଅନ୍ୟ ପ୍ରଜାତିଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥିତି ନୈରାଶ୍ୟଜନକ ରହିଛି ।<ref name=IUCN/><ref name=Gavashelishvili4/> ମୂଳତଃ ସାଭାନ୍ନା ତୃଣଭୂମି ଓ ଆର୍ଦ୍ର ଅରଣ୍ୟ ନିବାସୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଯେକୌଣସି ପରିବେଶ ଓ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଖାପଖୁଆଇ ଚଳିଯାଇପାରେ । ତୃଣଭୂମି, ଅରଣ୍ୟ, ନଦୀ କୂଳିଆ ଅରଣ୍ୟ ପରି ବିଭିନ୍ନ ପରିବେଶରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ରହନ୍ତି ଓ ନିଜ ବଂଶବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି । ଶୀତଋତୁରେ ସୁଦୂର ପୂର୍ବ ଋଷିଆରେ ତାପମାତ୍ରା -୨୫° ସେଲ୍‍ସିୟସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମିଯାଏ ଓ ଏପରି ଜଳବାୟୁରେ ମଧ୍ୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ରହନ୍ତି ।<ref name=Uphyrkina/> ସେହିପରି ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଆର୍ଦ୍ର ଅରଣ୍ୟ ଓ ଶୁଷ୍କ ମରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ବାସ କରନ୍ତି । ପଶ୍ଚିମ ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏସିଆର କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ମରୁଭୂମି, ତୁଷାରାବୃତ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ସହରିଆ ଜନବସତି ଇତ୍ୟାଦିଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ।<ref name=Gavashelishvili4>{{cite journal |author1=Gavashelishvili, A. |author2=Lukarevskiy, V. |year=2008 |title=Modelling the habitat requirements of leopard ''Panthera pardus'' in west and central Asia |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-applied-ecology_2008-04_45_2/page/579 |journal=Journal of Applied Ecology |volume=45 |issue=2 |pages=579–588 |doi=10.1111/j.1365-2664.2007.01432.x}}</ref> [[ଭାରତ]]ରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଜନବସତିକୁ ଲାଗି ବସବାସ କରିବା ଦେଖାଯାଏ ।<ref name="living">Athreya, Vidya (2012-08-16) [http://www.conservationindia.org/articles/living-with-leopards-outside-protected-areas-in-india Living with Leopards Outside Protected Areas in India]. conservationindia.org</ref> ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏମାନଙ୍କ ଗତିବିଧିରେ ସାମାନ୍ୟ ବାଧା ପହଞ୍ଚାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶିକାର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଘନତା, ଲୁଚି ରହିବା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ଇତ୍ୟାଦି ଠାବ କରି ଜୀବନଯାପନ କରନ୍ତି; ତେଣୁ ଅତି ବିକଶିତ ଅଞ୍ଚଳରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଦେଖାଯାନ୍ତି ନାହିଁ ।<ref name=Gavashelishvili4/><ref name="living"/> ଲୁଚି ରହିବାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଧୂରନ୍ଧର ହୋଇଥିବାରୁ ଲୋକେ ଜାଣିପାରନତି ନାହିଁ ଯେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ସେମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥଳୀର ଆଖେପାଖେ ରହନ୍ତି ବୋଲି ।<ref name="living"/> == ପରିସ୍ଥିତିକ ବ୍ୟବହାର == [[File:Leopard on the tree.jpg|thumb|right|ଗଛ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଉଥିବା ଏକ କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] ବାଘ<ref>{{cite book |last = Tilson |first = R. |year = 2010 |title = Tigers of the World: The Science, Politics and Conservation of ''Panthera tigris'' |url = https://archive.org/details/isbn_9780815515708 |publisher = Elsevier |page = [https://archive.org/details/isbn_9780815515708/page/22 22] |isbn = 978-0-8155-1570-8 }}</ref> ଓ ସିଂହଙ୍କ<ref name=Schaller1972>{{Cite book |last = Schaller |first = G.B. |authorlink = George Schaller |year = 1972 |title = The Serengeti Lion: A Study of Predator-Prey Relations |url = https://archive.org/details/serengetilionstu0000scha |publisher = University of Chicago Press |location = Chicago, USA |isbn = 978-0-226-73639-6 }}</ref> ପରି କଲରାପତରିଆ ବାଘ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ରାତ୍ରିଚର ଓ ଅନ୍ଧାର ହେବା ପରେ ଏମାନେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇ ଉଠନ୍ତି ।<ref>{{cite journal|last1=Hunter |first1=L. |last2=Balme |first2=G. |last3=Walker |first3=C. |last4=Pretorius |first4=K. |last5=Rosenberg |first5=K. |year=2003 |title=The landscape ecology of leopards (''Panthera pardus'') in northern KwaZulu-Natal, South Africa: a preliminary project report |journal=Ecological Journal |volume=5 |pages=24–30 |url=http://www.biolsci.monash.edu.au/research/leopards/docs/ecojournal-2003.pdf |url-status=dead |archiveurl=https://www.webcitation.org/5nVirxVYK?url=http://www.biolsci.monash.edu.au/research/leopards/docs/ecojournal-2003.pdf |archivedate=February 13, 2010 |df= }} {{open access}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Spalton|first1=J.A.|last2=al Hikmani|first2=H.M.|last3=Willis|first3=D.|last4=Said|first4=A.S.B.|title=Critically endangered Arabian leopards ''Panthera pardus nimr'' persist in the Jabal Samhan Nature Reserve, Oman|url=https://archive.org/details/sim_oryx_2006-07_40_3/page/287|journal=Oryx|date=2006|volume=40|issue=3|pages=287–94|doi=10.1017/S0030605306000743}}</ref> ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାରେ ଶିକାର ଜୀବମାନେ ଚରାବୁଲା କରୁଥିବା ବେଳେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଦିବାଲୋକରେ ଶିକାର କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ଋତୁ ଅନୁସାରେ ଏଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇପାରେ ।<ref>{{cite journal|last1=Jenny|first1=D.|last2=Zuberbuhler|first2=K.|title=Hunting behaviour in west African forest leopards|journal=African Journal of Ecology|date=2005|volume=43|issue=3|pages=197–200|doi=10.1111/j.1365-2028.2005.00565.x|url=https://www.researchgate.net/profile/Klaus_Zuberbuehler/publication/229882994_Hunting_behaviour_in_West_African_forest_leopards/links/0c960538c84ddd4c81000000.pdf}}</ref> ସାଧାରଣତଃ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ସଂଧ୍ୟାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ରହନ୍ତି । ଦିନବେଳା ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଏମାନେ ଘଞ୍ଚ ବୁଦା, ପଥର ଗୁମ୍ଫା ବା ଗଛର ଡାଳରେ ବିଶ୍ରାମ କରିବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ନିଜ ଇଲାକାରେ ରାତିରେ ୧-୨୫ କି.ମି. ଚାଲି ପଇଁତରା ମାରିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ଉତ୍ତେଜିତ ଓ ଅଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଏମାନେ ୭୫ କି.ମି. ଚାଲି ଚାଲି ବୁଲିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name=estes/><ref name=nowak/> ବୃକ୍ଷାରୋହଣରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓସ୍ତାଦ ପ୍ରାଣୀ । ଗଛ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରିବା, ଶିକାରକୁ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ତୁଙ୍କଠାରୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ଏମାନେ ଉଚ୍ଚା ଗଛର ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତି । ଏମନେ ସାମାନା ପଟକୁ ମୁହଁ କରି ଗଛ ଚଢ଼ିବା ଓ ଓହ୍ଲାଇବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name=CMBC>{{cite web |url=http://brainmuseum.org/Specimens/carnivora/leopard/index.html |title=Leopard (''Panthera pardus''); Physical characteristics and distribution |work=Comparative Mammalian Brain Collections}}</ref> କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଭଲ ସନ୍ତରଣକାରୀ ମଧ୍ୟ କିନ୍ତୁ ମହାବଳ ବାଘ ପରି ଏ କଳାରେ ପୋଖତ ନୁହେଁ । ବାଘମାନେ ପାଣିକୁ ପଶିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କଲରାପତରିଆ ପାଣିରେ ପହଁରିବାକୁ ସ୍ୱତଃ ମନ ବଳାଏ ନାହିଁ । କେବଳ ଆବଶ୍ୟକତା ସମୟରେ ପାଣିରେ ପଶି ପହଁରେ । କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଳଚଞ୍ଚଳ, ୫୮ କି.ମି. ପ୍ରତି ଘବଣ୍ଟା ବେଗରେ ଦଉଡ଼ିପାରେ, ଭୂମି ସହ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବେ ୬ ମିଟର୍ ଲମ୍ଫ ପ୍ରଦାନ କରିପାରେ ଓ ଭୂମି ସହ ଅବଲମ୍ବ ଭାବେ ୩ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତାକୁ ଡେଇଁପାରେ ।<ref name="animalbytes">{{cite web |url=http://www.seaworld.org/animal-info/Animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/mammalia/carnivora/leopard.htm |title=Animal bytes – ''Panthera pardus'' |publisher=Sea World |accessdate=6 June 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080624003126/http://www.seaworld.org/Animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/mammalia/carnivora/leopard.htm |archivedate=24 June 2008 |df= }}</ref> ଆଫ୍ରିକାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଗଛର ଉଚ୍ଚ ଡାଳରେ ଲୁଚି ରହି ହରିଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଶିକାର ଗଛ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ୮-୧୦ ଫୁଟ୍ ଉଚ୍ଚରୁ ଭୂମି ଆଡ଼କୁ ଡେଇଁ ଶିକାର କରିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି । ===ସାମାଜିକ ବ୍ୟବହାର=== {{Multiple image | direction = horizontal | align = top | header = କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ସଙ୍କେତ | width1 = 150 | image1 = leopard rear view soft.jpg | caption1 = କଲରାପତରିଆ ବାଘୁଣୀ ନିଜ କାନ ପଛପଟର ଧଳାଦାଗ ଦେଖାଇ ଅନ୍ୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗର ସଙ୍କେତ ଦିଏ ।<ref name=sandiego/> | width2 = 150 | image2 = leopard walking.jpg | caption2 = ଶିକାର କରିବା ବେଳେ କଲରାପତରିଆ ବାଘୁଣୀ ନିଜ ଲାଞ୍ଜ ପଛର ଧଳାଗୁଚ୍ଚ ଦେଖାଇ ବୁଦାରେ ଲୁଚିଥିବା ନିଜ ଛୁଆଙ୍କୁ ସଙ୍କେତ ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଏ ।<ref name=sandiego>{{cite web|url=http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-leopard.html|title=Animal bytes: Leopard|publisher=Zoological Society of San Diego|accessdate=13 February 2010|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604081626/https://animals.sandiegozoo.org/|url-status=dead}}</ref> }} କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଏକୁଟିଆ ରୁହେ ଓ ଶିକାର ପାଇଁ ଏକ ଇଲାକା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ । ମିଳନ ଋତୁରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ବାଘୁଣୀ ପରସ୍ପରର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଲାଭ କରିବାର ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ଛୁଆ ବଡ଼ ହେବାପରେ ମଧ୍ୟ ମା’ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ଏପରିକି ଛୁଆମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଶିକାର କରୁଥିବା ସମୟରେ ମା’ ଶିକାର ନ କରିପାରିଲେ ଛୁଆଙ୍କ ସହ ମିଶି ଶିକାର ଖାଇବାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।<ref name=estes/> ଆଫ୍ରିକାର [[କ୍ରୁଗର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]]ରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ପରସ୍ପରଠାରୁ ୧ କି.ମି. ଦୂରରେ ରହିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name=nowak/> ପିତା କଲରାପତରିଆ ବାଘ ନିଜ ସଙ୍ଗିନୀ ଓ ଛୁଆଙ୍କ ପ୍ରତି ସହିଷ୍ଣୁତା ଦେଖାନ୍ତି ।<ref name="Kingdon">{{cite book|last1=Kingdon|first1=J.|last2=Happold|first2=D.|last3=Butynski|first3=T.|last4=Hoffmann|first4=M.|last5=Happold|first5=M.|last6=Kalina|first6=J.|title=Mammals of Africa|date=2013|publisher=Bloomsbury Publishing|location=London|isbn=978-1-4081-8996-2|pages=159–68}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Pirie|first=Tara J.|last2=Thomas|first2=Rebecca L.|last3=Reilly|first3=Brian K.|last4=Fellowes|first4=Mark D. E.|date=2014-12-01|title=Social interactions between a male leopard (Panthera pardus) and two generations of his offspring|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/aje.12154/abstract|journal=African Journal of Ecology|language=en|volume=52|issue=4|pages=574–576|doi=10.1111/aje.12154|issn=1365-2028}}</ref> ନିଜ ଇଲାକାର ରକ୍ଷା କରିବା ବେଳେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଅଣ୍ଡିରା କଲରାପତରିଆଠାରୁ ଛୁଆଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ବେଳେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଆକ୍ରାମକ ମନୋଭାବ ପୋଷଣ କରନ୍ତି ।<ref name=mammal/> ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଏକ ଶିକାରର ମୃତଦେହ କିଏ ଖାଇବ ତାହାକୁ ନେଇ ଦୁଇଟି କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=hunter03>{{cite journal|author1=Hunter, L. |author2=Balme, G. |author3=Walker, C. |author4=Pretorius, K. |author5=Rosenberg, K. |year=2003 |title=The landscape ecology of leopards (''Panthera pardus'') in northern KwaZulu-Natal, South Africa: A preliminary project report |journal=Ecological Journal |volume=5 |pages=24–30 |url=http://www.biolsci.monash.edu.au/research/leopards/docs/ecojournal-2003.pdf |url-status=dead |archiveurl=https://www.webcitation.org/5nVirxVYK?url=http://www.biolsci.monash.edu.au/research/leopards/docs/ecojournal-2003.pdf |archivedate=2010-02-13 |df= }}</ref> ବେଳେବେଳେ ଏକ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଅନ୍ୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ମାଂସ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name="auto">{{cite journal|last1=Steyn|first1=V.|last2=Funston|first2=P.J.|title=A case of cannibalism in leopards|journal=South African Journal of Wildlife Research|date=2006|volume=36|issue=2|pages=189–90|url=http://reference.sabinet.co.za/webx/access/electronic_journals/wild/wild_v36_n2_a13.pdf}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Bodendorfer|first1=T.|last2=Hoppe-Dominik|first2=B.|last3=Fischer|first3=F.|last4=Linsenmair|first4=K.E.|title=Prey of the leopard (''Panthera pardus'') and the lion (''Panthera leo'') in the Comoé and Marahoué National Parks, Côte d'Ivoire, West Africa|journal=Mammalia|date=2006|volume=70|issue=3/4|pages=231–46|doi=10.1515/MAMM.2006.037|url=http://www.degruyter.com/dg/viewarticle.fullcontentlink:pdfeventlink/$002fj$002fmamm.2006.70.issue-3-4$002fmamm.2006.037$002fmamm.2006.037.xml?format=INT&t:ac=j$002fmamm.2006.70.issue-3-4$002fmamm.2006.037$002fmamm.2006.037.xml}}</ref> ନିଜ କାନ ପଛପଟେ ଓ ଲାଞ୍ଜର ତଳପଟକୁ ରହିଥିବା ଧଳାଦାଗ ଦେଖାଇ ଲମ୍ବା ଘାସ ବା ବୁଦାଳିଆ ସ୍ଥାନରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ସୂଚନା ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି ।<ref name=sandiego/> ଏହାଛଡ଼ା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଧ୍ୱନି ସଙ୍କେତଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଭାବ ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ।<ref name=estes>{{cite book|last=Estes|first= R. |year=1991|title=The Behavior Guide to African Mammals, Including Hoofed Mammals, Carnivores, Primates|url=https://archive.org/details/isbn_0520080858|location=Los Angeles|publisher=The University of California Press|isbn=978-0-520-08085-0}}</ref> କଲରାପତରିଆ ବାଘର ତୁହାକୁ ତୁହା ଗର୍ଜନ ନିରେଖି ଶୁଣିଲେ ତାହା କରତ (Saw) କାଠ କାଟିବା ବେଳର ଶବ୍ଦ ପରି ଜଣାପଡ଼େ ।<ref>{{cite book|author1=Sunquist, Mel |author2=Sunquist, Fiona |year=2002|title=Wild Cats of the World|url=https://archive.org/details/wildcatsofworld0000sunq |publisher=University of Chicago Press|page=[https://archive.org/details/wildcatsofworld0000sunq/page/423 423]|isbn=978-0-226-77999-7}}</ref><ref name=estes/> ଶାବକମାନେ ନିଜ ମା’କୁ ''ଉର୍ର-ଉର୍ର'' ଶବ୍ଦ କରି ଡାକିଥାନ୍ତି ।<ref name=estes/> କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଶିକାର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଇଲାକା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ଇଲାକା କେତୋଟି କଲରାପତରିଆ ବାଘୁଣୀଙ୍କ ଛୋଟ ଛୋଟ ଇଲାକା ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ । ଏପରି କରିବାର ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ ହେଲା ଅଧିକ ବାଘୁଣୀଙ୍କ ସହିତ ମିଳନର ସୁଯୋଗ ମିଳିପାରିବ । [[ଆଇଭରି କୋଷ୍ଟ]] ଦେଶରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ରେଡ଼ିଓ କଲାର୍ ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଥିଲା ଯେ ବାଘୁଣୀମାନଙ୍କ ଇଲାକାକୁ ଘେରି ବାଘଙ୍କ ଇଲାକା ରହିଥାଏ ।<ref name=Ivory>{{cite journal |author=Jenny, D. |year=1996 |title=Spatial organization of leopards ''Panthera pardus'' in Tai National Park, Ivory Coast: Is rainforest habitat a "tropical haven"? |journal=Journal of Zoology |issue=3 |volume=240 |pages=427–440 |url=http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=ENV&recid=4026878&q=Panthera+pardus+habitat&uid=1040057&setcookie=yes |doi=10.1111/j.1469-7998.1996.tb05296.x |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011112457/http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=ENV&recid=4026878&q=Panthera+pardus+habitat&uid=1040057&setcookie=yes |archivedate=2007-10-11 |df= }}</ref> ବାଘୁଣୀମାନେ ନିଜ ଶାବକଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ଇଲାକାରେ ରହନ୍ତି । କଲରାପତରିଆ ବାଘୁଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମା’-ଝିଅ ସମ୍ପର୍କ ନିବିଡ଼ ହୋଇଥିବାରୁ ଅନେକ ବାଘୁଣୀଙ୍କ ଇଲାକା ପରସ୍ପରକୁ ଲାଗି ରହିଥାଏ । ବାଘମାନଙ୍କ ଇଲାକା ପରସ୍ପର ସହିତ ଲାଗି ରହିବା କମ୍ ଦେଖାଯାଏ । ବାଘମାନେ ଅନ୍ୟ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସହିଷ୍ଣୁତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।<ref name=estes/><ref name=nowak/> ନାମିବିଆରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ କଲରାପତରିଆଙ୍କ ଇଲାକା ଲିଙ୍ଗ, ବୃଷ୍ଟିପାତ ବା ଋତୁ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନୁହେଁ; ଇଲାକାର ବ୍ୟାପ୍ତି କେବଳ ଶିକାର ଜନ୍ତୁଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ । ଆଖପାଖରେ ମାନବୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ଶିକାର ଇଲାକାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ।<ref>{{cite journal|last1=Marker|first1=L.L.|last2=Dickman|first2=A.J.|title=Factors affecting leopard (''Panthera pardus'') spatial ecology, with particular reference to Namibian farmlands|journal=South African Journal of Wildlife Research|date=2005|volume=35|issue=2|pages=105–15|url=http://reference.sabinet.co.za/webx/access/journal_archive/03794369/3418.pdf}} {{open access}}</ref> ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ଶିକାର ଇଲାକାରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦିଏ । ସେରେଙ୍ଗେଟି ଓ କ୍ରୁଗର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ବାଘଙ୍କ ଇଲାକା ୩୩-୩୮ ବର୍ଗ କି.ମି. ଓ ବାଘୁଣୀଙ୍କ ଇଲାକା ୧୪-୧୬ ବର୍ଗ କି.ମି. ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal |author1=Mizutani, F. |author2=Jewell, P. A. |year=1998 |title=Home-range and movements of leopards (''Panthera pardus'') on a livestock ranch in Kenya |url=http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=40975 |journal=Journal of Zoology |pages=269–286 |volume=244 |doi=10.1017/S0952836998002118 |issue=2}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Bertram|first1=B.C.R.|title=Leopard ecology as studied by radio tracking|journal=Symposia of the Zoological Society of London|date=1982|volume=49|pages=341–52}}</ref> ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ନାମିବିଆରେ ବାଘମାନେ ୪୫୧ ବର୍ଗ କି.ମି. ଓ ବାଘୁଣୀମାନେ ୧୮୮ ବର୍ଗ କି.ମି. ଇଲାକା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଦେଖାଯାଏ ।<ref>{{cite journal|last1=Stander|first1=P.E.|last2=Haden|first2=P.J.|last3=Kaqece|first3=II.|last4=Ghau|first4=II.|title=The ecology of asociality in Namibian leopards|journal=Journal of Zoology|date=1997|volume=242|issue=2|pages=343–64|doi=10.1111/j.1469-7998.1997.tb05806.x}}</ref> ମରୁ ଓ ପାର୍ବତୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇଲାକା ଆହୁରି ବଡ଼ ହେବା ସମ୍ଭବପର ।<ref name=mammal/> ନେପାଳରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ୪୮ ବର୍ଗ କି.ମି. ଓ ବାଘୁଣୀମାନେ ୫-୭ ବର୍ଗ କି.ମି. ଇଲାକା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବାର ଦେଖାଯାଏ ।<ref>{{cite journal |author=Odden, M. |author2=Wegge, P. |year=2005 |title=Spacing and activity patterns of leopards ''Panthera pardus'' in the Royal Bardia National Park, Nepal |journal=Wildlife Biology |volume=11 |pages=145–52 |doi=10.2981/0909-6396(2005)11[145:SAAPOL]2.0.CO;2 |url=http://wild-cat.org/pardus/infos/Odden+Wegge2005-Leopards-spacing+activity-BardiaNP.pdf |issue=2 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110728190608/http://wild-cat.org/pardus/infos/Odden+Wegge2005-Leopards-spacing+activity-BardiaNP.pdf |archivedate=2011-07-28 |df= }}</ref> === ଶିକାର ଓ ଖାଦ୍ୟ === {{Multiple image | direction = vertical | align = top | header = କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଶିକାର କରିବାର ବିଭିନ୍ନ ସୋପାନ | width1 = 220 | image1 = Leopard (Panthera pardus pardus) stalking.jpg | caption1 = ଛକି ଛକି ଶିକାର ପଛରେ ଯିବା ବା ଜଗି ରହିବା | width2 = 220 | image2 = Leopard kill - KNP - 001.jpg | caption2 = ଶିକାରକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଇବା | width3 = 220 | image3 = Leopard,_by_G_Keith_Douce,_University_of_Georgia.jpg | caption3 = ଶିକାରକୁ ଦାନ୍ତରେ ଭିଡ଼ି ଧରି ଟାଣିନେବା | width4 = 220 | image4 = Panthera pardus -Ngala Game Reserve, Limpopo, South Africa -with kill in tree-8.jpg | caption4 = ଶିକାରକୁ ଅନ୍ୟ ମାଂସଭୋଜୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ଗଛ ଉପରକୁ ଉଠାଇନେବା }} ଶିକାର କରିବା ପାଇଁ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ନିଜ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ପ୍ରଖର ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଓ ଶ୍ରବଣଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ।<ref name=Mills>{{cite book |last1=Mills |first1=M.G.L. |last2=Hes |first2=L.|isbn=978-0-947430-55-9|pages=[https://archive.org/details/completebookofso0000unse_x7h6/page/178 178]–180 |publisher=Struik Publishers|location=Cape Town, South Africa|title=The Complete Book of Southern African Mammals |url=https://archive.org/details/completebookofso0000unse_x7h6 |year=1997}}</ref> ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଏମାନେ ରାତିରେ ଶିକାର କରନ୍ତି ।<ref name=estes/> ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ତ୍ସାଭୋ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଦିନବେଳା ଶିକାର କରିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name=hamilton76>{{cite thesis |last=Hamilton |first=P.H. |year=1976 |title=The movements of leopards in Tsavo National Park, Kenya, as determined by radio-tracking |degree= M.Sc. |publisher=University of Nairobi |location= Nairobi}}</ref> କଲରାପତରିଆ ବାଘ ୧୦-୪୦ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଜନର ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ଜନ୍ତୁଙ୍କ ଶିକାର କରିବା ପସନ୍ଦ କରେ । ଏପରି ଓଜନର ଶିକାର ପ୍ରାଣୀ ଘଞ୍ଚ ଓ ବୁଦାଳିଆ ଜଙ୍ଗଲରେ ଛୋଟ ଗୋଠରେ ରହନ୍ତି । ଖୋଲା ମଇଦାନରେ ରହୁଥିବା ଶିକାର ପ୍ରାଣୀମାନେ ହିଂସ୍ର ଜନ୍ତୁଙ୍କଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଧିକ ସତର୍କ ରହନ୍ତି ଓ ଅଧିକ ଦୂର ଦୌଡ଼ିପାରନ୍ତି । ତେଣୁ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଏପରି ପ୍ରାଣୀଙ୍କ କମ୍ ଶିକାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ । କଲରାପତରିଆ ବାଘ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଜୀବଙ୍କ ଶିକାର କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ଆଫ୍ରିକାରେ ଇମ୍ପାଲା, ଥୋମ୍‍ସନ୍ ଗ୍ୟାଜେଲ୍, ନ୍ୟାଲା, ଆଫ୍ରିକୀୟ ବାର୍‍ହା, ବୁଦା ହରିଣ, କୁଦୁ ଇତ୍ୟାଦି ଜୀବ କଲରାପତରିଆଙ୍କ ଶିକାର ତାଲିକାରେ ପରିଗଣିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏସିଆରେ [[ଚିତଲ୍]] ହରିଣ, [[କୁଟୁରା]], [[ସମ୍ବର]], ଚୌଶିଂଘା, ଗୟଳ, ବାର୍‍ହା ଇତ୍ୟାଦି କଲରାପତରିଆର ଶିକାର । କଲରାପତରିଆ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମାଙ୍କଡ଼, ବିଲୁଆ, କୋକିଶିଆଳୀ, ଶାଳିଆପତିନି, ଗରିଲା, ବବୁନ୍, ଠେକୁଆ, ଝିଙ୍କ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶିକାର କରି ଖାଏ ।<ref name=Hayward2006>{{cite journal |last1=Hayward |first1=M.W. |last2=Henschel |first2=P. |last3=O'Brien |first3=J. |last4=Hofmeyr |first4=M. |last5=Balme |first5=G. |last6=Kerley |first6=G.I.H. |title=Prey preferences of the leopard (''Panthera pardus'') |journal=Journal of Zoology |date=2006 |volume=270 |pages=298–313 |doi=10.1111/j.1469-7998.2006.00139.x |url=http://www.ibs.bialowieza.pl/g2/pdf/1596.pdf |access-date=2018-04-27 |archive-date=2020-02-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229233750/https://ibs.bialowieza.pl/g2/pdf/1596.pdf |url-status=dead }}</ref> ବାଘ ଓ ସିଂହଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଏମାନେ ବଡ଼ ଶିକାର କରିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name="Scheepers">{{cite journal|last1=Scheepers|first1=J.L.|last2=Gilchrist|first2=D.|title=Leopard predation on giraffe calves in the Etosha National Park |journal=Madoqua |date=1991 |volume=18|issue=1|page=49 |url=http://www.the-eis.com/data/literature/Madoqua_Vol_18_No_1_1991_Journal.pdf#page=46}}</ref> ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି କଲରାପତରିଆ ମାରିଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶିକାର ହେଲା ୯୦୦ କି.ଗ୍ରା. ଓଜନର ଏକ ଇଲାଣ୍ଡ ।<ref name="WCW">{{Cite book |last=Sunquist |first=M.E.|year=2002|last2=Sunquist|first2=F. |chapter=Leopard |title=Wild Cats of the World |url=https://archive.org/details/wildcatsofworld0000sunq |publisher=University of Chicago Press |pages=325–342 |location=Chicago |isbn=978-0-226-77999-7}}</ref> କଲରାପତରିଆ ଛପି ଛପି ଶିକାରର ଅତି ନିକଟକୁ (ପ୍ରାୟ ୫ ମିଟର୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ । ତା’ ପରେ ଶିକାରକୁ ଅତର୍କିତ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଶିକାରର ଶ୍ୱାସନଳୀ ଚାପିଧରି ତାହାର ଶ୍ୱାସରୁଦ୍ଧ କରି ତା’କୁ ମାରିଥାଏ । ଛୋଟ ଶିକାର ପାଇଲେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ତାହାର ବେକର ଉପର ପଟୁ କାମୁଡ଼ି ଧରି ତାହାର ସୁଷୁମ୍ନା କାଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ଓ ବଡ଼ ଶିକାରକୁ ବେକର ତଳପଟୁ କାମୁଡ଼ି ଧରି ତାହାକୁ ଶ୍ୱାସରୁଦ୍ଧ କରି ମାରିଥାଏ ।<ref name=estes/><ref name=nowak/> କଲରାପତରିଆର ଖପୁରୀ ବଡ଼ ଓ ଦାନ୍ତ ମାଢ଼ି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିବାରୁ ବଡ଼ ଶିକାର ମାରିବା ଓ ଶିକାରର ମୃତଦେହକୁ ଦାନ୍ତରେ ଭିଡ଼ି ଧରି ଗଛ ଚଢ଼ିଯିବାରେ ବିଶେଷ ଅସୁବିଧା ହୁଏନାହିଁ । ୧୨୫ କି.ଗ୍ରା. ଓଜନର ଏକ ତରୁଣ ଜିରାଫ୍‍କୁ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଗଛ ଉପରକୁ ୫.୭ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଠାଇ ନେବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name=hamilton76 /> ଶିକାର ଜନ୍ତୁ ଛୋଟ ହୋଇଥିଲେ କଲରାପତରିଆ ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ତାହା ଖାଇଦିଏ । ବଡ଼ ଶିକାରକୁ ଅନେକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଛ ଉପରେ, ଗୁମ୍ଫାରେ ବା ବୁଦାରେ ଲୁଚାଇ ରଖି କିଛି ଦିନ ଧରି ଖାଇଥାଏ । ଶିକାର ଲୁଚାଇବା ସ୍ଥାନ ଭୌଗୋଳିକ ପରିବେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଆଫ୍ରିକାର କ୍ରୁଗର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଗଛ ଉପରେ ଓ କାଲାହାରି ମରୁଭୂମିରେ ବୁଦାରେ ଲୁଚାଇ ରଖନ୍ତି ।<ref name=mammal/><ref name="Schaller72">{{cite book |last=Schaller |first= G. |year=1972 |title=Serengeti: a kingdom of predators |url=https://archive.org/details/serengetikingdom0000scha |publisher=Knopf |location=New York| isbn=978-0-394-47242-3}}</ref> ତାଇ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଛି ଯେ, କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଦିନବେଳା ଚିମ୍ପାଞ୍ଜି ଓ ପୋଟ୍ଟୋ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସବୁ ବାନର ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଶିକାର କରନ୍ତି ।<ref>{{cite journal|last1=Zuberbühler|first1=K. |last2=Jenny |first2=D. |title=Leopard predation and primate evolution |journal=Journal of Human Evolution |date=2002 |volume=43 |issue=6 |pages=873–886 |doi=10.1006/jhev.2002.0605 |pmid=12473487}}</ref> ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଏକ ଜଙ୍ଗଲରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ, [[ବଳିଆ କୁକୁର]] ଓ [[ହେଟା ବାଘ]] ସମସ୍ତେ ସମାନ ପ୍ରଜାତିର ଶିକାର ଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ମାରି ଖାଉଥିଲେ ।<ref>{{cite journal |last=Arivazhagan |first= C. |last2= Arumugam|first2= R.|last3= Thiyagesan|first3= K. |year=2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090304233241/http://www.bnhs.org/bo/documents/JBNHS_104_2/Arivazhagan.pdf |url=http://www.bnhs.org/bo/documents/JBNHS_104_2/Arivazhagan.pdf|title=Food habits of leopard (''Panthera pardus fusca''), dhole (''Cuon alpinus'') and striped hyena (''Hyaena hyaena'') in a tropical dry thorn forest of southern India|journal=Journal of the Bombay National Historical Society |volume= 104|issue=2|archivedate=4 March 2009}}</ref> ଚୀନର ୱୋଲୋଂଗ୍ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା । ୭ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏଠାକାର କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଶିକାର ଜୀବ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଶୈଳୀରେ ବହୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ଜଙ୍ଗଲ କମୁଥିବାରୁ ଏଠାକାର କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଛୋଟ ହରିଣ, ମୂଷା ଓ ଅନ୍ୟ ଛୋଟ ଶିକାର ମଧ୍ୟ ଖାଉଥିଲେ ।<ref>{{cite journal |author1=Johnson K. G. |author2=Wei W. |author3=Reid D. G. |author4=Jinchu H. |date=1993 |title=Food habits of Asiatic leopards (''Panthera pardus fusca'') in Wolong Reserve, Sichuan, China |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-mammalogy_1993-08_74_3/page/646 |journal=Journal of Mammalogy |volume = 74 |issue =3 |pages=646–650 |jstor=1382285 |doi=10.2307/1382285}}</ref> ଆଉ ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ବାଘମାନେ ଦିନକୁ ହାରାହାରି ୩.୫ କି.ଗ୍ରା. ଓ ବାଘୁଣୀମାନେ ଦିନକୁ ୨.୮ କି.ଗ୍ରା. ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିଲେ ।<ref name="bailey93">{{cite book |last=Bailey|first=T.N.|year=1993|title=The African leopard: a study of the ecology and behaviour of a solitary felid|publisher= Columbia University Press|location=New York, US|isbn=978-1-932846-11-9}}</ref> ଦକ୍ଷିଣ କାଲାହାରୀ ମରୁଭୂମିର କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଉପରେ କରାଯାଇଥିବା ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ଏମାନେ ଶିକାର ଶରୀରର ତରଳ ଅଂଶ ଓ ଜଳ ଗଚ୍ଛିତ କରୁଥିବା ଉଦ୍ଭିଦରୁ ନିଜ ଶୋଷ ମେଣ୍ଟାନ୍ତି । ଏମାନେ ୨-୩ ଦିନରେ ଥରେ ପାଣି ପିଅନ୍ତି । ଆଫ୍ରିକାରେ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ମିଳୁଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ କାକୁଡ଼ି, ତରଭୁଜ, କଲାହାରି ଖଟା ଘାସ (''Schmidtia kalahariensis'') ଇତ୍ୟାଦି ଗଛ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal|last1=Bothma |first1=J. du P. |title=Water-use by southern Kalahari leopards |journal=South African Journal of Wildlife Research |date=2005 |volume=35 |pages=131–137 |url=http://reference.sabinet.co.za/webx/access/journal_archive/03794369/2353.pdf}} {{open access}}</ref> ନିଜ ଜାତିର ଅନ୍ୟ ଜୀବଙ୍କୁ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name="auto"/> ଏସିଆରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଭାଲୁ ଛୁଆକୁ ମାରି ଖାଇବା ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ମିଳିଛି ।<ref name="Servheen1999">{{cite book |author1=Servheen, C. |author2=Herrero, S. |author3=Peyton, B. |title=Bears: Status Survey and Conservation Action Plan |url=https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/1999-004.pdf |year=1999 |publisher=IUCN/SSC Bear Specialist Group |location=Missoula, Montana |isbn=978-2-8317-0462-3}}</ref> ୫୦ କି.ଗ୍ରା. ଓଜନର ପାଣ୍ଡା ମଧ୍ୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଶିକାର ହୋଇପାରନ୍ତି ।<ref>{{cite book |author=Schaller, G.B., Jinchu, H., Wenshi, P., and Jing, Z. |year= 1985 |title=The giant pandas of Wolong |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago and London}}</ref> ===ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଓ ଶତ୍ରୁ=== ଶିକାର ଓ ଅଧିବାସ ପାଇଁ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନଙ୍କ ଅନ୍ୟ ବୃହତ୍ ମାଂସାସୀ ଜୀବ ଯଥା – [[ମହାବଳ ବାଘ]], [[ସିଂହ]], [[ଚିତାବାଘ]], [[ହେଟା ବାଘ]], [[ବଳିଆ କୁକୁର]] ଓ [[ଭାଲୁ]] ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ ସହ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା ଲାଗି ରହିଥାଏ । ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଶିକାର ବଳପୂର୍ବକ ବା କୌଶଳ ସହକାରେ ଚୋରାଇ ନେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । କିଛି ଜୀବ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ହତ୍ୟା କରି ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କମ୍ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାନ୍ତି । ନିଜଠାରୁ ବଡ଼ ମାଂସାସୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରୁ ଦୂରରେ ରହି ଓ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଶିକାର ଚୟନ କରି କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଏମାନେ ରାଜୁତି କରୁଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ ଖାପ ଖୁଆଇ ଚଳିଯାଏ । ବଡ଼ ଜନ୍ତୁଙ୍କ ସହ ସଂଘର୍ଷ ହେବା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ କଲରାପତରିଆ ଗଛ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିଯାଏ ଓ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିନିଏ । [[ବିଲୁଆ]], କାରାକାଲ୍, ବଣଭୂଆ, ସିଂହ ଶାବକ, ଚିତାବାଘ ଶାବକ, ହେଟାବାଘ ଛୁଆ ଓ ବଳିଆ କୁକୁର ଛୁଆଙ୍କୁ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ମାରି ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>[https://africageographic.com/blog/cat-fight-leopard-vs-caracal/ "Cat fight: leopard vs caracal"], ''Africa Geographic'', 8 July 2016</ref><ref name=CAP/> [[File:Lioness vs Leopard 9 July 2016 Latest Sightings 1.png|left|thumb|ଏକ ସିଂହୀ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ମାରିଥିବା ଶିକାର ଛଡ଼ାଇନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି]] ମହାବଳ ବାଘ ଓ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଏକା ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଥିଲେ ଉପଲବ୍ଧ ଶିକାର ଆବଣ୍ଟିତ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ । ଏପରି କ୍ଷେତ୍ରରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଛୋଟ ଶିକାର (୭୫ କି.ଗ୍ରା.ରୁ କମ୍) କରିବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ।<ref name=CAP/> କଲରାପତରିଆ ଓ ମହାବଳ ବାଘ ଏକାଠୀ ରହିବା କମ୍ ଦେଖାଯାଏ । ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ଅଞ୍ଚଳରେ ମହାବଳ ବାଘ ଅଧିକ ରହିଥିଲେ ସେଠାରେ କମ୍ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ରହନ୍ତି ।<ref name="seidensticker76a">{{cite journal | last1 = Seidensticker | first1 = J | year = 1976 | title = On the ecological separation between tigers and leopards | url = http://old.cvm.msu.edu/courses/AW/sc09/03.pdf | format = PDF | journal = Biotropica | volume = 8 | issue = 4 | page = 225 | doi = 10.2307/2989714 | jstor = 2989714 }}{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ୨୦୦୪ରୁ ୨୦୦୮ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ [[ଭାରତ]]ର [[ରାଜାଜୀ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]]ରେ ମହାବଳ ବାଘଙ୍କ ଘନତା ବଢ଼ିବାରୁ (ପ୍ରତି ୧୦୦ ବର୍ଗ କି.ମି. ପିଛା ୩.୩୧ରୁ ୫.୮୧ଟି ବାଘ) କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଘନତା ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା (ପ୍ରତି ୧୦୦ ବର୍ଗ କି.ମି. ପିଛା ୯.୭୬ରୁ ୨.୦୭ଟି ବାଘ) ।<ref name="Harihar, Abishek 2011 pp. 806-814">{{cite journal |last1=Harihar |first1=Abishek |last2=Pandav |first2=Bivash |last3=Goyal |first3=Surendra P |year=2011 |title=Responses of leopard Panthera pardus to the recovery of a tiger Panthera tigris population |url= |journal=Journal of Applied Ecology |volume=48 |issue=3 |pages=806–814 |doi=10.1111/j.1365-2664.2011.01981.x}}</ref> ତେଣୁ ବାଘଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲେ କଲରାପତରିଆଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମେ, ସେମାନଙ୍କ ଶିକାରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦିଏ । ହାରାହାରି ୯% ସମୟରେ ଛୋଟ ଶିକାର କରୁଥିବା କଲରାପତରିଆ ୩୬% ସମୟରେ ଛୋଟ ଶିକାର ଓ ପୂର୍ବେ କେବଳ ୬.୮% ସମୟରେ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କ ଶିକାର କରୁଥିବା କଲରାପତରିଆ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ୩୧.୮% ସମୟରେ ଗୃହପାଳିତ ଜୀବଙ୍କ ଶିକାର କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name="Harihar, Abishek 2011 pp. 806-814"/> [[ନେପାଳ]]ର ଚିତ୍ତବନ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ବହୁ ଶିକାର ଜୀବ ରହିଥିବାରୁ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଖୁବ୍ ଘଞ୍ଚ ହୋଇଥିବାରୁ ଅଧିକ ମହାବଳ ବାଘ ଓ ଅଧିକ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଏକାଠୀ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଏଠାକାର କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ୨୫-୧୦୦ କି.ଗ୍ରା. ଓଜନର ଶିକାର କରନ୍ତି । କଲରାପତରିଆଙ୍କ ଶିକାରର ହାରାହାରି ଓଜନ ୨୫-୫୦ କି.ଗ୍ରା. ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ମହାବଳ ବାଘଙ୍କ ଶିକାରର ହାରାହାରି ଓଜନ ୫୦-୧୦୦ କି.ଗ୍ରା. ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ ।<ref name="seidensticker76b">{{cite journal |last1=Seidensticker |first1=J. |year=1976 |title=On the ecological separation between tigers and leopards |url=http://old.cvm.msu.edu/courses/AW/sc09/03.pdf |format=PDF |journal=Biotropica |volume=8 |issue=4 |pages=225–234 |doi=10.2307/2989714 |jstor=2989714 }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ପୁଣି ଜଙ୍ଗଲର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୁଇ ବାଘ ପ୍ରଜାତି ଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବିଚରଣ କରୁଥାନ୍ତି । ମହାବଳ ବାଘମାନେ କଚା ସଡ଼କ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବେଳେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଖୋଲା ପଡ଼ିଆ ବା ନୂଆରେ ପୋଡ଼ିଯାଇଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ ।<ref name="seidensticker76d">{{cite journal | last1 = Seidensticker | first1 = J | year = 1976 | title = On the ecological separation between tigers and leopards | url = http://old.cvm.msu.edu/courses/AW/sc09/03.pdf | format = PDF | journal = Biotropica | volume = 8 | issue = | pages = 229–230 | doi = 10.2307/2989714 | jstor = 2989714 }}{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ମହାବଳ ବାଘ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଶିକାର ମାରିଥିବା ଜାଣିପାରିଲେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ସେ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆଉ ଯାଏନାହିଁ ।<ref name="seidensticker76e">{{cite journal | last1 = Seidensticker | first1 = J | year = 1976 | title = On the ecological separation between tigers and leopards | url = http://old.cvm.msu.edu/courses/AW/sc09/03.pdf | format = PDF | journal = Biotropica | volume = 8 | issue = | page = 232 | doi = 10.2307/2989714 | jstor = 2989714 }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଭାରତର [[ନାଗାରହୋଳେ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]]ରେ ମହାବଳ ବାଘମାନେ ୧୭୬ କି.ଗ୍ରା.ରୁ ଅଧିକ ଓଜନର ଓ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ୩୦-୧୭୫ କି.ଗ୍ରା. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଜନର ଶିକାର କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal|author=Karanth, K. U.|author2=Sunquist, M. E. |year=1995|title=Prey selection by tiger, leopard and dhole in tropical forests|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-animal-ecology_1995-07_64_4/page/439|journal=Journal of Animal Ecology|volume=64|pages= 439–450|jstor=5647|doi=10.2307/5647|issue=4}}</ref> କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଅରଣ୍ୟରେ ମହାବଳ ବାଘଙ୍କ ଶିକାର ସମୟରୁ ଭିନ୍ନ ସମୟରେ କଲରାପତରିଆଙ୍କୁ ଶିକାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିନଥାଏ । ଏଠାରେ ବହୁ ଆକାରର ଓ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଶିକାର ପ୍ରାଣୀ ରହିଥିବାରୁ ମହାବଳ ଓ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଏକାଠି ରହିଆସୁଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଆଫ୍ରିକୀୟ ସାଭାନ୍ନା ଅଧିବାସରେ ଖାଦ୍ୟଶୃଙ୍ଖଳରେ ଉପର ସ୍ତରରେ ରହିଥିବା କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓ ସିଂହଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୋର ଶତ୍ରୁତା ଦେଖାଯାଏ ।<ref>{{cite journal |author1=Karanth, U. K. |author2=Sunquist, M. E. |year =2000 |title = Behavioural correlates of predation by tiger (''Panthera tigris''), leopard (''Panthera pardus'') and dhole (''Cuon alpinus'') in Nagarahole, India |journal = Journal of Zoology |volume =250 |pages=255–265 | doi = 10.1111/j.1469-7998.2000.tb01076.x |issue=2}}</ref> କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତର [[କାହ୍ନା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] ପରି ସଂରକ୍ଷିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ମହାବଳ ବାଘ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ । ଏପରି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଜଙ୍ଗଲର ସ୍ଥାୟୀ ବାସିନ୍ଦା ହୋଇ ରହନ୍ତି ନାହିଁ । ବରଂ ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲର ବାହାର ପଟରେ ଓ ଜନବସତି ନିକଟରେ ରହିବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ।<ref name="seidensticker76e"/> ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟ ଭାଗ ବେଳକୁ ସୁଦୂର ପୂର୍ବ ଋଷରେ ସାଇବେରୀୟ ବାଘ ବସବାସ କରୁଥିବାର ଏମୁର୍ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନଥିଲେ ।<ref name="HeptnerSludskiy1972">{{Cite book |last=Heptner |first=V. G. |last2=Sludskii |first2=A. A. |orig-year=1972 |year=1992 |title=Mlekopitajuščie Sovetskogo Soiuza. Moskva: Vysšaia Škola |trans-title=Mammals of the Soviet Union, Volume II, Part 2 |publisher=Smithsonian Institution and the National Science Foundation |location=Washington DC |chapter=Bars (leopard) |chapter-url=https://archive.org/stream/mammalsofsov221992gept#page/82/mode/2up |url=https://archive.org/stream/mammalsofsov221992gept#page/n0/mode/2up |pages=203–273 |isbn=90-04-08876-8}}</ref> ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଲା ଯେ ଅଧିକ ତୃଣଭୋଜୀ ଶିକାର ଜନ୍ତୁ ରହୁଥିବା ଓ ମାନୁଷିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ପ୍ରଭାବରୁ ଦୂରରେ ରହିଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ ଉଭୟ କଲରାପତରିଆ ଓ ମହାବଳ ବାଘ ଏକାଠି ରହନ୍ତି ।<ref>{{cite book |author=Pikunov, D. G., Miquelle, D. G., Abramov, V. K., Nikoaev, I. G., Seredkin, I. V., Murzin, A. A., and Korkishko, V. G. |year=2003 |title=A survey of Far eastern leopard and Amur tiger populations in southwest Primorski Krai, Russian Far East (February 2003). Report: 1-38 |location=Vladivostok |publisher=Pacific Institute of Geography, FEB RAs, Wildlife Conservation Society}}</ref> ସମୟ ସମୟରେ ନୀଳନଦୀ କୁମ୍ଭୀରମାନେ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟରୂପେ ଆହରଣ କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି । [[କ୍ରୁଗର୍ ଜତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]]ରେ ବଡ଼ ଓ ବୟସ୍କ କଲରାପତରିଆ ବାଘଟିଏ ଶିକାର ସନ୍ଧାନରେ ରହିଥିବା ବେଳେ ତାହାକୁ ଏକ କୁମ୍ଭୀର ଆକ୍ରମଣ କରି ଖାଇଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://crocodilian.com/cnhc/csp_cnil.htm|title=Nile Crocodile |work=Crocodilian Species List}}</ref><ref>Bailey, T. N. (1993). ''The African leopard: ecology and behavior of a solitary felid''. Columbia University Press.</ref><ref>Kingdon, J., Happold, D., Butynski, T., Hoffmann, M., Happold, M., & Kalina, J. (2013). ''Mammals of Africa. Volume V.'' London, New Delhi, New York, Sydney: Bloomsbury.</ref> ଏପରିକି ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ [[ଗୋମୁହାଁ କୁମ୍ଭୀର]] କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ମାରିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal|author=Bhatnagar, C., & Mahur, M. |year=2010 |title=Observations on feeding behavior of a wild population of marsh crocodile in Baghdarrah Lake, Udaipur, Rajasthan |journal= Reptile Rap |volume= 10|pages=16–18}}</ref> ସିଂହମାନେ କିଛି ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଛ ଚଢ଼ି ଯାଆନ୍ତି ଓ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଶିକାର ଛଡ଼ାଇ ନେଇଆସନ୍ତି ।<ref name="Schaller72" /> କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ସିଂହ ଛୁଆଙ୍କୁ ମାରି ଦିଅନ୍ତି ଓ ବେଳେବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆହରଣ କରିଥାନ୍ତି ।<ref name=CAP/> କାଲାହାରି ମରୁଭୂମିରେ ଗଛ ଇତ୍ୟାଦି ନଥିବାରୁ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଶିକାରକୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରୁ ଅପହଞ୍ଚ ଦୂରତାରେ ରଖି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ ଓ ତେଣୁ ହେଟାବାଘମାନେ ସହଜରେ ଏମାନଙ୍କ ଶିକାର ଛଡ଼ାଇ ନିଅନ୍ତି । ଏପରିକି ଏକାକୀ ହେଟା ବାଘଟିଏ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ ଡରାଇ ତା’ର ଶିକାର ଛଡ଼ାଇ ନେବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ରଖେ ।<ref>{{cite book|last=Owens|first=M.|last2=Owens|first2= D. |year=1984|title=Cry of the Kalahari |url=https://archive.org/details/cryofkalahari00owen|publisher= Houghton Mifflin|location= Boston|isbn= 978-0-395-32214-7}}</ref><ref>{{cite journal |last=Owens|first= D.|last2=Owens|first2= M. |date=February 1980|title=Hyenas of the Kalahari |url=https://archive.org/details/sim_natural-history_1980-02_89_2/page/50|journal= Natural History|volume= 89|issue=2 |page= 50}}</ref> ବ୍ରହ୍ମଦେଶୀୟ ଅଜଗର ସାପ ବୟସ୍କ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ଶିକାର କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ୫.୫ ମିଟର୍ ଲମ୍ବା ଏକ ଅଜଗରର ପେଟରୁ ଏକ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite book |last=Gower|first=D. |last2=Garrett|first2=K. |last3=Stafford|first3=P. |year=2012 |title=Snakes |url=https://archive.org/details/snakes0000gowe|publisher= Firefly Books|page=[https://archive.org/details/snakes0000gowe/page/60 60]|isbn=978-1-55407-802-8}}</ref> ୨୦୧୪ ମସିହାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଚିତାବାଘଙ୍କୁ ମାରିବାର ୨ଟି ଘଟଣା ଦେଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>Perowne, J. (2014). [http://www.thesafaricollection.com/blog/leopard-kills-cheetah-mara-hoists-tree Blog: Leopard kills cheetah in the Mara and hoists it up a tree]. The Safari Collection, Nairobi.</ref><ref>Hagen, M. (2014). [https://www.youtube.com/watch?v=h8UFZ4CjzIg Leopard kills Cheetah]. youtube.com</ref> କଲରାପତରିଆ ବାଘ ବବୁନ୍ ମାଙ୍କଡ଼ଙ୍କୁ ଶିକାର କରିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଅଣ୍ଡିରା ବବୁନ୍‍ମାନେ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଶାବକମାନଙ୍କୁ ମାରି ସେମାନଙ୍କ ଆହରଣ କରିଥାନ୍ତି ।<ref>[http://www.wilderness-safaris.com/news/camp_news_detail.jsp?newsItem=4335 Leopard left for dead by baboon troop]. wilderness-safaris.com (2006-10-25). {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927001120/http://www.wilderness-safaris.com/news/camp_news_detail.jsp?newsItem=4335 |date=2011-09-27 }}</ref> ଜର୍ଜ୍ ସ୍କାଲର୍ ନିଜ ପୁସ୍ତକରେ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ ସେ ଏକ ଗରିଲା ଓ ଏକ କଲରାପତରିଆଙ୍କ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ମୃତଦେହ ଆଖାପାଖି ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଥିଲେ ।<ref name="Intechinc2011">[http://www.intechinc.com/living-primates/making-a-last-stand-counterattack-and-chutzpah.html Making a Last Stand Counterattack and Chutzpah Living Primates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160624081001/http://www.intechinc.com/living-primates/making-a-last-stand-counterattack-and-chutzpah.html |date=2016-06-24 }}. Intechinc.com (19 August 2011). Retrieved on 2011-09-27.</ref> ===ପ୍ରଜନନ ଓ ଜୀବନ ଚକ୍ର=== କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ବର୍ଷସାରା ପ୍ରଜନନ କ୍ରିୟାରେ ଲିପ୍ତ ରହନ୍ତି । ଚୀନର ମଞ୍ଚୁରିଆ ଓ ଋଷିଆର ସାଇବେରିଆ ପରି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜାନୁଆରୀ ଓ ଫେବୃଆରୀ ମାସ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ମିଳନ ସମୟ । ବାଘୁଣୀମାନଙ୍କ ଋତୁ ଚକ୍ର ୪୬ ଦିନର ଓ ଏଥିରୁ ୬-୭ ଦିନ ବାଘୁଣୀ ମିଳନ ପାଇଁ ବ୍ୟଗ୍ର ରହିଥାଏ ।<ref>{{cite journal|doi=10.1111/j.1748-1090.1966.tb01746.x |author=Sadleir, R. |year=1966 |title=Notes on the Reproduction of the larger Felidae |journal= International Zoo Yearbook|volume= 6 |pages=184–87 }}</ref> କଲରାପତରିଆ ବାଘୁଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭଧାରଣ ସମୟ ୯୦-୧୦୫ ଦିନ ।<ref>{{cite book |author=Hemmer, H. |year=1976 |chapter=Gestation period and postnatal development in felids|pages=143–165 |editor=Eaton, R.L. |title= The world's cats|volume= 3 |publisher=Carnivore Research Institute, Univ. Washington, Seattle}}</ref> ଏକା ଥରକେ ବାଘୁଣୀମାନେ ୨-୪ଟି ଶାବକଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେବା ଦେଖାଯାଏ ।<ref>{{cite journal |author =Eaton, R.L. |year = 1977 |title=Reproductive biology of the leopard |journal = Zoologischer Garten |volume =47 |issue = 5 |pages =329–351}}</ref> ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଛୁଆଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁହାର ପ୍ରାୟ ୪୧-୫୦% ।<ref name="bailey93" /> ବାଘୁଣୀମାନେ ଗୁମ୍ଫା, ପଥର ସନ୍ଧିରେ ରହିଥିବା ସ୍ଥାନ, କୋରଡ଼ ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ ଛୁଆଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦିଅନ୍ତି । ନବଜାତ ଶାବକଙ୍କ ଆଖି ବନ୍ଦ ରହିଥାଏ ଓ ଜନ୍ମ ହେବାର ୪-୯ ଦିନ ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଆଖି ଖୋଲିଥାଏ ।<ref name="WCW"/> ଛୁଆ ବାଘଙ୍କ ଲୋମ ବୟସ୍କ ବାଘଙ୍କ ଲୋମଠାରୁ ମୋଟା ଓ ଲମ୍ବା ହୋଇଥାଏ । ଶାବକଙ୍କ ଚମଡ଼ା ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଧିକ ଧୁସରିଆ ଓ ଏଥିରେ କମ୍ କଲରା ପତ୍ର ଦାଗ ରହିଥାଏ । ୩ ମାସର ହେବା ପରେ ଶାବକମାନେ ମା’ ବାଘୁଣୀ ସହ ଶିକାର ଦେଖିବାକୁ ବାହାରନ୍ତି । ବର୍ଷେ ବୟସରେ ଉପନୀତ ହେଲେ ଯୁବ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ନିଜେ ଶିକାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି । ପ୍ରାୟ ୧୮-୨୪ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାବକମାନେ ମା’ ବାଘୁଣୀ ସହିତ ରହିଥାନ୍ତି ।<ref name=CMBC/> କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ହାରାହାରି ଜୀବନ କାଳ ୧୨-୧୭ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://animals.about.com/cs/mammals/p/leopard.htm|title=Leopard: The Spotted Cat|publisher=animals.about.com|access-date=2018-04-28|archive-date=2013-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514231917/http://animals.about.com/cs/mammals/p/leopard.htm|url-status=dead}}</ref> [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]ର ଫ୍ଲୋରିଡ଼ାର ପାମ୍ ବିଚ୍ କାଉଣ୍ଟିସ୍ଥିତ ମକାଥିଜ୍ ୱାଇଲ୍ଡଲାଇଫ୍ ସାଂଚୁଆରିରେ “ରୋକ୍ସାନେ” ନାମକ ଏକ କଲରାପତରିଆ ବାଘୁଣୀ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବର୍ଷ ଜୀବିତ ରହିଥିବା ବାଘୁଣୀ । ୨୦୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୮ ତାରିଖରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲାବେଳକୁ ତାହାର ବୟସ ୨୪ ବର୍ଷ, ୨ ମାସ ଓ ୧୩ ଦିନ ଥିଲା । ଗିନିସ୍ ବୁକ୍ ବିଶ୍ୱ କୀର୍ତ୍ତିମାନରେ ଏହା ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।<ref>Salisbury, Susan (2014-08-09) [https://web.archive.org/web/20140811165340/http://www.palmbeachpost.com/news/news/roxanne-oldest-spotted-leopard-in-captivity-dies-a/ngyYc/ Roxanne, oldest spotted leopard in captivity, dies at Acreage preserve]. ''The Palm Beach Post''</ref> ତାହା ପୂର୍ବରୁ ୱାରଶ ଚିଡ଼ିଆଖାନାର “ବର୍ଟି” ନାମକ ଏକ ବାଘୁଣୀ ଏହି କୀର୍ତ୍ତିମାନର ଅଧିକାରିଣୀ ଥିଲା । ୨୦୧୦ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ସେ ୨୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=https://mrowkojad.wordpress.com/2010/12/15/nie-ma-juz-lampartow-cejlonskich-w-warszawskim-zoo/|title=Nie ma już lampartów cejlońskich w warszawskim zoo&nbsp;... |date=15 December 2010|publisher=}}</ref> ସେହି ୱାରଶ ଚିଡ଼ିଆଖାନାରେ ବର୍ଟିର ଜୀବନ ସାଥୀ “ସିଜାର୍” ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିଥିବା କଲରାପତରିଆ ବାଘ (ପ୍ରାୟ ୨୩ ବର୍ଷ) ।<ref>{{cite web|url=https://mrowkojad.wordpress.com/2010/03/30/co-w-zoo-wtorkowy-raport-aktualnosci-4/|title=Co w zoo? – wtorkowy raport aktualności|date=30 March 2010|publisher=}}</ref> ==ମଣିଷ ଓ କଲରାପତରିଆ ବାଘ== [[File:Benin, acquamanile a forma di leopardo, XVIII sec.JPG|thumb|left|ବେନିନ୍ ପାଣି ହାଣ୍ଡି ଏକ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଆକାରରେ ତିଆରି]] ବହୁ ଆଦିମ କାଳରୁ ମନୁଷ୍ୟ ଓ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ପରସ୍ପର ସହ ପରିଚିତ । ଅନେକ ଦେଶର କଳା, ପୌରାଣିକ କଥା, ଲୋକକଥାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀସ୍, ପର୍ସିଆ, ରୋମ୍ ଓ ଏମାନଙ୍କ ସହ ଅପରିଚିତ ଇଂଲଣ୍ଡ ପରି ଦେଶର ସଂସ୍କୃତିରେ ମଧ୍ୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଛାପ ରହିଛି । ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ କୌଣସି ରାଜକୀୟ ବା ଅନୁଷ୍ଠାନ, ସଂଗଠନର ସଙ୍କେତ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଅଧୁନା ଏପରି ବ୍ୟବହାର ଆଫ୍ରିକାରେ ସୀମିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ କାଁଭାଁ ଦେଖାଯାଇପାରିବ । କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ ଜଙ୍ଗଲର ରାଜା ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବାରୁ ବେନିନ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା (ବା ଓବା)ଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ କ୍ଷମତାର ସୂଚକ ରୂପେ ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ପଥର ଖୋଦିତ ଚିତ୍ରରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଛାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମାସ୍କଟ୍, ଦେବତାଙ୍କ ବଳି ଓ ତାବିଜ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା ।<ref>{{cite web|publisher=British Museum|url=https://www.britishmuseum.org/PDF/british_museum_benin_art.pdf|title=Benin: an African kingdom|accessdate=2016-03-29}}</ref> ଆଫ୍ରିକାର ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥିବାରୁ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଛାଲ ରାଜକୀୟ ପୋଷାକ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଭାବେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । [[File:Flag of Shropshire.svg|thumb|right|ଇଂଲଣ୍ଡର ଶ୍ରୋପ୍‍ଶାୟର୍‍ର ପତାକାରେ ତିନୋଟି କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଚିତ୍ର]] ବିଭିନ୍ନ ରାଜକୀୟ ଚିହ୍ନରେ ପ୍ରହରୀ ସିଂହ ବା ପ୍ରହରୀ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଦେଖାଯାଇପାରିବ । ଅଧିକାଂଶରେ ତିନୋଟି କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଏପରି ଚିହ୍ନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ।<ref>{{cite book|title=The Mark of the Beast: The Medieval Bestiary in Art, Life, and Literature|url=https://archive.org/details/markofbeastmedie0000unse|last=Strickland|first=Debra Higgs|author2=Debra Hassig |publisher=Taylor & Francis|year=1999|isbn=978-0-8153-2952-7}}</ref> ଏପରି ପ୍ରହରୀ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଦେହରେ ଚିତା ଦାଗ ନଥାଏ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଚାରିପଟେ ସିଂହ ପରି କେଶର ରହିଥାଏ । ଯେପରି ଇଂଲଣ୍ଡରେ ସିଂହ ପ୍ରହରୀ ଚିହ୍ନ ରହିଥାଏ, ସେପରି ଆଫ୍ରିକାର ବେନିନ୍, ମଲାୱି, ସୋମାଲିଆ, କଙ୍ଗୋ, ଗାବୋନ୍ ଇତ୍ୟାଦିର ପ୍ରଶାସନିକ ଚିହ୍ନରେ କଳା ଓ ସାଧାରଣ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।<ref>{{cite book|title=The International Flag Book in Color|url=https://archive.org/details/internationalfla00pede|last=Pedersen|first=Christian Fagd|publisher=Morrow|year=1971}}</ref> କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ପୋଷା ମନାଯିବାର ମଧ୍ୟ ନଜୀର ରହିଛି । ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜା ଜନ୍ “ଟାୱାର୍ ଅଫ୍ ଲଣ୍ଡନ”ରେ ଅନେକ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ପୋଷା ମନାଇ ରଖିଥିଲେ । ୧୨୩୫ ମସିହାରେ ରୋମ୍ ସମ୍ରାଟ ଫ୍ରେଡେରିକ୍ ତୃତୀୟ ଇଂଲଣ୍ଡର ହେନେରୀ ତୃତୀୟଙ୍କୁ ତିନୋଟି କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଉପହାର ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web | last = Owen | first = James | title = Medieval Lion Skulls Reveal Secrets of Tower of London 'Zoo' | work = National Geographic Magazine | publisher = National Geographic | date = November 3, 2005 | url = http://news.nationalgeographic.com/news/2005/11/1103_051103_tower_lions.html | accessdate = 2007-09-05 | archive-date = 2005-11-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20051105025912/http://news.nationalgeographic.com/news/2005/11/1103_051103_tower_lions.html | url-status = dead}}</ref> ===ପର୍ଯ୍ୟଟନ=== [[File:Leopard near driver.jpg|thumb|right|[[ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା]]ର ସାବି ସ୍ୟାଣ୍ଡ୍ସର ଏକ କଲରାପତରିଆ ବାଘୁଣୀ]] ବହୁ ଦେଶର ସଂରକ୍ଷିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ସଫାରୀ ଓ ବନ୍ୟଜୀବ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି ଯାହା ଫଳରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାକୃତିକ ଅଧିବାସରେ ଦେଖିପାରୁଛନ୍ତି । ଯଦିଓ ସଫାରୀ ଆୟୋଜକମାନେ ଅତି ନିକଟରୁ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଦେଖାଇବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଜଙ୍ଗଲରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଛଳାବରଣ ଭେଦ କରିବା ଅତି କଷ୍ଟକର । ତେଣୁ ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟରେ ଏମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ପାଇବା ।<ref name=wines>{{cite news|author=Wines, M.|year=2004|url=https://www.nytimes.com/2004/10/24/travel/24timbavati.html?_r=0 |title=In South Africa, It's All in the Game|newspaper=The New York Times|accessdate=6 February 2015}}</ref> ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ୟାଲା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ରହିଥିଲେ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଏଠାରେ ସବୁଠାରୁ କମ୍ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଦେଖାଯାଏ ବୋଲି କୁହନ୍ତି ।<ref name=fao>Weerasinghe, U.M.I.R.K., Kariyawasm, D. and M. De Zoysa (2003). [http://www.fao.org/DOCREP/ARTICLE/WFC/XII/0116-A1.HTM Ruhuna (Yala) National Park in Sri Lanka: Visitors, Visitation, and Eco-Tourism]. Contribution to the XII World Forestry Congress, Quebec.</ref> ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ସାବି ସାଣ୍ଡ୍ସ ଗେମ୍ ରିଜର୍ଭ୍ ସଫାରୀର ଆୟୋଜନ କରିଥାଏ । ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ୟାଲା ଓ ୱିଲପଟ୍ଟୁ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ସଫାରୀ ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ । ଭାରତରେ [[ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ]], [[ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ]] ଓ ପଶ୍ଚିମ [[ରାଜସ୍ଥାନ]]ର ପାଲି ଜିଲ୍ଲାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସଫାରୀର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2015/05/08/t-magazine/life-among-the-leopards-jawai-india.html|title=Life Among the Leopards|first=Hari|last=Kunzru|date=8 May 2015|publisher=|via=NYTimes.com}}</ref> ===ନରଖାଦକ କଲରାପତରିଆ ବାଘ=== [[File:PanarManeater.jpg|thumb|right|୧୯୧୦ ମସିହାରେ ଜିମ୍ କର୍ବେଟ୍‍ ଶିକାର କରିଥିବା ନରଭକ୍ଷୀ ପାନାର୍ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ପ୍ରାୟ ୪୦୦ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ସାଜିଥିଲା]] ସାଧାରଣତଃ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ତେବେ କିଛି କଲରାପତରିଆ ବାଘ ନରଭକ୍ଷୀ ହୋଇଯାନ୍ତି ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶିକାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ଏକ ସୁସ୍ଥ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ସାମାନ୍ୟ ଶିକାର ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଶିକାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ । କିନ୍ତୁ ଅସୁସ୍ଥ, ଶାରୀରିକ ଅକ୍ଷମତାବିଶିଷ୍ଟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଅଧିକ ବେଗରେ ଦଉଡ଼ୁଥିବା ଶିକାର ଧରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ମନ୍ଥର ଗତିର ଜୀବ (ଯଥା ମଣିଷ) ଏମାନଙ୍କ ଶିକାର ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ । ବେଳେବେଳେ ଶିକାର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅଭାବ ଦେଖାଦେଲେ ମଧ୍ୟ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ମଣିଷଙ୍କ ଶିକାର କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରେ ଏବଂ ଏହା କ୍ରମେ ଏକ ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିଣତ ହୋଇଥାଏ । ଯଦିଓ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଆକାର ମଣିଷଠାରୁ ସାମାନ୍ୟ ଛୋଟ, କିନ୍ତୁ ଏକ ପ୍ରାପ୍ତ ବୟସ୍କ କଲରାପତରିଆ ବାଘଠାରେ ମନୁଷ୍ୟର ଶିକାର କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ବଳ ରହିଥାଏ । ଭାରତରେ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏପରି ଭୟଙ୍କର ନରଭକ୍ଷୀ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ଦେଖାଯାଇଛି : ୧. ରୁଦ୍ରପ୍ରୟାଗ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ୧୨୫ଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ମାରି ଖାଇଥିଲା ଓ ୨. ପାନାର୍ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହୋଇଥିଲା । ଈଂରେଜ ଶାସନାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶିକାରୀ ଓ ସଂରକ୍ଷଣବାଦୀ [[ଜିମ୍ କର୍ବେଟ୍]] ଏହି ଦୁଇଟି କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଶିକାର କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite book|title=Death in the Long Grass|url=https://archive.org/details/deathinlonggrass00caps|last=Capstick|first=Peter Hathaway|publisher=St. Martin's Press|year=1978|isbn=978-0-312-18613-5}}</ref> ନରଭକ୍ଷୀ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃସାହସୀ । ଏମାନେ ନରଭକ୍ଷୀ ମହାବଳ ବାଘ ଓ ସିଂହଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର । ନରଭକ୍ଷୀ କଲରାପତରିଆ ବାଘମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚତୁର ଓ ଏମାନଙ୍କ ଗତିବିଧି ଜାଣିବା କଷ୍ଟକର ବ୍ୟାପାର ବୋଲି [[କେନ୍ନେଥ୍ ଆଣ୍ଡର୍ସନ୍ (ଲେଖକ)|କେନ୍ନେଥ୍ ଆଣ୍ଡର୍ସନ୍]] ନାମକ ଆଉ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶିକାରୀ ଓ ଲେଖକ ମତପୋଷଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite book|last=Anderson|first= Kenneth|title=Nine Man-Eaters and one Rogue|url=https://archive.org/details/ninemaneatersone0000kenn|publisher= Allen & Unwin|year= 1954}}</ref> ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ଜିମ୍ ଓ କେନ୍ନେଥ୍‍ ନିଜର ବିଭିନ୍ନ ପୁସ୍ତକରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯାହାର ଅନୁବାଦ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଗଲା । {{quote|ଏପରି ଜୀବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ବିରଳ ସତ, କିନ୍ତୁ ଯେବେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ନରଭକ୍ଷୀ ପାଲଟିଯାଏ, ଏହା ନରଭକ୍ଷୀ ମହାବଳ ବାଘଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ବିଧ୍ୱଂସକ ହୋଇଉଠେ ଏବଂ ଏକ ମୃତ୍ୟୁର ଯନ୍ତ୍ର ପାଲଟିଯାଏ । ଆକାରରେ ଛୋଟ ହୋଇଥିବାରୁ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ଛପି ରହିଯାଇପାରେ ଯାହା ଏକ ମହାବଳ ବାଘ ପକ୍ଷରେ କଷ୍ଟକର । କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ କମ୍ ପାଣିର ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ । କୁଟିଳ ବୁଦ୍ଧି, ସାହସ, ବିପଦ ବେଳେ ନିଜ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କରିବା ଓ ବିପଦମୟ ପରିସ୍ଥିତିରୁ କ୍ଷଣକେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଯିବା କଳାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜୀବ କଲରାପତରିଆ ବାଘର ସମକକ୍ଷ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।|କେନ୍ନେଥ୍ ଆଣ୍ଡର୍ସନ୍, ''ନ’ଟି ନରଖାଦକ ଓ ଏକ ଧୂର୍ତ୍ତ'' ପୁସ୍ତକ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ - "ଗୁମ୍ମାଲପୁରର ଚିତାଦାଗଯୁକ୍ତ ସୈତାନ"}} {{quote|ରାଗରେ ଗର୍ଜନ କରି ମାଡ଼ି ଆସୁଥିବା କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତିପ୍ରଦାୟକ । ହାତୀପଲ ମହାବଳ ବାଘ ସମ୍ମୁଖରେ ଦମ୍ଭର ସହିତ ଛିଡ଼ା ହେବା କିନ୍ତୁ ଏକ ଆକ୍ରାମକ କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ ଦେଖି ହାତୀପଲ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେଇ ଦୌଡ଼ି ପଳାଇଯିବା ମୁଁ ଦେଖିଛି ।|ଜିମ୍ କର୍ବେଟ୍, ''ମନ୍ଦିରର ବାଘ ଓ କୁମାୟୁଁର ଅନ୍ୟ କିଛି ନରଖାଦକ'', ଅଧ୍ୟାୟ : "ପାନାର୍ ନରଖାଦକ"}} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|30em}} ==ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ== * {{cite book |last=Schaller |first=G. B. |year=1972 |title=The Serengeti Lion |url=https://archive.org/details/serengetilionstu0000scha |publisher= University of Chicago Press |location=Chicago |isbn=978-0-226-73639-6}} * {{Cite journal |last=DeRuiter |first=D. J. |last2=Berger |first2=L. R. |authorlink2=Lee R. Berger |year=2000 |title=Leopards as Taphonomic Agents in dolomitic Caves—Implications for bone Accumulations in the Hominid-bearing Deposits of South Africa |journal=Journal of Archaeological Science |volume=27 |issue=8 |pages=665–684 |url= |doi=10.1006/jasc.1999.0470}} * {{Cite book |last=Allsen |first=Thomas T. |editor-last=Mair |editor-first=Victor H. |contribution=Natural History and Cultural History: The Circulation of Hunting Leopards in Eurasia, Seventh-Seventeenth Centuries |title=Contact and Exchange in the Ancient World |url=https://archive.org/details/contactexchangei0000unse |year=2007 |publisher=University of Hawai'i Press |location=Honolulu |isbn=978-0-8248-2884-4}} * {{cite journal|author=von Jaffa, N. A. K. |author2=Taher, N.A.B. A. |date=2005 |title=The Arabian Leopard (''Panthera pardus nimr'') |journal=Gazelle: the Palestinian Biological Bulletin |issue=42 |pages=1–8}} * {{cite journal |author=von Jaffa, N. A. K. |author2=Taher, N.A.B. A. |title=The Chinese leopard (''Panthera pardus japonensis'', Gray 1862) in Neunkirchen Zoo, Neunkirchen, Saarland, Germany |journal=Gazelle: the Palestinian Biological Bulletin |issue=60 |date=2006|pages=1–10}} * {{cite book |author=Sanei, A. |title= Analysis of leopard (''Panthera pardus'') status in Iran |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=explorer&chrome=true&srcid=0B7Vwy9iDuZifNjliMzYzNTQtZWFjYy00ODgzLWJkNWQtZmY4ZTUzOTY1MTc2&hl=en |publisher=Sepehr Publication Center |language= Persian |location=Tehran |year=2007 |isbn=978-964-6123-74-8}} * {{Cite journal |author1=Sanei, A. |author2=Zakaria, M. |author3=Yusof, E. |author4=Roslan, M. |year=2011 |title=Estimation of leopard population size in a secondary forest within Malaysia's capital agglomeration using unsupervised classification of pugmarks |journal=Tropical Ecology 52 |issue=1 |pages=209–217 |url=http://www.tropecol.com/pdf/open/PDF_52_2/Jour-07-F.pdf}} * {{cite book |title=Beyond Conservation: A Wildland Strategy |last=Taylor|first= P.|first2=S. |last2= Barrientos|first3=C. |last3=Dolan |publisher=Earthscan |year=2005 |isbn=978-1-84407-197-5}} * {{cite journal|last=Zakaria |first= M. |last2= Sanei|first2=A. |year=2011 |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=explorer&srcid=0BzbFC60TvnMcNGExNDJjNzItZmM1MC00ODkzLTkzZWMtNjQ3OTAyMzlmOTcz |title=Conservation and management prospects of the Persian and Malayan leopards|journal=Asia Life Sciences |volume=Supplement 7|pages=1–5}} ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍== {{Wikispecies|Panthera pardus}} {{Commons+cat|Panthera pardus|Panthera_pardus}} * [http://www.catsg.org/index.php?id=110 IUCN/SSC Cat Specialist Group : ''Panthera pardus'' in Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171031034243/http://www.catsg.org/index.php?id=110 |date=2017-10-31 }} and [http://www.catsg.org/index.php?id=557 ''Panthera pardus'' in Asia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180623113337/http://www.catsg.org/index.php?id=557 |date=2018-06-23 }} * [http://leopards.wild-cat.org/ Leopard Anthology: Research and conservation of leopards in Asia] * [http://www.leopardspecialists.com/ Asian Leopard Specialist Society: Research, conservation and management of Asian leopard subspecies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116204804/http://www.leopardspecialists.com/ |date=2021-01-16 }} * [http://www.theanimalfiles.com/mammals/carnivores/leopard.html The Animal Files: Leopard] {{କଲରାପତରିଆ ବାଘ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ବଡ଼ ବିଡ଼ାଳ]] t9t7pjwdk66hmkj5ww7rzt1ftyutels 0 65076 606602 585307 2026-09-23T21:53:59Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606602 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Angelina Jolie}} {{infobox person | name = ଅଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି | image = Angelina Jolie 2 June 2014 (cropped).jpg | alt = Photograph of Angelina Jolie | caption = ଜୁନ୍ ୨୦୧୪ରେ ଆଞ୍ଜେଲିନା | birth_name = ଅଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି ଭୋଇଗତ୍ | birth_date = {{birth date and age|1975|6|4}} | birth_place = ଲସ୍ ଅଞ୍ଜଲସ୍, କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା | citizenship = {{Flatlist| * ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା * କମ୍ବୋଡ଼ିଆ}} | occupation = {{Flatlist| * ଅଭିନେତ୍ରୀ * ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା}} | years_active = ୧୯୮୨–ଏବେଯାଏ | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|ଜନି ଲୀ ମିଲର୍|1996|2000|reason=div.}}|{{marriage|ବିଲ୍ଲୀ ବ‌ବ୍ ଥୋରନ୍‌ଟୋନ୍|2000|2003|reason=div.}}|{{marriage|[[ବ୍ରାଡ଼ ପିଟ]]|2014|2016|reason=separated}}}} | children = ୬ | parents = {{unbulleted list|ଜନ୍ ଭୋଇଗତ୍|ମାର୍ଚ୍ଚେଲାଇନ୍ ବେର୍‌ଟ୍ରେଣ୍ଡ୍}} | relatives = ଜେମ୍‌ସ୍ ହାଭେନ୍ (ଭାଇ) }} '''ଅଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି''' ({{IPAc-en|dʒ|oʊ|ˈ|l|iː}}; ଜନ୍ମ: '''ଅଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି ଭୋଇଗତ୍''', ୪ ଜୁନ୍ ୧୯୭୫)<ref name=biography.com>{{cite web| url = http://www.biography.com/people/angelina-jolie-9356782 | title=Angelina Jolie Biography: Director, Film Actress (1975–) | publisher=Biography.com (FYI (TV network / A&E Networks)| accessdate= November 11, 2015| archivedate = August 25, 2015 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20150825185439/http://www.biography.com/people/angelina-jolie-9356782 | url-status=live}}</ref> ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା । ସେ ଗୋଟିଏ ଆକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ଦୁଇଟି ଗିଲ୍ଡ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ତିନୋଟି ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ଗ୍ଲୋବ୍ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି । ଏଥି‌ସ‌ହ ହଲିଉଡ୍‌ର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପାରିଶ୍ରମିକ ନେଉଥିବା ଆଭିନେତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ଯରୁ ଆଞ୍ଜେଲିନା ଅନ୍ୟତମ । ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜଣେ ଶିଶୁ କଳାକାର ଭାବରେ ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କର ସ‌ହ ୧୯୮୨ ମସିହରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref name="Blood, Sugar, Sex, Magic">{{cite magazine | last=Heath | first=Chris | url=http://madeinatlantis.com/angelina_jolie/interview2.htm | title=Blood, Sugar, Sex, Magic | magazine=Rolling Stone | date=July 5, 2001 | accessdate=December 28, 2014 | archive-date=July 11, 2012 | archive-url=https://archive.today/20120711/http://madeinatlantis.com/angelina_jolie/interview2.htm | url-status=dead }}</ref> ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା ଲୁକିନ୍ ଟୁ ଗେଟ୍ ଆଉଟ୍ । ଏହପରେ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଦିଶନ୍ଧିପରେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ଆରମ୍ବ ହେଲା ୧୯୯୩ରୁ ।<ref name="Blood, Sugar, Sex, Magic"/> ନାୟିକା ଭାବରେ ସେ ଏକ ସ୍ୱଳ୍ପ ବ୍ୟୟରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କାଏବୋର୍ଗ ୨ ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ହ୍ୟାକର୍‌ସ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକରେ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା ଏବଂ ସେଥିରେ ସେ ମୁଖ୍ୟ ନାୟିକା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news | last=Maslin | first=Janet | url=https://movies.nytimes.com/movie/review?res=990CE2D61631F936A2575AC0A963958260 | title=Those Wacky Teenagers and Their Crazy Fads | newspaper=The New York Times | date=September 15, 1995 | accessdate=December 29, 2014}}</ref> ଏହାପରେ ଆଞ୍ଜେଲିନା କିଛି ଆତ୍ମଜୀବନି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । ୧୯୯୭ ମସିହାର ଜର୍ଜ ୱାଲେନ୍ସ<ref>{{cite news | last=Winfrey | first=Lee | url=http://articles.philly.com/1997-08-24/entertainment/25569021_1_george-wallace-arthur-bremer-alabama-gov | title=A Story Of Civil Wrongs And Eventual Repentance | newspaper=The Philadelphia Inquirer | date=August 24, 1997 | accessdate=January 13, 2015 | archive-date=March 4, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304065316/http://articles.philly.com/1997-08-24/entertainment/25569021_1_george-wallace-arthur-bremer-alabama-gov | url-status=dead }}</ref> ଏବଂ ୧୯୯୮ ମସିହାର ଜିଆ<ref>{{cite web|last=Vance |first=Vanessa |url=http://www.reel.com/movie.asp?MID=42045&PID=10086013&Tab=reviews&CID=18 |title=Gia (1998) |publisher=Reel.com |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090611143609/http://www.reel.com/movie.asp?MID=42045&PID=10086013&Tab=reviews&CID=18 |archivedate=June 11, 2009 |url-status=live }}</ref> ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଗାର୍ଲ ଇଣ୍ଟରପ୍ଟେଡ୍‌ରେ<ref>{{cite web | url= http://www.imdb.com/MotDArchive/2003/motd.20030307 | title=IMDb Movie of the Day | publisher=IMDb | date=March 7, 2003 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20031222154652/http://www.imdb.com/MotDArchive/2003/motd.20030307 |archivedate=December 22, 2003 | url-status=dead}}</ref> ଆଞ୍ଜେଲିନା ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଆକାଡ଼େମି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite magazine | last=Levy | first=Emanuel | url=http://www.variety.com/review/VE1117759846?refcatid=31 | title=Reviews: Girl, Interrupted | magazine=Variety | date=December 9, 1999 | accessdate=December 29, 2014}}</ref> ଏଥିରେ ସେ ସ‌ହ-ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି ଏକ ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍‌ରେ ନାୟିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଲାରା କ୍ରଫ୍ଟ: ଟମ୍ବ ରାଇଡର ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍‌ର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଲାରା କ୍ରଫ୍ଟ ଭାବରେ ଆଞ୍ଜେଲିନା କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ<ref>{{cite news | last=Anderson | first=John | url=http://www.newsday.com/content/movies/nd9040.htm | newspaper=Newsday | title=It's No Game: She's a Woman of Action | date=June 15, 2001 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20010625111019/http://www.newsday.com/content/movies/nd9040.htm |archivedate=June 25, 2001 | url-status=dead}}</ref> ଏବଂ ଏହି ଗେମ୍‌ରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ସେ ଇଂରାଜୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତ ତ‌ଥା ହଲିଉଡର ଜଣେ ଖ୍ୟାତାନାମା ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥିଲେ<ref name="Angelina Jolie Movie Box Office Results">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/people/chart/?view=Actor&id=angelinajolie.htm |publisher=Box Office Mojo |title=Angelina Jolie Movie Box Office Results (Actor)|accessdate=December 29, 2014}}</ref> ଓ ଅଧିକ ସଫଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ମିଳିଥିଲା । ୨୦୦୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମିଷ୍ଟର ଆଣ୍ଡ ମିସେସ୍ ସ୍ମିଥ୍<ref>{{cite news | last=Covert |first=Colin | url=http://www.rottentomatoes.com/m/mr_and_mrs_smith/reviews/?type=top_critics |title=Mr. & Mrs. Smith | newspaper=Minneapolis Star Tribune | date=June 9, 2005 | accessdate=December 29, 2014}}</ref>, ୨୦୦୮ର ୱାଣ୍ଟେଡ୍<ref>{{cite news | last=Dargis | first=Manohla | title= You Talkin' to Me, Boys? (Bang-Bang, My Pretties) | newspaper=The New York Times | url= https://www.nytimes.com/2008/06/27/movies/27want.html?_r=0 | date=June 27, 2008 | accessdate=January 28, 2015}}</ref> ଏବଂ ୨୦୧୦ର ସଲ୍ଟ<ref name="action">{{cite magazine | last=Thomas | first=William | url=http://www.empireonline.com/reviews/reviewcomplete.asp?DVDID=118559 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110710191558/http://www.empireonline.com/reviews/reviewcomplete.asp?DVDID=118559 | url-status=dead | archive-date=2011-07-10 | title=Empire's Salt Movie Review | magazine=Empire | date=July 2010 | accessdate=December 29, 2014}}</ref> ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଆଞ୍ଜେଲିନା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଷ୍ଟଣ୍ଟ କରିବା ସ‌ହ ଆକ୍ସନ ଦୃଶ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସଫଳ ହେବାସ‌ହ ତାଙ୍କୁ ଭୂମିକାକୁ ଦର୍ଶକ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୭ ମସିହାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏ ମାଇଟି ହାର୍ଟ<ref>{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1635834,00.html |title=10 Questions for Mariane Pearl |magazine=Time |date=June 21, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070626140604/http://www.time.com/time/magazine/article/0%2C9171%2C1635834%2C00.html |archivedate=June 26, 2007 |url-status=dead |df=mdy-all }}</ref> ଓ ୨୦୦୮ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ<ref>{{cite news | last=Foundas | first=Scott | url=http://www.laweekly.com/2007-12-20/film-tv/clint-eastwood-the-set-whisperer/ | title=Clint Eastwood: The Set Whisperer | newspaper=LA Weekly | date=December 19, 2007 | accessdate=December 29, 2014}}</ref> ପାଇଁ ଅଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲିକୁ ସମାଲୋଚନାତ୍ମକ ପ୍ରଶଂସା ମିଳିଥିଲା ଏବଂ ସେ ଏହି ଦୁଇଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଆକାଡେମି ଆୱାର୍ଡ଼ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୪ରେ ଅଞ୍ଜେଲିନାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟିକ ସଫଳତା ପାଇଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମାଲେଫିସେଣ୍ଟ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=Maleficent (2014)|url=http://www.rottentomatoes.com/m/maleficent_2014|publisher=Rotten Tomatoes (Flixster)|accessdate=December 29, 2014}}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ସେ ଜଣେ ଦୁଷ୍ଟପରୀ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite magazine |last=Linden|first=Sheri|url=http://www.hollywoodreporter.com/movie/maleficent/review/706491|title='Maleficent': Film Review|magazine=The Hollywood Reporter|date=May 28, 2014|accessdate=December 29, 2014}}</ref> ୨୦୧୦ ପରେ ଅଞ୍ଜେଲିନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା ଏବଂ ପ୍ରଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୧ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଲାଣ୍ଡ ଅଫ୍ ବ୍ଲଡ୍ ଆଣ୍ଡ ହନି, ୨୦୧୪ର ଅନ୍‌ବ୍ରୋକେନ୍ ଏବଂ ୨୦୧୭ର ଫାର୍ସ୍ଟ ଦେ କିଲ୍‌ଡ୍ ମାଇଁ ଫାଦର୍ ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |first=Julian |last=Borger |title=Among the ghosts of Cambodia's killing fields: on the set of Angelina Jolie's new film |newspaper=The Guardian |date=January 11, 2017 |url=https://www.theguardian.com/world/2017/jan/11/angelina-jolie-cambodia-first-they-killed-my-father |accessdate=February 5, 2017}}</ref> ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଦୁନିଆରେ କାମ କରିବା ବ୍ୟତୀତ ଅଞ୍ଜେଲିନା ମଧ୍ୟ କିଛି ସାମାଜିକ ସେବା ସଂସ୍ଥା ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି ।<ref name="Miller">{{cite web|last=Miller |first=Prairie |url=http://www.nyrock.com/interviews/2001/jolie_int.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20011202073359/http://www.nyrock.com/interviews/2001/jolie_int.asp |url-status=dead |archive-date=December 2, 2001 |title=Angelina Jolie On Filling Lara Croft's Shoes and D-size Cups |publisher=NY Rock |date=June 2001 |accessdate=December 30, 2014 |df=mdy-all }}</ref> ତାଙ୍କର କାମ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଜୀନ୍ ହର୍‌ସଲ୍ଟ ହ୍ୟୁମାନିଟାରିଆନ୍ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ କିଛି ବିଶେଷ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି ।<ref>{{cite web|publisher=Associated Press|title=Angelina Jolie to be honored with Oscars' Jean Hersholt Humanitarian Award|url=http://www.washingtontimes.com/news/2013/sep/5/angelina-jolie-be-honored-oscars-jean-hersholt-hum|date=September 5, 2013|accessdate=January 7, 2015}}</ref><ref>{{cite web|last=Milliken|first=Mary|title=Angelina Jolie receives humanitarian award from Academy|url=https://www.reuters.com/article/2013/11/17/film-academy-awards-idUSL2N0J208N20131117|publisher=Reuters|date=November 17, 2013|accessdate=January 7, 2015|archive-date=October 17, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141017103249/http://www.reuters.com/article/2013/11/17/film-academy-awards-idUSL2N0J208N20131117|url-status=dead}}</ref> ସେ ଆରକ୍ଷଣ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ମହିଳା ଅଧିକାର ଉପରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ତରଫରୁ ଜଣେ ବକ୍ତା ଭାବରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ ।<ref name="Angelina Jolie's Carefully Orchestrated Image">{{cite news | last=Barnes | first=Brooks | url=https://www.nytimes.com/2008/11/21/business/media/21angelina.html | title=Angelina Jolie's Carefully Orchestrated Image | newspaper=The New York Times | date=November 20, 2008 | accessdate=January 15, 2015}}</ref> ଆଞ୍ଜେଲିନା ତାଙ୍କର ପ୍ରାକ୍ତନ ପତି ଜନି ଲୀ ମିଲର୍ ଏବଂ ବିଲ୍ଲି ବ‌ବ୍‌ଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ପରେ [[ବ୍ରାଡ଼ ପିଟ]]ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୬ରେ ଉଭୟଙ୍କର ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ହୋଇଥିଲା । ଅଞ୍ଜେଲିନାଙ୍କର ସମୁଦାୟ ୬ଟି ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୩ଜଣଙ୍କୁ ସେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଦେଶରୁ ପୋଷ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== {{Commons category|Angelina Jolie|ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି}} * {{IMDb name|1401}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଟାଇଗର ପ୍ରକଳ୍ପ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଢ଼ା ଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ]] dusxji2bqhpr1j08pygpqnxp7a15d1r 0 65388 606640 506941 2026-09-23T23:10:31Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606640 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Kuch Kuch Hota Hai}} {{Infobox film | name = କୁଛ୍ କୁଛ୍ ହୋତା ହୈ | image = | image size = | alt = | caption = କୁଛ୍ କୁଛ୍ ହୋତା ହୈ | director = କରଣ ଜୋହର | producer = | writer = (କଥା): କରଣ ଜୋହର | screenplay = | story = | based on = | narrator = | starring = [[ସାହାରୁଖ ଖାଁ]], [[କାଜଲ]], [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]], [[ସଲମାନ ଖାଁ]], [[ରୀମା ଲାଗୁ]], [[ଅନୁପମ ଖେର]], [[ନୀଲମ କୋଠାରୀ]], [[ଜନୀ ଲିଭର]] , [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ପୂରନ ସିଂ]] | music = ଜତୀନ-ଲଳିତ | cinematography = | editing = | studio = | distributor = ୟଶରାଜ ଫିଲ୍ମସ୍ | released = ଅକ୍ଟୋବର ୧୬, ୧୯୯୮ | runtime = ୧୮୫ ମିନିଟ | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ ]] | budget = | gross = }} '''କୁଛ୍ କୁଛ୍ ହୋତା ହୈ''' (KKHH) ହେଉଛି ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ପ୍ରେମ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଯୁକ୍ତ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ।<ref name="timeout">{{cite web|title=Kuch Kuch Hota hai|url=https://www.timeout.com/london/film/kuch-kuch-hota-hai|accessdate=26 May 2018}}</ref> ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର କାହାଣୀର ଲେଖକ ତଥା ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହେଉଛନ୍ତି [[କରଣ ଜୋହର]] । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି [[ସାହାରୁଖ ଖାଁ]], [[କାଜଲ]], [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]], [[ସଲମାନ ଖାଁ]], [[ରୀମା ଲାଗୁ]], [[ଅନୁପମ ଖେର]], [[ନୀଲମ କୋଠାରୀ]], [[ଜନୀ ଲିଭର]] , [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ପୂରନ ସିଂ]] ଇତ୍ୟାଦି । ଲୋକପ୍ରିୟ ସିନେମା ଜୋଡି ସାହାରୁଖ-କାଜଲଙ୍କ ଏହା ଥିଲା ଚତୁର୍ଥ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର । କରଣ ଜୋହରଙ୍କ ଏହା ଥିଲା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର । ଅକ୍ଟୋବର ୧୬, ୧୯୯୮ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଭାରତ ତଥା ବିଦେଶରେ ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ବ୍ୟାବସାୟିକ ସଫଳତା ଲାଭ କରିଥିଲା । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସଂଗୀତ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ ଜତୀନ ଲଳିତ ଜୋଡି । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାଜଲଙ୍କ ଅଭିନୟ ସାଙ୍ଗକୁ ଏହାର ସଂଗୀତ ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିଥିଲା ।<ref name="bbfc">{{cite web|title=Kuch Kuh Hota Hai(1998)|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/kuch-kuch-hota-hai-1998-0|accessdate=26 May 2018|archive-date=16 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180516122048/http://www.bbfc.co.uk/releases/kuch-kuch-hota-hai-1998-0|url-status=dead}}</ref> ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ୮ଟି ଶ୍ରେଣିରେ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ଆୱାର୍ଡ ଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref name="boi">{{cite web|title=Kuch Kuch Hota Hai-Cast and credits|url=http://www.boxofficeindia.com/Movies/movie_detail/kuch_kuch_hota_hai|accessdate=26 May 2018|archive-date=5 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151005021943/http://www.boxofficeindia.com/Movies/movie_detail/kuch_kuch_hota_hai|url-status=bot: unknown}}</ref> === କାହାଣୀ === କାହାଣୀର ଆରମ୍ଭରେ ରାହୁଲ ଖାନ୍ନା (ସାହରୁଖ ଖାଁ ଅଭିନୀତ) ତାଙ୍କ ପରଲୋକଗତ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ(ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ ଅଭିନୀତ) ଜଳୁଥିବା ଚିତା ପାଖରେ ଠିଆ ହେବାର ଦୃଶ୍ୟ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୃଶ୍ୟପଟ ସବୁ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଦେଖାଏ ଯେ ରାହୁଲ ସହ ଟିନାଙ୍କ ବାହାଘର ପରେ ଟିନା ଝିଅଟିଅ ଜନ୍ମ ଦିଅନ୍ତି । ପ୍ରସବକାଳୀନ ସମସ୍ୟା ଏପରି ହୁଏ ଯେ ମାଆ ଏବଂ ଛୁଆ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ହିଁ ବଞ୍ଚାଯାଇ ପାରିବ । ଏକଥା ଟିନା ସିନା ଜାଣିଥାନ୍ତି ହେଲେ ରାହୁଲଙ୍କୁ ଜଣେଇ ନଥାନ୍ତି । କାରଣ ସେ ଜାଣିଥାନ୍ତି ଯେ ରାହୁଳ ତାଙ୍କ ଟିକି ଝିଅକୁ ପ୍ରାଣଠୁ ବେଶୀ ଭଲ ପାଅନ୍ତି । ତେଣୁ ରାହୁଲଙ୍କ ଅଜାଣତରେ ସେ ପ୍ରେମର ନିଦର୍ଶନ ସ୍ୱରୂପ ଝିଅକୁ ଛାଡି ଚାଲିଯିବା ଶ୍ରେୟ ମଣନ୍ତି । ହେଲେ ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ସେ ଝିଅ ନାମରେ ଆଠୋଟି ଚିଠି (ତାର ଆଠୋଟି ଜନ୍ମଦିନ ଉପଲକ୍ଷେ) ଲେଖି ରାହୁଲଙ୍କ ମାଅଙ୍କ(ଫରିଦା ଜଲାଲ ଅଭିନୀତ) ହାତରେ ଦେଇଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ରାହୁଲଙ୍କ କହିଥାନ୍ତି ଯେ ଝିଅର ନାଁ ରଖିବେ ଅଞ୍ଜଳୀ । କାହାଣୀ ଆଠ ବର୍ଷ ଆଗକୁ ଚାଲିଯାଏ । ବାପା ରାହୁଲ ଓ ଜେଜେମାଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଅଞ୍ଜଳୀ (ସାନା ସୟୀଦ ଅଭିନୀତ) ବଡ଼ ହୁଏ । ରାହୁଲଙ୍କ ମାଆ ବ୍ୟସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଏଇଥିପାଇଁ ଯେ ମାଆର ଆଦରରୁ ବଞ୍ଚିତ ଅଞ୍ଜଳୀ ଏକାକୀ ମନ ଦୁଃଖରେ ରହୁଛି । ରାହୁଲ କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହ କଥାକୁ ଏଡେଇ ଯାଆନ୍ତି । ଘଟଣାକ୍ରମରେ ଅଞ୍ଜଲୀ ତାର ଅଷ୍ଟମ ଜନ୍ମ ଦିନରେ ମାଆଙ୍କର ଅଷ୍ଟମ ଚିଠିରୁ ବାପା ରାହୁଲ, ମାଆ ଟିନା ଏବଂ ଅଞ୍ଜଲୀ (କାଜଲ) ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ ଜାଣିବାକୁ ପାଏ । କାହାଣୀ ଶେଷ ଭାଗରେ ଟିନା ମାଅଙ୍କ ଶେଷ ଇଛା ଜାଣି ବାପା ରାହୁଲ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମିକା ଅଞ୍ଜଳୀର ପୁନର୍ମିଳନ କରାଇବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଛି । କାହାଣିର ସୁଖଦ ଅନ୍ତ ଯୋଗୁଁ ଏହା ଦର୍ଶକଙ୍କ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଛି । === ଚରିତ୍ର === * [[ସାହାରୁଖ ଖାଁ]]-- ରାହୁଲ ଖାନ୍ନା ଭୂମିକାରେ * [[କାଜଲ]] -- ଅଞ୍ଜଳି ଶର୍ମା ଭୂମିକାରେ * [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]]-- ଟିନା ମାଲହୋତ୍ରା ଭୂମିକାରେ * [[ସଲମାନ ଖାଁ]]-- ଅମନ ମେହେରା ଭୂମିକାରେ * [[ରୀମା ଲାଗୁ]] -- ଶ୍ରୀମତୀ ଶର୍ମା ଭୂମିକାରେ * [[ଅନୁପମ ଖେର]] -- ପ୍ରେମର ଭାଇ ଭୂମିକାରେ * [[ନୀଲମ କୋଠାରୀ]] -- ନୀଲମ ଶୋର ଉପସ୍ଥାପିକା ଭୂମିକାରେ * [[ଜନୀ ଲିଭର]] -- କଲୋନେଲ ଆଲମିଡା ଭୂମିକାରେ * [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ପୂରନ ସିଂ]] -- ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ ମାଲହୋତ୍ରା ଭୂମିକାରେ ଏହା ଛଡା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୌଣ ଚରିତ୍ରରେ ମନୀଷ ମାଲହୋତ୍ରା, ଗୀତା କପୁର, ହୀମାନି ଶିବପୁରି ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । === କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ === {| class="wikitable sortable" |- !ଗୀତ!!କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ !!ଅବଧୀ |- |କୁଛ୍ କୁଛ୍ ହୋତା ହୈ ||ଉଦିତ ନାରାୟଣ, [[ଆଲ୍‌କା ୟାଗ୍ନିକ୍‌]]||୪ ମିନିଟ୍ ୫୬ ସେକେଣ୍ଡ |- |କୋଇ ମିଲ ଗୟା ||କବିତା କୃଷ୍ଣାମୂର୍ତ୍ତି, ଉଦିତ ନାରାୟଣ, [[ଆଲ୍‌କା ୟାଗ୍ନିକ୍‌]] ||୭ ମିନିଟ୍ ୧୬ ସେକେଣ୍ଡ |- |ସାଜନ ଜୀ ଘର ଆୟେ||କବିତା କୃଷ୍ଣାମୂର୍ତ୍ତି, କୁମାର ସାନୁ, [[ଆଲ୍‌କା ୟାଗ୍ନିକ୍‌]]||୭ ମିନିଟ୍ ୧୪ ସେକେଣ୍ଡ |- |କୁଛ୍ କୁଛ୍ ହୋତା ହୈ(ଦୁଃଖଭରା) ||[[ଆଲ୍‌କା ୟାଗ୍ନିକ୍‌]]||୧ ମିନିଟ୍ ୨୬ ସେକେଣ୍ଡ |- |ୟେ ଲଡକା ହେ ଦିୱାନା||ଉଦିତ ନାରାୟଣ, [[ଆଲ୍‌କା ୟାଗ୍ନିକ୍‌]]||୬ ମିନିଟ୍ ୩୬ ସେକେଣ୍ଡ |- |ତୁଝେ ୟାଦ ନା ମେରି ଆୟୀ ||ଉଦିତ ନାରାୟଣ, [[ମନପ୍ରୀତ ଅଖତାର]],<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/punjab/folk-singer-manpreet-akhtar-passes-away/story-lhUdzWPUPEBuUQMr9qxKVP.html|title=Punjabi folk singer Manpreet Akhtar passes away|date=2016-01-17|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2023-02-19}}</ref> [[ଆଲ୍‌କା ୟାଗ୍ନିକ୍‌]]||୭ ମିନିଟ୍ ୦୩ ସେକେଣ୍ଡ |- |ରଘୁପତି ରାଘବ||[[ଆଲ୍‌କା ୟାଗ୍ନିକ୍‌]], ଶଙ୍କର ମହାଦେବନ||୬ ମିନିଟ୍ ୩୬ ସେକେଣ୍ଡ |- |ଲଡକି ବଡ଼ି ଅଞ୍ଜନୀ ହେ ||[[ଆଲ୍‌କା ୟାଗ୍ନିକ୍‌]], କୁମାର ସାନୁ||୭ ମିନିଟ୍ ୦୩ ସେକେଣ୍ଡ |- |} === ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ === * ୪୬ତମ ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ଆୱାର୍ଡ ---ଶ୍ରେଷ୍ଟ ଲୋକପ୍ରିୟ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ର (ୟଶ ଜୋହର, କରଣ ଜୋହର) ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟୀକା (ଅଲକା ୟାଜ୍ଞନିକ) * ୪୬ତମ ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ଆୱାର୍ଡ ---ଶ୍ରେଷ୍ଟ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ର (ୟଶ ଜୋହର), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ( କରଣ ଜୋହର), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟକ(ସାହାରୁଖ ଖାଁ ), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟୀକା (କାଜଲ) * ଷ୍ଟାର ସ୍କ୍ରୀନ ଆୱାର୍ଡ ---ଶ୍ରେଷ୍ଟ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ର (ୟଶ ଜୋହର), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ( କରଣ ଜୋହର), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଜତୀନ- ଲଳୀତ), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ(ଅର୍ଚନା ପୂରନ ସିଂ) * ଜୀ ସିନେ ଆୱାର୍ଡ<ref name="awardsandshows">{{cite web|title=Lux Zee Cine Awards-1999|url=http://www.awardsandshows.com/features/lux-zee-cine-awards-1999-444.html|accessdate=26 May 2018}}</ref> ---ଶ୍ରେଷ୍ଟ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ର (ୟଶ ଜୋହର), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ( କରଣ ଜୋହର), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତା(ସାହାରୁଖ ଖାଁ ), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ(କାଜଲ),ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହ-ଅଭିନେତ୍ରୀ(ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ), * ବଲିଉଡ ମୁଭି ଆୱାର୍ଡ ---ଶ୍ରେଷ୍ଟ ଚଲଚ୍ଚିତ୍ର (ୟଶ ଜୋହର), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ( କରଣ ଜୋହର), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତା(ସାହାରୁଖ ଖାଁ ), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ(କାଜଲ),ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଜତୀନ- ଲଳୀତ),ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ (ଉଦିତ ନାରାୟଣ),ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟୀକା (ଅଲକା ୟାଜ୍ଞନିକ), ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{IMDb title|0172684}} {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଟାଇଗର ପ୍ରକଳ୍ପ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଢ଼ା ଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ]] p9aylbv92jq82g5led04th6796h9fm8 0 65442 606750 509424 2026-09-24T01:32:13Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606750 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Farhan Akhtar}} {{Infobox person | name = ଫରହାନ ଅଖତାର | image = Farhan Akhtar at Times Litfest 2016, New Delhi 01.jpg | caption = ୨୦୧୬ରେ ଫରହାନ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|01|09}}<ref>{{cite web |url=http://specials.rediff.com/movies/2008/jan/09slid1.htm |title=Farhan Akhtar turns 34 |publisher=Rediff |date=9 January 2008 |accessdate=1 March 2011 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110715165435/http://specials.rediff.com/movies/2008/jan/09slid1.htm |archivedate=15 July 2011 |df= }}</ref> | birth_place = [[ମୁମ୍ବାଇ]], [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]], [[ଭାରତ]] | occupation = {{flat list|*ଅଭିନେତା *ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ *ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟକ *ପ୍ରଯୋଜକ *ଲେଖକ}} | years_active = ୨୦୦୧–ଏବେଯାଏଁ | parents = [[ଜାବେଦ ଅଖତାର]]<br />[[ହନି ଇରାନୀ]] | spouse = {{marriage|ଅଧୁନା ଭବାନୀ|2000|2016|reason=divorced}} | children = ୨<ref>[https://www.telegraphindia.com/1160122/jsp/nation/story_65249.jsp#.WN-RMrfFjIU The Telegraph 22 January 2016] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170401232520/https://www.telegraphindia.com/1160122/jsp/nation/story_65249.jsp |date=1 April 2017 }}</ref> | relatives = ଜୋୟା ଅଖତାର (ଭଉଣୀ) }} '''ଫରହାନ ଅଖତାର''' (ଜନ୍ମ: ୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୪), ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଲେଖକ, ପ୍ରଯୋଜକ, ଅଭିନେତା, ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟକ, ଗୀତିକାର, ଦୂରଦର୍ଶନ ତ‌ଥା ମଞ୍ଚ ଉପସ୍ଥାପକ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଜଣେ ସକ୍ରିୟ କଳାକାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରଚନ୍ତି । ମୁମ୍ବାଇରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଫରହାନଙ୍କର ପିତା ଜାବେଦ ଅଖତାର ହେଉଛନ୍ତି ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣେ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୀତିକାର ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାଆ ହନି ଇରାନୀ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଲେଖିକା ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀ ।<ref name="TB1">{{cite news |url=http://tribune.com.pk/story/216515/farhan-akhtar-for-the-love-of-friendship/ |title=Farhan Akhtar: For the love of friendship |work=The Tribune (Chandigarh) |author=Indo-Asian News Service |date=24 July 2011 |accessdate=17 March 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131016213958/http://tribune.com.pk/story/216515/farhan-akhtar-for-the-love-of-friendship/ |archivedate=16 October 2013 |df= }}</ref><ref>{{cite web |url=http://idiva.com/photogallery-entertainment/10-self-proclaimed-celebrity-atheists/21972/4 |title=10 Self-Proclaimed Celebrity Atheists &#124; Entertainment &#124; iDiva.com &#124; Page 4 |publisher=iDiva.com |date= |accessdate=16 December 2013 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029203026/http://idiva.com/photogallery-entertainment/10-self-proclaimed-celebrity-atheists/21972/4 |archivedate=29 October 2013 |df= }}</ref><ref>{{cite web|url=http://photogallery.indiatimes.com/celebs/celeb-themes/celebs-who-are-atheist/Farhan-Akhtar/articleshow/45068648.cms|title=Celebs who are atheist|publisher=The Times of India|date=|accessdate=16 September 2016|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161004000245/http://photogallery.indiatimes.com/celebs/celeb-themes/celebs-who-are-atheist/Farhan-Akhtar/articleshow/45068648.cms|archivedate=4 October 2016|df=}}</ref> ତେଣୁ ଫରହାନ ପିଲାଦିନୁ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଫରହାନ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ସ‌ହକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଲମ୍ହେ<ref name="HT1">{{cite news |url=http://htsummit.hindustantimes.com/speakers/farhan-akhtar.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20111206014346/http://htsummit.hindustantimes.com/speakers/farhan-akhtar.php |url-status=dead |archive-date=6 December 2011 |title=Farhan Akhtar |work=Hindustan Times |accessdate=17 March 2012 |date=2 December 2011 |author=Sanjoy Narayan |df= }}</ref> ଓ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ହିମାଳୟ ପୁତ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |url=http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/ny2009/TalkingPicture.aspx?pagenum=4&type=movies&ID=84&&caption= |archive-url=https://web.archive.org/web/20110209113642/http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/ny2009/TalkingPicture.aspx?pagenum=4&type=movies&ID=84&&caption= |url-status=dead |archive-date=9 February 2011 |title=Fresh faces of 2008 |work=NDTV |first=Gauri |last=Katyal |date=12 December 2008 |accessdate=20 May 2012}}</ref> ଫରହାନ ରିତେଶ ସିଧ୍‌ବାନୀଙ୍କ ସ‌ହ ମିଶି ଏକ୍ସେଲ୍ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ନାମକ ନିଜର ଏକ ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରିବାପରେ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.livemint.com/2008/08/29234827/Culture-list--Farhan-Akhtar.html |title=Culture list &#124; Farhan Akhtar&nbsp;— Culture |work=Live Mint |date=30 August 2008 |accessdate=13 April 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081207022301/http://www.livemint.com/2008/08/29234827/Culture-list--Farhan-Akhtar.html |archivedate=7 December 2008 |df= }}</ref> ସେ ୨୦୦୧ର ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଦିଲ୍ ଚାହାତା ହୈର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଯୁବକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଉଦିଷ୍ଟ ଥିଲା ଓ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ପ୍ରସଂଶା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.indianexpress.com/news/farhan-akhtars-trade-fare/885567/0 |title=Farhan Akhtar's Trade Fare |work=The Indian Express |date=8 December 2011 |accessdate=2 April 2012|author=Dipti Nagpaul-D'Souza}}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଗୋଟିଏ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |title=Lagaan sweeps national film awards |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2002-07-27/mumbai/27299580_1_film-on-social-issues-49th-national-film-awards-playback-singer |work=The Times of India |date=28 July 2002 |accessdate=27 January 2009 |archive-date=30 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930133851/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2002-07-27/mumbai/27299580_1_film-on-social-issues-49th-national-film-awards-playback-singer |url-status=dead }}</ref> ଏହାପରେ ସେ ୨୦୦୪ରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ<ref name="RF1">{{cite web |url=http://www.rediff.com/movies/2004/apr/08farhan.htm |title=Lakshya is about Hrithik, about finding yourself |publisher=Rediff |first=Syed Firdaus |last=Ashraf |date=8 April 2004 |accessdate=19 March 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110607050325/http://www.rediff.com/movies/2004/apr/08farhan.htm |archivedate=7 June 2011 |df= }}</ref> ଏବଂ ସେହି ବର୍ଷ ସେ ଇଂରାଜୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୪ର ଇଂରାଜୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବ୍ରିଜ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ପ୍ରେଜୁଡାଇସ୍‌ ପାଇଁ ଫରହାନ ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?223942 |title=Farhan Akhtar |work=Outlook (magazine) |first=Saumya |last=Roy |date=17 May 2004 |accessdate=19 March 2012 |archive-date=26 October 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101026214853/http://outlookindia.com/article.aspx?223942 |url-status=dead}}</ref> ୨୦୦୬ରେ ଫରହାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଡନ୍ ବ‌ହୁତ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟିକ ସଫଳତା ପାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3997&nCat=< |title=Box Office worldwide |accessdate=27 January 2009 |publisher=Box office India |date= |url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131105215110/http://www.boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=4409&nCat= |archivedate=5 November 2013 }}</ref> ୨୦୦୭ ମସିହାରେ [[ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ]] ବିରୁଦ୍ଧରେ ଜନ ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ସଚେତନତା ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଫରହାନ ପଜିଟିଭ୍ ଶୀର୍ଷକ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://oldbh.bollywoodhungama.com/movies/cast/13754/index.html |title=Positive (2007)&nbsp;– Under Production |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=20 March 2012 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଯଦିଓ ଆରମ୍ଭରୁ ଫରହାନ ଦ ଫକିର ଅଫ୍ ଭେନିସ୍‌ରେ କିଛିଟା ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ରକ୍ ଅନ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ନାୟକ ଭାବରେ ସେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/movie/rock-on/cast/ |title=Rock On!! (August 29, 2008)&nbsp;– Released |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=20 March 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171117001606/http://www.bollywoodhungama.com/movie/rock-on/cast/ |archivedate=17 November 2017 |df= }}</ref> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପାଇଁ ସେ ପ୍ରଯୋଜକ ଭାବରେ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ<ref>{{cite web |url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=215&catName=MjAwOA== |title=Box Office 2008 |accessdate=27 January 2009 |work= |publisher=BoxOffice India |date= |archiveurl=https://www.webcitation.org/5mZotkwed?url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=215&catName=MjAwOA== |archivedate=6 January 2010 |url-status=live|df= }}</ref> ଏବଂ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାରରେ ଇମ୍ରାନ ଖାଁଙ୍କ ସ‌ହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତ ନାୟକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୨୦୧୧ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜିନ୍ଦେଗୀ ନା ମିଲେଗୀ ଦୋବାରାର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ, ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅଭିନୟ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ମଧ୍ୟ ସଫଳ ବ୍ୟବସାୟ କରିଥିଲା ଏବଂ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାରରେ ଫରହାନ‌ଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ‌ହକାରୀ ଅଭିନେତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଳାପକାର ପୁରସ୍କାର ମିଳିବା ସ‌ହ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷ ଫରହାନ ଡନ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ୨ୟ ଭାଗ ଡନ୍ ୨ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ଆଜିଯାଏଁ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଆୟ କରିଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର । ଏହାପରେ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଫରହାନ ଭାରତୀୟ ଧାବକ [[ମିଲଖା ସିଂହ|ମିଲ୍‌ଖା ସିଂହ]]ଙ୍କର ଜୀବନୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଭାଗ୍ ମିଲ୍‌ଖା ଭାଗ୍‌ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ପାଇଁ ଫରହାନଙ୍କୁ ଅନେକ ପ୍ରସଂଶା ମିଳିଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ଓ ଆଇଫାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟକ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ଫରହାନ ଏହି କଥାଚିତ୍ର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁସାରେ ବ୍ୟାୟାମ କରି ନିଜର ଶାରିରୀକ ଗଠନ‌କୁ ବଦଳାଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ୨୦୧୬ରେ ଫରହାନ ୱଜିର୍ ଓ ଦିଲ୍ ଧଡ଼କ୍‌ନେ ଦୋ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== {{Commons category|Farhan Akhtar|ଫରହାନ ଅଖତାର}} * {{IMDb name|1027719}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଟାଇଗର ପ୍ରକଳ୍ପ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଢ଼ା ଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ]] cgfppbnigvmuffmvm0yh1jutr8npdmx 0 65625 606689 583666 2026-09-24T00:10:45Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606689 wikitext text/x-wiki {{Infobox World Heritage Site | WHS = ପ୍ରଥମ ଚିନ୍ ଶାସକଙ୍କ କବରରେ ରହିଥିବା ଟେରାକୋଟା ସେନା | Image =[[ଫାଇଲ:Terracotta Army, View of Pit 1.jpg|300px]] | Location = [[ଲିଂଟୋଂଗ୍ ଜିଲ୍ଲା]], [[ଶାଂଜି]], [[ଚୀନ]] | Type = ସାଂସ୍କୃତିକ | Criteria = i, iii, iv, vi | ID = ୪୪୧ | Year = ୧୯୮୭ | Website = {{URL|http://www.bmy.com.cn/2015new/index.htm}} | locmapin = China | coordinates = {{coord|34.385000|N|109.273056|E|type:landmark_region:CN|format=dms|display=inline,title}} }} '''ଟେରାକୋଟା ସେନା''' (ଈଂରାଜୀରେ The '''Terracotta Army''') ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ଏକ ଐତିହାସିକ କୃତି । ପ୍ରାଚୀନ [[ଚୀନ]] ଦେଶର ଚିନ୍ (Qin) ରାଜବଂଶର ପ୍ରଥମ ସମ୍ରାଟ [[ଚିନ୍ ଶି ହୁଆଂଗ୍‍]]ଙ୍କ କବରରୁ ମାଟି ବା ଟେରାକୋଟା ନିର୍ମିତ ଶହ ଶହ ସୈନିକ ମୂର୍ତ୍ତି ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ମାଟି ନିର୍ମିତ ସୈନ୍ୟ ବାହିନୀ ମୃତ୍ୟୁର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନରେ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା କରିବ ବୋଲି ସେତେବେଳେ (ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨୧୦-୨୦୯) ବିଶ୍ୱାସ ରହିଥିଲା । ଟେରାକୋଟା ସେନାରେ ତତ୍କାଳୀନ ଚୀନୀ କଳାର ଝଲକ ଦେଖାଯାଏ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷଆଡ଼କୁ ନିର୍ମିତ<ref>{{cite journal |title=TL dating of pottery sherds and baked soil from the Xian Terracotta Army Site, Shaanxi Province, China |author=Lu Yanchou, Zhang Jingzhao, Xie Jun |journal= International Journal of Radiation Applications and Instrumentation. Part D. Nuclear Tracks and Radiation Measurements |volume=14 |issue= 1–2 |year= 1988 |pages= 283–286 |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/1359018988900775 |doi=10.1016/1359-0189(88)90077-5|last2=Jingzhao |last3=Jun |last4=Xueli }}</ref> ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ସବୁ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ । ଚୀନର ଶାଂଜି ଅଞ୍ଚଳର କିଛି ଚାଷୀ ମାଟି ଖୋଳିବା ବେଳେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଠାବ କରିଥିଲେ । ସତରଞ୍ଜ ବା ଚେସ୍ ଖେଳର ଗୋଟି ପରି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚତାର ଓ ଉଚ୍ଚତାରୁ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଦର୍ଶିତ ସେନା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପଦବୀ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ମିଳେ । ଉଚ୍ଚତମ ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ସେନାପତି ବା ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କର । ଅନ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଦାତିକ ବାହିନୀ, ରଥାରୋହୀ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଇତ୍ୟାଦି ମୂର୍ତ୍ତିମଧ୍ୟ ରହିଛି । ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ୩ଟି ବଡ଼ ବଡ଼ ଗାତରେ ୮୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ସୈନ୍ୟ, ୧୩୦ ରଥ, ରଥ ଟାଣୁଥିବା ୫୨୦ ଘୋଡ଼ା ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀଙ୍କୁ ବହନ କରୁଥିବା ୧୫୦ଟି ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ରାଟଙ୍କ କବରରେ ପ୍ରହରୀ ଭାବେ ପୋତାଯାଇଥିଲେ ।{{sfn|Portal|2007|p=167}} ରାଜ ଦରବାରର କିଛି ବେସାମରିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି, କଳାକାର, ନର୍ତ୍ତକ, କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍ ଓ ସଙ୍ଗୀତକାରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏହି କବରରୁ ମିଳିଥିଲା । == ଇତିହାସ == [[File:Tomb of Emperor Qin Shi Huang.jpg|thumb|right|ଏହି ଉଚ୍ଚଜମି (ଢିପ ବା ଦୁମ)ରେ କବରର ସନ୍ଧାନ ମିଳିଥିଲା]] ଚୀନର ପ୍ରାଚୀନ ଐତିହାସିକ ଶିମା ଚିଆନ୍ (ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧୪୫-୯୦) ନିଜ ଲେଖା ''ଶିଜି''ରେ ଏହି କବରର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଲେଖିଯାଇଛନ୍ତି । ତେବେ ତାଙ୍କ ଲେଖା କବର ନିର୍ମାଣ ସମାପ୍ତ ହେବାର ପ୍ରାୟ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର । ଚିନ୍ ସମ୍ରାଟ ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିବା ପରେ ପରେ ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨୪୬ ବେଳକୁ କବରର ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ପ୍ରାୟ ୭ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ଶ୍ରମ ବିନିଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="chinesetext"/> ୬ ଶତାବ୍ଦୀ ପରେ ଭୂଗୋଳଶାସ୍ତ୍ରୀ ଲି ଡାଓୟୁଆନ୍ ''ଶ୍ୱି ଜିଂ ଝୁ'' ପୁସ୍ତକରେ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ, ''"ହରିତାଶ୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲି ପାହାଡ଼କୁ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ହିଁ ଟେରାକୋଟା ସେନା ଓ ରାଜାଙ୍କ କବର ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିବ । ଏହି ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତର ପଟରେ ସୁନା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପଟେ ହରିତାଶ୍ମ ରତ୍ନ ଗଚ୍ଛିତ ରହିଛି । ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧି ହେତୁ ଚିନ୍‍ ବଂଶର ପ୍ରଥମ ସମ୍ରାଟ ଏଠାରେ ସମାଧୀ ନେବାକୁ ମନସ୍ଥ କରିଥିବେ ।"''{{sfn|Clements|2007|p = 158}}<ref>[http://zh.wikisource.org/wiki/%E6%B0%B4%E7%B6%93%E6%B3%A8/19 Shui Jing Zhu Chapter 19] 《水经注·渭水》'''Original text:''' 秦始皇大兴厚葬，营建冢圹于骊戎之山，一名蓝田，其阴多金，其阳多美玉，始皇贪其美名，因而葬焉。</ref> ଶିମା ଚିଆନ୍ ଲେଖିଯାଇଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଥମ ସମ୍ରାଟ ବହୁ ବହୁମୂଲ୍ୟ ବସ୍ତୁ, ପ୍ରାସାଦ, ମୀନାର, ସଭାଷଦ ଓ ସୁନ୍ଦର କୃତିର ନମୁନା ସହ ଏଠାରେ ସମାଧୀ ନେଇଥିଲେ । ପାରଦ ବ୍ୟବହାର କରି ୧୦୦ଟି ପ୍ରବହମାନ ନଦୀର ନମୁନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା, କବରର ଛାତର ଭିତର ପଟେ ଗ୍ରହ ନକ୍ଷତ୍ରାଦିଙ୍କ ଚିତ୍ର ଓ ତାହା ତଳକୁ ତାଙ୍କ ଦେଶର ସଙ୍କେତ ବହନ କରୁଥିବା କିଛି ନମୁନା ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା । ଶିମା ଚିଆନ୍‍ଙ୍କ ଲେଖାର କିଛି ଅନୁବାଦମାନଙ୍କରେ ନମୁନା ବା ମଡେଲ୍ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ମୂଳ ଲେଖାରେ ଏହି ସବୁ ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ଟେରାକୋଟା ସେନାର କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ ।<ref name="chinesetext">[http://ctext.org/pre-qin-and-han?filter=d270 Sima Qian – Shiji Volume 6] 《史记·秦始皇本纪》 '''Original text:''' {{lang|zh-hans|始皇初即位，穿治郦山，及并天下，天下徒送诣七十余万人，穿三泉，下铜而致椁，宫观百官奇器珍怪徙臧满之。令匠作机驽矢，有所穿近者辄射之。以水银为百川江河大海，机相灌输，上具天文，下具地理。以人鱼膏为烛，度不灭者久之。二世曰："先帝后宫非有子者，出焉不宜。" 皆令从死，死者甚众。葬既已下，或言工匠为机，臧皆知之，臧重即泄。大事毕，已臧，闭中羡，下外羡门，尽闭工匠臧者，无复出者。树草木以象山。}} '''Translation:''' When the First Emperor ascended the throne, the digging and preparation at Mount Li began. After he unified his empire, 700,000 men were sent there from all over his empire. They dug down deep to underground springs, pouring copper to place the outer casing of the coffin. Palaces and viewing towers housing a hundred officials were built and filled with treasures and rare artifacts. Workmen were instructed to make automatic crossbows primed to shoot at intruders. Mercury was used to simulate the hundred rivers, the Yangtze and Yellow River, and the great sea, and set to flow mechanically. Above, the heaven is depicted, below, the geographical features of the land. Candles were made of "mermaid"'s fat which is calculated to burn and not extinguish for a long time. The Second Emperor said: "It is inappropriate for the wives of the late emperor who have no sons to be free", ordered that they should accompany the dead, and a great many died. After the burial, it was suggested that it would be a serious breach if the craftsmen who constructed the tomb and knew of its treasure were to divulge those secrets. Therefore, after the funeral ceremonies had completed, the inner passages and doorways were blocked, and the exit sealed, immediately trapping the workers and craftsmen inside. None could escape. Trees and vegetation were then planted on the tomb mound such that it resembled a hill.</ref>{{sfn|Portal|2007|p=17}} କବର ଢିପର ମାଟିତଳୁ ବହୁମାତ୍ରାରେ ପାରଦ ମିଳିଥିଲା ଯାହା ଶିମା ଚିଆନ୍‍ଙ୍କ ଲେଖାର ସମର୍ଥନ କରେ ।{{sfn|Portal|2007|p=202}} ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର କିଛି ଐତିହାସିକ ଦସ୍ତାବିଜ ଅନୁସାରେ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ରହିଆସିଥିବା ଓ ସିଂହାସନ ଆଶାୟୀ '''''ଜିଆଂଗ୍ ୟୁ''''' ଏହି ସମାଧୀସ୍ଥଳକୁ ଲୁଣ୍ଠନ କରିଥିଲେ ।<ref>[http://zh.wikisource.org/wiki/%E6%B0%B4%E7%B6%93%E6%B3%A8/19 Shui Jing Zhu Chapter 19] 《水经注·渭水》 '''Original text:''' 项羽入关，发之，以三十万人，三十日运物不能穷。关东盗贼，销椁取铜。牧人寻羊，烧之，火延九十日，不能灭。'''Translation:''' Xiang Yu entered the gate, sent forth 300,000 men, but they could not finish carrying away his loot in 30 days. Thieves from northeast melted the coffin and took its copper. A shepherd looking for his lost sheep burned the place, the fire lasted 90 days and could not be extinguished.</ref><ref>[http://ctext.org/dictionary.pl?if=en&id=4944 Sima Qian – Shiji Volume 8] 《史记·高祖本纪》 '''Original text:''' 项羽烧秦宫室，掘始皇帝冢，私收其财物 '''Translation:''' Xiang Yu burned the Qin palaces, dug up the First Emperor's tomb, and expropriated his possessions.</ref><ref>[http://ctext.org/dictionary.pl?if=en&id=65351 Han Shu]《[[Book of Han|汉书]]·楚元王传》：'''Original text:''' "项籍焚其宫室营宇，往者咸见发掘，其后牧儿亡羊，羊入其凿，牧者持火照球羊，失火烧其藏椁。" '''Translation:''' Xiang burned the palaces and buildings. Later observers witnessed the excavated site. Afterward, a shepherd lost his sheep which went into the dug tunnel; the shepherd held a torch to look for his sheep, and accidentally set fire to the place and burned the coffin.</ref> ତେବେ ସମାଧୀସ୍ଥଳରେ ଏତେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ଭଙ୍ଗାରୁଜା ବା ଲୁଣ୍ଠନର କୌଣସି ସୂଚନା ବା ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ ।<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/4359774.stm |title=Royal Chinese treasure discovered |publisher=BBC News |date=20 October 2005|accessdate=3 December 2011}}</ref> === ଆବିଷ୍କାର === ୧୯୭୪ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୯ ତାରିଖରେ<ref name="Agnew2010">{{cite book|last=Agnew|first=Neville|title=Conservation of Ancient Sites on the Silk Road|url={{google books |plainurl=y |id=n8YAyXzJE2IC|page=214}}|accessdate=11 July 2012|date=3 August 2010|publisher=Getty Publications|isbn=9781606060131|page=214}}</ref> ଲି ପାହାଡ଼ ବା ଢିପ (ଲିଶାନ୍)ରେ ରହିଥିବା ସମ୍ରାଟଙ୍କ ସମାଧୀରୁ ପ୍ରାୟ ୧.୫ କିଲୋମିଟର୍ ପୂର୍ବ ପଟକୁ କିଛି କୃଷକ ପାଣି ପାଇଁ ଏକ କୂପ ଖୋଳୁଥିବା ସମୟରେ ଟେରାକୋଟା ସେନା ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://science.nationalgeographic.com/science/archaeology/emperor-qin/|title=Emperor Qin's Terracotta Army|author=O. Louis Mazzatenta|publisher=National Geographic|access-date=2018-06-03|archive-date=2017-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170225104704/http://science.nationalgeographic.com/science/archaeology/emperor-qin/|url-status=dead}}</ref><ref>The precise coordinates are {{Coord|34|23|5.71|N|109|16|23.19|E|type:landmark|display=inline}})</ref> ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଜଳସ୍ରୋତ ଓ ଝରଣା ରହିଛି । ପୂର୍ବରୁ କେତେ ଥର ଏଠାରୁ ଚିନ୍ ସମୟର ଟେରାକୋଟା ଖଣ୍ଡ ସବୁ ମିଳୁଥିବାର ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।{{sfn|Clements|2007|pp= 155, 157, 158, 160–161, 166 }} ଏହି ଆବିଷ୍କାର ଚୀନୀ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଝାଓ କାଂଗ୍‍ମିନ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍‍ଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା<ref>https://www.npr.org/sections/thetwo-way/2018/05/20/612780909/archaeologist-who-uncovered-chinas-8-000-man-terra-cotta-army-dies-at-82</ref> ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ମାଟିନିର୍ମିତ ମୂର୍ତ୍ତି ପୋତା ହୋଇ ରହିଥିବାର କଥା ପଦାକୁ ଆସିଥିଲା । ତାହା ପରେ ଏଠାରେ ଏକ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ଓ ସମାଧୀର ବୃହତ୍ତମ ଗହ୍ୱରକୁ ଆବୃତ୍ତ କରି ଏକ ବିଶାଳ କୋଠରୀ ନିର୍ମାଣ କରାଗଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.lonelyplanet.com/china/shaanxi-shanxi/xian/sights/historic/army-terracotta-warriors |title=Army of Terracotta Warriors |work=Lonely Planet }}</ref> == ସମାଧୀସ୍ଥଳ == [[Image:Terracotta Army-China2.jpg|thumb|left|ଟେରାକୋଟା ସେନାର ଏକ ଦୃଶ୍ୟ]] ଟେରାକୋଟା ସେନାଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧୀସ୍ଥଳ ପରିସରର ଏକ ଅଂଶ ମାତ୍ର । ଭୂମିଭେଦୀ ରାଡାର୍ ଓ ନିରୀକ୍ଷଣରୁ ସମୁଦାୟ ଅଞ୍ଚଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପ୍ରାୟ ୯୮ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର୍ (୩୮ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) ବୋଲି ମପାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=http://news.nationalgeographic.com/2016/10/china-first-emperor-terra-cotta-warriors-tomb/?sf38672445=1|title=Discoveries May Rewrite History of China's Terra-Cotta Warriors|date=12 October 2016|access-date=12 October 2016}}</ref> ସମାଧୀ ସ୍ଥଳ ଏକ ବିଶାଳ ନିର୍ମାଣର ଅଂଶ ମାତ୍ର ଏବଂ କେବଳ ରାଜାଙ୍କ ସମାଧୀ ବା କବର ଚାରିପଟ ଅଂଶଟି ସମାଧୀ ସ୍ଥଳ ରୂପେ ପରିଗଣିତ । ଏହି ନିର୍ମାଣର ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ରାଜ ପ୍ରାସାଦର ନମୁନା, ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା । ଲି ପାହାଡ଼ର ପାଦଦେଶରେ ସମ୍ରାଟଙ୍କର ପିରାମିଡ଼୍ ଆକାରର ଏହି ମାଟିନିର୍ମିତ ସମାଧୀ ରହିଥିଲା ।<ref>{{cite web|author=73号 Qin Ling Bei Lu |url=http://maps.google.co.uk/maps?f=q&source=embed&hl=en&geocode=&q=34.38130,+109.25365&aq=&sll=53.800651,-4.064941&sspn=14.588871,37.265625&ie=UTF8&t=h&ll=34.381864,109.254398&spn=0.004967,0.009098&z=16 |title=Google maps |publisher=Maps.google.co.uk |date=1 January 1970 |accessdate=3 December 2011}}</ref> କବରଟି ପ୍ରବେଶ ପଥ ଥିବା ଦୁଇଟି ଦୃଢ଼ କାନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିଲା । ସମାଧୀ ସ୍ଥଳ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ସଭାଗୃହ, ଘୋଡ଼ାଶାଳ ଓ ଏକ ରାଜବାଟିକାର ନମୁନା ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଟେରାକୋଟା ସେନାର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସମାଧୀ ସ୍ଥଳକୁ ଜଗି ରହିଥାନ୍ତି । ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପରେ ଏହି ସ୍ଥଳର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳରେ ୫ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତାର ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ବାଲୁଆ ମାଟି ଜମି ଯାଇଥିଲା । କିଛି ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍‍ ଏହି ସ୍ଥାନର କିଛି ଅଂଶରେ ଛୋଟମୋଟ ଖୋଳାଖୋଳି ହୋଇଥିବାର ପ୍ରମାଣ ପାଇଲେ । ପୁଣି ଲି ପାହାଡ଼ ପାଖରେ କରାଯାଇଥିବା ଖନନରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଲା ଯେ, ୧୮ଶ ଓ ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏଠାକାର ଅନେକ କବର ଖୋଳାଯାଇଥିଲା ଓ ସେଥିରୁ ଟେରାକୋଟା ଖଣ୍ଡ ସବୁ ମିଳିଥିଲା ମଧ୍ୟ । କିନ୍ତୁ ପରେ ଏହି ସବୁ କବର ମୂଲ୍ୟହୀନ ବିଚାର କରି ସେମାନଙ୍କୁ ପୁଣି ମାଟି ପକାଇ ପୋତି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।{{sfn|Clements|2007|p=160}} === ସମାଧୀ === ଏହି ସମାଧୀ ବା କବରଟି ଏକ ଫୁଟ୍‍ବଲ୍ ପିଚ୍ (୧୦୦×୭୫ ମିଟର୍) ଆକାରର ଓ ଚାରିପଟୁ ନିବଦ୍ଧ ।<ref name="channel4">{{cite web|url=http://www.channel4.com/history/microsites/H/history/e-h/firstemperor4a.html |title=The First Emperor |publisher=Channel4.com |accessdate=3 December 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:DP-039QAig8J:ftp://124.42.15.59/ck/2011-01/165/096/062/464/On%2520the%2520Prediction%2520of%2520Heat%2520Transfer%2520Across%2520Turbulent%2520Liquid%2520Films.pdf+3d+reconstruction+of+underground+palace+of+qin+tomb&hl=en&gl=uk&pid=bl&srcid=ADGEESg0Uyt9EYlzOcxA4XPYGfq7TW0LnYcEIcuIYTgZmhVOmZ8iZAf5H9R-1IJN0SrEck4vRM60ZDAv0XbQ4dbqoASdO7bbLhZzYEGTKa607_9Sh6bCIFkEX_pirIG1BthOknVjKOe0&sig=AHIEtbQA1PhVFoMbOjCMjxcO_CUt_rYkDg |title=Application of geographical methods to explore the underground palace of the Emperor Qin Shi Huang Mausoleum |publisher=Google |accessdate=3 December 2011}}</ref> ଏଥିରେ ରହିଥିବା ସାମଗ୍ରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି କବରଟିକୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଲାଯାଇ ନାହିଁ ।<ref name="channel4"/> ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଟେରାକୋଟା ସେନାର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନ ପରେ କିଛି ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିର ପୃଷ୍ଠରେ କରା ହୋଇଥିବା ଚିତ୍ରକାମ ଝଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା ବା ଝାପ୍‍ସା ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ।<ref>{{cite web|author=Nature |url=http://www.nature.com/news/2003/031127/full/news031124-7.html |title=Terracotta Army saved from crack up |publisher=Nature.com |accessdate=3 December 2011}}</ref> ଅତି ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ବାହ୍ୟ ପରିବେଶର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ଏହି ଦୁର୍ମୂଲ୍ୟ କିର୍ତ୍ତୀରାଜି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।<ref>Larmer, Brook. "Terra-Cotta Warriors in Color." ''National Geographic'' June 2012: 86. Print</ref> == ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସ୍ଥଳ == [[File:Terracotta warriors museum.JPG|thumb|ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସ୍ଥଳକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ରଖିଥିବା ସଂଗ୍ରହାଳୟ]] === ଗହ୍ୱର ସମୂହ === [[Image:Terracotta Army Pit 1 - 2.jpg|thumb|ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଥମ ଗହ୍ୱରରେ ଟେରାକୋଟା ସେନାର ଚିତ୍ର]] ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନରେ ପ୍ରାୟ ୭ ମିଟର୍ ଗଭୀର ଚାରୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଗହ୍ୱର ଖୋଳାଯାଇଛି ।<ref name="lecture">{{cite web |url=http://www.history.ucsb.edu/faculty/barbierilow/Courses/fall%20of%20qin%20and%20tomb/player.html |title=The Necropolis of First Emperor of Qin |publisher=History.ucsb.edu |accessdate=3 December 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111120072354/http://www.history.ucsb.edu/faculty/barbierilow/Courses/fall%20of%20qin%20and%20tomb/player.html |archivedate=20 November 2011 |df=dmy-all }}</ref><ref name="lothar">[https://www.scribd.com/doc/6694321/LedderoseA-Magic-Army-for-the-Emperor A Magic Army for the Emperor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131110144637/http://www.scribd.com/doc/6694321/LedderoseA-Magic-Army-for-the-Emperor |date=2013-11-10 }} Lothar Ledderose</ref> ସମାଧୀ ଢିପରୁ ୧.୫ କିଲୋମିଟର୍ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଏହି ଗହ୍ୱରଗୁଡ଼ିକ ରହିଛି । ଚିନ୍ ସମ୍ରାଟ ବିଜୟ କରି ଅଧିକାର କରିଥିବା ରାଜ୍ୟ ସବୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ରହିଥିବାରୁ ସମାଧୀର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଟେରାକୋଟା ସେନାକୁ ମୁତୟନ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଏମାନେ ପୂର୍ବ ପଟରୁ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ସମାଧୀର ସୁରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ । ==== ପ୍ରଥମ ଗହ୍ୱର ==== ପ୍ରଥମ ଗହ୍ୱରଟି ୨୩୦ ମିଟର୍ ଲମ୍ବା ଓ ୬୨ ମିଟର୍ ଓସାରିଆ ।<ref name="Lothar">{{harvnb|Ledderose|1998|pp=51–73}} [https://www.scribd.com/doc/6694321/LedderoseA-Magic-Army-for-the-Emperor A Magic Army for the Emperor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131110144637/http://www.scribd.com/doc/6694321/LedderoseA-Magic-Army-for-the-Emperor |date=2013-11-10 }}</ref> ଏଥିରେ ୬୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଟେରାକୋଟା ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ସେନା ରହିଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.china.org.cn/english/kuaixun/74862.htm |title=The Mausoleum of the First Emperor of the Qin Dynasty and Terracotta Warriors and Horses |publisher=China.org.cn |date=12 September 2003 |accessdate=3 December 2011}}</ref> ପ୍ରଥମ ଗହ୍ୱରରେ ୧୧ଟି ବିଭିନ୍ନ ଗାତ ଖୋଳାଯାଇଛି । ୩ ମିଟର୍‍ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରସ୍ଥ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଗାତଗୁଡ଼ିକର କାନ୍ଥ ଛୋଟ ଇଟାରେ ନିର୍ମିତ ଓ ବଡ଼ ସ୍ତମ୍ଭମାନ ଏହାର କାଷ୍ଠନିର୍ମିତ ଛାତକୁ ଧରି ରଖିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରକାରର ଗଠନ ଅନ୍ୟ ଗଣ୍ୟମାନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମାଧୀରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବାର ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ବୋଧହୁଏ ଏହା ରାଜପ୍ରାସାଦର ହଲ୍‍ ଆକାରର ଅନୁକରଣ କରି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । କାଠର ଛାତକୁ ଜଳନିରୋଧକ ସାମଗ୍ରୀର ଲେପ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ ତାହା ଉପରେ ଆହୁରି ମାଟି ପକାଯାଇଥିବାରୁ ଏହା ସାଧାରଣ ସ୍ତରଠାରୁ ୨-୩ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଥିଲା ।{{sfn|Portal|2007}} ==== ଅନ୍ୟ ଗହ୍ୱର ==== ଦ୍ୱିତୀୟ ଗହ୍ୱରରେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ପଦାତିକ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ରଥ ଇତ୍ୟାଦି ରହିଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ରାଜାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରକ୍ଷକ ଦଳ ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଏ । ତୃତୀୟ ଗହ୍ୱରରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମଞ୍ଚ, ସେନାର ଉଚ୍ଚ ପଦାଧିକାରୀ ଏବଂ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ରଥ ରହିଛନ୍ତି । ଚତୁର୍ଥ ଗହ୍ୱରଟି ନିର୍ମାଣ ସମୟରୁ ଖାଲି ରହିଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗହ୍ୱରର କିଛି ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ନିଆଁ ଯୋଗୁଁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବାର ସୂଚନା ମିଳିଛି ଓ ଛାତର କିଛି ଅଂଶ ପୋଡ଼ିଯାଇଥିବାର ଅବଶେଷାଂଶ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି ।<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/8676886.stm |title=China unearths 114 new Terracotta Warriors |publisher=BBC News |date=12 May 2010|accessdate=3 December 2011}}</ref> ହଜି ଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ର, ମାଟିରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଥିବା କିଛି ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ପୋଡ଼ାଯିବାଦ୍ୱାରା ଛାତ ଭୁଷୁଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ଜିଆଂଗ୍ ୟୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲୁଣ୍ଠନ ଓ ଏହି ସମାଧୀ ସ୍ଥଳର ପୋଡ଼ାଜଳା କରାଯାଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥାଏ । ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଭଲ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥିବା କେତୋଟି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଭଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି । ସମାଧୀ ସ୍ଥଳର ଅନ୍ୟ ସବୁ ଗହ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଖନନ କରାଯାଇଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.travelchinaguide.com/cityguides/xian/terracotta/pits.htm |title=Terracotta Accessory Pits |publisher=Travelchinaguide.com |date=10 October 2009 |accessdate=3 December 2011}}</ref> ସମାଧୀ ଢିପର ପରିସରର ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ଏହି ସବୁ ଗହ୍ୱର ରହିଛି । କାଂସ୍ୟ ପାଲିଙ୍କି, ଯୋଦ୍ଧା, ଅଧିକାରୀ ଓ କଳାକାରଙ୍କ ମାଟି ନିର୍ମିତ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି, ପ୍ରସ୍ତର ନିର୍ମିତ କବଚ, ଅଶ୍ୱ ଓ ଶ୍ରମିକଙ୍କ କବର, ଉଦ୍ୟାନରେ ବଗ ଓ ବତକ ପରି ପକ୍ଷୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/m/daminggong/2010-05/13/content_9845517_3.htm |title=Decoding the Mausoleum of Emperor Qin Shihuang |work=China Daily |date=13 May 2010 |accessdate=3 December 2011}}</ref> == ଯୋଦ୍ଧା ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି == [[Image:Soldier Horse.JPG|thumb|left|ନିଜ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ]] ===ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକାର ଓ ମୁଖର ଗଠନ === ଏହି ଟେରାକୋଟା ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ମଣିଷ ଆକାରର । ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନତା ପରି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକର ଉଚ୍ଚତା, କେଶସଜ୍ଜା, ବେଶଭୂଷା ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର । ପୁଣି ପଦବୀ ଅନୁସାରେ ମଧ୍ୟ ଏସବୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିଭିନ୍ନତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଯଦିଓ ସବୁ ମୂର୍ତ୍ତିର ମୁଖ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ, ଗବେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ ୧୦ଟି ରୂପକୁ ଭିତ୍ତି କରି ସମସ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।<ref name="national geographic">{{cite book |url={{google books |plainurl=y |id=TrPmZXt-wIEC|page=27}} |title =The Terra Cotta Warriors |work=National Geographic Museum |page=27 }}</ref> ଏହି ମୁଖ୍ୟ ରୂପଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ : କବଚଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧା, କବଚହୀନ ସୈନିକ, ପିଲ୍‍ବକ୍ସ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ମୁକୁଟ ଓ କବଚଧାରୀ ସାରଥୀ, ବର୍ଚ୍ଛାଧାରୀ ରଥାରୋହୀ, ଆଣ୍ଠେଇ ବସିଥିବା ଧନୁର୍ଦ୍ଧାରୀ, ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଧନୁର୍ଦ୍ଧାରୀ, ସେନାପତି ଓ ତଳତଳିଆ ସେନା ଅଧିକାରୀ ଇତ୍ୟାଦି ।<ref>{{cite book |url={{google books |plainurl=y |id=DbtrAwAAQBAJ|page=110}}|title=The Terracotta Warriors: The Secret Codes of the Emperor's Army |first= Maurice |last=Cotterell |publisher=Inner Traditions Bear and Company|date=June 2004|isbn=978-1591430339 |pages=105–112 }}</ref> ତେବେ ବ୍ୟୂହରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବା ସୈନ୍ୟଙ୍କ ବେଶଭୂଷାରେ ବିବିଧତା ଦେଖାଦିଏ । ଯଥା : କିଛି ସୈନ୍ୟ ଜଂଘକବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା ବେଳେ ଆଉ କିଛି ସୈନ୍ୟ ତାହା ପିନ୍ଧିନଥାନ୍ତି, କିଛି ସୈନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଜାମା ଛୋଟ ତ ଆଉ କିଛିଙ୍କ ପାଇଜାମା ଲମ୍ବା, ପଦବୀ ବା ପଂକ୍ତିରେ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ସୈନ୍ୟଙ୍କ କବଚ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{cite book |url={{google books |plainurl=y |id=DbtrAwAAQBAJ|page=103}}|title=The Terracotta Warriors: The Secret Codes of the Emperor's Army |first= Maurice |last=Cotterell |publisher=Inner Traditions Bear and Company|date=June 2004|isbn=978-1591430339 |pages=103–105 }}</ref> କିଛି ସୈନ୍ୟ ପଂକ୍ତିମଧ୍ୟରେ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିଏ ମଧ୍ୟ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । [[File:Recreated colored terracotta warriors.jpg|thumb|ତୀରନ୍ଦାଜ ଓ ଏକ ଅଧିକାରୀର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି ଓ ନିର୍ମାଣକାଳରେ ଏପରି ଦେଖାଯାଉଥିବେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଇ ରଙ୍ଗ ଦିଆ ହୋଇଛି]] ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ମୂଳତଃ ଗାଢ଼ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୋଲାପୀ, ଲାଲ୍, ସାଗୁଆ, ନୀଳ, କଳା, ମାଟିଆ, ଧଳା ଓ ବାଇଗଣୀ ଇତ୍ୟାଦି ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |author=John Simpson, Greg Hurst 3 December 2011 12:01&nbsp;am |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article2414695.ece |title=Terracotta soldier – in full colour |work=The Times |location=UK |accessdate=3 December 2011 }}{{Dead link|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2010-09/09/content_11278335.htm |title=Terracotta army emerges in its true colors |work=China Daily |accessdate=3 December 2011}}</ref> ରଙ୍ଗ ଓ ମୁହଁର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗଠନ ଯୋଗୁଁ ନିର୍ମାଣ କାଳରେ ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଜୀବନ୍ତ ସୈନ୍ୟ ପରି ଲାଗୁଥିବେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ସବୁ ରଙ୍ଗ ଲିଭି ସାରିଲାଣି । ଚିନ୍ ରାଜବଂଶ ପୂର୍ବରୁ ଚୀନରେ ଜୀବନ୍ତବତ୍ ପ୍ରତିମା ନିର୍ମାଣର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ମିଳିନଥିବାରୁ କିଛି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏହି କିର୍ତ୍ତୀ ସମ୍ଭବତଃ ହେଲେନିଷ୍ଟିକ୍ ଗ୍ରୀକ୍ ସମୟର ଶିଳ୍ପକଳାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ବା ତାହାର ସମ୍ପର୍କୀୟ ବୋଲି ମତ ରଖିଛନ୍ତି ।<ref>[http://www.soas.ac.uk/news/newsitem89619.html Early links with West likely inspiration for Terracotta Warriors, argues SOAS scholar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171006162216/https://www.soas.ac.uk/news/newsitem89619.html |date=2017-10-06 }}, School of Oriental and African Studies (SOAS), University of London</ref><ref>Lukas Nickel, [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=9035632 The First Emperor and sculpture in China], SOAS, University of London, Cambridge University Press, 2013</ref> କଳାକାରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଓ କଂସାର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଛାଞ୍ଚରେ ଯେପରି ଭାବରେ ଢଳାଯାଇଛି ତାହାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ସେମାନେ ଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି ଯେ ଟେରାକୋଟା ମୂର୍ତ୍ତିର ନିର୍ମାଣରେ ରହିଥିବା ଗ୍ରୀକ୍ ପ୍ରଭାବକୁ ମନା କରିହେବ ନାହିଁ ।<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-37624943 |title=Western contact with China began long before Marco Polo, experts say |date=12 October 2016 |work=BBC }}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.independent.co.uk/news/science/china-terracotta-army-ancient-greek-sculptors-alexander-the-great-marco-polo-a7357606.html | title = Ancient Greeks may have built China's famous Terracotta Army – 1,500 years before Marco Polo| last = Johnston | first = Ian | date = 13 October 2016 | website = Independent.co.uk | access-date = 14 October 2016}}</ref> ତେବେ ବହୁ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏହି ମତର ବିରୋଧ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ତତ୍କାଳୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ଓ ଚୀନ ଦେଶରେ ସମାଧୀ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ରହିଥିବାର କୌଣସି ଦୃଢ଼ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ ବୋଲି ମତ ରଖିଛନ୍ତି ।<ref name=han-sil>{{cite web |author1 = Hanink, Johanna | author2 = Silva, Felipe Rojas |date= 20 November 2016 | url=https://www.livescience.com/56939-china-terracotta-warriors-stir-controversy.html |title=Why China's Terracotta Warriors Are Stirring Controversy |publisher=Live Science}} Originally published in {{cite web|last1=Hanink<!-- Associate Professor of Classics, Brown University -->|first1=Johanna|last2=Silva<!-- Assistant Professor of Archaeology and the Ancient World, Brown University -->|first2=Felipe Rojas|title=Why there's so much backlash to the theory that Greek art inspired China's Terracotta Army|url=https://theconversation.com/why-theres-so-much-backlash-to-the-theory-that-greek-art-inspired-chinas-terracotta-army-67488|publisher=The Conversation|date=18 November 2016}}</ref> ୟୁରୋପ୍‍କୁ ସଭ୍ୟତାର କେନ୍ଦ୍ର ବୋଲି ପରିଗଣିତ କରିବାର ଅପଚେଷ୍ଟା ସମ୍ବଳିତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଏପରି ମତ ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଇଥିବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କର ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଅସାମର୍ଥ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏପରି ମହାନ କଳାକୃତି ସେଠାରେ ଏକାକୀ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ବିକଶିତ ନହୋଇ ୟୁରୋପୀୟଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ହୋଇଥିବାର ମତବାଦକୁ ଅନେକେ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି ।<ref name=han-sil/> ===ନିର୍ମାଣ=== ରାଜକୀୟ ସ୍ଥପତି ଓ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା କର୍ମଶାଳାରେ ସ୍ଥାନୀୟ କଞ୍ଚାମାଲର ଉପଯୋଗ କରି ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇସାରିଲା ପରେ ସମାଧୀ ପୀଠକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା । ପ୍ରତି ମୂର୍ତ୍ତିର ମୁଣ୍ଡ, ଅବୟବ ଓ ଗଣ୍ଡି ପୃଥକ୍ ଭାବେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇ ପରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଥିଲା । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଟେରାକୋଟା ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧୀ ସ୍ଥଳର ଗହ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ସେନାବାହିନୀର ପ୍ରକୃତ ପଂକ୍ତି ପରି ସଜାଇ ରଖାଯାଇଥିଲା । ପଦବୀ ଓ ଦାୟିତ୍ୱ ଅନୁଯାୟୀ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ପଂକ୍ତିରେ ରହିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.upf.edu/materials/huma/central/abast/ledder.htm |title=A Magic Army for the Emperor |publisher=Upf.edu |date=1 October 1979 |accessdate=3 December 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128181533/http://www.upf.edu/materials/huma/central/abast/ledder.htm |archivedate=28 November 2011 |df=dmy-all }}</ref> ଛାଞ୍ଚ ସହାୟତାରେ ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକର ମୁହଁ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୦ ପ୍ରକାରର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଛାଞ୍ଚ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।<ref name="national geographic"/> ତା'ପରେ ମାଟି ଲେପାଯାଇ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚେହେରାକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରୂପ ଦିଆଗଲା ଯେପରିକି ସବୁ ସୈନ୍ୟ ଅଲଗା ଦେଖାଯିବେ ।{{sfn|Portal|2007|p=170}} ଗୋଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍କାସନ ପାଇପ୍ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ତେଣୁ ମାଟିରେ ଗୋଟିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି ତାହାକୁ ପୋଡ଼ିବା ପଦ୍ଧତି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ନଥିଲା । ବରଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କାରଖାନା ପରି ଉପାଦାନ ବା ଅଂଶ ସବୁ ଅଲଗା ନିର୍ମିତ ହୋଇସାରିଲା ପରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ରିତ କରି ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମିତ ହେଉଥିଲା । ତତ୍କାଳୀନ ଶାସନରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେଉଥିଲା, ତେଣୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ଦୋଷୀ ଚିହ୍ନଟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କେଉଁ ଅଂଶ କେଉଁ କର୍ମଶାଳାରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି ତାହା ଭିନ୍ନ ଚିହ୍ନ ବା ସଙ୍କେତ ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଯାଉଥିଲା । ଏହି ସବୁ କର୍ମଶାଳା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାରେ ଏହା ଐତିହାସିକମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା କରୁଛି । === ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର === [[File:Bronze jian of the Terracotta Army.jpg|thumb|upright=1.2|left|କାଂସ୍ୟନିର୍ମିତ''ଜିଆନ୍'' ତରବାରୀ]] == ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା == == ପ୍ରଦର୍ଶନୀ == [[File:Terracotta Warriors Exhibition San Francisco 2013.jpg|thumb|left|[[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]ର ସାନ୍ ଫ୍ରାଂସିସ୍କୋରେ ଟେରାକୋଟା ଯୋଦ୍ଧା ପ୍ରଦର୍ଶନୀ]] ୨୦୦୭ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରୁ ୨୦୦୮ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ୍ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[ଲଣ୍ଡନ]]ର ବ୍ରିଟିଶ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍‍ରେ ୧୨ଟି ଟେରାକୋଟା ଯୋଦ୍ଧା ଓ ୧୨୦ଟି ପ୍ରାଚୀନ ବସ୍ତୁଙ୍କର "The First Emperor: China's Terracotta Army" ନାମକ ଏକ ବିଶେଷ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=https://www.britishmuseum.org/the_museum/news_and_press/press_releases/2007/the_first_emperor.aspx|title=British Museum - The First Emperor: China's Terracotta Army|publisher=British Museum}}</ref> ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ହୋଇଥିବା ବର୍ଷ (୨୦୦୮) ବ୍ରିଟିଶ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍‍ର ସଫଳତମ ବର୍ଷ ଥିଲା ଏବଂ ୨୦୦୭-୨୦୦୮ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ [[ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ]]ର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆକର୍ଷଣ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="guardian">{{cite news|url= https://www.theguardian.com/artanddesign/2008/jul/02/design.heritage|title=Terracotta army makes British Museum favourite attraction|work=The Guardian |location=London |date=2 July 2008| first=Charlotte | last=Higgins | accessdate=25 May 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bestwestern.co.uk/Editorial-News/Article/British-Museum-sees-its-most-successful-year-ever-401.aspx|title=British Museum sees its most successful year ever|work=Best Western|date=3 July 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081011084803/http://www.bestwestern.co.uk/Editorial-News/Article/British-Museum-sees-its-most-successful-year-ever-401.aspx|archivedate=11 October 2008 }}</ref> ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ରାଜା ତୁତାନ୍‍ଖାମୁନ୍‍ଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ପରେ ଏହି ଟେରାକୋଟା ସେନା ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବ୍ରିଟିଶ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍‍କୁ ସର୍ବାଧିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା ।<ref name="guardian"/> ଏତେ ଶୀଘ୍ର ୪ ଲକ୍ଷ ଆଗୁଆ ଟିକଟ ବିକ୍ରି ହୋଇଯିବାରୁ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରାତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଖୋଲା ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିଲା ।<ref name="greatexhibitions">{{cite web|url=http://www.cbc.ca/news/arts/british-museum-ponders-24-hour-opening-for-terracotta-warriors-1.632243|title=British Museum ponders 24-hour opening for terracotta warriors|publisher=CBC News|date=22 November 2007 }}</ref> ''ଦ ଟାଇମ୍‍ସ୍'' (''The Times'') ଅନୁସାରେ ଅଧିକ ସମୟ ଖୋଲା ରଖାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବହୁ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ନିରାଶ ହୋଇ ଫେରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ।<ref name="thetimes">{{cite news|url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/visual_arts/article4296037.ece|title=Is the British Museum the greatest museum on earth?|work=The Times|location=London|date=9 July 2008|first=Damian|last=Whitworth|accessdate=25 May 2010|archive-date=16 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110616042845/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/visual_arts/article4296037.ece|url-status=dead}}</ref> ଚୀନୀ ନବବର୍ଷ ସମୟରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ସମୟରେ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ଜମୁଥିବାରୁ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ସବୁବେଳେ ବନ୍ଦ ରଖାଯାଉଥିଲା ।<ref name="thetimes"/> ''ଟାଇଟାନିକ୍'' ଯାହାଜର ଭଗ୍ନାବଶେଷ ପରେ ଟେରାକୋଟା ସେନା ଆଉ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରାଚୀନ ବସ୍ତୁ ଥିଲା ଯାହାର ନାମ ମାତ୍ର ବହୁ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା ।<ref name="greatexhibitions"/> ୨୦୦୪ ମସିହା ମଇ ୯ ତାରିଖରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[ବାର୍ସେଲୋନା]] ନଗରର ''"ଫୋରମ୍ ଡି ବାର୍ସେଲୋନା"''ଠାରେ ଟେରାକୋଟା ସେନା ଓ ପ୍ରାଚୀନ ବସ୍ତୁଙ୍କର ଏକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ସେଠାକାର ସବୁଠାରୁ ସଫଳ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବୋଲି ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|author=DesarrolloWeb |url=http://www.guiarte.com/noticias/los-guerreros-de-xian-en-el-forum-de-barcelona.html |title=Los guerreros de Xian, en el Forum de Barcelona |publisher=Guiarte.com |date=19 April 2007|accessdate=3 December 2011}}</ref> ପୁଣି ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୪ରୁ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[ମାଡ୍ରିଡ୍‍]]ର ''ଫୁଣ୍ଡାସ୍ୟନ୍ କାନାଲ୍ ଡି ଇସାବେଲ୍ ୨'' (Fundación Canal de Isabel II)ରେ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିବା ଟେରାକୋଟା ସେନା ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ମଧ୍ୟ ସେଠାକାର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବିବେଚିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.futuropasado.com/?p=198 |title=Guerreros de Xian |publisher=Futuropasado.com |accessdate=3 December 2011 |archive-date=19 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190319134315/https://www.futuropasado.com/?p=198 |url-status=dead }}</ref> [[ଚିଲି]]ର ରାଜଧାନୀ [[ସାଣ୍ଟିଆଗୋ]]ର ସେଣ୍ଟ୍ରୋ କଲ୍ଚରାଲ୍ ଲା ମୋନେଡ଼ାଠାରେ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୯ରୁ ମଇ ୨୦୧୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://latercera.com/contenido/727_202192_9.shtml |title=Llegan a Chile los legendarios Guerreros de Terracota de China |publisher=Latercera.com |accessdate=3 December 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111021205157/http://latercera.com/contenido/727_202192_9.shtml |archivedate=21 October 2011 |df=dmy-all }}</ref> ଏହା ପରେ ପ୍ରଦର୍ଶନୀଟି ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ଆୟୋଜିତ ହେଲା । ଟେରାକୋଟା ସେନାଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ [[ସାନ୍ ଫ୍ରାଂସିସ୍କୋ]]ର ଏସୀୟ କଳା ସଂଗ୍ରହାଳୟ, [[କ୍ୟାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆ]]ର ବାୱର୍ସ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍, [[ହ୍ୟୁଷ୍ଟନ୍‍]]ର ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଅଫ୍ ନ୍ୟାଚୁରାଲ୍ ସାଇନ୍ସ, [[ଆଟଲାଣ୍ଟା]]ର ହାଏ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଅଫ୍ ଆର୍ଟ୍,<ref>{{cite web|url=http://www.guangzhouhotel.com/news/Terracotta_Army_Exhibition.shtml|title=Record-Breaking Terracotta Army Exhibition at Atlanta museum|accessdate=16 January 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110711132527/http://www.guangzhouhotel.com/news/Terracotta_Army_Exhibition.shtml|archivedate=11 July 2011|df=dmy-all}}</ref> [[ୱାଶିଂଟନ୍‍]]ର ନ୍ୟାସ୍‍ନାଲ୍ ଜିଓଗ୍ରାଫିକ୍ ସୋସାଇଟି ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଏବଂ [[ଟୋରୋଣ୍ଟୋ]]ର ରୟାଲ୍ ଓଣ୍ଟାରିଓ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଟେରାକୋଟା ସେନାର ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଆୟୋଜିତ ହେଲା ।<ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/arts/artdesign/story/2011/01/06/terracotta-warriors-rom-attendance.html|title=ROM's terracotta warriors show a blockbuster|publisher=CBC | date=6 January 2011}}</ref> ତାହା ପରେ ୨୦୧୦ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୮ରୁ ୨୦୧୧ ମସିହା ୨୦ ଜାନୁଆରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[ସ୍ୱିଡେନ୍‍]]ର "ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଅଫ୍ ଫାର୍ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ୍ ଆଣ୍ଟିକ୍ୱିଟିସ୍"ଠାରେ ଟେରାକୋଟା ସେନା ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଲାଗିଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.nileguide.com/destination/stockholm/local-events/china-s-terracotta-army/14617|title=China's Terracotta Army, Stockholm, Sweden, Reviews|accessdate=20 January 2010|archive-date=29 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329073038/https://cloudfilt.com/stop-207.241.225.226-rrCKQtilnAmKK8emPhR8|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.artdaily.com/index.asp?int_sec=2&int_new=40000|title=World Famous Terracotta Army Arrives in Stockholm for Exhibition at Ostasiatiska Museum|accessdate=20 January 2010|archive-date=22 November 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081122051721/http://www.artdaily.com/index.asp?int_sec=2|url-status=dead}}</ref> ୨୦୧୦ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨ ତାରିଖରୁ ନେଇ ୨୦୧୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ୍ ୧୩ ତାରିଖ ଯାଏଁ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଆର୍ଟ୍ ଗ୍ୟାଲେରି ଅଫ୍ ନ୍ୟୁ ସାଉଥ୍ ୱେଲ୍‍ସ୍‍ଠାରେ ଏହି ୧୨୦ ପ୍ରାଚୀନ କିର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନୀର ନାମ ଥିଲା - 'The First Emperor – China's Entombed Warriors' (ପ୍ରଥମ ସମ୍ରାଟ – ଚୀନର ସମାଧୀସ୍ଥ ଯୋଦ୍ଧାଗଣ) ।<ref>{{cite web | title=Terracotta warriors, Picassos heading to Sydney | publisher=ABC News | date=14 October 2010 | url=http://www.abc.net.au/news/stories/2010/10/14/3038261.htm | accessdate=23 January 2011 | archive-date=20 January 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110120225607/http://www.abc.net.au/news/stories/2010/10/14/3038261.htm | url-status=dead}}</ref> ୨୦୧୧ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୧୧ରୁ ଜୁନ୍ ୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଣ୍ଟ୍ରିଆଲ୍‍ର ଲଳିତ କଳା ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ "L'Empereur guerrier de Chine et son armée de terre cuite" (ଚୀନର ବୀର/ଯୋଦ୍ଧା ସମ୍ରାଟ ଓ ତାଙ୍କର ଟେରାକୋଟା ସେନା) ନାମରେ ଆୟୋଜିତ ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ଏହି ପ୍ରଖ୍ୟାତ କିର୍ତ୍ତୀ ଓ ସମାଧୀ ସ୍ଥଳର କିଛି ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି ।<ref>{{cite web |url=http://www.mbam.qc.ca/empereurdechine/index.html |title=Empereur Guerrier De Chine Et Son Armee De Terre Cuite |publisher=Mbam.qc.ca |accessdate=3 December 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110930200804/http://www.mbam.qc.ca/empereurdechine/index.html |archivedate=30 September 2011 |df=dmy-all }}</ref> ୨୦୦୮ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରୁ ନଭେମ୍ବର ୧୬ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୫ଟି ଟେରାକୋଟା ସୈନିକ [[ଇଟାଲୀ]]ର ତୁରିନ୍ ସହରର ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଅଫ୍ ଆଣ୍ଟିକ୍ୱିଟିସ୍,<ref>{{cite web|url=http://www.ilsole24ore.com/art/SoleOnLine4/Tempo%20libero%20e%20Cultura/2008/07/celeste-impero.shtml?uuid=04e02b30-53d3-11dd-b517-978c7de2eb40&type=Libero|title=Il Celeste Impero. Guerrieri di terracotta a Torino - Il Sole 24 ORE|publisher=}}</ref> ଓ ୨୦୧୦ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ୍ ୧୬ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୯ଟି ଟେରାକୋଟା ସୈନିକ [[ମିଲାନ୍]] ନଗରର ରାଜ ପ୍ରାସାଦରେ "The Two Empires" (ଦୁଇ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ) ନାମରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ଜନତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://viaggi.nanopress.it/news/esercito-di-terracotta-dalla-cina-a-palazzo-reale-di-milano/P18267/|title=Esercito di Terracotta: dalla Cina a Palazzo Reale di Milano - NanoPress Viaggi|publisher=}}</ref> ଏହି ଦଳରେ ଏକ ଘୋଡ଼ା, ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଜଣେ ଧନୁର୍ଦ୍ଧାରୀ ଓ ୬ଟି ବର୍ଚ୍ଛାଧାରୀଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ରହିଥିଲା । ୨୦୧୧ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୧୯ ତାରିଖରୁ ୭ ନଭେମ୍ବର ମଧ୍ୟରେ [[ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ]]ର ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, [[ମୁମ୍ବାଇ]]ର ପ୍ରିନ୍‍ସ୍ ଅଫ୍ ୱେଲ୍‍ସ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, [[ହାଇଦ୍ରାବାଦ]]ର ସଲାର୍ ଜଂଗ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଏବଂ [[କୋଲକାତା]]ର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ପାଠାଗାରରେ "Treasures of Ancient China" (ପ୍ରାଚୀନ ଚୀନର ସମ୍ପଦ) ନାମକ ଏକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ ୨ଟି ଟେରାକୋଟା ସୈନିକ ଓ ଲଂଗ୍‍ମେନ୍ ଗ୍ରୋଟୋଏସ୍ ବୁଦ୍ଧ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ କିଛି ପ୍ରାଚୀନ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୩ ମସିହା ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ୍‍ରୁ ୧୭ ନଭେମ୍ବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ବର୍ଣ୍ଣ୍ ନଗରର ହିଷ୍ଟୋରିକାଲ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଅଫ୍ ବର୍ଣ୍ଣ୍‍ଠାରେ ଟେରାକୋଟା ସୈନିକ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ କିଛି ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=DerBund>{{cite web|title=Die Terrakotta-Krieger sind da|url=http://www.derbund.ch/bern/stadt/Die-TerrakottaKrieger-sind-da/story/22768498|website=Der Bund|accessdate=21 June 2015|date=22 February 2013}}</ref> ୨୦୧୭ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ୍ ୩ରୁ ଜୁଲାଇ ୧୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[ନ୍ୟୁୟର୍କ]] ନଗରୀର ମେଟ୍ରୋପୋଲିଟାନ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଅଫ୍ ଆର୍ଟ୍‍ଠାରେ "Age of Empires: Chinese Art of the Qin and Han Dynasties" ନାମକ ଏକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଟେରାକୋଟା ସେନା ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>[http://www.metmuseum.org/exhibitions/listings/2017/age-of-empires Age of Empires: Chinese Art of the Qin and Han Dynasties] Metropolitan Museum of Art</ref><ref>[http://www.theepochtimes.com/n3/2237817-age-of-empires-chinese-art-of-the-qin-and-han-dynasties-2/ Age of Empires: Chinese Art of the Qin and Han Dynasties] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170805052809/http://www.theepochtimes.com/n3/2237817-age-of-empires-chinese-art-of-the-qin-and-han-dynasties-2/ |date=2017-08-05 }} Epoch Times</ref><ref>[https://www.wsj.com/articles/age-of-empires-chinese-art-of-the-qin-and-han-dynasties-221-b-c-a-d-220-review-treasures-of-nation-building-1491735606 ‘Age of Empires: Chinese Art of the Qin and Han Dynasties (221 B.C-A.D. 220)’ Review: Treasures of Nation-Building] ''Wall Street Journal''</ref> ୨୦୧୭ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ୍ ୮ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[ୱାଶିଂଟନ୍‍]]ର [[ସିଆଟେଲ୍‍]] ସହରର "ପ୍ୟାସିଫିକ୍ ସାଇନ୍ସ୍ ସେଣ୍ଟର"ଠାରେ "Terracotta Warriors of the First Emperor" ନାମକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ୧୦ଟି ଟେରାକୋଟା ସୈନ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news|last1=Upchurch|first1=Michael|title=‘Terracotta Warriors’ exhibit makes grand entrance at Pacific Science Center|url=http://www.seattletimes.com/entertainment/visual-arts/terracotta-warriors-exhibit-makes-grand-entrance-at-pacific-science-center/|accessdate=10 July 2017|work=Seattle Times|date=7 April 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Terracotta Warriors of the First Emperor|url=https://www.pacificsciencecenter.org/terracottawarriors/|website=Pacific Science Center|accessdate=10 July 2017|archive-date=11 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170711201346/https://www.pacificsciencecenter.org/terracottawarriors/|url-status=dead}}</ref> ତାହା ପରେ ୨୦୧୭ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ୍ ୪ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[ପେନ୍‍ସିଲ୍‍ଭେନିଆ]] ରାଜ୍ୟର [[ଫିଲାଡେଲ୍‍ଫିଆ]] ନଗରୀର "ଦ ଫ୍ରାଂକ୍‍ଲିନ୍ ଇନ୍‍ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍"ଠାରେ ପରିକଳ୍ପିତ ବାସ୍ତବିକତା (augmented reality) ବୈଷୟିକ କୌଶଳର ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=http://www.philly.com/philly/entertainment/planner/terracotta-warriors-franklin-institute-exhibit-philly-20170927.html|title=Why the Terracotta Warriors are so special, and how to see them in Philly|work=Philly.com|access-date=3 October 2017|archive-date=2 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171002155659/http://www.philly.com/philly/entertainment/planner/terracotta-warriors-franklin-institute-exhibit-philly-20170927.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/09/29/science/china-terracotta-warriors-augmented-reality.html|title=Arming China’s Terracotta Warriors — With Your Phone|last=Hurdle|first=Jon|date=29 September 2017|work=The New York Times|access-date=3 October 2017|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> ୧୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପରେ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଟେରାକୋଟା ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ପୁଣି ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କଲେ ଏବଂ ଫେବୃଆରୀ ୯ରୁ ଅକ୍ଟୋବର ୨୮ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିଛି ଟେରାକୋଟା ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି [[ଲିଭରପୁଲ୍‍]]ର ୱର୍ଲ୍ଡ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ପରିସରରେ "China's First Emperor and the Terracotta Warriors" ନାମକ ଏକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=http://www.liverpoolmuseums.org.uk/wml/index.aspx|title=World Museum, Liverpool museums|website=www.liverpoolmuseums.org.uk|language=en-GB|access-date=5 January 2018}}</ref> ==ଚିତ୍ର ଗ୍ୟାଲେରି== <!--<gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4">--> <Gallery mode=packed heights=200px> File:Terracotta army 5256.jpg|ସୈନିକମାନଙ୍କ ଏକ ବ୍ୟୂହ File:Officer Terrakottaarmén.jpg|ଅତି ନିକଟରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଏକ ଧନୁର୍ଦ୍ଧରର ନମୁନା File:Terracotta pmorgan.jpg|ସବୁ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ଅଲଗା ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଯାହା ନମୁନାଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ File:XianCavalryman.JPG|ନିଜ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ଜଣେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ File:Terrakottaarmén.jpg|ମାଟି ତିଆରି ପଦାତିକଙ୍କ ଧାଡ଼ି File:TerraCotta Color and Detail.JPG|ନିର୍ମାଣ ବେଳକୁ ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ ହୋଇଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଖୁବ୍ କମ୍ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ରଙ୍ଗର ଛାପ ଦେଖାଯାଏ । ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ, ଯୋତା ଓ ପୋଷାକ ଇତ୍ୟାଦି ଅତି ନିଖୁଣ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । File:Qin bronze chariot two.jpg|ସମ୍ରାଟଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଂସ୍ୟରଥ File:Terracotta horse and two soldiers.jpg|ଏକ ମାଟି ତିଆରି ଘୋଡ଼ା ଓ ଦୁଇଟି ସୈନ୍ୟ File:Archer head.jpg|ଧନୁର୍ଦ୍ଧରର ମୁହଁ, ମୁଣ୍ଡ, କେଶ ବିନ୍ୟାସ ଓ ବ୍ୟବହୃତ ବସ୍ତୁ File:Terrakottaarmén-9.jpg|ପଦାତିକ ସୈନିକ File:Pigments used on terracotta warriors.jpg|ଟେରାକୋଟା ସେନାକୁ ରଞ୍ଜିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ File:Terracotta color 1.jpg|ସୈନିକଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ବ୍ୟବହୃତ ମୂଳ ରଙ୍ଗ ଶୈଳୀର ଏକ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ File:Terracotta color 2.jpg|ସୈନିକଙ୍କ ମୂଳ ପ୍ରତିମାରେ ବ୍ୟବହୃତ ରଙ୍ଗ ଶୈଳୀର ଏକ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ </gallery> ==ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ== * [[ଚୀନର ବିଶାଳ ପ୍ରାଚୀର]] ==ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ== {{ଆଧାର|colwidth=30em}} ==ପୁସ୍ତକ ଆଧାର== * {{cite book|first=Jonathan |last=Clements|title=The First Emperor of China|url={{google books |plainurl=y |id=6_U3HQAACAAJ }}|date=18 January 2007|publisher=Sutton|isbn=978-0-7509-3960-7 |ref=harv}} * {{cite book|first=Corinne |last=Debaine-Francfort|title=The Search for Ancient China|series=[[New Horizons series]]|url={{google books |plainurl=y |id=8W6jQgAACAAJ}}|year=1999|publisher=Thames & Hudson|isbn=978-0-500-30095-4}} * {{cite book|last=Dillon|first=Michael|title=China: A Historical and Cultural Dictionary|publisher=Curzon|location=Richmond, Surrey|year=1998|series=Durham East Asia series|isbn=978-0-7007-0439-2}} * {{cite book|first=Jane |last=Portal|title=The First Emperor: China's Terracotta Army|url={{google books |plainurl=y |id=DWRTFl36nksC}}|year=2007|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-02697-1 |ref=harv}} * {{cite book|url=https://www.scribd.com/doc/6694321/LedderoseA-Magic-Army-for-the-Emperor|last=Ledderose|first=Lothar|title=Ten Thousand Things: Module and Mass Production in Chinese Art|publisher=Princeton University Press|location=Princeton, NJ|year=2000|series=The A.W. Mellon Lectures in the Fine Arts|chapter=A Magic Army for the Emperor|isbn=978-0-691-00957-5|ref=harv|access-date=2018-06-03|archive-date=2013-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110144637/http://www.scribd.com/doc/6694321/LedderoseA-Magic-Army-for-the-Emperor|url-status=dead}} * {{cite book|first=Dorothy |last=Perkins|title=Encyclopedia of China: The Essential Reference to China, Its History and Culture|url={{google books |plainurl=y |id=aUuVQAAACAAJ}}|year=2000|publisher=Facts On File|isbn=978-0-8160-4374-3}} ==ଅନ୍ୟନ୍ୟ ଲିଂକ୍== {{commons category|Terracotta Army}} * [http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=441 UNESCO description of the Mausoleum of the First Qin Emperor] * [https://web.archive.org/web/19981111184645/http://www.bmy.com.cn/ Emperor Qinshihuang's Mausoleum Site Museum (official website)] * [http://english.people.com.cn/200507/09/eng20050709_195157.html People's Daily article on the Terracotta Army] * [http://osgfilms.com/terracotta-warriors-at-discovery-times-square/ OSGFilms Video Article : Terracotta Warriors at Discovery Times Square] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170713155105/http://osgfilms.com/terracotta-warriors-at-discovery-times-square/ |date=2017-07-13 }} * [http://www.history.ucsb.edu/faculty/barbierilow/Research/Lectures/Qin/player.html The Necropolis of the First Emperor of Qin] Excerpt from lecture * [https://www.pbs.org/wnet/secrets/episodes/chinas-terracotta-warriors-watch-the-full-episode/844/ China's Terracotta Warriors] Documentary produced by the [[PBS]] Series [[Secrets of the Dead]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚୀନ]] 2tssrkkfobtw44qdtr87fvgpj739a3n 0 65828 606754 600169 2026-09-24T01:34:30Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606754 wikitext text/x-wiki {{infobox football tournament | logo = | caption = | founded = ୧୯୩୦ | region = ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା (ଆୟୋଜକ : ଫିଫା) | number of teams = ୨୧୧ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସଂଖ୍ୟକ ଦେଶଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ହୋଇଥିବା ୩୨ (ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦେଶ) | related comps = ଫିଫା କନ୍‍ଫେଡ଼େରେସନ୍ସ୍ କପ | current champions = [[ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା]] | most successful team = [[ବ୍ରାଜିଲ]] (୫ ଥର ବିଶ୍ୱବିଜେତା ଦଳ) | broadcasters = | website = {{URL|fifa.com/worldcup/}} | current = [[୨୦୨୨ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ]] }} {{Infobox |image1 = |caption1 = ୨୦୧୮ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପର ଉଦ୍‍ଘାଟନ ଉତ୍ସବ |bodyclass = hlist nowraplinks |headerstyle = border-top:1px solid #aaa |header1 = ବିଶ୍ୱକପ ପ୍ରତିଯୋଗିତା |data2 = * [[୧୯୩୦ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୩୦]] * [[୧୯୩୪ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୩୪]] * [[୧୯୩୮ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୩୮]] * [[୧୯୫୦ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୫୦]] * [[୧୯୫୪ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୫୪]] * [[୧୯୫୮ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୫୮]] * [[୧୯୬୨ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୬୨]] * [[୧୯୬୬ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୬୬]] * [[୧୯୭୦ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୭୦]] * [[୧୯୭୪ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୭୪]] * [[୧୯୭୮ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୭୮]] * [[୧୯୮୨ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୮୨]] * [[୧୯୮୬ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୮୬]] * [[୧୯୯୦ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୯୦]] * [[୧୯୯୪ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୯୪]] * [[୧୯୯୮ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୧୯୯୮]] * [[୨୦୦୨ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୦୨]] * [[୨୦୦୬ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୦୬]] * [[୨୦୧୦ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୧୦]] * [[୨୦୧୪ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୧୪]] * [[୨୦୧୮ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୧୮]] * ''[[୨୦୨୨ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୨୨]]'' * ''[[୨୦୨୬ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୨୬]]'' * ''[[୨୦୩୦ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୩୦]]'' * ''[[୨୦୩୪ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୩୪]]'' }} '''ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ''' (ଇଂରାଜୀରେ '''FIFA World Cup''') ହେଉଛି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫୁଟବଲ୍ ସଂଘଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଏକ ଫୁଟବଲ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତା । ଲୋକେ ଏହାକୁ '''ଫୁଟବଲ୍ ବିଶ୍ୱକପ''' ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି । ଏଥିରେ ବିଶ୍ୱର ଫୁଟବଲ୍ ପରିଚାଳକ ସଂସ୍ଥା ଫିଫା (Fédération Internationale de Football Association - FIFA)ର ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି । ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପ୍ରତି ୪ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ୧୯୪୨ ଓ ୧୯୪୬ ମସିହାରେ [[ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]] ଚାଲିଥିବା ଯୋଗୁଁ ଫୁଟବଲ୍ ବିଶ୍ୱକପ ଆୟୋଜିତ ହୋଇନଥିଲା । ସଦ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ‍(୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଋଷିଆରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ) ବିଶ୍ୱକପ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ [[ଫ୍ରାନ୍ସ]] ବିଶ୍ୱବିଜେତା ଦଳ ହେବାର ଗୌରବ ଲାଭ କରିଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ବିଶ୍ୱକପ ପୂର୍ବରୁ ସେଥିରେ କେଉଁ କେଉଁ ଦଳ ଖେଳିବେ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏକ ଯୋଗ୍ୟତା ଲାଭ ସ୍ତର ଦେଇ ଗତି କରିବାକୁ ହୁଏ । ବିଶ୍ୱକପ ଆୟୋଜନ ବର୍ଷର ପୂର୍ବ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲକାରୀ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହୁଏ ଓ ସେଥିରୁ ୩୨ ଗୋଟି ଦଳ ବିଶ୍ୱକପ ଖେଳିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଯେଉଁ ଦେଶରେ ବିଶ୍ୱକପ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜିତ ହୁଏ, ସେ ଦେଶ ସ୍ୱତଃ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରେ ଓ ବିଶ୍ୱକପରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । ପ୍ରାୟ ୧ ମାସ ଧରି ଏହି ଫୁଟବଲ ମହାସମାରୋହ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୮ଟି ଦେଶ ୨୦ ଥର ବିଶ୍ୱକପ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । [[ବ୍ରାଜିଲ]] ସର୍ବାଧିକ ୫ ଥର ବିଶ୍ୱବିଜୟୀ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହି ଏକମାତ୍ର ଦଳ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକପ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଖେଳିବାର ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିଆସିଛି । ଉଭୟ [[ଜର୍ମାନୀ]] ଓ [[ଇଟାଲୀ]] ୪ ଥର ଲେଖାଏଁ, [[ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା]] ୩ ଥର, [[ଉରୁଗୁଏ]] ଓ [[ଫ୍ରାନ୍ସ]] ୨ ଥର ଲେଖାଏଁ ବିଶ୍ୱବିଜୟୀ ହୋଇଛନ୍ତି । ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଆୟୋଜିତ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱକପରେ ଉରୁଗୁଏ ବିଜୟଶ୍ରୀ ମଣ୍ଡନ କରିଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ [[ଲଂଲଣ୍ଡ]] ଓ [[ସ୍ପେନ୍]] ଗୋଟିଏ ଥର ଲେଖାଏଁ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଛନ୍ତି । ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଆଦୃତ ଓ ଲୋକପ୍ରିୟ ଫୁଟବଲ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତା । ଏହାର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଓ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଦର୍ଶକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଲମ୍ପିକ୍ କ୍ରୀଡ଼ାକୁ ମଧ୍ୟ ପଛରେ ପକାଇ ଦେଇଥାଏ । ୨୦୦୬ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପର ସର୍ବମୋଟ ଦର୍ଶକ ସଂଖ୍ୟା ୨୬୨୯୦ କୋଟି ଏବଂ ୨୦୦୬ ବିଶ୍ୱକପ ଫାଇନାଲ୍ ୭୧.୫୧ କୋଟି ଦର୍ଶକ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ । ଏହି ସଂଖ୍ୟା ସମୁଦାୟ ବିଶ୍ୱର ଜନସଂଖ୍ୟାର ୯ ଭାଗରୁ ଏକ ଭାଗ ।<ref name="2006coverage">{{cite web |url=https://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/marketing/news/newsid=111247/index.html |title=2006 FIFA World Cup broadcast wider, longer and farther than ever before |work=FIFA.com |publisher=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]] |date=6 February 2007 |accessdate=11 October 2009 |archive-date=20 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120120073325/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/marketing/news/newsid=111247/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>Tom Dunmore, [https://books.google.com/books?id=9j1wbp2t1usC&pg=PA235#v=onepage&q&f=false Historical Dictionary of Soccer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230114231539/https://books.google.com/books?id=9j1wbp2t1usC&pg=PA235#v=onepage&q&f=false |date=2023-01-14 }}, page 235, quote "The World Cup is now the most-watched sporting event in the world on television, above even the Olympic Games."</ref><ref>Stephen Dobson and John Goddard, [https://books.google.com/books?id=GxyG0XXdvR4C&pg=PA407#v=onepage&q&f=false The Economics of Football] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230216213742/https://books.google.com/books?id=GxyG0XXdvR4C&pg=PA407#v=onepage&q&f=false |date=2023-02-16 }}, page 407, quote "The World Cup is the most widely viewed sporting event in the world: the estimated cumulative television audience for the 2006 World Cup in Germany was 26.2 billion, an average of 409 million viewers per match.”</ref><ref>Glenn M. Wong, [https://books.google.com/books?id=qEELS7T_Tm0C&pg=PA144#v=onepage&q&f=false The Comprehensive Guide to Careers in Sports] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230216213731/https://books.google.com/books?id=qEELS7T_Tm0C&pg=PA144#v=onepage&q&f=false |date=2023-02-16 }}, page 144, quote "The World Cup is the most-watched sporting event in the world. In 2006, more than 30&nbsp;billion viewers in 214 countries watched the World Cup on television, and more than 3.3&nbsp;million spectators attended the 64 matches of the tournament."</ref> ==ଇତିହାସ== {{Main|ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପର ଇତିହାସ}} ===ପୂର୍ବରୁ ଖେଳାଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା=== ୧୮୭୨ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଫୁଟବଲ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ଇଂଲଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ଲାସ୍‍ଗୋଠାରେ ଖେଳାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.englandfootballonline.com/Seas1872-00/1872-73/M0001Sco1872.html |title=England National Football Team Match No. 1 |publisher=England Football Online |accessdate=19 November 2007 |archive-date=2 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190302171638/http://www.englandfootballonline.com/Seas1872-00/1872-73/M0001Sco1872.html |url-status=live }}</ref> ଏହି ମ୍ୟାଚ୍‍ରେ ଉଭୟ ଦଳ କୌଣସି ଗୋଲ୍ କରିପାରି ନଥିଲେ ଓ ମ୍ୟାଚ୍‍ଟି ଡ୍ର ହୋଇଯାଇଥିଲା । ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ବହୁଦଳୀୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ୧୮୮୪ ମସିହାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ଏହାର ନାମ ଥିଲା "ବ୍ରିଟିଶ୍ ଘରୋଇ ପ୍ରତିଯୋଗିତା" (British Home Championship) ।<ref>{{cite web |url=https://int.soccerway.com/news/2007/November/22/british-pm-backs-return-of-home-nations-championship |title=British PM backs return of Home Nations championship |publisher=Agence France-Presse |accessdate=16 December 2007 |archive-date=18 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160418214220/http://int.soccerway.com/news/2007/November/22/british-pm-backs-return-of-home-nations-championship/ |url-status=live }}</ref> ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭ ବେଳକୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଫୁଟବଲ୍ ଖେଳର ଲୋକପ୍ରିୟତା କ୍ରମଶଃ ବଢ଼ି ଚାଲିଥିଲା । ତେଣୁ ୧୯୦୦, ୧୯୦୪ ଓ ୧୯୦୬ ମସିହାର ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲମ୍ପିକ୍ ଖେଳରେ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଫୁଟବଲ୍‍ ମ୍ୟାଚ୍ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା ଓ ପୁରସ୍କାର ରୂପେ କୌଣସି ପଦକ ଦିଆଯାଉନଥିଲା । ତେବେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଲମ୍ପିକ୍ ସମିତି (IOC) ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ଖେଳମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିକତାମୂଳକ ଖେଳର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite web |first1=Søren |last1=Elbech |first2=Karel |last2=Stokkermans |url=http://www.rsssf.com/tableso/ol1906f.html |title=Intermediate Games of the IV. Olympiad |publisher=[[rec.sport.soccer Statistics Foundation]] |date=26 June 2008 |access-date=23 June 2018 |archive-date=18 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518120750/http://www.rsssf.com/tableso/ol1906f.html |url-status=live }}</ref> ୧୯୦୪ ମସିହାରେ ଫିଫା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବା ପରେ ଅଲମ୍ପିକ୍ ସଭ୍ୟ ପରିସରରୁ ବାହାରେ ଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ମିଶାଇ ୧୯୦୬ ମସିହାରେ ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡଠାରେ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫୁଟବଲ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜନ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଗଲା । ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ଫୁଟବଲ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟ ଥିଲା ଓ ଫିଫା ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ଏକ ଅସଫଳ ପ୍ରୟାସ ଭାବେ ଗଣନା କରେ ।<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/fifa-takes-shape.html |title=History of FIFA – FIFA takes shape |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |accessdate=12 July 2014 |archive-date=29 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150429164727/http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/fifa-takes-shape.html |url-status=dead }}</ref> ଲଣ୍ଡନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୧୯୦୮ ମସିହା ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲମ୍ପିକ୍ ଫୁଟବଲ୍ ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ କ୍ରୀଡ଼ା ରୂପେ ଉଭା ହେଲା । ଇଂଲଣ୍ଡର ଫୁଟବଲ୍ ପରିଚାଳକ ସମିତି "ଦ ଫୁଟବଲ୍ ଏଶୋସିଏସନ୍" ଏହାର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା । ଏଥିରେ ଗ୍ରେଟ୍ ବ୍ରିଟେନ୍ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଲାଭ କରିଥିଲା । ଷ୍ଟକ୍‍ହୋମ୍‍ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୧୯୧୨ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲମ୍ପିକ୍ ଖେଳରେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରେଟ୍ ବ୍ରିଟେନ୍ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲା । ଅଲମ୍ପିକ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଖେଳୁଥିବା ସମସ୍ତ ଫୁଟବଲ୍ ଖେଳାଳୀମାନେ ଉନ୍ନତମାନର କ୍ରୀଡ଼ାଜୀବୀ ନଥିଲେ ବରଂ ସାମୟିକ ଖେଳାଳୀ ଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ୧୯୦୯ ମସିହାରେ ତୁରିନ୍‍ଠାରେ ସାର୍ ଥୋମାସ୍ ଲିପ୍ଟନ୍ ''ସାର୍ ଲିପ୍ଟନ୍ ଥୋମାସ୍ ଟ୍ରଫି'' ନାମକ ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଆୟୋଜନ କଲେ । ଲିପ୍ଟନ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଜାତୀୟ ଦଳ ଖେଳୁନଥିଲେ । ବରଂ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର କିଛି ଫୁଟବଲ୍ କ୍ଲବ୍ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ । ପ୍ରତି କ୍ଲବ୍‍କୁ ନିଜ ନିଜ ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ଗଣନା କରାଯାଉଥିଲା । ବେଳେବେଳେ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ''ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱକପ'' ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଯାଏ ।<ref>{{cite web |url=http://www.shrewsbury.gov.uk/Public/news/thomaslipton.htm |title='The First World Cup'. The Sir Thomas Lipton Trophy |publisher=[[Shrewsbury and Atcham Borough Council]] |date=10 October 2003 |accessdate=11 April 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20031129221811/http://www.shrewsbury.gov.uk/Public/news/thomaslipton.htm |archivedate=29 November 2003}}</ref> ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ [[ଇଟାଲୀ]], [[ଜର୍ମାନୀ]] ଓ [[ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ]]ର ପ୍ରଖ୍ୟାତ କ୍ଲବ୍‍ମାନେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଇଂଲଣ୍ଡର ଫୁଟବଲ୍ ଏଶୋସିଏସନ୍ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ଏକ ଇଂରାଜୀ କ୍ଲବ୍ ଦଳ ପଠାଇବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲା । ଲିପ୍ଟନ୍ ପରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ଡର୍‍ହାମ୍ କାଉଣ୍ଟିର ପଶ୍ଚିମ ଅକ୍‍ଲାଣ୍ଡ କ୍ଲବ୍‍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ । ପଶ୍ଚିମ ଅକ୍‍ଲାଣ୍ଡ କ୍ଲବ୍ ୧୯୦୯ରେ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲା ଓ ପୁଣି ୧୯୧୧ ମସିହାରେ ନିଜ ବିଜେତା ପଦବୀ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା । ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲମ୍ପିକ୍‍ରେ ଖେଳାଯାଉଥିବା ଫୁଟବଲ୍ ମ୍ୟାଚ୍‍ଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୌପଚାରିକ ବିଶ୍ୱ ଫୁଟବଲ୍ ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ଶିପ୍ ଭାବେ ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ଫିଫା ମାନ୍ୟତା ଦେଲା ଓ ଏହି ସବୁ ଖେଳର ଆୟୋଜନର ଦାୟିତ୍ୱ ନିଜ ହାତକୁ ନେଲା ।<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/more-associations-follow.html |title=History of FIFA – More associations follow |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |accessdate=12 July 2014 |archive-date=29 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150429164704/http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/more-associations-follow.html |url-status=dead }}</ref> ବିଭିନ୍ନ ମହାଦେଶର ଦଳମାନେ ଭାଗ ନେବା ଫଳରେ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ମୂଳଦୁଆ ପଡ଼ିଥିଲା । ୧୯୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲମ୍ପିକ୍ ଖେଳରେ [[ମିଶର]] ସମେତ ୧୩ଟି ଦଳ ଫୁଟବଲ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଖେଳିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ [[ବେଲ୍‍ଜିୟମ୍]] ଦଳ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |last=Reyes |first=Macario |date=18 October 1999 |url=http://www.rsssf.com/tableso/ol1920f-det.html |title=VII. Olympiad Antwerp 1920 Football Tournament |publisher=rec.sport.soccer Statistics Foundation |accessdate=10 June 2006 |archive-date=3 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151003122937/http://www.rsssf.com/tableso/ol1920f-det.html |url-status=live }}</ref> ୧୯୨୪ ଓ ୧୯୨୮ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲମ୍ପିକ୍ ଖେଳରେ [[ଉରୁଗୁଏ]] ଦଳ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୨୪କୁ ଫିଫାର ଔପଚାରିକ କାର୍ଯ୍ୟକାଳର ଆରମ୍ଭ ଭାବେ ଗଣନା କରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଏହି ଦୁଇ ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ଶିପ୍‍କୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ମୁକ୍ତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କୁହାଯାଇଥାଏ । ===ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ୱକପ=== [[File:Estadio Centenario (vista aérea).jpg|thumb|left|ଉରୁଗୁଏର ମଣ୍ଟେଭିଡ଼ିଓସ୍ଥିତ ''ଏଷ୍ଟାଡ଼ିଓ ସେଣ୍ଟେନାରିଓ'' ଯେଉଁଠାରେ ୧୯୩୦ ମସିହାର ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଫାଇନାଲ୍ ଖେଳାଯାଇଥିଲା]] ଅଲମ୍ପିକ୍‍ରେ ଖେଳାଯାଉଥିବା ଫୁଟବଲ୍‍ର ସଫଳତା ଓ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଯୋଗୁଁ ଫିଫା ସଭାପତି ଜୁଲ୍‍ସ୍ ରିମେଟ୍ ଫିଫାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜନ କରିବାର ମନ ବଳାଇଲେ । ୧୯୨୮ ମସିହା ମଇ ୨୮ ତାରିଖ ଦିନ [[ଆମ୍‍ଷ୍ଟରଡାମ୍]] ସହରରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଫିଫା କଂଗ୍ରେସ୍‍ର ସଦସ୍ୟମାନେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ଶିପ୍ ଆୟୋଜନ କରିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କଲେ ।<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/first-fifa-world-cup.html |title=History of FIFA – The first FIFA World Cup |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |accessdate=12 July 2014 |archive-date=29 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150429164718/http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/first-fifa-world-cup.html |url-status=dead }}</ref> ମଣ୍ଟେଭିଡ଼ିଓ ଚୁକ୍ତିନାମା (୧୯୨୮) ଓ ଉରୁଗୁଏର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିବା ଅବସରରେ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଫିଫା ଉରୁଗୁଏକୁ ପ୍ରଥମ ଆୟୋଜକ ଭାବେ ଚୟନ କଲା । ଉରୁଗୁଏରେ ୧୯୩୦ ମସିହାର ପ୍ରଥମ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ୍ ଖେଳାଯାଇଥିଲା । କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେଶରୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଜାତୀୟ ଦଳ ପଠାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା । କିନ୍ତୁ ଉରୁଗୁଏ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ୟୁରୋପୀୟ ଦଳମାନଙ୍କୁ ଆଟ୍‍ଲାଣ୍ଟିକ୍ ମହାସାଗର ଅତିକ୍ରମ କରି ଏକ ଲମ୍ବା ଓ ବ୍ୟୟବହୁଳ ଯାତ୍ରାରେ ଯିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା । ଏହି କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ମାତ୍ର ୨ ମାସ ରହିଥିଲେ ହେଁ କୌଣସି ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶ ନିଜ ଦଳ ପଠାଇବାକୁ ରାଜି ହେଲେନାହିଁ । ଜୁଲ୍‍ସ୍ ରିମେଟ୍ ବେଲ୍‍ଜିୟମ୍, ଫ୍ରାଂସ୍, ରୋମେନିଆ ଓ ୟୁଗୋସ୍ଲାଭିଆ ଦଳମାନଙ୍କୁ ପରେ ମନାଇବାରେ ସଫଳ ହେଲେ ଓ ଏହି ଦଳ ସବୁ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଖେଳିବା ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ । ଏହି ବିଶ୍ୱକପ୍‍ରେ ସର୍ବମୋଟ ୧୩ଟି ଦଳ ([[ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା]]ରୁ ୭, [[ୟୁରୋପ୍‍]]ରୁ ୪ ଓ [[ଉତ୍ତର ଆମେରିକା]]ରୁ ୨) ଭାଗନେଇଥିଲେ । ୧୯୩୦ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୩ ତାରିଖ ଦିନ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱକପର ଦୁଇଟି ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳାଗଲା ଏବଂ ଏହି ମ୍ୟାଚ୍‍ଗୁଡ଼ିକରେ ଫ୍ରାଂସ୍ (ମେକ୍ସିକୋକୁ ୪-୧ ଗୋଲ୍‍ରେ ହରାଇ) ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା (ବେଲ୍‍ଜିୟମ୍‍କୁ ୩-୦ ଗୋଲ୍‍ରେ ହରାଇ) ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଫ୍ରାଂସ୍‍ର ଲୁସିଏନ୍ ଲରେଣ୍ଟ୍ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପର ପ୍ରଥମ ଗୋଲ୍ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |first=John F |last=Molinaro |title=The World Cup's 1st goal scorer |publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation|CBC]] |url=http://www.cbc.ca/sports/soccer/the-world-cup-s-1st-goal-scorer-1.825335 |accessdate=12 July 2014 |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402100933/http://www.cbc.ca/sports/soccer/the-world-cup-s-1st-goal-scorer-1.825335 |url-status=live }}</ref> ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ମଣ୍ଟେଭିଡ଼ିଓ ସହରର ୯୩ ହଜାର ଦର୍ଶକଙ୍କ ସାମନାରେ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ ଫାଇନାଲ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳାଗଲା ଯେଉଁଥିରେ ଉରୁଗୁଏ ୪-୨ ଗୋଲ୍‍ରେ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା ଓ ପ୍ରଥମ ଦେଶ ଭାବେ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="origin">{{cite web|url=https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-201_02e_fwc-origin_8816.pdf |title=FIFA World Cup Origin |format=PDF |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |accessdate=19 November 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100614212717/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-201_02e_fwc-origin_8816.pdf |archivedate=14 June 2010 |df=dmy }}</ref> ଏହି ବିଶ୍ୱକପ ପରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲମ୍ପିକ୍‍ରେ ସଉକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଖେଳାଯାଉଥିବା ଫୁଟବଲ୍ ମ୍ୟାଚ୍‍କୁ ନେଇ ଫିଫା ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଲମ୍ପିକ୍ ସମିତି ମଧ୍ୟରେ ମତାନ୍ତର ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ତେଣୁ ୧୯୩୨ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲମ୍ପିକ୍ ଖେଳରୁ ଫୁଟବଲ୍ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/athens2004/news/newsid=92851/index.html |title=The Olympic Odyssey so far&nbsp;... (Part 1: 1908–1964) |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=9 June 2004 |accessdate=12 July 2014 |archive-date=13 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190713153905/https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/athens2004/news/newsid=92851/index.html |url-status=dead }}</ref> ପୁଣି ୧୯୩୬ ଅଲମ୍ପିକ୍ ଖେଳରେ ଫୁଟବଲ୍ ସ୍ଥାନ ପାଇଲା କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳକୁ ଅଲମ୍ପିକ୍ ଫୁଟବଲ୍ ତୁଳନାରେ ବିଶ୍ୱକପର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଓ ଚାହିଦା ବଢ଼ି ସାରିଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ଲାଗି ରହୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଏକ ମହାଦେଶରୁ ଅନ୍ୟ ମହାଦେଶକୁ ଖେଳିବା ପାଇଁ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିବା ଲମ୍ବା ଯାତ୍ରା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିଶ୍ୱକପ ଆୟୋଜନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ । ୧୯୩୪ ବିଶ୍ୱକପ ପାଇଁ ଅଳ୍ପସଂଖ୍ୟକ ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଦଳ ରାଜିଥିଲେ । ବ୍ରାଜିଲ୍ ଓ କ୍ୟୁବାକୁ ଛାଡ଼ି ଅଧିକାଂଶ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଆମେରିକୀୟ ଦଳ ୧୯୩୮ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପର ଆମନ୍ତ୍ରଣକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଦେଇଥିଲେ । କେବଳ ବ୍ରାଜିଲ୍ ଏହି ଉଭୟ ବର୍ଷ ଭାଗ ନେଇଥିଲା । ୧୯୪୨ ଓ ୧୯୪୬ ମସିହାର ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ ଯଥାକ୍ରମେ ଜର୍ମାନୀ ଓ ବ୍ରାଜିଲ୍ ଆୟୋଜକ ହେବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ<ref>{{cite web |url=http://www.cristal.com.pe/articulo/los-datos-mas-curiosos-de-la-fiesta-del-futbol-brasil-1950 |title=Los datos más curiosos de la Fiesta del Fútbol - Brasil 1950 |accessdate=17 April 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120701133216/http://www.cristal.com.pe/articulo/los-datos-mas-curiosos-de-la-fiesta-del-futbol-brasil-1950 |archivedate=1 July 2012}}</ref> କିନ୍ତୁ [[ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]] ଯୋଗୁଁ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ସବୁ ରଦ୍ଦ କରି ଦିଆଯାଇଥିଲା । ===ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ୱକପ=== [[File:Jogo no Estádio do Maracanã, antes da Copa do Mundo de 1950.tif|thumb|୧୯୫୦ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପର ଅବ୍ୟବହିତ ପୂର୍ବରୁ ମାରାକାନା ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ଉଦ୍‍ଘାଟନୀ ମ୍ୟାଚ୍ । ବ୍ରାଜିଲ୍‍ର ଜାତୀୟ ଅଭିଲେଖାଗାରରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ।]] ୧୯୫୦ ମସିହାର ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ ବ୍ରାଜିଲଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଦଳ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଫିଫାରୁ ଓହରି ଯାଇଥିଲେ । ଏହି ବିରୋଧର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଲା - ଏକଦା ବ୍ରିଟିଶ୍‍ମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇଥିବା ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ଖେଳିବା, ଫୁଟବଲରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ୁଥିବା ବ୍ରିଟେନ୍‍କୁ ପସନ୍ଦ ନଥିଲା ।<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/scotland/sportscotland/asportingnation/article/0001/index.shtml |title=Scotland and the 1950 World Cup |publisher=BBC |accessdate=13 May 2007 |archive-date=17 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180617011130/http://www.bbc.co.uk/scotland/sportscotland/asportingnation/article/0001/index.shtml |url-status=live }}</ref> ତେବେ ପରେ ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ଫିଫାର ଆମନ୍ତ୍ରଣରେ ବ୍ରିଟେନ୍ ପୁଣି ଫିଫାରେ ଯୋଗ ଦେଲା ।<ref>[[#glanville|Glanville]]</ref> ପୂର୍ବ ଦୁଇ ବିଶ୍ୱକପକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିବା ଓ ୧୯୩୦ ମସିହାର ବିଶ୍ୱବିଜୟୀ ଦଳ ଉରୁଗୁଏ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅନ୍ତରାଳ ପରେ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପୁନଃ ଯୋଗଦାନ କଲା । ଆୟୋଜକ ବ୍ରାଜିଲ୍‍କୁ ଫାଇନାଲରେ ପରାସ୍ତ କରି ଉରୁଗୁଏ ପୁଣି ବିଶ୍ୱବିଜେତା ଉପାଧି ମଣ୍ଡିତ କରିଥିଲା । ୧୯୩୪ ଓ ୧୯୭୮ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱକପରେ ୧୬ଟି ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦଳ ରହିଥିଲେ । କେବଳ ୧୯୩୮ ମସିହାରେ ଏକ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଦେଖାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିଥିବା ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ ଦଳକୁ ନାଜି ଜର୍ମାନୀ ଦଳରେ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ତେଣୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଦଳ ସଂଖ୍ୟା ୧୫ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ସେହିପରି ୧୯୫୦ରେ ମଧ୍ୟ [[ଭାରତ]], [[ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡ]] ଓ [[ତୁର୍କୀ]] ପ୍ରତିଯୋଗିତାରୁ ଓହରି ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ସମୁଦାୟ ଦଳ ସଂଖ୍ୟା ୧୩ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।<ref>[[#glanville|Glanville]], p45</ref> ବିଶ୍ୱକପରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଦଳ ୟୁରୋପ୍ କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଦେଶ ଥିଲେ । ଉତ୍ତର ଆମେରିକା, ଏସିଆ, ଆଫ୍ରିକା ବା ଓସେନିଆରୁ ଖୁବ୍ କମ୍ ଦଳ ଏହି ସବୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଖେଳୁଥିଲେ । ୟୁରୋପ୍ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏମାନଙ୍କୁ ସହଜରେ ହରାଇ ଦେଉଥିଲେ । ୧୯୮୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୟୁରୋପୀୟ ବା ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ବ୍ୟତୀତ ଯେଉଁ ଅଳ୍ପ କିଛି ଦଳ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରୁ ଆଗକୁ ଯାଇପାରିଥିଲେ, ସେମାନେ ହେଲେ – ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା (୧୯୩୦ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ), କ୍ୟୁବା (୧୯୩୮ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ), ଉତ୍ତର କୋରିଆ (୧୯୬୬ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ), ମେକ୍ସିକୋ (୧୯୭୦ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) । ===୩୨ଟି ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା=== [[File:FIFA World Cup 2010 Uruguay Ghana.jpg|thumb|ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ୨୦୧୦ ବିଶ୍ୱକପ ବେଳେ ଜୋହାନସ୍‍ବର୍ଗ୍‍ର ସକର୍ ସିଟିର ଅଭ୍ୟନ୍ତରର ଏକ ଦୃଶ୍ୟ]] ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱକପର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ସଂଖ୍ୟା ୨୪ଟି ଦଳକୁ<ref>[[#glanville|Glanville]], p238</ref> ଓ ତାହା ପରେ ୧୯୯୮ରେ ୩୨କୁ ବଢ଼ାଇ ଦିଆଗଲା ।<ref>[[#glanville|Glanville]], p359</ref> ଉତ୍ତର ଆମେରିକା, ଏସିଆ ଓ ଆଫ୍ରିକାରୁ ଅଧିକ ଦଳ ଖେଳିବାର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଦିଆଗଲା । ଏହା ପରଠାରୁ ଅନେକ ନୂତନ ଦଳ ବିଶ୍ୱକପରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ନିଜ ଦେଶର ଯଶ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୬ରେ ମେକ୍ସିକୋ (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ), ୧୯୯୦ରେ କ୍ୟାମେରୁନ୍ (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ), ୨୦୦୨ରେ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ, ସେନେଗାଲ୍ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ), ୨୦୧୦ରେ ଘାନା (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ), ୨୦୧୪ରେ କୋଷ୍ଟାରିକା (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ଉନ୍ନୀତ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରିପାରିଥିଲେ । ତେବେ ମଧ୍ୟ ୟୁରୋପୀୟ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିପାରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୪, ୧୯୯୮ ଓ ୨୦୦୬ ମସିହାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୮ ସ୍ଥାନକୁ ୟୁରୋପୀୟ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଦଳମାନେ ଅକ୍ତିଆର କରିପାରିଥିଲେ । ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପରେ ଯୋଗ୍ୟତା ପାଇଁ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ୨୦୦ଟି ଦଳ, ୨୦୦୬ରେ ୧୯୮ଟି ଦଳ ଏବଂ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ୨୦୪ଟି ଦଳଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/news/newsid=122766/index.html |title=Record number of 204 teams enter preliminary competition |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |accessdate=12 July 2014 |archive-date=23 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141023103110/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/news/newsid=122766/index.html |url-status=dead }}</ref> ===୪୮ଟି ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା=== ୨୦୧୩ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ସେପ୍ ବ୍ଲାଟର୍ ବିଶ୍ୱକପରେ କ୍ୟାରିବିଆନ୍ ଫୁଟବଲ୍ ସଂଘକୁ ସ୍ଥାନ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|last=Whittaker|first=James|title=Caribbean pro league can work|url=http://www.compasscayman.com/caycompass/2013/10/23/Caribbean-pro-league-can-work/|publisher=CompassCayman.com|accessdate=28 October 2013|location=Cayman Islands|date=23 October 2013|archive-date=29 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029200646/http://www.compasscayman.com/caycompass/2013/10/23/Caribbean-pro-league-can-work/|url-status=live}}</ref> ୨୦୧୩ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୫ ତାରିଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ଫିଫା ସାପ୍ତାହିକୀର (''FIFA Weekly'') ସଂସ୍କରଣରେ ବ୍ଲାଟର୍ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ: "ଖେଳୁଆଡ଼ ମନୋଭାବ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମୁଁ କ୍ରୀଡ଼ାର ଭୂମଣ୍ଡଳୀକରଣ (globalisation) ପ୍ରତି ଜୋର ଦେବାକୁ ଚାହେଁ । ମୁଁ ଚାହେଁ ଯେ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଓ ଏସୀୟ ଦେଶର ସଂଘମାନଙ୍କୁ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପରେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାପ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଓ ମାନ ମିଳୁ । ୟୁରୋପୀୟ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଦେଶର ସଂଘମାନେ ଏକଚାଟିଆ ବିଶ୍ୱକପରେ ସର୍ବାଧିକ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରୁଥାନ୍ତୁ – ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ ।"<ref>{{cite web|last=Blatter|first=Sepp|title=A level playing field for Africa!|url=https://www.fifa.com/mm//Document/AF-Magazine/FIFAWeekly/02/20/44/47/TheFIFAWeekly1_EN_Neutral.PDF|publisher=FIFA Weekly|accessdate=28 October 2013|page=29|format=PDF|date=25 October 2013|archive-date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305074752/http://www.fifa.com/mm//Document/AF-Magazine/FIFAWeekly/02/20/44/47/TheFIFAWeekly1_EN_Neutral.PDF|url-status=dead}}</ref> ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ଖୁସି କରାଇଥିବା ଏପରି ମତରୁ କିଛି ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କୁ ମନେ ହେଲା ଯେ ବ୍ଲାଟର୍ ଫିଫାର ସଭାପତି ଭାବେ ପୁନଃ ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ଚଳାଇଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web|last=Morley|first=Gary|title=Sepp Blatter calls for more African nations at World Cup finals|url=http://edition.cnn.com/2013/10/25/sport/football/sepp-blatter-fifa-africa-football/index.html|publisher=CNN|accessdate=28 October 2013|date=25 October 2013|archive-date=26 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131026184524/http://edition.cnn.com/2013/10/25/sport/football/sepp-blatter-fifa-africa-football/index.html|url-status=live}}</ref> ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶିତ ହେବା ପରେ ବ୍ଲାଟର୍‍ଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଓ ୟୁରୋପୀୟ ଫୁଟବଲ୍ ସଂଘର ତତ୍କାଳୀନ ସଭାପତି ମିସେଲ୍ ପ୍ଲାଟିନି ବିଶ୍ୱକପରେ ୪୦ଟି ଦଳ ଭାଗ ନେବା ସପକ୍ଷରେ ମତ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ଲାଟିନି କହିଲେ ଯେ ସେ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘକୁ ଅତିରିକ୍ତ ୧ଟି, ଏସୀୟ ଓ ଆଫ୍ରିକୀୟ ସଂଘକୁ ଅତିରିକ୍ତ ୨ଟି ଲେଖାଏଁ, CONCACAF ଓ CONMEBOL ମଧ୍ୟରେ ୨ଟି, ଓସେନିଆ ସଂଘକୁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ସ୍ଥାନ ଦେଇ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦଳଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୩୨ରୁ ବଢ଼ାଇ ୪୦ କରିବେ ।<ref name="times-28-oct-2013">{{cite web|last=Dickinson|first=Matt|title=Michel Platini sets out his plan for the new world order|url=http://www.thetimes.co.uk/tto/sport/football/international/article3906279.ece|publisher=The Times|accessdate=28 October 2013|date=28 October 2013|archive-date=28 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028060920/http://www.thetimes.co.uk/tto/sport/football/international/article3906279.ece|url-status=live}}</ref> ବିଶ୍ୱକପରେ ଦଳ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ବିଷୟରେ ପ୍ଲାଟିନି ସ୍ପଷ୍ଟ ମତ ରଖି କହିଥିଲେ ଯେ – ବିଶ୍ୱକପରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ଜୋର୍ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ କାରଣ ୩୨ଟି ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦଳଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସମସ୍ତେ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଉନ୍ନତ ଦଳ ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ । କାମ ଚଳାଇବା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ଏକ ଉତ୍ତମ ପନ୍ଥା ମାତ୍ର । ଅଧିକ ଆଫ୍ରିକୀୟ ବା ଅନ୍ୟ ଦଳ ଭାଗ ନେବା ଏକ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଶ୍ନ ହୋଇପାରେ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଲା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱବାସୀଙ୍କୁ ନିକଟତର କରାଇବା । ଯଦି ଅନ୍ୟ ଦଳମାନଙ୍କୁ ଭାଗ ନେବାର ସୁଯୋଗ ଦିଆ ନଯାଏ, ସେମାନଙ୍କ ଖେଳରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଅସମ୍ଭବ ।"<ref name="times-28-oct-2013"/> ୨୦୧୬ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବରରେ ଫିଫା ସଭାପତି ଜିଆନି ଇନ୍‍ଫାଣ୍ଟିନୋ ୨୦୨୬ ବିଶ୍ୱକପକୁ ଏକ ୪୮ ଦଳୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବା ସପକ୍ଷରେ ମତ ପୋଷଣ କଲେ ।<ref>[https://www.theguardian.com/football/2016/oct/03/world-cup-expand-48-teams-fifa-gianni-infantino-suggests World Cup could expand to 48 teams, Fifa’s Gianni Infantino suggests] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161004005336/https://www.theguardian.com/football/2016/oct/03/world-cup-expand-48-teams-fifa-gianni-infantino-suggests |date=2016-10-04 }} - The Guardian, 3 October 2016</ref> ୨୦୧୭ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୦ ତାରିଖ ଦିନ ଫିଫା ଘୋଷଣା କଲା ଯେ ୨୦୨୬ ବିଶ୍ୱକପରେ ୪୮ଟି ଦଳ ଭାଗ ନେବେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.spiegel.de/sport/fussball/fifa-beschliesst-fussball-wm-mit-48-mannschaften-a-1129295.html |title=Ab 2026: 48 Teams - Fifa vergrößert die WM |first= |last= |publisher=SPIEGEL ONLINE |access-date=2018-07-05 |archive-date=2017-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110124409/http://www.spiegel.de/sport/fussball/fifa-beschliesst-fussball-wm-mit-48-mannschaften-a-1129295.html |url-status=live }}</ref> === ୨୦୧୫ ଫିଫା ଦୁର୍ନୀତି ବିବାଦ === ମଇ ୨୦୧୫ ବେଳକୁ ଫିଫାରେ ଲାଞ୍ଚ, ଠକେଇ ଓ ପ୍ରସାରଣ ଅଧିକାରର ଆବଣ୍ଟନରେ ଦୁର୍ନିତି, କଳାଧନକୁ ଧଳା କରିବା – ଏପରି ଅନେକ ଅଭିଯୋଗ ଯୋଗୁଁ ଫିଫା ଆୟୋଜିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ସବୁ ଲୋକଙ୍କ ଆଶଙ୍କାର କଳା ବାଦଲ ଘୋଡ଼ାଇ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |last=No byline |date=3 December 2015 |title=The FIFA Investigation, Explained |url=https://www.nytimes.com/2015/12/04/sports/soccer/fifa-investigation.html?ribbon-ad-idx=5&rref=sports/soccer&module=ArrowsNav&contentCollection=Soccer&action=swipe&region=FixedRight&pgtype=article |newspaper=New York Times |location=New York, NY, USA |access-date=3 December 2015 |archive-date=9 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170909010446/https://www.nytimes.com/2015/12/04/sports/soccer/fifa-investigation.html?ribbon-ad-idx=5&rref=sports/soccer&module=ArrowsNav&contentCollection=Soccer&action=swipe&region=FixedRight&pgtype=article |url-status=live }}</ref> ୨୪ ବର୍ଷରେ ଫିଫା ଅଧିକାରୀମାନେ ୧୫ କୋଟି ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର୍‍ରୁ ଅଧିକ ଲାଞ୍ଚ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାର ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା । ମଇ ମାସର ଶେଷ ବେଳକୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ନ୍ୟାୟ ବିଭାଗ ୧୪ ଜଣ ଫିଫା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୪୭ଟି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅପରାଧିକ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିଥିଲା । ପରେ ମଇ ୨୯ ଓ ଡିସେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ୧୨ ଜଣ ଫିଫା ଅଧିକାରୀ ଗିରଫ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://edition.cnn.com/2015/05/27/football/fifa-corruption-charges-justice-department/ |title=FIFA corruption probe targets 'World Cup of fraud,' IRS chief says |last1=McLaughlin |first1=Eliott C. |last2=Botelho |first2=Greg |date=28 May 2015 |website=CNN |publisher=Cable News Network. Turner Broadcasting System, Inc. |access-date=3 December 2015 |archive-date=27 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150527160034/http://edition.cnn.com/2015/05/27/football/fifa-corruption-charges-justice-department/ |url-status=live }}</ref> ୨୦୧୫ ମସିହାର ଶେଷ ବେଳକୁ ୯ ଜଣ ଫିଫା ଅଧିକାରୀ, ୫ ଜଣ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରସାରଣ ସଂସ୍ଥାର କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ନୀତିର ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇ ସାରିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ଫିଫା ସଭାପତି ସେପ୍ ବ୍ଲାଟର୍ ୨୦୧୬ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଇସ୍ତଫା ଦେବାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/0/football/34991874 |title=Fifa crisis: US charges 16 more officials after earlier Zurich arrests |date=4 December 2015 |publisher=BBC News |access-date=2 July 2018 |archive-date=3 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203195200/https://www.bbc.com/sport/0/football/34991874 |url-status=live }}</ref> ୨୦୧୫ ମସିହା ଜୁନ୍ ୪ ତାରିଖରେ ଚକ୍ ବ୍ଲେଜର୍ ପଚରାଉଚରା ବେଳେ ସେ ଏବଂ ଅନେକ ଫିଫା ଅଧିକାରୀ ୧୯୯୮ ଓ ୨୦୧୦ ବିଶ୍ୱକପର ଆୟୋଜନକୁ ନେଇ ଲାଞ୍ଚ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ବିଷୟ ଏଫ୍. ବି. ଆଇ. ଓ ସ୍ୱିସ୍ ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀ ସଂସ୍ଥାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମାନିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/sepp-blatter/11647665/Sepp-Blatter-FBI-investigation-live.html|title=Blazer: Bribes accepted for 1998 and 2010 World Cups - Telegraph|date=3 June 2015|work=Telegraph.co.uk|access-date=2 July 2018|archive-date=10 January 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/sepp-blatter/11647665/Sepp-Blatter-FBI-investigation-live.html|url-status=live}}</ref> ୨୦୧୫ ମସିହା ଜୁନ୍ ୧୦ ତାରିଖରେ ସ୍ୱିସ୍ ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀ ସଂସ୍ଥା ସେପ୍ ବ୍ଲାଟର୍‍ଙ୍କ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର କମ୍ପ୍ୟୁଟରରୁ ବହୁ ତଥ୍ୟ ବରାମତ କରିଥିଲେ ।<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-33088747, "Swiss police seize IT data from Fifa headquarters", ''The BBC'', 10 June 2015]{{dead link|date=October 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Retrieved 10 June 2015</ref> ୨୦୧୮ ଓ ୨୦୨୨ ବିଶ୍ୱକପର ଆୟୋଜନକୁ ନେଇ ପୁଣି ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗ (ଗାର୍ସିଆ ରିପୋର୍ଟ୍) ପ୍ରକାଶ ପାଇବାରୁ ସେହିଦିନ ଫିଫା ୨୦୨୬ର ଆୟୋଜନ ପାଇଁ ହେବାକୁ ଥିବା ନିଲାମ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଦେଇଥିଲା । ଫିଫାର ତତ୍କାଳୀନ ସେକ୍ରେଟାରୀ ଜେନେରାଲ୍ ଜେରୋମ୍ ୱାଲ୍‍କେ କହିଥିଲେ ଯେ "ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତିରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ନିଲାମ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଠିକ୍ ହେବନାହିଁ ।"<ref>{{cite web | url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/33078284 | title=Fifa World Cup 2026 bidding process delayed | publisher=[[BBC Sport]] | date=10 June 2015 | accessdate=10 June 2015 | archive-date=10 June 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150610144829/http://www.bbc.com/sport/0/football/33078284 | url-status=live }}</ref> ୨୦୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୮ ତାରିଖରେ ବ୍ଲାଟର୍ ଓ ଫିଫା ଉପସଭାପତି ମିସେଲ୍ ପ୍ଲାଟିନି ୯୦ଦିନ ପାଇଁ ନିଲମ୍ବିତ ହୋଇଥିଲେ । ତେବେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସମ୍ମୁଖରେ ଉଭୟ ନିଜକୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ବୋଲି ମତ ରଖିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://www.cbc.ca/sports/soccer/blatter-platini-suspended-1.3262043 |title=Sepp Blatter, Michel Platini handed 90-day FIFA suspensions |last=Associated Press |date=8 October 2015 |website=CBC Sports |publisher=CBC/Radio Canada |access-date=3 December 2015 |archive-date=9 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151009040617/http://www.cbc.ca/sports/soccer/blatter-platini-suspended-1.3262043 |url-status=live }}</ref> ୨୦୧୫ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ଜୁରିକ୍ ସହରର ଏକ ହୋଟେଲ୍‍ରୁ ଆଉ ୨ ଜଣ ଫିଫା ଉପସଭାପତିଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା । ପୂର୍ବେ ମଇ ମାସରେ ଏହି ହୋଟେଲ୍‍ରୁ ୭ ଜଣ ଫିଫା କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |last=Ruiz |first=Rebecca |date=3 December 2015 |title=FIFA Corruption: Top Officials Arrested at Zurich Hotel |url=https://www.nytimes.com/2015/12/03/sports/fifa-scandal-arrests-in-switzerland.html |newspaper=New York Times |location=New York, USA |access-date=3 December 2015 |archive-date=4 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151204212742/http://www.nytimes.com/2015/12/03/sports/fifa-scandal-arrests-in-switzerland.html |url-status=live }}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ନ୍ୟାୟ ବିଭାଗ ତରଫରୁ ପୁଣି ୧୬ଟି ଅପରାଧିକ ମାମଲା ଯୋଡ଼ା ଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/0/football/34991874 |title=Fifa crisis: US charges 16 more officials after earlier Zurich arrests |last=no byline |date=3 December 2015 |website=BBC Sport |publisher=BBC |access-date=3 December 2015 |archive-date=3 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203195200/https://www.bbc.com/sport/0/football/34991874 |url-status=live }}</ref> ===ଅନ୍ୟ ଫିଫା ପ୍ରତିଯୋଗିତା=== ==ବିଶ୍ୱକପ ଟ୍ରଫି== ୧୯୩୦ରୁ ୧୯୭୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱକପ ବିଜେତା ଦଳକୁ [[ଜୁଲ୍‍ସ୍ ରିମେଟ୍ ଟ୍ରଫି]] ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିଲା । ଏହି ଟ୍ରଫିକୁ ''ବିଶ୍ୱକପ'' (''World Cup'') ବା ''କୁପେ ଡୁ ମୋଣ୍ଡେ'' (''Coupe du Monde'') ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । ପ୍ରଥମ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପର ପ୍ରାରମ୍ଭ କରାଇଥିବାରୁ ୧୯୪୬ ମସିହା ପରଠାରୁ ଏହାକୁ ଜୁଲ୍‍ସ୍ ରିମେଟ୍‍ଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୭୦ ମସିହା ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ ଜିତିବା ପରେ ବ୍ରାଜିଲ ଦଳକୁ ବିଶ୍ୱକପ ଟ୍ରଫି ସବୁ ଦିନ ପାଇଁ ରଖିଦେବାର ଅନୁମତି ମିଳିଲା । ଅବଶ୍ୟ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ଏହି ଟ୍ରଫି ଚୋରି ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଚୋରମାନେ ଏହି ଟ୍ରଫିଟିକୁ ତରଳାଇ ଦେଇଥିବାରୁ ଏହି ଟ୍ରଫି ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଜବତ କରାଯାଇପାରିଲା ନାହିଁ ।<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa-world-cup/jules-rimet-cup.html |title=Jules Rimet Cup |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |accessdate=12 July 2014 |archive-date=29 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150429120856/http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa-world-cup/jules-rimet-cup.html |url-status=dead }}</ref> ୧୯୭୦ ମସିହା ପରେ ଏକ ନୂଆ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ ଟ୍ରଫିର ପ୍ରଚଳନ କରାଗଲା । ୭ଟି ଦେଶର ଫିଫା ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଦେଖରେଖରେ ୫୩ଟି ବିଭିନ୍ନ ମଡେଲ୍‍ ମଧ୍ୟରୁ ଇଟାଲୀୟ ଶିଳ୍ପୀ ସିଲ୍‍ଭିଓ ଗାଜ୍ଜାନିଗାଙ୍କ ବିଶ୍ୱକପ ଟ୍ରଫି ମଡେଲ୍‍ଟିକୁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା । ନୂଆ ବିଶ୍ୱକପ ଟ୍ରଫିଟିର ଉଚ୍ଚତା ୩୬ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ ଓ ଏହା ୧୮ କ୍ୟାରେଟ୍ (୭୫%) ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ । ଏହାର ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୬.୧୭୫ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ । ଟ୍ରଫିର ତଳଭାଗରେ ଦୁଇଟି ସ୍ତର ମାଲାକାଇଟ୍ ରହିଥାଏ । ୧୯୭୪ ମସିହା ପରଠାରୁ ବିଶ୍ୱକପ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଆୟୋଜନ ବର୍ଷ ଓ ସେହି ବର୍ଷର ବିଜେତାମାନଙ୍କ ନାମ ଟ୍ରଫିର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ଖୋଦିତ ହୋଇ ଲେଖାଯାଇଥାଏ । ଏହି ଟ୍ରଫିର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରି ଗାଜ୍ଜାନିଗା ଲେଖିଛନ୍ତି : "The lines spring out from the base, rising in spirals, stretching out to receive the world. From the remarkable dynamic tensions of the compact body of the sculpture rise the figures of two athletes at the stirring moment of victory."<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa-world-cup/trophy.html |title=FIFA World Cup Trophy |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |accessdate=12 July 2014 |archive-date=28 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150628014947/http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa-world-cup/trophy.html |url-status=dead }}</ref> ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ବିଶ୍ୱବିଜେତା ଦଳକୁ ଟ୍ରଫିଟିଏ ସବୁବେଳ ପାଇଁ ପ୍ରଦାନ କରିଦିଆଯାଉଛି । ବିଶ୍ୱକପ ଜିତିବା ପରେ ହେଉଥିବା ବିଜୟ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ଉତ୍ସବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଜୟୀ ଦଳ ମୁଖ୍ୟ ଟ୍ରଫିଟି ଧରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି । ତାହା ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସୁନା ଚଢ଼ା ହୋଇଥିବା ଏକ ଅବିକଳ ନକଲ ଟ୍ରଫିଟିଏ ସବୁ ବେଳ ପାଇଁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/aboutfifa/marketingtv/marketing/fifaassets/trophy.html |title=FIFA Assets – Trophy |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |accessdate=19 November 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071104165903/http://www.fifa.com/aboutfifa/marketingtv/marketing/fifaassets/trophy.html <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate=4 November 2007}}</ref> ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ବିଜୟୀ ଦଳର ଖେଳାଳୀ, ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଓ ମୁଖ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାରକଙ୍କୁ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ ଟ୍ରଫିର ଚିତ୍ର ରହିଥିବା ଏକ ପଦକ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ବିଜେତା, ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ ଓ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନର ଦଳମାନଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ, ରୌପ୍ୟ ଓ କାଂସ୍ୟ ନିର୍ମିତ ଏହି ପଦକ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । ୨୦୦୨ ବିଶ୍ୱକପରେ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିବା ଆୟୋଜକ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଦଳକୁ ମଧ୍ୟ ପଦକ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୭୮ ବିଶ୍ୱକପ ପୂର୍ବରୁ ଫାଇନାଲ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ଓ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଶେଷରେ ଦଳର ୧୧ ଖେଳାଳୀଙ୍କୁ ପଦକ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିଲା । ୨୦୦୭ ନଭେମ୍ବରରେ ୧୯୩୦ରୁ ୧୯୭୪ ବିଜେତା ସମସ୍ତ ଦଳକୁ ପଦକ ଦିଆଯିବା ନେଇ ଫିଫା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା ।<ref name="espnheroes">{{cite news |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=484715&cc=4716 |title=122 forgotten heroes get World Cup medals |work=ESPNSoccernet.com |publisher=[[ESPN]] |date=25 November 2007 |access-date=4 July 2018 |archive-date=20 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020074058/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=484715&cc=4716 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/8093891.stm |title=World Cup 1966 winners honoured |publisher=BBC Sport |date=10 June 2009 |access-date=4 July 2018 |archive-date=12 June 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090612032102/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/8093891.stm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.mirror.co.uk/news/top-stories/2009/06/11/greavsie-gets-66-medal-115875-21431367/ |title=Jimmy Greaves finally gets his 1966 World Cup medal |work=Mirror.co.uk |publisher=MGN |access-date=2018-07-04 |archive-date=2009-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090614074134/https://www.mirror.co.uk/news/top-stories/2009/06/11/greavsie-gets-66-medal-115875-21431367/ |url-status=live }}</ref> ==ବିଶ୍ୱକପକୁ ରାସ୍ତା== ===ଯୋଗ୍ୟତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ=== ===ମୁଖ୍ୟ ବିଶ୍ୱକପ ପ୍ରତିଯୋଗିତା=== ==ଆୟୋଜକ== [[File:FIFA World cup hosts.png|right|upright=2.25|thumb|୧୯୩୦ରୁ ୨୦୨୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ ଆୟୋଜକ ଦେଶ । ସବୁଜ: ଗୋଟିଏ ଥର; ଗାଢ଼ ସବୁଜ: ଦୁଇ ଥର; ଫିକା ସବୁଜ: ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଆୟୋଜକ]] ===ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା=== ===ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ=== ==ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ== {| class="wikitable sortable" style="text-align:right; text-size:90%; background:#fffffa" |- !rowspan="2"| ବର୍ଷ !rowspan="2"| ଆୟୋଜକ !rowspan="2"| ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ୍/ <br> ସହର !rowspan="2"| ଦର୍ଶକ ଉପସ୍ଥିତି !rowspan="2"| ମ୍ୟାଚ୍ ସଂଖ୍ୟା !rowspan="2"| ହାରାହାରି ଉପସ୍ଥିତି !colspan="3"| ସର୍ବାଧିକ ଦର୍ଶକ ଉପସ୍ଥିତି |- ! ସର୍ବାଧିକ ଦର୍ଶକ ଉପସ୍ଥିତି † ! class="unsortable"|ସର୍ବାଧିକ ଦର୍ଶକ ହୋଇଥିବା ମ୍ୟାଚ୍‍ର ସ୍ଥାନ † ! ସର୍ବାଧିକ ଦର୍ଶକ ଦେଖିଥିବା ମ୍ୟାଚ୍ † |- |align=center|୧୯୩୦||style="text-align:left"|ଉରୁଗୁଏ||data-sort-value="03"|୩/୧||୫୯୦୫୪୯||୧୮||୩୨୮୦୮||୯୩୦୦୦||<small>ଏଷ୍ଟାଡ଼ିଓ ସେଣ୍ଟେନାରିଓ, ମଣ୍ଟେଭିଡ଼ିଓ</small>||<small>ଉରୁଗୁଏ ୬-୧ ୟୁଗୋସ୍ଲାଭିଆ (ସେମି ଫାଇନାଲ୍)</small> |- |align=center|୧୯୩୪||style="text-align:left"|ଇଟାଲୀ||data-sort-value="08"|୮/୮||୩୬୩୦୦୦||୧୭||୨୧୩୫୩||୫୫୦୦୦||<small>ଷ୍ଟାଡ଼ିଓ ନାଜିଓନାଲେ ପି.ଏନ୍.ଏଫ୍, ରୋମ୍</small>||<small>ଇଟାଲୀ ୨-୧ ଚେକୋସ୍ଲୋଭାକିଆ (ଫାଇନାଲ୍)</small> |- |align=center|୧୯୩୮||style="text-align:left"|ଫ୍ରାଂସ୍||୧୦/୯|||୩୭୫୭୦୦||୧୮||୨୦୮୭୨||୫୮୪୫୫||<small>ଷ୍ଟାଡେ ଓଲାଇମ୍ପ୍ ଡି କୋଲୋମ୍ବେସ୍, ପ୍ୟାରିସ୍</small>||<small>ଫ୍ରାଂସ୍ ୧-୩ ଇଟାଲୀ, କ୍ୱାର୍ଟର୍ ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୧୯୫୦||style="text-align:left"|ବ୍ରାଜିଲ୍||data-sort-value="06"|୬/୬||୧୦୪୫୨୪୬||୨୨||୪୭୫୧୧||୧୭୧୭୭୨||<small>ମାରାକାନା ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ୍, ରିଓ ଡି ଜେନିରୋ</small>||<small>ବ୍ରାଜିଲ୍ ୧-୨ ଉରୁଗୁଏ, ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୧୯୫୪||style="text-align:left"|ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ||data-sort-value="06"|୬/୬||୭୬୮୬୦୭||୨୬||୨୯୫୬୨||୬୩୦୦୦||<small>ୱାଂକ୍‍ଡୋର୍ଫ୍ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ୍, ବର୍ଣ୍ଣ୍</small>||<small>ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ ୩-୨ ହଙ୍ଗେରୀ, ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center| ୧୯୫୮||style="text-align:left"|ସ୍ୱିଡେନ୍||୧୨/୧୨||୮୧୯୮୧୦||୩୫||୨୩୪୨୩||୫୦୯୨୮||<small>ଉଲ୍ଲେୱି ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ୍, ଗୋଥେନ୍‍ବର୍ଗ୍</small>||<small>ବ୍ରାଜିଲ୍ ୨-୦ ସୋଭିଏତ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ, ଗ୍ରୁପ୍ ମ୍ୟାଚ୍</small> |- |align=center|୧୯୬୨||style="text-align:left"|ଚିଲି||data-sort-value="04"|୪/୪||୮୯୩୧୭୨||୩୨||୨୭୯୧୨||୬୮୬୭୯||<small>ଏଷ୍ଟାଡିଓ ନାସିଓନାଲ୍, ସାଣ୍ଟିଆଗୋ</small>||<small>ବ୍ରାଜିଲ୍ ୪-୨ ଚିଲି, ସେମି ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୧୯୬୬||style="text-align:left"|ଇଂଲଣ୍ଡ||data-sort-value="08"|୮/୭||୧୫୬୩୧୩୫||୩୨||୪୮୮୪୮||୯୮୨୭୦||<small>ୱେମ୍ବ୍‍ଲି ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ୍, ଲଣ୍ଡନ୍</small>||<small>ଇଂଲଣ୍ଡ ୪-୨ ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ, ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୧୯୭୦||style="text-align:left"|ମେକ୍ସିକୋ||data-sort-value="05"|୫/୫||୧୬୦୩୯୭୫||୩୨||୫୦୧୨୪||୧୦୮୧୯୨||<small>ଏଷ୍ଟାଡ଼ିଓ ଆଜ୍‍ଟେକା, ମେକ୍ସିକୋ ସିଟି</small>||<small>ମେକ୍ସିକୋ ୧-୦ ବେଲ୍‍ଜିୟମ୍, ଗ୍ରୁପ୍ ମ୍ୟାଚ୍</small> |- |align=center| ୧୯୭୪||style="text-align:left" data-sort-value="Germany"|ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ||data-sort-value="09"|୯/୯||୧୮୬୫୭୫୩||୩୮||୪୯୦୯୯||୮୩୧୬୮||<small>ଓଲିମ୍ପିଆଷ୍ଟାଡ଼ିଓନ୍, ପଶ୍ଚିମ ବର୍ଲିନ୍</small>||<small>ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ ୧-୦ ଚିଲି, ଗ୍ରୁପ୍ ମ୍ୟାଚ୍</small> |- |align=center|୧୯୭୮||style="text-align:left"|ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା||data-sort-value="06"|୬/୫||୧୫୪୫୭୯୧||୩୮||୪୦୬୭୯||୭୧୭୧୨||<small>ରିଭର୍ ପ୍ଲେଟ୍ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ୍, ବୁଏନୋସ୍ ଏଇରିସ୍</small>||<small>ଇଟାଲୀ ୧-୦ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା, ଗ୍ରୁପ୍ ମ୍ୟାଚ୍</small> |- |align=center|୧୯୮୨||style="text-align:left"|ସ୍ପେନ୍||୧୭/୧୪||୨୧୦୯୭୨୩||୫୨||୪୦୫୭୨||୯୫୫୦୦||<small>କ୍ୟାମ୍ପ୍ ନୋଆ, ବାର୍ସେଲୋନା</small>||<small>ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ୦-୧ ବେଲ୍‍ଜିୟମ୍, ଉଦ୍‍ଘାଟନୀ ମ୍ୟାଚ୍</small> |- |align=center|୧୯୮୬||style="text-align:left"|ମେକ୍ସିକୋ||୧୨/୧୧||୨୩୯୪୦୩୧||୫୨||୪୬୦୩୯||୧୧୪୬୦୦||<small>ଏଷ୍ଟାଡ଼ିଓ ଆଜ୍‍ଟେକା, ମେକ୍ସିକୋ ସିଟି</small>||<small>ମେକ୍ସିକୋ ୧-୧ ପାରାଗୁଏ, ଗ୍ରୁପ୍ ମ୍ୟାଚ୍</small><br><small>ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ୩-୨ ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ, ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୧୯୯୦||style="text-align:left"|ଇଟାଲୀ||୧୨/୧୨||୨୫୧୬୨୧୫||୫୨||୪୮୩୯୮||୭୪୭୬୫||<small>ସାନ୍ ସିରୋ, ମିଲାନ୍</small>||<small>ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ ୪-୧ ୟୁଗୋସ୍ଲାଭିଆ, ଗ୍ରୁପ୍ ମ୍ୟାଚ୍</small> |- |align=center|୧୯୯୪||style="text-align:left"|ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା||data-sort-value="09"|୯/୯||୩୫୮୭୫୩୮||୫୨||୬୮୯୯୧||୯୪୧୯୪||<small>ରୋଜ୍ ବାଓଲ୍, ପାସାଡେନା, କାଲିଫୋର୍ଣ୍ଣିଆ</small>||<small>ବ୍ରାଜିଲ୍ ୦ (୩)-(୨)୦ ଇଟାଲୀ, ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୧୯୯୮||style="text-align:left"|ଫ୍ରାଂସ୍||୧୦/୧୦||୨୭୮୫୧୦୦||୬୪||୪୩୫୧୭||୮୦୦୦୦||<small>ଷ୍ଟାଡେ ଡି ଫ୍ରଁସ୍, ସେଣ୍ଟ୍ ଡେନିସ୍</small>||<small>ବ୍ରାଜିଲ୍ ୦-୩ ଫ୍ରାଂସ୍, ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୨୦୦୨||style="text-align:left"|ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ<br>ଜାପାନ||୧୦/୧୦<br>୧୦/୧୦||୨୭୦୫୧୯୭||୬୪||୪୨୨୬୯||୬୯୦୨୯||<small>ଇଣ୍ଟର୍‍ନ୍ୟାସ୍‍ନାଲ୍ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ୍ ୟୋକୋହାମା, ଜାପାନ</small>||<small>ବ୍ରାଜିଲ୍ ୨-୦ ଜର୍ମାନୀ, ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୨୦୦୬||style="text-align:left"|ଜର୍ମାନୀ||୧୨/୧୨||୩୩୫୯୪୩୯||୬୪||୫୨୪୯୧||୭୨୦୦୦||<small>ଓଲିମ୍ପିଆଷ୍ଟାଡ଼ଓନ୍, ବର୍ଲିନ୍</small>||<small>ଜର୍ମାନୀ ୧(୪)-(୨)୧ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା, କ୍ୱାର୍ଟର୍ ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୨୦୧୦||style="text-align:left"|ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା||୧୦/୯||୩୧୭୮୮୫୬||୬୪||୪୯୬୭୦||୮୪୪୯୦||<small>ସକର୍ ସିଟି, ଜୋହାନସ୍‍ବର୍ଗ୍</small>||<small>ସ୍ପେନ୍ ୧-୦ ନେଦର୍‍ଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍‍ସ୍, ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୨୦୧୪||style="text-align:left"|ବ୍ରାଜିଲ୍||୧୨/୧୨||୩୪୨୯୮୭୩||୬୪||୫୩୫୯୨||୭୪୭୩୮||<small>ମାରାକାନା ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ୍, ରିଓ ଡି ଜେନିଏରୋ</small>||<small>ଜର୍ମାନୀ ୧-୦ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା, ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୨୦୧୮||style="text-align:left"|ଋଷ୍||୧୨/୧୧|| ||୬୪|| || ||<small>ଲୁଝନୀକୀ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍, ମସ୍କୋ</small> ||<small>ଫ୍ରାନ୍ସ ୪-୨ କ୍ରୋଏସିଆ, ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୨୦୨୨||style="text-align:left"|କାତାର୍||୮/୫|| ||୬୪|| || || ||<small>ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ୩(୪)-(୨)୩ ଫ୍ରାନ୍ସ , ଫାଇନାଲ୍</small> |- |align=center|୨୦୨୬||style="text-align:left"|କାନାଡ଼ା<br>ମେକ୍ସିକୋ<br>ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା||୩/୩<br>୩/୩<br>୧୦/୧୦|| ||୮୦|| || || ||'' |- class="sortbottom" valign="top" style="background:#eeeeee" !colspan="3"|ସର୍ବାଧିକ||'''୩୭୫୦୦୭୧୦'''||'''୮୩୬'''||୪୪୮୫୭||୧୭୧୭୭୨||<small>ମାରାକାନା ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମ୍, ରିଓ (୧୯୫୦)</small>|| |} *ଉତ୍ସ: ଫିଫା<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/30/fs-301_01a_fwc-stats.pdf |title=FIFA World Cup competition records |work=FIFA.com |publisher=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]] |format=PDF |page=2 |accessdate=30 January 2013 |archive-date=12 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412114256/https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/30/fs-301_01a_fwc-stats.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ବେତାର ଓ ଟେଲିଭିଜନ୍ ପ୍ରସାରଣ== ==ବିଶ୍ୱକପମାନଙ୍କରେ ଫଳାଫଳ== ===ପ୍ରଥମ ଚାରୋଟି ସ୍ଥାନ ଅକ୍ତିଆର କରିଥିବା ଦଳସମୂହ=== {| class="wikitable sortable" |- ! ଦଳ !! ବିଜେତା !! ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ !! ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ !! ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନ !! data-sort-type="number"|ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୪ <br />ସ୍ଥାନ !! data-sort-type="number"|ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୩ <br />ସ୍ଥାନ !! data-sort-type="number"|ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୨ <br />ସ୍ଥାନ |- |style="background:#fff68f"|ବ୍ରାଜିଲ୍ |style="background:#fff68f"|୫ (୧୯୫୮, ୧୯୬୨, ୧୯୭୦, ୧୯୯୪, ୨୦୦୨) |୨ (୧୯୫୦[[#୧|*]], ୧୯୯୮) |୨ (୧୯୩୮, ୧୯୭୮) |୨ (୧୯୭୪, ୨୦୧୪[[#୧|*]]) |୧୧||୯||୭ |- |style="background:#fff68f"|ଜର୍ମାନୀ [[#୨|^]] |style="background:#fff68f"|୪ (୧୯୫୪, ୧୯୭୪[[#୧|*]], ୧୯୯୦, ୨୦୧୪) |୪ (୧୯୬୬, ୧୯୮୨, ୧୯୮୬, ୨୦୦୨) |୪ (୧୯୩୪, ୧୯୭୦, ୨୦୦୬ [[#୧|*]], ୨୦୧୦) |୧ (୧୯୫୮) |୧୩||୧୨||୮ |- |style="background:#fff68f"|ଇଟାଲୀ |style="background:#fff68f"|୪ (୧୯୩୪ [[#୧|*]], ୧୯୩୮, ୧୯୮୨, ୨୦୦୬) |୨ (୧୯୭୦, ୧୯୯୪) |୧ (୧୯୯୦ [[#୧|*]]) |୧ (୧୯୭୮) |୮||୭||୬ |- |style="background:#fff68f"|ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା |style="background:#fff68f"|୩ (୧୯୭୮ [[#୧|*]], ୧୯୮୬, ୨୦୨୨) |୩ (୧୯୩୦, ୧୯୯୦, ୨୦୧୪) |align=center|- |align=center|- |୫||୫||୫ |- |style="background:#fff68f"|ଉରୁଗୁଏ |style="background:#fff68f"|୨ (୧୯୩୦ [[#୧|*]], ୧୯୫୦) |align=center|- |align=center|- |୩ (୧୯୫୪, ୧୯୭୦, ୨୦୧୦) |୫||୨||୨ |- |style="background:#fff68f"|ଫ୍ରାଂସ୍ |style="background:#fff68f"|୨ (୧୯୯୮ [[#୧|*]], ୨୦୧୮) |୧ (୨୦୦୬) |୨ (୧୯୫୮, ୧୯୮୬) |୧ (୧୯୮୨) |୫||୪||୨ |- |style="background:#fff68f"|ଇଂଲଣ୍ଡ |style="background:#fff68f"|୧ (୧୯୬୬ [[#୧|*]]) |align=center|- |align=center|- |୧ (୧୯୯୦) |୨||୧||୧ |- |style="background:#fff68f"|ସ୍ପେନ୍ |style="background:#fff68f"|୧ (୨୦୧୦) |align=center|- |align=center|- |୧ (୧୯୫୦) |୨||୧||୧ |- |ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍‍ସ୍ |align=center|- |୩ (୧୯୭୪, ୧୯୭୮, ୨୦୧୦) |୧ (୨୦୧୪) |୧ (୧୯୯୮) |୫||୪||୩ |- |ହଙ୍ଗେରୀ |align=center|- |୨ (୧୯୩୮, ୧୯୫୪) |align=center|- |align=center|- |୨||୨||୨ |- |style=white-space:nowrap|ଚେକୋସ୍ଲୋଭାକିଆ<sup>[[#୩|#]]</sup> |align=center|- |୨ (୧୯୩୪, ୧୯୬୨) |align=center|- |align=center|- |୨||୨||୨ |- |ସ୍ୱିଡେନ୍ |align=center|- |୧ (୧୯୫୮[[#୧|*]]) |୨ (୧୯୫୦, ୧୯୯୪) |୧ (୧୯୩୮) |୪||୩||୧ |- |ପୋଲାଣ୍ଡ୍ |align=center|- |align=center|- |୨ (୧୯୭୪, ୧୯୮୨) |align=center|- |୨||୨||- |- |ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ |align=center|- |align=center|- |୧ (୧୯୫୪) |୧ (୧୯୩୪) |୨||୧||- |- |ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ୍ |align=center|- |align=center|- |୧ (୧୯୬୬) |୧ (୨୦୦୬) |୨||୧||- |- |ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା |align=center|- |align=center|- |୧ (୧୯୩୦) |align=center|- |୧||୧||- |- |ଚିଲି |align=center|- |align=center|- |୧ (୧୯୬୨ [[#୧|*]]) |align=center|- |୧||୧||- |- |କ୍ରୋଏସିଆ |align=center|- |align=center|- |୧ (୧୯୯୮) |align=center|- |୧||୧||- |- |ତୁର୍କୀ |align=center|- |align=center|- |୧ (୨୦୦୨) |align=center|- |୧||୧||- |- |ୟୁଗୋସ୍ଲାଭିଆ<sup>[[#୩|#]]</sup> |align=center|- |align=center|- |align=center|- |୨ (୧୯୩୦, ୧୯୬୨) |୨||-||- |- |ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘ<sup>[[#୩|#]]</sup> |align=center|- |align=center|- |align=center|- |୧ (୧୯୬୬) |୧||-||- |- |ବେଲ୍‍ଜିୟମ୍ |align=center|- |align=center|- |align=center|- |୧ (୧୯୮୬) |୧||-||- |- |ବୁଲ୍‍ଗେରିଆ |align=center|- |align=center|- |align=center|- |୧ (୧୯୯୪) |୧||-||- |- |ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ |align=center|- |align=center|- |align=center|- |୧ (୨୦୦୨ [[#୧|*]]) |୧||-||- |} :<div id="୧"><nowiki>*</nowiki> = ''ଆୟୋଜକ ଦେଶ''</div> :<div id="୨"><nowiki>^</nowiki> = ''ସମ୍ମିଳିତ ଦେଶମାନଙ୍କ ଫଳାଫଳକୁ ମିଶାଇ (ଯଥା – ୧୯୫୪ରୁ ୧୯୯୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ)''</div> :<div id="୩"><nowiki>#</nowiki> = ''ବିଭକ୍ତ ଦେଶମାନଙ୍କ ଫଳାଫଳକୁ ମିଶାଇ''<ref name="successor"/></div> ===ମହାଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ କେଉଁ ଦଳ କେତେଥର ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିଛି (ରାଜ୍ୟସଂଘ ଅନୁଯାୟୀ ତାଲିକା) |- valign=top ! ! ଏସୀୟ ଫୁଟବଲ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ! ଆଫ୍ରିକୀୟ ଫୁଟବଲ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ! ଉତ୍ତର ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆମେରିକା ଓ କ୍ୟାରିବିୟାନ୍ ଫୁଟବଲ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ! ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଫୁଟବଲ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ! ଓସେନିଆ ଫୁଟବଲ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ! ୟୁରୋପୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ! ସର୍ବମୋଟ |- | ଦଳ || ୩୨ || ୩୯ || ୩୯ || ୮୦ || ୪ || ୨୩୧ || ୪୨୫ |- | ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୬ରେ ସ୍ଥାନ || ୫ || ୯ || ୧୩ || ୩୧ || ୧ || ୮୧ || ୧୪୦<ref name=Spain1982>The 1982 edition in Spain had a format with a second round consisting of 12 teams instead of 16, 4 of which qualified to the semi-finals.</ref> |- | ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୮ରେ ସ୍ଥାନ || ୨ || ୩ || ୫ || ୩୨ || ୦ || ୯୪ || ୧୩୬<ref name="Spain1982"/> |- | ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୪ରେ ସ୍ଥାନ || ୧ || ୦ || ୧ || ୨୨ || ୦ || ୫୬ || ୮୦ |- | ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୨ରେ ସ୍ଥାନ || ୦ || ୦ || ୦ || ୧୪ || ୦ || ୨୬ || ୪୦ |- style="border-top:3px solid green" |bgcolor=gold | ପ୍ରଥମ || ୦ || ୦ || ୦ || ୯ || ୦ || ୧୧ || ୨୦ |- |bgcolor=silver | ଦ୍ୱିତୀୟ || ୦ || ୦ || ୦ || ୫ || ୦ || ୧୫ || ୨୦ |- |bgcolor=#cc9966| ତୃତୀୟ || ୦ || ୦ || ୧ || ୩ || ୦ || ୧୬ || ୨୦ |- |bgcolor=#9acdff| ଚତୁର୍ଥ || ୧ || ୦ || ୦ || ୫ || ୦ || ୧୪ || ୨୦ |} ==ବିଶ୍ୱକପରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଅନ୍ୟ ପୁରସ୍କାର== ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱକପର ସମାପନରେ ବିଭିନ୍ନ ଦଳ ଓ ଖେଳାଳୀମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଖେଳାଳୀଙ୍କ ଦଳର କ୍ରମ ଉପରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ନିର୍ଭର କରେନାହିଁ । ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ୬ଟି ବିଭିନ୍ନ ପୁରସ୍କାର ହେଲା :<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_03a_fwc-awards_22643.pdf |title=FIFA World Cup awards |publisher=Fédération Internationale de Football Association |work=FIFA.com |accessdate=5 March 2009 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160630203029/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_03a_fwc-awards_22643.pdf |archivedate=30 June 2016 |df=dmy }}</ref> *'''''ସୁନେଲି ବଲ୍ (ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ବଲ୍ - Golden Ball)''''' : ଏହି ପୁରସ୍କାର ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିବା ଖେଳାଳୀକୁ ମିଳିଥାଏ । ଗଣମାଧ୍ୟମର ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଭୋଟିଂ ଅନୁସାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିବା ଖେଳାଳୀଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମେ ରୌପ୍ୟ ବଲ୍ ଓ କାଂସ୍ୟ ବଲ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{cite web |url=https://int.soccerway.com/news/2006/July/10/golden-ball-for-zinedine-zidane/ |title=Golden Ball for Zinedine Zidane |work=Soccerway |date=10 July 2006 |accessdate=31 December 2007}}</ref> *'''''ସୁନେଲି ଯୋତା (ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ବୁଟ୍ - Golden Boot)''''' : ବିଶ୍ୱକପରେ ସର୍ବାଧିକ ଗୋଲ୍ କରିଥିବା ଖେଳାଳୀକୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥାଏ । ପ୍ରଥମେ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ପିଛିଲା ଭାବେ ୧୯୩୦ ବିଶ୍ୱକପରୁ ସର୍ବାଧିକ ଗୋଲ୍ କରିଥିବା ସବୁ ଖେଳାଳୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା । କିଛି ବର୍ଷ ହେଲା ୨ୟ ଓ ୩ୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିବା ଖେଳାଳୀଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମେ ରୌପ୍ୟ ଯୋତା ଓ କାଂସ୍ୟ ଯୋତା ଦିଆଯାଉଛି ।<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/awards/goldenshoe.html |title=adidas Golden Shoe – FIFA World Cup Final |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |accessdate=12 July 2014 |archive-date=13 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140413183539/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/awards/goldenshoe.html |url-status=dead }}</ref> *'''''ସୁନେଲି ହାତମୌଜା (ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ଗ୍ଲଭ୍ - Golden Glove)''''' : ଏହାକୁ ପୂର୍ବେ ୟାସିନ୍ ଏୱାର୍ଡ଼୍ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । ବିଶ୍ୱକପର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋଲ୍ କିପର୍‍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥାଏ । ଫିଫାର ଟେକ୍‍ନିକାଲ୍ ଷ୍ଟଡ଼ିଦଳ ଏହି ପୁରସ୍କାରର ବିଜେତା ଚୟନ କରନ୍ତି । ଏହି ପୁରସ୍କାର ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/team_pages/germany/newsid_2075000/2075695.stm |title=Kahn named top keeper |publisher=BBC Sport |date=30 June 2002 |accessdate=31 December 2007 |archive-date=15 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094906/http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/team_pages/germany/newsid_2075000/2075695.stm |url-status=live }}</ref> *'''''ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁବ ଖେଳାଳୀ (ବେଷ୍ଟ୍ ୟଂଗ୍ ପ୍ଲେୟାର୍ - Best Young Player)''''' : ୨୧ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିବା ଖେଳାଳୀଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ମିଳେ । ଫିଫାର ଟେକ୍‍ନିକାଲ୍ ଷ୍ଟଡ଼ିଦଳ ଏହି ପୁରସ୍କାରର ବିଜେତା ଚୟନ କରନ୍ତି । ୨୦୦୬ ମସିହାରୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="RSSSF FIFA awards" /> *'''''ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରୀଡ଼ା ମନୋଭାବ ପୁରସ୍କାର (ଫିଫା ଫେଆର୍ ପ୍ଲେ ଟ୍ରଫି - FIFA Fair Play Trophy)''''' : ଉତ୍ତମ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍ ମନୋଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିବା ଦଳକୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥାଏ । ଫିଫା ଫେଆର୍ ପ୍ଲେ ସମିତି ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ମାନଦଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି । ୧୯୭୮ ମସିହାରୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଉଛି ।<ref name="RSSSF FIFA awards">{{cite web|first=José Luis |last=Pierrend |url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/fifa-awards.html |title=FIFA Awards |publisher=rec.sport.soccer Statistics Foundation |date=18 May 2007 |accessdate=8 January 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160112042845/http://www.rsssf.com/miscellaneous/fifa-awards.html |archivedate=12 January 2016 |df= }}</ref> *'''''ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୋରଞ୍ଜକ ଦଳ (ମୋଷ୍ଟ୍ ଏଣ୍ଟର୍ଟେନିଂ ଟିମ୍ - Most Entertaining Team)''''' : ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମନୋରଞ୍ଜନ ଯୋଗାଇ ଦେଇଥିବା ଦଳ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥାଏ । ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦୀଷ୍ଟ ଭୋଟିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ଏହି ପୁରସ୍କାରର ବିଜେତା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଏ । ପ୍ରଥମେ ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref name="RSSSF FIFA awards" /> ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖେଳାଳୀଙ୍କୁ ଫିଫାର ସର୍ବ-ତାରକା ଦଳରେ ସ୍ଥାନୀତ କରାଯାଇଥାଏ । ୧୯୯୮ରୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇ ଆସୁଛି । ==କିର୍ତ୍ତୀମାନ ଓ ପରିସଂଖ୍ୟାନ== [[File:Lothar_Matth%C3%A4us.jpg|thumb|upright|ଲୋଥାର୍ ମାଟ୍‍ହେଉସ୍ ୫ଟି ବିଶ୍ୱକପ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସର୍ବାଧିକ ୨୫ଟି ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳି କିର୍ତ୍ତୀମାନ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ]] ବିଶ୍ୱକପରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିବାର କିର୍ତ୍ତୀମାନ ମିଳିତ ଭାବେ ୩ ଜଣଙ୍କ ନାମରେ ରହିଛି । ସେମାନେ ହେଲେ – ମେକ୍ସିକୋର ଆଣ୍ଟୋନିଓ କାର୍ବାୟାଲ୍ (୧୯୫୦-୧୯୬୬) ଓ ରାଫାଏଲ୍ ମାର୍କ୍ୱେଜ୍ (୨୦୦୨-୨୦୧୮) ଏବଂ ଜର୍ମାନୀର ଲୋଥାର୍ ମାଟ୍‍ହେଉସ୍ (୧୯୮୨-୧୯୯୮) ।<ref>{{cite news |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C00EFD8103AF933A25752C1A96F958260 |title=Matthaus Is the Latest MetroStars Savior |work=New York Times |last=Yannis |first=Alex |date=10 November 1999 |accessdate=23 December 2007 |archive-date=17 December 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081217020729/https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C00EFD8103AF933A25752C1A96F958260 |url-status=live }}</ref> ସର୍ବାଧିକ ୨୫ଟି ମ୍ୟାଚ୍ ସହିତ ମାଟ୍‍ହେଉସ୍ ହେଉଛନ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବିଶ୍ୱକପ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିବା ଖେଳାଳୀ ।<ref>{{cite news |url=http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/2002/world_cup/hof/matthaeus/ |title=World Cup Hall of Fame: Lothar Matthaeus |publisher=CNN |accessdate=23 December 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131227051806/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/2002/world_cup/hof/matthaeus/ |archivedate=27 December 2013}}</ref> [[ବ୍ରାଜିଲ]]ର ଡେଲ୍‍ମା ସାଣ୍ଟୋସ୍ (୧୯୫୪, ୧୯୫୮, ୧୯୬୨), ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀର ଫ୍ରାଂଜ୍ ବେକେନ୍‍ବାଉଅର୍ (୧୯୬୬, ୧୯୭୦, ୧୯୭୪) ଓ [[ଜର୍ମାନୀ]]ର ଫିଲିପ୍ ଲାମ୍ (୨୦୦୬, ୨୦୦୮, ୨୦୧୪) ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପର ସର୍ବ-ତାରକା ଦଳରେ (ଅଲ୍ ଷ୍ଟାର୍ ଟିମ୍) ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ । ଏପରି କୀର୍ତ୍ତିମାନ କେବଳ ଏହି ତିନିଜଣଙ୍କ ନାମରେ ରହିଛି ।<ref>{{cite news|last1=Downie|first1=Andrew|title=Brazil's twice World Cup winner Djalma Santos dies at 84|url=https://www.reuters.com/article/2013/07/24/us-soccer-brazil-djalmasantos-idUSBRE96N0ZO20130724|accessdate=12 July 2014|publisher=Reuters|date=24 July 2013|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924183309/http://www.reuters.com/article/2013/07/24/us-soccer-brazil-djalmasantos-idUSBRE96N0ZO20130724|url-status=live}}</ref> [[ଜର୍ମାନୀ]]ର ମିରୋସ୍ଲାଭ୍ କ୍ଲୋଜା ୨୦୦୨ରୁ ୨୦୧୪ ବିଶ୍ୱକପ ଯାଏଁ ନିଜ ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱକପରେ ସର୍ବାଧିକ ୧୬ଟି ଗୋଲ୍ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୮ର ୨୦୦୬ ବିଶ୍ୱକପ ଖେଳିଥିବା ବ୍ରାଜିଲର ଫୁଟବଲ୍ ତାରକା ରୋନାଲ୍‍ଡୋ ତାହା ପୂର୍ବରୁ ୧୫ଟି ଗୋଲ୍ କରି ରେକର୍ଡ଼୍ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହା ବ୍ରାଜିଲ୍ ବନାମ ଜର୍ମାନୀ ସେମିଫାଇନାଲ୍ ମ୍ୟାଚ୍‍ରେ କ୍ଲୋଜା ରୋନାଲ୍‍ଡୋଙ୍କ ରେକର୍ଡ଼୍ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ । ଏହି ତାଲିକାରେ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିବା ଖେଳାଳୀ ହେଲେ ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀର ଗେର୍ଡ୍ ମ୍ୟୁଲର୍ । ସେ ୧୯୭୦ ଓ ୧୯୭୪ ବିଶ୍ୱକପ ଖେଳି ୧୪ଟି ଗୋଲ୍ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/brazil/5112982.stm |title=Ronaldo's riposte |publisher=BBC Sport |date=27 June 2006 |last=Chowdhury |first=Saj |accessdate=23 December 2007 |archive-date=6 July 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060706072508/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/brazil/5112982.stm |url-status=live }}</ref> ଫ୍ରାଂସ୍‍ର ଜଷ୍ଟ୍ ଫୋଣ୍ଟେନ୍ ଏହି ତାଲିକାର ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି । ସେ ୧୯୫୮ ବିଶ୍ୱକପରେ ସମୁଦାୟ ୧୩ଟି ଗୋଲ୍ କରିଛନ୍ତି । ଗୋଟିଏ ବିଶ୍ୱକପ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସର୍ବାଧିକ ଗୋଲ କରିବାର କୀର୍ତ୍ତିମାନ ଫୋଣ୍ଟେନ୍‍ଙ୍କ ନାମରେ ରହିଛି ।<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/team_pages/france/newsid_1752000/1752740.stm |title=Goal machine was Just superb |publisher=BBC Sport |date=4 April 2002 |accessdate=23 December 2007 |archive-date=12 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160112042846/http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/team_pages/france/newsid_1752000/1752740.stm |url-status=live }}</ref> ୧୯୩୦ରୁ ୧୯୭୪ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ବିଜେତା ଦଳଙ୍କୁ ପଦକ ଦେବାକୁ ଫିଫା ୨୦୦୭ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା ।<ref name="espnheroes"/> ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ବ୍ରାଜିଲର [[ପେଲେ]] ୧୯୫୮, ୧୯୬୨ ଓ ୧୯୭୦ ମସିହାର ବିଶ୍ୱକପ ପାଇଁ ପଦକ ପାଇଥିଲେ । ଏପରି ଭାବେ ତିନି ବର୍ଷ ବିଜେତା ପଦକ ପାଇଥିବାର ସମ୍ମାନ ହାସଲ କରିବାରେ ପେଲେ ହେଉଛନ୍ତି ଏକମାତ୍ର ଖେଳାଳୀ । ୧୯୬୨ ମସିହାର ବିଶ୍ୱକପରେ ପେଲେ ଆଘାତ ଯୋଗୁଁ ଖେଳିପାରି ନଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଦଳର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ ପଦକ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news |url=http://sports.espn.go.com/espn/classic/bio/news/story?page=Pele |title=Pele, King of Futbol |publisher=ESPN |last=Kirby |first=Gentry |date=5 July 2006 |accessdate=23 December 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081216151353/http://sports.espn.go.com/espn/classic/bio/news/story?page=Pele |archivedate=16 December 2008 |df=dmy-all }}</ref> ଦୁଇ ବର୍ଷ ବିଜେତା ପଦକ ପାଇଥିବା ଅନେକ ଖେଳାଳୀ ରହିଛନ୍ତି । ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୭ ଜଣ ଖେଳାଳୀ ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନ ପଦକ (ବିଜେତା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ଦଳର ପଦକ) ପାଇଛନ୍ତି । ସେମାନେ ହେଲେ – ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀର ବେକେନ୍‍ବାଉଅର୍ (୧୯୬୬-୧୯୭୪), ୟୁର୍ଗେନ୍ ଗ୍ରାବୋସ୍କି, ହୋର୍ଷ୍ଟ୍-ଡିଟର୍ ହୋଟ୍‍ଗେସ୍, ସେପ୍ ମାୟର୍ ଓ ୱୁଲ୍‍ଫ୍‍ଗାଂଗ୍ ଓଭେରାଥ୍ (୧୯୬୬-୧୯୭୪), ଇଟାଲୀର ଫ୍ରାଂକୋ ବାରେସି (୧୯୮୨, ୧୯୯୦, ୧୯୯୪) ଓ ଜର୍ମାନୀର ମିରୋସ୍ଲାଭ୍ କ୍ଲୋଜା (୨୦୦୨-୨୦୧୪) ।<ref>{{cite news|title=Brazil, Germany & Every World Cup Winner from 1930 to 2014|url=http://www.goal.com/en-gb/lists/brazil-germany-every-world-cup-winner-from-1930-to-2014/1elichzqoj1py1xvzpnd3ykw7m|work=Goal|date=13 May 2018|access-date=2 July 2018|archive-date=19 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319121604/http://www.goal.com/en-gb/lists/brazil-germany-every-world-cup-winner-from-1930-to-2014/1elichzqoj1py1xvzpnd3ykw7m|url-status=live}}</ref> ଖେଳାଳୀ ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ (କୋଚ୍) ଭାବେ ବିଶ୍ୱକପ ଜିତିଥିବା ମାତ୍ର ଦୁଇ ଜଣ ଖେଳାଳୀ ହେଲେ ବ୍ରାଜିଲର ମାରିଓ ଜାଗାଲୋ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀର ଫ୍ରାଂଜ୍ ବେକେନ୍‍ବାଉଅର୍ । ଜାଗାଲୋ ଖେଳୁଥିବା ବେଳେ ବ୍ରାଜିଲ୍ ୧୯୫୮ ଓ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଏବଂ କୋଚ୍ ଥିବା ସମୟରେ ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ବିଜେତା ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |last=Hughes |first=Rob |date=11 March 1998 |url=http://www.iht.com/articles/1998/03/11/soccer.t_7.php |title=No Alternative to Victory for National Coach : 150 Million Brazilians Keep Heat on Zagalo |work=International Herald Tribune |accessdate=31 December 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080226063509/http://www.iht.com/articles/1998/03/11/soccer.t_7.php <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 26 February 2008}}</ref> ବେକେନ୍‍ବାଉଅର୍ ଖେଳୁଥିବା ବେଳେ ୧୯୭୪ ଓ କୋଚ୍ ଥିବା ବେଳେ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଜର୍ମାନୀ ବିଶ୍ୱବିଜେତା ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |url=http://soccernet.espn.go.com/archive/worldcup/editorial/legends_beckenbauer.html |title=World Cup Legends – Franz Beckenbauer |work=ESPNSoccernet.com |publisher=ESPN |last=Brewin |first=John |date=21 December 2001 |accessdate=31 December 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091119134454/http://soccernet.espn.go.com/archive/worldcup/editorial/legends_beckenbauer.html |archivedate=19 November 2009}}</ref> ନିଜ ଦଳକୁ ଦୁଇଟି ବିଶ୍ୱକପରେ (୧୯୩୪ ଓ ୧୯୩୮) ବିଜୟୀ କରାଇଥିବା ବିଶ୍ୱର ଏକମାତ୍ର କୋଚ୍ ହେଲେ ଇଟାଲୀର ଭିଟ୍ଟୋରିଓ ପୋଜ୍ଜୋ ।<ref>{{cite news |url=http://www.cbc.ca/sports/soccer/1938-world-cup-italy-repeats-as-champions-1.853724 |title=1938 World Cup: Italy repeats as champions |publisher=CBC |date=21 November 2009 |accessdate=12 July 2014 |archive-date=19 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140519223256/http://www.cbc.ca/sports/soccer/1938-world-cup-italy-repeats-as-champions-1.853724 |url-status=live }}</ref> ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଜେତା ଦଳର କୋଚ୍ ତାଙ୍କ ନିଜ ଦେଶର । ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରରେ କହିଲେ କୌଣସି ବିଦେଶୀ କୋଚ୍‍ଙ୍କ ଦଳ କେବେ ବିଶ୍ୱକପ ଜିତିପାରି ନାହିଁ ।<ref>{{cite news|title=The Curse of the Foreign-Born Coach|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748704366504575278893868082062|work=Wall Street Journal|date=13 May 2018|access-date=2 July 2018|archive-date=25 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150725200956/https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748704366504575278893868082062|url-status=live}}</ref> ଜାତୀୟ ଦଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜର୍ମାନୀ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ୧୦୬ଟି ବିଶ୍ୱକପ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଛି, ୮ ଥର ଫାଇନାଲ୍, ୧୩ ଥର ସେମିଫାଇନାଲ୍ ଓ ୧୬ ଥର କ୍ୱାର୍ଟର୍ ଫାଇନାଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉନ୍ନୀତ ହୋଇଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱକପରେ ସର୍ବାଧିକ ୨୨୪ଟି ଗୋଲ୍ ମାରିଛି । ଅପର ପକ୍ଷରେ ବ୍ରାଜିଲ୍ ସର୍ବାଧିକ ଥର (୨୦ଟି) ବିଶ୍ୱକପରେ ଖେଳିଛି ।<ref>{{cite web |url=http://www.worldfootball.net/alltime_table/wm/ |title=World Football – All time table |publisher=World Football |accessdate=13 July 2014 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609165606/https://www.worldfootball.net/alltime_table/wm/ |url-status=live }}</ref> ବ୍ରାଜିଲ ଓ ଜର୍ମାନୀ ପରସ୍ପରକୁ ବିଶ୍ୱକପରେ ଦୁଇଥର ଭେଟିଛନ୍ତି । ୨୦୦୨ ମସିହାର ବିଶ୍ୱକପ ଫାଇନାଲରେ ବ୍ରାଜିଲ୍ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୨୦୧୪ ବିଶ୍ୱକପ ସେମିଫାଇନାଲ୍‍ରେ ଜର୍ମାନୀ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Five Aside: Germany - Brazil preview|url=http://www.espn.com/soccer/blog/name/77/post/1936258/headline|publisher=ESPN|date=13 May 2018|access-date=2 July 2018|archive-date=14 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180514141642/http://www.espn.com/soccer/blog/name/77/post/1936258/headline|url-status=live}}</ref> ===ସର୍ବାଧିକ ଗୋଲ୍ କରିଥିବା ଖେଳାଳୀ=== [[File:FIFA_WC-qualification_2014_-_Austria_vs._Germany_2012-09-11_-_Miroslav_Klose_01.JPG|thumb|upright|ଜର୍ମାନୀର ଖେଳାଳୀ ମିରୋସ୍ଲାଭ୍ କ୍ଲୋଜା ୪ଟି ବିଶ୍ୱକପରେ ନିଜ ଦେଶ ପାଇଁ ୧୬ଟି ଗୋଲ୍ କରିଛନ୍ତି]] {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ ବିଶ୍ୱକପ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମାନଙ୍କରେ ୧୦ରୁ ଅଧିକ ଗୋଲ୍ କରିଥିବା ଖେଳାଳୀ |- !କ୍ରମ !ଦେଶ !ଖେଳାଳୀ !କରିଥିବା ଗୋଲ୍ ସଂଖ୍ୟା |- |୧ |ଜର୍ମାନୀ |align=left|ମିରୋସ୍ଲାଭ୍ କ୍ଲୋଜା |୧୬ |- |୨ |ବ୍ରାଜିଲ୍ |align=left|ରୋନାଲ୍‍ଡୋ |୧୫ |- |୩ |ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ |align=left|ଗେର୍ଡ୍ ମ୍ୟୁଲର୍ |୧୪ |- |୪ |ଫ୍ରାଂସ୍ |align=left|ଜଷ୍ଟ୍ ଫୋଣ୍ଟେନ୍ |୧୩ |- |୫ |ବ୍ରାଜିଲ୍ |align=left|ପେଲେ |୧୨ |- |rowspan=2|୬ |ଜର୍ମାନୀ |align=left|ୟୁର୍ଗେନ୍ କ୍ଲିନ୍ସମାନ୍ନ୍ |୧୧ |- |ହଙ୍ଗେରୀ |align=left|ସାଣ୍ଡୋର୍ କୋସିସ୍ |୧୧ |} ===ବିଶ୍ୱବିଜେତାଙ୍କ ତାଲିକା=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !ସ୍ଥାନ !ଦଳ !ଅଂଶଗ୍ରହଣ !ଖେଳିଛନ୍ତି !ଜିତିଛନ୍ତି !ଡ୍ର ରହିଛି !ହାରିଛନ୍ତି !ଗୋଲ୍ ଦେଇଛନ୍ତି !ଗୋଲ୍ ଖାଇଛନ୍ତି !ଗୋଲ୍ ବ୍ୟବଧାନ !ପଏଣ୍ଟ୍ !ହାରାହାରି<br />ପଏଣ୍ଟ୍ !ଟ୍ରଫି |- |୧ | align=left |ବ୍ରାଜିଲ୍ |୨୦ |୧୦୪ |୭୦ |୧୭ |୧୭ |୨୨୧ |୧୦୨ |୧୧୯ |୨୨୭ |୨.୧୮ |୫ |- |୨ | align=left |ଜର୍ମାନୀ<ref>includes results of {{fb|West Germany}} from 1954 to 1990</ref> |୧୮ |୧୦୬ |୬୬ |୨୦ |୨୦ |୨୨୪ |୧୨୧ |୧୦୩ |୨୧୮ |୨.୦୬ |୪ |- |୩ | align=left |ଇଟାଲୀ |୧୮ |୮୩ |୪୫ |୨୧ |୧୭ |୧୨୮ |୭୭ |୫୧ |୧୫୬ |୧.୮୮ |୪ |- |୪ | align=left |ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା |୧୬ |୭୭ |୪୨ |୧୪ |୨୧ |୧୩୧ |୮୪ |୪୭ |୧୪୦ |୧.୮୨ |୩ |- |୫ | align=left |ସ୍ପେନ୍ |୧୪ |୫୯ |୨୯ |୧୨ |୧୮ |୯୨ |୬୬ |୨୬ |୯୯ |୧.୬୮ |୧ |- |୬ | align=left |ଇଂଲଣ୍ଡ |୧୪ |୬୨ |୨୬ |୨୦ |୧୬ |୭୯ |୫୬ |୨୩ |୯୮ |୧.୫୮ |୧ |- |୭ | align=left |ଫ୍ରାଂସ୍ |୧୪ |୫୯ |୨୮ |୧୨ |୧୯ |୧୦୬ |୭୧ |୩୫ |୯୬ |୧.୬୩ |୧ |- |୮ | align=left |ଉରୁଗୁଏ |୧୨ |୫୧ |୨୦ |୧୨ |୧୯ |୮୦ |୭୧ |୯ |୭୨ |୧.୪୧ |୨ |} ==ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ== {{Wikipedia books|FIFA World Cup}} {{portal|Association football}} {{Wikinews|FIFA receives eleven bids for 2018 and 2022 World Cups}} {{Commons category|FIFA World Cup}} * [[ଲା ଲିଗା]] * [[ଫିଫା କନ୍‍ଫେଡ଼େରେସନ୍ସ କପ]] ==ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ ଓ ଟୀକା== {{Reflist|30em}} ==ପୁସ୍ତକ ଆଧାର== {{refbegin}} * {{cite book |last=Glanville |first=Brian| title=The Story of the World Cup |url=https://archive.org/details/storyofworldcup0000glan_v6n8 |publisher=Faber |year=2005 |isbn=0-571-22944-1 |ref=glanville}} {{refend}} ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍== * {{Official website|https://www.fifa.com/worldcup/index.html}} * [https://web.archive.org/web/20150609003426/https://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/index.html Previous FIFA World Cups] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ]] te98v1su4t4g6mspito0gilk09guwj9 0 66109 606582 328877 2026-09-23T21:23:33Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606582 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Anjali Bhagwat}} {{Infobox sportsperson | name = ଅଞ୍ଜଳି ଭଗବତ୍ | image = | birth_name = ଅଞ୍ଜଳି ରାମାକାନ୍ତ ବେଦପାଠକ | nationality = ଭାରତ | residence = [[ପୁନେ]], [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] | birth_date = {{birth date|1969|12|5|df=y}} | birth_place = [[ମୁମ୍ବାଇ]], [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] | sport = [[ରାଇଫଲ୍ ସୁଟିଂ]] | turnedpro = ୧୯୮୮ | height = ୫´୪ ଫୁଟ (୧୬୩ ସେମି) |show-medals = yes |medaltemplates= <!-- see [[Template:MedalRelatedTemplates]] --> {{MedalCountry | the {{IND}} }} {{MedalCompetition | International Career Statistics}} {{MedalGold|31|}} {{MedalSilver|23|}} {{MedalBronze|7|}} {{MedalCompetition | [[Commonwealth Games]]}} {{MedalGold|Auckland (1999)|Air Rifle(Individual) }} {{MedalGold|Auckland (1999)|Air Rifle Team }} {{MedalGold|Auckland (1999)|3P(Individual) }} {{MedalGold|England (2001)|Air Rifle(Individual) }} {{MedalGold|England (2001)|Air Rifle Team }} {{MedalGold|England (2001)|3P(Individual)}} {{MedalGold|England (2001)|3P Team }} {{MedalGold|England (2002)|Air Rifle(Individual) }} {{MedalGold|England (2002)|Air Rifle Team }} {{MedalGold|England (2002)|3P(Individual)}} {{MedalGold|England (2002)|3P Team }} {{MedalGold|Melbourne (2005)|Air Rifle Team }} {{MedalGold|Melbourne (2005)|3P(Individual)}} {{MedalSilver|Auckland (1999)|3P Team }} {{MedalSilver|England (2001)|Air Rifle Team }} {{MedalSilver|Melbourne (2005)|Air Rifle(Individual)}} {{MedalSilver|Melbourne (2006)|3P Team }} }} '''ଅଞ୍ଜଳି ଭଗବତ୍''' (ଜନ୍ମ ୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୯) ଜଣେ ପେଶାଗତ ଭାରତୀୟ ବନ୍ଧୁକ ଚଳାଳି । ସେ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ୧୦ ମିଟର ଏୟାର୍ ରାଇଫଲ୍‌ରେ ବିଶ୍ୱରେ ୧ ନମ୍ବର ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ୨୦୦୩ରେ ୩୯୯/୪୦୦ ସ୍କୋର କରି [[ମିଲାନ]]ଠାରେ ଆୟୋଜିତ [[ଆଇଏସ୍ଏସ୍)ଏଫ୍ ବିଶ୍ୱ କପ୍|ବିଶ୍ୱ କପ୍ ଫାଇନାଲ୍]] ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଜିତିଥିଲେ । ଅଞ୍ଜଳି ୨୦୦୨ରେ [[ମୁନିଚ]]ଠାରେ ଆୟୋଜିତ [[ଏୟାର୍ ରାଇଫଲ୍]] ବିଭାଗରେ ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷ ମିଶ୍ରିତ ବିଭାଗରେ [[ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୁଟିଂ ସ୍ପୋର୍ଟ ଫେଡ଼େରେସନ୍|ଆଇଏସ୍ଏସ୍ଏଫ୍]] ଚାମ୍ପିଆନ୍ ପୁରସ୍କାର ଏକମାତ୍ର ଭାରତୀୟ ଭାବେ ଜିତିଥିଲେ । ସେ ଭାରତକୁ ୩ଟି କ୍ରମାଗତ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ଓ [[୨୦୦୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ|୨୦୦୦ ସିଡ଼୍‌ନୀ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ]]ରେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ବନ୍ଧୁକ ଚାଳନାକାରୀ ଫାଇନାଲିଷ୍ଟ ଥିଲେ । ସେ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡାରେ ୧୨ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ୪ଟି ରୌପ୍ୟ ଜିତିଥିଲେ । ସେ [[୧୦ ମିଟର ଏୟାର ରାଇଫଲ୍‌]] ଓ ସ୍ପୋର୍ଟ୍‌ସ ରାଇଫଲ୍ [[ଥ୍ରି ପୋଜିସନ୍|୩ପି]]ରେ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ରେକର୍ଡଧାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୨୦୦୩ ଆଫ୍ରୋ-ଏସିଆନ୍ କ୍ରୀଡାରେ ଭଗବତ୍ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଭାବେ ୩ପି ଓ ଏୟାର୍ ରାଇଫଲ୍ ବିଭାଗରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୌପ୍ୟ ଜିତି ଇତିହାସ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ୩୧ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ, ୨୩ଟି ରୌପ୍ୟ ଓ ୭ଟି କାଂସ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି । ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ୧୩ଟି ନୂଆ ରେକର୍ଡ କରିବା ସ‌ହ ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ୫୫ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ, ୩୫ଟି ରୌପ୍ୟ ଓ ୧୬ଟି କାଂସ୍ୟ ଜିତିବା ସ‌ହ ୮ଟି ରେକର୍ଡ କରିଛନ୍ତି । ==ଆଦ୍ୟ ଜୀବନ== ଅଞ୍ଜଳି ରମାକାନ୍ତ ବେଦପାଠକ ୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୯ରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="sportsreference-profile">{{cite web | url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ve/anjali-ramakanta-vedpathak-bhagwat-1.html | title=Anjali Ramakanta Vedpathak-Bhagwat | publisher=Sports Reference LLC | work=Sports-Reference.com | accessdate=6 August 2014 | archive-date=3 March 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200303062234/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ve/anjali-ramakanta-vedpathak-bhagwat-1.html | url-status=dead}}</ref> ସେ ମୁମ୍ବାଇର କ [[କୋଙ୍କଣୀ]] ପରିବାରର । ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଆଥ୍‌ଲେଟ୍ [[କାର୍ଲ୍ ଲୁଇସ୍]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ସେ ଖେଳରେ ମନ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଜାତୟ ସମର ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ବାହିନୀରେ ତାଲିମ ନେଉଥିବା ବେଳେ ପ୍ରଥମ ଥର କରି ବନ୍ଧୁକ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ସେ [[ଜୁଡୋ]] ଓ ପାହଡ ଚଢାଲିର ପ୍ରଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ [[ମୁମ୍ବାଇ]]ର [[କିର୍ତ୍ତୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ସେଠାରେ ଏମ୍ଆରେ (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଇଫଲ୍ ଆସୋସିଏସନ୍‌)ର ଅଂଶବିଶେଷ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୨୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବନ୍ଧୁକ ଧରବାର ୭ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁକ ଚାଳନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୮ରେ ସେ ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗ ନେଇ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ପାଇଁ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ । ==ବାହ୍ୟ ଆଧାର== * {{ISSF |id=SHINDW1205196901}} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{Rajiv Gandhi Khel Ratna Awardees}} {{DEFAULTSORT:ଅଞ୍ଜଳି, ଭଗବତ୍}} [[Category:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[Category:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ବନ୍ଧୁକଚାଳନା ଖେଳାଳି]] [[Category:ISSF rifle shooters]] [[Category:ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ଖେଳରତ୍ନ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ]] [[Category:ଭାରତର ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ବନ୍ଧୁକ ଚାଳନାକାରୀ]] [[Category:Shooters at the 2004 Summer Olympics]] [[Category:Shooters at the 2008 Summer Olympics]] [[Category:Recipients of the Arjuna Award]] [[Category:୧୯୬୯ ଜନ୍ମ]] [[Category:Asian Games medalists in shooting]] [[Category:ମରାଠୀ ଖେଳାଳି]] [[Category:Shooters at the 1998 Asian Games]] [[Category:Shooters at the 2002 Asian Games]] [[Category:Shooters at the 2006 Asian Games]] [[Category:Shooters at the 2014 Asian Games]] [[Category:Sport shooters from Mumbai]] [[Category:Commonwealth Games medallists in shooting]] [[Category:Sportswomen from Maharashtra]] [[Category:Commonwealth Games gold medallists for India]] [[Category:Commonwealth Games silver medallists for India]] [[Category:20th-century Indian women]] [[Category:Asian Games silver medalists for India]] [[Category:Medalists at the 2002 Asian Games]] jvov6x33a96jhjf55wqnhhelasccw2a 0 66222 606587 404084 2026-09-23T21:28:02Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606587 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = ଅନୁ ରାଜ୍ ସିଂ | birth_name = | fullname = | nationality = ଭାରତୀୟ | birth_date = {{birth date and age|1984|2|17|df=yes}} | birth_place = [[ଆଲିଗଡ]], ଭାରତ | residence = | death_date = | death_place = | height = {{height|precision=0|m=1.64}} | weight = {{convert|53|kg|lb|0}} | country = ଭାରତ | sport = [[ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦୀ ଖେଳ|ବନ୍ଧୁକଚାଳନା]] | event = | club = ପୁନେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ / ଗନ୍ ଫର୍ ଗ୍ଲୋରି ଏକାଡ଼େମୀ | coach = | retired = | coaching = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | highestranking = | pb = | show-medals = yes | medaltemplates = {{Medal|Sport | Women's [[Shooting sport|shooting]]}} {{Medal|Country|{{IND}}}} {{Medal|Comp|[[Commonwealth Games]]}} {{Medal|Gold | [[2010 Commonwealth Games|2010 Delhi]] | [[Shooting at the 2010 Commonwealth Games – Women's 10 metre air pistol pairs|10 m air pistol pairs]]}} {{Medal|Comp|[[Commonwealth Shooting Championships|Commonwealth Championships]]}} {{Medal|Gold | 2010 Delhi | 25 m pistol pairs}} {{Medal|Silver | 2010 Delhi | 10 m air pistol}} {{Medal|Silver | 2010 Delhi | 10 m air pistol badge}} {{Medal|Silver | 2010 Delhi | 25 m pistol}} {{Medal|Bronze | [[2017 Commonwealth Shooting Championships|2017 Brisbane]] | 25 m pistol}} }} '''ଅନୁ ରାଜ୍ ସିଂ''' (ଜନ୍ମ, ୧୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବନ୍ଧୁକଚାଳନା ଖେଳାଳି । ୨୦୧୦ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡାରେ ସେ ହୀନା ସିଦ୍ଧୁଙ୍କ ସହ ମିଶି ମହିଳା ଯୁଗଳ ୧୦ ମିଟର୍ ଏୟାର୍ ପିସ୍ତଲ୍ ବିଭାଗରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|url=http://cwg.ndtv.com/commonwealth/article/id/spoen20100156312/type/latest/Heena-Sidhu,-Anu-Raj-Singh-bag-gold-shooting-59105.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20101015021619/http://cwg.ndtv.com/commonwealth/article/id/spoen20100156312/type/latest/Heena-Sidhu%2C-Anu-Raj-Singh-bag-gold-shooting-59105.html |url-status=dead |archive-date=15 October 2010 |title=Heena Sidhu, Anu Raj Singh bag gold in shooting |date=12 October 2010 |publisher=[[NDTV]] |accessdate=13 October 2010 |df= }}</ref> ୨୦୧୨ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ସେ ଉଭୟ ୧୦ ମିଟର୍ ଏୟାର୍ ପିସ୍ତଲ୍ ଓ ୨୫ ମିଟର୍ ପିସ୍ତଲ୍ ବିଭାଗରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀତା କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|title = Annu Raj Singh Bio, Stats, and Results|url = https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/si/annu-raj-singh-1.html|website = Olympics at Sports-Reference.com|accessdate = 2015-07-26|archive-date = 2020-04-18|archive-url = https://web.archive.org/web/20200418115811/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/si/annu-raj-singh-1.html|url-status = dead}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{DEFAULTSORT:ଅନୁ ରାଜ୍, ସିଂ}} [[Category:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[Category:Commonwealth Games gold medallists for India]] [[Category:Indian female sport shooters]] [[Category:Shooters at the 2010 Commonwealth Games]] [[Category:People from Aligarh]] [[Category:Aligarh Muslim University alumni]] [[Category:Medalists at the 2010 Asian Games]] [[Category:Asian Games medalists in shooting]] [[Category:Shooters at the 2010 Asian Games]] [[Category:Shooters at the 2012 Summer Olympics]] [[Category:୧୯୮୪ ଜନ୍ମ]] [[Category:Commonwealth Games medallists in shooting]] [[Category:Sportswomen from Uttar Pradesh]] [[Category:21st-century Indian women]] [[Category:Asian Games silver medalists for India]] 9hiqq4cg4ksuho280ro3ntqcf44bmyj 0 66232 606935 457422 2026-09-24T06:26:18Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606935 wikitext text/x-wiki ୧୯୩୪ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ ହେଉଛି ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଫୁଟବଲ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଯାହା [[ଇଟାଲୀ]] ଦେଶରେ ୨୭-୦୫-୧୯୩୪ରୁ ୧୦-୦୬-୧୯୩୪ ପର୍ଯ୍ୟଂତ ଖେଳା ଯାଇଥିଲା <ref>{{cite web |title=1934 FIFA World Cup Italy |url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/italy1934/index.html |website=FIFA.com |publisher=FIFA |accessdate=21 July 2018 |archive-date=26 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126002944/http://www.fifa.com/worldcup/archive/italy1934/index.html |url-status=dead}}</ref>। ଏଥିରେ ଆୟୋଜକ ଇଟାଲୀ ଦେଶ ଟୁର୍ଣାମେଣ୍ଟ ବିଜୟୀ ହୋଇ ଚାମ୍ପିୟନ ଉପାଧି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା । == ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦେଶ ସମୂହ == ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱ ଫୁଟବଲ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଆୟୋଜକ [[ଇଟାଲୀ]]କୁ ମିଶାଇ ମୋଟ ୧୬ଟି ଦେଶ ଭାଗ ନେ‍ଇଥିଲେ<ref>{{cite web |title=1934 FIFA World Cup |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1934_FIFA_World_Cup#cite_ref-statutes_1-0 |website=ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ |accessdate=21 July 2018}}</ref> । ପ୍ରଥମ ଥର ନିମଂତେ ଏଥିରେ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦେଶ ସବୁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ବା କ୍ୱାଲିଫାୟିଂ ରାଉଣ୍ଡ ଦେ‍ଇ ଆସିଥିଲେ । ଏପରିକି ଆୟୋଜକ ଦେଶ ଇଟାଲୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ପଯ୍ୟାୟ ଦେ‍ଇ ବିଶ୍ୱକପ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା (ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିଶ୍ୱକପ ଗୁଡିକରେ ଏପରି ହୋଇନଥିଲା, ଆୟୋଜକ ଦେଶ ସିଧାସଳଖ ବିଶ୍ୱକପ ଖେଳିବା ଯୋଗ୍ୟତା ପାଇଛଂତି) । [[File:1934_FIFA_World_Cup.png|left|thumb|400px|୧୯୩୪ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପରେ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦେଶସବୁ ଓ ସେମାନଂକ ସ୍ଥାନ ]] == ଆଧାର == [[ଶ୍ରେଣୀ:ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ]] ai6yp8lh9vk7fi62t2xzwmugjbozqvz 0 66495 606780 598882 2026-09-24T02:11:21Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606780 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Buprenorphine}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 457118559 | IUPAC_name = (2''S'')-2-[(5''R'',6''R'',7''R'',14''S'')-17-cyclopropylmethyl-4,5-epoxy-6,14-ethano-3-hydroxy-6-methoxymorphinan-7-yl]-3,3-dimethylbutan-2-ol | image = Buprenorphine.svg | alt = Skeletal formula of buprenorphine | image2 = Buprenorphine molecule from xtal ball.png | alt2 = Ball-and-stick model of the buprenorphine molecule <!--Clinical data--> | tradename = Subutex, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|buprenorphine-hydrochloride}} | MedlinePlus = a605002 | pregnancy_AU = C | pregnancy_US = C | legal_AU = S8 | legal_CA = Schedule I | legal_DE = Anlage III | legal_UK = Class C | legal_US = Schedule III | routes_of_administration = ଜିଭ ତଳେ ([[:en:Sublingual|Sublingual]]), ପାଟିରେ ([[:en:Buccal administration|buccal]]), ମାଂସପେଶୀ ଇଞ୍ଜେକସନ ([[:en:intramuscular|IM]]), ଚର୍ମ ଇଞ୍ଜେକସନ ([[:en:transdermal|transdermal]]), ନାସା ପଥରେ ([[:en:intranasal|intranasal]]), ମଳଦ୍ୱାର ବାଟେ ([[:en:rectally|rectally]]), <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = ଜିଭ ତଳେ: ୩୦%<ref name="pmid9048270">{{cite journal | vauthors = Mendelson J, Upton RA, Everhart ET, Jacob P 3rd, Jones RT | title = Bioavailability of sublingual buprenorphine. | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-pharmacology_1997-01_37_1/page/31 | journal = Journal of Clinical Pharmacology | volume = 37 | issue = 1 | pages = 31–7 | year = 1997 | pmid = 9048270 | doi = 10.1177/009127009703700106}}</ref><br /> ନାସା ପଥରେ: ୪୮%<ref name="pmid2576057">{{cite journal |vauthors=Eriksen J, Jensen NH, Kamp-Jensen M, Bjarnø H, Friis P, Brewster D | title = The systemic availability of buprenorphine administered by nasal spray | journal = J. Pharm. Pharmacol. | volume = 41 | issue = 11 | pages = 803–5 | year = 1989 | pmid = 2576057 | doi = 10.1111/j.2042-7158.1989.tb06374.x}}</ref> | protein_bound = ୯୬% | metabolism = [[ଯକୃତ]] ([[:en:Liver|Liver]]) ([[:en:CYP3A4|CYP3A4]], [[:en:CYP2C8|CYP2C8]]) | elimination_half-life = ୩୭ ଘଣ୍ଟା ( ୨୦–୭୦ ଘଣ୍ଟା) | excretion = [[:en:Bile|Biliary]] and [[:en:kidney|kidney]] | duration_of_action = ୨୪ ଘଣ୍ଟା<ref name=ASHP2017/> | onset = ୩୦ ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ<ref name=ASHP2017/> <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 52485-79-7 | ATC_prefix = N02 | ATC_suffix = AE01 | ATC_supplemental = {{ATC|N07|BC01}} | PubChem = 644073 | IUPHAR_ligand = 1670 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00921 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 559124 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 40D3SCR4GZ | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D07132 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 3216 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEMBL = 511142 <!--Chemical data--> | C=29 | H=41 | N=1 | O=4 | molecular_weight = 467.64 g/mol | smiles = Oc7ccc5c1c7O[C@H]3[C@]6(OC)[C@H](C[C@@]2([C@H](N(CC[C@@]123)CC4CC4)C5)CC6)[C@@](O)(C)C(C)(C)C | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C29H41NO4/c1-25(2,3)26(4,32)20-15-27-10-11-29(20,33-5)24-28(27)12-13-30(16-17-6-7-17)21(27)14-18-8-9-19(31)23(34-24)22(18)28/h8-9,17,20-21,24,31-32H,6-7,10-16H2,1-5H3/t20-,21-,24-,26+,27-,28+,29-/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = RMRJXGBAOAMLHD-IHFGGWKQSA-N |drug_name= |caption= |type= |legal_status= |licence_EU=yes |pregnancy_category= |licence_US= }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Buprenorphine''') ଔଷଧ ଅନେକ ରକମର ବ୍ରାଣ୍ଡ ନାମରେ ବିକ୍ରି ହୁଏ ଯେପରିକି ସୁବୁଟେକ୍ସ; ଏହା ଏକ [[ଓପିଅଏଡ]] ଔଷଧ ଯାହା ଓପିଅଏଡ ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ ([[:en:opioid addiction|opioid addiction]]), ଅକ୍ୟୁଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ କ୍ରନିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ([[:en:chronic pain|chronic pain]]) ଉପଶମ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର ହୁଏ । <ref name=ASHP2017/> ଏହାକୁ ଜିଭ ତଳେ ([[:en:sublingual|under the tongue]]), ଇଞ୍ଜେକସନ ([[:en:injection (medicine)|injection]]), ଚର୍ମ ପ୍ୟାଚ ([[:en:skin patch|skin patch]]) ବା ମେଡିକାଲ ଇମ୍ପ୍ଲାଣ୍ଟ ([[:en:medical implant|implant]]) ଆକାରରେ ରୋଗୀକୁ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=ASHP2017/><ref>{{cite web|title=Press Announcements - FDA approves first buprenorphine implant for treatment of opioid dependence|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm503719.htm|website=FDA|accessdate=12 December 2017|language=en|archive-date=30 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130112207/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm503719.htm|url-status=dead}}</ref> ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଉଇଥଡ୍ରଆଲ ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ୨ ଦିନ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଡାକ୍ତରୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ସାହାଯ୍ୟରେ ଦିଆଯାଏ । <ref name=ASHP2017/> ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ ଲୋକ ନିମନ୍ତେ [[ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ/ନାଲୋକ୍ସୋନ]] ([[:en:buprenorphine/naloxone|buprenorphine/naloxone]]) ନିଶ୍ରଣ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=ASHP2017/> ଏକ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ ଓ ପ୍ରଭାବ ୨୪ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ ।<ref name=ASHP2017/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା --> ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କମ୍ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ([[:en:respiratory depression|respiratory depression]]/ decreased breathing), ନିଦ୍ରାଳୁ, [[ଆଡ୍ରେନାଲ ଇନସଫିସିଏନ୍ସି]] ([[:en:adrenal insufficiency|adrenal insufficiency]]), [[କ୍ୟୁଟି ପ୍ରୋଲୋଙ୍ଗେସନ]] ([[:en:QT prolongation|QT prolongation]]), [[ହାଇପୋଟେନସନ|ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ]] ([[:en:hypotension|low blood pressure]]), [[ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା]] ([[:en:allergic reaction|allergic reaction]]), ଓ ଓପିଅଏଡ ନିଶାସକ୍ତ ଆଦି ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ । <ref name=ASHP2017/> ସିଜର ବା ବାତ ([[:en:seizures|seizures]]) ମାରିବା ଇତିହାସ ଥିଲେ ଅଧିକ ବାତ ସଙ୍କଟ ରହେ ।<ref name=ASHP2017/> ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଓପାଏଡ ଅପେକ୍ଷା ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନରେ କମ୍ ସାଂଘାତିକ [[ଓପିଅଏଡ ଉଇଥଡ୍ରଆଲ]] ([[:en:Opioid withdrawal|Opioid withdrawal]]) ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=ASHP2017/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହାର ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରସଙ୍ଗ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ ଓ [[ସ୍ତନ୍ୟପାନ]] ([[:en:breastfeeding|breastfeeding]]) ସମୟରେ ଏହା ଦେବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଏ ।<ref name=ASHP2017/> ବିଭିନ୍ନ ଓପିଅଏଡ ରିସେପ୍ଟରମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଏହା ପ୍ରଭାବିତ କରେ । <ref name=ASHP2017/> ରିସେପ୍ଟର ଅନୁସାରେ ଏହା ଆଗୋନିସ୍ଟ ([[:en:agonist]]) ବା ପାର୍ସିଆଲ ଅଗୋନିସ୍ଟ ([[:en:partial agonist|partial agonist]]) ବା ଆଣ୍ଟାଗୋନିସ୍ଟ ([[:en:antagonist|antagonist]]) ଭାବରେ କାମ କରେ । <ref name=ASHP2017/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୧୯୮୧ରେ ପ୍ରଥମେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ ବ୍ୟବ‌ହାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଗଲା ।<ref name=ASHP2017>{{cite web|title=Buprenorphine Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/buprenorphine-hydrochloride.html|website=drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|accessdate=17 March 2017|date=26 January 2017}}</ref> ସେଠାରେ ସନ ୨୦୧୨ରେ ପ୍ରାୟ ୯.୩ ନିୟୁତ ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।<ref name=DEA2013/> ଫୁର୍ତ୍ତି ([[:en:euphoria|high]]) ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଇଞ୍ଜେକସନ ବା ନାସା ପଥରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=DEA2013/> ହିରୋଇନ ([[:en:heroin|heroin]]) ବଦଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବେଳେ ବେଳେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=DEA2013/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଆକ୍ଟ [[:en:Controlled Substances Act#Schedule III controlled substances|Schedule III]] ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଦ୍ରବ୍ୟ [[:en:controlled substance|controlled substance]].<ref name=DEA2013>{{cite web|author1=Drug Enforcement Administration|title=Buprenorphine|url=https://www.deadiversion.usdoj.gov/drug_chem_info/buprenorphine.pdf|website=DEA|accessdate=3 December 2017|date=July 2013}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଦୈନିକ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୦.୮୬ରୁ ୧.୩୨ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।<ref>{{cite web|title=NADAC as of 2017-11-29|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-11-29/pmhw-skdi|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|accessdate=3 December 2017|language=en|archive-date=2017-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203153928/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-11-29/pmhw-skdi|url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == * [http://buprenorphine.samhsa.gov/ U.S. Federal government buprenorphine program for opioid addiction] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110228022525/http://www.buprenorphine.samhsa.gov/ |date=2011-02-28 }} * [http://www.nationaldrugstrategy.gov.au/internet/drugstrategy/publishing.nsf/Content/buprenorphine-guide Australian national buprenorphine policy] * [https://www.wired.com/2005/04/bupe/ "The bitter pill"]: A [[Wired (magazine)|''Wired'' magazine]] article on Suboxone * [https://newrepublic.com/article/113051/georgias-war-drugs-how-its-subutex-addiction-ended "Subu Must Die – How a nation of junkies went cold turkey"]: A ''[[The New Republic|New Republic]]'' article on Subutex abuse in the nation of Georgia] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] 9ce3axmv3iw6txyo24jf1c0xy9y7m6c 0 66524 606781 600333 2026-09-24T02:11:22Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606781 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Buprenorphine/naloxone}} {{Drugbox | image = | width = | caption = <!--Combo data--> | type = combo | drug_name = | component1 = Buprenorphine | class1 = [[Opioid modulator]] | component2 = Naloxone | class2 = [[Opioid antagonist]] <!-- Clinical data --> | tradename = ସୁବୋକ୍ସୋନ (Suboxone), ବୁନାଭେଲ (Bunavail), ଜୁବସଲ୍‌ଭ (Zubsolv) ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ<ref name=SAM2016/> | Drugs.com = {{Drugs.com|parent|Suboxone}} | MedlinePlus = | pregnancy_AU = <!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --> | pregnancy_US = C | pregnancy_category = | licence_EU = yes | legal_AU = <!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--> | legal_CA = <!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> | legal_UK = <!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM --> | legal_US = Schedule III | legal_status = | routes_of_administration = [[Sublingual]] <!-- Identifiers --> | CAS_number = | ATCvet = | ATC_prefix = N07 | ATC_suffix = BC51 | PubChem = 11274356 | DrugBank = | synonyms = | KEGG = D10250 }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ/ନାଲୋକ୍ସୋନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Buprenorphine/naloxone''' ଯାହାର ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀକ ନାମ '''ସୁବୋକ୍ସୋନ'''/'''Suboxone''') ପ୍ରକୃତରେ ଦୁଇଟି ଔଷଧର ଏକ ମିଶ୍ରଣ ([[:en:combination drug|combination medication]]‌) ଯେଉଁଥିରେ [[ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ]] ଓ [[ନାଲୋକ୍‌ସୋନ]] ଔଷଧ ଦ୍ୱୟ ଥାଏ । <ref name=Pro2017/> ଓପିଅଏଡ ବେମାରୀର ([[:en:opioid use disorder|opioid use disorder]]) ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଏହା ସ‌ହିତ କାଉନସେଲିଙ୍ଗର ([[:en:counselling|counselling]]) ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ ।<ref name=Pro2017>{{cite web|title=Suboxone - FDA prescribing information, side effects and uses|url=https://www.drugs.com/pro/suboxone.html|website=Drugs.com|accessdate=3 December 2017}}</ref><ref name=Fish2008>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=wPJ-39gVHE0C&pg=PT570|title=Encyclopedia of Substance Abuse Prevention, Treatment, and Recovery|author1=Gary L. Fisher|author2=Nancy A. Roget|date=11 November 2008|publisher=SAGE Publications|isbn=978-1-4129-5084-8|pages=570–}}</ref> ଉଇଥଡ୍ରଆଲ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରାୟ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ କମିଯାଏ ।<ref name=Sri2017/> ଜିଭ ତଳେ [[:en:sublingual|under the tongue]] ବା ପାଟି ଭତରେ [[:en:buccal administration|in the cheek]] ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ/ନାଲୋକ୍‌ସୋନ ରଖି ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।<ref name=SAM2016>{{cite web|url=https://www.samhsa.gov/medication-assisted-treatment/treatment/buprenorphine|title=Buprenorphine|website=www.samhsa.gov|language=en|accessdate=3 December 2017|date=31 May 2016}}</ref> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା --> ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କମ୍ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା (respiratory depression/ decreased breathing), ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ([[:en:hypotension|low blood pressure]]), ଛୋଟ ଆଖି ପିତୁଳା ([[:en:miosis|small pupils]]) ଓ ନିଦ୍ରାଳୂ ଭାବ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=Pro2017/> [[ମେଥାଡନ]] ଅପେକ୍ଷା ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ/ନାଲୋକ୍ସୋନର ମାତ୍ରାଧିକ ହେବା ସଙ୍କଟ କମ୍ ଥାଏ ।<ref name=Sri2017/> କିନ୍ତୁ ମେଥାଡନ ଅପେକ୍ଷା ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ/ନାଲୋକ୍ସୋନ ଚିକିତ୍ସା ଶୀଘ୍ର ବନ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତି ।<ref name=Sri2017/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ମେଥାଡନ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରାଯାଏ ।<ref name=Sri2017>{{Cite journal|last=Srivastava|first=Anita|last2=Kahan|first2=Meldon|last3=Nader|first3=Maya|date=March 2017|title=Primary care management of opioid use disorders: Abstinence, methadone, or buprenorphine-naloxone?|journal=Canadian Family Physician Medecin De Famille Canadien|volume=63|issue=3|pages=200–205|issn=1715-5258|pmc=5349718|pmid=28292795}}</ref> <!-- କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା --> ଅଳ୍ପ ମାତ୍ରାରେ ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ ସାଧାରଣ ଓପିଅଏଡ ([[:en:opioid|opioid]]) ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଏ କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଏ ନାହିଁ ।<ref name=Can2017/> ଏହି କାରଣରୁ ଏହାର ଅଧିକ ମାତ୍ରାର ସଙ୍କଟ ଅନ୍ୟ ଓପିଅଏଡ ଅପେକ୍ଷା କମ ଥାଏ ।<ref name=Can2017>{{cite journal|title=Buprenorphine for Chronic Pain: A Review of the Clinical Effectiveness|journal=Canadian Agency for Drugs and Technologies in Health|date=6 January 2017|pmid=28727399}}</ref> ନାଲୋକ୍‌ସୋନ ଏକ ଓପିଅଏଡ ପ୍ରତିରୋଧକ ([[:en:opioid antagonist|opioid antagonist]]) ଯାହାକୁ ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦେଲେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଓପିଅଏଡମାନଙ୍କୁ ଅବରୋଧ କରେ ।<ref name=Pro2017/> ପାଟିରେ ଦେଲେ ନାଲୋକ୍‌ସୋନ ସ୍ୱଳ୍ପ ଅବଶୋଷିତ ହୁଏ ଓ ଇଞ୍ଜେକସନର ଅପ‌ବ୍ୟବ‌ହାର ରୋକିବା ନିମନ୍ତେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ।<ref name=SAM2016/> ତ‌ଥାପି ଇଞ୍ଜେକସନ ଓ ନାସା ପଥରେ ଏହା ନେଇ ଅପ‌ବ୍ୟବ‌ହାର ହେଉଛି ।<ref name=Pro2017/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଅପବ୍ୟବ‌ହାର ହାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଓପିଅଏଡ ଅପେକ୍ଷା କମ୍ ।<ref name=Yok2011>{{cite journal|last1=Yokell|first1=MA|last2=Zaller|first2=ND|last3=Green|first3=TC|last4=Rich|first4=JD|title=Buprenorphine and buprenorphine/naloxone diversion, misuse, and illicit use: an international review.|journal=Current drug abuse reviews|date=March 2011|volume=4|issue=1|pages=28–41|pmid=21466501|pmc=3154701|doi=10.2174/1874473711104010028}}</ref> <!-- ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ/ନାଲୋକ୍ସୋନର ଏହି ଫର୍ମୁଲା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସନ ୨୦୦୨ରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=Pro2017/><ref name=Yok2011/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଦୈନିକ ଡୋଜର ମୂଲ୍ୟ ସନ ୨୦୧୭ରେ ୨.୩୨ରୁ ୩.୧୫ ଆମେରୀକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=NADAC as of 2017-11-29|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-11-29/pmhw-skdi|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|accessdate=3 December 2017|language=en|archive-date=2017-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203153928/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-11-29/pmhw-skdi|url-status=dead}}</ref> ସନ ୨୯୧୫ରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଦୈନିକ ୦.୯୦ରୁ ୨.୭୨ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲେ ।<ref name=BNF69>{{cite book|title=British national formulary : BNF 69|url=https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse|date=2015|publisher=British Medical Association|isbn=9780857111562|page=346|edition=69}}</ref> ମଧ୍ୟ ୨୦୧୮ରେ ଏହାର ଏକ ଜେନେରିକ ସଂସ୍କରଣ ([[:en:generic medication|generic version]]) ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=Press Announcements - FDA approves first generic versions of Suboxone sublingual film, which may increase access to treatment for opioid dependence |url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm610807.htm |website=www.fda.gov |accessdate=23 June 2018 |language=en |archive-date=16 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316213411/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-generic-versions-suboxone-sublingual-film-which-may-increase-access-treatment |url-status=dead}}</ref> ==See also== * [[:en:Methadone|Methadone]] * [[:en:Buprenorphine/samidorphan|Buprenorphine/samidorphan]] * [[:en:Buprenorphine/naltrexone|Buprenorphine/naltrexone]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] 9ey4jv41f36crjs9eajmxuk6ljmg8fl 0 66692 606801 551956 2026-09-24T03:10:10Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606801 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person | image = Mahadev Desai and Gandhi 2 1939.jpg | image_size = 250px | name = ମହାଦେବ ଦେଶାଇ | caption = ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ମହାଦେବ ଦେଶାଇ | birth_name = | birth_date = ୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୮୯୨ | death_date = ୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୨ (ଆୟୁ ୫୦) | birth_place = ସୁରଟ, [[ଗୁଜରାଟ]] | nationality = {{flag|ଭାରତୀୟ}} | known_for = ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧିଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ସଚିବ<br>ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ,<br> ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ | education = ଏଲ.ଏଲ.ବି, [[ଆଇନ]] | alma_mater = }} '''ମହାଦେବ ଦେଶାଇ''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ଲେଖକ ଏବଂ [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ|ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧି]]ଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ସଚିବ ଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=Price of Freedom|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?238154|accessdate=30 November 2012|newspaper=Outlook|date=15 August 2008|archive-date=7 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407094911/http://www.outlookindia.com/article.aspx?238154|url-status=dead}}</ref><ref name="hindu">{{cite news|last=Guha|first=Ramachandra|title=Mahadev ..|url=http://www.hindu.com/mag/2005/10/23/stories/2005102300210300.htm|accessdate=30 November 2012|newspaper=The Hindu|date=23 October 2005}}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ୧୮୯୨ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ଗୁଜରାଟର ସୁରଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ସରସ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ହରିଭାଇ ଦେଶାଇ ବୃତ୍ତିରେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ । ସାତବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ନିଜ ମାଆ ଯମୁନାବେହେନଙ୍କୁ ହରାଇସାରିଥିଲେ । ଦେଶାଇ ତେର ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦୁର୍ଗାବେହେନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେ ସୁରଟ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍କୁଲଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଏଲଫିନଷ୍ଟୋନ କଲେଜରୁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ସେ ନିଜ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପନ୍ନ କରି [[ବମ୍ବେ]]ର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କୋପରେଟିଭ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ଚାକିରୀ କରିଥିଲେ । == ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧିଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ସଚିବ == ନିଜ ଅନୁବାଦିତ ବହିର ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ମହାଦେବ ଦେଶାଇ ୧୯୧୫ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ।<ref name="hindu" /> ୧୯୧୭ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଆଶ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେଲେ ଏବଂ ପରେ ନିଜ ପତ୍ନୀ ଦୁର୍ଗାବେହେନଙ୍କ ଚମ୍ପାରଣ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ ଦେଲେ । ୧୯୧୭ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରୁ ୧୯୪୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ଡ଼ାଇରୀରେ ପ୍ରତିଦିନର ଘଟଣାବଳୀ ଲେଖିରଖୁଥିଲେ । ଏପିରିକି ଯେତେବେଳେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ପଞ୍ଜାବରେ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କଲେ, ସେ ମହାଦେବ ଦେଶାଇଙ୍କୁ ନିଜ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ପଚିଶ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ସେକ୍ରେଟାରୀ ଭାବେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="hindu" />[[Image:Harijan.png|thumb|left|<center>ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହରିଜନବନ୍ଧୁ ପତ୍ରିକାରେ ମହାଦେବ ଦେଶାଇଙ୍କ ଶୋକସନ୍ଦେଶ</center>]] == ସାହିତ୍ୟରେ ଅବଦାନ == ଗୁଜରାଟୀ, ବଙ୍ଗଳା ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ ସନ୍ଥ ଫ୍ରାନସିସ, ବୀର ବଲ୍ଲଭଭାଇ, ବେ ଖୁଦସି ଖିଦମତଗାର ଆଦି ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଲେଖିଥିଲେ । ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାର ''ଦ ସର୍ଟ ଷ୍ଟୋରୀସ ଅଫ ଶରତଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟ'', ''ଦ ନଭେଲ୍ଲା ବିରାଜବାହୁ'' ଏବଂ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କର କେତେକ କବିତାକୁ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ନେହେରୁଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀକୁ ଇଂରାଜୀରୁ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାକୁ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite book|last=Natarajan|first=Nalini|title=Handbook of 20th Century Literatures of India|year=1996|publisher=Greenwood Press|location=Westport|pages=112, 113|url=https://books.google.com/?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA112&dq=mahadev+desai#v=onepage&q=mahadev%20desai&f=false|isbn=9780313287787}}</ref> ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ, ନବଜୀବନ, ହରିଜନବନ୍ଧୁ ଆଦି ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପତ୍ରିକାମାନଙ୍କରେ ସେ ଜଣେ ନିୟମିତ ସହାୟକ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=Mahadev Desai|url=http://www.oup.co.in/author/4292|publisher=Oxford University Press|accessdate=30 November 2012}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଆହୁରି ଦେଖିପାରିବେ == * [http://www.gandhiheritageportal.org/fundamental_workdetail/My0x#page/1/mode/2up The Diary of Mahadev Desai Vol I] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଗାନ୍ଧୀବାଦୀ]] 2cdy7w1pcxhleecltrihyrvfbv0h4gw 0 66901 606697 600471 2026-09-24T00:14:14Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606697 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Dasatinib}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | verifiedrevid = 458266659 | IUPAC_name = ''N''-(2-chloro-6-methylphenyl)-2-<nowiki>[[</nowiki>6-[4-(2-hydroxyethyl)-<br>1-piperazinyl]-2-methyl-4-pyrimidinyl]amino]-5-thiazole<br>carboxamide monohydrate | image = Dasatinib.svg | width = 325 | image2 = Dasatinib-2GQG-ball-and-stick.png | width2 = 350 <!--Clinical data--> | tradename = Sprycel | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|dasatinib}} | MedlinePlus = a607063 | licence_EU = yes | licence_US = Dasatinib | pregnancy_AU = D | pregnancy_US = D | legal_AU = S4 | legal_US = Rx-only | legal_status = ℞-only | routes_of_administration = By mouth ([[Tablet (pharmacy)|tablets]]) <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = | protein_bound = 96% | metabolism = [[Liver]] | elimination_half-life = 1.3 to 5 hours | excretion = Faecal (85%), [[kidney]] (4%) <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 5678 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CAS_number = 302962-49-8 | ATC_prefix = L01 | ATC_suffix = XE06 | PubChem = 3062316 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01254 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 2323020 | UNII_Ref = {{fdacite|changed|FDA}} | UNII = X78UG0A0RN | KEGG_Ref = {{keggcite|changed|kegg}} | KEGG = D03658 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 49375 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1421 <!--Chemical data--> | C=22 | H=26 | Cl=1 | N=7 | O=2 | S=1 | molecular_weight = 488.01 g/mol | smiles = Cc1cccc(c1NC(=O)c2cnc(s2)Nc3cc(nc(n3)C)N4CCN(CC4)CCO)Cl | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C22H26ClN7O2S/c1-14-4-3-5-16(23)20(14)28-21(32)17-13-24-22(33-17)27-18-12-19(26-15(2)25-18)30-8-6-29(7-9-30)10-11-31/h3-5,12-13,31H,6-11H2,1-2H3,(H,28,32)(H,24,25,26,27) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = ZBNZXTGUTAYRHI-UHFFFAOYSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଡାସାଟିନିବ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Dasatinib''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ସ୍ପ୍ରାଇସେଲ''') ଏକ କେମୋଥେରାପି ଔଷଧ ([[:en:chemotherapy medication|chemotherapy medication]]) ଯାହା କେତେକ [[କ୍ରନିକ ମାୟେଲୋଜେନସ ଲିଉକେମିଆ]] (ସିଏମଏଲ) ([[:en:chronic myelogenous leukemia|chronic myelogenous leukemia]]) ଓ [[ଆକ୍ୟୁଟ ଲିମ୍ଫୋବ୍ଲାସ୍ଟିକ ଲିଉକେମିଆ]] (ଏଏଲଏଲ) ([[:en:acute lymphoblastic leukemia|acute lymphoblastic leukemia]]) ରୋଗରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2017>{{cite web|title=Dasatinib|url=https://www.drugs.com/monograph/dasatinib.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|accessdate= 8 December 2017}}</ref> ବିଶେଷତଃ [[ଫିଲାଡେଲଫିଆ କ୍ରୋମୋଜୋମ]]-ପଜିଟିଭ ([[:en:Philadelphia chromosome|Philadelphia chromosome]])-positive (Ph+) ଥିବା ରୋଗରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2017/> ଏହି ଔଷଧକୁ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ । <ref name=AHFS2017/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଡାସାଟିନିବର ସାଧାରଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ଅଳ୍ପ ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକା]] ([[:en:low white blood cells|low white blood cells]]), [[ଅଳ୍ପ ରକ୍ତ ପ୍ଲାଟେଲେଟ]] ([[:en:low white blood cells|low white blood cells]]), [[ଆନିମିଆ]] , ଇଡିମା ([[:en:edema|swelling]]), ରାସ ଓ [[ତରଳ ଝାଡ଼ା]] ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2017/> ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ରକ୍ତସ୍ରାବ, [[ପଲମୋନାରୀ ଇଡିମା]] ([[:en:pulmonary edema|pulmonary edema]]), [[ହୃଦ୍‌ପାତ]] ଓ [[ପ୍ରଲୋଙ୍ଗଡ କ୍ୟୁଟି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]] ([[:en:prolonged QT syndrome|prolonged QT syndrome]]) ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2017/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହା ଶିଶୁ ପ୍ରତି ହାନୀକାରକ ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2017/> ଏହା ଏକ [[ଟାଇରୋସିନ କାଇନେଜ ଇନହିବିଟର]] ([[:en:tyrosine kinase inhibitor|tyrosine kinase inhibitor]]) ଯାହା [[ବିସିଆର-ଏବିଏଲ]] ([[:en:Bcr-Abl|Bcr-Abl]]) ଭଳି [[ଟାଇରୋସିନ କାଇନେଜ]] ଓ [[ଏସସିଆର କାଇନେଜ ପରିବାର]]କୁ ([[:en:Src kinase family|Src kinase family]]) ଅବରୋଧ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2017/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୦୬ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଡାସାଟିନିବ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । <ref name=AHFS2017/> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ([[:en:World Health Organization's List of Essential Medicines|World Health Organization's List of Essential Medicines]]) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ([[:en:health system|health system]]) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref name=WHO20th>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines (20th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/20th_EML2017.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=29 June 2017|date=March 2017}}</ref> ସନ ୨୦୧୫ରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ [[ଏନଏଚଏସ]]କୁ ([[:en:NHS|NHS]]) ଏକ ମାସ ଚିକିତ୍ସା ବାବଦ ୨,୫୦୫.୦୦ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ।<ref name=BNF69>{{cite book|title=British national formulary : BNF 69|url=https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse|date=2015|publisher=British Medical Association|isbn=9780857111562|page=614|edition=69}}</ref> ଗୋଟିଏ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀ ଦାବୀ କରିଛି ସେ ଏହାର ଜେନେରିକ ସଂସ୍କରଣକୁ ମାତ୍ର ୪ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରେ ବିକ୍ରୟ କରିପାରିବ ।<ref name=Cost2014>{{cite journal|last1=Cohen|first1=D|title=US trade rep is pressing Indian government to forbid production of generic cancer drug, consortium says.|journal=BMJ (Clinical research ed.)|date=4 November 2014|volume=349|pages=g6593|pmid=25370846|doi=10.1136/bmj.g6593}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == * [http://www.sprycel.com/# Sprycel (dasatinib) Official Site] * [http://packageinserts.bms.com/pi/pi_sprycel.pdf Prescribing information from Bristol-Myers Squibb] * [https://web.archive.org/web/20070916122658/http://www.fda.gov/cder/foi/nda/2006/021986_022072_SprycelTOC.htm Summary Basis for Approval from the U.S. Food and Drug Administration Freedom of Information Homepage] * [https://web.archive.org/web/20070711095941/http://www.emea.europa.eu/humandocs/PDFs/EPAR/sprycel/H-709-PI-en.pdf Sprycel Summary of Product Characteristics] (from the European Medicines Agency Website) * [http://pubs.acs.org/doi/full/10.1021/jm049486a Discovery of ''N''-(2-Chloro-6-methyl-phenyl)-2-(6-(4-(2-hydroxyethyl)-piperazin-1-yl)-2-methylpyrimidin-4-ylamino)thiazole-5-carboxamide (BMS-354825), a Dual Src/Abl Kinase Inhibitor with Potent Antitumor Activity in Preclinical Assays] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] l4vk4o5rtbh8mr1pbc59a2pxihxmeo5 0 66968 606929 601826 2026-09-24T06:13:06Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606929 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Snow leopard}} {{speciesbox | name = ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ (ସ୍ନୋ ଲେପର୍ଡ୍) | image = Snow leopard portrait.jpg | image_caption = ଏକ ଅଣ୍ଡିରା ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆର ଅତି ନିକଟରୁ ଉଠାଯାଇଥିବା ଚିତ୍ର | image2 = Schneeleopard Koeln.jpg | image2_caption = [[ଜର୍ମାନୀ]]ର କୋଲୋନ୍ ଜୀବ ଉଦ୍ୟାନରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଏକ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{Cite journal | author = McCarthy, T., Mallon, D., Jackson, R., Zahler, P. & McCarthy, K. | title = ''Panthera uncia'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2017 | page = e.T22732A50664030 | publisher = [[IUCN]] | date=2017 | url = http://www.iucnredlist.org/details/22732/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2017-2.RLTS.T22732A50664030.en | access-date = 15 January 2018}}</ref> | genus = Panthera | species = uncia |taxon=| authority = (ୟୋହାନ୍ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ୍ ଡାନିଏଲ୍ ଭୋନ୍ ସ୍ଖ୍ରେବର୍, ୧୭୭୫) | range_map = snow leopard range.png | range_map_caption = ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନଙ୍କ ଭୌଗୋଳିକ ବିତରଣ | synonyms = *''Felis irbis'' <small>ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ୍ ଏହରେନବର୍ଗ୍, ୧୮୩୦ (= ''Felis uncia'' ସ୍ଖ୍ରେବର୍, ୧୭୭୫) ଓ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ (ଥିଓଡୋର୍ ଶେର୍ମାନ୍ ପାଲ୍ମାର୍, ୧୯୦୪).<ref name=msw3 /></small> *''Uncia uncia'' <small>ରେଜିନାଲ୍ଡ୍ ଇନ୍ନେସ୍ ପୋକକ୍, ୧୯୩୦</small> | subdivision_ranks = ଉପ-ପ୍ରଜାତି | subdivision = }} [[File:Snow leopard in Ladakh.webm|thumb|right|ଲଦାଖରେ ଏକ ତୁଷାର ଚିତାବାଘର ଭିଡିଓ]] '''ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ''' ({{lang-en|'''Snow Leopard'''}} ବା '''''Ounce''''', ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ ''Panthera uncia'') ଏକ ପାର୍ବତୀୟ ବିଡ଼ାଳ । ମଧ୍ୟ-ଏସିଆ, ଦକ୍ଷିଣ-ଏସିଆର ହିମାବୃତ ପାର୍ବତୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏମାନେ ବିଚରଣ କରିଥାନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୧୦୦୦୦ ରହିଯାଇଥିବାରୁ ଏବଂ ଆଗାମୀ ୨୩ ବର୍ଷରେ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଆହୁରି ୧୦% ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଥିବାରୁ IUCN ସଂରକ୍ଷଣ ତାଲିକାରେ ଏମାନଙ୍କୁ Vulnerable ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ୨୦୧୬ ମସିହା ବେଳକୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୪୬୭୮-୮୭୪୫ ରହିଥିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି ।<ref name=iucn /><ref name=nyhus>{{cite book |author=Nyhus, P. |author2=McCarthy, T. |author3=Mallon, D. |year=2016 |title=Snow Leopards. Biodiversity of the World: Conservation from Genes to Landscapes |publisher=Academic Press |location=London, Oxford, Boston, New York, San Diego}}</ref> ସମୁଦ୍ରପତନରୁ ୩୦୦୦-୪୫୦୦ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି । ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ପୂର୍ବ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରୁ ନେଇ ମଙ୍ଗୋଲିଆ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଚୀନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଜୀବ ବସବାସ କରନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ଭୌଗୋଳିକ ବିସ୍ତୃତିର ଉତ୍ତରାଂଶରେ ଏମାନେ ସମୁଦ୍ରପତନରୁ କମ୍ ଉଚ୍ଚତାରେ ମଧ୍ୟ ବିଚରଣ କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name="McCarthy2003">{{cite book |url=http://www.snowleopardnetwork.org/docs/slss_full.pdf |title=Snow Leopard Survival Strategy |publisher=International Snow Leopard Trust and Snow Leopard Network |year=2003 |editor-last1=McCarthy |editor-first1=T. M. |location=Seattle, USA |editor-last2=Chapron |editor-first2=G. |access-date=2018-09-08 |archive-date=2019-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190711112322/http://www.snowleopardnetwork.org/docs/slss_full.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name=Janecka2008>{{cite journal | last1=Janecka | first1= J. E. | last2 = Jackson |first2=R. |last3=Yuquang |first3=Z. |last4=Diqiang |first4=L. |last5=Munkhtsog |first5 =B. |last6=Buckley-Beason |first6=V. |last7=Murphy | first7=W. J. |year=2008 |title=Population Monitoring of Snow Leopards Using Noninvasive Genetics | journal=Cat News | volume = 48 | pages = 7–10 }}</ref> ବର୍ଗୀକରଣ ଅନୁସାରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘକୁ ପ୍ରଥମେ ''ଉଞ୍ଚିଆ'' (''Uncia'') ଜାତିର ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା ।<ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft |page=548|id=14000269}}</ref> ବିଭିନ୍ନ ଜେନେଟିକ୍ ବିଶ୍ଳେଷଣକୁ ଭିତ୍ତି କରି ୨୦୦୮ ମସିହାରୁ ଏହାକୁ ''ପାନ୍ଥେରା'' (''Panthera'') ପ୍ରଜାତିରେ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଛି । ଭିନ୍ନ ରୂପ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆର ଦୁଇଟି ଉପପ୍ରଜାତି ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲେ ହେଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ଜିନ୍-ଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଜଣାପଡ଼ି ପାରିନାହିଁ ।<ref name=iucn /> ତେଣୁ ଏହାକୁ ଏକମାତ୍ର ବର୍ଗ ବା ପ୍ରକାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।<ref name=catsg>{{cite journal |author1=Kitchener, A. C. |author2=Breitenmoser-Würsten, C. |author3=Eizirik, E. |author4=Gentry, A. |author5=Werdelin, L. |author6=Wilting, A. |author7=Yamaguchi, N. |author8=Abramov, A. V. |author9=Christiansen, P. |author10=Driscoll, C. |author11=Duckworth, J. W. |author12=Johnson, W. |author13=Luo, S.-J. |author14=Meijaard, E. |author15=O’Donoghue, P. |author16=Sanderson, J. |author17=Seymour, K. |author18=Bruford, M. |author19=Groves, C. |author20=Hoffmann, M. |author21=Nowell, K. |author22=Timmons, Z. |author23=Tobe, S. |year=2017 |title=A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group |journal=Cat News |issue=Special Issue 11 |url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/32616/A_revised_Felidae_Taxonomy_CatNews.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> == ନାମକରଣର ଇତିହାସ == ଏହି ଜୀବର ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମରେ ରହିଥିବା ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ''ଉଞ୍ଚିଆ'' (''uncia'') ଓ ଏହାର ଅନ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ନାମ ''ଆଉନ୍ସ୍'' (''ounce'') ଏକ ଫରାସୀ ଶବ୍ଦ ''ଓନ୍ସେ'' (''once'')ରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଏହି ଓନ୍ସେ ଶବ୍ଦଟି ଲିଂକ୍ସ୍ ନାମକ ଜୀବ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ଫରାସୀ ଭାଷାରେ ଲିଂକ୍ସ୍ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରଥମାବସ୍ଥାରେ ''la once'' ଓ କାଳକ୍ରମେ ଅପଭ୍ରଂଶ ହୋଇ ''l'once'' ବୋଲି କୁହାଗଲା । ତେଣୁ ଏହି ଶବ୍ଦରୁ '' la'' (ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ the)କୁ ବାଦ ଦିଆଯାଇ ଜୀବଟିର ପ୍ରକୃତ ନାମ ''once'' ବୋଲି ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା । ଲିଂକ୍ସ୍ ପରି ଗଠନ ଓ ଆକାର ଥିବା ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ଓ ଅନ୍ୟ ଜୀବଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର ହେବାରେ ଲାଗିଲା ।<ref>{{cite journal|page=214|url=https://archive.org/stream/publications23modeuoft#page/214/mode/1up|author=Allen, Edward A |title=English Doublets |volume='''23''' (New Series '''16''')|year=1908|journal=Publications of the Modern Language Association of America}}</ref><ref name="OED">''[[Oxford English Dictionary]]'', Oxford University Press. 1933: Ounce</ref> ଅପରପକ୍ଷେ ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ ''panther'' (ପ୍ୟାନ୍ଥର୍)ଟି ପାରମ୍ପରିକ ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ''panthēra''ରୁ; ଯାହା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ ''pánthēr'' (πάνθηρ)ରୁ ଗୃହୀତ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।<ref>{{cite web |author1=Liddell, H. G. |author2=R. Scott |lastauthoramp=yes |url=http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2377441 |title=πάνθηρ |work=A Greek-English Lexicon, revised and augmented |year=1940 |location=Oxford |publisher=Clarendon Press}}</ref> ସଂସ୍କୃତରେ ବାଘର ଅର୍ଥସୂଚକ ଶବ୍ଦ ପୁଣ୍ଡରୀକ (पुण्डरीक) ଓ ସମାର୍ଥବାଚକ ଅପଭ୍ରଂଶ ଶବ୍ଦ ପାଣ୍ଡର (पाण्डर)ରୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଥିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।<ref name="monier-williams2005">{{cite book|last=Monier-Williams|first=M.|year=2005|title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged|url=https://archive.org/details/sanskritenglishd0000sirm|publisher=Motilal Baransidas Publishers |isbn=978-81-208-3105-6}}</ref> == ବର୍ଗୀକରଣ ଏବଂ କ୍ରମ-ବିବର୍ତ୍ତନ == [[File:Two cladograms for Panthera.svg|thumbnail|left|ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତିର ଦୁଇଟି ବିବର୍ତ୍ତନ କ୍ଲାଡୋଗ୍ରାମ୍ ଚିତ୍ର ‍‍(ଉପରଟି ୨୦୦୬ ଓ ୨୦୦୯ ମସିହାର ଗବେଷଣା ଓ ତଳଟି ୨୦୧୦ ଓ ୨୦୧୧ ମସିହାର ଗବେଷଣାକ ଭିତ୍ତି କରି ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି)]] === ଉପ-ପ୍ରଜାତି === === ଫାଇଲୋଜେନି === == ଆକୃତି ଓ ପ୍ରକୃତି == {{multiple image |align=right |direction=vertical |image1=Snow leopard in Afghanistan.jpg |caption1= [[ଆଫଗାନିସ୍ତାନ]]ର ୱଖାନ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଏକ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ |width1=220 |image2=Snow leopard - Uncia uncia.jpg |caption2=ଘଞ୍ଚ ଲୋମାବୃତ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆର ବଡ଼ ବଡ଼ ପଞ୍ଝା ଓ ପଞ୍ଝା ତଳର ନରମ ମାଂସପିତୁଳା |width2=220 |image3=Panthera uncia 02 MWNH 355.jpg |caption3=ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆର ଖପୁରୀ |width3=220 |image4=Léopard des neiges 14081.jpg |caption4=ଫ୍ରାନ୍ସର ଏକ ଚିଡ଼ିଆଖାନାରେ ଥିବା ଏକ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆର ଚିତ୍ର । ଏଥିରେ ଏହାର ମୋଟା ଲୋମଶ ଲାଞ୍ଜ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛି । |width4=220 }} ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘର ଚମଡ଼ା ଧଳା ବା ପାଉଁଶିଆ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଉପରେ କଲରାପତ୍ର ପରି କଳା ଦାଗ ଗୁଡ଼ିଏ ରହିଥାଏ । ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକ ନିକଟର ଦାଗ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଛୋଟ ଓ ଲାଗି ଲାଗି ରହିଥିବା ବେଳେ, ପିଠି, ଲାଞ୍ଜ ଓ ଗଣ୍ଡିର କଲରାପତ୍ର ଦାଗ ସାମାନ୍ୟ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ପେଟ ପାଖଟି ଧଳା ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଲୋମ ମୋଟା, ଗହଳିଆ ଏବଂ ୫-୧୨ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ ଲମ୍ବା ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଜୀବର ଶରୀର ଗଠନ ଖୁବ୍ ବଳିଷ୍ଠ, ତେବେ ଏହାର ଗୋଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ । ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତିର ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଆକାରରେ ଛୋଟ । ଭୂମିରୁ କାନ୍ଧର ଉଚ୍ଚତା ପାଖାପାଖି ୫୬ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍, ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକକୁ ମିଶାଇ ଶରୀରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୭୫-୧୫୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍, ଲାଞ୍ଜର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୮୦-୧୦୫ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ । ଏହାର ଆଖିର ରଙ୍ଗ ପାଉଁଶିଆ ବା ଫିକା ସାଗୁଆ ରଙ୍ଗର । ଏହାର ନାକ ପାଖଟି ବେଶୀ ବାହାରକୁ ବାହାରି ନାହିଁ ଓ କପାଳ ପାଖଟି ଏକ ଗମ୍ବୁଜର ଅର୍ଦ୍ଧଭାଗ ପରି । ଏହାର ନାକର ପୁଡ଼ାଗୁଡ଼ିକ ବଡ଼ ବଡ଼ ।<ref name=Hemmer1972>{{cite journal |author=Hemmer, H. |url=http://www.science.smith.edu/msi/pdf/i0076-3519-020-01-0001.pdf |journal=Mammalian Species |title=''Uncia uncia'' |volume=20 |pages=1–5 |year=1972 |doi=10.2307/3503882 |issue=20 |jstor=3503882 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120401104725/http://www.science.smith.edu/msi/pdf/i0076-3519-020-01-0001.pdf |archivedate=2012-04-01 |df= }}</ref><ref name=WCoW>{{cite book |author=Sunquist, M. |author2=Sunquist, F. |year=2002 |chapter=Snow leopard |title=Wild Cats of the World |publisher=University of Chicago Press |location= Chicago |pages=377–394 |isbn=0-226-77999-8 |chapterurl=https://books.google.com/books?id=IF8nDwAAQBAJ&lpg=PP1&pg=PA378#v=onepage&f=false}}</ref> ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘର ଓଜନ ୨୨ରୁ ୫୫ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ । କିଛି ବଡ଼ ଅଣ୍ଡିରା ବାଘ କ୍ୱଚିତ୍ ୭୫ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା ବେଳେ କିଛି ବାଘୁଣୀ ୨୫ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ଓଜନର ହୋଇଥିବାର ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name=WCoW/><ref>{{cite book |author=Boitani, L. |year=1984 |title=Simon & Schuster's Guide to Mammals |url=https://archive.org/details/rkas.384.simonschustersgu0000boit |location= |publisher=Simon & Schuster, Touchstone Books |isbn=978-0-671-42805-1}}</ref> ଥଣ୍ଡା ପାର୍ବତୀୟ ଓ ତୁଷାରାବୃତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରିପାରିବା ପାଇଁ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଶରୀରରେ ଅନେକ ବିଶେଷତା ଦେଖାଯାଏ । ଏହାର ଶରୀର ବଳିଷ୍ଠ, ଲୋମ ଗହଳିଆ ଓ ମୋଟା, କାନଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ଓ ଗୋଲାକାର । ଏହି ସବୁ ଶାରୀରିକ ବିଶେଷତ୍ତ୍ୱ ଯୋଗୁଁ ଏମାନଙ୍କ ଶରୀରରୁ ତାପ ବିକିରଣ (ଅପଚୟ) କମ୍ ହାରରେ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ବଡ଼ ବଡ଼ ପଞ୍ଝା ଏହାର ଶରୀରକୁ ଧରି ରଖିବାରେ ଓ ତୁଷାରାଚ୍ଛନ୍ନ ଭୂମି ଉପରେ ଚାଲିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ପଞ୍ଝାର ତଳ ଓ ଚାରି ପାଖରେ ରହିଥିବା ଲୋମ ପଥୁରିଆ ଓ ଢାଲୁଆ ଭୂମିରେ ଭାରସାମ୍ୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଏହାର ଲମ୍ବା ଲାଞ୍ଜଟି ଚର୍ବି ଗଚ୍ଛିତ ହୋଇ ମୋଟା ହୋଇଯାଏ, ମୋଟା ଲୋମରେ ଭରା ହୋଇ ରହିଥାଏ । ଏହି ଲାଞ୍ଜ ଭାରସାମ୍ୟ ରକ୍ଷାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଓ ଶୋଇବା ବେଳେ ମୁହଁ ଘୋଡ଼ାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ଛୋଟ କମ୍ବଳ ପରି ମଧ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ ।<ref name=NatGeog>{{cite web |work=National Geographic |date=2008 |url= http://ngm.nationalgeographic.com/2008/06/snow-leopards/chadwick-text/1 |title=Out of the Shadows |first=D. H. |last=Chadwick |accessdate=2010-01-29}}</ref> ଏହି କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଗର୍ଜ୍ଜନ କରିପାରେ ନାହିଁ । ଏହାର ଜିଭ ପଛପଟର ହାଡ଼ ଗଠନ କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ପାନ୍ଥେରା ଜୀବଙ୍କ ପରି । ପ୍ରଥମେ ଏହି ହାଡ଼ର ଗଠନ ହିଁ ଗର୍ଜ୍ଜନ କରିବାର ଶକ୍ତି ଦିଏ ବୋଲି ଜୀବବିଜ୍ଞାନୀ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ପରେ ନୂତନ ପରୀକ୍ଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ଗର୍ଜ୍ଜନ କରିବା ପାଇଁ ଲାରିଂକ୍ସ୍ ସ୍ୱରଯନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ଯାହାକି ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଶରୀରରେ ନାହିଁ ।<ref name="Walker">{{cite book |last=Nowak |first=Ronald M. |title=Walker's Mammals of the World |url=https://archive.org/details/walkersmammalsof0002nowa_d2q4 |publisher=[[Johns Hopkins University Press]] |year=1999 |isbn=0-8018-5789-9}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Weissengruber |first1=G. E. |first2=G. |last2=Forstenpointner |first3=G. |last3=Peters |first4=A. |last4=Kübber-Heiss |first5=W. T. |last5=Fitch |title=Hyoid apparatus and pharynx in the lion (''Panthera leo''), jaguar (''Panthera onca''), tiger (''Panthera tigris''), cheetah (''Acinonyx jubatus'') and domestic cat (''Felis silvestris f. catus'') |journal=Journal of Anatomy |pages=195–209 |date=September 2002 |doi=10.1046/j.1469-7580.2002.00088.x |pmc=1570911 |volume=201 |issue=3 |pmid=12363272}}</ref> ତେବେ ଏମାନେ କିଛି ପ୍ରକାରର ଫୁତ୍କାର, ମ୍ୟାଉଁ କରିବା, ବିଳାପ କରିବା ପରି ଶବ୍ଦ କରିପାରନ୍ତି । == ଭୌଗୋଳିକ ବିସ୍ତୃତି ଓ ପରିବାସ == [[File:Snow Leopard in Ladakh( Photo by Tashi Lonchay).jpg|alt=Spotted this elusive predators in ladakh|thumb|ଭାରତର ଲଦାଖ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଏକ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ]] === ସର୍ବମୋଟ ସଂଖ୍ୟା === ୨୦୦୩ ମସିହା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୪୦୮୦ରୁ ନେଇ ୬୫୦୦ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଥିଲା ।<ref name=McCarthy2003 /> ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ରହିଥିବା ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କ ସର୍ବମୋଟ ସଂଖ୍ୟା ୪୬୭୮ରୁ ୮୭୪୫ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ଯାହାକି ଏମାନଙ୍କ ପୂର୍ବ ସଂଖ୍ୟାରୁ ଅଧିକ ।<ref name=nyhus /> {| class="wikitable sortable" |- valign=bottom ! ଦେଶ !! ପରିବାସ କ୍ଷେତ୍ର<br />(କି.ମି.<sup>୨</sup>) !! ଆନୁମାନିକ<br />ପ୍ରାଣୀସଂଖ୍ୟା<ref name=iucn /> |- | ଆଫଗାନିସ୍ତାନ || ୫୦ ହଜାର || ୧୦୦-୨୦୦? |- | ଭୁଟାନ || ୧୫ ହଜାର || ୧୦୦-୨୦୦? |- | ଚୀନ || ୧୧ ଲକ୍ଷ || ୨୦୦୦-୨୫୦୦ |- | ଭାରତ || ୭୫ ହଜାର || ୨୦୦-୬୦୦ |- | କାଜାଖ୍‍ସ୍ତାନ || ୫୦ ହଜାର || ୧୮୦-୨୦୦ |- | କିର୍‍ଗିଜ୍‍ସ୍ତାନ || ୧ ଲକ୍ଷ ୫ ହଜାର|| ୧୫୦-୫୦୦ |- | ମଙ୍ଗୋଲିଆ || ୧ ଲକ୍ଷ ୧ ହଜାର || ୫୦୦-୧୦୦୦ |- | ନେପାଳ || ୩୦ ହଜାର || ୩୦୦-୫୦୦ |- | ପାକିସ୍ତାନ || ୮୦ ହଜାର || ୨୦୦-୪୨୦ |- | ତାଜିକିସ୍ତାନ || ୧ ଲକ୍ଷ || ୧୮୦-୨୨୦ |- | ଉଜବେକିସ୍ତାନ || ୧୦ ହଜାର|| ୨୦-୫୦ |} ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ନିମ୍ନ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି : * ଖୈବର-ପାଖ୍‍ଥୁନ୍‍ଖ୍ୱା (ପାକିସ୍ତାନ)ର ଚିତ୍ରାଲ୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ * ଲଦାଖ୍ (ଜାମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର, ଭାରତ)ର [[ହେମିସ୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] * ଗିଲ୍‍ଗିଟ୍-ବାଲ୍‍ଟିସ୍ତାନ (ପାକିସ୍ତାନ)ର ଖୁଞ୍ଜେରାବ୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ * ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ (ଭାରତ)ର [[ନନ୍ଦାଦେବୀ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ]] (ଯାହା ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ)<ref>UNESCO World Heritage Centre [http://whc.unesco.org/en/list/335 Nanda Devi and Valley of Flowers National Parks]. Retrieved 27 November 2006.</ref> * ତିବ୍ୱତ (ଚୀନ)ର ଚୋମୋଲାଂମା ଜାତୀୟ ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ର<ref>{{cite book |author=Jackson, R. |year=1998 |chapter=People-Wildlife Conflict Management in the Qomolangma Nature Preserve, Tibet |chapterurl=http://www.snowleopardconservancy.org/pdf/Tibet%20Biodiversity%20Conference%201998.pdf |pages=40–46 |title=Tibet’s Biodiversity: Conservation and Management. Proceedings of a Conference, August 30 – September 4, 1998 |editor1-last=Wu Ning |editor1-first= |editor2-last=D. Miller |editor3-last=Lhu Zhu |editor4-last=J. Springer |publisher=Tibet Forestry Department and World Wide Fund for Nature. China Forestry Publishing House |location=}}</ref> * ନେପାଳର ପ୍ରାକୃତିକ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ ସାଗରମଥା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ<ref>UNESCO World Heritage Center. [http://whc.unesco.org/en/list/120 Sagarmatha National Park: Brief Description]. Retrieved 27 November 2006.</ref> * ଜିନ୍‍ଜିଆଂଗ୍ (ଚୀନ)ର ପଶ୍ଚିମ ତ୍ୟାନ୍‍ଶାନ୍ ପର୍ବତମାଳାସ୍ଥିତ ଟ୍ୟୁମୋର୍ ଫେଂଗ୍ ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ର<ref>Ming, M.; Snow Leopard Network (2005). [https://web.archive.org/web/20070223174152/http://www.snowleopardnetwork.org/docs_news/SLNnews2136.htm ''Camera Trapping of Snow Leopards in the Muzat Valley'']. Retrieved 27 November 2006.</ref> * ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ (ଭାରତ)ର ପ୍ରାକୃତିକ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ପୁଷ୍ପ ଉପତ୍ୟକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ * ଡୋଲ୍ପା (ନେପାଳ)ର ଶେ-ଫୋକ୍ସୁନ୍ଦୋ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ * ବାଗ୍ଲୁଂଗ୍ (ନେପାଳ)ର ଧୋର୍ପାତନ୍ ଶିକାର ଅଭୟାରଣ୍ୟ * ପଶ୍ଚିମ ନେପାଳସ୍ଥିତ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ * ପଶ୍ଚିମ ନେପାଳସ୍ଥିତ ଅପି ନାମ୍ପା ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ * ଭୁଟାନର ଜିଗ୍‍ମେ ଡୋର୍ଜି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ * ମଙ୍ଗୋଲିଆର ଗୋବି-ଗୁର୍ବଂଶାଇଖାନ୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ * ମଙ୍ଗୋଲିଆ ଓ [[ଋଷିଆ]]ର ତୁଭା ଗଣରାଜ୍ୟର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଉବୁସୁନୁର୍ ଗର୍ତ୍ତ * ଭାରତର ଦିବାଂଗ୍ ବନ୍ୟଜୀବ ଅଭୟାରଣ୍ୟ * କାଜାଖ୍‍ସ୍ତାନର ଅକ୍ସୁ-ଜାବାଗ୍ଲି ପ୍ରକୃତି ଅଭୟାରଣ୍ୟ * କିର୍‍ଗିଜ୍‍ସ୍ତାନର ସାରୈଚଟ୍-ଏର୍ତାଶ୍ ପ୍ରାଦେଶିକ ପ୍ରକୃତି ଅଭୟାରଣ୍ୟ * ଋଷର କାତୁନ୍ ପ୍ରକୃତି ଅଭୟାରଣ୍ୟ * ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ (ଭାରତ)ର କିବ୍ୱର୍ ବନ୍ୟଜୀବ ଅଭୟାରଣ୍ୟ * ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ (ଭାରତ)ର ପିନ୍ ଉପତ୍ୟକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ * ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ (ଭାରତ)ର କୁଲ୍ଲୁସ୍ଥିତ ମହା-ହିମାଳୟ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ * ଭାରତ, ନେପାଳ ଓ ଭୁଟାନର ପବିତ୍ର ହିମାଳୟ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ୱଖାନ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ କ୍ୟାମେରା ଟ୍ରାପ୍ ସହାୟତାରେ ୧୬ଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କ ଫଟୋ ଉଠାଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal |author=Simms, A., Moheb, Z., Salahudin, Ali, H., Ali, I. and Wood, T. |year=2011 |title=Saving threatened species in Afghanistan: snow leopards in the Wakhan Corridor |journal=International Journal of Environmental Studies |volume=68 |pages=299−312 |url=}}</ref> == ପରିସ୍ଥିତିକ ବ୍ୟବହାର == [[File:Uncia uncia.jpg|thumb|upright|ତୁଷାରାଚ୍ଛନ୍ନ ଭୂମିରେ ଚାଲୁଥିବା ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ]] ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ଏକାକୀ ଜୀବନଯାପନ କରନ୍ତି । ମା' ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘୁଣୀମାନେ ନିଜ ଶାବକମାନେ ବଡ଼ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ରହନ୍ତି । ନିଜ ପାର୍ବତୀୟ ଗୁମ୍ଫା ବା ଆବାସସ୍ଥଳୀରେ ଲମ୍ବା ସମୟ ଯାଏଁ ବାଘୁଣୀମାନେ ନିଜ ଶାବକଙ୍କୁ ଲୁଚାଇ ରଖନ୍ତି । ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ଶିକାର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଅଞ୍ଚଳ ବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଆଉ ଏକ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଏମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଲେ ଅନ୍ୟ ବିଡ଼ାଳ ଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପରି ଆକ୍ରାମକ ମନୋଭାବ ପୋଷଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ କି ନିଜ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ଏମାନଙ୍କ ବିଚରଣ କ୍ଷେତ୍ରର ଆକାରରେ ବିବିଧତା ଦେଖା ଦେଇପାରେ । ନେପାଳରେ ଅଧିକ ଶିକାର ପ୍ରାଣୀ ରହିଥିଲେ ୧୦୦ ବର୍ଗ କି.ମି. କ୍ଷେତ୍ରରେ ୫-୧୦ଟି ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ (ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବର ନିଜ କ୍ଷେତ୍ର ୧୨ ବର୍ଗ କି.ମି.ରୁ ୪୦ ବର୍ଗ କି.ମି.) ବିଚରଣ କରୁଥିବା ବେଳେ ଶିକାର କମ୍ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ୧୦୦୦ ବର୍ଗ କି.ମି. କ୍ଷେତ୍ରରେ କେବଳ ୫ଟି ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ରହିଥାନ୍ତି ।<ref name="Walker" /> ୨୦୦୮ରୁ ୨୦୧୪ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସଦ୍ୟ ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ପାରମ୍ପରିକ ତଥ୍ୟର ବିପରୀତ ଏମାନଙ୍କ ବିଚରଣ କ୍ଷେତ୍ର ବହୁତ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ; ବାଘମାନେ ୮୦ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍ ଓ ବାଘୁଣୀମାନେ ୪୮ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି । ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ବିଚାର କରାଗଲେ ଆହୁରି କହିପାରିବା ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରହିଥିବା ୧୭୦ଟି ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳର ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ଥାନ ଏମାନଙ୍କ ଜୀବନଯାପନ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ ଓ ଏକ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘର ବିଚରଣ କ୍ଷେତ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଛୋଟ ।<ref>{{cite web|url=http://news.nationalgeographic.com/2016/09/snow-leopards-huge-territories-asia/|title=One Snow Leopard Needs a Protected Range Bigger Than Aruba|date=21 September 2016|publisher=}}</ref> ଅନ୍ୟ ବିଡ଼ାଳଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପରି ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ମୂତ୍ର ସିଞ୍ଚନ କରି ନିଜ ବିଚରଣ ପଥ ଓ କ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଓ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି । ପଛ ଗୋଡ଼ରେ ଭୂମି ଖୋଳି ସେଠାରେ ମଳମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବା, ଗଛ ବା ପଥର ଇତ୍ୟାଦିରେ ମୂତ୍ର ସିଞ୍ଚନ କରିବା ଏମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାର ପ୍ରଣାଳୀ ।<ref name=WCoW /> ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ନିଶାଚର ବା ସାଂଧ୍ୟକାଳୀନ ଜୀବ ଓ ପାହାନ୍ତା ବା ଗୋଧୂଳି ସମୟରେ ଏମାନେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ରହନ୍ତି । ଗୋପନରେ ବିଚରଣ କରିବା ଓ ନିଜର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଛଳାବରଣ ପାଇଁ ଏମାନେ ବେଶ୍ ଜଣାଶୁଣା । === ଶିକାର ଓ ଖାଦ୍ୟ === {{multiple image |align=left |direction=vertical |image1=Wild Snow Leopard Goes Grocery Shopping.png |caption1=କିର୍ଗିଜ୍‍ସ୍ତାନରେ ଏକ ମାର୍ମୋଟ୍ ଶିକାର କରିଥିବା ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ |width1=220 |image2=Jielbeaumadier panthere des neiges 1 mjp paris 2014.jpeg |caption2=ପ୍ୟାରିସ୍‍ ଚିଡ଼ିଆଖାନାରେ ଥିବା ଏକ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଖାଉଥିବା ସମୟର ଚିତ୍ର |width2=220 }} ମାଂସଭୋଜୀ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଶିକାର କରିବାପାଇଁ ଖୁବ୍ ସକ୍ରିୟ ହୋଇ ରହିଥାଏ । ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁବିଧାବାଦୀ ଶିକାରୀ (ଅର୍ଥାତ୍, ଯାହା ମିଳେ ତାହାର ଶିକାର କରେ, ବେଶୀ ବାଛବିଚାର କରେ ନାହିଁ) । ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ସଢ଼ି ଆସୁଥିବା ମାଂସ ଖାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ ପଛାଏ ନାହିଁ । ନିଜ ଓଜନର ଦୁଇରୁ ଚାରି ଗୁଣ ଅଧିକ ଓଜନର ଶିକାର ଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ମାରିବାର କ୍ଷମତା ରଖେ । ହିମାଳୟ ନୀଳ ମେଣ୍ଢା, ହିମାଳୟ ତାଃର୍, ମର୍ଖୋର୍, ଅର୍ଗାଲି, ଘୋଡ଼ା ଓ ଓଟ ପରି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଏମାନେ ଶିକାର କରିପାରନ୍ତି ।<ref name="Johansson">{{cite journal |last=Johansson |first=Ö. |last2=McCarthy |first2=T. |last3=Samelius, G.; Andrén, H.; Tumursukh, L: Mishra, C. |first3=Gustaf |last4=Andrén |first4=Henrik |last5=Tumursukh |first5=Lkhagvasumberel |last6=Mishra |first6=Charudutt |year=2015 |title=Snow leopard predation in a livestock dominated landscape in Mongolia |url=http://snowleopardnetwork.org/bibliography/Johansson_et_al_2015.pdf |journal=Biological Conservation |volume=184 |pages=251–258 |doi=10.1016/j.biocon.2015.02.003 |access-date=25 March 2015 |archive-date=28 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160128162142/http://snowleopardnetwork.org/bibliography/Johansson_et_al_2015.pdf |url-status=dead }}</ref> ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ୩୬-୭୬ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ଓଜନର ଜନ୍ତୁଙ୍କ ଶିକାର କରିବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଏମାନେ ମାର୍ମୋଟ୍, ପିକା ଓ ଭୋଲ୍ ପରି ଛୋଟ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଜୀବଙ୍କ ଶିକାର କରିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name=Lyngdoh2014>{{cite journal |title=Prey preferences of the snow leopard (''Panthera uncia''): regional diet specificity holds global significance for conservation |authors=Lyngdoh, S., Shrotriya, S., Goyal, S.P., Clements, H., Hayward, M.W. and Habib, B. |year=2014 |journal=PLoS One |volume=9 |issue=2 |pages=e88349|pmid=24533080 |pmc=3922817 |doi=10.1371/journal.pone.0088349 |bibcode=2014PLoSO...988349L }}</ref> ଏମାନଙ୍କ ଶିକାର କରିବା ଶୈଳୀ ହେଲା – ଏମାନେ ଛପିରହି ଶିକାରକୁ ଉପର ପଟରୁ ଅତର୍କିତ ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି । ପାର୍ବତୀୟ ପଥୁରିଆ ଭୂମିରେ, ତୁଷାରାଚ୍ଚନ୍ନ ଭୂମିରେ ଏମାନେ ଅତି ସହଜରେ ଲୁଚି ଛପି ରହିପାରନ୍ତି । ପର୍ବତର ଢାଲୁଆ ଭୂମିରେ ଏମାନେ ଶିକାରକୁ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ମିଟର୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଡ଼ାଇ ପାରନ୍ତି । ବେକକୁ କାମୁଡ଼ି ଧରି ଶିକାର ଜନ୍ତୁର ପ୍ରାଣ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ଖାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଶିକାରକୁ ଧରି କୌଣସି ଗୋପନ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ପଳାନ୍ତି । ଶିକାରର ଯାହା ବି ଖାଇହେବ ତାହା ଖାଇଯାନ୍ତି । ଗୋଟେ ଭରାଲ୍ ଛେଳି ଖାଇଲେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ କିଛି ନ ଖାଇ ବା ଶିକାର ନକରି ୨ ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଯାଇପାରେ । ଏମାନଙ୍କ ବାର୍ଷିକ ଶିକାର ଆବଶ୍ୟକତା ପ୍ରାୟ ୨୦-୩୦ଟି ନୀଳ ମେଣ୍ଢା ହେବ ବୋଲି କହିପାରିବା ।<ref name=iucn /><ref name=WCoW /> ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ଅଣ୍ଡିରା ୟାକ୍ ବ୍ୟତୀତ ନିଜ ପରିବାସରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅନ୍ୟ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଛୋଟବଡ଼ ଜୀବଙ୍କ ଶିକାର କରିପାରେ । ଏହା କିଛି ପତ୍ର, ଘାସ, କାଠି ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ଖାଇଥାଏ ।<ref name=WCoW /> ପ୍ରଣୟ ସମୟରେ ସାଥୀ ହୋଇ ରହୁଥିବା ବାଘ-ବାଘୁଣୀଙ୍କ ଯୋଡ଼ି ମିଳିମିଶି ସଫଳତାର ସହିତ ଶିକାର କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name="hunt">{{cite journal |title=Behavioural analysis of solitary versus socially housed snow leopards (''Panthera uncia''), with the provision of simulated social contact |author1=Macri, A. M. |author2=E. Patterson-Kane |lastauthoramp=yes |year=2011 |journal=Applied Animal Behaviour Science |pages=115–123 |volume=130 |issue=3–4 |doi=10.1016/j.applanim.2010.12.005}}</ref> ପରିବାସର ଭୌଗୋଳିକ ଗଠନ, ଉପଲଭ୍ୟ ଶିକାର ଓ ଋତୁଚକ୍ରର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅନୁସାରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘର ଶିକାରରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳାରେ ହିମାଳୟ ନୀଳ ମେଣ୍ଢା ଓ ସାଇବେରୀୟ ଆଇବେକ୍ସ ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଶିକାର । କାରାକୋରମ୍, ତ୍ୟାନ୍ ଶାନ୍, ଅଲ୍‍ତାଇ ଓ ମଙ୍ଗୋଲିଆର ଟୋଷ୍ଟ ପର୍ବତାଞ୍ଚଳରେ ଏମାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଶିକାର ହେଲେ ସାଇବେରୀୟ ଆଇବେକ୍ସ, ଥୋରୋଲ୍ଡ ହରିଣ, ସାଇବେରୀୟ ରୋ ହରିଣ ଓ ଆର୍ଗାଲି ।<ref name=Lyngdoh2014/><ref name= Shehzad2012>{{cite journal |title=Prey Preference of Snow Leopard (''Panthera uncia'') in South Gobi, Mongolia |doi=10.1371/journal.pone.0032104 |year=2012|authors=Shehzad, W., McCarthy, T.M., Pompanon, F., Purevjav, L., Coissac, E., Riaz, T. and Taberlet, P. |journal=PLoS ONE |volume=7 |issue=2 |page=e32104 |pmid=22393381 |pmc=3290533 |bibcode=2012PLoSO...732104S}}</ref> ଲାଲ୍ ପାଣ୍ଡା, ବାର୍‍ହା, [[ହନୁ ମାଙ୍କଡ଼]], ହିମ ଗଞ୍ଜା ଓ ଚୁକାର୍ ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘର ଶିକାର ତାଲିକାର ଅଂଶ । କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ଗୃହପାଳିତ ଗୋରୁଗାଈଙ୍କ ଶିକାର କରିବା ଫଳରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମୁହାଁମୁହିଁ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।<ref name=iucn /> ମଙ୍ଗୋଲିଆରେ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ଶିକାର କମିଯାଇଥିବାରୁ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ଗୃହପାଳିତ ମେଣ୍ଢାଙ୍କ ଶିକାର କରନ୍ତି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଗୃହପାଳିତ ଜୀବ ୨୦% ସମୟରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି ଓ ମଣିଷଙ୍କ ସହିତ ଏମାନଙ୍କ ସାମନାସାମନି ହେବା ଏକ ଅତି ସାଧାରଣ କଥା ।<ref name= Shehzad2012 /> କିଛି ମେଣ୍ଢାଚରାଳି ନିଜ ଜୀବଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି ।<ref name=NatGeog /> ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ସବୁ କିଛି ଚରିଯିବାରୁ ଶିକାର ଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ଖାଇବା ନମିଳିବା ଓ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇବା, ଅବୈଧ ଶିକାର, ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ହତ୍ୟା କରିବାରୁ ଏଠାରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମିବାରେ ଲାଗିଛି । ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେନାହିଁ ଓ ବଡ଼ ବିଡ଼ାଳ ଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରତି ସବୁଠାରୁ କମ୍ ଆକ୍ରାମକ ମନୋଭାବ ପୋଷଣ କରେ । ତେଣୁ ଏମାନଙ୍କୁ ଘଉଡ଼ାଇବା ସହଜ, ଘଉଡ଼ାଇଲେ ଖାଇବା ଛାଡ଼ି ପଳାନ୍ତି ଓ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ପ୍ରତ୍ୟାକ୍ରମଣ ବା ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ।<ref name=WCoW /> === ପ୍ରଜନନ ଏବଂ ଜୀବନ ଚକ୍ର === {{multiple image |align=right |direction=vertical |image1=SnowCubs01.jpg |caption1=[[ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ]]ର ୱେଲ୍ବିନ୍‍ସ୍ଥିତ କ୍ୟାଟ୍ ସର୍ଭାଇଭାଲ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟରେ ରଖାଯାଇଥିବା କିଛି ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ଶାବକ |width1=220 |image2=Panthera uncia Shynghyz Tama Zoo 2015-09-20.jpg |caption2=[[ଜାପାନ]]ର ଟୋକିଓ ନଗରର ତାମା ଚିଡ଼ିଆଖାନାର ଶୈଙ୍ଗିଜ୍ ନାମକ ଏହି ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିଥିଲା |width2=220 }} ଅନ୍ୟ ବିଡ଼ାଳଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବର୍ଷସାରା ପ୍ରଜନନ କରୁଥିବା ବେଳେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବର୍ଷର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ବହୁ ବାଘୁଣୀ ନିଜ ଶାବକମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି । ସାଧାରଣତଃ ଗୋପନୀୟ ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିବା ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ମିଳନ ଋତୁରେ ନିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ରାମ୍ପୁଡ଼ି ଚିହ୍ନ କରନ୍ତି ଓ ନିଜ ସାଥୀକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ଡାକ ଦିଅନ୍ତି । ବାଘୁଣୀମାନଙ୍କ ଗର୍ଭଧାରଣ ସମୟ ପ୍ରାୟ ୯୦-୧୦୦ ଦିନ । ଅପ୍ରେଲ୍‍ରୁ ଜୁନ୍ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଶାବକମାନେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି । ବାଘୁଣୀମାନଙ୍କ ମିଳନ ପ୍ରବଣତା ୫ରୁ ୮ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ । ମିଳନ ଋତୁ କମ୍ ସମୟର ହୋଇଥିବାରୁ ଜଣେ ସଙ୍ଗିନୀ ସହ ମିଳନ ପରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ଆଉ ଏକ ବାଘୁଣୀ ସହ ମିଳନର ଆକାଂକ୍ଷା ରଖନ୍ତି ନାହିଁ । ମିଳନ କାଳରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ଯୁଗଳ ଦିନକୁ ପ୍ରାୟ ୧୨ରୁ ୩୬ ଥର ରତି କ୍ରିୟା କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name=WCoW /> ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘୁଣୀମାନେ ପଥୁରିଆ ଖୋପ ବା ପାର୍ବତ୍ୟ ଗୁମ୍ଫାରେ ନିଜ ଶାବକଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏମାନେ ଏକାବେଳକେ ୧ରୁ ୫ଟି ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରିପାରନ୍ତି, ତେବେ ହାରାହାରି ଦେଖିଲେ ଏକା ବେଳରେ ୨.୨ ଶାବକ ଜନ୍ମ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଶାବକମାନେ ଜନ୍ମ ହେବା ସମୟରେ ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ଓ ଅସହାୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର ମୋଟା ଲୋମରେ ଆବୃତ ହୋଇ ରହିଥାଏ ଓ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଶାବକମାନେ ୩୨୦-୫୬୭ ଗ୍ରାମ୍ ଓଜନବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାନ୍ତି । ପ୍ରାୟ ୭ ଦିନ ପରେ ଶାବକମାନେ ଆଖି ଖୋଲି ପାରନ୍ତି । ୫ ସପ୍ତାହ ପରେ ଶାବକମାନେ ଚଲାବୁଲା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି ଓ ୧୦ ସପ୍ତାହ ବେଳକୁ ମା' କ୍ଷୀର ଖାଇବା ବନ୍ଦ କରନ୍ତି ।<ref name=WCoW /> ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଏମାନଙ୍କ ଦେହରେ ରହିଥିବା କଳା ଦାଗ ସବୁ ବଡ଼ ହେବା ପରେ କଲରାପତ୍ରିଆ ଦାଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାଏ । ଦୁଇରୁ ଚାରି ମାସ ବୟସରେ ଶାବକମାନେ ଗୁମ୍ଫା ଛାଡ଼ି ନିଜେ ବୁଲାବୁଲି କରିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ପ୍ରାୟ ୧୮-୨୨ ମାସ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବା ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ହେବା ଯାଏଁ ନିଜ ମା' ପାଖରେ ରହିଥାନ୍ତି । ମା'ଠାରୁ ଅଲଗା ହେବା ପରେ ଏମାନେ ନିଜ ମା'ର କ୍ଷେତ୍ର ଛାଡ଼ି ବହୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି ଓ ନିଜର ନୂଆ ଶିକାର କ୍ଷେତ୍ର ଠାବ କରନ୍ତି । ଏପରି ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତଃ-ପ୍ରଜନନର ସମ୍ଭାବନା ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ । ଦୁଇରୁ ତିନି ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ହେବା ପରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ଯୌନ ପରିପକ୍ୱତା ଲାଭ କରନ୍ତି ଓ ପ୍ରାୟ ୧୫ରୁ ୧୮ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହନ୍ତି; ତେବେ ଚିଡ଼ିଆଘରେ ରହୁଥିବା ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ସର୍ବାଧିକ ୨୫ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name=WCoW /><ref>[http://snowleopardblog.com/the-oldest-snow-leopard-in-the-world/ The oldest snow leopard in the world] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180128074235/http://snowleopardblog.com/the-oldest-snow-leopard-in-the-world/ |date=2018-01-28 }}, Article about Shynghyz in Tama Zoo, Tokyo</ref> == ବିପଦ == ଅବୈଧ ଶିକାର, ଚମଡ଼ା ଓ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶର ଚୋରା ବ୍ୟବସାୟ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପଦ । ଅବୈଧ ଶିକାର ଯୋଗୁଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ [[ଚୀନ]]ରେ ୧୦୩-୨୩୬, [[ମଙ୍ଗୋଲିଆ]]ରେ ୩୪-୫୩, [[ପାକିସ୍ତାନ]]ରେ ୨୩-୫୩, ଭାରତରେ ୨୧-୪୫ ଓ ତାଜିକିସ୍ତାନରେ ୨୦-୨୫ଟି ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ମୃତ୍ୟୁମୁଖରେ ପଡ଼ିଥାନ୍ତି । ଶିକାର ଜନ୍ତୁଙ୍କ ଅଭାବରୁ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘମାନେ ଗୃହପାଳିତ ଜୀବଙ୍କ ଶିକାର କରିବା ଯୋଗୁଁ ଲୋକେ ଏମାନଙ୍କର ଅବୈଧ ଶିକାର କରନ୍ତି ।<ref>{{cite book |author=Nowell, K., Li, J., Paltsyn, M. and Sharma, R.K. |year=2016 |title=An Ounce of Prevention: Snow Leopard Crime Revisited |publisher=TRAFFIC |location=Cambridge, UK |isbn=978-1-85850-409-4}}</ref> == ସଂରକ୍ଷଣ == === ବିଶ୍ୱ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ମଞ୍ଚ (ଫୋରମ୍) === ==== ବିଶ୍‍କେକ୍ ଘୋଷଣା ==== ==== ବିଶ୍ୱ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ==== === ୨୦୧୫ ମସିହାକୁ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘର ବର୍ଷଭାବେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି === === ବନ୍ଦୀ କରି ରଖାଯାଇଥିବା ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ === <gallery mode-packed=""> Lightmatter snowleopard.jpg|Snow leopard in [[San Diego Zoo]] Schneeleopard P1040242.jpg|Snow leopard in an unknown zoo </gallery> == ମନୁଷ୍ୟ ଓ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ == === ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ === === ସଂସ୍କୃତିରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ === [[File:Ounce1.jpg|thumb|ଆଉନ୍ସ୍]] <gallery> File:Coat of arms of Almaty.svg|କାଜାଖ୍‍ସ୍ତାନର ଆଲମାଟିର ରାଜ ସଙ୍କେତ File:SnowLeopard10000KZT.jpg|କାଜାଖ୍‍ସ୍ତାନର ଏକ ପୁରୁଣା ୧୦୦୦୦ ଟେଙ୍ଗେ କାଗଜ ନୋଟରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ File:Coat of arms of Tatarstan.svg|ତାତାରସ୍ତାନର ଏକ ରାଜ ସଙ୍କେତରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ File:Emblem of Samarkand.svg|ଉଜ୍‍ବେକିସ୍ତାନର ଏକ ସିଲ୍ ମୋହର File:Old coat of arms of Astana.svg|କାଜାଖ୍‍ସ୍ତାନର ଆସ୍ତାନାର ପୁରାତନ ସଙ୍କେତରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ File:Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg|କିର୍ଗିଜ୍‍ସ୍ତାନର ବିଶ୍‍କେକ୍‍ର ଏକ ରାଜ ସଙ୍କେତ File:Coat of Arms of Shushensky rayon (Krasnoayarsk krai).png|କ୍ରାସ୍ନୋୟାର୍କ କ୍ରାଇର ଏକ ରାଜ ସଙ୍କେତ </gallery> === ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ === ==== ବୃତ୍ତଚିତ୍ର (ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ) ==== ==== ବାସ୍ତବିକ ==== ==== କାଳ୍ପନିକ ==== == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[କଲରାପତରିଆ ବାଘ]] * [[କଳାବାଘ]] * [[ଚିତାବାଘ]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର|35em}} == ଆହୁରି ପଢ଼ିପାରିବେ == * {{cite journal | last1 = Janczewski | first1 = Dianne N. | last2 = Modi | first2 = William S. | last3 = Stephens | first3 = J. Claiborne | last4 = O'Brien | first4 = Stephen J. | year = 1995 | title = Molecular Evolution of Mitochondrial 12S RNA and Cytochrome b Sequences in the Pantherine Lineage of Felidae | url = http://mbe.oxfordjournals.org/cgi/reprint/12/4/690 | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 12 | issue = 4| pages = 690–707 | pmid = 7544865 | doi=10.1093/oxfordjournals.molbev.a040232}} * Theile, Stephanie. 2003. [http://assets.panda.org/downloads/trafficsnowleopardreportaugust2003.pdf ''Fading Footprints: The Killing and Trade of Snow Leopards'']. TRAFFIC International. {{ISBN|1-85850-201-2}}. *{{cite magazine|title=Tracking the Elusive Snow Leopard|first1=Rodney|last1=Jackson|first2=Darla|last2=Hillard|magazine=[[National Geographic (magazine)|National Geographic]]|pp=793–809|volume=169|issue=6|date=June 1986|issn=0027-9358|oclc=643483454}} == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ == {{Commons+cat|Panthera uncia|Uncia_uncia}} {{Wikispecies|Panthera uncia}} * [http://www.snowleopardnetwork.org/ Snow Leopard Network] * [http://www.snowleopardconservancy.org/ Snow Leopard Conservancy] * [http://www.panthera.org/species/snow-leopard/ Snow Leopard Program.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151007030610/http://www.panthera.org/species/snow-leopard/ |date=2015-10-07 }} Panthera.org * [https://www.worldwildlife.org/species/snow-leopard Snow Leopard Program.] World Wildlife Fund * [http://www.catsg.org/index.php?id=100 Snow Leopard.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318054353/http://catsg.org/index.php?id=100 |date=2018-03-18 }} IUCN/SSC Cat Specialist Group * [http://ngm.nationalgeographic.com/2008/06/snow-leopards/winter-photography Snow Leopard Gallery.] ''National Geographic'' * [http://www.arkive.org/snow-leopard/panthera-uncia/ Snow Leopard.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130618200629/http://www.arkive.org/snow-leopard/panthera-uncia/ |date=2013-06-18 }} Wildscreen Arkive * [https://web.archive.org/web/20060424165429/http://www.pbs.org/wnet/nature/snowleopard/index.html "Silent Roar: Searching for the Snow Leopard".] PBS ''Nature'' * [https://web.archive.org/web/20101106090408/http://www.bbc.co.uk/nature/species/Snow_Leopard Snow Leopard.] BBC Nature * [http://theiwrc.org/wp-content/uploads/2011/05/W-Times-May-011-final.pdf Nepal's Snow Leopard Action Plan yet to be implemented.] ''Wildlife Times'' * [https://www.pwpark.com/animal-info/big_cat_territory/snow_leopard2 Snow Leopard.] Paradise Wildlife Park [[ଶ୍ରେଣୀ:ବଡ଼ ବିଡ଼ାଳ]] hfq4g5cxpjxrz73g5vwkbwhm5aihyto 0 66978 606939 540870 2026-09-24T06:33:29Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606939 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ୱାଟରଲୁ ଯୁଦ୍ଧ | image = [[File:Battle of Waterloo 1815.PNG|300px]] | image_size = 400 | caption = ୱିଲିୟମ ସ୍ୟାଡଲରଙ୍କ ତୂଳୀରୁ ଅଙ୍କିତ ୱାଟରଲୁ ଯୁଦ୍ଧ | date = ୧୮ ଜୁନ ୧୮୧୫ | place = [[Waterloo, Belgium|Waterloo]], then [[United Kingdom of the Netherlands|Netherlands]], present day Belgium; {{convert|15|km|mi|abbr=on}} south of Brussels | ପରିଣାମ = ଗଠବନ୍ଧନର ବିଜୟ | combatant1 = '''[[ପ୍ରଥମ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ]]''' | combatant2 = '''[[ସପ୍ତମ ଗଠବନ୍ଧନ]]''': * [[ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡ]] * [[ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ]] * [[ପ୍ରୁସିଆ]] * [[ହ୍ୟାନୋଭର]] * [[ନାସାଉ]] * [[ବ୍ରନସ୍ୱିକ]] | commander1 = [[ନେପୋଲିୟନ ବୋନାପାର୍ଟ]]''' | commander2 = [[ଆର୍ଥର ୱେଲ୍ସଲି, ୱେଲିଙ୍ଗଟନର ପ୍ରଥମ ଡ୍ୟୁକ]]<br />[[ଗେଭାର୍ଡ]]''' | strength1 = '''ମୋଟ''': ୭୩,୦୦୦{{sfn|Hofschröer|1999|pp=68–69}} * ୫୦,୭୦୦ ପଦରକ୍ଷୀ * ୧୪,୩୯୦ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ * ୮,୦୫୦ ତୋପ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରବିତ * ୨୫୨ ବନ୍ଧୁକ | strength2 = '''ମୋଟ''': ୧୧୮,୦୦୦ <br /> ବ୍ରିଟିଶ-ଗଠବନ୍ଧନ: ୬୮,୦୦୦<ref>{{Harvnb|Hofschröer|1999|p=61}} cites Siborne's numbers.</ref><ref>{{Harvnb|Hamilton-Williams|1994|p=256}} gives ୧୬୮,୦୦୦.</ref> * ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ: ୨୫,୦୦୦ ବ୍ରିଟିଶ ଏବଂ ୬,000 ଜର୍ମାନୀ ରାଜା * ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ: ୧୭,୦୦୦ * ହ୍ୟାନୋଭର: ୧୧,୦୦୦ * ବ୍ରନସ୍ୱିକ: ୬,୦୦୦ * ନାସାଉ: ୩,୦୦୦{{sfn|Barbero|2005|pp=75–76}} * ୧୫୬ ବନ୍ଧୁକ{{sfn|Hamilton-Williams|1994|p=256}} * ପ୍ରୁସିଆ: ୫୦,୦୦୦{{sfn|Chesney|1874|p=4}} | casualties1 = '''ମୋଟ''': ୪୧,୦୦୦ * ୨୪,୦୦୦ to ୨୬,୦୦୦ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ , ୬୦୦୦ରୁ ୭୦୦୦ ବନ୍ଦୀ {{sfn|Barbero|2006|p=312}} * ୧୫,୦୦୦ ନିଖୋଜ{{sfn|Barbero|2005|p=420}} | casualties2 = '''ମୋଟ''': ୨୪,୦୦୦<br />ବ୍ରିଟିଶ-ଗଠବନ୍ଧନ: ୧୭,୦୦୦ * ୩,୫୦୦ ମୃତ * ୧୦,୨୦୦ କ୍ଷତିତ * ୩,୩୦୦ ନିଖୋଜ{{sfn|Barbero|2005|p=419}} ପ୍ରୁସିଆ: ୭,୦୦୦ * ୧,୨୦୦ ମୃତ * ୪,୪୦୦ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ * ୧,୪୦୦ ନିଖୋଜ {{sfn|Barbero|2005|p=419}} }} ୱାଟରଲୁ ଯୁଦ୍ଧ ୧୮ ଜୁନ ୧୮୧୫ ମସିହା ରବିବାର ଦିନ ୱାଟରଲୁ (ଏବେକାର ବେଲଜିଅମ ) ନିକଟରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ  ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିଲା । ଫ୍ରାନ୍ସର ନେତୃତ୍ୱ [[ନେପୋଲିୟନ ବୋନାପାର୍ଟ]] ନେଉଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷ୍ୟରେ ବ୍ରିଟିଶ ଏବଂ ପ୍ରୁସିଆର ସୈନ୍ୟମାନେ ଥିଲେ । ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ନେପୋଲିୟନ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ନେପୋଲିୟନଙ୍କର ଶେଷ ଯୁଧ୍ୟ ଥିଲା । ଏହି ଯୁଦ୍ଧଟିରେ ପ୍ରଥମ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ହାରିବା ସହିତ ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବାକୁଥିବା ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଇଉରୋପରେ ଯୁଦ୍ଧର ମୁଳୋତ୍ପାଟନ କରିଥିଲା । == ଯୁଦ୍ଧ ପଡ଼ିଆ == [[ଫାଇଲ:Belgium-6773_-_Battlefield_View_(14152126362).jpg|thumb|ଯୁଦ୍ଧ ପଡ଼ିଆ ]] [[ଫାଇଲ:Panorama_waterloo_v2.jpg|କେନ୍ଦ୍ର|୨୦୧୨ ମସିହାରେ ୱାଟରଲୁ ଯୁଦ୍ଧ ପଡ଼ିଆର ଏକ ପାନୋରାମା ଦୃଶ୍ୟ |alt=|ଫ୍ରେମନଥିବା|1100x1100_ପିକସେଲ]] <span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Cowards+at+Waterloo%3F%3A+A+Re-Examination+of+Bijlandt%27s+Dutch-Belgian+Brigade+in+the+Campaign+of+1815&rft.pub=Stackpole+books&rft.date=2001&rft.aulast=Dellevoet&rft.aufirst=A.&rfr_id=info%3Asid%2For.wikipedia.org%3A%E0%AD%B1%E0%AC%BE%E0%AC%9F%E0%AC%B0%E0%AC%B2%E0%AD%81+%E0%AC%AF%E0%AD%81%E0%AC%A6%E0%AD%8D%E0%AC%A7" class="Z3988" id="cxmwBkw" tabindex="0">&nbsp;</span> == ବାହ୍ୟ ଆଧାର == * {{Cite web|url=http://www.booknotes.org/Watch/174208-1/Andrew+Roberts.aspx|title=Booknotes: Watch|date=12 January 2003|website=Booknotes|archive-url=https://web.archive.org/web/20101116184425/http://booknotes.org/Watch/174208-1/Andrew+Roberts.aspx|archive-date=16 November 2010|url-status=dead}} Interview with Andrew Roberts on ''Napoleon & Wellington: The Battle of Waterloo and the Great Commanders Who Fought It'' * {{Cite web|url=http://www.guides1815.org|title=Guides 1815|language=fr}} Official guides of the Waterloo battlefield. * {{Cite web|url=http://www.nam.ac.uk/waterloo200/|title=Waterloo 200|date=10 June 2015|website=National Army Museum, London|access-date=9 September 2018|archive-date=20 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151020041648/http://www.nam.ac.uk/waterloo200/|url-status=dead}} (British site) * {{Cite web|url=http://tls509.wix.com/archaeologyawaterloo|title=Farm of Hougoumont|website=Archaeology @ Waterloo|access-date=30 July 2015|archive-date=13 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150713220910/http://tls509.wix.com/archaeologyawaterloo|url-status=dead}} * George Nafgizer collection Waterloo ORBATs for [https://web.archive.org/web/20170128090053/http://usacac.army.mil/cac2/CGSC/CARL/nafziger/815FBE.pdf French], [https://web.archive.org/web/20161230025256/http://usacac.army.mil/cac2/CGSC/CARL/nafziger/815FBF.pdf Allied]. == ଆଧାର == <references /> [[ଫାଇଲ:Bataille Waterloo 1815 reconstitution 2011 cuirassier.jpg|thumb]] [[ଫାଇଲ:Bataille Waterloo 1815 reconstitution 2011 3.jpg|thumb]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଇତିହାସ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୧୫]] kh7jfdhi2nnn61nzqc7v9vawaoh32h6 0 67122 606621 506517 2026-09-23T22:32:42Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606621 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Efavirenz/lamivudine/tenofovir}} {{Infobox drug | drug_name = | type = combo | component1 = Efavirenz | class1 = Non-nucleoside reverse transcriptase inhibitor | component2 = Lamivudine | class2 = Nucleoside reverse transcriptase inhibitor | component3 = Tenofovir | class3 = Nucleoside reverse transcriptase inhibitor <!-- Clinical data --> | synonyms = | tradename = Telura | Drugs.com = | MedlinePlus = | pregnancy_AU = <!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --> | pregnancy_US = | pregnancy_category = | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | routes_of_administration = By mouth <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = | CAS_number = | ATC_prefix = J05 | ATC_suffix = AR | PubChem = | DrugBank_Ref = | DrugBank = | NIAID_ChemDB = }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଏଫାଭିରେଞ୍ଜ/ଲାମିଭୁଡିନ/ଟେନୋଫୋଭିର''' ବା '''ଇଏଫଭି/୩ଟିସି/ଟିଡିଏଫ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Efavirenz/lamivudine/tenofovir''' ବା '''EFV/3TC/TDF''', ବିକ୍ରୟ ନାମ ଟେଲୁରା) ଏକ ସ୍ଥିରୀକୃତ ମାତ୍ରାର ଔଷଧ ମିଶ୍ରଣ ([[:en:fixed dose combination (antiretroviral)|fixed dose combination]]) ଯାହା [[ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ]] ରୋଗର ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=WHO2017/> ଏହି ମିଶ୍ରିତ ଔଷଧରେ [[ଏଫାଭିରେଞ୍ଜ]], [[ଲାମିଭୁଡିନ]], ଓ [[ଟେନୋଫୋଭିର]] ([[:en:tenofovir|tenofovir]]) ଔଷଧମାନ ଥାଏ ।<ref name=WHO2017>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines Application|url=http://www.who.int/selection_medicines/committees/expert/19/applications/TDF_3TC_EFV_6_4_2_A_Ad.pdf?ua=1|website=WHO|accessdate=29 June 2017}}</ref> ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶରେ ([[:en:developing world|developing world]]) ଏହା ପ୍ରଥମ ଧାଡ଼ିର ପସନ୍ଦ ଔଷଧ ।<ref name=WHO2017/> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=WHO2017/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଏହି ଔଷଧ ଯୋଗୁ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ନିଦ୍ରାଳୁ କିନ୍ତୁ ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଓ ଗଲୁ ଆଦି ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଇପାରେ ।<ref name=WHO2017/> [[ଅବସାଦ]] ([[:en:Mood disorder|depression]]), [[ସାଇକୋସିସ]] ([[:en:psychosis|psychosis]]), ବା [[ଓଷ୍ଟିଓନେକ୍ରୋସିସ]] ([[:en:osteonecrosis|osteonecrosis]]) ଇତ୍ୟାଦି ସାଂଘାତିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ ।<ref name=WHO2017/> [[ଅପସ୍ମାର]] ([[:en:epilepsy|epilepsy]]) ରୋଗ ଥିଲେ ଅଧିକ ବାତ ([[:en:seizures|seizures]]) ମାରିପାରେ ।<ref name=WHO2017/> ପୂର୍ବରୁ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା ([[:en:kidney problems|kidney problems]]) ଥିଲେ ଅଧିକ ଯତ୍ନରେ ଚିକିତ୍ସା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।<ref name=WHO2017/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହାର ନିରାପତ୍ତା ବିଷୟ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି ।<ref name=WHO2017/><ref>{{cite web|title=Telura|url=http://www.mylan.in/-/media/mylanin/documents/english/75055080--lit-telura-tab-300300600mg-mylind-v3cm1.pdf?la=en|website=Mylan.in|accessdate=13 December 2017|date=2014|archive-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171214071412/http://www.mylan.in/-/media/mylanin/documents/english/75055080--lit-telura-tab-300300600mg-mylind-v3cm1.pdf?la=en|url-status=dead}}</ref> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ([[:en:World Health Organization's List of Essential Medicines|World Health Organization's List of Essential Medicines]]) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ([[:en:health system|health system]]) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref name=WHO20th>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines (20th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/20th_EML2017.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=29 June 2017|date=March 2017}}</ref> ସନ ୨୦୧୧ରେ [[ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶ]]ମାନଙ୍କରେ ([[:en:developing world|developing world]]) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ବର୍ଷର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୧୫୪ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା ।<ref name=WHO2017/> ସନ ୨୦୧୪ରେଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ମିଶ୍ରିତ ଔଷଧ ଆପାତ‌ତଃ ସ୍ୱିକୃତୀ ପାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=HIV/AIDS History of Approvals - HIV/AIDS Historical Time Line 2010 - 2015|url=https://www.fda.gov/ForPatients/Illness/HIVAIDS/History/ucm279695.htm|website=FDA|accessdate=13 December 2017|language=en|archive-date=1 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201111856/https://www.fda.gov/ForPatients/Illness/HIVAIDS/History/ucm279695.htm|url-status=dead}}</ref> ଉପଲବ୍ଧତା ଓ ମହତ୍ୱକୁ ମେଡିସିନ ସାନ୍ସ ଫ୍ରଣ୍ଟିଅର ([[:en:Medecins Sans Frontieres|Medecins Sans Frontieres]]) ସଂସ୍ଥା ସମର୍ଥନ କରିଛି ।<ref>{{cite web|title=Efavirenz/lamivudine/tenofovir disoproxil fumarate fixed-dose combination tablets (600/300/300 mg FDC)|url=http://www.who.int/selection_medicines/committees/expert/19/applications/MSF_Comments.pdf?ua=1|website=WHO|page=17}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] s2jqy3i3n1g11dditaj1pbzf6p3h88i 0 67174 606914 483022 2026-09-24T05:53:06Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606914 wikitext text/x-wiki {{Infobox drug | drug_name = | type = combo | IUPAC_name = <!--Clinical data--> | image = | width = <!--Combo data--> | pronounce = | tradename = Epclusa, Sofosvel, Velpanat, others | Drugs.com = {{Drugs.com|monograph|sofosbuvir-and-velpatasvir}} | component1 = Sofosbuvir | class1 = [[NS5B]] polymerase inhibitor | component2 = Velpatasvir | class2 = [[NS5A]] inhibitor <!--Names--> | MedlinePlus = a616034 | licence_EU = yes | DailyMedID = Epclusa | pregnancy_AU = B1 | pregnancy_AU_comment= <ref name=Preg2017>{{cite web|title=Sofosbuvir / velpatasvir (Epclusa) Use During Pregnancy|url=https://www.drugs.com/pregnancy/sofosbuvir-velpatasvir.html|website=Drugs.com|accessdate=13 December 2017}}</ref> | pregnancy_US = N | pregnancy_US_comment= <ref name=Preg2017 /> | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = POM | legal_UK_comment= <ref name="Epclusa SmPC" /> | legal_US = Rx-only | legal_status = Rx-only | routes_of_administration= By mouth<ref name=WHO2017 /> | onset = | duration_of_action= | synonyms = | verifiedrevid = }} '''ସୋଫୋସବୁଭିର/ଭେଲପାଟାସଭିର,''' ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀକ ନାମ ଏପକ୍ଲୁସା, ଏକ ସ୍ଥିର ମିଶ୍ରିତ ଔଷଧ ଯାହା [[ହେପାଟାଇଟିସ ସି]] ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ | <ref name=WHO2017>{{cite web|title=Sofosbuvir/Velpatasvir for the treatment of Hepatitis C|url=http://www.who.int/selection_medicines/committees/expert/21/applications/s6_sofosbuvir_velpatasvir_add_1.pdf|website=WHO|accessdate=29 June 2017}}</ref> <ref name="Epclusa SmPC">{{cite web | title=Epclusa 400 mg/100 mg film coated tablets. - Summary of Product Characteristics (SmPC) | website=(emc) | date=4 November 2019 | url=https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/32177 | access-date=1 March 2020}}</ref> <ref name="Epclusa label">{{Cite web|url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f30631a-ee3b-4cfe-866b-964df3f0a44f|title=Epclusa- velpatasvir and sofosbuvir tablet, film coated|date=21 November 2019|website=DailyMed|access-date=1 March 2020}}</ref> <ref name="Epclusa EPAR">{{Cite web|url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/epclusa|title=Epclusa EPAR|date=27 February 2020|website=[[European Medicines Agency]] (EMA)|access-date=1 March 2020}}</ref> ଏଥିରେ [[ସୋଫୋସବୁଭିର]] ଏବଂ ଭେଲପାଟାସଭିର ଔଷଧଦ୍ୱୟର ମିଶ୍ରଣ ଥାଏ । <ref name=WHO2017 /> <ref name="Epclusa SmPC" /> <ref name="Epclusa label" /> ହେପାଟାଇଟିସ୍ ସି ଜେନୋଟାଇପ ଏକରୁ ଛଅ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ୯୦%ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ | <ref name=WHO2017 /> ଏହା ହେପାଟାଇଟିସ୍ ସି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କାମ କରେ ଯେଉଁମାନଙ୍କର [[ସିରୋସିସ୍]] କିମ୍ବା [[ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ|ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି.]] ରୋଗ ଥିବା ହେପାଟାଇଟିସ୍ ସି ରୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କାମ କରେ <ref name=WHO2017 /> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ | <ref name=WHO2017 /> <ref name="Epclusa SmPC" /> <ref name="Epclusa label" /> ଏହି ମିଶ୍ରଣ ସାଧାରଣତଃ ଭଲ ଭାବରେ ସହ୍ୟ ହୁଏ | <ref name=WHO2017 /> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ଥକ୍କା ଅନୁଭବ କରିବା, ଶୋଇବାରେ ଅସୁବିଧା ଏବଂ ବାନ୍ତି ଲାଗେ | <ref name="AHFS2017">{{Cite web|url=https://www.drugs.com/monograph/sofosbuvir-and-velpatasvir.html|title=Sofosbuvir and Velpatasvir|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=8 December 2017}}</ref> <ref name="FDA PR 2020">{{Cite press release|title=FDA Approves New Treatment for Pediatric Patients with Any Strain of Hepatitis C|date=19 March 2020|url=http://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-new-treatment-pediatric-patients-any-strain-hepatitis-c|accessdate=19 March 2020|archive-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319194613/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-new-treatment-pediatric-patients-any-strain-hepatitis-c|url-status=dead}}</ref> ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା କିମ୍ବା [[ସ୍ତନ୍ୟପାନ]] ସମୟରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇ ନାହିଁ | <ref name="AHFS2017" /> ଯେଉଁମାନେ [[ହେପାଟାଇଟିସ ବି|ହେପାଟାଇଟିସ ବିରେ]] ସଂକ୍ରମିତ ଅଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ଯତ୍ନ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ । <ref name="AHFS2017" /> ଏନଏସ୫ବି ପ୍ରୋଟିନକୁ ଅବରୋଧ କରି ସୋଫୋସବୁଭିର କାର୍ଯକ୍ଷମ ହୁଏ ଏବଂ ଏନଏସ୫ଏ ପ୍ରୋଟିନକୁ ଅବରୋଧ କରି ଭେଲପାଟାସଭିର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ | <ref name="AHFS2017" /> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ୟୁରୋପରେ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଡାକ୍ତରୀ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ [[ସୋଫୋସବୁଭିର]] ଏବଂ ଭେଲପାଟାସଭି ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା । <ref name="AHFS2017" /> <ref name="Epclusa label" /> <ref name="Epclusa EPAR" /> ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଜରୁରୀ ଔଷଧ ତାଲିକାରେ ଏହି ଔଷଧର ନାମ ଲେଖା ଅଛି । <ref name="WHO21st">{{Cite book|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|vauthors=((World Health Organization))|publisher=World Health Organization|year=2019|location=Geneva|hdl=10665/325771|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|author-link=World Health Organization|hdl-access=free}}</ref> ୨୦୧୭ ସୁଦ୍ଧା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଚିକିତ୍ସା ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୭୪,୮୦୦ ଡଲାର ଓ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୯୦୦ ଡଲାର । <ref name=WHO2017 /> == ଆଧାର == <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 5fp53k30jlsxoapnnpqb3kxboh82475 0 67186 606779 599830 2026-09-24T02:10:53Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606779 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Budesonide/formoterol}} {{Drugbox | verifiedrevid = 448962189 | image = Budesonide and formoterol.svg <!--Combo data--> | type = combo | component1 = Budesonide | class1 = [[Glucocorticoids|Glucocorticoid]] | component2 = Formoterol | class2 = [[Long-acting beta-adrenoceptor agonist]] <!--Clinical data--> | tradename = | pregnancy_AU = <!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --> | pregnancy_US = C | pregnancy_category = | licence_EU = yes | legal_AU = S4 | legal_CA = <!-- / Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> | legal_UK = | legal_US = Rx-only | legal_status = | routes_of_administration = Inhaled<ref name=FDA2017/> <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = | ATC_prefix = R03 | ATC_suffix = AK07 | PubChem = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = <!--Chemical data--> |drug_name=|alt=|caption=|MedlinePlus=|licence_US=}} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ବୁଡେସୋନାଇଡ/ଫର୍ମୋଟେରୋଲ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Budesonide/formoterol''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ସିମ୍ବିକର୍ଟ'''/'''Symbicort''' ଏକ ମିଶ୍ରିତ ଔଷଧ ([[:en:combination medication|combination medication]]) ଯାହା [[ଆଜ୍‌ମା]] ବା [[ସିଓପିଡି]] ରୋଗ ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=FDA2017/> [[ବୁଡେସୋନାଇଡ]], [[କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ]] ([[:en:corticosteroid|steroid]]) ଓ [[ଫର୍ମୋଟେରୋଲ]] ([[:en:formoterol|formoterol]]) ନାମକ ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ବିଟା-ଆଡ୍ରେନୋରିସେପ୍ଟର ଆଗୋନିସ୍ଟ ବା ଲାବା ([[:en:Long -acting beta-adrenoceptor agonist|long-acting β<small>2</small>-agonist]] ବା LABA) ଔଷଧ ଥାଏ ।<ref name=FDA2017/> ସକ୍ରିୟ ବ୍ରଙ୍କୋସ୍ପାଜ୍ମ ([[:en:bronchospasm|bronchospasm]]) ଓ ହଠାତ ରୋଗ ଖରାପ ଦିଗକୁ ଗତି କରୁଥିଲେ ଏହା ଦେବାକୁ ମନା କରାଯାଏ ।<ref name=FDA2017/> ପ୍ରଶ୍ୱାସରେ ([[:en:inhalation|breathing in the medication]]) ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।<ref name=FDA2017>{{cite web|title=Symbicort - FDA prescribing information, side effects and uses|url=https://www.drugs.com/pro/symbicort.html|website=Drugs.com|accessdate=13 December 2017|date=September 2017}}</ref> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ତଣ୍ଟି ଯନ୍ତ୍ରଣା, [[ଇନଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜା]] ([[:en:influenza|influenza]]) ସର୍ଦ୍ଦି ଓ ପାଟିରେ ଇଷ୍ଟ ସଂକ୍ରମଣ ([[:en:oral thrush|yeast infection of the mouth]] ହୋଇପାରେ ।<ref name=FDA2017/> ଆଜମା ରୋଗ ଥିବା ଶିଶୁର ଏଥିରେ ଥିବା ଲାବା ଅଂଶ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ କାରକ ଭାବରେ ପୂର୍ବରୁ ଚିନ୍ତା ଉଦ୍ରେକ କରୁଥିଲା ଯାହା ସନ ୨୦୧୭ରେ ବିଦାୟ କରିଦିଆଗଲା ।<ref name=FDA2017Dec>{{cite web|title=Safety Alerts for Human Medical Products - Long-Acting Beta agonists (LABAs) and Inhaled Corticosteroids (ICS): Drug Safety Communication - Boxed Warning About Asthma-Related Death Removed|url=https://www.fda.gov/Safety/MedWatch/SafetyInformation/SafetyAlertsforHumanMedicalProducts/ucm590001.htm|website=FDA|accessdate=23 December 2017|language=en|archive-date=25 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180425032644/https://www.fda.gov/Safety/MedWatch/SafetyInformation/SafetyAlertsforHumanMedicalProducts/ucm590001.htm|url-status=dead}}</ref> କେବଳ ପ୍ରଶ୍ୱାସିତ ସ୍ଟିରଏଡ ([[:en:inhaled steroid|inhaled steroid]]) ରୋଗକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନ‌କରିପାରିଲେ ଏହି ଔଷଧ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ।<ref name=FDA2017/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହାର ନିରାପତ୍ତା ବିଷୟ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି ।<ref name="FDA2017" /> ଉଭୟ ବୁଡେସୋନାଇଡ ଓ ଫର୍ମୋଟେରୋଲ ସ୍ତନ କ୍ଷୀରରେ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଯାଏ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.drugs.com/pregnancy/budesonide.html|title=Budesonide Use During Pregnancy {{!}} Drugs.com|work=Drugs.com|access-date=2018-08-09|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.drugs.com/pregnancy/formoterol.html|title=Formoterol Use During Pregnancy {{!}} Drugs.com|work=Drugs.com|access-date=2018-08-09|language=en-US}}</ref> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୦୬ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ବୁଡେସୋନାଇଡ/ଫର୍ମୋଟେରୋଲ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । <ref name=FDA2017/> ଏହାର ନାମ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠା]]ରେ ([[:en:World Health Organization's List of Essential Medicines|World Health Organization's List of Essential Medicines]]) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ [[ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ]] ([[:en:health system|health system]]) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।<ref name=WHO20th>{{cite web|title=WHO Model List of Essential Medicines (20th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/20th_EML2017.pdf?ua=1|work=World Health Organization|accessdate=29 June 2017|date=March 2017}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୧୭ରେ ଏହାର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୩୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=NADAC as of 2017-12-13|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-12-13/iqwu-vhmf|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|accessdate=13 December 2017|language=en|archive-date=2017-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20171214014538/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-12-13/iqwu-vhmf|url-status=dead}}</ref> ସନ ୨୦୧୫ରେ ଏକ ୧୨୦ ମାତ୍ରାର ୟୁନିଟର ମୂଲ୍ୟ ୩୫ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା ।<ref name=BNF69>{{cite book|title=British national formulary : BNF 69|url=https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse|date=2015|publisher=British Medical Association|isbn=9780857111562|page=202|edition=69}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] jahhvt8sna3ju4j40icohsvxoi16d7t 0 67290 606823 593641 2026-09-24T03:45:00Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606823 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Jadunath Das Mohapatra}} {{Infobox person | name = ଯଦୁନାଥ ଦାସ ମହାପାତ୍ର | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1929|03|01}} | birth_place = କୁଡେଇ (ସୋରୋ, ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା) | death_date = {{death date and age|2018|8|21|1929|03|01|df=y}} | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = ଓକିଲାତି, ରାଜନୀତି, ସାହିତ୍ୟ | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | influences = | influenced = | home_town = | parents = ରାଜନାରାୟଣ ଦାସ ମହାପାତ୍ର | spouse = ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା ଦାସ | children = | relatives = | callsign = | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = | box_width = }} '''ଯଦୁନାଥ ଦାସ ମହାପାତ୍ର'''(୦୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୯-୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଶା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ<ref>{{cite book|title=Wings of the Past: Poems|url=https://books.google.com/books?id=CtgSAAAAMAAJ|year=1976|publisher=Rajasree Prakasani}}</ref> ଓ ରାଜନେତା ଥିଲେ ।<ref>{{cite book|title=Socialist India|url=https://books.google.com/books?id=z8xoJo-GQUIC&pg=PA192|year=1973|publisher=Indian National Congress. All India Congress Committee.|pages=192–}}</ref> [[ସୋର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)| ସୋରରୁ]] ସେ ୩ଥର ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମେତ ଅନେକ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |title=ପୂର୍ବତ୍ତନ ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଯଦୁନାଥ ଦାସ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପରଲୋକ |url=https://www.prameyanews7.com/former-education-minister-jadunath-das-mahapatra-no-more/ |accessdate=3 October 2018 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ବାଲ୍ୟଜୀବନ == ଯଦୁନାଥ , ୧୯୨୯ମସିହାରେ [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର]] କୋଡେଇଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ରାଜନାରାୟଣ ଦାସ ମହାପାତ୍ର । == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == ଛାତ୍ରଜୀବନରୁ ଯଦୁନାଥ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । [[କଲିକତା]]ରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରେ ସେ "କଲିକତା ଉତ୍କଳ ଛାତ୍ରସଂଘ"ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ । ୧୯୬୨ମସିହାରେ ସେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୬୪-୬୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର ସମ୍ପାଦକ ଓ ୧୯୬୭ରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧, ୧୯୭୪ ଓ ୧୯୮୫ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସୋର ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାଥୀଭାବରେ ବିଭାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=Former Odisha minister Jadunath Das Mohapatra dead |url=https://odishasuntimes.com/former-odisha-minister-jadunath-das-mohapatra-dead/ |accessdate=3 October 2018 }}{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥ, ସଂସ୍କୃତି, ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ଶିକ୍ଷା ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=Jadunath Das Mohapatra |2=MLA Profile |url=http://naveenpatnaik.com/MLA-Jadunath-Das-Mohapatra-of-SORO-constituency-568.html |website=naveenpatnaik.com |accessdate=3 October 2018 |archive-date=8 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508183621/http://naveenpatnaik.com/MLA-Jadunath-Das-Mohapatra-of-SORO-constituency-568.html |url-status=dead }}</ref> == ରଚନାବଳୀ == ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ଯଦୁନାଥ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୬୦ରୁ ଅଧିକ ବହି ଛପାଯାଇଛି । ସେଥିମଧ୍ୟରେ ୧୨ଟି ନାଟକ, ୭ଟି ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ, ୧୦ଟି କବିତା, ୮ଟି ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ, ୧୫ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୬ଟି ଏକାଙ୍କିକା, ୨ଟି ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ୨ଟି ଅନୁବାଦ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ତାଙ୍କ ନାଟକ "ଭୁଲି ହୁଏନା"କୁ ନେଇ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।<ref>{{cite news |title=Ex-minister, noted writer Jadunath Das Mohapatra passes away |url=http://pragativadi.com/ex-minister-noted-writer-jadunath-das-mohapatra-passes-away/ |accessdate=3 October 2018}}</ref> {{Col-begin}} {{Col-break}} === ନାଟକ === * ଭୁଲି ହୁଏନା * ରାତ୍ରିଗୋ ତୁମେ କଥା କୁହ * ଅଥବା ଅନ୍ଧାର<ref name="Datta1987">{{cite book|author=Amaresh Datta|title=Encyclopaedia of Indian Literature: A-Devo|url=https://books.google.com/books?id=ObFCT5_taSgC&pg=PA305|year=1987|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-1803-1|pages=305–}}</ref> * କଂସ * ବନ୍ଦୀ ବେଗମ୍ ବାଦଶାହା * ଭୁଲି ହୁଏନା === କବିତା === * ସାର୍ଥକ କବିତା * ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଅନ୍ୟନାମ * ହେ ଜୀବନ! * ହେ ଦୂରନ୍ତ ଝଡ଼ * ନିଜ ଚିତାଗ୍ନିରେ ନିଜେ {{Col-break}} === ଉପନ୍ୟାସ === * ମାଘଶେଷ ମେଘ ଶେଷ === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ === * ଗ୍ରାମ୍ୟ ନଦୀର ତୀରେ * ବିଭୀଷିକା * ପରଶମଣି * ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର * ସଂଗ୍ରାମ * କ୍ଷମା କରିବେକି * ସେତୁବନ୍ଧ<ref>{{cite news |title=ଯଦୁନାଥ ଦାସ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପରଲୋକ |url=http://www.dharitri.com/main/news/65106 |accessdate=3 October 2018}}</ref> {{Col-end}} == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୭୬(ଅଥବା ଅନ୍ଧାର ପାଇଁ)<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-10-03 |archive-date=2020-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200117122250/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php |url-status=dead}}</ref> * ଝଙ୍କାର କବିତା ପୁରସ୍କାର - ୧୯୭୪ * ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୨ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ) * ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକମେଳା ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୪ * କୋଣାର୍କ ଜାତୀୟ ନାଟ୍ୟ ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୬ ==ମୃତ୍ୟୁ== ୨୦୧୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୧ତାରିଖରେ ଯଦୁନାଥ, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=Former Odisha Minister Jadunath Das Mohapatra passes away |url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/former-odisha-minister-jadunath-das-mohapatra-passes-away-118082101314_1.html |accessdate=3 October 2018}}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା)}} {{ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୮ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] 4wgizu27hb954pp5ecmadlqfhtimk10 0 67809 606693 599823 2026-09-24T00:11:15Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606693 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Trazodone}} {{Drugbox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 457287206 | IUPAC_name = 2-<nowiki/>{3-[4-(3-Chlorophenyl)piperazin-1-yl]propyl}[1,2,4]triazolo[4,3-''a'']pyridin-3(2''H'')-one | image = Trazodone.svg | width = 250px | image2 = Trazodone-from-HCl-xtal-3D-balls.png | width2 = 250px <!--Clinical data--> | tradename = ପୃଥିବୀରେ ଅନେକ ବ୍ରାଣ୍ଡ ନାମରେ ମିଳେ <ref name=genericnames/> | synonyms = AF-1161 | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|trazodone-hydrochloride}} | MedlinePlus = a681038 | pregnancy_US = C | legal_US = କେବଳ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନରେ ମିଳେ । | legal_UK = POM | legal_AU = S4 | legal_CA = କେବଳ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନରେ ମିଳେ । | routes_of_administration = [[:en:Oral administration|ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ]] ([[:en:tablet (pharmacy)|ବଟିକା]]) <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = [[:en:Oral administration|ପାଟିରେ]] ଦେଲେ: ୬୫%<ref name="DrugPoint">Truven Health Analytics, Inc. DrugPoint System (Internet) [cited 2013 Oct 1]. Greenwood Village, CO: Thomsen Healthcare; 2013. {{Failed verification|date=April 2017|reason=search for "Trazodone" fails on Truven Web site}}</ref> | protein_bound = ୮୯–୯୫%<ref>{{cite web|url=http://www.drugbank.ca/drugs/DB00656|title=Trazodone|website=DrugBank|accessdate=7 June 2015|archive-date=12 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170712013038/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00656|url-status=dead}}</ref> | metabolism = [[ଯକୃତ]] ([[CYP3A4]])<ref>{{cite book |last1=Lemke |first1=Thomas L. |last2=Williams |first2=David A. |title=Foye's Principles of Medicinal Chemistry |date=2012 |publisher=Lippincott Williams & Wilkins |isbn=9781609133450 |page=615 |url=https://books.google.ca/books?id=Sd6ot9ul-bUC&pg=PA615 |language=en}}</ref> | metabolites = {{abbrlink|mCPP|meta-Chlorophenylpiperazine}}<ref name="PreskornStanga2012">{{cite book|author1=Sheldon H. Preskorn|author2=Christina Y. Stanga|author3=John P. Feighner|author4=Ruth Ross|title=Antidepressants: Past, Present and Future|url=https://books.google.com/books?id=Ue3uCAAAQBAJ&pg=PA68|date=6 December 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-3-642-18500-7|pages=68–}}</ref> | onset = [[:en:Oral administration|ପାଟିରେ]]: ୧ ଘଣ୍ଟା ([[Tmax (pharmacology)|{{abbr|T<sub>max</sub>|Time to peak concentrations}}]])<ref>{{cite web |url=http://www.pharmacychoice.com/mdx/drugpoint.cfm?docID=622860&letter=T&type=Generic%20Name |title=MicroMedex DrugPoints - Trazodone|website=Pharmacy Choice|date= |author= |accessdate= 20 April 2017}}</ref> | elimination_half-life = Trazodone {{abbr|IR|immediate-release}}: ୭ ଘଣ୍ଟା hours<ref name="DrugPoint" /><br />Trazodone {{abbr|ER|extended-release}}: ୧୦ ଘଣ୍ଟା <ref name="DrugPoint" /><br />{{abbrlink|mCPP|meta-Chlorophenylpiperazine}}: ୪–୮ ଘଣ୍ଟା<ref name="SchatzbergNemeroff2017">{{cite book|author1=Alan F. Schatzberg, M.D.|author2=Charles B. Nemeroff, M.D., Ph.D.|title=The American Psychiatric Association Publishing Textbook of Psychopharmacology, Fifth Edition|url=https://books.google.com/books?id=KfHEDgAAQBAJ&pg=PA460|year=2017|publisher=American Psychiatric Pub|isbn=978-1-58562-523-9|pages=460–}}</ref> | excretion = [[Urine]]: ୭୦–୭୫%<ref name="DrugPoint" /><br />[[Feces]]: 21%<ref name="DrugPoint" /> <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 19794-93-5 | ATC_prefix = N06 | ATC_suffix = AX05 | PubChem = 5533 | IUPHAR_ligand = 213 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00656 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 5332 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = YBK48BXK30 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D08626 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 9654 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 621 <!--Chemical data--> | C=19 | H=22 | Cl=1 | N=5 | O=1 | molecular_weight = 371.8641 g/mol | SMILES = Clc4cccc(N3CCN(CCCN1/N=C2/C=C\C=C/N2C1=O)CC3)c4 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C19H22ClN5O/c20-16-5-3-6-17(15-16)23-13-11-22(12-14-23)8-4-10-25-19(26)24-9-2-1-7-18(24)21-25/h1-3,5-7,9,15H,4,8,10-14H2 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = PHLBKPHSAVXXEF-UHFFFAOYSA-N |drug_name=|alt=|caption=|type=|legal_status=|licence_EU=|pregnancy_AU=|pregnancy_category=|licence_US=}} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ଟ୍ରାଜୋଡନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Trazodone''') ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଅନେକ ନାମରେ ପୃଥିବୀରେ ବିକ୍ରୟ ହୁଏ,<ref name=genericnames>[https://www.drugs.com/international/trazodone.html Drugs.com international listings for Trazodone] Page accessed Feb 10, 2016</ref> ଓ ଏହା ଏକ ଅବସାଦରୋଧୀ ଔଷଧ ([[:en:antidepressant|antidepressant]]) ।<ref name=AHFS2018/> [[ପ୍ରମୁଖ ଅବସାଦ ବେମାରୀ]], [[ଉଦ୍‌ବେଗ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା]] ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଔଷଧ ସ‌ହିତ ଆଲକୋହୋଲ ଡିପେଣ୍ଡେନ୍ସ ([[:en:alcohol dependence|alcohol dependence]]) ରୋଗମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସାରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ପାଟିରେ ଏ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । <ref name=AHFS2018>{{cite web|title=Trazodone Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/trazodone-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|accessdate= 8 January 2018}}</ref> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଶୁଖିଲା ପାଟି, ବେହୋସ ଅନୁଭବ, ବାନ୍ତି ଓ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହୁଏ ।<ref name=AHFS2018/> ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ [[ଆତ୍ମହତ୍ୟା]], ପ୍ରକଟିତ [[ବାଇପୋଲାର ଡିଜଅଡର]], ଅନିୟମିତ ହୃଦ୍‌ଗତି ([[:en:irregular heart rate|irregular heart rate]]) ଓ [[ପ୍ରାୟାପିଜ୍ମ]] ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]] ବା [[ସ୍ତନ୍ୟପାନ]] କରେଇବା ସମୟରେ ଏହାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି ।<ref>{{cite web|title=Trazodone Use During Pregnancy|url=https://www.drugs.com/pregnancy/trazodone.html|website=Drugs.com|accessdate=7 January 2018}}</ref> ଏହା ସେରୋଟୋନିନ ଆଣ୍ଟାଗୋନିସ୍ଟ ଓ ରିଅପଟେକ ଇନ‌ହିବିଟର ([[:en:serotonin antagonist and reuptake inhibitor|serotonin antagonist and reuptake inhibitor]])/ SARI) ଶ୍ରେଣୀର [[ଫିନାଇଲପିପେରାଜିନ]] ([[:en:phenylpiperazine|phenylpiperazine]]) ଯୌଗିକ ପଦାର୍ଥ । <ref>{{cite book|last1=Stahl|first1=Stephen M.|title=Stahl's Essential Psychopharmacology: Neuroscientific Basis and Practical Applications|date=2008|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521857024|page=567|url=https://books.google.ca/books?id=cWbYxSfKN3cC&pg=PA567|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Lemke|first1=Thomas L.|last2=Williams|first2=David A.|title=Foye's Principles of Medicinal Chemistry|date=2008|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=9780781768795|page=586|url=https://books.google.ca/books?id=R0W1ErpsQpkC&pg=PA586|language=en}}</ref> ଏହାର ଏକ ପ୍ରଶାନ୍ତି କରଣ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ଅଛି ।<ref name=BNF69>{{cite book|title=British national formulary : BNF 69|url=https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse|date=2015|publisher=British Medical Association|isbn=9780857111562|pages=257–258|edition=69}}</ref> <!-- ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସନ ୧୯୮୧ରେ ଟ୍ରାଜୋଡନ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2018/> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2018/> ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସନ ୨୦୧୫ରେ ଏହାର ଏକ ମାସର ଔଷଧ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୨୧.୨୩ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା ।<ref name=BNF69/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ମାସ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ସନ ୨୦୧୮ରେ ୪.୫୩ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=NADAC as of 2018-01-03|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-01-03/v54n-gpyk|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|accessdate=7 January 2018|language=en|archive-date=2019-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20190624045037/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-01-03/v54n-gpyk|url-status=dead}}</ref> ସନ ୨୦୧୪ରେ ଏହି ଔଷଧର ୨୬ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଆସିଥିଲା । <ref>{{cite web|title=Trazodone hydrochloride prescriptions number U.S. 2004-2014|url=https://www.statista.com/statistics/782116/trazodone-hydrochloride-prescriptions-number-in-the-us/|website=Statista|accessdate=7 January 2018|language=en}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== * [https://web.archive.org/web/20120302095522/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Trazodone U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal – Trazodone] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] 8iwrahormxfminlc1d5dpm7i8wfoofl 0 67887 606871 572027 2026-09-24T04:49:13Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606871 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Xi Jinping}} {{Infobox officeholder | name = ଶି ଜିନପିଙ୍ଗ | office = କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ଅଫ ଚାଇନାର ସାଧାରଣ ସଚିବ | native_name = {{nobold|习近平}} | native_name_lang = zh-Hans-CN | image = Prime Minister Narendra Modi with Chinese President Xi Jinping (cropped).jpg | predecessor = [[ହୁ ଜିନ୍ତାଓ]] | successor = | termend = | termstart = 15 November 2012 | footnotes = {{Collapsible list |titlestyle = background-color:#FFCCFF; |title = Central institution membership |bullets = on | 2007–: [[17th Politburo of the Communist Party of China|17th]], [[18th Politburo of the Communist Party of China|18th]], [[19th Politburo of the Communist Party of China|19th]] Politburo Standing Committee | 2007–: [[17th Politburo of the Communist Party of China|17th]], [[18th Politburo of the Communist Party of China|18th]], [[19th Politburo of the Communist Party of China|19th]] Politburo | 2007–2012: Secretary (first-ranked), 17th Central Secretariat | 2002–: Full member, [[16th Central Committee of the Communist Party of China|16th]], [[17th Central Committee of the Communist Party of China|17th]], [[18th Central Committee of the Communist Party of China|18th]], [[19th Central Committee of the Communist Party of China|19th]] Central Committee | 1997–2002: Alternate member, [[15th Central Committee of the Communist Party of China|15th]] Central Committee | 1998–: Delegate, 9th, 10th, 11th, 12th National People's Congress }} ---- {{Collapsible list |titlestyle = background-color:#FFCCFF; |title = Leading Groups and Commissions |bullets = on | 2018–: Leader, [[Leading Group for Financial and Economic Affairs|Central Financial and Economic Affairs Commission]] | 2018–: Chairman, [[Foreign Affairs Leading Small Group of the Communist Party of China|Central Commission on Foreign Affairs]] | 2018–: Chairman, [[Central Leading Group for Internet Security and Informatization|Central Commission on Internet Affairs]] | 2018–: Chairman, [[Central Leading Group for Comprehensively Deepening Reforms|Commission on Comprehensively Deepening Reforms]] | 2014–: Leader, [[Central Leading Group for Military Reform|Leading Group for Defence and Military Reform]] | 2014–2018: Leader, [[Central Leading Group for Internet Security and Informatization|Leading Group for Internet Security and Informatization]] | 2013–: Chairman, [[National Security Commission of the Communist Party of China|National Security Commission]] | 2013–2018: Leader, [[Leading Group for Financial and Economic Affairs]] | 2013–2018: Leader, [[Central Leading Group for Comprehensively Deepening Reforms]] | 2012–: Leader, [[Central Leading Group for Taiwan Affairs]] | 2012–2018: Leader, [[Foreign Affairs Leading Small Group of the Communist Party of China|Foreign Affairs Leading Group]] | 2007–2012: Leader Group for Party Building | c. 2007–2012: Leader, Leading Group for Activities of Deepening the Study and Practice of the Outlook of Scientific Development | 2007–2012: Leader, [[Central Coordination Group for Hong Kong and Macau Affairs]] }} ---- {{Collapsible list |titlestyle = background-color:#FFCCFF; |title = Other offices held |bullets = on | 2016–: Commander-in-chief, Joint Battle Command of the [[People's Liberation Army]] | 2010–2013: Vice Chairman, State Central Military Commission | 2010–2012: [[Vice Chairman of the Central Military Commission|Vice Chairman, Party Central Military Commission]] | 2008–2013: [[Vice President of the People's Republic of China]] | 2007–2012: President, [[Central Party School of the Communist Party of China|Central Party School]] | 2007: [[CPC party chief|Party Secretary]], Shanghai municipality | 2002–2007: Party Secretary, Zhejiang province | 2002: Deputy Party Secretary & acting governor, Zhejiang province | 1999–2002: Governor, Fujian province | 1995–2002: Deputy Party Secretary, Fujian province | 1990–1996: Party Secretary, [[Fuzhou]] | 1990–1996: Chairman, Standing Committee of the People's Congress of Fuzhou | 1988–1990: Party Secretary, [[Ningde]] | 1985–1988: Deputy Mayor, Xiamen | 1983–1985: Party Secretary, [[Zhengding County]] }} ---- <center>'''[[Paramount leader|Paramount Leader of <br /> the People's Republic of China]]'''<br /> {{flatlist| * {{big|'''←'''}} [[Hu Jintao]] * (''Current holder'') }} </center> | signature = | deputy2 = [[Fan Changlong]]<br/>[[Xu Qiliang]]<br/>[[Zhang Youxia]] | office2 = [[Chairman of the Central Military Commission|Chairman]] of the [[Central Military Commission (China)|Central Military Commission]] | predecessor2 = [[Hu Jintao]]{{Collapsed infobox section begin|Additional positions}} | termend2 = | termstart2 = 15 November 2012 (Party Commission)<br/>14 March 2013 (State Commission) | party = [[Communist Party of China]] | office1 = President of the People's Republic of China | order1 = [[List of Presidents of the People's Republic of China|7th]] | predecessor1 = [[Hu Jintao]] | premier1 = [[Li Keqiang]] | successor1 = | termend1 = | termstart1 = 14 March 2013 | vicepresident1 = [[Li Yuanchao]]<br/>[[Wang Qishan]] | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1953|6|15}} | birth_place = [[Beijing]] | death_date = | death_place = | spouse = {{marriage|Ke Lingling|1979|1982|end=divorced}}<br/>{{marriage|[[Peng Liyuan]]|1987}} | children = [[Xi Mingze]] (daughter) | parents = [[Xi Zhongxun]] (father)<br />[[Qi Xin]] (mother) | residence = [[Zhongnanhai]] | alma_mater = [[Tsinghua University]] | allegiance = {{Flagicon image | Flag of the Chinese Communist Party.svg |size = 23px }} [[Communist Party of China]] | branch = {{Armed forces|China}} | serviceyears = 1979–1982 | rank = | unit = [[General Office of the Central Military Commission]] (1979–1982, as a secretary of Defense Minister [[Geng Biao]]) }}'''ଶି ଜିନପିଙ୍ଗ''' ({{IPAc-en|ʃ|iː}};<ref>[http://www.dictionary.com/browse/xi "Xi"]. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref><ref>{{Cite news}}</ref> {{zh|s=习近平}}; ଜନ୍ମ ୧୫ ଜୁନ ୧୯୫୩) ହେଉଛନ୍ତି [[କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ଅଫ ଚାଇନା]]<nowiki/>ର ସାଧାରଣ ସଚିବ, ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ମିଲିଟାରୀ କମିଶନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ତଥା [[ଚୀନ]] ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି । <ref>{{Cite news}}</ref><ref>{{Cite news}}</ref><ref>[http://www.china.org.cn/features/leadership/node_1086673.htm Who's Who in China's Leadership] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816052944/http://www.china.org.cn/features/leadership/node_1086673.htm|date=16 August 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.atimes.com/article/plenum-piece/|title=All hail Xi, China's third 'core' leader|last=Wu|first=Zhong|date=23 October 2016|website=atimes.com|access-date=11 November 2016|archive-date=22 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122175750/http://www.atimes.com/article/plenum-piece/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://multimedia.scmp.com/widgets/china/cpc-primer/|title=A simple guide to the Chinese government|publisher=[[South China Morning Post]]|access-date=26 October 2018|quote=Xi Jinping is the most powerful [[Paramount leader|figure]] in the Chinese political system. He is the [[President of the People's Republic of China|President of China]], but his real influence comes from his position as the [[General Secretary of the Chinese Communist Party]].}}</ref> ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସାଧାରଣ ସଚିବ ହିସାବରେ ଶି ହେଉଛନ୍ତି ଚୀନରେ ପ୍ରଥମ । ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଗ୍ରାମ ପରେ ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ସହ ଏକ ଗ୍ରାମ ଯାନଚୁଁଆନ କାଉଣ୍ଟିରେ ରହୁଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.npr.org/2012/11/09/164684418/for-chinas-rising-leader-a-cave-was-once-home|title=For China's Rising Leader, A Cave Was Once Home|website=npr.org|access-date=27 October 2018}}</ref> ସିଂହୱା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ି ସାରିବା ପରେ ସେ ଚୀନର ଉପକୂଳୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ରାଜନୈତିକ ଭାବେ କ୍ଷମତା ବଢାଇବାରେ ଲାଗିଲେ ।<ref name="SimonCao2009">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ImkmKGIwhWUC&pg=PA28|title=China's Emerging Technological Edge: Assessing the Role of High-End Talent|last=Denis Fred Simon|last2=Cong Cao|date=19 March 2009|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-88513-3|pages=28–}}</ref> ଶି ୧୯୯୯ରୁ ୨୦୦୨ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫ୍ୟୁଜିଆନ ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଥିଲେ । ୨୦୦୨ରୁ ୨୦୦୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶି ଜଜିଆଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟର ଦଳ ସଚିବ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ । ୨୦୦୭ରେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ସେ ସାଂଘାଇ ରାଜ୍ୟର ଦଳୀୟ ସଚିବ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ । ସେହି ବର୍ଷ ୨୦୦୭ରେ ସେ ମୁଖ୍ୟ ସଚିବ ଭାବେ, ତତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୁ ଜିନ୍ତାଓ ଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ କାଳ ରହିଥିଲେ । ୨୦୦୮ରୁ ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଉପ-ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୦ରୁ ୨୦୧୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ମିଲିଟାରୀ କମିଶନର ଉପାଧ୍ୟାକ୍ଷ ଥିଲେ । ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ସମ୍ଭାଳିବା ଦିନଠୁ ଶି ଦଳରେ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତି ରୋକିବାକୁ ଅନେକ ଦୂରଦର୍ଶୀ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ ।<ref name="lam2014">{{Cite news}}</ref> ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ ଚୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦୀ<ref name="kuhn">{{Cite news}}</ref> ବୋଲି ଘୋଷଣା କରି ସାଧାରଣ ସମାଜରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ ଉପରେ ଏହୁ ବାଛନ୍ଦ ଲାଗୁ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news}}</ref><ref>{{Cite news}}</ref> 'ଚାଇନିଜ ଡ୍ରିମ' ନାମକ ଏକ ସ୍ଲୋଗାନ ଦେଇ ସେ ଚୀନର ଅର୍ଥନୀତି ସୁଧାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china/9935609/Xi-Jinping-calls-for-a-Chinese-Dream.html|title=Xi Jinping calls for a Chinese dream|website=[[The Daily Telegraph]]|access-date=20 March 2013}}</ref> ଚୀନର ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ, ଗ୍ଳୋବାଲାଇଜେସନ, ଚୀନ-ଜାପାନ ସମ୍ପର୍କ, ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସମୁଦ୍ରରେ ଚୀନର ଆଧିପତ୍ୟ ଆଦିରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ।<ref>{{Cite web|url=http://theory.people.com.cn/n/2015/0212/c40531-26552481.html|last=|first=|date=|website=Communist Party of China News|language=zh-hans|script-title=zh:王毅：指導新形勢下中國外交的強大思想武器|trans-title=Wang Yi: Powerful ideological weaponry for the purpose of channelling China under new circumstances)|access-date=25 September 2017}}</ref> '[[ୱାନ ବେଲ୍ଟ ୱାନ ରୋଡ]]'ଦ୍ୱାରା ସେ ୟୁରୋପ ଏବଂ ଏସିଆରେ ଚୀନର ଆଧିପତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଚାଲିଛନ୍ତି । <ref name="lam2014" /> ପଞ୍ଚମ ପୀଢ଼ିର ରାଜନେତା ଭାବେ ସେ ପ୍ରାୟ ଅଧିକାଂଶ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି ଏକତ୍ରିତ କରି ନିଜ ପାଖରେ ରଖିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web |url= http://www.giga-hamburg.de/dl/download.php?d=/content/ias/archiv/cds/cds_0905.pdf |title= deckblatt-ca-data sup-form.pdf |format= PDF |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120217211144/http://www.giga-hamburg.de/dl/download.php?d=%2Fcontent%2Fias%2Farchiv%2Fcds%2Fcds_0905.pdf |archivedate= 17 February 2012 |accessdate= 20 October 2010 |dead-url= no |df= dmy-all }}</ref> ସେ ନୂତନ ଭାବେ ଗଠିତ ନ୍ୟାସନାଲ ସିକ୍ୟୋରିଟି କମିଶନ ତଥା ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଗଠିତ କମିଟିରେ ନିଜକୁ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ଛଡ଼ା ସାମରିକ ଉନ୍ନତିକରଣ, ଇଣ୍ଟରନେଟ ମଧ୍ୟ ସେ ମୁଖ୍ୟ ନିଷ୍ପତି ନିଅନ୍ତି । ନିଜର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କାଳରେ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିମାନଙ୍କର କ୍ଷମତାରେ ରହିବାର ଆଗରୁ ଥିବା ସୀମିତ ସମୟସୀମାକୁ ରଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି । <ref>{{Cite news|url=https://www.scmp.com/news/china/policies-politics/article/2111746/xi-jinpings-political-thought-will-be-added-chinas|title=Xi Jinping's political thought will be added to Chinese Communist Party constitution, but will his name be next to it?|last=Choi|first=Chi-yuk|date=18 September 2017|work=South China Morning Post|access-date=22 September 2017|last2=Jun|first2=Mai}}</ref> ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଫୋର୍ବସ ପତ୍ରିକା ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନେତା ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରିଛି । ଆଗରୁ [[ଋଷିଆ|ରୁଷିଆ]]<nowiki/>ର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନ]] ଏହି ପଦବୀରେ ଲଗାତାର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ରହିଆସୁଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=Xi Jinping becomes world's most powerful leader, Modi ranked 9th: Forbes- News Nation|url=http://www.newsnation.in/india-news/forbes-10-most-powerful-people-in-the-world-list-modi-ranked-9th-xi-jinping-tops-the-list-article-196018.html|work=[[News Nation]]|date=9 May 2018|access-date=21 November 2018|archive-date=28 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190428042448/http://www.newsnation.in/india-news/forbes-10-most-powerful-people-in-the-world-list-modi-ranked-9th-xi-jinping-tops-the-list-article-196018.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Bosilkovski|first1=David M. Ewalt, Igor|title=The World's Most Powerful People 2018|url=https://www.forbes.com/sites/davidewalt/2018/05/08/the-worlds-most-powerful-people-2018/#7e7884216c47|work=[[Forbes]]}}</ref><ref>{{cite news|title=SA-born Elon Musk has been named the world's 25th most influential person for revolutionising transportation 'both on earth and in space'|url=https://www.businessinsider.co.za/south-african-born-elon-musk-named-worlds-25th-most-influential-person-2018-5|work=www.businessinsider.co.za|date=27 October 2018}}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ପାଠପଢ଼ା == ଶି ଜିନପିଙ୍ଗ ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ଚୀନର ରାଜଧାନୀ ବେଜିଂରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="(rfe711">{{Cite news}}</ref> <ref>{{Cite news}}</ref> ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଶି ଯୋଙ୍ଗୁଶୁଁ ଏବଂ କି ଶିନ ଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ସନ୍ତାନ ।<ref>{{Cite web|url=http://news.xinhuanet.com/book/2009-04/28/content_11270872.htm|date=28 April 2009|language=zh-hant|script-title=zh:與丈夫習仲勛相伴58年 齊心：這輩子無比幸福|access-date=18 March 2013|archive-date=28 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128102212/http://news.xinhuanet.com/book/2009-04/28/content_11270872.htm|url-status=dead}}</ref> == ସମ୍ମାନ == ; ବୈଦେଶିକ ସମ୍ମାନ * {{IOC}}: The Golden Olympic order (19 November 2013)<ref>{{Cite web|url=http://www.chinaconsulatesf.org/eng/zgxw/t1101193.htm|title=Xi Jinping Meets with International Olympic Committee President Thomas Bach and Receives the Olympic Order in Gold|publisher=Consulate-General of the People's Republic of China in San Francisco}}</ref> * [[File:Grand_Crest_Ordre_de_Leopold.png|85x85_ପିକସେଲ]] {{Flagu|Belgium}}: Grand Cordon of the Order of Leopold (30 March 2014)<ref>{{Cite web|url=http://www.eubusiness.com/news-eu/china-belgium.uml/|title=China's Xi receives royal welcome in Belgium before EU talks|publisher=EUbusiness|access-date=2018-11-21|archive-date=2019-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616192408/https://www.eubusiness.com/news-eu/china-belgium.uml/|url-status=dead}}</ref> * [[File:VEN_Order_of_the_Liberator_-_Grand_Cordon_BAR.png|85x85_ପିକସେଲ]] {{Flagu|Venezuela}}: Grand Cordon of the Order of the Liberator (20 July 2014)<ref>{{Cite web|url=http://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/topics_665678/xjpzxcxjzgjldrdlchwdbxagtwnrlgbjxgsfwbcxzlldrhw/t1177105.shtml|title=Xi Jinping Receives the Order of the Liberator from Venezuela|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China}}</ref> * [[File:Ribbon_jose_marti.png|85x85_ପିକସେଲ]] {{Flagu|Cuba}}: Order of José Martí (22 July 2014)<ref>{{Cite web|url=http://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/topics_665678/xjpzxcxjzgjldrdlchwdbxagtwnrlgbjxgsfwbcxzlldrhw/t1177769.shtml|title=Xi Jinping Receives Order of José Marti of Cuba|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China}}</ref> * [[File:Nishan-e-Pakistan ribbon bar.svg|85x85_ପିକସେଲ]] {{Flagu|Pakistan}}: Nishan-e-Pakistan (21 April 2015)<ref>{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/world-news/pak-confers-highest-civilian-award-on-chinese-president-xi/article1-1339490.aspx|title=Pakistan confers Nishan-e-Pakistan on Chinese President Xi Jinping|website=Hindustan Times|access-date=2018-11-21|archive-date=2015-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20150811203441/http://www.hindustantimes.com/world-news/pak-confers-highest-civilian-award-on-chinese-president-xi/article1-1339490.aspx|url-status=dead}}</ref> * [[File:Spange_des_König-Abdulaziz-Ordens.png|85x85_ପିକସେଲ]] {{Flagu|Saudi Arabia}}: Order of Abdulaziz al Saud (19 January 2016)<ref>{{Cite news}}</ref> * {{Flagu|Serbia}}: Grand Collar of the Order of the Republic of Serbia (18 June 2016)<ref>{{Cite web|url=http://www.b92.net/eng/news/politics.php?yyyy=2016&mm=06&dd=18&nav_id=98363|title=Chinese president receives Order of Republic of Serbia|website=[[B92]]}}</ref> * [[File:By-order_friendship_of_nations_rib.png|85x85_ପିକସେଲ]] {{Flagu|Belarus}}: Order for Promotion of Peace and Friendship (29 Sep 2016)<ref>{{Cite web|url=http://eng.belta.by/president/view/lukashenko-awards-order-for-strengthening-peace-and-friendship-to-xi-jinping-94925-2016/|title=Lukashenko awards Order for Strengthening Peace and Friendship to Xi Jinping|website=[[Belarusian Telegraph Agency]]}}</ref> * [[File:The_Star_of_Palestine_(Palestine)_Ribbon.svg|85x85_ପିକସେଲ]] {{Flagu|Palestine}}: Grand Collar of the Star of Palestine (18 June 2017)<ref>{{Cite web|url=http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2017/07/19/China-to-host-peace-meet-on-Israel-Palestinians-this-year.html|title=China to host peace meet on Israel, Palestinians this year|website=english.alarabiya.net}}</ref> * [[File:OOSA.jpg|85x85_ପିକସେଲ]] {{Flagu|Russia}}: Knight of the Order of Saint Andrew (3 July 2017)<ref>{{Cite web|url=http://en.kremlin.ru/events/president/news/54973|title=Presenting the Order of St Andrew the Apostle to President of China Xi Jinping|publisher=The Kremlin}}</ref> * [[File:Ribbon bar of the Order of Zayed.svg|85x85_ପିକସେଲ]] {{Flagu|United Arab Emirates}}: Order of Zayed (20 July 2018)<ref name="UAE Order of Zayed">{{Cite news}}</ref> ; ସହର ହିସାବରେ ସମ୍ମାନ * {{flagdeco|US}}{{Flagicon|Iowa}} Muscatine, Iowa, U.S. (26 April 1985)<ref name="National Public Radio">{{Cite web|url=https://www.npr.org/2012/02/14/146888717/iowa-a-top-destination-for-chinas-vice-president/|title=A Familiar Face Back in Iowa: China's Vice President|publisher=NPR}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/magazine-17022158|title=The early adventures of Xi Jinping|last=Dailey|first=Kate|date=15 February 2012|publisher=|via=www.bbc.com}}</ref> * {{flagdeco|US}}{{flagdeco|Iowa}} Muscatine, Iowa, U.S. (14 February 2012)<ref name="National Public Radio" /> * {{flagdeco|JAM}} Montego Bay, Jamaica (13 February 2009)<ref>{{Cite web|url=http://jis.gov.jm/chinese-vp-receives-key-to-the-city-of-montego-bay/|title=Chinese VP Receives Key to the City of Montego Bay|publisher=Jamaica Information Service}}</ref> * {{flagdeco|CRI}}{{Flag|San José, Costa Rica}} (3 June 2013)<ref>{{Cite web|url=http://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/topics_665678/xjpttcrmux_665688/t1047968.shtml|title=President Xi Jinping Receives Key to City of San Jose|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China}}</ref> * {{flagdeco|MEX}}{{Flag|Mexico City}}, Mexico (5 June 2013)<ref>{{Cite web|url=http://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/topics_665678/xjpttcrmux_665688/t1048545.shtml|title=President Xi Jinping Receives Key to Mexico City|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China}}</ref> * {{flagdeco|ARG}}{{Flag|Buenos Aires}}, Argentina (19 July 2014)<ref>{{Cite web|url=http://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/topics_665678/xjpzxcxjzgjldrdlchwdbxagtwnrlgbjxgsfwbcxzlldrhw/t1176661.shtml|title=Xi Jinping Receives Key to the City of Buenos Aires|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China}}</ref> == ଆଧାର == [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:Webarchive template wayback links]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚୀନ]] 4spf4pql2pctqi772cicnb23cerr0h7 0 67937 606677 507823 2026-09-24T00:01:31Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606677 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Zolpidem}} {{drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 418554530 | IUPAC_name = ''N'',''N''-Dimethyl-2-[6-methyl-2-(4-methylphenyl)imidazo[1,2-a]pyridin-3-yl]acetamide hemitartrate | image = Zolpidem.svg | image2 = Zolpidem ball-and-stick model.png <!--Clinical data--> | tradename = ଆମ୍ବିଏନ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ others<ref name=genericnames>{{cite web|title=International brands for zolpidem|url=https://www.drugs.com/international/zolpidem.html|website=Drugs.com|access-date=15 March 2018}}</ref> | synonyms = Zolpidem tartrate | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|zolpidem-tartrate}} | MedlinePlus = a693025 | pregnancy_AU = B3 | pregnancy_US = C | legal_AU = S4 | legal_BR = B1 | legal_CA = Schedule IV | legal_DE = Rx-only/Anlage III | legal_US = Schedule IV<ref name=AFP2017/> | legal_UK = Class C | legal_UN = Psychotropic Schedule IV | legal_status = Rx-only | dependency_liability = High | routes_of_administration = By mouth (tablet), [[Sublingual administration|sublingual]], oromucosal (spray), [[Rectal administration|rectal]] | class = [[Imidazopyridine]], [[hypnotic]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 70% (by mouth) | protein_bound = 92% | metabolism = [[Liver]] through [[CYP3A4]] | elimination_half-life = 2.5–3 hours<ref name=AHFS2018/> | metabolites = (ZCA) zolpidem 6-carboxylic acid; (ZPCA) zolpidem phenyl-4-carboxylic acid | excretion = [[Kidney]] (56%)<br />[[Feces|fecal]] (34%) <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 4362 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 82626-48-0 | ATC_prefix = N05 | ATC_suffix = CF02 | PubChem = 5732 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|changed|drugbank}} | DrugBank = DB00425 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 5530 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 7K383OQI23 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D08690 | ChEBI_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEBI = 10125 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 911 <!--Chemical data--> | C=19 | H=21 | N=3 | O=1 | molecular_weight = 307.395 g/mol | SMILES = CN(C)C(=O)Cc1c(nc2ccc(C)cn12)c3ccc(C)cc3 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C19H21N3O/c1-13-5-8-15(9-6-13)19-16(11-18(23)21(3)4)22-12-14(2)7-10-17(22)20-19/h5-10,12H,11H2,1-4H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = ZAFYATHCZYHLPB-UHFFFAOYSA-N |drug_name=|alt=|caption=|type=|licence_EU=|pregnancy_category=|licence_US=|duration_of_action=3 hours}} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଜୋଲପିଡେମ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Zolpidem''', ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀକ ନାମ '''ଆମ୍ବିଏନ'''/ '''Ambien''') ଏକ ଔଷଧର ନାମ ଯାହା ଅନିଦ୍ରା ([[:en:insomnia|sleeping problems]]) ସମସ୍ୟାର ଉପଶମ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018>{{cite web|title=Zolpidem Tartrate|url=https://www.drugs.com/monograph/zolpidem-tartrate.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date= 15 March 2018}}</ref> ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ସୁପାରିସ ଅନୁସାରେ [[କଗନିଟିଭ ବିହେଭିଅରାଲ ଥେରାପି ଫର ଇନସୋମନିଆ|ପରାମର୍ଶ]] ([[:en:cognitive behavioral therapy for insomnia|counseling|]]) ଓ ବ୍ୟବ‌ହାରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସାହାଯ୍ୟ ନେବାପରେ ଫଳପ୍ରଦ ନହେଲେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । <ref name=ACP2016>{{cite journal | vauthors = Qaseem A, Kansagara D, Forciea MA, Cooke M, Denberg TD | title = Management of Chronic Insomnia Disorder in Adults: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians | journal = Annals of Internal Medicine | volume = 165 | issue = 2 | pages = 125–33 | date = July 2016 | pmid = 27136449 | doi = 10.7326/M15-2175 }} {{open access}}</ref><ref name=USlabel>{{cite web | url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2016/019908s036,021774s017lbl.pdf| title = Prescribing information: Ambien (zolpidem tartrate) tablets, for oral use |publisher=US Food and Drug Administration| access-date = 2016-09-30| date=August 2016 | format = PDF}} See [https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cder/daf/index.cfm?event=overview.process&ApplNo=019908 FDA label index page] for updates</ref> ନିଦ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟ ([[:en:sleep onset|sleep onset]]) ଏହାଦ୍ୱାରା କମିଯାଏ ଓ ଅଧିକ ମାତ୍ରା ଦେଲେ ଅଧିକ ସମୟ ନିଦ ହୁଏ ।<ref name=AFP2017/> ବଟିକା, ଜିଭତଳ ବଟିକା ଓ ସ୍ପ୍ରେ ଆକାରରେ ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ([[:en:by mouth|by mouth]]) । <ref name=AHFS2018/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା --> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଦିନରେ ନିଦଲାଗେ, [[ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା]], ଅଇ ଓ [[ତରଳ ଝାଡ଼ା]] ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ସ୍ମରଣ ଶକ୍ତିର ସମସ୍ୟା, [[ହାଲ୍ୟୁସିନେସନ]] ([[:en:hallucinations|hallucinations]]) ଓ ମାଦକ ସମସ୍ୟା ([[:en:Substance abuse|abuse]]) ହୋଇପାରେ ।<ref name=AFP2017>{{cite journal | vauthors = Matheson E, Hainer BL | title = Insomnia: Pharmacologic Therapy | journal = American Family Physician | volume = 96 | issue = 1 | pages = 29–35 | date = July 2017 | pmid = 28671376|url=https://www.aafp.org/afp/2017/0701/p29.html }}</ref> ସନ ୨୦୧୩ରେ ଔଷଧ ଯୋଗୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସକାଳ ଅସୁବିଧା ହେଉଥିବା ଲକ୍ଷ କରି ଏହାର ମାତ୍ରା କମ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref name=FDA2013/> ମାତ୍ରାଧିକ ଔଷଧ ନେଉଥିଲେ ବା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଔଷଧ ନେଉଥିଲେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସକାଳେ ଡ୍ରାଇଭ କରିବାକୁ ନିଷେଧ କରାଯାଏ ।<ref name=FDA2013>{{cite web|title=Drug Safety and Availability - FDA Drug Safety Communication: FDA approves new label changes and dosing for zolpidem products and a recommendation to avoid driving the day after using Ambien CR|url=https://www.fda.gov/drugs/drugsafety/ucm352085.htm|website=www.fda.gov|language=en}}</ref> ଜୋଲପିଡେମ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଫ୍ଲୁମାଜେନି ([[:en:flumazenil|flumazenil]]) ଓଲଟେଇ ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ସ‌ହାୟକ ଯତ୍ନରେ ([[:en:supportive care|supportive care]]) ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ ।<ref name=Forensic2013>{{cite journal | vauthors = Gunja N | title = The clinical and forensic toxicology of Z-drugs | journal = Journal of Medical Toxicology | volume = 9 | issue = 2 | pages = 155–62 | date = June 2013 | pmid = 23404347 | pmc = 3657020 | doi = 10.1007/s13181-013-0292-0 }}</ref> <!-- କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଇମିଡାଜୋପାଇରିଡିନ ([[:en:imidazopyridine|imidazopyridine]]) ଶ୍ରେଣୀର ଏହି ଜୋଲପିଡେମ ଓଷଧ ନନବେଞ୍ଜୋଡାଏଜେପିନ ([[:en:nonbenzodiazepine|nonbenzodiazepine]]) ଓ ହିପନୋଟିକ ([[:en:hypnotic|hypnotic]]) ସମ୍ପର୍କୀୟ ଅଟେ ।<ref name=AHFS2018/> ଜୋଲପିଡେମ ଏକ ଟାଇପ ୧ [[ଗାବା ରିସେପ୍ଟର ଆଗୋନିସ୍ଟ]] ([[:en:GABA receptor agonist|GABA receptor agonist]]) ଔଷଧ ।<ref name=AHFS2018/> ଏହା ଗାବା ରିସେପ୍ଟର ([[:en:GABAA receptor|GABA<sub>A</sub> receptors]]) ସ‌ହିତ ଅନୁବନ୍ଧିତ ହୋଇ ଗାବା ପ୍ରଭାବକୁ ବୃଦ୍ଧି କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2018/> ଏହାର ହାଫ ଲାଇଫ ([[:en:Elimination half-life|half-life]]) ୨-୩ ଘଣ୍ଟ ।<ref name=AHFS2018/> [[ଯକୃତ ସମସ୍ୟା]] ([[:en:liver problems|liver problems]]) ଥିଲେ ଏହି ପ୍ରଭାବ ଅଧିକ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2018/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ୧୯୯୨ରେ ଜୋଲପିଡେମ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2018/> ସନ ୨୦୦୭ରୁ ଏହା ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ମିଳୁଛି ।<ref name=1stgeneric>{{cite web | url = http://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/2007/ucm108897.htm | title = FDA Approves First Generic Versions of Ambien (Zolpidem Tartrate) for the Treatment of Insomnia | work = | access-date = 2010-01-24 | archive-date = 2010-03-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100306171628/http://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/2007/ucm108897.htm | url-status = dead}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୧୭ରେ ଏହାର ମାସିକ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୮ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ନିର୍ଗମନ ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ୬୬ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।<ref name=AFP2017/> ଏହା କଣ୍ଟ୍ରୋଲଡ ସବସ୍ଟାନ୍ସ ଆକ୍ଟ ଅଫ ୧୯୭୦ର ([[:en:Controlled Substances Act of 1970|Controlled Substances Act of 1970]]/ CSA) ସିଡ୍ୟୁଲ ୪ର ([[:en:Schedule IV (US)|Schedule IV]]) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପଦାର୍ଥ ।<ref name=AFP2017/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା ନିମନ୍ତେ ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଯାହା ବର୍ଷକୁ ୧୦ ନିୟୁତ ଦିଆଯାଏ ।<ref>{{cite web|title=Zolpidem|url=https://livertox.nlm.nih.gov/Zolpidem.htm|website=LiverTox|access-date=15 March 2018|archive-date=16 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180316151901/https://livertox.nlm.nih.gov/Zolpidem.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Consumer Updates - Some Sleep Drugs Can Impair Driving|url=https://www.fda.gov/ForConsumers/ConsumerUpdates/ucm322743.htm|website=www.fda.gov|access-date=15 March 2018|language=en|date=13 June 2013|archive-date=9 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180309192224/https://www.fda.gov/ForConsumers/ConsumerUpdates/ucm322743.htm|url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == {{Commons category inline|Zolpidem}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] ph8e30k1fhynwivt94mu12bqriugcwq 0 67965 606760 600521 2026-09-24T01:40:08Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606760 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = ବଡ଼ଦିନ<br /><small>ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ</small> | image = Dülmen, St.-Viktor-Kirche, Innenansicht, Krippe -- 2018 -- 0614.jpg | imagesize = 300px | caption = ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ବୃତ୍ତାନ୍ତର ଦୃଶ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ | nickname = ନୋଏଲ୍, ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ, ଏକ୍ସ-ମାସ୍ (Xmas), ୟୁଲ୍ | observedby = ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଓ ଅନେକ ଅଣ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ<ref name="nonXians">[http://downloads.bbc.co.uk/worldservice/learningenglish/entertainment/scripts/multifaith_christmas.pdf Christmas as a Multi-faith Festival]—BBC News. Retrieved September 30, 2008.</ref><ref name="NonXiansUSA">{{cite web|url = http://www.gallup.com/poll/113566/us-christmas-not-just-christians.aspx|title = In the U.S., Christmas Not Just for Christians|publisher = Gallup, Inc.|date = December 24, 2008|accessdate=December 16, 2012}}</ref> | date = * ଡିସେମ୍ବର ୨୫<br />ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶର ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମୀ ଓ କେତେକ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶର ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ * ଜାନୁଆରୀ ୭ <br />ପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କର କେତେକ ଗୀର୍ଜାଘର ଯେଉଁମାନେ ଜୁଲିଆନ୍ ପାଞ୍ଜିର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/?id=tdsRKc_knZoC&pg=RA5-PT130 |first=Paul |last=Gwynne |title=World Religions in Practice |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |isbn=978-1-4443-6005-9}}</ref><ref name="Jan7">{{cite web |url=http://www.copticchurch.net/topics/coptic_calendar/nativitydate.html |title=The Glorious Feast of Nativity: 7 January? 29 Kiahk? 25 December? |publisher=Coptic Orthodox Church Network |first=John |last=Ramzy |accessdate=January 17, 2011}}</ref>'' * ଜାନୁଆରୀ ୬<br />ଆମେରିକୀୟ ଏପୋଷ୍ଟୋଲିକ୍ ଗୀର୍ଜାଘର<ref>{{cite news|last1=Steinfels|first1=Peter|authorlink1=Peter Steinfels|title=At Armenian Churches, a Distinct Observance Today|url=https://www.nytimes.com/2007/01/06/us/06beliefs.html|work=[[The New York Times]]|date=January 6, 2007}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agadjanian|first1=Alexander|title=Armenian Christianity Today: Identity Politics and Popular Practice|date=2016|publisher=Routledge|isbn=9781317178576|page=[https://books.google.am/books?id=YAYHDAAAQBAJ&pg=PA112&dq=armenian+apostolic+church+january+6 113]|quote=The Armenian Apostolic Church follows the oldest Jerusalem version of Canons of Calendar, based on the Julian Calendar, and therefore celebrates Christmas and Theophany on the same day, January 6}}</ref> * ଜାନୁଆରୀ ୧୯<br />ଆମେରିକୀୟ ପ୍ୟାଟ୍ରିଆର୍କେଟ୍ ଅଫ୍ ଜେରୁଜେଲମ୍<ref>{{cite news|last=Jansezian|first=Nicole|title=10 things to do over Christmas in the Holy Land|url=http://www.jpost.com/Travel/Around-Israel/10-things-to-do-over-Christmas-in-the-Holy-Land|work=[[The Jerusalem Post]]|quote=...the Armenians in Jerusalem – and only in Jerusalem – celebrate Christmas on January 19...}}</ref> | observances = ଗୀର୍ଜାରେ ପୂଜାପାଠ ଓ ସେବା | celebrations = ଉପହାର ଆଦାନପ୍ରଦାନ, ପାରିବାରିକ ଓ ସାମାଜିକ ମିଳନ, ଘରେ ଆଲୋକମାଳାର ସାଜସଜ୍ଜା, ଭୋଜି | type = ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଧାର୍ମିକ ପ୍ରଥା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଉତ୍ସବ | significance = ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମୋତ୍ସବର ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସ | relatedto = ୟୁଲ୍, ବକ୍ସିଂଗ୍ ଡେ, ସନ୍ଥ ଷ୍ଟିଫେନ୍ ଦିବସ, ଜନ୍ମ ଦିବସ, ପ୍ରଭୁ ପ୍ରକାଶ | frequency = ବାର୍ଷିକ | duration = ୧ ଦିନ }} [[ଯୀଶୁ]] ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ<ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/christmas Christmas], ''[[Merriam-Webster]]''. Retrieved 2008-10-06.<br />[https://web.archive.org/web/20090923205619/http://encarta.msn.com/encnet/refpages/RefArticle.aspx?refid=761556859 Archived] 2009-10-31.</ref><ref name="CathChrit">Martindale, Cyril Charles.[http://www.newadvent.org/cathen/03724b.htm "Christmas"]. ''[[The Catholic Encyclopedia]]''. Vol. 3. New York: Robert Appleton Company, 1908.</ref> ରୂପେ '''ବଡ଼ଦିନ'''କୁ (ଇଂରାଜୀରେ '''Christmas''', ଉଚ୍ଚାରଣ – କ୍ରିସ୍‍ମସ୍) ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ବଡ଼ ଧୁମ୍‍ଧାମ୍‍ର ସହିତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ୨୫ ତାରିଖ<ref name="Jan7" /><ref name="altdays"> Several branches of [[Eastern Christianity]] that use the [[Julian calendar]] also celebrate on December 25 according to that calendar, which is now January 7 on the [[Gregorian calendar]]. Armenian Churches observed the nativity on January 6 even before the Gregorian calendar originated. Most Armenian Christians use the Gregorian calendar, still celebrating Christmas Day on January 6. Some Armenian churches use the Julian calendar, thus celebrating Christmas Day on January 19 on the Gregorian calendar, with January 18 being Christmas Eve.</ref><ref name=4Dates /> ଦିନ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି ।<ref name="NonXiansUSA" /><ref>{{cite web|url = http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-christians/|title = The Global Religious Landscape {{!}} Christians|publisher = Pew Research Center|date = December 18, 2012|accessdate = May 23, 2014}}</ref><ref name="Gallup122410">{{cite web|url = http://www.gallup.com/poll/145367/christmas-strongly-religious-half-celebrate.aspx|title = Christmas Strongly Religious For Half in U.S. Who Celebrate It|publisher = Gallup, Inc.|date = December 24, 2010|accessdate = December 16, 2012}}</ref> ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ପାଞ୍ଜି ବା ଗୀର୍ଜାର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର୍ ଅନୁସାରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଜନ୍ମର କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଉପବାସ ଓ ନିଷ୍ଠା ପୂର୍ବକ ପୂଜାପାଠ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ବଡ଼ଦିନ ଉତ୍ସବର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ତାହା ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ସରି ଏକ ଉତ୍ସବ ପରି ପାଳିତ ହୁଏ ।<ref name="Forbes">{{cite book|last=Forbes|first=Bruce David|title=Christmas: A Candid History|url=https://archive.org/details/christmascandidh0000forb|date=October 1, 2008|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-25802-0|page=[https://archive.org/details/christmascandidh0000forb/page/27 27]|quote=In 567 the Council of Tours proclaimed that the entire period between Christmas and Epiphany should be considered part of the celebration, creating what became known as the twelve days of Christmas, or what the English called Christmastide.<br />On the last of the twelve days, called Twelfth Night, various cultures developed a wide range of additional special festivities. The variation extends even to the issue of how to count the days. If Christmas Day is the first of the twelve days, then Twelfth Night would be on January 5, the eve of Epiphany. If December 26, the day after Christmas, is the first day, then Twelfth Night falls on January 6, the evening of Epiphany itself.<br />After Christmas and Epiphany were in place, on December 25 and January 6, with the twelve days of Christmas in between, Christians slowly adopted a period called Advent, as a time of spiritual preparation leading up to Christmas.}}<!--|accessdate=December 7, 2015--></ref> କିଛି ଦେଶର ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଅନୁସାରେ ଏହି ଉତ୍ସବ ଆଠ ଦିନ ଧରି ମଧ୍ୟ ପାଳିତ ହୁଏ ।<ref name="Senn2012">{{cite book|last=Senn|first=Frank C.|title=Introduction to Christian Liturgy|url=https://archive.org/details/bwb_O8-CYW-593|year=2012|publisher=Fortress Press|isbn=978-1-4514-2433-1|page=[https://archive.org/details/bwb_O8-CYW-593/page/145 145]|quote=We noted above that late medieval calendars introduced a reduced three-day octave for Christmas, Easter, and Pentecost that were retained in Roman Catholic and passed into Lutheran and Anglican calendars.}}</ref> ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ<ref name="EhornHewlett1995">{{cite book|last1=Ehorn|first1=Lee Ellen|last2=Hewlett|first2=Shirely J.|last3=Hewlett|first3=Dale M.|title=December Holiday Customs |date=September 1, 1995|publisher=Lorenz Educational Press|isbn=978-1-4291-0896-6|page=1}}</ref> ବା ଅନେକ ଦେଶରେ ଅଣ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଜନସମୂହଙ୍କର<ref name="nonXians" /><ref>Nick Hytrek, [http://www.siouxcityjournal.com/lifestyles/leisure/article_9914761e-ce50-11de-98cf-001cc4c03286.html "Non-Christians focus on secular side of Christmas"], ''Sioux City Journal'', November 10, 2009. Retrieved November 18, 2009.</ref> ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ହୋଇଥିବାରୁ [[ଭାରତ]] ସମେତ ଅନେକ ଦେଶରେ ବଡ଼ଦିନକୁ ଏକ ସରକାରୀ ଛୁଟିଦିନ ରୂପେ ଘୋଷିତ କରାଯାଇଛି ।<ref>[http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/jfa-ha/index-eng.cfm Canadian Heritage – Public holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091124102246/http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/jfa-ha/index-eng.cfm |date=2009-11-24 }} – ''Government of Canada''. Retrieved November 27, 2009.</ref><ref>[http://www.opm.gov/Operating_Status_Schedules/fedhol/2009.asp 2009 Federal Holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116140821/http://www.opm.gov/Operating_Status_Schedules/fedhol/2009.asp |date=2013-01-16 }} – ''U.S. Office of Personnel Management''. Retrieved November 27, 2009.</ref><ref>[http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_073741 Bank holidays and British Summer time] – ''HM Government''. Retrieved November 27, 2009.</ref> ବାଇବେଲ୍‍ର “ନ୍ୟୁ ଟେଷ୍ଟାମେଣ୍ଟ୍” (ନୂତନ ନିୟମାବଳୀ) ଅନୁସାରେ ବେଥ୍ଲେହେମ୍‍ଠାରେ ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ବଡ଼ଦିନ ଉତ୍ସବର ପାରମ୍ପରିକ ମୂଳଦୁଆ ।<ref name="Crump2001">{{cite book|last=Crump|first=William D.|title=The Christmas Encyclopedia|url=https://archive.org/details/christmasencyclo00will|edition=3|date=September 15, 2001|publisher=McFarland|language=English |isbn=9780786468270|page=[https://archive.org/details/christmasencyclo00will/page/41 39]|quote=Christians believe that a number of passages in the Bible are prophecies about future events in the life of the promised Messiah or Jesus Christ. Most, but not all, of those prophecies are found in the Old Testament ... ''Born in Bethlehem'' (Micah 5:2): "But thou, Bethlehem Ephratah, ''though'' thou be little among the thousands of Juda, ''yet'' out of thee shall he come forth unto me ''that is'' to be ruler in Israel; whose goings forth ''have been'' from of old, from everlasting."}}</ref> ସନ୍ଥ ଜୋସେଫ୍ ଓ ମାତା ମେରି (ମରିୟମ୍) ବେଥ୍ଲେହେମ୍ ସହରରେ ପହଞ୍ଚି ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ରହିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପାନ୍ଥନିବାସ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଏକ ମେଣ୍ଢାଶାଳରେ ମାତା ମେରିଙ୍କୁ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ଓ ସେଠାରେ ସେ ଯୀଶୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦାନ କରିଥିଲେ । ଦେବଦୂତ (angels) ଓ ମେଷପାଳକମାନେ ମିଶି ଏହି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବିଷୟରେ ସଭିଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ଓ ଯୀଶୁ ଜନ୍ମ ନେବା କଥା ପ୍ରଚାରିତ ହୋଇଗଲା ।<ref name="Tucker2011">{{cite book|last=Tucker|first=Ruth A.|title=Parade of Faith: A Biographical History of the Christian Church|url=https://archive.org/details/paradeoffaithbio0000tuck|year=2011|publisher=Zondervan|language=English |isbn=9780310206385|page=[https://archive.org/details/paradeoffaithbio0000tuck/page/23 23]|quote=According to gospel accounts, Jesus was born during the reign of Herod the Great, thus sometime before 4 BCE. The birth narrative in Luke's gospel is one of the most familiar passages in the Bible. Leaving their hometown of Nazareth, Mary and Joseph travel to Bethlehem to pay taxes. Arriving late, they find no vacancy at the inn. They are, however, offered a stable, most likely a second room attached to a family dwelling where animals were sheltered—a room that would offer some privacy from the main family room for cooking, eating, and sleeping. This "city of David" is the ''little town of Bethlehem'' of Christmas-carol fame, a starlit silhouette indelibly etched on Christmas cards. No sooner was the baby born than angels announced the news to shepherds who spread the word.}}</ref> ଯୀଶୁଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ଜନ୍ମ ତାରିଖ ଓ ମାସ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଜ୍ଞାତ, କିନ୍ତୁ ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ “ୱେଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ୍ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ୍” (ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଗୀର୍ଜାଘରମାନେ) ଡିସେମ୍ବର ୨୫ ତାରିଖକୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମ ବୋଲି ଅଭିହିତ କଲେ<ref>Corinna Laughlin, Michael R. Prendergast, Robert C. Rabe, Corinna Laughlin, Jill Maria Murdy, Therese Brown, Mary Patricia Storms, Ann E. Degenhard, Jill Maria Murdy, Ann E. Degenhard, Therese Brown, Robert C. Rabe, Mary Patricia Storms, Michael R. Prendergast, [https://books.google.com/books/about/Sourcebook_for_Sundays_Seasons_and_Weekd.html?id=kQWbWCXMGQgC ''Sourcebook for Sundays, Seasons, and Weekdays 2011: The Almanac for Pastoral Liturgy''], LiturgyTrainingPublications, 2010, p. 29.</ref> ଓ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା ।<ref name="Chrono354">[http://www.tertullian.org/fathers/chronography_of_354_12_depositions_martyrs.htm "The Chronography of 354 AD. Part 12: Commemorations of the Martyrs"], ''The Tertullian Project''. 2006. Retrieved November 24, 2011.</ref><ref name="SusanKOrigins">Roll, Susan K., ''[https://books.google.com/books?id=6MXPEMbpjoAC&pg=PA133&lpg=PA133#v=onepage Toward the Origins of Christmas]'', (Peeters Publishers, 1995), p. 133.</ref> ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଗ୍ରେଗୋରିଆନ୍ ପାଞ୍ଜି ବା କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର୍ ଓ ଅଧିକାଂଶ ଦେଶର ସରକାରୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର୍ ଡିସେମ୍ବର ୨୫କୁ ବଡ଼ଦିନ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । କେତେକ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶରେ ଅନୁସୃତ ଜୁଲିଆନ୍ ପାଞ୍ଜି ବା କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର୍‍ର ଡିସେମ୍ବର ୨୫ ତାରିଖ (ଯାହା ଗ୍ରେଗୋରିଆନ୍ ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଜାନୁଆରୀ ୭ ତାରିଖ) ଦିନ ବଡ଼ଦିନ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଜୁଲିଆନ୍ ପାଞ୍ଜିର ବଡ଼ଦିନ ଗ୍ରେଗୋରିଆନ୍ ପାଞ୍ଜିର ଏପିଫ୍ୟାନି ବା ପ୍ରଭୁପ୍ରକାଶ ପର୍ବ (ଜାନୁଆରୀ ୬ ତାରିଖ)ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ପଡ଼ିଥାଏ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଏହାକୁ ଏକ ବିବାଦ ନୁହେଁ ବରଂ ପାଞ୍ଜି ଅନୁସରଣ କରିବାର ଏକ ଭିନ୍ନ ଦିଗ ଭାବେ ପରିଗଣିତ କରିଥାନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ଅନୁସାରେ ଜଗତର ପାପମୋଚନ କରିବା ପାଇଁ ଭଗବାନ ଯୀଶୁ ଅବତାର ରୂପେ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ କରିଥିବାର ବେଳା ବା ଘଟଣାକୁ ପାଳନ କରାଯିବା ଏହି ଉତ୍ସବର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କେଉଁ ଦିନ ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା ତାହା ନିମିତ୍ତ ମାତ୍ର ।<ref name="Joan Chittister, Phyllis Tickle">{{cite book|url = https://books.google.com/?id=inhMGc5732kC&pg=PT40&dq=date+of+christmas+important#v=onepage&q=date%20of%20christmas%20important| title = The Liturgical Year|publisher = [[Thomas Nelson (publisher)|Thomas Nelson]]|quote=Christmas is not really about the celebration of a birth date at all. It is about the celebration of a birth. The fact of the date and the fact of the birth are two different things. The calendrical verification of the feast itself is not really that important ... What is important to the understanding of a life-changing moment is that it happened, not necessarily where or when it happened. The message is clear: Christmas is not about marking the actual birth date of Jesus. It is about the Incarnation of the One who became like us in all things but sin (Heb. 4:15) and who humbled Himself "to the point of death-even death on a cross" (Phil. 2:8). Christmas is a pinnacle feast, yes, but it is not the beginning of the liturgical year. It is a memorial, a remembrance, of the birth of Jesus, not really a celebration of the day itself. We remember that because the Jesus of history was born, the Resurrection of the Christ of faith could happen. |accessdate = April 2, 2009| isbn = 978-1-4185-8073-5| date = November 3, 2009}}</ref><ref name="Voice-Christmas">{{cite web|url = http://www.crivoice.org/cyxmas.html| title = The Christmas Season|publisher = CRI / Voice, Institute|accessdate = April 2, 2009|quote=The origins of the celebrations of Christmas and Epiphany, as well as the dates on which they are observed, are rooted deeply in the history of the early church. There has been much scholarly debate concerning the exact time of the year when Jesus was born, and even in what year he was born. Actually, we do not know either. The best estimate is that Jesus was probably born in the springtime, somewhere between the years of 6 and 4 BC, as December is in the middle of the cold rainy season in [[Bethlehem]], when the sheep are kept inside and not on pasture as told in the Bible. The lack of a consistent system of timekeeping in the first century, mistakes in later calendars and calculations, and lack of historical details to cross reference events has led to this imprecision in fixing Jesus' birth. This suggests that the Christmas celebration is not an observance of a historical date, but a commemoration of the event in terms of worship.}}</ref><ref name="Harvard University">{{cite book|url = https://books.google.com/?id=x_kBAAAAYAAJ&pg=PA469&dq=date+of+christmas+unimportant#v=onepage&q=date%20of%20christmas%20unimportant| title = The School Journal, Volume 49|publisher = [[Harvard University]]|quote=Throughout the Christian world the 25th of December is celebrated as the birthday of Jesus Christ. There was a time when the churches were not united regarding the date of the joyous event. Many Christians kept their Christmas in April, others in May, and still others at the close of September, till finally December 25 was agreed upon as the most appropriate date. The choice of that day was, of course, wholly arbitrary, for neither the exact date not the period of the year at which the birth of Christ occurred is known. For purposes of commemoration, however, it is unimportant whether the celebration shall fall or not at the precise anniversary of the joyous event.|accessdate = April 2, 2009| year = 1894}}</ref><ref name="McGrath2006">{{cite book|author=[[Alister McGrath]]|title=Christianity: An Introduction|url=https://archive.org/details/christianityintr0000mcgr|date=February 13, 2006|publisher=John Wiley & Sons|language=English |isbn=9781405108997|page=[https://archive.org/details/christianityintr0000mcgr/page/15 15]|quote=For Christians, the precise date of the birth of Jesus is actually something of a non-issue. What really matters is that he was born as a human being, and entered into human history.}}</ref> ବଡ଼ଦିନ ପାଳନର ପରମ୍ପରାରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଧାର୍ମିକ ପ୍ରଥା, ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ସମୟର କିଛି ଧାର୍ମିକ ପ୍ରଥା ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଉଦାରପନ୍ଥୀ ଧାର୍ମିକ ପ୍ରଥା ସମ୍ମିଶ୍ରିତ ହୋଇ ରହିଛି ।<ref>{{cite book|author=|title=West's Federal Supplement|publisher=[[West Publishing Company]]|year=1990|quote=While the Washington and King birthdays are exclusively secular holidays, Christmas has both secular and religious aspects.}}</ref> ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବଡ଼ଦିନ ପାଳନ ସମୟରେ ଉପହାର ଦେଣନେଣ, ଆଗମନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର୍‍ର (Advent calendar) ଦିନ ଗଣିବା, ବଡ଼ଦିନର ସଙ୍ଗୀତ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା, ବଡ଼ଦିନ ଗଛ, ଘରକୁ ଆଲୋକମାଳାରେ ସଜ୍ଜିତ କରିବା, ଗୀର୍ଜା ଘର ତରଫରୁ ସମାଜର ଉନ୍ନତିମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗଦାନ ଦେବା, ବଡ଼ଦିନ କାର୍ଡ୍ ଦେବାନେବା, କଣ୍ଢେଇ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମବୃତ୍ତାନ୍ତ ଦର୍ଶାଇବା ପରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ହୁଏ । ବଡ଼ଦିନ ସମ୍ପର୍କିତ କିଛି ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକଥା ଓ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ସନ୍ଥ ନିକୋଲାସ୍ ବା "[[ସାନ୍ତା କ୍ଲଜ୍|ସାଣ୍ଟା କ୍ଲସ୍]]" (ଇଂରାଜୀରେ Santa Claus) ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପହାର ଆଣିଦେବା ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ କରିଥାଏ ।<ref>[http://www.msnbc.msn.com/id/16329025 "Poll: In a changing nation, Santa endures"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101231210849/http://www.msnbc.msn.com/id/16329025 |date=2010-12-31 }}, Associated Press, December 22, 2006. Retrieved November 18, 2009.</ref> ଉପହାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ କିଣାବିକା ଯୋଗୁଁ ବଡ଼ଦିନ ସମୟଟି ବ୍ୟାପାର ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସମୟ ଓ ଗତ କିଛି ଶତାବ୍ଦୀରେ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବଡ଼ଦିନ ସମୟରେ ଏହି ବ୍ୟାପାର କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି । == ନାମକରଣର ଇତିହାସ == ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ "Christ's Mass" ଶବ୍ଦର କ୍ଷୁଦ୍ରରୂପ ହେଉଛି "Christmas" (ବଡ଼ଦିନ) । ଏହି ଶବ୍ଦଟିକୁ ପ୍ରାଚୀନ ଇଂରାଜୀରେ ''Crīstesmæsse'' (୧୦୩୮ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଉଲ୍ଲେଖ<ref name="CathChrit" />) ଓ ''Cristes-messe'' (୧୧୩୧ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଉଲ୍ଲେଖ.<ref name="Christmas">Cyril Charles Martindale, [http://www.newadvent.org/cathen/03724b.htm "Christmas"], in ''The Catholic Encyclopedia. Vol. 3'', New York: Robert Appleton Company, 1908 (accessed December 21, 2012).</ref>) ଏବଂ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଇଂରାଜୀରେ ''Cristemasse'' କୁହାଯାଉଥିଲା । ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ ''Khrīstos'' (Χριστός) ଯାହାର ହିବ୍ରୁ ଭାଷାର ଅନୁବାଦ ହେଉଛି ''Māšîaḥ'' (מָשִׁיחַ) (ଅର୍ଥାତ୍ ଅଭିଷିକ୍ତ)<ref>{{cite book|title=God's human face: the Christ-icon |url=https://archive.org/details/godshumanfacechr0000scho |first=Christoph |last=Schoenborn |year=1994 |isbn=0-89870-514-2 |page=[https://archive.org/details/godshumanfacechr0000scho/page/n175 154]}}</ref><ref>{{cite book|title=Sinai and the Monastery of St. Catherine |url=https://archive.org/details/sinaimonasteryof0000gale_j6p6 |first=John |last=Galey |year=1986 |isbn=977-424-118-5 |page=[https://archive.org/details/sinaimonasteryof0000gale_j6p6/page/92 92]}}</ref> ଏବଂ ''mæsse'' ଶବ୍ଦଟି ଲାଟିନ୍ ଭାଷାର ଶବ୍ଦ ''missa''ରୁ ଗୃହୀତ ଯାହାର ଅର୍ଥ ଦିବ୍ୟ ରାତ୍ରଭୋଜନର ସମାରୋହ (celebrating Eucharist) । ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ''ଖ୍ରୀଷ୍ଟେନ୍‍ମାସ୍ (Christenmas)'' ବୋଲି ଏକ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ ଓ କଥିତ ଭାଷାରେ ଅପଭ୍ରଂଶ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ ।<ref>''Christenmas, n.'', ''[[Oxford English Dictionary]]''. Retrieved December 12.</ref> ଏହି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ ''Cristenmasse''ରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ।<ref name=XMED>"Christmas" in the [http://quod.lib.umich.edu/cgi/m/mec/med-idx?type=id&id=MED10371 Middle English Dictionary.]</ref> ଏକ୍ସ୍-ମାସ୍ (''Xmas'') ଶବ୍ଦଟି କ୍ରିସ୍‍ମସ୍ ଶବ୍ଦର କ୍ଷୁଦ୍ର ରୂପ । ଏଥିରେ ବ୍ୟବହୃତ (Χ) ଅକ୍ଷର ଗ୍ରୀକ୍ ଭାଷାର “ଚି” ଅକ୍ଷରକୁ ବୁଝାଏ ଓ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଲା ଖ୍ରୀଷ୍ଟ (''Khrīstos'' (Χριστός)) । ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ରୂପର ବ୍ୟବହାର ସେତେଟା ପସନ୍ଦ କରାଯାଉନଥିଲେ ବି<ref>Griffiths, Emma, [http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/4097755.stm "Why get cross about Xmas?"], BBC, December 22, 2004. Retrieved December 12, 2011.</ref> ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଇଂରାଜୀରେ ଏହାର ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର ଦେଖାଯାଇଛି (''Χρ̄es masse'' ଶବ୍ଦରେ Χριστόςର କ୍ଷୁଦ୍ରରୂପ ହେଲା "Χρ̄") ।<ref name=XMED /> ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ କ୍ରିସ୍‍ମସ୍ ପର୍ବର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମ ରହିଛି ସତ, ତେବେ [[ଭାରତ]] ଓ ଏହାର ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କରେ ଏହି ପର୍ବକୁ ବଡ଼ଦିନ (ବା ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିନ) ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ଔପନିବେଶିକ ଅନୁପ୍ରବେଶ କାଳରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦ୍ୱୀପରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଧାର୍ମିକ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଉଥିଲା । ୨୧୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଈଂରେଜ ଭାରତର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିସାରିଥିଲେ । [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମ]]<nowiki/>ର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ପାଇଁ ତାହା ଏକ ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ସମୟ ବୋଲି ସେମାନଙ୍କୁ ହୃଦବୋଧ ହେଲା । ପ୍ରାୟ ୨୫ ଡିସେମ୍ବର ବା ଏହାର ଆଖପାଖ ସମୟରୁ ଦିନର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସାମାନ୍ୟ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗେ । ଭାରତରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ରହି ଆସିଥିବା ହିନ୍ଦୁ ବା ଅନ୍ୟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଲୋକେ ଏହି ସମୟର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା ସମ୍ଭବ ନଥିଲା । ତେଣୁ [[ହିନ୍ଦୁ]] ଲୋକେ ସହଜରେ ଏହି ପର୍ବକୁ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତୁ ବୋଲି ଏହାର ନାମ ‘’ବଡ଼ଦିନ’’ ବୋଲି ପ୍ରଚଳନ ହେବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।<ref>[http://unmukt-hindi.blogspot.com/2008/02/why-is-chrismas-called-bara-din.html; क्रिसमस को बड़ा दिन क्यों कहते हैं?]</ref> === ବଡ଼ଦିନର ଅନ୍ୟନାମ === କ୍ରିସ୍‍ମସ୍ ବା ବଡ଼ଦିନ ବ୍ୟତୀତ ଏହି ପର୍ବର ଆହୁରି ଅନେକ ନାମ ଲୋକମୁଖରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥିବା ଇତିହାସରୁ ଜଣାପଡ଼େ । ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀର ଏଂଗ୍ଲୋ-ସେକ୍ସନ‌ମାନେ ଏହାକୁ ଶୀତଋତୁର ଅର୍ଦ୍ଧବିନ୍ଦୁ ("midwinter")<ref name="Hutton">[[Ronald Hutton|Hutton, Ronald]], ''[https://books.google.com/books?id=H3PvQ5bqoBkC&pg=PT21#v=onepage The Stations of the Sun: A History of the Ritual Year]'', Oxford University Press, 2001.</ref><ref>"Midwinter" in [http://bosworth.ff.cuni.cz/022849 Bosworth & Toller.]</ref> ବୋଲି କହୁଥିଲେ । କେହିକେହି ଏହାକୁ ନେଟିଉଟିଓ (ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ''nātīvitās''ରୁ ଗୃହୀତ) ବୋଲି କହୁଥିଲେ ।<ref name="Hutton" /><ref>Serjeantson, Mary Sidney, ''[https://books.google.com/books?id=HZaxAAAAIAAJ&q=%22natiuited%22&dq=%22natiuited%22&ct=result&resnum=2 A History of Foreign Words in English]''</ref> ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମକୁ ଇଂରାଜୀରେ "Nativity of Jesus" ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ ଓ ଏହା ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ''nātīvitās''ରୁ ଗୃହୀତ ହୋଇଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=nativity&searchmode=none|title=Online Etymology Dictionary}}</ref> ପ୍ରାଚୀନ ଇଂରାଜୀରେ ବ୍ୟବହୃତ ଶବ୍ଦ ''Gēola'' (ୟୁଲ୍) ଶବ୍ଦର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ହେଲା ଡିସେମ୍ବର ଓ ଜାନୁଆରୀ ମାସର ସମୟ, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ଦିନ ଏହି ସମୟରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବାରୁ କ୍ରମଶଃ ବଡ଼ଦିନକୁ ୟୁଲ୍ ବୋଲି କୁହାଗଲା ।<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=yule&searchmode=none ''Yule''], Online Etymology Dictionary. Retrieved December 12.</ref> ଜନ୍ମ (ଦିନ) ବୁଝାଉଥିବା ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ''nātālis (diēs)''ରୁ ପ୍ରାଚୀନ ଫରାସୀ ଶବ୍ଦ ''noël'' ବା ''naël'' ଏବଂ ସେଥିରୁ ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ "Noel" (ବା "Nowel")ର ସୃଷ୍ଟି ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ବେଳକୁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଏହି ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇ ବଡ଼ଦିନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ।<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=noel&searchmode=none ''Noel''] Online Etymology Dictionary. Retrieved December 12.</ref> == ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ == [[File:English luke2-1-20 tyndale mtd.ogg|thumb|start=25|ସନ୍ଥ ଲ୍ୟୁକ୍‍ଙ୍କ ଧର୍ମୋପଦେଶ (୨ୟ ଅଧ୍ୟାୟ, v ୧–୨୦)]] ବେଥ୍ଲେହେମ୍ ସହରରେ କୁମାରୀ ମାତା ମେରି ବା ମରିୟମ୍‍ଙ୍କଠାରୁ ଯୀଶୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ବୋଲି ସନ୍ଥ ଲ୍ୟୁକ୍, ସନ୍ଥ ମେଥ୍ୟୁ ଆଦି ନିଜ ଧର୍ମୋପଦେଶମାନଙ୍କରେ କହିଯାଇଛନ୍ତି । ଲ୍ୟୁକ୍‍ଙ୍କ ବିବରଣୀ ଅନୁସାରେ ଜୋସେଫ୍ ଓ ମେରି ନଜାରେତ୍‍ରୁ ବେଥ୍ଲେହେମ୍ ଯାତ୍ରା କରି ସେଠାରେ ମେରି ଯୀଶୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ପାଳଗଦାର ଏକ ଛୋଟ ଝୁଲଣାରେ ଯୀଶୁଙ୍କୁ ରଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/64496/biblical-literature "Biblical literature"], ''Encyclopædia Britannica'', 2011. Web. January 22, 2011.</ref> ଯୀଶୁ ମାନବଜାତିର ତ୍ରାଣକର୍ତ୍ତା ହେବେ ବୋଲି ଦେବଦୂତମାନେ (angel-ଏଞ୍ଜେଲ୍) ଜଣାଇବା ପରେ ମେଷପାଳକମାନେ ଯୀଶୁଙ୍କୁ ସ୍ନେହର ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମେଥ୍ୟୁଙ୍କ ବିବରଣୀ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାଚ୍ୟର ଜ୍ଞାନୀଗଣ (ମ୍ୟାଗି) ବେଥ୍ଲେହେମ୍ ତାରକାର ଅନୁସରଣ କରି ଯୀଶୁଙ୍କୁ (ଯିଏ ୟେହୁଦୀମାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତର ରାଜା ହେବେ ବୋଲି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ରହିଥିଲା) ଉପହାର ଦେବା ସକାଶେ ବେଥ୍ଲେହେମ୍ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ରାଜପଦ ଚାଲିଯିବା ଆଶଙ୍କା କରି ରାଜା ହେରୋଡ୍ ଏହି ସମୟରେ ରାଜ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ୨ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ୍ ସମସ୍ତ ଶିଶୁଙ୍କ ହତ୍ୟା କରିବାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ତେଣୁ ଯୀଶୁଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କୁ ନେଇ ବେଥ୍ଲେହେମ୍‍ରୁ ମିଶର୍ ପଳାୟନ କଲେ ଓ ପରେ ନଜାରେତ୍‍ ସହରରେ ବାସ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । == ଇତିହାସ == [[File:Nativity (15th c., Annunciation Cathedral in Moscow).jpg|thumb|ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ସମୟରେ ଅଙ୍କିତ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଚଳିତ ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ବୃତ୍ତାନ୍ତର ଏକ ଚିତ୍ର (ସନ୍ଥ ଆନ୍ଦ୍ରେ ରୁବ୍ଲେଭ୍)]] [[File:Hortus Deliciarum, Die Geburt Christi.JPG|thumb|ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଲାଣ୍ଡସ୍‍ବର୍ଗ୍‍ର ହେରାଡ୍ ନନ୍‍ଙ୍କ ହୋର୍ଟୁସ୍ ଡେଲିସିଆରୁମ୍ ପୁସ୍ତକର ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ଅଙ୍କିତ ଯୀଶୁ ଜନ୍ମବୃତ୍ତାନ୍ତ]] [[File:Gerard van Honthorst - Adoration of the Shepherds (1622).jpg|thumb|right|୧୬୨୨ ମସିହାରେ ଓଲନ୍ଦାଜ୍ ଚିତ୍ରକର ଜେରାର୍ଡ୍ ଭାନ୍ ହୋନ୍ଥ୍ରୋଷ୍ଟଙ୍କ ଅଙ୍କିତ ''Adoration of the Shepherds'' (ମେଷପାଳକଙ୍କ ସ୍ନେହ) ଚିତ୍ରରେ ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ବୃତ୍ତାନ୍ତ]] ମେଥ୍ୟୁ ଓ ଲ୍ୟୁକ୍‍ଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଯୀଶୁ ଜନ୍ମ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ପ୍ରାୟତଃ ସମସ୍ତ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମବାଣୀରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି ଓ ପୁରାତନ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଲେଖକଗଣ ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ତାରିଖ ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ମତ ଦେଇଆସିଛନ୍ତି । ଖ୍ରୀ. ୩୩୬ରେ ରୋମ୍ ନଗରରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବଡ଼ଦିନ ପାଳିତ ହୋଇଥିବାର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ।<ref name="NewCath" /><ref name="chrono354" /> ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଏରୀୟ ବିବାଦ ପଛରେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ଦିନ ଉତ୍ସବର ଭୂମିକା ରହିଥିଲା । ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ଏହା ପ୍ରଭୁପ୍ରକାଶ (ବା ଏପିଫେନି) ଉତ୍ସବ ଯୋଗୁଁ କ୍ରମେ ଶିଥିଳ ପଡ଼ି ଆସିଥିଲା । ବଡ଼ଦିନ ଉପଲକ୍ଷେ ଚାର୍ଲିମେନ୍ ସମ୍ରାଟ ରୂପେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବାରୁ ଖ୍ରୀ. ୮୦୦ ପରେ ବଡ଼ଦିନ ପାଳନକୁ ନେଇ ପୁଣି ଉତ୍ସାହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ନିଶାସକ୍ତି ଓ ସାମାଜିକ ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର ଇତ୍ୟାଦିର ଉଦାହରଣରେ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ନୈଷ୍ଠିକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବଡ଼ଦିନ ପାଳନକୁ ନିଷିଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।<ref name="Durston" /> ୧୬୬୦ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଏକ ବୈଧ ଛୁଟିଦିନ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବାର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି କିନ୍ତୁ ତଥାପି ଏହି ପର୍ବ ଉଲ୍ଲାସର ସହିତ ପାଳିତ ହେଉନଥିଲା । ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ବଡ଼ଦିନ ନିଜର ସତ୍ତା ଫେରିପାଇଥିଲା ।<ref name="Rowel1993">{{cite journal|last=Rowell|first=Geoffrey|date=December 1993|journal=[[History Today]]|volume=43|issue=12|quote=There is no doubt that ''A Christmas Carol'' is first and foremost a story concerned with the Christian gospel of liberation by the grace of God, and with incarnational religion which refuses to drive a wedge between the world of spirit and the world of matter. Both the Christmas dinners and the Christmas dinner-carriers are blessed; the cornucopia of Christmas food and feasting reflects both the goodness of creation and the joy of heaven. It is a significant sign of a shift in theological emphasis in the nineteenth century from a stress on the Atonement to a stress on the Incarnation, a stress which found outward and visible form in the sacramentalism of the Oxford Movement, the development of richer and more symbolic forms of worship, the building of neo-Gothic churches, and the revival and increasing centrality of the keeping of Christmas itself as a Christian festival. ... In the course of the century, under the influence of the Oxford Movement's concern for the better observance of Christian festivals, Christmas became more and more prominent. By the later part of the century cathedrals provided special services and musical events, and might have revived ancient special charities for the poor – though we must not forget the problems for large: parish-church cathedrals like Manchester, which on one Christmas Day had no less than eighty couples coming to be married (the signing of the registers lasted until four in the afternoon). The popularity of Dickens' A Christmas Carol played a significant part in the changing consciousness of Christmas and the way in which it was celebrated. The popularity of his public readings of the story is an indication of how much it resonated with the contemporary mood, and contributed to the increasing place of the Christmas celebration in both secular and religious ways that was firmly established by the end of the nineteenth century.|accessdate=December 28, 2016|url=http://www.historytoday.com/geoffrey-rowell/dickens-and-construction-christmas|title=Dickens and the Construction of Christmas}}</ref> ଚାର୍ଲ୍ସ ଡିକେନ୍ସ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁ ଲେଖକ ବଡ଼ଦିନକୁ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ, ପାରିବାରିକ ମିଳନ, ଉପହାର ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଓ ସାମାଜିକ ଐକ୍ୟର ସମୟ ବୋଲି ଅଭିହିତ କଲେ ଓ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ କରିବାକୁ ନେଇ ରହିଥିବା ଉଦାସୀନତାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ।<ref name="Rowel1993" /> === ଡିସେମ୍ବର ୨୫ ତାରିଖର ଚୟନ === ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ତାରିଖକୁ ନେଇ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ତୁମୁଳ କୌତୁହଳ ତଥା ଅନିଶ୍ଚିତତା ରହିଥିଲା । ୨୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ବେଳକୁ ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡ୍ରିଆର କ୍ଳେମଁ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ : {{cquote|କିଛି ଲୋକ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଆମ ଭଗବାନଙ୍କ କେବଳ ଜନ୍ମ ବର୍ଷ ନୁହେଁ ଏପରିକି ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ତାରିଖ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅଗଷ୍ଟସ୍‍ଙ୍କ ଶାସନର ୨୮ତମ ବର୍ଷରେ, ମିଶରୀୟ ମାସ ପେଚୋନ୍‍ର ୨୫ତମ ଦିନରେ (ମଇ ୨୦) ଏହା ଘଟିଥିଲା … ପୁଣି ଅନ୍ୟ କିଛି ଜଣ ମତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ, ସେ ଫାର୍ମୁଥି ମାସର ୨୪ତମ ବା ୨୫ତମ ଦିନରେ (ଅପ୍ରେଲ୍ ୨୦ ବା ୨୧) ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>McGowan, Andrew, [http://www.biblicalarchaeology.org/daily/biblical-topics/new-testament/how-december-25-became-christmas/ How December 25 Became Christmas], ''Bible History Daily'', 12/02/2016.</ref>}} ଏହି ସମୟର ଆଉ ଏକ ଲେଖାରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ତାରିଖଟି ମଇ ୨୦ କିମ୍ବା ଅପ୍ରେଲ୍ ୧୮ ବା ୧୯ କିମ୍ବା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୫, ଜାନୁଆରୀ ୨ କିମ୍ବା ନଭେମ୍ବର ୧୭ କିମ୍ବା ନଭେମ୍ବର ୨୦ ହୋଇଥାଇପାରେ ବୋଲି ଅନେକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଥିଲା ।<ref name="CathChrit" /><ref name=Coffman>{{cite web |url=http://www.christianitytoday.com/ch/news/2000/dec08.html |title=Elesha Coffman, "Why December 25?" |publisher=Christianitytoday.com |date=August 8, 2008 |accessdate=December 25, 2013 |archive-date=January 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160117080116/http://www.christianitytoday.com/ch/news/2000/dec08.html |url-status=dead }}</ref> ଅନେକ କାରଣରୁ ଡିସେମ୍ବର ୨୫କୁ ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ରୋମାନ୍ ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଅୟନାନ୍ତ (winter solstice) ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୫ ତାରିଖର ୯ ମାସ ପରେ ହୁଏ । ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୫ ତାରିଖ ହେଉଛି ବସନ୍ତ-ବିଷୁବ ଯେଉଁ ଦିନ ମେରି ଯୀଶୁଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[କୋଲୋଜିୟମ୍]] * [[ମୁକ୍ତିଦାତା ଯୀଶୁ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି]] * [[ନୋଟ୍ରେ ଡାମ୍]] == ଟୀକା == {{notelist}} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ == {{refbegin|30em}} * Bowler, Gerry, ''The World Encyclopedia of Christmas'' (October 2004: McClelland & Stewart). {{ISBN|978-0-7710-1535-9}} * Bowler, Gerry, ''Santa Claus: A Biography'' (November 2007: McClelland & Stewart). {{ISBN|978-0-7710-1668-4}} * Comfort, David, ''Just Say Noel: A History of Christmas from the Nativity to the Nineties'' (November 1995: Fireside). {{ISBN|978-0-684-80057-8}} * Count, Earl W., ''4000 Years of Christmas: A Gift from the Ages'' (November 1997: Ulysses Press). {{ISBN|978-1-56975-087-2}} * Federer, William J., ''[https://books.google.com/books?id=NngtujclaxoC&lpg=PP1&dq=There%20Really%20Is%20a%20Santa%20Claus%3A%20The%20History%20of%20St.%20Nicholas%20%26%20Christmas%20Holiday%20Traditions&pg=PP1#v=onepage There Really Is a Santa Claus: The History of St. Nicholas & Christmas Holiday Traditions]'' (December 2002: Amerisearch). {{ISBN|978-0-9653557-4-2}} * Kelly, Joseph F., ''[https://books.google.com/books?id=ERahko4FXJgC&lpg=PP1&dq=The%20Origins%20of%20Christmas&pg=PP1#v=onepage The Origins of Christmas]'' (August 2004: Liturgical Press). {{ISBN|978-0-8146-2984-0}} * Miles, Clement A., ''[https://books.google.com/books?id=1XRjAyL8LogC&lpg=PP1&dq=Christmas%20Customs%20and%20Traditions&pg=PP1#v=onepage Christmas Customs and Traditions]'' (1976: Dover Publications). {{ISBN|978-0-486-23354-3}} * Nissenbaum, Stephen, ''The Battle for Christmas'' (1996; New York: Vintage Books, 1997). {{ISBN|0-679-74038-4}} * {{cite book|title=Christmas in America: A History|first=Penne L.|last=Restad|url=https://books.google.com/books?id=0pnJDKfYi3QC&lpg=PP1&dq=Christmas%20in%20America%3A%20A%20History&pg=PP1#v=onepage|location=New York|publisher=Oxford University Press|year=1995|isbn=0-19-509300-3}} * Rosenthal, Jim, ''St. Nicholas: A Closer Look at Christmas'' (July 2006: Nelson Reference). {{ISBN|1-4185-0407-6}} * {{cite book|title=The Birth of Christ|first=Peter|last=Sammons|date=May 2006|publisher=Glory to Glory Publications (UK)|isbn=0-9551790-1-7}} * {{cite EB1911|wstitle=Christmas |volume=6 |pages=293–294|short=1}} {{refend}} == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ == * ''[http://www.gutenberg.org/etext/22042 Christmas: Its Origin and Associations]'', by William Francis Dawson, 1902, from [[Project Gutenberg]] [[Category:ଧର୍ମ]] [[Category:ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମ]] r9yjl4p9do8zaamx56a7n91ue1l0m6u 0 68102 606732 569480 2026-09-24T01:10:21Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606732 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Pinaki Misra}} {{Infobox officeholder | name = ପିନାକୀ ମିଶ୍ର | image = | caption = | birth_date ={{Birth date and age|df=y|1959|10|23}} | birth_place =[[କଟକ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | death_date = | death_place = | office = ସାଂସଦ: [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା|୧୧ଶ]], [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା|୧୫ଶ]] ଏବଂ [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]] | termstart = ୧୬ ମଇ ୨୦୦୯ | termend = ୪ ଜୁନ ୨୦୨୪ | constituency = [[ପୁରୀ (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ପୁରୀ]] | predecessor = [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]] | successor = [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]] | party = [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]] | otherparty = [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | spouse = ସଙ୍ଗୀତା ମିଶ୍ର (ବିବାହ: ୧୬ ଜୁନ ୧୯୮୪; ଛାଡ଼ପତ୍ର)<br>[[ମହୁଆ ମୋଇତ୍ର]]| (ବିବାହ: ୩ ଜୁନ ୨୦୨୫)<ref>https://www.indiatvnews.com/amp/news/india/mahua-moitra-50-marries-bjd-mp-pinaki-mishra-aged-65-2025-06-05-993413</ref> | children = ୨ | residence = | alma_mater = | occupation = ରାଜନେତା | profession = ଆଇନଜୀବୀ | parents = [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର]] (ବାପା)<br> ବୀଣାପାଣି ମିଶ୍ର (ମାଆ) | religion = | website = | term_start = }} '''ପିନାକୀ ମିଶ୍ର''' (ଜନ୍ମ: ୨୩ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା । ସେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ର ତଳ ସଦନ [[ଲୋକ ସଭା]]ର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web | title = Profile of Members| work = Government of India| url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=3724| accessdate = 12 March 2012 }}</ref> ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ସେ ପୁରୀ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]]ଙ୍କୁ ହରାଇ ପୁରୀରୁ ସାଂସଦ ହୋଇଥିଲେ ଓ ପରେ ୟୁନିଅନ ମନ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|last1=Mishra|first1=Bibhuti|title=I am disgusted with politics|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=13465988&cid=2486|publisher=Sify|accessdate=27 January 2015}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଏହାପରେ ସେ [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା|୧୫ଶ]] ଓ [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]]ରେ ପୁରୀ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜିତିଥିଲେ । ୨୦୧୯ରେ ବିଜେପି ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ, [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]]<nowiki/>ଙ୍କୁ ହରାଇ [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]]<nowiki/>କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://results.eci.gov.in/pc/en/trends/statewiseS182.htm|title=General Election 2019 - Election Commission of India|website=results.eci.gov.in|access-date=2019-05-25}}</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୪ରେ, ସେ ସଙ୍ଗୀତା ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ହୋଇଥିଲା । ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=Mahua Moitra, Trinamool Congress MP, marries BJD leader Pinaki Misra, photo of newlywed goes viral {{!}} India News – India TV |url=https://www.indiatvnews.com/news/india/mahua-moitra-50-marries-bjd-mp-pinaki-mishra-aged-65-2025-06-05-993413 |access-date=2025-06-05 |website=www.indiatvnews.com |language=en}}</ref> ମଇ ୨୦୨୫ରେ, ସେ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର ରାଜନେତ୍ରୀ ତଥା ସାଂସଦ ମହୁଆ ମୋଇତ୍ରଙ୍କୁ ଜର୍ମାନରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.newslaundry.com/2023/10/18/mahua-moitras-jilted-ex-former-toi-columnist-lawyer-who-is-jai-anant-dehadrai|title=Mahua Moitra's 'jilted ex', former ToI columnist, lawyer: Who is Jai Anant Dehadrai?|last=Rajpurohit|first=Shivnarayan|date=18 October 2023|work=Newslaundry|access-date=10 November 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Political Buzz Mahua Moitra Wedding: TMC's Mahua Moitra Marries BJD's Pinaki Mishra in Private Ceremony |url=https://www.deccanherald.com/india/tmcs-mahua-moitra-ties-the-knot-with-bjd-leader-pinaki-mishra-report-3572479 |access-date=2025-06-05 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=Trinamool MP Mahua Moitra marries former BJD MP Pinaki Misra in ceremony abroad |url=https://www.indiatoday.in/india/story/trinamool-mp-mahua-moitra-marries-former-bjd-mp-pinaki-mishra-in-ceremony-abroad-2736117-2025-06-05 |access-date=2025-06-05 |website=India Today |language=en}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶାର ୧୭ତମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ}} {{ଓଡ଼ିଶାର ୧୬ତମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ}} {{ଓଡ଼ିଶାର ୧୫ତମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ}} {{ଓଡ଼ିଶାର ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସଦସ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା]] nqm3gokl8b4m0qkmu7t5sxhpcm3gu4q 606733 606732 2026-09-24T01:10:31Z KiranBOT 39495 removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v3.1.1-current 606733 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Pinaki Misra}} {{Infobox officeholder | name = ପିନାକୀ ମିଶ୍ର | image = | caption = | birth_date ={{Birth date and age|df=y|1959|10|23}} | birth_place =[[କଟକ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | death_date = | death_place = | office = ସାଂସଦ: [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା|୧୧ଶ]], [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା|୧୫ଶ]] ଏବଂ [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]] | termstart = ୧୬ ମଇ ୨୦୦୯ | termend = ୪ ଜୁନ ୨୦୨୪ | constituency = [[ପୁରୀ (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ପୁରୀ]] | predecessor = [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]] | successor = [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]] | party = [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]] | otherparty = [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | spouse = ସଙ୍ଗୀତା ମିଶ୍ର (ବିବାହ: ୧୬ ଜୁନ ୧୯୮୪; ଛାଡ଼ପତ୍ର)<br>[[ମହୁଆ ମୋଇତ୍ର]]| (ବିବାହ: ୩ ଜୁନ ୨୦୨୫)<ref>https://www.indiatvnews.com/news/india/mahua-moitra-50-marries-bjd-mp-pinaki-mishra-aged-65-2025-06-05-993413</ref> | children = ୨ | residence = | alma_mater = | occupation = ରାଜନେତା | profession = ଆଇନଜୀବୀ | parents = [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର]] (ବାପା)<br> ବୀଣାପାଣି ମିଶ୍ର (ମାଆ) | religion = | website = | term_start = }} '''ପିନାକୀ ମିଶ୍ର''' (ଜନ୍ମ: ୨୩ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା । ସେ [[ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]ର ତଳ ସଦନ [[ଲୋକ ସଭା]]ର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web | title = Profile of Members| work = Government of India| url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=3724| accessdate = 12 March 2012 }}</ref> ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ସେ ପୁରୀ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]]ଙ୍କୁ ହରାଇ ପୁରୀରୁ ସାଂସଦ ହୋଇଥିଲେ ଓ ପରେ ୟୁନିଅନ ମନ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|last1=Mishra|first1=Bibhuti|title=I am disgusted with politics|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=13465988&cid=2486|publisher=Sify|accessdate=27 January 2015}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଏହାପରେ ସେ [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା|୧୫ଶ]] ଓ [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]]ରେ ପୁରୀ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜିତିଥିଲେ । ୨୦୧୯ରେ ବିଜେପି ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ, [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]]<nowiki/>ଙ୍କୁ ହରାଇ [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]]<nowiki/>କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://results.eci.gov.in/pc/en/trends/statewiseS182.htm|title=General Election 2019 - Election Commission of India|website=results.eci.gov.in|access-date=2019-05-25}}</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୪ରେ, ସେ ସଙ୍ଗୀତା ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ହୋଇଥିଲା । ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=Mahua Moitra, Trinamool Congress MP, marries BJD leader Pinaki Misra, photo of newlywed goes viral {{!}} India News – India TV |url=https://www.indiatvnews.com/news/india/mahua-moitra-50-marries-bjd-mp-pinaki-mishra-aged-65-2025-06-05-993413 |access-date=2025-06-05 |website=www.indiatvnews.com |language=en}}</ref> ମଇ ୨୦୨୫ରେ, ସେ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର ରାଜନେତ୍ରୀ ତଥା ସାଂସଦ ମହୁଆ ମୋଇତ୍ରଙ୍କୁ ଜର୍ମାନରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.newslaundry.com/2023/10/18/mahua-moitras-jilted-ex-former-toi-columnist-lawyer-who-is-jai-anant-dehadrai|title=Mahua Moitra's 'jilted ex', former ToI columnist, lawyer: Who is Jai Anant Dehadrai?|last=Rajpurohit|first=Shivnarayan|date=18 October 2023|work=Newslaundry|access-date=10 November 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Political Buzz Mahua Moitra Wedding: TMC's Mahua Moitra Marries BJD's Pinaki Mishra in Private Ceremony |url=https://www.deccanherald.com/india/tmcs-mahua-moitra-ties-the-knot-with-bjd-leader-pinaki-mishra-report-3572479 |access-date=2025-06-05 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=Trinamool MP Mahua Moitra marries former BJD MP Pinaki Misra in ceremony abroad |url=https://www.indiatoday.in/india/story/trinamool-mp-mahua-moitra-marries-former-bjd-mp-pinaki-mishra-in-ceremony-abroad-2736117-2025-06-05 |access-date=2025-06-05 |website=India Today |language=en}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶାର ୧୭ତମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ}} {{ଓଡ଼ିଶାର ୧୬ତମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ}} {{ଓଡ଼ିଶାର ୧୫ତମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ}} {{ଓଡ଼ିଶାର ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସଦସ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା]] l8zphd3ef93vuqtx4s5i8xl3m9ob871 0 68955 606669 358065 2026-09-23T23:44:55Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606669 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Chhatrapal Singh Lodha}} {{Infobox Indian politician | name = ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଲୋଧା | image = | caption = | birth_date = | birth_place = | office = ସଦସ୍ୟ: [[ରାଜ୍ୟ ସଭା]] | constituency = [[ଓଡ଼ିଶା]] | term_start = ୨୦୦୪<ref name="Chatrapal">{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report-meet-11-people-s-representatives-who-are-in-question-1001884 |title=Meet 11 people's representatives who are in question |publisher=Dnaindia.com |date=2005-12-12 |accessdate=2018-05-27}}</ref> | term_end = ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୫ | party =[[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]] }} '''ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଲୋଧା''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]]ର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ [[ରାଜ୍ୟ ସଭା]]କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="Chatrapal"/> ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ସଂସଦବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଟଙ୍କା ନେଉଥିବାବେଳେ ଧରାପଡ଼ିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଅପରେସନ ଦୂର୍ଯ୍ୟଧନ ନାମକ ଏକ ଷ୍ଟିଂ-ଅପରେସନବେଳ ଶ୍ରୀ ଲୋଧାକୁ ୧.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ନେଉଥିବାବେଳେ ଧରାଯାଇଥିଲା । ସେ ସଂସଦରେ ମନଗଢ଼ା ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାପାଇଁ ଏହି ଟଙ୍କା ନେଉଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/its-question-hour-people/229643 |title=It's Question Hour, People |publisher=Outlookindia.com |date=2005-12-26 |accessdate=2018-05-27 |archive-date=2018-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180528052011/https://www.outlookindia.com/magazine/story/its-question-hour-people/229643 |url-status=dead}}</ref> ଏହି ଅପରେସନ ଏକ ଘରୋଇ ଟିଭି ଚେନାଲଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲେ, ତେଣୁ [[ରାଜ୍ୟ ସଭା]]ର ଅଧକ୍ଷ [[ଭାଇରନ ସିଂହ ଶେଖାୱତ]] ସତ୍ୟାସତ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାପାଇଁ ଏକ ଦଳ ଗଠନ କରି ତାଙ୍କୁ ୪୮ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନ ଦେଇଥିଲେ ।<ref name =in>{{cite web|last=Bhattarcharjya |first=Satarupa |url=http://archives.digitaltoday.in/indiatoday/20060102/nation.html |title=INDIA TODAY - The most widely read newsweekly in South Asia |publisher=Archives.digitaltoday.in |date=2006-01-02 |accessdate=2018-05-27}}</ref> ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଦୋଷୀ ବୋଲି ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀ ଦଳ ରିପୋର୍ଟ ଦେବାପରେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ସଭାରୁ ବରଖାସ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Cash-for-query-11-tainted-MPs-expelled/articleshow/1344457.cms |title=Cash-for-query: 11 tainted MPs expelled &#124; India News - Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date=2005-12-24 |accessdate=2018-05-27}}</ref> ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ''ଅପରେସନ ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ''ରେ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କ ସହ ସାତଜଣ ସାଂସଦ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲେ । ସେମାନେ ଏମ୍‌ପିଲାଡ୍‌ସ୍ ଯୋଜନରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ଟଙ୍କା ହଡ଼ପ କରିବାର ଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।<ref name =in /> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== {{ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟସଭା ସଭ୍ୟ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ]] qsgobfrsiphgtz3sdtp25wcat4e6ui0 0 68995 606712 593417 2026-09-24T00:31:48Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606712 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Debashish Panigrahi}} {{Infobox writer | name = ଦେବାଶିଷ ପାଣିଗ୍ରାହୀ | image = Dr. Debasis Panigrahi (Author).jpg | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date |df=yes|1965|08|29}}<ref>{{cite web |title=Authorised Cadre Strength of the Indian Police Service (As on 01/01/2018) |url=https://ips.gov.in/Empanelment/Civillist_29082018.pdf |website=ips.gov.in |accessdate=26 December 2018 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | birth_place = [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ୱର]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2021|06|18|1965|08|29}} | death_place = [[କଲିକତା]] | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = ଏମଫିଲ, ପିଏଚଡ଼ି | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | influences = | influenced = | home_town = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | spouse = [[ଝୁମକି ରଥ]] | partner = | children = ୧ ପୁଅ, ୧ ଝିଅ | parents = | relatives = | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୨ | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ଦେବାଶିଷ ପାଣିଗ୍ରାହୀ''' (୨୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୫ - ୧୮ ଜୁନ ୨୦୨୧)<ref>{{cite web |title=ଭିଜିଲାନ୍ସ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଦେବାଶିଷଙ୍କ ପରଲୋକ |url=https://sambadepaper.com/epaperimages/19062021/19062021-md-hr-1/23432828.jpg |accessdate=19 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210619014951/https://sambadepaper.com/epaperimages/19062021/19062021-md-hr-1/23432828.jpg |archivedate=19 June 2021 |pages=୧ |date=୧୯ ଜୁନ ୨୦୨୧}}</ref> ଜଣେ [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀ ଓ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ସେ ୧୯୯୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ପୁଲିସ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ୨୦୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୨୫ ତାରିଖରୁ ସେ ଭିଜିଲାନ୍ସ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=Major Reshuffle in Odisha IPS Cadre: Debasis Panigrahi new Odisha Vigilance Director|url=http://pragativadi.com/major-reshuffle-odisha-ips-cadre-debasis-panigrahi-new-odisha-vigilance-director/|website=pragativadi.com|accessdate=26 December 2018}}</ref> ତାଙ୍କ ରଚିତ ବିଭିନ୍ନ ଗଳ୍ପ ଇଂରାଜୀ, ହିନ୍ଦୀ, ବଙ୍ଗଳା, ତେଲୁଗୁ ଓ କନ୍ନଡ଼ ଆଦି ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଛି ।<ref>{{cite web|title=Cop book at London fair|url=https://www.telegraphindia.com/states/odisha/cop-book-at-london-fair/cid/1397827|website=telegraphindia.com|accessdate=26 December 2018}}</ref> ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ନିଜର କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ "''ତଥାକଥିତ''" ପାଇଁ ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] ପୁରସ୍କାର ଲାଭକରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=24 December 2018 |archive-date=9 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109231902/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |url-status=dead}}</ref> == ଜୀବନୀ == === ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ === ଦେବାଶିଷ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ୧୯୬୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୯ ତାରିଖରେ [[ବାଲେଶ୍ୱର|ବାଲେଶ୍ୱରଠାରେ]] ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଝୁମକି ରଥଙ୍କ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଓ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି । === ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା === ସେ [[କଟକ|କଟକସ୍ଥିତ]] [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ [[ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ]]ରେ ସ୍ନାତକ ଓ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର|ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ]] [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ [[ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ|ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ]] [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ|ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ]] ଏମଫିଲ ଓ ଡକ୍ଟରେଟ ଲାଭକରିଥିଲେ । === ପୋଲିସ ସେବା === ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତୀୟ ପୋଲିସ ସେବାରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ସେ [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]], [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା|ପୁରୀ]], [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା|ଖୋର୍ଦ୍ଧା]], [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା|ଗଞ୍ଜାମ]], [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦୁଝର]] ଆଦି ଜିଲ୍ଲାରେ ପୋଲିସ ସବଇନିସ୍ପେକ୍ଟର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ପୋଲିସ ପ୍ରଶାସନ ବିଭାଗର ଡିଆଇଜି, ମଡ଼ର୍ଣ୍ଣନାଇଜେସନ ଓ ପର୍ସନେଲ ବିଭାଗର ଆଇଜି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୬ ମସିହାରୁ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଭିଜିଲାନ୍ସ ବିଭାଗରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ । କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଦର୍ଶିତା ପାଇଁ ସେ ଅନେକ ପୋଲିସ ମେଡ଼ାଲ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=ପରଲୋକରେ ଭିଜିଲାନ୍ସ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଦେବାଶିଷ ପାଣିଗ୍ରାହୀ|url=http://www.prameyanews7.com/vigilance-director-debashis-panigrahi-passes-away/|website=www.prameyanews7.com/|publisher=ପ୍ରମେୟ|accessdate=19 June 2021}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ମୃତ୍ୟୁ === [[କରୋନାଭୂତାଣୁ ରୋଗ ୨୦୧୯|କରୋନାରେ]] ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ୨୦୨୧ ମସିହା ଜୁନ ୧୮ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । == ରଚନାବଳୀ == * ''ତଥାକଥିତ'' - ୨୦୦୨ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ''ଅତିନ୍ଦ୍ରିୟ'' - ୨୦୦୪ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ''ଅଭିଭାବକ'' - ୨୦୧୦ (ଅଗ୍ରଦୂତ ପ୍ରକାଶନୀ) * ''ଆଗ ଧାଡ଼ିର ଲୋକ ଓ ପାହାଡ ପଛର ଜହ୍ନ'' - ୨୦୧୧ (ଅଗ୍ରଦୂତ ପ୍ରକାଶନୀ) * ''ଅନାମିକା'' - ୨୦୧୩ (ଅଗ୍ରଦୂତ ପ୍ରକାଶନୀ) * ''ଅୟମାରମ୍ଭ'' - ୨୦୦୮ (ଅଗ୍ରଦୂତ ପ୍ରକାଶନୀ) * ''ଦ୍ରାଘିମା'' - ୨୦୧୩ (ପକ୍ଷୀଘର ପ୍ରକାଶନୀ)<ref name="ପାଣିଗ୍ରାହୀ2013">{{cite book|author=ଦେବାଶିଷ ପାଣିଗ୍ରାହୀ|title=ଦ୍ରାଘିମା|url=https://books.google.com/books?id=e1UKyAEACAAJ|year=2013|publisher=Pakshīghara Prakāśanī}}</ref> * ''ପରିବ୍ରାଜକ'' - ୨୦୦୬ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ''ପତର ଫାଙ୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟ'' - ୨୦୧୨ (ପକ୍ଷୀଘର ପ୍ରକାଶନୀ) * ''ତ୍ରିବିଧ'' - ୨୦୧୫ (ପକ୍ଷୀଘର ପ୍ରକାଶନୀ)<ref name="nli">{{cite web |title=ତ୍ରିବିଧ / ଦେବଶିଷ ପାଣିଗ୍ରାହୀ |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2018122611251123927&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&search=SCAN&function=INITREQ&sourcescreen=INITREQ&pos=1&rootsearch=3&elementcount=1&u1=4&t1=%E0%AC%A4%E0%AD%8D%E0%AC%B0%E0%AC%BF%E0%AC%AC%E0%AC%BF%E0%AC%A7%20%2f%20%E0%AC%A6%E0%AD%87%E0%AC%AC%E0%AC%B6%E0%AC%BF%E0%AC%B7%20%E0%AC%AA%E0%AC%BE%E0%AC%A3%E0%AC%BF%E0%AC%97%E0%AD%8D%E0%AC%B0%E0%AC%BE%E0%AC%B9%E0%AD%80&beginsrch=1 |website=opac.nationallibrary.gov.in |publisher=National Library of India |accessdate=20 June 2021}}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୦୨ (ତଥାକଥିତ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=Orissa top cops turn over new leaf in writing |url=http://archive.indianexpress.com/news/orissa-top-cops-turn-over-new-leaf-in-writing/387025/ |website=indianexpress.com |accessdate=26 December 2018}}</ref> * ସୁବ୍ରତ ରଥ ସ୍ମାରକୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୮ (ଶ୍ରୀ ଗଂଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ପ୍ରଦତ୍ତ) * ସନ୍ଧ୍ୟାରାଣୀ ଦେବୀ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ (ଉପନ୍ୟାସ), ୨୦୧୫ ([[ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ]] ପ୍ରଦତ୍ତ) * ଫକୀର ମୋହନ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୪ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ) == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)}} {{ଫକୀର ମୋହନ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] p9ws42d0a0lwe5yh8qjwqmrjzx75lyw 0 68999 606684 566249 2026-09-24T00:05:29Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606684 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Jayanti Rath}} {{Infobox writer | name = ଜୟନ୍ତୀ ରଥ | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1960|07|09}} | birth_place = ଭୁବନେଶ୍ୱର | death_date = | death_place = | death_cause = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | education = | alma_mater = | occupation = ଲେଖିକା | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = ଶବ୍ଦ ଖେଳ | style = | influences = | influenced = | home_town = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୬ | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = <!-- http://www.drjayantiratha.com --> | footnotes = }} '''ଜୟନ୍ତୀ ରଥ''' (ଜନ୍ମ: ୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୦),<ref>{{cite web |title=ଚରିତ୍ରମାନେ ମୋତେ ହାତଠାରି ଡାକନ୍ତି |url=https://sambadepaper.com/imageview_179339_31434654_4_71_11-10-2020_8_i_1_sf.html |publisher=ସମ୍ବାଦ |accessdate=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011011049/https://sambadepaper.com/imageview_179339_31434654_4_71_11-10-2020_8_i_1_sf.html|archive-date=11 October 2020}}</ref> ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକା ।<ref>{{cite book|title=Indian Literature|url=https://books.google.com/books?id=vKFjAAAAMAAJ|year=2001|publisher=Sahitya Akademi.}}</ref> ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ସେ ନିଜ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ "ଶବ୍ଦ ଖେଳ" ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି<ref>{{cite web |title=Akademi to promote reading habit |url=https://www.telegraphindia.com/states/odisha/akademi-to-promote-reading-habit/cid/1419780 |website=telegraphindia.com |accessdate=26 December 2018}}</ref> ଓ [[ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ]]ରେ କ୍ୟୁରେଟର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref name="DasSamsad2003">{{cite book|author1=Harish Chandra Das|author2=State Level Vyasakabi Fakir Mohan Smruti Samsad|title=The cultural heritage of Khurda|url=https://books.google.com/books?id=BxRuAAAAMAAJ|year=2003|publisher=State Level Vyasakabi Fakir Mohan Smruti Samsad}}</ref> ବହୁ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସ୍ତମ୍ଭ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ।<ref>{{cite journal |title=Sanskrit Schoolars of Orissa |journal=Orissa Review |issue=April 2006 |url=http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/April2006/engpdf/sanskrit_scholars_of_orissa.pdf |accessdate=26 December 2018 |archive-date=29 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210929131656/http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/April2006/engpdf/sanskrit_scholars_of_orissa.pdf |url-status=dead }}</ref> ସେ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢୁଥିବା ବେଳେ ସ୍କୁଲ ପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ୧୯୮୪ରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ ''ଯାତ୍ରାରମ୍ଭ'' ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ ତାଙ୍କର ସହଲେଖିକା ଥିଲେ ବାନ୍ଧବୀ ''ସରିତା ସ୍ୱାଇଁ'' । == ରଚନାବଳୀ == * ଅନୁଭୂତିରେ ଶ୍ରୀସାଇନାଥ : ଜୟନ୍ତୀ ରଥ ; ଅରବିନ୍ଦ ରାୟ ; ଶୁଭଶ୍ରୀ ମିଶ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣ ଦାସଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂପାଦିତ - ୨୦୦୮(ଶିଶୁକଲମ) * ଶ୍ରୀ ଶିରିଡି ସାଇବାବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଦଗୁରୁ: ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ଶତପଥୀ ; ଜୟନ୍ତୀ ରଥଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦିତ - ୨୦୦୯ (ଜଗନ୍ନାଥ ରଥ) * ସାଇ ଦିଗନ୍ତ /ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ଶତପଥୀ ; ଜୟନ୍ତୀ ରଥଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦିତ - ୨୦୧୪ (ଭିଜନ୍ସ ପ୍ରିଣ୍ଟର୍ସ ଓ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ଜୀବନ ପାତ୍ର ମୋ - ୧୯୯୭ (ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନୀ) * ଅବିମୁକ୍ତା - ୨୦୦୪ (ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର) * ଜୀବନର ଗୀତ - ୨୦୧୨ (ଜଗନ୍ନାଥ ରଥ ପ୍ରକାଶନ) * ସାୟଂକାଳ - ୨୦୦୯(ଜଗନ୍ନାଥ ରଥ ପ୍ରକାଶନ) * ଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣବୋଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ - ୧୯୯୨(ବିଦ୍ୟାପୁରୀ) * ଭିତରେ ଆକାଶ - ୨୦୧୨(ଶ୍ରଦ୍ଧା ପବ୍ଲିକେଶନ୍ସ) * ଦୀପ ଧୂପ - ୨୦୦୧(ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ଦୀପଦାନ - ୨୦୧୩ (ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍) * ଜୀବନ ସେପାଖେ ଜୀବନ - ୨୦୦୯ (ବିଦ୍ୟାଭାରତୀ) * ଖେଳଛୁଟି - ୧୯୯୮(ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନ) * ମଧୁବନୀ - ୨୦୧୪(ଅକ୍ଷର ପ୍ରକାଶନ) * ପ୍ରିୟ ବାନ୍ଧବୀ - ୨୦୧୧(ପଶ୍ଚିମା ପବ୍ଲିକେଶନ୍ସ) * ରାଗ ବିରାଗ - ୨୦୦୪(କାହାଣୀ) * ସୁନ୍ଦର ଯେତିକି ଅନ୍ଧାର ସେତିକି - ୨୦୧୪(ପଶ୍ଚିମା ପବ୍ଲିକେଶନସ୍) * ଶବ୍ଦଖେଳ - ୧୯୯୪ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ଶୂନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ - ୨୦୦୨(ବିଦ୍ୟାପୁରୀ) * ଯୁକ୍ତ ଚିହ୍ନ - ୨୦୦୪(ପୁନମ ଗ୍ରାଫିକ୍ସ) * ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପରମାନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ - ୨୦୦୩(ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ) * ଓଡ଼ିଶାର କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି - ୨୦୦୭ (ରାଜ୍ୟ ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ ଓ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା, ଓଡ଼ିଶା)<ref>{{cite web |title=National Library of India |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2018122615554120135&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&search=SCAN&function=INITREQ&sourcescreen=NEXTPAGE&pos=1&rootsearch=3&elementcount=1&u1=4&t1=%E0%AC%93%E0%AC%A1%E0%AC%BF%E0%AC%B6%E0%AC%BE%E0%AC%B0%20%E0%AC%95%E0%AC%B3%E0%AC%BE%20%E0%AC%93%20%E0%AC%B8%E0%AC%82%E0%AC%B8%E0%AD%8D%E0%AC%95%E0%AD%83%E0%AC%A4%E0%AC%BF%20%E0%AC%9C%E0%AD%9F%E0%AC%A8%E0%AD%8D%E0%AC%A4%E0%AD%80%20%E0%AC%B0%E0%AC%A5,&beginsrch=1 |website=opac.nationallibrary.gov.in |accessdate=26 December 2018}}</ref> == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] - ୧୯୯୬ <ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award7.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=24 December 2018 |archive-date=15 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240415222000/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award7.php |url-status=dead}}</ref> * ଅକ୍ଷୟ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୫<ref>{{cite web |title=Writer Dr. Jayanti Rath being conferred the Akshaya Sahitya Samman at Rabindra Mandap in Bhubaneswar on Nov 17, 2015 |url=https://www.odisha360.com/2015/11/18/writer-dr-jayanti-rath-being-conferred-the-akshaya-sahitya-samman-at-rabindra-mandap-in-bhubaneswar-on-nov-17-2015/ |website=www.odisha360.com |accessdate=26 December 2018}}</ref> * [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର|ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୭]]<ref>{{cite web |title=LIST OF Awards |url=http://www.rajdhanibookfair.com/awards.htm |website=Rajdhani Book fair |accessdate=11 October 2020 |archive-date=7 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220707101657/http://www.rajdhanibookfair.com/awards.htm |url-status=dead }}</ref> * ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକମେଳା ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୬ * ଅଖିଳ ମୋହନ କଥା ସମ୍ମାନ * ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର * ସୁବ୍ରତ ସ୍ମାରକୀ ପୁରସ୍କାର * ଓଡ଼ିଶା ଲେଖିକା ସଂସଦ ପୁରସ୍କାର == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] ruqv9b1tts0qgb1od0c8voad26luo4k 0 69008 606907 402430 2026-09-24T05:44:54Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606907 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Surendra Mishra}} {{Infobox writer | name = ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1958|02|02}} | birth_place = | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = {{flag|ଭାରତୀୟ}} | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | influences = | influenced = | home_town = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୯ | signature = | signature_alt = | signature_size = | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | website = | footnotes = }} '''ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର''' (ଜନ୍ମ: ୦୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୮), ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ ।<ref name="MohantyPatnaik">{{cite book|author1=Gopinath Mohanty|author2=Jeeban Kumar Patnaik|author3=Santosha Kumāra Ratha|title=Cultural Heritage of &#91;Orissa&#93;: Jajpur|url=https://books.google.com/books?id=PCpuAAAAMAAJ|publisher=State Level Vyasakabi Fakir Mohan Smruti Samsad}}</ref> ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ସେ ନିଜ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ "ପଞ୍ଜୁରି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ" ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award8.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=24 December 2018 |archive-date=13 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211013070054/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award8.php |url-status=dead}}</ref> ସେ [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]]<nowiki>ର</nowiki> ବିରିପଟାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == * ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ - ୧୯୯୧ * ନଦୀରୁ ଆକାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ - ୧୯୯୪<ref name="Dutt1999">{{cite book|author=Kartik Chandra Dutt|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA769|year=1999|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-0873-5|pages=769–}}</ref> * ପ୍ରତିବିମ୍ବ - ୧୯୯୭(ଅଗ୍ରଦୂତ) * ପଦାତିକ - ୨୦୦୧(ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖା) * ପଥ ବହୁଦୂର - ୨୦୧୫(ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖା) * ପଞ୍ଜୁରି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ - ୧୯୯୮(ସ୍ୱର ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖା)<ref>{{cite web |title=National Library of India |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2018122712260708137&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&searchid=3&sourcescreen=INITREQ&pos=1&itempos=1&rootsearch=SCAN&function=INITREQ&search=AUTHID&authid=1345708&authidu=1003 |website=opac.nationallibrary.gov.in |accessdate=27 December 2018}}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର(ପଞ୍ଜୁରି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ) - ୧୯୯୯ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] at0xzge0qje3vqd0mt4vdvayzgqedjs 0 69065 606708 458400 2026-09-24T00:29:03Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606708 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Dipti Ranjan Pattanaik}} {{Infobox writer | name = ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1960|11|25}} | birth_place = | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = {{flag|ଭାରତୀୟ}} | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | influences = | influenced = | home_town = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୩ | signature = | signature_alt = | signature_size = | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | website = | footnotes = }} '''ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ''' (ଜନ୍ମ: ୨୫ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସେ ତାଙ୍କର କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ "ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଶୈଶବ" ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରନ୍ତି । ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ । == ରଚନାବଳୀ == === କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ === * ହଳଦୀବସନ୍ତର ଗୀତ- ୨୦୧୨ (ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍ସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ୍) * ଈର୍ଷାରୁ ସ୍ନେହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ - ୨୦୦୨ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ଜଣେ ବହ୍ମରାକ୍ଷସ ଆତ୍ମକାହାଣୀ - ୧୯୯୫ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * କୋଟି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସୁନ୍ଦରୀ - ୧୯୯୯ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଶୈଶବ - ୨୦୧୦ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ଇର୍ଷାରୁ ସ୍ନେହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ === ପ୍ରବନ୍ଧ === * Subversive Innocence: A Study of American Children Fiction - ୨୦୦୨ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ଆମେରିକା ଏକ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ * ମୁଁ କାହିଁକି ଲେଖେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ- ୨୦୧୨ (କଳିଙ୍ଗ ପ୍ରକାଶନ)<ref>{{cite web |title=National Library of India |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2019010216584300836&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&searchid=1&sourcescreen=INITREQ&pos=1&itempos=1&rootsearch=SCAN&function=INITREQ&search=AUTHID&authid=4491090&authidu=1003 |website=opac.nationallibrary.gov.in |accessdate=2 January 2019}}</ref> === ଅନୁବାଦ === * ମୁଣ୍ଡ ଟିକେ ବଞ୍ଚିବା - ୨୦୧୧ (ମ୍ୟାକମିଲାନ) * Letters from a Forest School - ୨୦୦୭ (ନେସନାଲ ବୁକ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ) * Folk Tales of Utkal- ୨୦୦୨ (ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍ସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ୍) * ଶିଶୁ ବିକାଶରେ ସହଯୋଗ - ୨୦୦୩ (ଓରିଏଣ୍ଟ ଲଙ୍ଗମ୍ୟାନ ପବ୍ଲିକେଶନ) * ତୁମେ ଜିତି ପାର (ଶିବ୍ ଖେରାଙ୍କ "ୟୁ କ୍ୟାନ ଉଇନ" ପୁସ୍ତକର ଓଡ଼ିଆ ବିପିନ ବିହାରୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଅନୁବାଦ) - ୨୦୦୨ (ମାକ୍ ମିଲନ ଇଣ୍ଡିଆ) * Thaiis - ୨୦୦୧ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ଆତ୍ମଚରିତ - ୨୦୧୬ (ନେସନାଲ ବୁକ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ)<ref>{{cite web |title=ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ |url=http://www.bhu.ac.in/arts/english/data/faculty/DRP_2.pdf |website=www.bhu.ac.in |accessdate=2 January 2019}}</ref> == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୩ (ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଶୈଶବ ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |website=odishasahityaakademi.org |publisher=Odisha Sahitya Academy |accessdate=24 December 2018 |archive-date=15 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715143147/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |url-status=dead}}</ref> * ହରେକୃଷ୍ଣ ଦାସ ଓ ପ୍ରତିଭା ଦାସ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ୨୦୨୦ (ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପ୍ରଦତ୍ତ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ) == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)}} {{ହରେକୃଷ୍ଣ ଦାସ ଓ ପ୍ରତିଭା ଦାସ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] 53uoxviow8rxtaivoddpvs4yftl2flv 0 69086 606791 536900 2026-09-24T02:46:09Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606791 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bhima Prusty}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ଭୀମ ପୃଷ୍ଟି | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1959|01|11|df=yes}} | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | resting_place = | occupation = ଔପନ୍ୟାସିକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], <!--[[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]]--> | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ | genre = ଗଦ୍ଯ, ଉପନ୍ଯାସ | subject = | movement = | notableworks = ସମୁଦ୍ର ମଣିଷ | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୮ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ଭୀମ ପୃଷ୍ଟି''' (ଜନ୍ମ: ୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୯)<ref>{{cite web |title=ପ୍ରତିଘାତର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିହିତ ସାହିତ୍ୟର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟବୋଧ |url=https://sambadepaper.com/epaperimages/14022021/14022021-md-hr-10/2384694.jpg |website=sambadepaper.com |accessdate=15 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214150300if_/https://sambadepaper.com/epaperimages/14022021/14022021-md-hr-10/2384694.jpg |archivedate=୧୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୧}}</ref> ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ|ଓଡ଼ିଆ]]-ଭାଷୀ ଲେଖକ । ସେ ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଗଳ୍ପ ଓ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ।<ref>{{cite book|title=Malayalam Literary Survey|url=https://books.google.com/books?id=k5JkAAAAMAAJ|year=1993|publisher=Kerala Sahitya Akademi}}</ref> ତାଙ୍କର ରଚିତ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ''ଜମ୍ବୁଲୋକ (୨୦୨୩), ସମୁଦ୍ର ମଣିଷ (୨୦୦୬), ହୋ ମଣିଷମାନେ (୨୦୦୨), ଗପର ହାତଗୋଡ଼ (୨୦୦୮) ଆଦି ଅନ୍ୟତମ'' । ୨୦୨୩ରେ ''ଜମ୍ବୁଲୋକ'' ଉପନ୍ୟାସ ପାଇଁ ସେ [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୧୪ରେ ''କୁଆଡ଼େ ଚାଲୁଛ ରୁହ ପଞ୍ଚଭୂତ'' ପାଇଁ [[ପଶ୍ଚିମା ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ]] ଏବଂ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ''ସମୁଦ୍ର ମଣିଷ'' ଉପନ୍ୟାସ ପାଇଁ ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ଲାଭକରିଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == * ''ଜମ୍ବୁଲୋକ (୨୦୨୩)'' * ''କୁଆଡେ ଚାଲିଛ ରୁହ ପଞ୍ଚଭୂତ'' (୨୦୧୧) * ''ଓଁ'' (୨୦୦୯) * ''ଗପର ହାତଗୋଡ଼'' (୨୦୦୮) * ''ଲଛମନିଆ'' (୨୦୦୮) * ''ସମୁଦ୍ର ମଣିଷ'' (୨୦୦୬)<ref>{{cite web |title=National Library of India |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2019010316040106988&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&search=KEYWORD&searchid=H2&sourcescreen=INITREQ&itempos=1&rootsearch=KEYWORD&pos=11&function=NEXTPAGE |accessdate=4 January 2019 |website=opac.nationallibrary.gov.in |publisher=National Library of India}}</ref> * ''ଅଧେ ମଣିଷ'' (୨୦୦୩) * ''ହୋ ମଣିଷମାନେ'' (୨୦୦୨) * ''କବିତାର ଉପନ୍ୟାସ'' (୨୦୦୨) * ''ପ୍ରଥମ ବହି'' (୨୦୦୧) * ''ମୁହାଣ'' (୨୦୦୧) == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୨୩ (''ଜମ୍ବୁଲୋକ'' ଉପନ୍ୟାସ ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=କଥାକାର ଭୀମ ପୃଷ୍ଟି ପାଇବେ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର |url=https://www.dharitri.com/the-speaker-will-get-the-sharla-award/ |website=www.dharitri.com |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |accessdate=29 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230929042216/https://www.dharitri.com/the-speaker-will-get-the-sharla-award/ |archivedate=29 September 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=PTI |date=2023-10-26 |title=Renowned fiction writer Bhima Prusty receives prestigious Sarala Puraskar |url=https://theprint.in/india/renowned-fiction-writer-bhima-prusty-receives-prestigious-sarala-puraskar/1820548/ |access-date=2024-04-02 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୦୮ (''ସମୁଦ୍ର ମଣିଷ'' ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=15 February 2021 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921230939/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php |url-status=dead}}</ref> * ଅଖିଳ କଥା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୮ * ସନ୍ଧ୍ୟାରାଣୀ ଦେବୀ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୬ (ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପ୍ରଦତ୍ତ) * ପଶ୍ଚିମା ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୪ (''କୁଆଡ଼େ ଚାଲୁଛ ରୁହ ପଞ୍ଚଭୂତ'' ପାଇଁ) * କହ୍ନେଇ କଥା ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୪ * ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା ସମ୍ମାନ * ତପସ୍ୟା ସୃଜନ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୮ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)}} {{ଅଖିଳ କଥା ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା]] qmleen1ffrtbqzvonoe83gx5tlb74ch 0 69131 606626 598999 2026-09-23T22:50:24Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606626 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Opioid use disorder}} {{Infobox medical condition (new) | name = ଓପିଅଏଡ ବ୍ୟବ‌ହାର ବେମାରୀ (Opioid use disorder) | synonyms = ଓପିଅଏଡ ନିଶା (Opioid addiction),<ref name=FDA2016/> problematic opioid use,<ref name=FDA2016>{{cite web|title=Press Announcements – FDA approves first buprenorphine implant for treatment of opioid dependence|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm503719.htm|website=www.fda.gov|access-date=16 March 2017|language=en|date=26 May 2016|archive-date=30 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130112207/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm503719.htm|url-status=dead}}</ref> opioid abuse,<ref>{{cite book|title=Clinical Guidelines for the Use of Buprenorphine in the Treatment of Opioid Addiction.|date=2004|publisher=Substance Abuse and Mental Health Services Administration (US)|location=Rockville (MD)|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK64237/|language=en|chapter=3 Patient Assessment}}</ref> opioid dependence<ref name=CDC2018Def/> | image = Morphin - Morphine.svg | width = 300 | alt = | caption = Molecular structure of ଅଫିମର ମଲିକୁଲାର ଗଠନ ([[morphine|morphine]]) | field = ମାନସିକ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ([[:en:Psychiatry|Psychiatry]]) | symptoms = ଅତ୍ୟଧିକ ଓପିଅଏଡ ସେବନ ଇଚ୍ଛା, ଓପିଅଏଡ ପ୍ରତି ଅଧିକ ସ‌ହନଶୀଳତା ([[:en:drug tolerance|tolerance]]), କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ବାଦନରେ ତୃଟି, ମାତ୍ରା କମେଇବାର ସମସ୍ୟା ଓ ବନ୍ଦ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉଇଥଡ୍ରଆଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ([[:en:withdrawal syndrome|withdrawal syndrome]]) <ref name=DSM5/><ref name=Sam2015/> | complications = ଅଧିକ ମାତ୍ରା ଓପିଅଏଡ ([[:en:Opioid overdose|Opioid overdose]]), [[ହେପାଟାଇଟିସ ସି ]], ବିବାହ ସମସ୍ୟା, ବେକାରୀ<ref name=DSM5/><ref name=Sam2015/> | onset = | duration = ଦୀର୍ଘକାଳୀନ<ref name=ACOG2017/> | causes = ଓପିଅଏଡ ([[:en:Opioids|Opioids]])<ref name=CDC2018Def/> | risks = | diagnosis = [[:en:Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|DSM-5]]ରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ନିୟମାବଳି ଅନୁସାରେ<ref name=DSM5/> | differential = [[ମଦ୍ୟାତ୍ୟୟ]] ([[:en:Alcoholism|Alcoholism]]) | prevention = | treatment = [[:en:Opioid replacement therapy|Opioid replacement therapy]], [[:en:Addiction#Behavioral therapy|behavioral therapy]], [[:en:twelve-step program|twelve-step program]]s, take home [[:en:naloxone|naloxone]]<ref name=BMJ2017Re/><ref name=Sam2017Tx/><ref name=Mc2016/> | medication = [[ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ]], [[ମେଥାଡନ]], [[ନାଲଟ୍ରେକ୍ସୋନ]]<ref name=BMJ2017Re/><ref name=Shar2016>{{cite journal | vauthors = Sharma B, Bruner A, Barnett G, Fishman M | title = Opioid Use Disorders | journal = Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America | volume = 25 | issue = 3 | pages = 473–87 | date = July 2016 | pmid = 27338968 | pmc = 4920977 | doi = 10.1016/j.chc.2016.03.002 }}</ref> | prognosis = | frequency = c. ୦.୪%<ref name=DSM5/> | deaths = ୧୨୨,୦୦୦ (୨୦୧୫)<ref name=GBD2015/> }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ଓପିଅଏଡ ବ୍ୟବ‌ହାର ବେମାରୀ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Opioid use disorder''') ଓପିଅଏଡ ([[:en:opioid|opioid]]) ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବାଦ୍ୱାରା ହୁଏ ଯାହା ଅନେକ ଅସୁବିଧା ଓ ସଙ୍କଟ ଆଣିଥାଏ ।<ref name=CDC2018Def>{{cite web |title=Commonly Used Terms |url=https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/terms.html |website=www.cdc.gov |access-date=16 July 2018 |language=en-us |date=29 August 2017}}</ref> ଓପିଅଏଡ ସେବନ କଲେ ଅତ୍ୟଧିକ ଓପିଅଏଡ ସେବନ ଇଚ୍ଛା, ଓପିଅଏଡ ପ୍ରତି ଅଧିକ ସ‌ହନଶୀଳତା ([[:en:drug tolerance|tolerance]]), ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲେଇବାର ଅସାମର୍ଥ୍ୟ, ମାତ୍ରା କମେଇବାର ସମସ୍ୟା ଓ ବନ୍ଦ କରିବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉଇଥଡ୍ରଆଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ([[:en:withdrawal syndrome|withdrawal syndrome]]) ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=Sam2015>{{Cite web|url=https://www.samhsa.gov/disorders/substance-use|title=Substance Use Disorders|author=Substance Use and Mental Health Services Administration|date=2014-09-30|access-date=2019-01-08|archive-date=2017-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312042950/https://www.samhsa.gov/disorders/substance-use|url-status=dead}}</ref> ଓପିଅଏଡ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ଅଇ, ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ତରଳ ଝାଡ଼ା, ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା ଓ କମ୍ ମନୋଭାବ (low mood) ରହେ ।<ref name=Sam2015/> ସବସ୍ଟାନ୍ସ ବ୍ୟବ‌ହାର ବେମାରୀରେ ([[:en:substance use disorder|substance use disorder]]) [[ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ]] ([[:en:Addiction|Addiction]]) ଓ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ([[:en:drug dependence|dependence]]) ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଥାଏ ।<ref name="Brain disease">{{cite journal | vauthors = Volkow ND, Koob GF, McLellan AT | title = Neurobiologic Advances from the Brain Disease Model of Addiction | journal = The New England Journal of Medicine | volume = 374 | issue = 4 | pages = 363–71 | date = January 2016 | pmid = 26816013 | pmc = 6135257 | doi = 10.1056/NEJMra1511480 | quote = Addiction: A term used to indicate the most severe, chronic stage of substance-use disorder, in which there is a substantial loss of self-control, as indicated by compulsive drug taking despite the desire to stop taking the drug. In the DSM-5, the term addiction is synonymous with the classification of severe substance-use disorder. }}</ref> ଜଟିଳ ଅବସ୍ଥା ହେଲେ [[ମାତ୍ରାଧିକ ଓପିଅଏଡ]], [[ଆତ୍ମହତ୍ୟା]], [[ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ]], [[ହେପାଟାଇଟିସ ସି]], ବିବାହ ସମସ୍ୟା ଓ ବେକାରୀ ହୋଇପାରେ । <ref name=DSM5/><ref name=Sam2015/> <!-- କାରଣ ଓ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ --> ଓପିଅଏଡ ମଧ୍ୟରେ [[ହିରୋଇନ]] , [[ମର୍ଫିନ]], [[ଫେଣ୍ଟାନିଲ]] , [[କୋଡିନ]] , ଅକ୍ସିକୋଡୋନ ([[:en:oxycodone|oxycodone]]) ଓ ହାଇଡ୍ରୋକୋଡୋନ ([[:en:hydrocodone|hydrocodone]]) ଇତ୍ୟାଦି ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ । <ref name=Sam2015/><ref name=ACOG2017>{{cite web |title=Opioid Use and Opioid Use Disorder in Pregnancy |url=https://www.acog.org/Clinical-Guidance-and-Publications/Committee-Opinions/Committee-on-Obstetric-Practice/Opioid-Use-and-Opioid-Use-Disorder-in-Pregnancy |website=ACOG |access-date=16 July 2018 |date=August 2017}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଓପିଅଏଡ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ନେଇ ଅନେକ ଲୋକ ବ୍ୟବ‌ହାର ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି ।<ref name=NIH2018Risk>{{cite web |title=Prescription opioid use is a risk factor for heroin use |url=https://www.drugabuse.gov/publications/research-reports/relationship-between-prescription-drug-heroin-abuse/prescription-opioid-use-risk-factor-heroin-use |website=National Institute on Drug Abuse |access-date=16 July 2018 |language=en}}</ref><ref name=NYT2018>{{cite news|last1=Hughes|first1=Evan|title=The Pain Hustlers|url=https://www.nytimes.com/interactive/2018/05/02/magazine/money-issue-insys-opioids-kickbacks.html?hp&action=click&pgtype=Homepage&clickSource=story-heading&module=photo-spot-region&region=top-news&WT.nav=top-news|access-date=3 May 2018|publisher=New York Times|date=2 May 2018}}</ref> କେତେକ ଲୋକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ନେଇ ଓ କେତେକ ବେନିୟମ ଭାବରେ କିଣନ୍ତି । <ref name=NIH2018Risk/> ଡାଏଗନୋସ୍ଟିକ ଆଣ୍ଡ ସ୍ଟାଟିସ୍ଟିକାଲ ମାନୁଆଲ ଅଫ ମେଣ୍ଟାଲ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ([[:en:Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|DSM-5]]) ଅନୁସାରେ ଆମେରିକାଲ ସାଇକିଆଟ୍ରିକ ଆସୋସିଏସନ ([[:en:American Psychiatric Association|American Psychiatric Association]]) ପ୍ରଦତ୍ତ ନିୟମାବଳି ଅନୁସରଣ କରି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।<ref name=DSM5>{{citation|author=American Psychiatric Association|year=2013|title=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.)|location=Arlington|publisher=American Psychiatric Publishing|pages=540–546|isbn=978-0890425558}}</ref> ଏଗାରଟି ମାନ‌ଦଣ୍ଡରୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ଦୁଇଟିରୁ ଅଧିକ ଥିଲେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।<ref name=DSM5/> ଡାକ୍ତରୀ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଅନୁସାରେ ଔଷଧ ସେବନ କଲେ ଉଇଥଡ୍ରଆଲ ଓ ସ‌ହନଶୀଳତା ଭଳି ସମସ୍ୟା ଉପୁଜେ ନାହିଁ । <ref name=DSM5/> <!-- ଚିକିତ୍ସା --> ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଓପିଅଏଡ ବ୍ୟବ‌ହାର ବେମାରୀର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ [[ବୁପ୍ରେନର୍ଫିନ]] ଓ [[ମେଥାଡନ]] ଭଳି ଓପିଅଏଡ ରିପ୍ଲେସମେଣ୍ଟ ଥେରାପି ([[:en:Opioid replacement therapy|Opioid replacement therapy]]) ଦିଆଯାଏ ।<ref name=BMJ2017Re/> ଏହି ଚିକିତ୍ସାରେ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ଟଳିଯାଏ ।<ref name=BMJ2017Re>{{cite journal | vauthors = Sordo L, Barrio G, Bravo MJ, Indave BI, Degenhardt L, Wiessing L, Ferri M, Pastor-Barriuso R | title = Mortality risk during and after opioid substitution treatment: systematic review and meta-analysis of cohort studies | journal = BMJ | volume = 357 | pages = j1550 | date = April 2017 | pmid = 28446428 | pmc = 5421454 | doi = 10.1136/bmj.j1550 }}</ref> ଅଧିକନ୍ତୁ ରୋଗୀ କଗନିଟିଭ ବିହେଭିଅରାଲ ଥେରାପି ([[:en:cognitive behavioral therapy|cognitive behavioral therapy]]), ଇଣ୍ଡିଭିଜୁଆଲ ବା ଗୃପ ଥେରାପି, ଟୁଏଲଭ୍‌-ସ୍ଟେପ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ([[:en:twelve-step program|twelve-step program]]) ଓ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ଥେରାପିରେ ଉପକୃତ ହୁଅନ୍ତି ।<ref name=Sam2017Tx>{{Cite web|url=https://www.samhsa.gov/treatment/substance-use-disorders|title=Treatment for Substance Use Disorders|publisher=Substance Abuse and Mental Health Services Administration|date=October 2014|access-date=2019-01-08|archive-date=2017-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312043152/https://www.samhsa.gov/treatment/substance-use-disorders|url-status=dead}}</ref> ରିଲାପ୍ସ ନ‌ହେବା ନିମନ୍ତେ [[ନାଲଟ୍ରେକ୍ସୋନ]] ଦିଆଯାଇପାରେ ।<ref name=Shar2016/> ମାତ୍ରାଧିକ ଓପିଅଏଡ ସେବନ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ [[ନାଲୋକ୍ସୋନ]] ([[:en:Naloxone|Naloxone]]) ଉପକାର କରେ । <ref name=Mc2016>{{cite journal | vauthors = McDonald R, Strang J | title = Are take-home naloxone programmes effective? Systematic review utilizing application of the Bradford Hill criteria | journal = Addiction | volume = 111 | issue = 7 | pages = 1177–87 | date = July 2016 | pmid = 27028542 | pmc = 5071734 | doi = 10.1111/add.13326 }}</ref> <!-- ରୋଗାନୁଶୀଳନ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୨୦୧୩ରେ ଓପିଅଏଡ ବ୍ୟବ‌ହାର ବେମାରୀ ପ୍ରାୟ ୦.୪% ଲୋକଙ୍କୁ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=DSM5/> ସନ ୨୦୧୫ରେ ୧୫ ନିୟୁତ ଲୋକ ଏହି ରୋଗର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite journal | vauthors = Schuckit MA | title = Treatment of Opioid-Use Disorders | url = https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_the-new-england-journal-of-medicine_2016-07-28_375_4/page/357 | journal = The New England Journal of Medicine | volume = 375 | issue = 4 | pages = 357–68 | date = July 2016 | pmid = 27464203 | doi = 10.1056/NEJMra1604339 }}</ref> ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରଣ ନିମନ୍ତେ ୪% ଲୋକ ଓପିଅଏଡ ବ୍ୟବ‌ହାର କରନ୍ତି ।<ref name=Moh2018>{{cite journal | vauthors = Mohamadi A, Chan JJ, Lian J, Wright CL, Marin AM, Rodriguez EK, von Keudell A, Nazarian A | title = Risk Factors and Pooled Rate of Prolonged Opioid Use Following Trauma or Surgery: A Systematic Review and Meta-(Regression) Analysis | journal = The Journal of Bone and Joint Surgery. American Volume | volume = 100 | issue = 15 | pages = 1332–1340 | date = August 2018 | pmid = 30063596 | doi = 10.2106/JBJS.17.01239 }}</ref> ଅଳ୍ପ ବୟସର ଯୁବକମାନେ ଏହା ସେବନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି ।<ref name=DSM5/> ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷ ପୁରୁଷମାନେ ଅଧିକ ସେବନ କରନ୍ତି ।<ref name=DSM5/> ସନ ୨୦୧୫ରେ ଏହା ଯୋଗୁ ପୃଥିବୀରେ ୧୨୨,୦୦୦ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ, <ref name=GBD2015>{{cite journal | title = Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet | volume = 388 | issue = 10053 | pages = 1459–1544 | date = October 2016 | pmid = 27733281 | pmc = 5388903 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31012-1 | author1 = GBD 2015 Mortality Causes of Death Collaborators }}</ref> ଯାହା ସନ ୧୯୯୦ର ୧୮,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ଅପେକ୍ଷା ବ‌ହୁତ ଅଧିକ ଥିଲା ।<ref name=GDB2013>{{cite journal | title = Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013 | journal = Lancet | volume = 385 | issue = 9963 | pages = 117–71 | date = January 2015 | pmid = 25530442 | pmc = 4340604 | doi = 10.1016/S0140-6736(14)61682-2 | author1 = GBD 2013 Mortality Causes of Death Collaborators }}</ref> ମାତ୍ରାଧିକ ଓପିଅଏଡ ଯୋଗୁ ସନ ୨୦୧୬ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ୪୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ଓ ଏଥିରୁ କେବଳ ହିରୋଇନ ଯୋଗୁ ୧୫,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=Data Brief 294. Drug Overdose Deaths in the United States, 1999–2016|url=https://www.cdc.gov/nchs/data/databriefs/db294_table.pdf|website=CDC|access-date=18 May 2018}}</ref> == See also == {{div col|colwidth=18em}} *[[:en:Benzodiazepine withdrawal syndrome|Benzodiazepine withdrawal syndrome]] *[[:en:Doctor shopping|Doctor shopping]] *[[:en:Opioid receptor|Opioid receptor]] *[[:en:Physical dependence|Physical dependence]] *[[:en:Post-acute-withdrawal syndrome|Post-acute-withdrawal syndrome]] *[[:en:Prescription drug abuse|Prescription drug abuse]] {{div col end}} == ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==External links == * [http://www.drugabuse.gov/infofacts/heroin.html Heroin information from the National Institute on Drug Abuse] * [http://www.opioids.net Opioid information at Opioids.Net] * [http://www.healthanalytic.com/LinkClick.aspx?fileticket=osz9-YYUsUU%3D&tabid=78 Opioid Dependence Treatment and Guidelines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714182820/http://www.healthanalytic.com/LinkClick.aspx?fileticket=osz9-YYUsUU%3D&tabid=78 |date=2014-07-14 }} * [http://www.mdcalc.com/opioid-risk-tool-ort-for-narcotic-abuse/ Opioid Risk Tool (ORT) for Narcotic Abuse] {{Medical resources | DiseasesDB = | ICD10 = {{ICD10|F|11||f|10}}.2 | ICD9 = {{ICD9|304.0}} | ICDO = | OMIM = | MedlinePlus = | eMedicineSubj = | eMedicineTopic = | MeshID = D009293 }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] t77yc5bb02am060nmxoov2ghwnp8a1y 0 69189 606819 600461 2026-09-24T03:41:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606819 wikitext text/x-wiki {{Infobox Military Structure |name= ମେହେରାନଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ |partof = |location= [[ଯୋଧପୁର]], [[ରାଜସ୍ଥାନ]], [[ଭାରତ]] |image = Mehrangarh Fort.jpg |caption = ମେହେରାନଗଡ଼ ଦୁର୍ଗର ଦୃଶ୍ୟ |map_type = India |map_size = 300 |map_caption = |type = ଦୁର୍ଗ |coordinates = {{coord|26.29784|73.01842|type:landmark|display=inline,title}} |code = |built = |builder = ଯୋଧପୁର ରାଜ ପରିବାର |materials = |height = |used = |demolished = |condition = |open_to_public = ହଁ (ସକାଳ ୯ଟାରୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ସାଢ଼େ ୫ଟା) |controlledby = ଯୋଧପୁର ମହାରାଜା ଗଜସିଂହ |garrison = |current_commander = |commanders = |occupants = |battles = |events = |image2 = |caption2 = }} '''ମେହେରାନଗଡ଼''' ବା '''ମେହେରାନ୍ ଦୁର୍ଗ''' [[ରାଜସ୍ଥାନ]]ର [[ଯୋଧପୁର]] ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ । [[ଭାରତ]]ର ସର୍ବବୃହତ୍ ଦୁର୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ଗଣନା କରାଯାଇଥାଏ । ୧୪୬୦ ମସିହାରେ ରାଓ ଯୋଧା ଏହି ଦୁର୍ଗର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ । ସହରର ସ୍ତରରୁ ପ୍ରାୟ ୧୨୫ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଦୁର୍ଗଟି ନିର୍ମିତ ଓ ଏହାର କାନ୍ଥ ବହୁ ବଳିଷ୍ଠ । ଦୁର୍ଗରେ ପଥରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଖଚିତ ଅନେକ ମହଲ, ରାଜସଭା ରହିଛି । ଦୁର୍ଗ ଓ ଖାଲୁଆ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିବା ଯୋଧପୁର ସହର ଏକ ସର୍ପିଳ ସଡ଼କଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ । ଜୟପୁରର ଶାସକମାନଙ୍କ ମେହେରାନଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ ଅକ୍ତିଆର କରିବା ଚେଷ୍ଟା ସମୟର ଯୁଦ୍ଧ ଓ ତୋପ ଗୋଳାର ଚିହ୍ନ ଦୁର୍ଗର ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରରେ ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ଦେଖାଯାଇପାରିବ । ମେହେରାନଗଡ଼ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସମୟରେ ସହୀଦ ହୋଇଥିବା ସୈନ୍ୟ କିରତ୍ ସିଂହ ସୋଡ଼ାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ''ଛତ୍ରି'' (ଛତ୍ର ସ୍ମାରକ) ଦୁର୍ଗର ବାମ ପଟେ ଅବସ୍ଥିତ । ଦୁର୍ଗର ୭ଟି ଦ୍ୱାର ରହିଛି । ଏଥିରୁ ଗୋଟିଏର ନାମ ହେଲା – ଜୟପୋଲ । ଜୟପୁର ଓ ବିକାନେର୍‍ର ସେନାକୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ପରେ ମହାରାଜା ମାନସିଂହ ଏହି ବିଜୟ ଦ୍ୱାରର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ । ଆଉ ଏକ ଦ୍ୱାରର ନାମ ହେଲା – ଫତେପୋଲ । ମହାରାଜା ଅଜିତସିଂହଜୀ ମୋଗଲମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ପରେ ଏହି ବିଜୟ ଦ୍ୱାରର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ । ମେହେରାନଗଡ଼ରେ ରହିଥିବା ହାତ ପାପୁଲି ଛାପ ଏବେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥାଏ । ମେହେରାନଗଡ଼ର ସଂଗ୍ରହାଳୟ ରାଜସ୍ଥାନର ସମସ୍ତ ସଂଗ୍ରହାଳୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଏହି ସଂଗ୍ରହାଳୟର ଗୋଟିଏ ଅଂଶରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରାଜକୀୟ ପାଲିଙ୍କି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗମ୍ବୁଜ ରହିଥିବା ମହାଦୋଳ ପାଲିଙ୍କି ୧୭୩୦ ମସିହାର ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜସ୍ଥାନର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାରକଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକାରକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା । ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ରାଠୋର୍ ରାଜବଂଶର ଐତିହାସିକ ଗାଥା ବହନ କରୁଥିବା ବହୁ ହାତହତିଆର, କବଚ, ଚିତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ==ନାମକରଣ== ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ “ମିହିର” ([[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା]]ଙ୍କର ଆଉ ଏକ ନାମ) ଓ “ଗଡ଼” (ଦୁର୍ଗ ବା କିଲ୍ଲା)ର ମିଶ୍ରଣରୁ 'ମିହିରଗଡ଼' ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି । ସ୍ଥାନୀୟ ରାଜସ୍ଥାନୀ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ‘ମିହିରଗଡ଼’ ଶବ୍ଦ ଅପଭ୍ରଷ୍ଟ ବା ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ‘ମେହେରାନଗଡ଼’ ହୋଇଯାଇଛି । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବ ରାଠୋର୍ ରାଜବଂଶର ଇଷ୍ଟ ଦେବତା ଥିଲେ ।<ref name="ReferenceA">Mr Yashwant Singh, an official guide to the Fort.</ref> ==ଇତିହାସ== ରାଠୋର୍ ରାଜବଂଶର ମୁଖିଆ ରାଓ ଯୋଧା ୧୪୫୯ ମସିହାରେ [[ଯୋଧପୁର]] ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଯୋଧପୁର ତାହା ପୂର୍ବରୁ ମାରୱାର୍ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତା ରାଣା ରଣମଲ୍ଲଙ୍କର ୨୪ ଜଣ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଓ ରାଓ ଯୋଧା ରାଠୋର୍ ବଂଶର ୧୫ତମ ରାଜା ରୂପେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ରହୁଥିବା ୧୦୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା “ମଣ୍ଡୋର୍ ଦୁର୍ଗ” ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆଉ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନଥିଲା । ତେଣୁ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣର ବର୍ଷେ ପରେ ରାଓ ଯୋଧା ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ (ଯୋଧପୁରକୁ) ନିଜ ରାଜଧାନୀ ଉଠାଇନେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ । ରାଓ ସମରଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଓ ନରଙ୍କ ସହାୟତାରେ ମଣ୍ଡୋର୍‍ଠାରେ ମେୱାର୍‍ର ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରାଯାଇପାରିଲା । ତାହା ପରେ ରାଓ ଯୋଧା ରାଓ ନରଙ୍କୁ “ଦିୱାନ୍” ଉପାଧୀରେ ମଣ୍ଡିତ କରିଥିଲେ । ରାଓ ନରଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ପରାମର୍ଶରେ ୧୪୫୯ ମସିହା ମଇ ମାସ ୧୨ ତାରିଖରେ ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କଦ୍ୱାରା ମେହେରାନଗଡ଼ ଦୁର୍ଗର ଆଧାର ଶିଳା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା ।<ref name="Mehrangarh Fort-Jodhpur">[http://www.maharajajodhpur.com/fort/fort_hist.htm Mehrangarh Fort-Jodhpur<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081120141657/http://www.maharajajodhpur.com/fort/fort_hist.htm |date=20 November 2008 }}</ref> ମଣ୍ଡୋର୍‍ର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ପ୍ରାୟ ୯ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂରରେ ଥିବା ଭକୁର୍‍ଚିଡ଼ିଆ (ଚଢ଼େଇଙ୍କ ପାହାଡ଼) ନାମକ ଏକ ପଥୁରିଆ ପାହାଡ଼କୁ ଦୁର୍ଗ ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା । ଯଦିଓ ଯୋଧପୁରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରାଓ ଯୋଧା ୧୪୫୯ ମସିହାରେ ମେହେରାନଗଡ଼ର ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ କରାଇଥିଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଅତୁଟ ରହିଥିବା ଦୁର୍ଗର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗର ନିର୍ମାଣର ଶ୍ରେୟ ମାରୱାର୍‍ର ରାଜା ଯଶୋବନ୍ତ ସିଂହଙ୍କୁ (ରାଜୁତି କାଳ : ୧୬୩୮-୧୬୭୮) ଯାଏ । ସହରର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ୫ କିଲୋମିଟର୍ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏହି ଦୁର୍ଗର କାନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୩୬ ମିଟର୍ (୧୧୮ ଫୁଟ୍) ଉଚ୍ଚ ଓ ୨୧ ମିଟର୍ (୬୯ ଫୁଟ୍) ପ୍ରସ୍ଥ ବିଶିଷ୍ଟ । ରାଜସ୍ଥାନର କିଛି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଇତିହାସ ଏହି ଦୁର୍ଗର ଚାରି କାନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ବଦ୍ଧ । ===କିମ୍ବଦନ୍ତୀ=== [[File:Mehrangarh Fort Jodhpur2016.jpg|thumb|ମେହେରାନଗଡ଼ର ସୁଉଚ୍ଚ ଓ ସୁଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗର ଚିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟରେ ସୁନ୍ଦର ମେଘମାଳ]] କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ରେ ପୂର୍ବରୁ ବାସ କରୁଥିବା ଚିଡ଼ିଆନାଥଜୀ ନାମକ ଜଣେ ସାଧୁଙ୍କୁ ସେଠାରୁ ବିସ୍ଥାପିତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଚିଡ଼ିଆନାଥଜୀ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଲୋକପ୍ରିୟ ସାଧୁ ଥିଲେ ଓ ଆଖପାଖର ଅନେକ ଲୋକ ତାଙ୍କର ଆନୁଗତ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ । ରାଓ ଯୋଧା ଅନେକ ଥର ଯାଇ ଚିଡ଼ିଆନାଥଜୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ପାହାଡ଼ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟତ୍ର କେଉଁଠାକୁ ଯିବେନାହିଁ ବୋଲି ଜିଦ୍ ଧରି ବସିଲେ । ତେଣୁ ରାଓ ଯୋଧା ଚରଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଜଣେ ମହିୟସୀ ଯୋଦ୍ଧା ତଥା ସାଧ୍ୱୀ ଦେଶ୍ନୋକ୍‍ନିବାସିନୀ ଶ୍ରୀ କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଲୋଡ଼ିଲେ । ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତା ଆସି ଚିଡ଼ିଆନାଥଜୀଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ପାହାଡ଼ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବାକୁ କହିଥିଲେ । କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତା ଜଣେ ମହିୟସୀ ଓ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳିନୀ ତପସ୍ୱିନୀ ହୋଇଥିବାର ଦେଖି ଚିଡ଼ିଆନାଥଜୀ ପାହାଡ଼ ଛାଡ଼ି ଅବିଳମ୍ବେ ଚାଲିଯିବାକୁ ବସିଲେ । କିନ୍ତୁ ଗଲାବେଳେ ସେ ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇ କହିଲେ, “ଯୋଧା ! ତୁମ ଦୁର୍ଗରେ ସର୍ବଦା ଜଳାଭାବ ଲାଗି ରହୁ !” ଏହା ଶୁଣି ରାଓ ଯୋଧା ସାଧୁଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମନ୍ଦିର ଓ ଏକ ଘର ନିର୍ମାଣ କରାଇବାର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ତାଙ୍କ ରାଗ ଶାନ୍ତ କରିଥିଲେ । କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଦେଖି ରାଓ ଯୋଧା ମାତାଙ୍କ ହାତରେ ମେହେରାନଗଡ଼ର ଆଧାର ଶିଳା ସ୍ଥାପନ କରାଇଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ରାଠୋର୍ ବଂଶୀୟ ରାଜାମାନେ କେବଳ ଯୋଧପୁର ଓ ବିକାନେର୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୀମିତ । ଉଭୟ ଦୁର୍ଗର ଭିତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତର କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ରାଜସ୍ଥାନର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗ କୌଣସି ନା କୌଣସି କାରଣରୁ ରାଜପୁତ ଶାସକମାନେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । କେବଳ ରାଠୋର୍‍ମାନେ ନିଜର ଦୁର୍ଗର ଉପଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି । ଏହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତାଙ୍କ ଚମତ୍କାର ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି । କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆଗମନର ନିମନ୍ତ୍ରଣ ନେଇ ଯାଇଥିବା ଦୁଇ ଚରଣ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ରାଜା ରାଓ ଯୋଧା ମଥାନିଆ ଓ ଚୋପାସନି ଗ୍ରାମ ଦୁଇଟି ଦାନ କରିଥିଲେ । ମେହେରାନଗଡ଼ ସର୍ବଦା ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ଥାନ ରହୁ ବୋଲି ମେଘୱାଲ୍ ଗୋଷ୍ଠୀର ରାଜା ରାମ ମେଘୱାଲଙ୍କୁ ଜୀବିତାବସ୍ଥାରେ ମେହେରାନଗଡ଼ରେ ସମାଧି ଦିଆଯାଇଥିଲା । ରାଜା ରାମ ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ସମାଧି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ଏହି ପ୍ରକାର ବଳିଦାନ ସେତେବେଳେ ପବିତ୍ର ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା । ରାଠୋର୍ ରାଜାମାନେ ରାଜା ରାମ ମେଘୱାଲଙ୍କ ପରିବାରର ଚିର ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ । ରାଜା ରାମ ମେଘୱାଲଙ୍କ ପରପୁରୁଷ ଓ ଦାୟାଦମାନେ ଏବେ ମଧ୍ୟ “ରାଜ ବାଗ୍”ରେ ରହି ଆସୁଛନ୍ତି । ରାଜା ରାମ ମେଘୱାଲଙ୍କ ବଗିଚ଼ାକୁ “ରାଜ ବାଗ୍” ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । ===ଦୁର୍ଗର କିଛି ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର=== ୭ଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଦେଇ ଦୁର୍ଗକୁ ଯାଇହେବ । ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ : * '''''ଜୟ ପୋଲ୍''''' ("ବିଜୟ ଦ୍ୱାର") ମହାରାଜା ମାନସିଂହଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୮୦୬ ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଜୟପୁର ଓ ବିକାନେର୍ ରାଜ୍ୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟଯୁକ୍ତ ହେବା ପରେ ତାହାର ବିଜୟ ସମାରୋହ ଓ ସ୍ମାରକ ପୂର୍ବକ ଏହି ଦ୍ୱାର ନିର୍ମିତ ହେଲା । * '''''ଫତେ ପୋଲ୍''''' ୧୭୦୭ ମସିହାରେ ମୋଗଲଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ଖୁସିରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । * '''''ଦେଢ଼ କମ୍‍ଗ୍ରା ପୋଲ୍''''' ନାମକ ଦ୍ୱାରରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ତୋପଗୋଳାରୁ ସୃଷ୍ଟ କ୍ଷତ ଦାଗ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । * '''''ଲୋହା ପୋଲ୍''''' ଦ୍ୱାର ଦୁର୍ଗର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶକୁ ଯିବା ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ସତୀମାନଙ୍କ ହାତ ଚିହ୍ନ ଥିବା ସ୍ଥାନ ଲୋହା ପୋଲ୍‍ର ଠିକ୍ ବାମ ପାଖରେ ରହିଛି । ୧୮୪୩ ମସିହାରେ ମହାରାଜ ମାନସିଂହଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ରାଜାଙ୍କ ସବୁ ରାଣୀ ତାଙ୍କ ଚିତାଗ୍ନିରେ ଯେଉଁ ଝାସ ଦେଇ ସତୀ ହେବା ବରଣ କରିଥିଲେ । ଦୁର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ଓ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ମହଲ ରହିଛି । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ମୋତି ମହଲ, ଫୁଲ ମହଲ, ଶୀଶା ମହଲ, ସିଲେଖାନା ଓ ଦୌଲତଖାନା ଅନ୍ୟତମ । ମେହେରାନଗଡ଼ର ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାରବୁହା ପାଲିଙ୍କି, ହାତୀ ପାଲିଙ୍କି, ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର, ବସ୍ତ୍ର, ଆସବାବପତ୍ର, ରାଜଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଝୁଲଣା ଇତ୍ୟାଦି ରହିଛି । ଦୁର୍ଗର ଏକ ଅଂଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କିଲିକିଲା ତୋପ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁତଗୁଡ଼ିଏ ତୋପ ରଖାଯାଇଛି ଯେଉଁଠାରୁ ଯୋଧପୁର ସହରର ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । [[File:Kilkila cannon.jpg|thumb|କିଲିକିଲା ତୋପ]] ==ମେହେରାନଗଡ଼ ସଂଗ୍ରହାଳୟ== ===ହାତୀ ହୌଦା ବା ହାତୀପିଠିରେ ବସିବା ପାଲିଙ୍କି=== [[File:Palanquins at Mehrangarh Museum, Jodhpur.jpg|thumb|230px|ମେହେରାନଗଡ଼ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ''ମହାଦୋଳ'' ପାଲିଙ୍କି]] “ହୌଦା” ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ହାତୀପିଠିରେ ବନ୍ଧା ଯାଉଥିବା ପାଲିଙ୍କି । ଦୁଇଟି ଖୋପ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ କାଠ ତିଆରି ପାଲିଙ୍କିରେ ସୁନା ରୂପାର ପତଳା ପାତ ଚଢ଼ାଯାଇ ଏହି ପାଲିଙ୍କି ତିଆରି ହେଉଥିଲା । ଆଗ ପଟର ବଡ଼ ଖୋପରେ ରାଜା ବା ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଲୋକଙ୍କ ବସିବା ପାଇଁ ଏବଂ ପଛ ପଟର ଖୋପଟି ଦାସ ପରି ଛଦ୍ମବେଶରେ ଥିବା ରାଜାଙ୍କ ଜଣେ ଅଙ୍ଗରକ୍ଷକ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା । ===ପାଲିଙ୍କି=== ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଣୀ ବା ରାଜ ପରିବାରର ନାରୀମାନେ ଗମନାଗମନ ପାଇଁ ପାଲିଙ୍କିର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । କିଛି ପୁରୁଷ ସଭାଷଦ ଓ ରାଜ ପରିବାରର ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ଅବସରରେ ପାଲିଙ୍କି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ===ଦୌଲତଖାନା (ଖଜଣାଘର)=== ଏଠାରେ ମୋଗଲ ଶାସନ କାଳର କିଛି କଳାକୃତି ସୁସଂରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଛି । ଯୋଧପୁରର ରାଠୋର୍ ଶାସକମାନେ ମୋଗଲମାନଙ୍କ ସହ ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିଲେ । ସମ୍ରାଟ [[ଆକବର]]ଙ୍କ କିଛି ବ୍ୟବହୃତ ଜିନିଷ ଏଠାରେ ରହିଛି । ===ଅସ୍ତ୍ରାଗାର=== ଯୋଧପୁରରେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ଏଠାରେ ସଂଗୃହିତ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶିତ । କିଛି ଖଣ୍ଡାର ହାତର ବେଣ୍ଟ ହରିତାଶ୍ମ, ଗଣ୍ଡା ଶିଙ୍ଗ, ହାତୀ ଦାନ୍ତ, ରୂପା ଆଦି ବହୁ ମୂଲ୍ୟ ବସ୍ତୁରେ ନିର୍ମିତ । ପୁଣି କିଛି ଢାଲରେ ରୁବି, ମୋତି, ପନ୍ନା ଆଦି ଖଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏଠାରେ ରହିଥିବା କିଛି ବନ୍ଧୁକର ନଳୀରେ ସୁନା ରୂପାରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି । ବିଭିନ୍ନ ରାଜା ଓ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଖଣ୍ଡା ଏଠାରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ହେଉଛି ସମ୍ରାଟ [[ଆକବର]]ଙ୍କ ଖଣ୍ଡା, ତୈମୁରଲଂଗଙ୍କ ଖଣ୍ଡା ଓ ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କ ଖଣ୍ଡା (ଯାହାର ଓଜନ ୩ କିଲୋଗ୍ରାମ୍‍ରୁ ଅଧିକ) । ===ଚିତ୍ରକଳା କକ୍ଷ=== [[File:The Creation of the Cosmic Ocean and the Elements (detail), folio 3 from the Shiva Purana, c. 1828.jpg|thumb|240px|ମେହେରାନଗଡ଼ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଥିବା ଶିବ ପୁରାଣର ଏକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି (ପ୍ରାୟ ୧୮୨୮ ମସିହା ବେଳର)]] ମାରୱାର୍-ଯୋଧପୁର ରାଜ୍ୟରେ ରଙ୍ଗବିରଙ୍ଗ ସୁନ୍ଦର ମାରୱାର ଚିତ୍ରକଳାର ଏକ ସଂଗ୍ରହ ଏଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ===ପଗଡ଼ି କକ୍ଷ=== ରାଜସ୍ଥାନର ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀ, ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ତଥା ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବରେ ଲୋକେ ପିନ୍ଧୁଥିବା ପଗଡ଼ିମାନଙ୍କର ଏକ ସଂଗ୍ରହ ମେହେରାନଗଡ଼ରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ==ମେହେରାନଗଡ଼ ଆଖପାଖର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ== ===ଜାତୀୟ ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ସ୍ମାରକ=== ମଲାନି ଇଗ୍ନେୟସ୍ ସୁଇଟ୍ କଣ୍ଟାକ୍ଟ (ଯୋଧପୁର ଗୋଷ୍ଠୀ)କୁ (ଇଂରାଜୀରେ Jodhpur Group - Malani Igneous Suite Contact) ଭାରତୀୟ ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣଦ୍ୱାରା ଏକ ଜାତୀୟ ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ସ୍ମାରକ ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି । ୪୩୫୦୦ କି.ମି.<sup>୨</sup> ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏହି ସୁଇଟ୍ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ନମୁନା । ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଆଗ୍ନେୟ ଗତିବିଧିର ଶେଷ ସମୟରେ ଏହି ମଲାନି ଇଗ୍ନେୟସ୍ ସୁଇଟ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url= http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529424&_dad=portal&_schema=PORTAL |title= Monuments of Stratigraphic Significance, Malani volcanics overlain by Jodhpur sandstone |accessdate=2009-03-23|publisher=Geological Survey of India | year=2001}}</ref><ref name = bhushan>{{cite web|url=http://prr.hec.gov.pk/Chapters/338-3.pdf|format=PDF|title=Regional Geological and Tectonic Setting|accessdate=2009-03-25|pages=68–73|archive-date=2011-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20111005122809/http://prr.hec.gov.pk/Chapters/338-3.pdf|url-status=dead}}</ref> ===ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ମନ୍ଦିର=== [[File:Chamunda Devi Temple Jodhpur.jpg|thumb|200px|right|ଚାମୁଣ୍ଡା ଦେବୀ ମନ୍ଦିର]] ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କ ଅତି ପ୍ରିୟ ଦେବୀ ଥିଲେ । ସେ ୧୪୬୦ ମସିହାରେ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ନିଜ ପୁରୁଣା ରାଜଧାନୀ ମଣ୍ଡୋର୍‍ରୁ ଆଣି ମେହେରାନଗଡ଼ରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ମା’ ଚାମୁଣ୍ଡା ପୂର୍ବରୁ ମଣ୍ଡୋର୍‍ର ଶାସନ କରୁଥିବା ପ୍ରତିହାର ରାଜବଂଶୀୟ ଶାସକଙ୍କର କୁଳ ଦେବୀ ଥିଲେ । ମା’ ଚାମୁଣ୍ଡା ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଯୋଧପୁର ମହାରାଜଙ୍କ ଇଷ୍ଟ ଦେବୀ । ଯୋଧପୁରର ଅଧିକାଂଶ ଜନତା ମା’ ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କୁ ମାନନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୂଜା କରନ୍ତି । ବିଜୟାଦଶମୀ ବା [[ଦଶହରା]] ଉପଲକ୍ଷେ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରବଳ ଜନ ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ । === ରାଓ ଯୋଧା ଡେଜର୍ଟ୍ ରକ୍ ପାର୍କ୍ === ମେହେରାନଗଡ଼ ଦୁର୍ଗକୁ ଲାଗି ୭୨ ହେକ୍ଟର୍ ପରିମିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ରାଓ ଯୋଧା ଡେଜର୍ଟ୍ ରକ୍ ପାର୍କ୍ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ପାର୍କ ପରିସରରେ ଶୁଷ୍କ ମରୁଭୂମି ଓ ତା’ର ଉଦ୍ଭିଦ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/in-school/sh-science/reclaiming-the-desert/article6263279.ece|title=Reclaiming the desert|date=2014-07-30|newspaper=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2016-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://news.xinhuanet.com/english/photo/2013-10/23/c_132822528.htm|title=Rao Jodhpur desert rock park - Xinhua {{!}} English.news.cn|website=news.xinhuanet.com|access-date=2016-09-04|archive-date=2016-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916092551/http://news.xinhuanet.com/english/photo/2013-10/23/c_132822528.htm|url-status=dead}}</ref> ଏଠାକାର ଏକ ବୃହତ୍ ଅଞ୍ଚଳର ସଂରକ୍ଷଣକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଏହି ପାର୍କ୍ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ପରେ ୨୦୧୧ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଖୋଲାଯାଇଥିଲା । ପାର୍କ୍ ଆଖପାଖରେ ରାୟୋଲାଇଟ୍ ପରି ବିଭିନ୍ନ ଆଗ୍ନେୟ ଶିଳା, ବାଲୁକା ପଥର ବ୍ରେସିଆ ଆଦି ପଥରର ଭୂଗଠନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ପାର୍କ୍ ମଧ୍ୟରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ସୂଚନା କେନ୍ଦ୍ର, ଦୋକାନ ଓ କଫି ଦୋକାନ ନଧ୍ୟ ରହିଛି । ==୨୦୦୮ ମସିହାର ଦଳାଚକଟା ଦୁର୍ଘଟଣା== ୨୦୦୮ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖ ଦିନ ମେହେରାନଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ ପରିସରରେ ଥିବା ଚାମୁଣ୍ଡା ଦେବୀ ମନ୍ଦିରରେ ଦଳାଚକଟା ଘଟି ୨୪୯ ଜଣ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ଓ ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-09-30/news/27722458_1_temple-stampede-chamunda-devi-temple-mahatma-gandhi-hospital |title=2008 Stampede at Chanmunda Devi Temple in Mehrangarh Fort Sep 30, 2008 |access-date=2019-01-16 |archive-date=2016-11-10 |archive-url=https://archive.today/20161110085453/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-09-30/news/27722458_1_temple-stampede-chamunda-devi-temple-mahatma-gandhi-hospital |url-status=dead }}</ref> == ସଂସ୍କୃତି ଓ ଜନଜୀବନରେ ମେହେରାନଗଡ଼ == ମେହେରାନଗଡ଼ର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ବହୁ କଳାକାର ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରୁଥାନ୍ତି ଏବଂ ଦୁର୍ଗରେ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ଭୋଜନାଳୟ, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ବଜାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ସାମଗ୍ରୀ ରହିଛି ।<ref>{{cite news|title=The Fantastic 5 Forts: Rajasthan Is Home to Some Beautiful Forts, Here Are Some Must-See Heritage Structures|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3191827171.html|accessdate=5 July 2015|date=28 January 2014|publisher=DNA : Daily News & Analysis|via=[[High Beam]]|subscription=yes|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204252/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3191827171.html|url-status=dead}}</ref> ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଡିସ୍‍ନିଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ “ଦ ଜଙ୍ଗଲ୍ ବୁକ୍” ନାମକ ଇଂରାଜୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଏହି ଦୁର୍ଗର କିଛି ଅଂଶ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା “ଦ ଡାର୍କ୍ ନାଇଟ୍ ରାଇଜେସ୍” ନାମକ ଇଂରାଜୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ବ୍ରୁସ୍ ୱେନ୍ ଚରିତ୍ରଟି କାରାଗାରରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ସମୟର କିଛି ଅଂଶ ମେହେରାନଗଡ଼ ଦୁର୍ଗରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=Shooting in India was nice adventure: Christian Bale|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hollywood/news-interviews/Shooting-in-India-was-nice-adventure-Christian-Bale/articleshow/14803932.cms?referral=PM|publisher=INDIATIMES|accessdate=6 March 2014}}</ref> ଯୋଧପୁରରେ ୨୦୧୧ ମସିହା ମଇ ମାସ ୬ ତାରିଖରୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଚିତ୍ରଗ୍ରହଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇସାରିଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-30/news-interviews/29490552_1_jodhpur-s-mehrangarh-fort-jaipur-crew|title=Christopher Nolan to shoot in Jodhpur|last=Dasgupta|first=Priyanka|work=The Times of India|date=April 30, 2011|accessdate=August 10, 2011|archive-date=July 10, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710104700/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-30/news-interviews/29490552_1_jodhpur-s-mehrangarh-fort-jaipur-crew|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://splashpage.mtv.com/2011/04/27/the-dark-knight-rises-india/|title='The Dark Knight Rises' Heads to India|work=MTV|first=Rachel|last=Molino|date=April 27, 2011|accessdate=May 8, 2011|archive-date=February 12, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220212143158/http://www.mtv.com/news/movies/2011/04/27/the-dark-knight-rises-india/|url-status=dead}}</ref> [[ଇମ୍ରାନ ହାସମୀ]]ଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଆୱାରାପନ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର କିଛି ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁର୍ଗରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି ।<ref>{{cite web|title=Awarapan Locations|url=http://www.bollylocations.com/movies/Awarapan?referral=PM|publisher=BOLLYLOCATIONS|accessdate=18 January 2015|archive-date=18 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180718030959/http://www.bollylocations.com/movies/Awarapan?referral=PM|url-status=dead}}</ref> ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଜଣେ ଇସ୍ରାଏଲୀ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ୟେ ବେନ୍ ଜୁର୍‍, ଇଂରାଜୀ ଗିଟାର୍ ବାଦକ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଜନି ଗ୍ରୀନ୍‍ୱୁଡ୍, ରେଡିଓହେଡ୍ ରକ୍ ବ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ପ୍ରଯୋଜକ ନାଇଜେଲ୍ ଗଡ୍‍ରିଚ୍ ମିଳିତ ଭାବେ ଏଠାରେ ଏକ ସଙ୍ଗୀତ ଆଲ୍‍ବମ୍ ରେକର୍ଡ୍ କରିଥିଲେ । ଆମେରିକୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପଲ୍ ଥୋମାସ୍ ଏଣ୍ଡର୍ସନ୍‍ଙ୍କ “ଜୁନୁନ୍” ନାମକ ବୃତ୍ତଚିତ୍ରରେ ଏହି ରେକର୍ଡିଂ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=":0">{{Cite web|title = NYFF Review: Paul Thomas Anderson is Trying Something Different With 'Junun'|url = http://www.indiewire.com/article/nyff-review-paul-thomas-anderson-is-trying-something-different-with-junun-20151008|website = Indiewire|accessdate = 2015-10-09}}</ref><ref>{{Cite web|title = Film Review: 'Junun'|url = https://variety.com/2015/film/reviews/junun-film-review-1201613807/|website = Variety|accessdate = 2015-10-09}}</ref> ୨୦୧୮ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ “ଠଗ୍‍ସ୍ ଅଫ୍ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ” ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କିଛି ଅଂଶର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ମେହେରାନଗଡ଼ ଦୁର୍ଗର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood-thugs-of-hindostan-amitabh-bachchan-gets-smitten-by-the-beauty-of-jodhpur-s-mehrangarh-fort-431513</ref> ଅଭିନେତା [[ଅମିତାଭ ବଚ୍ଚନ]] ଏଠାରେ କାମ କରିବାର ଅନୁଭୁତି ନିଜ ବ୍ଲଗ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।<ref>http://srbachchan.tumblr.com/post/171634120571</ref> == ଟୀକା == {{reflist|3}} ==ଆହୁରି ପଢ଼ିପାରିବେ== {{refbegin|3}} *{{cite book|author1=Crump, Vivien |author2=Toh, Irene |title= Rajasthan|location=London|publisher=Everyman Guides|year=1996| isbn = 1-85715-887-3| page = 400}} *{{cite book|author1=Beny, Rolof|author1-link=Roloff Beny|author2=Matheson, Sylvia | title=Rajasthan - Land of Kings|url=https://archive.org/details/rajasthanlandofk0000math| year = 1984| publisher=The Vendome Press| location=New York| isbn = 0-86565-046-2| page = [https://archive.org/details/rajasthanlandofk0000math/page/200 200] pages}} *{{cite book| last = Tillotson | first = G.H.R| title = The Rajput Palaces - The Development of an Architectural Style| url = https://archive.org/details/rajputpalacesdev0000till | year = 1987| edition = First| publisher = Yale University Press| location = New Haven and London| isbn = 0-300-03738-4| page = [https://archive.org/details/rajputpalacesdev0000till/page/224 224] pages}} *SuryanagariJodhpur by Prem Bhandari *Maharaja Umaid Singhji by Prem Bhandari * [https://www.britishmuseum.org/whats_on/all_current_exhibitions/indian_summer/garden_and_cosmos.aspx Paintings from the royal collection of the Mehrangarh Museum Trust, Jodhpur] [[British Museum]] {{refend}} ==ବାହାର ଲିଙ୍କ== {{commons category|Mehrangarh Fort}} *[http://www.mehrangarh.org/ Mehrangarh Fort, Jodhpur] [[Category:ରାଜସ୍ଥାନ]] t0iedi1bwgurji6nlq5qoctsx2c3rmm 0 69213 606833 567261 2026-09-24T04:07:00Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606833 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Rajendra Prasad Das}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ଦାସ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=y|1930|07|15|}} | birth_place = ସାମିଆ, [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଯାଜପୁର]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | resting_place = | occupation = ଔପନ୍ୟାସିକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], <!--[[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]]--> | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | ethnicity = <!--[[Image:Seal of Orissa.gif|25px]]-->[[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର(ଇତିହାସ) | alma_mater = [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୮ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ଦାସ''' (୧୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୩୦-୨୦୦୬) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଉପନ୍ୟାସ "ଆଜି କାଲି ପଅରଦିନ" ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ, ଐତିହାସିକ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ ଥିଲେ । ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ, ୧୯୩୦ମସିହାରେ [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]]<nowiki>ର</nowiki> ସାମିଆଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୮-୬୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଭାରତୀୟ ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ବିଭାଗରେ ଉପ-ଅଧିକ୍ଷକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ "ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ"ର ଉପାଧକ୍ଷ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏତଦ ଭିନ୍ନ ସେ ଜଣେ ଇତିହାସ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ସେ ଇହଧାମ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ଦାଶ |url=http://www.odiasahitya.com/members/memberprofile/?member=Rajendra+prasad+das |website=www.odiasahitya.com |publisher=www.odiasahitya.com |accessdate=19 January 2019 }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ଆଜିକାଲି ପଅରିଦିନ -୨୦୦୧ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ) * ବାଘୁଆ ପବନ - ୨୦୦୪ (ଲଳିତା ପ୍ରକାଶନୀ) * ଚାହିଁଲେ ଆକାଶ - ୧୯୯୨ (ଲଳିତା ପ୍ରକାଶନୀ)<ref>{{cite web |title=National Library of India |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2019011915375622868&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&searchid=1&sourcescreen=INITREQ&pos=1&itempos=1&rootsearch=SCAN&function=INITREQ&search=AUTHID&authid=1346074&authidu=1003 |website=opac.nationallibrary.gov.in |publisher=National Library of India |accessdate=19 January 2019}}</ref> * ଶିଳ୍ପ ରତ୍ନ କୋଷ * New Light on the Sun Temple of Konark<ref name="Dutt1999">{{cite book|author=Kartik Chandra Dutt|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA280|year=1999|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-0873-5|pages=280–}}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୮୮ (ଆଜିକାଲି ପଅରିଦିନ ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award5.php |website=odishasahityaakademi.org |publisher=Odisha Sahitya Academy |accessdate=24 December 2018 |archive-date=10 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110060619/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award5.php |url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] 6je6h1zjdrzqn7wdh74nw53r24vlq70 0 69288 606809 599948 2026-09-24T03:26:45Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606809 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Mirtazapine}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 408610027 | IUPAC_name = (±)-2-Methyl-1,2,3,4,10,14b-hexahydropyrazino[2,1-''a'']pyrido[2,3-''c''][2]benzazepine | image = Mirtazapine.svg | width = 175px | image2 = File:Mirtazapine-from-xtal-2003-US-patent-6723845-3D-balls.png | width2 = 175px <!--Clinical data--> | tradename = Remeron, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|mirtazapine}} | MedlinePlus = a697009 | licence_US = Mirtazapine | pregnancy_US = C | pregnancy_AU = B3 | legal_AU = S4 | legal_CA = Rx-only | legal_US = Rx-only | legal_UK = POM | routes_of_administration = [[Oral administration|By mouth]] ([[tablet (pharmacy)|tablets]]) <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 50%<ref name="pmid10885584">{{cite journal | vauthors = Timmer CJ, Sitsen JM, Delbressine LP | title = Clinical pharmacokinetics of mirtazapine | journal = Clinical Pharmacokinetics | volume = 38 | issue = 6 | pages = 461–74 | date = June 2000 | pmid = 10885584 | doi = 10.2165/00003088-200038060-00001 | url = http://content.wkhealth.com/linkback/openurl?issn=0312-5963&volume=38&issue=6&spage=461 }}</ref><ref name = DM/><ref name = AXIT/><ref name = EMC/> | protein_bound = 85%<ref name="pmid10885584" /><ref name = DM>{{cite web | title = REMERON (mirtazapine) tablet, film coated [Organon Pharmaceuticals USA] | url = http://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=010f9162-9f7f-4b6d-a6e4-4f832f26f38e | work = DailyMed | publisher = Organon Pharmaceuticals USA | date = October 2012 | accessdate=24 October 2013}}</ref><ref name = AXIT/><ref name = EMC/> | metabolism = [[Liver]] ([[CYP1A2]], [[CYP2D6]], [[CYP3A4]])<ref name="pmid10885584" /><ref name = DM/><ref name = AXIT/><ref name = EMC/><ref name=Ant2001 /> | metabolites = Desmethylmirtazapine (contributes 3–10% of activity)<ref name=Ant2001 /> | elimination_half-life = 20–40 hours<ref name="pmid10885584" /><ref name = DM/><ref name = AXIT/><ref name = EMC/> | excretion = [[Urine]]: 75%<ref name="pmid10885584" /><br />[[Feces]]: 15%<ref name="pmid10885584" /><ref name = DM/><ref name = AXIT/><ref name = EMC/> <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 7241 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 61337-67-5 | ATC_prefix = N06 | ATC_suffix = AX11 | PubChem = 4205 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00370 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4060 | UNII_Ref = {{fdacite|changed|FDA}} | UNII = A051Q2099Q | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D00563 | ChEBI_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEBI = 6950 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 654 | synonyms = Mepirzapine; 6-azamianserin; ORG-3770<ref name="IndexNominum2000" /><ref name="Drugs.com" /> <!--Chemical data--> | C=17 | H=19 | N=3 | molecular_weight = 265.35 g/mol | SMILES = n1cccc3c1N4C(c2ccccc2C3)CN(C)CC4 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C17H19N3/c1-19-9-10-20-16(12-19)15-7-3-2-5-13(15)11-14-6-4-8-18-17(14)20/h2-8,16H,9-12H2,1H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = RONZAEMNMFQXRA-UHFFFAOYSA-N | chirality = [[Racemic mixture]] | density = 1.22 | melting_point = 114 | melting_high = 116 | boiling_point = 432 | solubility = Soluble in [[methanol]] and [[chloroform]] }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ମିରଟାଜାପିନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Mirtazapine''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ରେମେରନ'''/ '''Remeron''') ଏକ [[ଅବସାଦରୋଧୀ]] ([[:en:antidepressant|antidepressant]]) ଔଷଧ ଯାହା [[ଅବସାଦ]] ଥିବା ରୋଗୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=Ant2001/><ref name=AHSF2018>{{cite web |title=Mirtazapine Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/mirtazapine.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=20 November 2018}}</ref> ଏହାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ଆସିବାକୁ ୪ ସପ୍ତାହରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗେ କିନ୍ତୁ ୨-୩ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଉପକାର ଅନୁଭୁତ ହୁଏ ।<ref name=Cochrane2011/><ref name=AHSF2018/> ଅବସାଦ ସ‌ହିତ [[ଉଦ୍‌ବେଗ]] ବା ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା ([[:en:insomnia|trouble sleeping]]) ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦିଆଯାଇପାରେ ।<ref name=Ant2001/><ref name=Nut2002>{{cite journal | vauthors = Nutt DJ | title = Tolerability and safety aspects of mirtazapine | journal = Hum Psychopharmacol | volume = 17 Suppl 1 | issue = | pages = S37–41 | year = 2002 | pmid = 12404669 | doi = 10.1002/hup.388 | url = }}</ref> ପାଟିରେ ([[:en:oral administration|by mouth]]) ଏହା ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHSF2018/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ସାଧାରଣତଃ ଏହାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି, ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ ଓ ମୁଣ୍ଡବୁଲା ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHSF2018/> ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଜଟିଳ ହେଲେ ପିଲା [[ଆତ୍ମହତ୍ୟା]]ପ୍ରବଣ ହୁଅନ୍ତି, [[ମାନିଆ]] ([[:en:mania|mania]]), ଓ ସ୍ୱଳ୍ପ ନିଉଟ୍ରୋଫିଲ ([[:en:neutropenia|low white blood count]]) ରକ୍ତରେ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=AHSF2018/> ଔଷଧ କିଛି କାଳ ଖାଇବା ପରେ ହଟାତ୍ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ଉଇଥଡ୍ରଆଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ହୁଏ ।<ref name=BNF74/> ମାଓ ଇନହିବିଟର ([[:en:MAO inhibitor|MAO inhibitor]]) ସାଥିରେ ଏହା ଦିଆଯାଏନାହିଁ ।<ref name=AHSF2018/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହାର ନିରାପତ୍ତା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି ।<ref name=AHSF2018/> ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟଧାରା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ [[ଆଡ୍ରେନର୍ଜିକ ରିସେପ୍ଟର|ଆଡ୍ରେନର୍ଜିକ ]] ([[:en:adrenergic receptor|adrenergic]]) ଓ [[ସେରୋଟୋନିନ ରିସେପ୍ଟର]] ([[:en:serotonin receptor|serotonin receptor]]) ଉପରେ ରିସେପ୍ଟର ଅବରୋଧ ([[:en:receptor antagonist|blocking]]) କରୁଥାଇପାରେ ।<ref name=Ant2001/><ref name=AHSF2018/> ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ଟେଟ୍ରାସାଇକ୍ଲିନ ଆଣ୍ଟିଡିପ୍ରେସାଣ୍ଟ ([[:en:tetracyclic antidepressant|tetracyclic antidepressant]]/ TeCA).<ref name=AHSF2018/> ଏହାର ଶକ୍ତ ଆଣ୍ଟିହିସ୍ଟାମିନିକ ([[:en:antihistamine|antihistamine]]) ପ୍ରଭାବ ଅଛି ।<ref name=Ant2001>{{cite journal | vauthors = Anttila SA, Leinonen EV | title = A review of the pharmacological and clinical profile of mirtazapine | journal = CNS Drug Rev | volume = 7 | issue = 3 | pages = 249–64 | year = 2001 | pmid = 11607047 | doi = 10.1111/j.1527-3458.2001.tb00198.x| url = }}</ref><ref name=AHSF2018/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୧୯୯୬ରେ ମିରଟାଜାପିନ [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୋଇଥିଲା । [[United States]] <ref name=AHSF2018/> ଏହାର ପେଟେଣ୍ଟ ସନ ୨୦୧୪ରେ ମୃତ ହୋଇଗଲା ଓ ଏହା ଜେନେରିକ ନାମରେ ମିଳୁଛି ।<ref>{{cite book | vauthors = Schatzberg AF, Cole JO, DeBattista C | title = Manual of Clinical Psychopharmacology | url = https://archive.org/details/manualofclinical00ed7scha_q1k0 | edition = 7th | date= 2010| publisher = American Psychiatric Publishing | location = Arlington, VA | isbn = 978-1-58562-377-8 | chapter = 3 }}</ref><ref name=AHSF2018/> ସନ ୨୦୧୮ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୩ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=NADAC as of 2018-11-21 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-11-21/j5j5-fxwa |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=21 November 2018 |archive-date=2019-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601083834/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-11-21/j5j5-fxwa |url-status=dead }}</ref> ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହାର ମାସକର ଖର୍ଚ୍ଚ ୨୦ ପାଉଣ୍ଡରୁ କମ୍‌ରେ ମିଳେ ।<ref name=BNF74>{{cite book|title=British national formulary : BNF 74|url=https://archive.org/details/bnf74september200000join|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|page=[https://archive.org/details/bnf74september200000join/page/354 354]|edition=74}}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ୫.୫ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଲେଖାଯାଉଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=21 November 2018 }}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == * [https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a697009.html Mirtazapine – MedlinePlus] * [https://web.archive.org/web/20130703160654/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Mirtazapine U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal – Mirtazapine] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] i2t0c930dhwf4ev3hqk9ms5jvv099mt 0 69308 606897 512024 2026-09-24T05:29:15Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606897 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sildenafil}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 477173085 | IUPAC_name = 5-{2-Ethoxy-5-[(4-methylpiperazin-1-yl)sulfonyl]phenyl}-1-methyl-3-propyl-1,6-dihydro-7''H''-pyrazolo[4,3-''d'']pyrimidin-7-one | image = Sildenafil structure.svg | width = 250 | image2 = Sildenafil-from-xtal-3D-balls.png <!--Clinical data--> | pronounce = {{IPAc-en|s|ɪ|l|ˈ|d|ɛ|n|ə|f|ɪ|l}} {{respell|sil|DEN|ə-fil}} | tradename = Viagra, Revatio, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|sildenafil-citrate}} | MedlinePlus = a699015 | licence_EU = yes | licence_US = Sildenafil | pregnancy_AU = B1 | pregnancy_US = B | legal_AU = S4 | legal_CA = Rx-only | legal_UK = P | legal_US = Rx-only | legal_status = Rx-only | routes_of_administration = [[Oral administration|By mouth]] ([[Tablet (pharmacy)|tablets]]), [[Intravenous therapy|IV]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 41% (mean)<ref>{{cite journal | last1 = Nichols | first1 = DJ | last2 = Muirhead | first2 = GJ | last3 = Harness | first3 = JA | title = Pharmacokinetics of Sildenafil after Single Oral Doses in Healthy Male Subjects: Absolute Bioavailability, Food Effects and Dose Proportionality | journal = British Journal of Clinical Pharmacology | date = 6 March 2002 | volume = 53 | pages = 5S–12S | doi = 10.1046/j.0306-5251.2001.00027.x | pmid = 11879254 | pmc = 1874258}}</ref> | protein_bound = ~96% | metabolism = [[Liver]]: [[CYP3A4]] (major route), [[CYP2C9]] (minor route) | metabolites = ''N''-desmethylsildenafil (~50% potency for PDE<sub>5</sub>) | elimination_half-life = 3–4 hours | excretion = Feces (~80%), urine (~13%)<ref name="PI">{{cite web | title = Viagra (sildenafil citrate) Tablets, for Oral Use. Full Prescribing Information | url = http://labeling.pfizer.com/ShowLabeling.aspx?id=652 | publisher = Pfizer Labs. Division of Pfizer, Inc., NY, NY 10017 | accessdate = 5 November 2016}}</ref> <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 139755-83-2 | CAS_number2_Ref = {{cascite|changed|??}} | CAS_number2 = 171599-83-0 | index2_label = Citrate | ATC_prefix = G04 | ATC_suffix = BE03 | ChEBI_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEBI = 9139 | PubChem = 5212 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00203 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|changed|chemspider}} | ChemSpiderID = 5023 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 3M7OB98Y7H | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D08514 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 192 | PDB_ligand = VIA <!--Chemical data--> | C=22 | H=30 | N=6 | O=4 | S=1 | molecular_weight = 474.5764 g/mol | SMILES = CCCC1=NN(C2=C1N=C(NC2=O)C3=C(C=CC(=C3)S(=O)(=O)N4CCN(CC4)C)OCC)C | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}} | StdInChI = 1S/C22H30N6O4S/c1-5-7-17-19-20(27(4)25-17)22(29)24-21(23-19)16-14-15(8-9-18(16)32-6-2)33(30,31)28-12-10-26(3)11-13-28/h8-9,14H,5-7,10-13H2,1-4H3,(H,23,24,29) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}} | StdInChIKey = BNRNXUUZRGQAQC-UHFFFAOYSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ସିଲଡେନାଫିଲ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Sildenafil''', ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ଭାଇଏଗ୍ରା'''/ '''Viagra''') ଏକ ଔଷଧର ([[:en:medication|medication]]) ନାମ ଯାହା ଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ଥାନ ([[:en:erectile dysfunction|erectile dysfunction]]) ସମସ୍ୟା ଓ ପଲମୋନାରି ହାଇପରଟେନସନ ([[:en:pulmonary hypertension|pulmonary arterial hypertension]]) ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ । <ref name=AHFS2014>{{cite web|title=Sildenafil Citrate|url=https://www.drugs.com/monograph/sildenafil-citrate.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|accessdate=1 December 2014}}</ref> ମହିଳାମାନଙ୍କର ଯୌନ ସମସ୍ୟା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଭାବଶୀଳ କି ନୁହେଁ, ସେ ବିଷୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ ।<ref name=AHFS2014/> ଏହା ପାଟିରେ ([[:en:by mouth|by mouth]]) ବା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ ([[:en:intravenous|injection into a vein]]) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2014/> ପ୍ରାୟ ୨୦ ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ଓ ୨ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବ ରହେ । <ref name=AHFS2014/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା --> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା]], ଛାତିଜ୍ୱାଳା ([[:en:heartburn|heartburn]]) ଓ ଚର୍ମ ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=AHFS2014/> ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରକ୍ତନଳୀ ରୋଗ ଥିଲେ ([[:en:cardiovascular disease|cardiovascular disease]]) ସାବଧାନତା ସ‌ହିତ ଏହା ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2014/> କ୍ୱଚିତ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ଥାନ ([[:en:priapism|prolonged erection]]) ରହିପାରେ ଯାହା ଲିଙ୍ଗକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇପାରେ ।<ref name=AHFS2014/> ନାଇଟ୍ରୋଗ୍ଲିସେରିନ ([[:en:Medical use of nitroglycerin|nitroglycerin]]/ glycerin trinitrate) ଭଳି ନାଇଟ୍ରେଟ ([[:en:nitrate|nitrate]]) ସ‌ହିତ ସିଲଡେନାଫିଲ ଦେଲେ ରକ୍ତଚାପ ([[:en:blood pressure|blood pressure]]) ସାଂଘାତିକ ଭାବରେ କମିଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ଦିଆଯାଏନାହିଁ ।<ref name=AHFS2014/> <!-- କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ସିଜିଏମ‌ପି-ସ୍ପେସିଫିକ ଫସଫୋଡାଇଇସ୍ଟରେଜ ଟାଇପ ୫ ([[:en:cGMP-specific phosphodiesterase type 5|phosphodiesterase 5]]/ PDE<sub>5</sub>), ଏକ ଇଞ୍ଜାଇମ ([[:en:enzyme|enzyme]]) ଯାହା ସାଇକ୍ଲିକ ଗୁଆନୋସିନ ମୋନୋଫସଫେଟ ([[:en:Cyclic guanosine monophosphate|cGMP]]) ଭାଙ୍ଗି ଲିଙ୍ଗର ([[:en:human penis|penis]]) ରକ୍ତସରାବରାହକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ତାହାକୁ ସିଲଡେନାଫିଲ ଅବରୋଧ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2014/> ଏହା କର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଯୌନ ଉତ୍ତେଜନା ([[:en:sexual arousal|sexual arousal]]) ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ।<ref name=AHFS2014/> ଫୁସଫୁସର ଧମନୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସ୍ଫୀତ ହୋଇଯାଏ । <ref name=AHFS2014/> <!-- ଇତିହାସ, ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୧୯୮୯ରେ ଫାଇଜର ([[:en:Pfizer|Pfizer]]) ପ୍ରଥମେ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବା ଆଞ୍ଜାଇନା ([[:en:angina|heart related chest pain]]) ଉପଶମ ନିମନ୍ତେ ସିଲଡେନାଫିଲ ଆବିଷ୍କର କରିଥିଲା । <ref name=Gold2018>{{cite journal |last1=Goldstein |first1=I |last2=Burnett |first2=AL |last3=Rosen |first3=RC |last4=Park |first4=PW |last5=Stecher |first5=VJ |title=The Serendipitous Story of Sildenafil: An Unexpected Oral Therapy for Erectile Dysfunction. |journal=Sexual Medicine Reviews |volume=7 |issue=1 |pages=115–128 |date=6 October 2018 |doi=10.1016/j.sxmr.2018.06.005 |pmid=30301707}}</ref> ସନ ୧୯୯୮ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ୟୁରୋପରେ ଏହା ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2014/><ref name=Gold2018/> ସନ ୧୦୧୬ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ପ୍ରାୟ ୨ ନିୟୁତ ସିଲଡେନାଫିଲ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=21 November 2018 |language=en}}</ref> ସନ ୨୦୧୭ରେ ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ଭାବରେ ମିଳିଲା ।<ref>{{cite news |title=Generic Viagra: Two versions of sildenafil hit the market today |url=https://www.cbsnews.com/news/generic-viagra-two-versions-of-sildenafil-hit-the-market-today/ |accessdate=24 November 2018 |language=en}}</ref> ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହା ବିନା ପ୍ରେସକ୍ରିପସନରେ ([[:en:over the counter|over the counter]]) ମିଳେ ।<ref>{{cite news |last1=LaMattina |first1=John |title=With Viagra Now Available Over-The-Counter In The U.K., Will The U.S. Follow Suit? |url=https://www.forbes.com/sites/johnlamattina/2018/05/01/with-viagra-now-available-over-the-counter-in-the-uk-will-the-us-follow-suit/ |accessdate=24 November 2018 |work=Forbes |language=en}}</ref> ସନ ୨୦୧୮ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୧ ଡଲାରରୁ କମ୍ ଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=NADAC as of 2018-11-21 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-11-21/j5j5-fxwa |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=24 November 2018 |language=en |archive-date=2019-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601083834/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-11-21/j5j5-fxwa |url-status=dead }}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== * [http://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/ucm162833.htm FDA Information] * [https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a699015.html MedlinePLUS information, including side effects] * [https://web.archive.org/web/20131227223017/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/ProxyServlet?mergeData=true&objectHandle=DBMaint&APPLICATION_NAME=drugportal&actionHandle=default&nextPage=jsp/drugportal/ResultScreen.jsp&TXTSUPERLISTID=0139755832&QV1=SILDENAFIL U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal – Sildenafil] * [http://www.periodicvideos.com/videos/mv_viagra.htm Viagra] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] qw8ufzyc5qmg5i123lwnxf67lyx58uf 0 69313 606808 551676 2026-09-24T03:25:47Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606808 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Methylphenidate}}{{ଲେଖା ଚାଲିଛି}} {{Infobox drug | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 464371569 | drug_name = | type = | IUPAC_name = Methyl phenyl(piperidin-2-yl)acetate <!-- the locant '2' for acetic acid is not cited --> | image = Methylphenidate-2D-skeletal.svg | width = 200 | alt = | caption = | image2 = Methylphenidate-enantiomers-3D-balls.png | width2 = 225 <!--Clinical data--> | pronounce = {{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|əl|ˈ|f|ɛ|n|ɪ|d|eɪ|t|,_|-|ˈ|f|iː|-}} | tradename = Ritalin, Concerta, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|methylphenidate-hydrochloride}} | MedlinePlus = a682188 | licence_EU = | licence_US = Methylphenidate | pregnancy_AU = B3 | pregnancy_US = C | pregnancy_category = | legal_AU = S8 | legal_CA = Schedule III | legal_UK = Class B | legal_US = Schedule II | legal_DE = Anlage III | legal_status = | dependency_liability = | addiction_liability = High<ref name=AHFS2018/> | routes_of_administration = [[Oral route|By mouth]], [[transdermal]]<ref name=AHFS2018/> <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = ~30% (range: 11–52%) | protein_bound = 10–33% | metabolism = [[Liver]] (80%) mostly [[Carboxylesterase 1|CES1A1]]-mediated | elimination_half-life = 2–3 hours<ref name="pmid10628897">{{cite journal|last1=Kimko|first1=HC|last2=Cross|first2=JT|last3=Abernethy|first3=DR|title=Pharmacokinetics and clinical effectiveness of methylphenidate.|journal=Clinical Pharmacokinetics|date=December 1999|volume=37|issue=6|pages=457–70|pmid=10628897|doi=10.2165/00003088-199937060-00002}}</ref> | excretion = [[Urine]] (90%) <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 7236 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 113-45-1 | ATC_prefix = N06 | ATC_suffix = BA04 | PubChem = 4158 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00422 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4015 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 207ZZ9QZ49 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D04999 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 6887 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 796 <!--Chemical data--> | C = 14| H = 19| N = 1| O = 2 | molecular_weight = 233.31 g/mol | smiles = O=C(OC)C(C1CCCCN1)C2=CC=CC=C2 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C14H19NO2/c1-17-14(16)13(11-7-3-2-4-8-11)12-9-5-6-10-15-12/h2-4,7-8,12-13,15H,5-6,9-10H2,1H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = DUGOZIWVEXMGBE-UHFFFAOYSA-N | melting_point = 74 | melting_notes = <ref name="Pubchem properties">{{cite encyclopedia|title=Methylphenidate|section-url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=4158#x27|website=Pubchem Compound|publisher=National Center for Biotechnology Information|section=Chemical and Physical Properties}}</ref> | boiling_point = 136 | boiling_notes = <ref name="Pubchem properties" /> }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ମିଥାଇଲଫେନିଡେଟ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Methylphenidate''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ ରିଟାଲିନ/ '''Ritalin''') ଏକ ଉତ୍ତେଜକ ଔଷଧ ([[:en:stimulant medication|stimulant medication]]) ଯାହା [[ଧ୍ୟାନାଭାବ ଓ ଅତିସକ୍ରିୟତା ବିକାର]] (ଏଡିଏଚଡି/ ADHD) ଓ [[ନିଦ୍ରାବେଶ]] ରୋଗମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ଏଡିଏଚଡି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଧାଡ଼ିର ଔଷଧ ।<ref name=AHFS2018/> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ଓ ଚର୍ମରେ ଲଗାଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫର୍ମୁଲା ଅଛି ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକର ପ୍ରଭାବ ସମୟ ଅଲଗା ଥାଏ ।<ref name=AHFS2018/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ମିଥାଇଲଫେନିଡେଟର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା, ଉଦ୍‌ବେଗ ଓ ଓଜନ ହ୍ରାସ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2018/> ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ [[ସାଇକୋସିସ]], ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା, [[ପ୍ରାୟାପିଜ୍ମ]], ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ ([[:en:substance abuse|abuse]]) ଓ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ସମସ୍ୟା ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> ମସ୍ତିଷ୍କରେ [[କାଟେକୋଲାମିନ]]ର ([[:en:catecholamines|catecholamines]]) କାମରେ ଉନ୍ନତି ଆଣି ଏହି ଔଷଧ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।<ref name=Arn2005>{{cite journal |vauthors=Arnsten AF, Li BM | title = Neurobiology of Executive Functions: Catecholamine Influences on Prefrontal Cortical Functions | journal = Biological Psychiatry | volume = 57 | issue = 11 | pages = 1377–84 | year = 2005 | pmid = 15950011 | doi = 10.1016/j.biopsych.2004.08.019 }}</ref> ଏହା ନିଉରନମାନଙ୍କର [[ଡୋପାମିନ]] ([[:en:dopamine|dopamine]]) ଓ [[ନରଏପିନେଫ୍ରିନ]] ([[:en:norepinephrine|norepinephrine]]) ରିଅପଟେକ ([[:en:reuptake|reuptake]]) ଅବରୋଧ କରିଦିଏ ।<ref name=St4th>{{cite book|last1=Stahl|first1=Stephen M.|title=Stahl's Essential Psychopharmacology: Neuroscientific Basis and Practical Applications|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1107686465|edition=4th}}</ref><ref name=Arn2005/> ମିଥାଇଲଫେନିଡେଟ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁମଣ୍ଡଳ ଉତ୍ତେଜକ ([[:en:central nervous system|central nervous system]]/ CNS) ଯାହା ସବସ୍ଟିଚ୍ୟୁଟେଡ ଫିନାଇଲଆଲାନିନ ([[:en:substituted phenethylamine|phenethylamine]]) ଓ ପିପେରିଡିନ ([[:en:piperidine|piperidine]]) ରାସାୟନିକ ଶ୍ରେଣୀର ([[:en:chemical classification|classes]]) ଦ୍ରବ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ ।<ref>{{cite book |last1=Preedy |first1=Victor R. |title=Neuropathology of Drug Addictions and Substance Misuse Volume 3: General Processes and Mechanisms, Prescription Medications, Caffeine and Areca, Polydrug Misuse, Emerging Addictions and Non-Drug Addictions |date=2016 |publisher=Academic Press |isbn=9780128006771 |page=651 |url=https://books.google.com/books?id=Yu9eBwAAQBAJ&pg=PA651 |language=en}}</ref><ref name=AHFS2018/> {{^| <!-- History and culture --> Methylphenidate was first made in 1944 and was approved for medical use in the United States in 1955.<ref name=AHFS2018>{{cite web |title=Methylphenidate Hydrochloride Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/methylphenidate-hydrochloride.html |website=Drugs.com |publisher=AHFS |accessdate=19 December 2018 |language=en}}</ref><ref name=Lang2010>{{cite journal |vauthors=Lange KW, Reichl S, Lange KM, Tucha L, Tucha O | title = The history of attention deficit hyperactivity disorder | journal = ADHD Attention Deficit and Hyperactivity Disorders | volume = 2 | issue = 4 | pages = 241–55 | year = 2010 | pmid = 21258430 | pmc = 3000907 | doi = 10.1007/s12402-010-0045-8 }}</ref> It was originally sold by [[Ciba-Geigy|CIBA]], now [[Novartis|Novartis Corporation]].<ref name=Lang2010/> It is estimated that in 2013 2.4 billion doses of methylphenidate were taken worldwide.<ref name=PJ2015>{{cite journal |last1=MAR 2015 |first1=The Pharmaceutical Journal6 |title=Narcotics monitoring board reports 66% increase in global consumption of methylphenidate |journal=Pharmaceutical Journal |url=https://www.pharmaceutical-journal.com/news-and-analysis/news-in-brief/narcotics-monitoring-board-reports-66-increase-in-global-consumption-of-methylphenidate/20068042.article?firstPass=false |accessdate=19 December 2018 |language=en |archive-date=19 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230236/https://www.pharmaceutical-journal.com/news-and-analysis/news-in-brief/narcotics-monitoring-board-reports-66-increase-in-global-consumption-of-methylphenidate/20068042.article?firstPass=false |url-status=dead }}</ref> About 80% of this was taken by people in the United States making it the 47th most prescribed medication in that country.<ref name=PJ2015/><ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=19 December 2018}}</ref> It is available as a [[generic medication]].<ref name=AHFS2018/> In the United States the wholesale cost of the immediate release formulation is less than US$0.30 per dose as of 2018.<ref>{{cite web |title=NADAC as of 2018-12-19 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=19 December 2018 |language=en |archive-date=2018-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |url-status=dead }}</ref> }} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == {{Commons category|Methylphenidate}} * [https://web.archive.org/web/20130515173501/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Methylphenidate U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal – Methylphenidate] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] g8ywvwlzyn1swegi0hlyyzxxayu75xy 0 69350 606694 599834 2026-09-24T00:12:46Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606694 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Tramadol}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 451973921 | IUPAC_name = 2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol | image = Tramadol as a racemic mixture.svg | width = 250px <!--Clinical data--> | pronounce = tra' ma dole | tradename = Ultram, Zytram, others<ref name=generics/> | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|ultram}} | MedlinePlus = a695011 | licence_US = Tramadol | pregnancy_AU = C | pregnancy_US = C | legal_AU = S4 | legal_CA = Rx only | legal_NZ = Prescription Medicine | legal_UK = Class C – Schedule 3 CD | legal_US = Schedule IV | legal_status = Rx-only | dependency_liability = Present<ref name=AHFS2014/> | routes_of_administration = By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal | class = [[Opiate analgesic]]<ref>{{cite web |title=Tramadol: MedlinePlus Drug Information |url=https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a695011.html |website=medlineplus.gov |language=en}}</ref> <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 70% to 75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|accessdate=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A}}</ref> | protein_bound = 20%<ref name=AHFS2014/> | metabolism = [[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/> | metabolites = O-desmethyltramadol, N-desmethryltramadol | onset = Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/> | elimination_half-life = 6.3 ± 1.4&nbsp;h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|accessdate=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall}}</ref> | duration_of_action = 6 hours<ref>{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18-24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref> | excretion = Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|accessdate=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF}}</ref> <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 27203-92-5 | ATC_prefix = N02 | ATC_suffix = AX02 | PubChem = 33741 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00193 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 31105 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 39J1LGJ30J | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D08623 | ChEBI_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEBI = 9648 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1066 <!--Chemical data--> | C=16 | H=25 | N=1 | O=2 | molecular_weight = 263.381 g/mol | melting_point = 180 | melting_high = 181 | SMILES = CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N | drug_name= | licence_EU= |pregnancy_category= |image2=Tramadol 3D.png |width2=250px }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଟ୍ରାମାଡଲ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Tramadol''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ଅଲ୍ଟ୍ରାମ'''/ '''Ultram''',<ref name=generics/>) ଏକ [[ଓପିଅଏଡ]] ([[:en:opioid|opioid]]) ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ ଔଷଧ ([[:en:analgesic|pain medication]]) ଯାହା ମଧ୍ୟମରୁ ସାଂଘାତିକ [[ଯନ୍ତ୍ରଣା]]ର ([[:en:pain|pain]]) ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।<ref name=AHFS2014>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride |url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|accessdate=Dec 1, 2014}}</ref> ପାଟିରେ ଦେଲେ ଏହି ଔଷଧ ଏକ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଯାଏ ।<ref name=AHFS2014/> ଏହା ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ।<ref name=BNF74>{{cite book|title=British national formulary : BNF 74|url=https://archive.org/details/bnf74september200000join|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=[https://archive.org/details/bnf74september200000join/page/447 447]–448|edition=74}}</ref> ଏହା [[ପାରାସେଟାମୋଲ]] ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କାମ କରୁଥିବା ଫର୍ମୁଲା ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଇପାରେ ।<ref name=AHFS2014/><ref name=BNF74/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଟ୍ରାମାଡଲର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ]], ଗଲୁ ([[:en:puritis|itchiness]]) ଓ ଅଇ ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2014/> ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହେଲେ ବାତ ([[:en:seizure|seizure]]), ଅଧିକ [[ସେରୋଟୋନିନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]] ସଙ୍କଟ, ଔଷଧ ନିଶା ଓ ଊଣା ସତର୍କ ସମସ୍ୟା ହୁଏ । <ref name=AHFS2014/> ବୃକ୍‌କ ଓ ଯକୃତ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ଔଷଧ ମାତ୍ରା ବଦଳେଇବାକୁ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2014/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]], [[ଆତ୍ମହତ୍ୟା]] ପ୍ରବଣ ଥିଲେ ଏହି ଔଷଧ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ନାହିଁ ।<ref name=AHFS2014/><ref name=BNF74/> ସ୍ତନ୍ୟପାନ ([[:en:breastfeeding|breastfeeding]]) କରାଉଥିବା ମହିଳା ଏହା ନେବା ଅନୁଚିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଡୋଜ ନେଉଥିଲେ ବନ୍ଦ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ ।<ref>{{cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|accessdate=5 September 2016}}</ref> <!-- କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଟ୍ରାମାଡଲ ସଂୟ ଏକ [[ସେରୋଟୋନିନ-ନରଏପିନେଫ୍ରନ ରିଅପଟେକ ଇନହିବିଟର]] ([[:en:serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor|serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor]]) ଏବଂ ଏହା ସ୍ନାୟୁର ([[:en:neuron|neuron]]) [[μ-ଓପିଅଏଡ ରିସେପ୍ଟର]] ([[:en:μ-opioid receptor|μ-opioid receptor]]) ସ‌ହିତ ଅନୁବନ୍ଧିତ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2014/><ref name = PHR2009/> ଯକୃତରେ ଏହା [[୦-ଡେସମିଥାଇଲଟ୍ରାମାଡଲ]]ରେ ([[:en:O-desmethyltramadol|O-desmethyltramadol]]) ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାଏ ଯାହା μ-ଓପିଅଏଡ ରିସେପ୍ଟର ସ‌ହିତ ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ ହୁଏ । <ref name=AHFS2014/><ref name=Raf2012>{{cite journal | vauthors = Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM | title = Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol | journal = Expert Opin Pharmacother | volume = 13 | issue = 10 | pages = 1437–49 | year = 2012 | pmid = 22698264 | doi = 10.1517/14656566.2012.696097 | url = }}</ref> <!-- ଇତିହାସ, ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୧୯୭୭ରେ ଏହି ଔଷଧ ପ୍ରଥମେ ଟ୍ରାମାଲ ନାମରେ ଅଭିହିତ ହୋଇ ଏକ ଔଷଧ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ([[:en:pharmaceutical company|pharmaceutical company]]) ([[:en:Grünenthal|Grünenthal GmbH]]) ଲୋକାର୍ପଣ ହୋଇଥିଲା । <ref name = PHR2009/> ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ଏହା ଉଭୟ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name = PHR2009>{{cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|format=PDF|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=2019-02-04|archive-date=2016-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=dead}}</ref> ଏହା ଏକ ଜେନେରିକ ଓଷଧ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ଓ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରାଣ୍ଡ ନାମରେ ପୃଥିବୀବ୍ୟାପୀ ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2014/><ref name=generics>{{cite web |title=Tramadol |url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html |website=Drugs.com |accessdate=22 December 2018 |language=en}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୧୮ରେ ଏହାର ଏକ ମାତ୍ରା ଔଷଧର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୦.୦୫ ଡଲାର ଥିଲା । <ref>{{cite web |title=NADAC as of 2018-12-19 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=22 December 2018 |language=en |archive-date=2018-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |url-status=dead }}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇଥିବା ଔଷଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ନାମ ୩୯ତମ ସଂଖ୍ୟାରେ ଥିଲା ଓ ୧୯ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == * [https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html Medline Plus – Patient Information] Medline Plus (A Service of the U.S. National Library of Medicine) * [https://web.archive.org/web/20160210222009/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Tramadol U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal – Tramadol] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] hrhifv0g5duuc57ieso7wa8xcr6acs2 0 69391 606817 510717 2026-09-24T03:40:23Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606817 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Meloxicam}} {{Infobox drug | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 459437267 | IUPAC_name = 4-hydroxy-2-methyl-''N''-(5-methyl-2-thiazolyl)-2''H''-1,2-benzothiazine-3-carboxamide-1,1-dioxide. | image = Meloxicam2DACS.svg | width = 250 <!--Clinical data--> | tradename = Mobic, Metacam, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|meloxicam}} | MedlinePlus = a601242 | pregnancy_AU = C | pregnancy_US = C | pregnancy_category = | legal_AU = S4 | legal_UK = POM | legal_US = Rx-only | routes_of_administration = By mouth <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 89%<ref name=drugs1996>{{cite journal |last=Noble|first=S|author2=Balfour, JA|title=Meloxicam.|journal=Drugs|date=March 1996|volume=51|issue=3|pages=424–30; discussion 431–32|doi=10.2165/00003495-199651030-00007|pmid=8882380}}</ref> | protein_bound = 99.4%<ref name=drugs1996/> | metabolism = [[Liver]] ([[CYP2C9]] and [[CYP3A4|3A4]]-mediated)<ref name=drugs1996/> | elimination_half-life = 20 hours<ref name=drugs1996/> | excretion = Urine and faeces equally<ref name=drugs1996/> <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 7220 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 71125-38-7 | ATC_prefix = M01 | ATC_suffix = AC06 | PubChem = 5281106 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00814 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 10442740 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = VG2QF83CGL | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D00969 | ChEBI_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEBI = 6741 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 599 | PDB_ligand = MXM <!--Chemical data--> | C=14 | H=13 | N=3 | O=4 | S=2 | molecular_weight = 351.403 g/mol | smiles = Cc1cnc(s1)NC(=O)C\3=C(/O)c2ccccc2S(=O)(=O)N/3C | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C14H13N3O4S2/c1-8-7-15-14(22-8)16-13(19)11-12(18)9-5-3-4-6-10(9)23(20,21)17(11)2/h3-7,18H,1-2H3,(H,15,16,19) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = ZRVUJXDFFKFLMG-UHFFFAOYSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ମେଲୋକ୍ସିକାମ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Meloxicam''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ମୋବିକ'''/ '''Mobic''') ଏକ ଏନଏସଏଆଇଡି ([[:en:nonsteroidal anti-inflammatory drug|nonsteroidal anti-inflammatory drug]] or NSAID) ଯାହା [[ରିଉମାଟଏଡ ଡିଜିଜ]] ([[:en:rheumatic disease|rheumatic disease]]) ଓ [[ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ]] ରୋଗରେ ହେଉଥିବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ପ୍ରଦାହର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=1112–1113|edition=76}}</ref><ref name=AHFS2018/> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018>{{cite web |title=Meloxicam Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/meloxicam.html |website=Drugs.com |publisher=AHFS |accessdate=23 December 2018 |language=en}}</ref> ଏହାକୁ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ରା ବା ଡୋଜରେ ଅଳ୍ପ ଅବଧି ନିମନ୍ତେ ଦେବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ମେଲୋକ୍ସିକାମର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଉଦର ଯନ୍ତ୍ରଣା, ମୁଣ୍ଡ ଓଜନିଆ, ଫୁଲା, [[ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା]] ଓ [[ରାସ୍]] ହୁଏ ।<ref name=AHFS2018/> ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ, [[ସ୍ଟ୍ରୋକ]], ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା ଓ ଉଦର ଘାଆ ([[:en:stomach ulcer|stomach ulcer]]) ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> ଗର୍ଭର ତ୍ରୈମାସିକ ([[:en:third trimester of pregnancy|third trimester of pregnancy]]) ସମୟରେ ଏହା ଦିଆଯାଏନାହିଁ । <ref name=AHFS2018/> ଏହା କ‌କ୍ସ-୧ ([[:en:cyclooxygenase-1|cyclooxygenase-1]]/ COX-1) ଅପେକ୍ଷା କ‌କ୍ସ-୨କୁ ([[:en:cyclooxygenase-2|cyclooxygenase-2]]/ COX-2) ଅଧିକ ଅବରୋଧ କରେ ।<ref name=AHFS2018/> ଏହା ଅକ୍ସିକାମ ([[:en:oxicam|oxicam]]) ପରିବାରର ଏକ ରାସାୟନିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ [[ପିରୋକ୍ସିକାମ]] ([[:en:piroxicam|piroxicam]]) ସ‌ହ ନିକଟ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥାଏ । <ref name=AHFS2018/> <!-- ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୦୦ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2018/> ଏହାକୁ ବେରିଙ୍ଗର-ଇଙ୍ଗେଲହେମ ([[:en:Boehringer-Ingelheim|Boehringer-Ingelheim]]) ବିକଶିତ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ଆକାରରେ ମିଳେ ।<ref name=AHFS2018/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ସନ ୨୦୧୮ରେ ୦.୦୨ ଡଲାରରୁ କମ୍ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=NADAC as of 2018-12-19 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=22 December 2018 |language=en |archive-date=2018-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |url-status=dead }}</ref> ଏହି ସମୟରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ୦.୧୩ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା ।<ref name=BNF76/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୨୧ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇଥିଲା ଓ ଏହା ୩୬ତମ ସର୍ଭାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିସନ ହୋଇଥିବା ଔଷଧ ଥିଲା । <ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== *[http://www.metacam.com Manufacturer's official product website for the veterinary formulations] *[https://web.archive.org/web/20111215215953/http://www.fda.gov/downloads/AnimalVeterinary/Products/ApprovedAnimalDrugProducts/DrugLabels/UCM050395.pdf FDA Metacam] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 2c11g6jpo0xehhm2znfmwdf4v854lvz 0 69399 606894 511980 2026-09-24T05:27:18Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606894 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Citalopram}} {{Drugbox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 443526669 | IUPAC_name = (''RS'')-1-[3-(Dimethylamino)propyl]-1-(4-fluorophenyl)-1,3-dihydroisobenzofuran-5-carbonitrile | image = Citalopram racemic.svg | width = 190 | caption = (''R'')-(−)-citalopram (top),<br />(''S'')-(+)-citalopram (bottom) | chirality = [[Racemic mixture]] <!--Clinical data--> | pronounce = {{IPAc-en|s|aɪ|ˈ|t|æ|l|ə|ˌ|p|r|æ|m|,_|s|ɪ|-}};{{refn|{{MerriamWebsterDictionary|Citalopram}}}} | tradename = Celexa, Cipramil, others (see below) | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|citalopram-hydrobromide}} | MedlinePlus = a699001 | pregnancy_US = C | routes_of_administration = [[Oral administration|By mouth]] | class = [[Selective serotonin reuptake inhibitor]] (SSRI)<ref name=AHFS2018/> <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 80% <br/>peak at 4 h<ref name=AHFS2018/> | metabolism = [[Liver]] ([[CYP3A4]] and [[CYP2C19]]) | metabolites = Desmethylcitalopram (DCT) and didesmethylcitalopram (DDCT) | elimination_half-life = 35 h | excretion = Mostly as unmetabolized citalopram, partly DCT and traces of DDCT in urine <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 7547 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 59729-33-8 | ATC_prefix = N06 | ATC_suffix = AB04 | ATC_supplemental = | PubChem = 2771 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00215 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 2669 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 0DHU5B8D6V | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D07704 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 3723 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 549 <!--Chemical data--> | C=20 | H=21 | F=1 | N=2 | O=1 | molecular_weight = 324.392 g/mol | SMILES = Fc1ccc(cc1)C3(OCc2cc(C#N)ccc23)CCCN(C)C | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C20H21FN2O/c1-23(2)11-3-10-20(17-5-7-18(21)8-6-17)19-9-4-15(13-22)12-16(19)14-24-20/h4-9,12H,3,10-11,14H2,1-2H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = WSEQXVZVJXJVFP-UHFFFAOYSA-N |legal_UK = POM|legal_US = Rx-only|legal_AU = s4 }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ସିଟାଲୋପ୍ରାମ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Citalopram''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ସେଲେକ୍ସା'''/ '''Celexa''', ଏକ ସେଲେକ୍ଟିଭ [[ସେରୋଟୋନିନ ରିଅପଟେକ ଇନହିବିଟର]] ([[:en:selective serotonin reuptake inhibitor|selective serotonin reuptake inhibitor]] or SSRI) ଶ୍ରେଣୀର ଅବସାଦରୋଧୀ ([[:en:antidepressant|antidepressant]]) ଔଷଧ ।<ref name=AHFS2018/> [[ପ୍ରମୁଖ ଅବସାଦ ବେମାରୀ]], [[ଅବସେସିଭ-କମ୍ପଲସିଭ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର]], [[ପ୍ୟାନିକ ଡିଜ‌ଅର୍ଡ଼ର]], ଓ ସୋସିଆଲ ଫୋବିଆ ([[:en:social phobia|social phobia]]) ଆଦି ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018>{{cite web |title=Citalopram Hydrobromide Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/citalopram-hydrobromide.html |website=Drugs.com |publisher=AHFS |accessdate=23 December 2018 |language=en}}</ref>ଏକରୁ ଚାରି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ଉପକାରୀତା ଜଣାଯାଏ । <ref name=AHFS2018/> ଏହି ଔଷଧ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ସେଟାଲୋପ୍ରାମର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଇ, ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା, ଯୌନ ସମସ୍ୟା, ଥକ୍କାଣ, ସ୍ୱେଦ ନିର୍ଗତ ଓ ଅସ୍ଥିରତା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ୨୫ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ [[ଆତ୍ମହତ୍ୟା]] ସଙ୍କଟ, [[ସେରୋଟୋନିନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]], [[ଗ୍ଲକୋମା]] ଓ ପ୍ରଲମ୍ବିତ କ୍ୟୁଟି ([[:en:QT prolongation|QT prolongation]]) ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> [[ଏମଏଓ ଇନହିବିଟର]] ([[MAO inhibitor|MAO inhibitor]]) ନେଉଥିବା ରୋଗୀକୁ ଏହା ଦିଆଯାଏନାହିଁ ।<ref name=AHFS2018/> ଏହି ଔଷଧ ନେବା ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ [[ଆଣ୍ଟିଡିପ୍ରେସାଣ୍ଟ ଡିସକଣ୍ଟିନୁଏସନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]] ([[:en:Antidepressant discontinuation syndrome|Antidepressant discontinuation syndrome]]) ହୁଏ । <ref name=AHFS2018/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଦେଲେ ଶିଶୁର କ୍ଷତି ସାଧନ କରିପାରେ ।<ref>{{cite web |title=Citalopram (Celexa) Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/citalopram.html |website=Drugs.com |accessdate=23 December 2018 |language=en}}</ref> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୧୯୯୮ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସିଟାଲୋପ୍ରାମ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2018/> ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ଭାବରେ ମିଳେ ।<ref name=BNF76/> ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ଔଷଧର ଏକ ମାସର ଖର୍ଚ୍ଚ ୨୦ ପାଉଣ୍ଡରୁ କମ୍ ମୁଲ୍ୟରେ ମିଳେ । <ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|page=361|edition=76}}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏକ ମାସର ମୂଲ୍ୟ ୫୦-୧୦୦ ଡଲାର ।<ref>{{cite book |title=Tarascon Pharmacopoeia 2017 Professional Desk Reference Edition |date=2016 |publisher=Jones & Bartlett Learning |isbn=9781284118957 |page=440 |url=https://books.google.ca/books?id=ZObCDgAAQBAJ&pg=PA440 |language=en}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୧୬ରେ ୨୬ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ଏହା ୨୧ତମ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇଥିଲା । <ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> == ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == * [http://emc.medicines.org.uk/emc/assets/c/html/displaydoc.asp?documentid=1070 Cipramil Patient Information Leaflet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218142246/http://emc.medicines.org.uk/emc/assets/c/html/displaydoc.asp?documentid=1070 |date=2008-12-18 }} * [https://web.archive.org/web/20160408081019/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Citalopram U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal - Citalopram] * [https://web.archive.org/web/20121130114418/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0001041/ Citalopram on PubMed Health] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] seo43nisd38setf8ogcgd07ylmkiv74 0 69416 606857 511362 2026-09-24T04:40:29Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606857 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lisinopril}} {{Infobox drug | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | caption = Chemical structure of lisinopril | verifiedrevid = 432833853 | IUPAC_name = (2''S'')-1-[(2''S'')-6-amino-2-<nowiki>[[</nowiki>(1''S'')-1-carboxy-3-phenylpropyl]amino]hexanoyl]pyrrolidine-2-carboxylic acid | image = Lisinopril structure.svg | alt = Structural formula of lisinopril | image2 = Lisinopril zwitterion 3D ball.png | alt2 = Ball-and-stick model of the lisinopril zwitterion <!--Clinical data test--> | pronounce = {{IPAc-en|l|aɪ|ˈ|s|ɪ|n|ə|p|r|ɪ|l}}, {{respell|ly|SIN|ə-pril}} | tradename = Prinivil, Zestril, others<ref name=Brands>{{cite web |title=Lisinopril |url=https://www.drugs.com/international/lisinopril.html |website=Drugs.com |accessdate=23 December 2018 |language=en}}</ref> | Drugs.com = {{Drugs.com|monograph|lisinopril}} | MedlinePlus = a692051 | pregnancy_category = D (not recommended)<ref name=AHFS2018/> | legal_status = Rx-only | routes_of_administration = By mouth <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = approx. 25%, but wide range between individuals (6 to 60%) | protein_bound = 0 | metabolism = None | elimination_half-life = 12 hours | excretion = Eliminated unchanged in urine <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 6360 | CAS_number = 83915-83-7 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4514933 | ATC_prefix = C09 | ATC_suffix = AA03 | ATC_supplemental = | ChEBI_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEBI = 43755 | PubChem = 5362119 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = APRD00560 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D00362 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1237 | synonyms = <small>(2''S'')-1-[(2''S'')-6-amino-2-<nowiki/>{[(1''S'')-1-carboxy-3-phenylpropyl]amino}hexanoyl]pyrrolidine-2-carboxylic acid</small> | UNII_Ref = {{fdacite|changed|FDA}} | UNII = 7Q3P4BS2FD | PDB_ligand = LPR <!--Chemical data--> | C=21 | H=31 | N=3 | O=5 | molecular_weight = 405.488 g/mol | smiles = O=C(O)[C@H]2N(C(=O)[C@@H](N[C@H](C(=O)O)CCc1ccccc1)CCCCN)CCC2 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C21H31N3O5/c22-13-5-4-9-16(19(25)24-14-6-10-18(24)21(28)29)23-17(20(26)27)12-11-15-7-2-1-3-8-15/h1-3,7-8,16-18,23H,4-6,9-14,22H2,(H,26,27)(H,28,29)/t16-,17-,18-/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = RLAWWYSOJDYHDC-BZSNNMDCSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଲିସିନୋପ୍ରିଲ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Lisinopril''') ଏକ ଏସିଇ ଇନହିବିଟର ([[:en:ACE inhibitor|angiotensin-converting enzyme (ACE) inhibitor]]) ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ ଯାହା [[ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ]], [[ହୃଦ୍‌ପାତ]] ଓ [[ହୃଦ୍‌ଘାତ]] ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ; ଯଦିଓ କଳା ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକଙ୍କ ([[:en:black people|black]]) ପାଇଁ [[କ୍ୟାଲସିଅମ-ଚ୍ୟାନେଲ ବ୍ଲକର]] ([[:en:calcium-channel blockers|calcium-channel blockers]]) ବା ଥିଆଜାଇଡ ଡାଇୟୁରେଟିକ ([[:en:thiazide diuretics|thiazide diuretics]]) ଭଲ କାମ କରେ । <ref name=AHFS2018/> [[ମଧୁମେହ]] ରୋଗ ଥିଲେ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା ([[:en:kidney problems|kidney problems]]) ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ଲିସିନୋପ୍ରିଲ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ । <ref name=AHFS2018/> ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ଆସିବାକୁ ପ୍ରାୟ ୪ ସପ୍ତାହ ଲାଗେ । <ref name=AHFS2018/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଲିସିନୋପ୍ରିଲର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା]], ମୁଣ୍ଡ ଓଜନିଆ ଲାଗିବା, ଥକ୍କାଣ ଅନୁଭବ, କାଶ, ଅଇ ଓ ରାସ୍ ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ [[ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ]] ([[:en:low blood pressure|low blood pressure]]), ଯକୃତ ସମସ୍ୟା ଓ [[ଆଞ୍ଜିଓଇଡିମା]] ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> ଶିଶୁର ହାନୀ କରୁଥିବାରୁ, [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ ।<ref name=AHFS2018/> [[ରେନିନ-ଆଞ୍ଜିଓଟେନସିନ ସିସ୍ଟମ]]କୁ ([[:en:Renin–angiotensin system|renin-angiotensin-aldosterone system]]) ଅବରୋଧ କରି ଲିସିନୋପ୍ରିଲ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2018/> <!-- ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]<nowiki/>ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଲିସିନୋପ୍ରିଲ ସନ ୧୯୮୭ରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2018>{{cite web |title=Lisinopril Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/lisinopril.html |website=Drugs.com |publisher=AHFS |accessdate=23 December 2018 |language=en}}</ref> ଏହା ଜେନେରିକ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ଔଷଧ ନାମରେ ମିଳେ ।<ref name=AHFS2018/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ମାସର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ସନ ୨୦୧୮ରେ ୦.୭୦ ଡଲାର ଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=NADAC as of 2018-12-19 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=22 December 2018 |language=en |archive-date=2018-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |url-status=dead }}</ref> [[ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ|ଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ]]<nowiki/>ରେ ସନ ୨୦୧୮ରେ [[ଏନଏଚଏସ]]ର ([[:en:NHS|NHS]]) ଏକ ମାସର ଖର୍ଚ୍ଚ ବାବଦ ପ୍ରାୟ ୧୦ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା । <ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=170|edition=76}}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ୧୧୦ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ୨ୟ ସର୍ବାଧିକ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ == {{refbegin}} * {{cite journal | vauthors = Fogari R, Zoppi A, Corradi L, Lazzari P, Mugellini A, Lusardi P | title = Comparative effects of lisinopril and losartan on insulin sensitivity in the treatment of non diabetic hypertensive patients | journal = Br J Clin Pharmacol | volume = 46 | issue = 5 | pages = 467–71 |date=November 1998 | pmid = 9833600 | pmc = 1873694 | doi = 10.1046/j.1365-2125.1998.00811.x }} * {{cite journal | vauthors = Bussien JP, Waeber B, Nussberger J, Gomez HJ, Brunner HR | title = Once-daily lisinopril in hypertensive patients: Effect on blood pressure and the renin-angiotensin system | journal = Curr Therap Res | volume = 37 | pages = 342–51 | year = 1985 | pmid = | pmc = }} {{refend}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == * [https://web.archive.org/web/20160304141237/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Lisinopril+anhydrous U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal – Lisinopril] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] d8wr1gy017msw9yr2tdm76ftjszj802 0 69446 606926 512396 2026-09-24T06:09:03Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606926 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Hydrocodone/paracetamol}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 470622128 | image = Vicodin5mg.jpg <!--Combo data--> | type = combo | component1 = Hydrocodone | class1 = [[Opioid|Opioid analgesic]] | component2 = Paracetamol | class2 = [[Anilides|Anilide analgesic]] | component4 = <!-- Drugname, autom --> | class4 = <!-- Group, manual link using [[..|..]] --> <!--Clinical data--> | tradename = Hycet, Lorcet, Norco, Vicodin, others | synonyms = Hydrocodone/acetaminophen, hydrocodone/APAP | Drugs.com = {{drugs.com|pro|hydrocodone-and-acetaminophen}} | licence_EU = <!-- EMEA requires brand name --> | licence_US = | pregnancy_AU = <!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --> | pregnancy_US = C | pregnancy_category = | legal_AU = <!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--> | legal_CA = <!-- Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> | legal_UK = <!-- GSL, P, POM, CD, or Class A, B, C --> | legal_US = Schedule II | routes_of_administration = [[Oral administration|By mouth]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = >80% | metabolism = Hydrocodone: extensively [[liver]], primarily [[CYP3A4]];<br>Acetaminophen: liver, [[CYP2E1]] | elimination_half-life = for hydrocodone: 228–294 mins (3.8–4.9 hrs); for paracetamol: 120–240 mins (2–4 hrs) | excretion = for hydrocodone: urinary; for paracetamol: urinary (10–15% unchanged) <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|changed|??}} | CAS_number = | PubChem = 11247932 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 9422965 | ATCvet = | ATC_prefix = N02A | ATC_suffix = A08- <!--Chemical data--> }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ହାଇଡ୍ରୋକୋଡୋନ/ପାରାସେଟାମୋଲ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Hydrocodone/paracetamol''', ଅନ୍ୟ ନାମ '''ହାଇଡ୍ରୋକୋଡୋନ/ଆସେଟାମିନୋଫେନ''') ଦୁଇଟି ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ ଔଷଧର ମିଶ୍ରଣ ଯେଉଁଥିରେ [[ହାଇଡ୍ରୋକୋଡୋନ]] ([[:en:hydrocodone|hydrocodone]]) ଓ [[ପାରାସେଟାମୋଲ]]/ଆସେଟାମିନୋଫେନ ଥାଏ । <ref name=Pro2018/> ମଧ୍ୟମ ଓ ସାଂଘାତିକ ଧରଣର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ([[:en:pain|pain]]) ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=Pro2018/><ref name=Man2010>{{cite book |last1=Mancano |first1=Michael |last2=Gallagher |first2=Jason |title=Frequently Prescribed Medications |date=2010 |publisher=Jones & Bartlett Learning |isbn=9780763781170 |page=7 |url=https://books.google.ca/books?id=EUV5CjvH9B4C&pg=PA7 |language=en}}</ref> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=Pro2018/> [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]<nowiki/>ରେ ସାଧାରଣତଃ ଏହା ଆମୋଦ ଦାୟକ ([[:en:Recreational use|Recreational use]]) ଔଷଧ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।<ref>{{cite book |last1=Parrillo |first1=Vincent N. |title=Encyclopedia of Social Problems |date=2008 |publisher=SAGE |isbn=9781412941655 |page=262 |url=https://books.google.ca/books?id=mRGr_B4Y1CEC&pg=PT306 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Singla |first1=A |last2=Sloan |first2=P |title=Pharmacokinetic evaluation of hydrocodone/acetaminophen for pain management. |journal=Journal of opioid management |date=2013 |volume=9 |issue=1 |pages=71–80 |doi=10.5055/jom.2013.0149 |pmid=23709306}}</ref> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ହାଇଡ୍ରୋକୋଡୋନ/ପାରାସେଟାମୋଲ ଔଷଧର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମୁଣ୍ଡ ଓଜନିଆ, ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ, [[କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ]] ଓ ବାନ୍ତି ହୋଇପାରେ ।<ref name=Pro2018/><ref name=Man2010/> ସାଂଘାତିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଔଷଧ ନିଶା ([[:en:drug addiction|addiction|]]), ମାନ୍ଦା ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା, ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ([[:en:low blood pressure|low blood pressure]]), [[ସେରୋଟୋନିନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]], [[ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ]] ଓ ଯକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଫେଲ ହୁଏ ।<ref name=Pro2018/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାର ହାନୀକାରକ ହୋଇପାରେ ।<ref name=Pro2018/> ଆଲକ‌ହଲ ([[:en:ethanol|alcohol]]) ସାଥିରେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ ।<ref name=Man2010/> ଏମୟୁ-ଓପିଅଏଡ ରିସେପ୍ଟର ([[:en:mu-opioid receptor|mu-opioid receptor]]) ସାଥିରେ ଏହା ଅନୁବନ୍ଧିତ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।<ref name=Pro2018/> ପାରାସେଟାମୋଲ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ନାହିଁ ।<ref name=Pro2018/> <!-- ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତିSociety and culture --> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୧୯୮୨ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ହାଇଡ୍ରୋକୋଡୋନ/ପାରାସେଟାମୋଲ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=Pro2018>{{cite web |title=Hydrocodone and Acetaminophen - FDA prescribing information |url=https://www.drugs.com/pro/hydrocodone-and-acetaminophen.html |website=Drugs.com |accessdate=23 December 2018 |language=en}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହା ଏକ ସିଡ୍ୟୁଲ ୨ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ([[:en:schedule II controlled substance|schedule II controlled substance]]) ଔଷଧ ।<ref name=Pro2018/> ସେଠାରେ ସନ ୨୦୧୬ରେ ହାଇଡ୍ରୋକୋଡୋନ/ପାରାସେଟାମୋଲର ୪୫ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ୧୩ତମ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଔଷଧର ମାନ୍ୟତା ଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> [[ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ|ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର]]<nowiki/>ରେ ଏହା ମିଳେନି ।<ref>{{cite news |last1=Atkins |first1=Lucy |title=Know what a Vike is? |url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2001/aug/16/healthandwellbeing.health1 |accessdate=23 December 2018 |work=The Guardian |date=16 August 2001}}</ref> ଏହାର ଅନେକ ବିକ୍ରୟ ନାମ ମଧ୍ୟରୁ '''ଭିକୋଡିନ''' ଅନ୍ୟତମ ।<ref name=Pro2018/> ==ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ== * [[:en:Hydrocodone/aspirin|Hydrocodone/aspirin]] * [[:en:Hydrocodone/ibuprofen|Hydrocodone/ibuprofen]] * [[:en:Oxycodone/paracetamol|Oxycodone/paracetamol]] ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== * [http://www.usdoj.gov/dea/pubs/scheduling.html Vicodin U.S. DEA Drug Schedule] * [http://www.deadiversion.usdoj.gov/21cfr/cfr/1300/1300_01.htm Vicodin U.S. Federal Regulations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170118070930/https://www.deadiversion.usdoj.gov/21cfr/cfr/1300/1300_01.htm |date=2017-01-18 }} * [https://web.archive.org/web/20160305073512/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Acetaminophen+mixture+with+hydrocodone+bitartrate U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal - Vicodin] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 74qqlv1jr5qy2nqxp6zgl7w95m4a50l 0 69455 606644 586337 2026-09-23T23:18:01Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606644 wikitext text/x-wiki '''କେରଳରେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ଗହଣରେ ବାଲ୍ୟ ବିବାହ'''ର ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ୧୪ ଜୁନ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଜାରି ଏକ ପରିପତ୍ରଦ୍ୱାରା ସମ୍ବୋଧିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା [[କେରଳ]]<nowiki/>ରେ ସତ୍ତାରୁଢ ୟୁନାଇଟେଡ ଡେମୋକ୍ରେଟିକ ଫ୍ରଣ୍ଟ (UDF)ର ଅଂଶ, "ଇଣ୍ଡିଆନ ୟୁନିଅନ ମୁସଲିମ ଲିଗ"ର ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା । ଏଥିରେ ବିବାହ ପଞ୍ଜିକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କୁ "ବାଲ୍ୟ ବିବାହ ନିଷେଧ ଅଧିନିୟମ, ୨୦୦୬"ଦ୍ୱାରା ନିରୁପିତ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ମୁସଲିମ ବର ଏବଂ କନ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ ପଞ୍ଜିକରଣ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା । ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଓ ମୁସଲିମ ମହିଳା ସଙ୍ଗଠନ କହିଥିଲେ କି, ଏହାଦ୍ୱାରା ବାଲ୍ୟ ବିବାହକୁ ଉତ୍ସାହ ମିଳିବ । ସଂଶୋଧନ ପରେ, କେବଳ ୨୮ {{nbsp}} ଜୁନ ୨୦୧୩ ମସିହା ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା କମ ବୟସର ବିବାହକୁ ପଞ୍ଜିକୃତ କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/underage-marriage-among-muslims-in-kerala-ignites-debate/1177466/1 |title=Underage marriage among Muslims in Kerala ignites debate - Indian Express |publisher=Archive.indianexpress.com |date=2013-10-03 |accessdate=2014-06-10}}</ref><ref>{{cite web|author=Ananthakrishnan G. |url=http://www.telegraphindia.com/1130624/jsp/nation/story_17041236.jsp#.U5bf3HZ79NQ |title=Child marriage row in Kerala |publisher=Telegraphindia.com |date=2013-06-24 |accessdate=2014-06-10}}</ref> କେରଳରେ ୯ଟି ପ୍ରମୁଖ ମୁସଲିମ ସଂଗଠନ ସାମୁଦାୟିକ ବିବାହ-ବୟସ ପ୍ରତିବନ୍ଧରୁ ଛାଡ଼ ପାଇବାକୁ ଆଇନ ସମ୍ବନ୍ଧିୟ କାର୍ଯ୍ୟନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=http://daily.bhaskar.com/article/NAT-TOP-keralite-muslim-group-wants-supreme-court-to-legalise-child-marriage-4382436-NOR.html |title=Keralite Muslim group wants Supreme Court to legalise child marriage |publisher=daily.bhaskar.com |date=2013-09-22 |accessdate=2014-06-12 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714133054/http://daily.bhaskar.com/article/NAT-TOP-keralite-muslim-group-wants-supreme-court-to-legalise-child-marriage-4382436-NOR.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/muslim-groups-want-minimum-marital-age-scrapped/1/311127.html |title=Muslim groups want minimum marital age scrapped : Featured, News - India Today |publisher=Indiatoday.intoday.in |date=2013-09-22 |accessdate=2014-06-12}}</ref> ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିବାହର ନ୍ୟୁନତମ ବୟସ (ବାଲ୍ୟ ବିବାହ ଅଧିନିୟମଦ୍ୱାରା ୧୮ ବର୍ଷ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ) ସହିତ ଏହାର (ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ) ମୁସଲିମ ଆଇନର ଉଲଙ୍ଘନ କରିଥାଏ ।<ref>{{cite web |url=http://www.outlookindia.com/news/article/Marriage-Age-Row-CPIM-Says-IUML-Behind-Move/811169 |title=Marriage Age Row: CPI(M) Says IUML Behind Move |publisher=Outlookindia.com |date= |accessdate=2014-06-12 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714143907/http://www.outlookindia.com/news/article/Marriage-Age-Row-CPIM-Says-IUML-Behind-Move/811169 |url-status=dead}}</ref> ==ପୃଷ୍ଠଭୂମି== ଭାରତୀୟ ୟୁନିଅନ ମୁସଲିମ ଲିଗ (IUML) ବାଲ୍ୟ ବିବାହ ଅଧିନିୟମର ବିରୋଧ ଏହି ଆଧାରରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଲେଖିଥିଲେ କି, ଏହା ମୁସଲିମ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନର ଉଲଙ୍ଘନ କରିଥାଏ ।<ref>{{cite web|author=Special Correspondent |url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/muslim-groups-oppose-ban-on-child-marriage/article5155367.ece |title=Muslim groups oppose ban on child marriage |publisher=The Hindu |date=2013-09-22 |accessdate=2014-06-10}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/Muslim-organizations-in-Kerala-root-for-under-18-marriage/articleshow/22873559.cms |title=Muslim organizations in Kerala root for under-18 marriage - The Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date=2013-09-22 |accessdate=2014-06-12}}</ref> [[ଭାରତ]]ରେ "ସାଂସ୍କୃତିକ ବାଲ୍ୟ ବିକାଶ ଯୋଜନାର ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ, ୧୩ରୁ ୧୮ ବୟସ ସୀମାର ୩,୪୦୦ କନ୍ୟା ମାନଙ୍କ ବିବାହ ମଲପ୍ପୁରମରେ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କେରଳରେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ବିବାହରେ ୨,୮୦୦ ମୁସଲିମ ଥିଲେ । ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ବାଲ୍ୟ ବିବାହରେ ୪,୯୫୫ କନ୍ୟା ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୪,୨୪୯ ମୁସଲିମ ଥିଲେ । ହୁଏତ ଅଧିକାଂଶ ମୁସଲିମ ଧାର୍ମୀକ ସଂଗଠନ ଓ ମୌଲାବୀୟମାନେ ସରକାରୀ ପରିପତ୍ରକୁ ବଞ୍ଚେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୁସଲିମ ମହିଳାମାନେ ଏହାର ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/child-marriage-indian-union-muslim-league-kerala-underage-marriages/1/287096.html |title=Legalising underage marriage is Indian Union Muslim League's new ploy to gain political mileage in Kerala : NATION - India Today |publisher=Indiatoday.intoday.in |date= |accessdate=2014-06-10}}</ref> ==ଉଦାହରଣ== ଜଣେ ୨୮ ବର୍ଷୀୟ [[ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେତ|ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ]]<nowiki/>ର ନାଗରିକ, ମୁହମ୍ମଦ ଅବଦୁଲ କରୀମ ଅବଦୁଲହମ୍ମଦ ୨୦୧୩ ମସିହା ଜୁନ ୧୩ ତାରିଖରେ ମଲପ୍ପୁରମର ଏକ ଅନାଥଆଶ୍ରମରୁ ୧୭ ବର୍ଷୀୟ କନ୍ୟା ସହିତ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପରେ ଦେଶ ଛାଡି ଚାଲିଗଲେ । ପରେ ସେ ଟେଲିଫୋନଦ୍ୱାରା ସେହି କନ୍ୟାକୁ "ଟ୍ରିପଲ ତଲାଖ"ଦ୍ୱାରା ଛାଡପତ୍ର ଦେଇଦେଲେ ।<ref>{{cite web|author=Special Correspondent |url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/child-marriage-plea-to-extradite-arab-national/article5383058.ece |title=Child marriage: plea to extradite Arab national |publisher=The Hindu |date=2013-11-23 |accessdate=2014-06-10}}</ref> ଅନୁମାନ କରାଯାଏ କି, ଏହି ଘଟଣାରୁ ବାଲ୍ୟ ବିବାହକୁ ନେଇ ଆନ୍ଦୋଳନ ହୋଇଥିଲା,<ref>{{cite web|author=R K Nair |url=http://www.thehindubusinessline.com/blogs/blog-rknair/the-politics-of-child-marriage/article5247403.ece |title=The politics of child marriage &#124; Business Line |publisher=Thehindubusinessline.com |date=2013-10-18 |accessdate=2014-06-12}}</ref>ଏବଂ [[କେରଳ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]] ପରେ କନ୍ନୁରରେ ୧୪ ବର୍ଷୀୟ କନ୍ୟାର ବିବାହ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Court-stops-a-14-year-old-girl-from-married-off/articleshow/22188538.cms |title=Court stops a 14-year-old girl from married off - The Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date=2013-08-31 |accessdate=2014-06-12}}</ref> ==ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର == ପ୍ରଯୋଜକ ଆର୍ୟଦାନ ଶୁକ୍ଥ (Aryadan Shoukath''')''' ଏହି ବିଷୟ ଉପରେ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ପାଦମ ଓନ୍ନୁ:ଓରୂ ଭିଲାପମ (Paadam Onnu: Oru Vilapam''')''' ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରଶଂସା ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite web|author=R Gopakumar, THIRUVANANTHAPURAM, June 19, DHNS: |url=http://www.deccanherald.com/content/170084/child-marriages-high-kerala.html |title=Child marriages high in Kerala |publisher=Deccanherald.com |date= |accessdate=2014-06-10}}</ref> ==ଆଧାର== tcqnekbkgjxum38pk3r9qizfzrjaw62 0 69467 606611 506314 2026-09-23T22:14:35Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606611 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Insulin glargine}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | verifiedrevid = 458271727 | IUPAC_name = Recombinant human insulin <!-- Clinical data --> | tradename = Lantus, Toujeo, Abasaglar, Basaglar, other | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|insulin_glargine}} | MedlinePlus = a600027 | pregnancy_AU = <!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --> | pregnancy_US = C | licence_EU = yes | legal_AU = <!-- Unscheduled / S2 / S4 / S8 --> | legal_UK = POM | legal_US = Rx-only | routes_of_administration = [[Subcutaneous injection|Subcutaneous]] <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 160337-95-1 | ATC_prefix = A10 | ATC_suffix = AE04 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00047 | IUPHAR_ligand = 7572 | UNII_Ref = {{fdacite|changed|FDA}} | UNII = 2ZM8CX04RZ | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D03250 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|changed|chemspider}} | ChemSpiderID = none <!-- Chemical data --> | C=267 | H=404 | N=72 | O=78 | S=6 | molecular_weight = 6063 g/mol }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଇନସୁଲିନ ଗ୍ଲାର୍ଜିନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Insulin glargine''', ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀକ ନାମ ଲାଣ୍ଟସ) ଏକ ଦୀର୍ଘ-କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ [[ଇନସୁଲିନ ଆନାଲଗ|ଇନସୁଲିନ]] ([[:en:insulin analogue|insulin]]) ଯାହା ଉଭୟ [[ମଧୁମେହ ଟାଇପ ୧|ଟାଇପ ୧]] ଓ [[ମଧୁମେହ ଟାଇପ ୨|ଟାଇପ ୨ ମଧୁମେହ]] ରୋଗର ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ଔଷଧ ଦେବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏନାହିଁ ।<ref name=BNF76/> ଚର୍ମତଳ ଇଞ୍ଜେକସନ ([[:en:subcutaneous injection|injection just under the skin]]) ଆକାରରେ ଏହା ଦିନ‌କୁ ଥରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ଇଞ୍ଜେକସନ ଦେବାର ଏକ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । <ref name=AHFS2018/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଇନସୁଲିନ ଗ୍ଲାର୍ଜିନର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କମ୍ ରକ୍ତ ଶର୍କରା ([[:en:low blood sugar|low blood sugar]]), ଇଞ୍ଜେକସନ ଦେବା ସ୍ଥାନରେ ସମସ୍ୟା, ଗଲୁ ଓ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ରକ୍ତ ପୋଟାସିଅମ ([[:en:low blood potassium|low blood potassium]]) କମିଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଇନସୁଲିନ ଗ୍ଲାର୍ଜିନ ଅପେକ୍ଷା [[ଏନପିଏଚ ଇନସୁଲିନ]] ([[:en:NPH insulin|NPH insulin]]) ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରାଯାଏ । <ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|page=701|edition=76}}</ref> ଇଞ୍ଜେକସନ ଦେବାପରେ ମାଇକ୍ରୋକ୍ରିସ୍ଟାଲ ([[:en:microcrystal|microcrystal]]) ୨୪ ଘଣ୍ଟା ଧରି ଧୀରେ ନିର୍ଗତ ହୁଏ । <ref name=AHFS2018/> ରକ୍ତରେ ଥିବା [[ଶର୍କରା]]କୁ ([[:en:glucose|glucose]]) ଏହି ଔଷଧ ଅବଶୋଷଣ କରି ଯକୃତରୁ ଶର୍କରା ପ୍ରସ୍ତୁତି କମେଇଦିଏ । <ref name=AHFS2018/> <!-- ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୨୦୦୦ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଇନସୁଲିନ ଗ୍ଲାର୍ଜିନ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2018>{{cite web |title=Insulin Glargine Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/insulin-glargine.html |website=Drugs.com |publisher=AHFS |accessdate=23 December 2018 |language=en}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୧୮ରେ ଏହାର ୧୦୦ ୟୁନିଟ ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୨୬ଡଲାର ଥିଲା । <ref>{{cite web |title=NADAC as of 2018-12-19 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=22 December 2018 |language=en |archive-date=2018-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |url-status=dead }}</ref> ଏହି ସମୟରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ମୁଲ୍ୟ ୨.୩୫ ପା‌ଉଣ୍ଡ ଥିଲା ।<ref name=BNF76/> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୨୬ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ୨୨ତମ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହେବାର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା । <ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> == ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ == * [[:en:Insulin detemir|Insulin detemir]] * [[:en:Insulin degludec|Insulin degludec]] ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== *[https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/medmaster/a600027.html Insulin glargine] - [[MedlinePlus]] * [http://rxed.eu/en/l/Lantus/ Lantus: further information on product characteristics, dosage and studies] * [https://web.archive.org/web/20160304080509/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Insulin+glargine U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal - Insulin glargine] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 9bx2banhx39hz2fev347tapafle6svw 0 69479 606820 510744 2026-09-24T03:41:59Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606820 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Montelukast}} {{Drugbox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 462253627 | IUPAC_name = (''R'',''E'')-2-(1-((1-(3-(2-(7-Chloroquinolin-2-yl)vinyl)phenyl)-3-(2-(2-hydroxypropan-2-yl)phenyl)propylthio)methyl)cyclopropyl)acetic acid | image = Montelukast Structural Formula V.1.svg | width = 250 | image2 = Montelukast 3D ball-and-stick.png | width2 = 250px <!--Clinical data--> | tradename = Singulair, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|montelukast-sodium}} | MedlinePlus = a600014 | pregnancy_AU = B1 | pregnancy_US = B | legal_US = Rx-only | legal_CA = Rx-only | legal_UK = POM | legal_AU = S4 | routes_of_administration = By mouth | class = [[Leukotriene receptor antagonist]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 63–73% | protein_bound = 99% | metabolism = [[Liver]] ([[CYP2C8]]-major, [[CYP3A4]] and [[CYP2C9]]-minor)<ref name="med.org.uk">{{cite web |title=Montelukast 10 mg film coated tablets - Summary of Product Characteristics (SmPC) - (eMC) |url=https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/28220#PHARMACOKINETIC_PROPS |accessdate=23 December 2018 |archive-date=23 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223121027/https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/28220#PHARMACOKINETIC_PROPS |url-status=dead }}</ref> | elimination_half-life = 2.7–5.5 hours | excretion = Biliary <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 3340 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 158966-92-8 | ATC_prefix = R03 | ATC_suffix = DC03 | PubChem = 5281040 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00471 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4444507 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = MHM278SD3E | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D08229 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 50730 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 787 <!--Chemical data--> | C=35 | H=36 | Cl=1 | N=1 | O=3 | S=1 | molecular_weight = 586.184 g/mol | SMILES = O=C(O)CC1(CC1)CS[C@@H](c2cccc(c2)\C=C\c3nc4cc(Cl)ccc4cc3)CCc5ccccc5C(O)(C)C | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C35H36ClNO3S/c1-34(2,40)30-9-4-3-7-25(30)13-17-32(41-23-35(18-19-35)22-33(38)39)27-8-5-6-24(20-27)10-15-29-16-12-26-11-14-28(36)21-31(26)37-29/h3-12,14-16,20-21,32,40H,13,17-19,22-23H2,1-2H3,(H,38,39)/b15-10+/t32-/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = UCHDWCPVSPXUMX-TZIWLTJVSA-N | melting_point = 145 | melting_high = 148 }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ମୋଣ୍ଟେଲୁକାସ୍ଟ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Montelukast''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ସିଙ୍ଗୁଲେୟାର'''/ '''Singulair''') ଔଷଧ [[ଆଜ୍‌ମା]] ରୋଗର ଚିକିତ୍ସାର ସଂରକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ଆଘ୍ରାଣକାରୀ କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ [[:en:inhaled corticosteroids|inhaled corticosteroids]] ଅପେକ୍ଷା ଏହା ଅଳ୍ପ ପସନ୍ଦ କରାଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ତୀବ୍ର ବା ଆକ୍ୟୁଟ ଆଜମାମାନଙ୍କରେ ([[:en:asthma attack|asthma attack]]s) ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ ।<ref name=AHFS2018/> ଆଲର୍ଜିକ ରାଇନାଇଟିସ ([[:en:allergic rhinitis|allergic rhinitis]]) ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ [[ହାଇଭସ]] ([[:en:hives|hives]]) ରୋଗମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦିଆଯାଏ । <ref name=AHFS2018/> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018>{{cite web |title=Montelukast Sodium Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/montelukast-sodium.html |website=Drugs.com |publisher=AHFS |accessdate=23 December 2018 |language=en}}</ref> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ମୋଣ୍ଟେଲୁକାସ୍ଟର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଉଦର ଯନ୍ତ୍ରଣା, କାଶ ଓ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ [[ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ]] ଭଳି ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ [[ଇଓସିନୋଫିଲିଆ]] ([[:en:eosinophilia|eosinophilia]]) ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହା ବିପଦମୁକ୍ତ ଜଣାଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> [[ଲିଉକୋଟ୍ରିଏନ ରିସେପ୍ଟର ଆଣ୍ଟାଗୋନିସ୍ଟ]] ([[:en:leukotriene receptor antagonist|leukotriene receptor antagonist]]) ପରିବାରର ମୋଣ୍ଟେଲୁକାସ୍ଟ ଏକ ସଦସ୍ୟ ।<ref name=AHFS2018/> ମୋଣ୍ଟେଲୁକାସ୍ଟ ଔଷଧ ଫୁସଫୁସରେ [[ଲିଉକୋଟ୍ରିଏନ|ଲିଉକୋଟ୍ରିଏନ]] ଡି୪ର ([[:en:leukotriene]] D4) କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅବରୋଧ କରି ପ୍ରଦାହ ([[:en:inflammation|inflammation]]) କମ୍ କରେ ଓ ସ୍ୱତଃଜାତ ପେଶୀମାନଙ୍କୁ ([[:en:smooth muscle|smooth muscle]]) ଶିଥିଳ କରିଦିଏ ।<ref name=AHFS2018/> <!-- ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୧୯୯୮ର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ମୋଣ୍ଟେଲୁକାସ୍ଟ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2018/> ଏହ ଜେନେରିକ ଔଷଧ ([[:en:generic medication]]) ନାମରେ ମିଳେ ।<ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|page=269|edition=76}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ମୋଣ୍ଟେଲୁକାସ୍ଟ ଔଷଧର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ଏକ ଡୋଜ ପିଛା ୦.୧୫ ଡଲାରରୁ କମ୍ ଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=NADAC as of 2018-12-19 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=22 December 2018 |language=en |archive-date=2018-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |url-status=dead }}</ref> ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏନଏଚଏସ ([[:en:NHS|NHS]]) ନିମନ୍ତେ ଏହାର ଏକ ଡୋଜ ପିଛା ଏକ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ।<ref name=BNF76/> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୨୫ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ବିକ୍ରୟ ତାଲିକାରେ ୨୩ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== * [https://web.archive.org/web/20160304113321/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Montelukast U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal - Montelukast] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] hgt5twp0ii36t48p4lbly7hchrty091 0 69569 606658 590309 2026-09-23T23:30:37Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606658 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ଗିରିଜାକୁମାର ବଳୀୟାରସିଂହ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age |df=y|1954|12|09}} | birth_place = ନାରଗୋଦା, [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା|ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = କବି | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ଭାରତବର୍ଷ<br/>ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀର ଚନ୍ଦ୍ର | spouse = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୨୦୨୫) </BR>[[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (୨୦୦୬) | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ଗିରିଜାକୁମାର ବଳୀୟାରସିଂହ''' ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ।<ref name="Mohanty2006">{{cite book|author=Jatindra Mohan Mohanty|title=History of Oriya Literature|url=https://books.google.com/books?id=HkMLAQAAMAAJ|year=2006|publisher=Vidya|isbn=978-81-903438-0-0}}</ref> କବିତା ସଙ୍କଳନ “ଭାରତ ବର୍ଷ” ପାଇଁ ସେ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ କାବ୍ୟ କବିତା ବର୍ଗରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ<ref>{{Cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php|title=Odisha Sahitya Akademi|website=odishasahityaakademi.org|access-date=2019-02-21|archive-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616080614/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php|url-status=dead}}</ref> ଏବଂ ''ପାଦପୂରଣ'' କବିତା ସଂକଳନ ନିମନ୍ତେ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="m106">{{cite web | last=Nayak | first=Pragyan Nibedita | title=କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇବେ କବି ଗିରିଜା ବଳିୟାରସିଂ... | website=Sambad | date=2026-03-16 | url=https://sambad.in/sahitya-khabara/kendra-sahitya-academy-award-11217722 | language=or | access-date=2026-03-16}}</ref> ଗିରିଜାକୁମାର ବଳୀୟାରସିଂହଙ୍କର ଏକ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାରରେ ସମୟ ବିନିଯୋଗ କରିଥାନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=http://www.odiasahitya.com/members/memberprofile/|title=ଗିରିଜା=https://web.archive.org/web/20190303013918/http://www.odiasahitya.com/members/memberprofile/|url-status=dead|access-date=2019-02-20|archive-date=2019-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190303013918/http://www.odiasahitya.com/members/memberprofile/}}</ref> ୨୦୧୬ ମସିହା କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦିକା [[ମୋନାଲିସା ଜେନା]] ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଗିରିଜାକୁମାର ବଳୀୟାରସିଂହଙ୍କ କବିତାର ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । ==ରଚନାବଳୀ== {| class="wikitable" |+ !ପୁସ୍ତକ !ପ୍ରକାଶନ ବର୍ଷ !ପ୍ରକାଶକ |- | ଭାରତବର୍ଷ | |କାହାଣୀ ପବ୍ଲିକେସନ୍‍ସ୍ |- | ଚାରଣଚର୍ଯ୍ୟା | | କାହାଣୀ ପବ୍ଲିକେସନ୍‍ସ୍ |- | ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀର ଚନ୍ଦ୍ର | | କାହାଣୀ ପବ୍ଲିକେସନ୍‍ସ୍ |- | କ୍ରୌଞ୍ଚମିଥୁନ | | କାହାଣୀ ପବ୍ଲିକେସନ୍‍ସ୍ |- | ତୃଷାତର୍ପଣ | | କାହାଣୀ ପବ୍ଲିକେସନ୍‍ସ୍ |- | ଶୀତଶୀର୍ଷକ | | କାହାଣୀ ପବ୍ଲିକେସନ୍‍ସ୍ |- | କାଲିର କବିତା | | |- | ଉତ୍ତର ମେଘ | | କାହାଣୀ ପବ୍ଲିକେସନ୍ସ୍ |- | ନୀଳ ନିର୍ବାଣ | | କାହାଣୀ ପବ୍ଲିକେସନ୍‍ସ୍ |- | ଡାଇରୀର ଶାଇରୀ | | |- | ପାଦପୂରଣ | | |- | ନିର୍ବାସିତ କବିତା | | |- | ଚର୍ଯାଚୟନ | | |- | କାବ୍ୟପୁରୁଷ | | |- |}<ref>{{cite news |title=ସାକ୍ଷାତକାର : ଶେଷ ରବିବାର |url=https://sambadepaper.com/imageview_185791_1346121_4_71_25-10-2020_8_i_1_sf.html |accessdate=25 October 2020 |issue=ସମ୍ବାଦ ୨୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡିଆ}}</ref> ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୫ ("ପାଦପୂରଣ" ପାଇଁ) * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୬ (“ଭାରତ ବର୍ଷ” ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=ODISHA SAHITYA ACADEMY AWARDED BOOKS AND WRITERS |url=http://magazines.odisha.gov.in/orissaannualreference/2014/pdf/108-109.pdf |website=www.magazines.odisha.gov.in/ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସରକାର |accessdate=25 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201025070625/http://magazines.odisha.gov.in/orissaannualreference/2014/pdf/108-109.pdf |archivedate=25 October 2020 |url-status=live }}</ref> * ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା), ୨୦୦୮<ref>{{cite web |title=ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା |url=http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008054001/http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf|archivedate=8 October 2020 |url-status=live}}</ref>(ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ) * ରତ୍ନମଣି ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ୨୦୨୧<ref>{{cite web |title=ପ୍ରିୟତମାର କବି ଫନୀ ମହାନ୍ତି ପାଇବେ ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ |url=https://indokalingtimes.com/news-11613/ |publisher=Indo Kaling Times |accessdate=6 March 2022 |archive-date=6 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220306063657/https://indokalingtimes.com/news-11613/ |url-status=dead }}</ref> ([[ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ]] ପ୍ରଦତ୍ତ କବିତା ସମ୍ମାନ) * ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୫ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ କବିତା ସମ୍ମାନ) ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ମୂଳ ରଚନା)}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା)}} {{ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା)}} {{ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୪ ଜନ୍ମ]] nvzhwz4uhy02rnxzeltbq0bl5v51u3n 0 69592 606848 511224 2026-09-24T04:28:21Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606848 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Rosuvastatin}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 464383832 | IUPAC_name = (3''R'',5''S'',6''E'')-7-[4-(4-Fluorophenyl)-2-(''N''-methylmethanesulfonamido)-6-(propan-2-yl)pyrimidin-5-yl]-3,5-dihydroxyhept-6-enoic acid | image = Rosuvastatin-Formula V3.svg | image2 = Rosuvastatin-3D-balls.png | width = 275 <!--Clinical data--> | pronounce = {{IPAc-en|r|oʊ|ˈ|s|uː|v|ə|s|t|æ|t|ɪ|n}} {{respell|roh|SOO|və-stat-in}} | tradename = Crestor, Rosulip, Zuvamor, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|rosuvastatin-calcium}} | MedlinePlus = a603033 | pregnancy_AU = D | pregnancy_US = X | pregnancy_category = | legal_AU = S4 | legal_UK = POM | legal_US = Rx-only | legal_status = Rx-only | routes_of_administration = [[Oral administration|By mouth]] ([[Tablet (pharmacy)|tablets]]) <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 20%<ref name=PK>{{cite journal|last=Aggarwal|first=RK|author2=Showkathali, R |title=Rosuvastatin calcium in acute coronary syndromes|journal=Expert Opinion on Pharmacotherapy|date=June 2013|volume=14|issue=9|pages=1215–1227|doi=10.1517/14656566.2013.789860|pmid=23574635}}</ref> | protein_bound = 88%<ref name = PK/> | metabolism = [[Liver]]: [[CYP2C9]] (major) and [[CYP2C19]]-mediated; ~10% metabolized<ref name = PK/> | metabolites = ''N''-desmethyl rosuvastatin (major; 1/6–1/9 of rosuvastatin activity) | elimination_half-life = 19 hours<ref name = PK/> | excretion = Faeces (90%)<ref name = PK/> <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 2954 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 287714-41-4 | ATC_prefix = C10 | ATC_suffix = AA07 | PubChem = 446157 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01098 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|changed|chemspider}} | ChemSpiderID = 393589 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 413KH5ZJ73 | KEGG_Ref = {{keggcite|changed|kegg}} | KEGG = D01915 | ChEBI_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEBI = 38545 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEMBL = 1496 | PDB_ligand = FBI <!--Chemical data--> | C=22 | H=28 | F=1 | N=3 | O=6 | S=1 | molecular_weight = 481.539 | smiles = OC(=O)C[C@H](O)C[C@H](O)\C=C\c1c(C(C)C)nc(N(C)S(=O)(=O)C)nc1c2ccc(F)cc2 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}} | StdInChI = 1S/C22H28FN3O6S/c1-13(2)20-18(10-9-16(27)11-17(28)12-19(29)30)21(14-5-7-15(23)8-6-14)25-22(24-20)26(3)33(4,31)32/h5-10,13,16-17,27-28H,11-12H2,1-4H3,(H,29,30)/b10-9+/t16-,17-/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}} | StdInChIKey = BPRHUIZQVSMCRT-VEUZHWNKSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ରୋସୁଭାସ୍ଟାଟିନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Rosuvastatin''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ [[କ୍ରେସ୍ଟର]]/ '''Crestor''') ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍ଟାଟିନ ଔଷଧ ([[:en:statin|statin]]) ଯାହା ଅଧିକ [[ହୃଦରକ୍ତନାଳୀ ରୋଗ]] ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧ ଓ [[ଡିସଲିପିଡେମିଆ|ଅସାଧାରଣ ଲିପିଡ]] ([[:en:dyslipidemia|abnormal lipids]]) ଥିବା ରୋଗର ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ଏହା ଔଷଧ ସ‌ହିତ ଖାଦ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ବ୍ୟାୟାମ ଓ ଓଜନ ହ୍ରାସ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018>{{cite web |title=Rosuvastatin Calcium Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/rosuvastatin-calcium.html |website=Drugs.com |publisher=AHFS |accessdate=24 December 2018 |language=en}}</ref> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ରୋସୁଭାସ୍ଟାଟିନର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଉଦର ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଅଇ, [[ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା]] ଓ ପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ । <ref name=AHFS2018/> ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ [[ରାବଡୋମାୟୋଲାଇସିସ]], ଯକୃତ ସମସ୍ୟ ଓ [[ମଧୁମେହ]] ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହା ଦେଲେ ଶିଶୁର କ୍ଷତି କରେ ।<ref name=AHFS2018/> ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଟାଟିନ ଔଷଧ ଭଳି ଏହା [[ଯକୃତ]]ରେ ଥିବା [[ଏଚଏମଜି-ସିଓଏ ରିଡକ୍ଟେଜ]] ([[:en:HMG-CoA reductase|HMG-CoA reductase]]) ଏଞ୍ଜାଇମର ([[:en:enzyme|enzyme]]) କାମକୁ ବାଧା ଦିଏ ଯାହା [[କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍‌|କୋଲେସ୍ଟେରଲ]] ତିଆରି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।<ref name=AHFS2018/> <!-- ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୧୯୮୬ରେ ରୋସୁଭାସ୍ଟାଟିନ ପେଟେଣ୍ଟ ହେବାପରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୦୩ରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2018/><ref name=Fis2006>{{cite book|last1=Fischer|first1=Janos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=473|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA473|language=en}}</ref> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2018/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ଡୋଜର ମୁଲ୍ୟ ସନ ୨୦୧୮ରେ ୦.୧୫ ଡଲାରରୁ କମ୍ ଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=NADAC as of 2018-12-19 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=22 December 2018 |language=en |archive-date=2018-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |url-status=dead }}</ref> ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ [[ଏନଏଚଏସ]] ([[:en:NHS|NHS]]) ଏହାର ଏକ ଡୋଜ ପିଛା ସନ ୨୦୧୮ରେ ୦.୬୫ ପାଉଣ୍ଡରୁ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲା ।<ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=203|edition=76}}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୧୯ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ତାଲିକାର ୩୭ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== * [https://web.archive.org/web/20160304053153/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Rosuvastatin Rosuvastatin], U.S. National Library of Medicine Drug Information Portal [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 2j690ap81426omimwhzfhu8phhffp7r 0 69619 606869 596599 2026-09-24T04:47:55Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606869 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ଡଃ ଶାନ୍ତି ମହାପାତ୍ର (ବଳ) | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = ଔପନ୍ୟାସିକା, ପ୍ରାଧ୍ୟାପିକା | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | ethnicity = <!--[[Image:Seal of Orissa.gif|25px]]-->[[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | education = ଇତିହାସରେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ (Ph.D.) (୧୯୯୯)<ref name=SA>{{cite book|title=ଶିକ୍ଷାବିତ୍‍ର ଆତ୍ମଲିପି|publisher=ବିଜୟିନୀ ପବ୍ଲିକେଶନ୍}}</ref> | alma_mater = ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ମୁଁ କୈକେୟୀ କହୁଛି<br/>ସ୍ମୃତି ଅନୁଭୂତିରେ ଆମେରିକା<br/>ମିଜାଜ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ<br/>Vaishnavism in Orissa | spouse = [[ଗଙ୍ଗାଧର ବଳ]] | children = ମିହିର କୁମାର<br/>ତପନ କୁମାର<br/>ଅରୁଣ କୁମାର<br/>ଅଂଶୁମାନ<br/>ପିନାକୀ<br/>ମହାତପା (କନ୍ୟା) | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (୨୦୦୩) | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ଡଃ ଶାନ୍ତି ମହାପାତ୍ର (ବଳ)''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] ପୁରସ୍କୃତ ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକା । ସେ ଉଭୟ ଇଂରାଜୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ କୃତିରେ ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ, ଇତିହାସ ଗବେଷଣା ସନ୍ଦର୍ଭ, ଉପନ୍ୟାସ ପ୍ରଭୃତି ଅନେକ ଶ୍ରେଣୀ ରହିଛି । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ''ମୁଁ କୈକେୟୀ କହୁଛି'' ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite journal|title=Odisha Reference Annual - 2011 |url=http://14.139.60.153/bitstream/123456789/11910/1/Odisha%20Reference%20Annual%20-%202011.pdf|publisher=Information & Public Relations Department, Govt. of Odisha}}</ref> ଏହି ପୁସ୍ତକର ହିନ୍ଦୀରେ ଅନୁବାଦ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯାହାର ନାମ – “ମେ କୈକେୟୀ ବୋଲ୍ ରହି ହୁଁ” ।<ref> http://www.hindibook.com/index.php?p=sr&Uc=HB-410173</ref> ତାଙ୍କ ରଚିତ ଓମର ଗୀତିକା, ଓମର ଖାଁଙ୍କ ଗୀତିର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ ।<ref name=SA/> ==କର୍ମ ଜୀବନ== ସେ ନିଜର “Vaishnavite trend in oriya literature” ଗବେଷଣା ସନ୍ଦର୍ଭ ପାଇଁ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇତିହାସରେ ପିଏଚ୍‍ଡି ବା ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ବ୍ୟତୀତ ସେ ଜଣେ ଇତିହାସ ପ୍ରାଧ୍ୟାପିକା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିବା ପରେ ସେ [[ଶୈଳବାଳା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]<nowiki/>ରୁ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name=SA/> ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ''ମୁଁ କୈକେୟୀ କହୁଛି'' ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଲେଖା ''ଉପନ୍ୟାସ'' ବର୍ଗରେ ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=Odisha Sahitya Akademi |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php |website=odishasahityaakademi.org |access-date=2019-02-24 |archive-date=2020-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201214114902/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php |url-status=dead}}</ref> ସେ କବିତା ପାଇଁ ମାତୃଭୂମି, ସହକାରର ମକର ମିଳନୋତ୍ସବରେ ଗଳ୍ପ ପାଇଁ ଜୀବନ ରଙ୍ଗ, ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା “ସୁଚରିତା”ର ବାର୍ଷିକୋତ୍ସବରେ ସେ ପୁରସ୍କୃତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।<ref name=SA/> ==ରଚନାବଳୀ== {| class="wikitable" !ପୁସ୍ତକ !ପ୍ରକାର !ପ୍ରକାଶନ ବର୍ଷ !ପ୍ରକାଶକ |- |ମୁଁ କୈକେୟୀ କହୁଛି |ଉପନ୍ୟାସ |୨୦୦୦ |ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନ, କଟକ <ref>http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2016091421275605820&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&searchid=5&sourcescreen=INITREQ&pos=1&itempos=1&rootsearch=SCAN&function=INITREQ&search=AUTHID&authid=1971049&authidu=4</ref> |- |ମିଜାଜ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ<ref name=oes>https://www.odishaestore.com/odia-writer-shanti-mohapatra</ref> | | |ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନ, କଟକ |- |ଓମର ଚଉପଦୀ<ref name=oes/> | | | ଗ୍ରନ୍ଥ ମନ୍ଦିର |- |ଶକ୍ତି ରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା<ref name=oes/> | | | ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନ, କଟକ |- | ସ୍ମୃତି ଅନୁଭୂତିରେ ଆମେରିକା<ref name=oes/><ref name=SA/> | | |ବିଜୟିନୀ ପବ୍ଲିକେଶନ୍ |- | Vaishnavism in Orissa (ଓଡ଼ିଶାରେ ବୈଷ୍ଣବବାଦ) <ref name=SA/> | | |ପୁଣ୍ଠି ପୁସ୍ତକ, କୋଲକାତା |- |ପ୍ରତିବିମ୍ବ |ଗଳ୍ପ | | |- |ବସନ୍ତର ଉତ୍ତରୀୟରୁ ମୁଠିଏ |ଗଳ୍ପ | | |- |ବିସ୍ମୃତିର ଆଲେଖ୍ୟ |ଗଳ୍ପ | | |- |ଇତିହାସର କବର ତଳୁ<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୬୮୫, ୭୬୧}}</ref> |ଗଳ୍ପ | | |- |ବୁଦ୍ଧଂ ଶରଣମ୍ ଗଚ୍ଛାମୀ |ଉପନ୍ୟାସ | | |- |ବେଗମ୍ ନୁରଜାହାନ୍ |ଉପନ୍ୟାସ | | |- |ସୁଲତାନ ଆଲ୍ଲାଉଦ୍ଦିନ୍ |ଉପନ୍ୟାସ | | |- |ସ୍ୱାଧିନତାର ଶେଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ |ଉପନ୍ୟାସ | | |- |ଯଯାତି |ଉପନ୍ୟାସ | | |- |ଦେବଯାନୀ |ଉପନ୍ୟାସ | | |- |ନିର୍ବାଚିତ ଗାଲିବ୍ ଗଜଲ | | |- |ଜଗଦୀଶ ଯୋଷୀଙ୍କ ଫୁ-କୁ ଜଣେ ବିଦେଶୀ |ଅନୁବାଦ |୨୦୧୦ |NBT, New Delhi |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)}} [[ଶ୍ରେଣୀ: ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା]] 35h906poc3vn4ol6wo351mpn6sraek4 0 69621 606701 508036 2026-09-24T00:15:09Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606701 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Duloxetine}} {{Distinguish|dapoxetine}} {{drugbox | Verifiedfields = changed | verifiedrevid = 460765928 | IUPAC_name = (+)-(''S'')-''N''-Methyl-3-(naphthalen-1-yloxy)-3-(thiophen-2-yl)propan-1-amine | image = Duloxetine.svg | image2 = Duloxetine-3D-ball-model.png <!--Clinical data--> | tradename = Cymbalta, others<ref name=generics/> | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|duloxetine}} | MedlinePlus = a604030 | licence_EU = yes | licence_US = duloxetine | pregnancy_AU = B3 | pregnancy_US = C | legal_AU = S4 | legal_CA = Rx-only | legal_UK = POM | legal_US = Rx-only | routes_of_administration = By mouth | class = [[Serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = ~ 50% (32% to 80%) | protein_bound = ~ 95% | metabolism = Liver, two P450 isozymes, [[CYP2D6]] and [[CYP1A2]] | elimination_half-life = 12 hours | excretion = 70% in urine, 20% in feces <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|changed|CAS}} | CAS_number = 116539-59-4 <!-- | index_label = Free Base --> | CAS_number2_Ref = {{cascite|changed|CAS}} | CAS_number2 = 136434-34-9 | index2_label = as HCl | ATC_prefix = N06 | ATC_suffix = AX21 | PubChem = 60835 | IUPHAR_ligand = 202 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00476 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 54822 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = O5TNM5N07U | UNII2_Ref = {{fdacite|changed|FDA}} | UNII2 = 9044SC542W | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D07880 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 36795 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1175 | PDB_ligand = 29E <!--Chemical data--> | C=18 | H=19 | N=1 | O=1 | S=1 | molecular_weight = 297.41456 g/mol | smiles = CNCC[C@@H](C1=CC=CS1)OC2=CC=CC3=CC=CC=C32 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C18H19NOS/c1-19-12-11-17(18-10-5-13-21-18)20-16-9-4-7-14-6-2-3-8-15(14)16/h2-10,13,17,19H,11-12H2,1H3/t17-/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = ZEUITGRIYCTCEM-KRWDZBQOSA-N |drug_name=|alt=|caption=|type=|legal_status=|pregnancy_category= }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଲକ୍ଷଣ --> '''ଡୁଲୋକ୍ସେଟିନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Duloxetine''', ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀକ ନାମ '''ସିମ୍ବାଲ୍ଟା'''/ '''Cymbalta''')<ref name=generics>{{cite web |title=Duloxetine |url=https://www.drugs.com/international/duloxetine.html |website=Drugs.com |accessdate=24 December 2018 |language=en}}</ref> ଏକ ଔଷଧ ଯାହା [[ପ୍ରମୁଖ ଅବସାଦ ବେମାରୀ]], [[ଜେନେରାଲାଇଜଡ ଆଙ୍ଗଜାଇଟି ଡିଜଅର୍ଡ଼ର]] ([[:en:generalized anxiety disorder|generalized anxiety disorder]]), [[ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲ୍‌ଜିଆ]], ଓ [[ନିଉରୋପାଥିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା]] ([[:en:neuropathic pain|neuropathic pain]]) ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2018>{{cite web | title = Duloxetine | work = Monograph| url = https://www.drugs.com/monograph/duloxetine.html | publisher = The American Society of Health-System Pharmacists| access-date = 2018-12-24}}</ref> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଡୁଲୋକ୍ସେଟିନର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଶୁଷ୍କ ପାଟି, ଅଇ, ଥକ୍କାଣ ଅନୁଭବ, ମୁଣ୍ଡ ଓଜନିଆ, ଉତ୍ତେଜନା, ଯୌନ ସମସ୍ୟା ଓ ଅଧିକ ସ୍ୱେଦ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2018/> ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ [[ଆତ୍ମହତ୍ୟା]] ସଙ୍କଟ, [[ସେରୋଟୋନିନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]], [[ମାନିଆ]] ([[:en:mania|mania]]), ଓ ଯକୃତ ସମସ୍ୟ ([[:en:liver problems|liver problems]]) ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> ଏହି ଔଷଧ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ [[ଆଣ୍ଟିଡିପ୍ରେସାଣ୍ଟ ଉଇଥଡ୍ରଆଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]] ([[:en:Antidepressant withdrawal syndrome|Antidepressant withdrawal syndrome]]) ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । <ref name=AHFS2018/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ର ଶେଷ ଭାଗରେ ଏହା ଶିଶୁର କ୍ଷତି କରିପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> ଏହା ଏକ [[ସେରୋଟୋନିନ-ନରଏପିନେଫ୍ରିନ ରିଅପଟେକ ଇନହିବିଟର]] ([[:en:serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor|serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor]]) ଔଷଧ ।<ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=364–365|edition=76}}</ref> ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ଅଦ୍ୟାବଧି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ । <ref name=AHFS2018/> <!-- ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସନ ୨୦୦୪ରେ ଡୁଲୋକ୍ସିଟିନ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2018/> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=BNF76/> ସନ ୨୦୧୮ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୦.୨୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=NADAC as of 2018-12-19 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=22 December 2018 |language=en |archive-date=2018-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |url-status=dead }}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୧୫ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ତାଲିକାରେ ୪୮ତମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା । <ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> == ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == * [http://pi.lilly.com/us/cymbalta-pi.pdf Eli Lilly Cymbalta Prescribing Guide] * [https://web.archive.org/web/20160107015057/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Duloxetine U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal – Duloxetine] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] dyusoy0npln6k3ir1fy3nmdm0b17a4b 0 69627 606794 510189 2026-09-24T02:50:25Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606794 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Venlafaxine}} {{drugbox | verifiedrevid=459442662 | IUPAC_name=(''RS'')-1-[2-dimethylamino-1-(4-methoxyphenyl)-ethyl]cyclohexanol | image=Venlafaxine structure.svg | chirality = [[Racemic mixture]] | image2=Venlafaxine-3D-balls.png <!-- Clinical data --> | tradename= Effexor, others <ref name=brands>{{cite web|title=Venlafaxine international brands|url=https://www.drugs.com/international/venlafaxine.html|publisher=Drugs.com|accessdate=22 June 2017}}</ref> | DailyMedID=b23637e5-d37f-41b5-ba76-fc053e903bc2 | Drugs.com={{drugs.com|monograph|Venlafaxine_Hydrochloride}} | pregnancy_AU=B2 | pregnancy_US=C | legal_CA=Rx-only | legal_US=Rx-only | legal_UK=POM | legal_AU=S4 | routes_of_administration=By mouth <!-- Identifiers --> | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII=GRZ5RCB1QG | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D08670 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL=637 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI=1S/C17H27NO2/c1-18(2)13-16(17(19)11-5-4-6-12-17)14-7-9-15(20-3)10-8-14/h7-10,16,19H,4-6,11-13H2,1-3H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey=PNVNVHUZROJLTJ-UHFFFAOYSA-N | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number=93413-69-5 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID=5454 | ATC_prefix=N06 | ATC_suffix=AX16 | ATC_supplemental = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI=9943 | PubChem=5656 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank=DB00285 <!-- Chemical data --> | smiles=OC2(C(c1ccc(OC)cc1)CN(C)C)CCCCC2 | C=17 | H=27 | N=1 | O=2 | molecular_weight=277.402 g/mol <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability=42±15%<ref name=TGA/> | protein_bound=27±2% (parent compound), 30±12% (active metabolite, [[desvenlafaxine]])<ref name=DM/> | metabolism=[[Liver]] (~50% of the parent compound is metabolised on first pass through the liver)<ref name=TGA/><ref name=DM>{{cite web |title=Venlafaxine (venlafaxine hydrochloride) tablet [Aurobindo Pharma Limited] |work=DailyMed |publisher=Aurobindo Pharma Limited |date=February 2013 |accessdate=6 November 2013 |url=http://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=b23637e5-d37f-41b5-ba76-fc053e903bc2}}</ref> | elimination_half-life=5±2 h (parent compound for immediate release preparations), 15±6 h (parent compound for extended release preparations), 11±2 h (active metabolite)<ref name=TGA/><ref name=DM/> | excretion=[[Kidney]] (87%; 5% as unchanged drug; 29% as [[desvenlafaxine]] and 53% as other metabolites)<ref name=TGA>{{cite web |title=Apo-Venlafaxine XR Capsules|work=TGA eBusiness Services |publisher=Apotex Pty Ltd |place=Macquarie Park, NSW |date=13 April 2012 |accessdate=6 November 2013 |url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2012-PI-01095-3 |format=PDF}}</ref><ref name =DM/> }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଭେନଲାଫାକ୍ସିନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Venlafaxine''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ଏଫେକ୍ସର'''/ '''Effexor''') ଏକ [[ସେରୋଟୋନିନ-ନରଏପିନେଫ୍ରିନ ରିଅପଟେକ ଇନହିବିଟର]] ([[:en:Serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor|serotonin-norepinephrine reuptake inhibitor]]/ SNRI) ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ଅବସାଦରୋଧୀ ଔଷଧ ।<ref name=AHFS2018>{{cite web |title=Venlafaxine Hydrochloride Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/venlafaxine-hydrochloride.html |website=Drugs.com |publisher=AHFS |accessdate=24 December 2018 |language=en}}</ref> [[ପ୍ରମୁଖ ଅବସାଦ ବେମାରୀ]]/ MDD), ଜେନେରାଲାଇଜଡ ଅଙ୍ଗଜାଇଟି ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ([[:en:generalized anxiety disorder|generalized anxiety disorder]]/ GAD), [[ପ୍ୟାନିକ ଡିଜ‌ଅର୍ଡ଼ର]] ଓ [[ସୋସିଆଲ ଫୋବିଆ]] ([[:en:social phobia|social phobia]]) ଇତ୍ୟାଦି ରୋଗମାନଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ପାଟିରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । <ref name=AHFS2018/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଭେନଲାଫାକ୍ସିନର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅରୁଚି, [[କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ]], ଶୁଷ୍କ ପାଟି, ଓଜନିଆ ମୁଣ୍ଡ, ଝାଳ ବୋହିବା ଓ ଯୌନ ସମସ୍ୟା ଆଦି ଦେଖାଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ [[ଆତ୍ମହତ୍ୟା]] ସଙ୍କଟ, [[ମାନିଆ]] ([[:en:mania|mania]]) ଓ [[ସେରୋଟୋନିନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]] ଇତ୍ୟାଦି ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> ଔଷଧ ହଠାତ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ [[ଆଣ୍ଟିଡିପ୍ରେସାଣ୍ଟ ଉଇଥଡ୍ରଆଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]] ([[:en:Antidepressant withdrawal syndrome|Antidepressant withdrawal syndrome]]) ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2018/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ର ଶେଷ ଭାଗରେ ଏହା ଦେଲେ ଶିଶୁର କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ । <ref name=AHFS2018/> ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ସ୍ପଷ୍ଟ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ ମସ୍ତିଷ୍କର [[ନିଉରୋଟ୍ରାନ୍ସମିଟର]]ରେ ([[:en:neurotransmitter|neurotransmitter]]) ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।<ref name=AHFS2018/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୧୯୯୩ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଭେନଲାଫାକ୍ସିନ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2018/> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2018/> ସନ ୨୦୧୮ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏକ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୦.୨୦ ଡଲାରରୁ କମ୍ ଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=NADAC as of 2018-12-19 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=22 December 2018 |language=en |archive-date=2018-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |url-status=dead }}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୧୫ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ତାଲିକାରେ ୫୧ତମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== *[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK305561/ U.S. National Center for Biotechnology Information: Medical Genetics Summaries - Venlafaxine Therapy and CYP2D6 Genotype] *[http://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/ucm106481.htm U.S. Food and Drug Administration information on Effexor] * [http://www.medicines.org.uk/EMC/medicine/8609/XPIL/Efexor+XL/ Efexor patient information leaflet (UK)] * [https://web.archive.org/web/20060917025217/http://www.wyeth.com/content/ShowLabeling.asp?id=100 Effexor XR prescribing information for healthcare professionals (pdf) (USA only)] Archived from the [http://www.wyeth.com/content/ShowLabeling.asp?id=100 original] on 17 September 2006. * [https://web.archive.org/web/20060909151222/http://www.rxlist.com/cgi/generic/venlafax_pi.htm Detailed Patient/Parent Information on Effexor] * [http://www.merck.com/mmpe/lexicomp/venlafaxine.html#N18219E List of international brand names for Venlafaxine] * [https://web.archive.org/web/20160305105530/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Venlafaxine U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal -Venlafaxine] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] hy2eybh9c77eaepib2uvd7iyyt3vrsh 0 69653 606880 561469 2026-09-24T05:06:01Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606880 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sanjukta Rout}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ସଂଯୁକ୍ତା ରାଉତ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = <!--{{birth date and age|1943|05|06|df=yes}}--> | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | ethnicity = <!--[[Image:Seal of Orissa.gif|25px]]-->[[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ''ଯୁପକାଠର ପଶୁ'' (ଉପନ୍ୟାସ),<br>"ନିଜ ମୁହଁ ନିଜକୁ ଅଚିହ୍ନା" | spouse = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୨ | signature = | signature_alt = | website = <!--{{URL|}}--> | portaldisp = }} '''ସଂଯୁକ୍ତା ରାଉତ''' <!--(ଜନ୍ମ: ୬ ମଇ ୧୯୪୩)--> ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଗାଳ୍ପିକା<ref>{{cite news |title=ଅଳକା ମହାନ୍ତିଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଭକ୍ତି ଅନୁଭୂତି ଇଶ୍ବରୀୟ ଚିନ୍ତା ଚେତନାର ପରିପ୍ରକାଶ |url=https://takshaktv.com/featured/%E0%AC%85%E0%AC%B3%E0%AC%95%E0%AC%BE-%E0%AC%AE%E0%AC%B9%E0%AC%BE%E0%AC%A8%E0%AD%8D%E0%AC%A4%E0%AC%BF%E0%AC%99%E0%AD%8D%E0%AC%95-%E0%AC%AA%E0%AD%81%E0%AC%B8%E0%AD%8D%E0%AC%A4%E0%AC%95-%E0%AC%AD/ |accessdate=26 February 2019 |publisher=July 30, 2018 |date=30 July 2018}}</ref> ଓ ଔପନ୍ୟାସିକା ।<ref name="HenitiukKar2016">{{cite book|author1=Valerie Henitiuk|author2=Supriya Kar|title=Spark of Light: Short Stories by Women Writers of Odisha|url=https://books.google.com/books?id=ZgO5DQAAQBAJ&pg=PA97|date=12 December 2016|publisher=Athabasca University Press|isbn=978-1-77199-167-4|pages=97–}}</ref> ସେ ତିନୋଟି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ, ଚାରୋଟି ଉପନ୍ୟାସ ଓ ଗୋଟିଏ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ ''ଯୁପକାଠର ପଶୁ'' ନିମନ୍ତେ ସେ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]ରେ ସମ୍ମାନୀତ ।<ref name="OSA">{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |website=odishasahityaakademi.org |publisher=Odisha Sahitya Akademi |accessdate=26 February 2019 |archive-date=9 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109231902/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |title=୨୦୦୧-୦୨ ମସିହା ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେ଼ମୀ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷିତ |url=http://www.odisha.com/20050902/fullstory/sahitya%20academy%20award.Orissa.html |accessdate=26 February 2019 |publisher=Odisha.com}}</ref> ତାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଜଣାଶୁଣା ରଚନାବଳୀ ମଧ୍ୟରୁ ''ଯୁପକାଠର ପଶୁ'' (ଉପନ୍ୟାସ), ''ନିଜ ମୁହଁ ନିଜକୁ ଅଚିହ୍ନା'',<ref name="nli">{{cite web |title=ନିଜ ମୁହଁ ନିଜକୁ ଅଚିହ୍ନା |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2016091421275605820&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&searchid=198&sourcescreen=INITREQ&pos=1&itempos=1&rootsearch=SCAN&function=INITREQ&search=AUTHID&authid=1929623&authidu=4 |website=opac.nationallibrary.gov.in |publisher=National Library of India |accessdate=26 February 2019}}</ref> ''ଯେଉଁଠି ଆରମ୍ଭ ସେଇଠି ଶେଷ''<ref name="nli1">{{cite web |title=ଯେଉଁଠି ଆରମ୍ଭ ସେଇଠି ଶେଷ |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2016091421275605820&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&search=SCAN&function=INITREQ&sourcescreen=INITREQ&pos=1&rootsearch=3&elementcount=1&u1=4&t1=%e0%ac%af%e0%ad%87%e0%ac%89%e0%ac%81%e0%ac%a0%e0%ac%bf%20%e0%ac%86%e0%ac%b0%e0%ac%ae%e0%ad%8d%e0%ac%ad%20%e0%ac%b8%e0%ad%87%e0%ac%87%e0%ac%a0%e0%ac%bf%20%e0%ac%b6%e0%ad%87%e0%ac%b7%20%20%3a%20%e0%ac%b8%e0%ac%82%e0%ac%af%e0%ad%81%e0%ac%95%e0%ad%8d%e0%ac%a4%e0%ac%be%20%e0%ac%b0%e0%ac%be%e0%ac%89%e0%ac%a4&beginsrch=1 |website=opac.nationallibrary.gov.in |accessdate=26 February 2019}}</ref>, ''ନିବୁଜ ଘର''<ref name="nli2">{{cite web |title=ନିବୁଜ ଘର |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2016091421275605820&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&search=SCAN&function=INITREQ&sourcescreen=INITREQ&pos=1&rootsearch=3&elementcount=1&u1=4&t1=%e0%ac%a8%e0%ac%bf%e0%ac%ac%e0%ad%81%e0%ac%9c%20%e0%ac%98%e0%ac%b0%20%2f%20%e0%ac%b8%e0%ac%82%e0%ac%af%e0%ad%81%e0%ac%95%e0%ad%8d%e0%ac%a4%e0%ac%be%20%e0%ac%b0%e0%ac%be%e0%ac%89%e0%ac%a4&beginsrch=1 |website=opac.nationallibrary.gov.in |publisher=National Library of India |accessdate=26 February 2019}}</ref>, ''ଅନ୍ଧଗଳି''<ref name="nli3">{{cite web |title=ଅନ୍ଧଗଳି |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2016091421275605820&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&search=SCAN&function=INITREQ&sourcescreen=INITREQ&pos=1&rootsearch=3&elementcount=1&u1=4&t1=%e0%ac%85%e0%ac%a8%e0%ad%8d%e0%ac%a7%e0%ac%97%e0%ac%b3%e0%ac%bf%20%e0%ac%b8%e0%ac%82%e0%ac%af%e0%ad%81%e0%ac%95%e0%ad%8d%e0%ac%a4%e0%ac%be%20%e0%ac%b0%e0%ac%be%e0%ac%89%e0%ac%a4&beginsrch=1 |website=opac.nationallibrary.gov.in |publisher=National Library of India |accessdate=26 February 2019}}</ref>, ''କ୍ଷଣିକ ଉତ୍ତାପରୁ ଅନନ୍ତ ଶୀତଳତା''<ref name=nli4">{{cite web |title=କ୍ଷଣିକ ଉତ୍ତାପରୁ ଅନନ୍ତ ଶୀତଳତା |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2016091421275605820&skin=nl&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&search=SCAN&function=INITREQ&sourcescreen=INITREQ&pos=1&rootsearch=3&elementcount=1&u1=4&t1=%e0%ac%95%e0%ad%8d%e0%ac%b7%e0%ac%a3%e0%ac%bf%e0%ac%95%20%e0%ac%89%e0%ac%a4%e0%ad%8d%e0%ac%a4%e0%ac%be%e0%ac%aa%e0%ac%b0%e0%ad%81%20%e0%ac%85%e0%ac%a8%e0%ac%a8%e0%ad%8d%e0%ac%a4%20%e0%ac%b6%e0%ad%80%e0%ac%a4%e0%ac%b3%e0%ac%a4%e0%ac%be%20%3a%20%e0%ac%b8%e0%ac%82%e0%ac%af%e0%ad%81%e0%ac%95%e0%ad%8d%e0%ac%a4%e0%ac%be%20%e0%ac%b0%e0%ac%be%e0%ac%89%e0%ac%a4&beginsrch=1 |website=opac.nationallibrary.gov.in |publisher=National Library of India |accessdate=26 February 2019}}</ref> ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । == ରଚନାବଳୀ == * ''ଯୁପକାଠର ପଶୁ'' (ଉପନ୍ୟାସ) * ''ନିଜ ମୁହଁ ନିଜକୁ ଅଚିହ୍ନା''<ref name="nli"/> * ''ଯେଉଁଠି ଆରମ୍ଭ ସେଇଠି ଶେଷ''<ref name="nli1"/> * ''ନିବୁଜ ଘର''<ref name="nli2"/> * ''ଅନ୍ଧଗଳି''<ref name="nli3"/> * ''କ୍ଷଣିକ ଉତ୍ତାପରୁ ଅନନ୍ତ ଶୀତଳତା''<ref name=nli4"/> * ''ଗୋଟିଏ ବର୍ଷା ରାତିର ଅପେକ୍ଷାରେ'' == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)}} {{Authority control}} <!--[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ]]--> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] t6emcsrndzhzb2awhfbolq3qcs32qxz 0 69684 606904 560785 2026-09-24T05:38:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606904 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sunil Kumar Prusty}} {{Infobox writer | name = ସୁନୀଲ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1963|05|13}} | birth_place = [[ବରଗଡ଼]] | death_date = {{death date and age|2024|5|22|1963|05|13|df=y}} | death_place = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | resting_place = | occupation = କବି | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | ethnicity = <!--[[Image:Seal of Orissa.gif|25px]]-->[[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ''ଦେହ ଦେଉଳ''<br/>''ତନୁଲତାର କବିତା'' | spouse = ଗୀତା ଦିକ୍ଷୀତ | children = ସୃଜନ ସାରସ୍ୱତ (ପୁଅ) | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (୨୦୦୮) | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ସୁନୀଲ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି''' (୧୩ ମଇ ୧୯୬୩ - ୨୨ ମଇ ୨୦୨୪), ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।<ref>{{cite book|title=Orissa reference: glimpses of Orissa|url=https://books.google.com/books?id=1RBuAAAAMAAJ|year=2001|publisher=TechnoCAD Systems}}</ref> ତାଙ୍କ କେତେକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ରଚନା ମଧ୍ୟରେ କବିତା ସଙ୍କଳନ ''ଚିହ୍ନା ଚିହ୍ନା ନିର୍ଜନତା'' (୧୯୮୮), ''ପୁଅ ପାଇଁ ପ୍ରାଥନା'' (୨୦୦୧), କବିତା ସଂକଳନ ''[[ତନୁଲତାର କବିତା]]'' (୨୦୦୮), ''ଅସଫଳ କବିତା (''୨୦୦୮), ''ନୀରବତାର ନାଁ ନାହିଁ'' (୨୦୨୦‌), ''ମନୋଜ୍ଞ ମନୋଜ ଗଳ୍ପମାଳା'' (୨୦୧୩) ଏବଂ ''ଦେହ ଦେଉଳ'' ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ''ତନୁଲତାର କବିତା'' ପାଇଁ ସେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ କାବ୍ୟ କବିତା ବର୍ଗରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php|title=Odisha Sahitya Akademi|website=odishasahityaakademi.org|access-date=2019-02-21|archive-date=2024-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20240112133823/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php|url-status=dead}}</ref> ସେ ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା ''[[ସଚିତ୍ର ବିଜୟା]]'' (୧୯୯୬ ଅକ୍ଟୋବରରୁ ୨୦୦୯), ''[[ସାହିତ୍ୟ ପୃଥିବୀ]]'' (୨୦୧୦ରୁ ୨୦୧୨) ଓ ''[[ଶିଶିର (ପତ୍ରିକା‌)|ଶିଶିର]]'' (୨୦୧୩ରୁ ୨୦୧୭) ଆଦିର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ସୁନୀଲ କୁମାର ୧୯୬୩ ମଇ ମାସ ୧୩ ତାରିଖରେ ତତ୍କାଳୀନ [[ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା]] ଓ ଆଧୁନିକ [[ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର]] [[ବରଗଡ଼]] ସହରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । [[ରାୟଗଡ଼ା]]ରେ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ସେ ଜେକେ ପେପରମିଲ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ପରଲୋକରେ କବି ସୁନୀଲ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି |url=https://sambad.in/state/poet-sunil-kumar-passed-away-ss-1155275/ |website=www,sambad.in |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |accessdate=23 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240523075602/https://sambad.in/state/poet-sunil-kumar-passed-away-ss-1155275/ |archivedate=23 May 2024}}</ref> ପରେ ସେ ଚାକିରୀ ଛାଡ଼ି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ଓ ସମ୍ପାଦନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଅଧ୍ୟାପିକା ଗୀତା ଦିକ୍ଷୀତଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ସୃଜନ ସାରସ୍ୱତ ନାମରେ ଜଣେ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Ray |first=Abhishek |date=2024-05-22 |title=ବିଶିଷ୍ଟ କବି ସୁନୀଲ କୁମାର ପୃଷ୍ଟିଙ୍କ ପରଲୋକ |url=https://odisha.live/2024/05/22/eminent-poet-sunil-kumar-prusty-passes-away-odia-news-odisha-news/ |access-date=2024-05-22 |website=OdishaLIVE |language=or}}</ref> ==ରଚନାବଳୀ== * ''ଦେହ ଦେଉଳ'' * ''ଚିହ୍ନା ଚିହ୍ନା ନିର୍ଜନତା'' (୧୯୮୮)<ref>{{cite book |title=Indian Literature, Volume 36 |pages=୧୦୧୪}}</ref> * ''ପୁଅ ପାଇଁ ପ୍ରାଥନା'' (୨୦୦୧) * ''ଅସଫଳ କବିତା (''୨୦୦୮) * ''[[ତନୁଲତାର କବିତା]]'' (୨୦୦୮) * ''ନୀରବତାର ନାଁ ନାହିଁ * ''ପାଞ୍ଚଟି ପୃଥିବୀ<ref>https://dharitriepaper.in/edition/15938/bhubaneswar/page/20#</ref> * ''ମନୋଜ୍ଞ ମନୋଜ ଗଳ୍ପମାଳା'' (୨୦୧୩; [[ବିଜୟାନନ୍ଦ ସିଂହ]] ଏବଂ ସୁନୀଲ କୁମାର ପୃଷ୍ଟିଙ୍କଦ୍ୱାରା ସହ-ସମ୍ପାଦିତ)<ref>{{cite web|url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon|title=National Library Online Cataoge|last=|first=|date=|website=opac.nationallibrary.gov.in|publisher=National Library|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=4 March 2019}}</ref> ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] - ୨୦୦୮ (''ତନୁଲତାର କବିତା'' ପାଇଁ) * ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି ପୁରସ୍କାର * ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପୁରସ୍କାର * ହୀରାଖଣ୍ଡ ପୁରସ୍କାର<ref>{{cite book|title=Indian Literature|url=https://books.google.com/books?id=5_0vAQAAMAAJ|date=July 2005|publisher=Sahitya Akademi.}}</ref> == ମୃତ୍ୟୁ == ୨୦୨୪ ମଇ ୨୨ ତାରିଖରେ [[ହୃଦ୍‌ଘାତ]] ଯୋଗୁ ତାଙ୍କର ୬୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=":0" /> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା)}} {{ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] fj70cbu71ol8gov9szojbxo9wzwvv1v 0 69854 606646 507136 2026-09-23T23:22:08Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606646 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Clonidine}} {{drugbox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 456485213 | IUPAC_name = ''N''-(2,6-Dichlorophenyl)-4,5--1''H''-imidazol-2-amine | image = Clonidine.svg | width = 175 | image2 = Clonidine ball-and-stick model.png | width2 = 150 <!--Clinical data--> | pronounce = {{IPAc-en|ˈ|k|l|ɒ|n|ə|d|iː|n}} | tradename = Catapres, Kapvay, Nexiclon, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|clonidine}} | MedlinePlus = a682243 | licence_US = Clonidine | pregnancy_AU = B3 | pregnancy_US = C | legal_AU = S4 | legal_CA = Rx-only | legal_UK = POM | legal_US = Rx-only | routes_of_administration = [[Oral administration|By mouth]], [[Epidural administration|epidural]], [[Intravenous therapy|IV]], [[transdermal]], [[Topical medication|topical]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 75–95% (oral), 60–70% (transdermal)<ref name = clinp>{{cite journal|last1=Lowenthal|first1=DT|last2=Matzek|first2=KM|last3=MacGregor|first3=TR|title=Clinical pharmacokinetics of clonidine.|journal=Clinical Pharmacokinetics|date=May 1988|volume=14|issue=5|pages=287–310|doi=10.2165/00003088-198814050-00002|pmid=3293868}}</ref> | protein_bound = 20–40%<ref name = MSR/> | metabolism = [[Liver]] to inactive [[metabolite]]s,<ref name = MSR/> 2/3 [[CYP2D6]] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20570945] | elimination_half-life = IR: 12–16 hours,<ref>{{cite web |url=http://www.rxlist.com/kapvay-drug/clinical-pharmacology.htm |title=Kapvay |website=RxList}}</ref> 48 hours for repeated dosing<ref name = clinp/> | excretion = [[Urine]] (72%)<ref name="MSR">{{cite web|title=clonidine (Rx) - Catapres, Catapres-TTS, more..|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|accessdate=10 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/catapres-tts-clonidine-342382}}</ref> <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 4205-90-7 | ATC_prefix = C02 | ATC_suffix = AC01 | ATC_supplemental = {{ATC|N02|CX02}}, {{ATC|S01|EA04}} | PubChem = 2803 | IUPHAR_ligand = 516 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00575 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 2701 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = MN3L5RMN02 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D00281 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 3757 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 134 <!--Chemical data--> | C=9 | H=9 | Cl=2 | N=3 | molecular_weight = 230.093 g/mol | smiles = Clc1c(c(Cl)ccc1)N/C2=N/CCN2 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C9H9Cl2N3/c10-6-2-1-3-7(11)8(6)14-9-12-4-5-13-9/h1-3H,4-5H2,(H2,12,13,14) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = GJSURZIOUXUGAL-UHFFFAOYSA-N }} <!-- Definition and medical uses --> '''କ୍ଲୋନିଡିନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Clonidine''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''କାଟାପ୍ରେସ''') ଏକ ପ୍ରକାର ଔଷଧ ଯାହା [[ଔଷଧ ବନ୍ଦ|ଔଷଧ]] ([[:en:drug withdrawal|drug]]), [[ଆଲକୋହୋଲ ଉଇଥଡ୍ରୟାଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ|ଆଲକୋହୋଲ]], [[ଓପିଅଏଡ ଉଇଥଡ୍ରୟାଲ|ଓପିଅଏଡ]] ([[:en:Opioid withdrawal|opioids]]) [[ନିକୋଟିନ ଉଇଥଡ୍ରୟାଲ]] ([[:en:Nicotine withdrawal|smoking]]), [[ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ]], [[ଧ୍ୟାନାଭାବ ଓ ଅତିସକ୍ରିୟତା ବିକାର]], [[ଋତୁବନ୍ଦ]] ଲାଲିମା ([[:en:menopause|menopausal flushing]]), [[ତରଳ ଝାଡ଼ା]] ଓ କେତେକ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଅବସ୍ଥାର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019>{{cite web |title=Clonidine Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/clonidine.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=2 February 2019 |language=en}}</ref> ଏହା ପାଟିରେ, ଇଞ୍ଜକସନ ବା ଚର୍ମ ପ୍ୟାଚ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ । <ref name=AHFS2019/> ଏକ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତଚାପ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ ଓ ପ୍ରାୟ ୮ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ ।<ref name=AHFS2019/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> କ୍ଲୋନିଡିନର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଶୁଷ୍କ ପାଟି, ମୁଣ୍ଡ ଓଜନିଆ, [[ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା]] ଓ ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ ହୋଇପାରେ । <ref name=AHFS2019/> ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ [[ହାଲୁସିନେସନ]] ([[:en:hallucinations|ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଖି ଶୁଣି ପାରୁନଥିବା ଜିନିଷ ନିଜେ ଅନୁଭବ କରିବା]] ), [[ଅନିୟମିତ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଗତି]] ([[:en:heart arrhythmias|heart arrhythmias]]) ଓ [[ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ]] ହୋଇପାରେ ।<ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=144|edition=76}}</ref> ହଠାତ୍ ଔଷଧ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ଉଇଥଡ୍ରୟାଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]] ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଔଷଧ ଦେବାକୁ ମନା କରାଯାଏ ।<ref name=BNF76/> କ୍ଲୋନିଡିନ‌ଦ୍ୱାରା ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଥିବା [[ଆଲଫା-୨ ଆଡ୍ରେନର୍ଜିକ ରିସେପ୍ଟର]] ([[:en:Alpha-2 adrenergic receptor|α<sub>2</sub> receptors]]) ଉତ୍ତେଜିତ ହେବା ଫଳରେ ଅନେକ ରକ୍ତନଳି ଶିଥିଳ ହୋଇଯିବା ଫଳରେ ରକ୍ତଚାପ କମିଯାଏ ।<ref name=AHFS2019/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> କ୍ଲୋନିଡିନ ସନ ୧୯୬୧ରେ ପେଟେଣ୍ଟ ହେବାପରେ ସନ ୧୯୬୬ରେ ଡାକ୍ତରୀ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଗଲା ।<ref>{{cite journal|last1=Neil|first1=MJ|title=Clonidine: clinical pharmacology and therapeutic use in pain management.|journal=Current Clinical Pharmacology|date=November 2011|volume=6|issue=4|pages=280–7|doi=10.2174/157488411798375886|pmid=21827389}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Stähle|first1=Helmut|title=A historical perspective: development of clonidine|journal=Best Practice & Research Clinical Anaesthesiology|date=June 2000|volume=14|issue=2|pages=237–246|doi=10.1053/bean.2000.0079}}</ref><ref name=Fis2006>{{cite book |last1=Fischer |first1=Jnos |last2=Ganellin |first2=C. Robin |title=Analogue-based Drug Discovery |date=2006 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=9783527607495 |page=550 |url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA550 |language=en}}</ref> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2019/> ସନ ୨୦୧୯ରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ([[:en:United Kingdom|United Kingdom]]) [[ଏନଏଚଏସ]]କୁ ([[:en:NHS|NHS]]) ଏହାର ଏକ ମାସ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାୟ ୮ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ।<ref name=BNF76/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ଔଷଧ ବାବଦ ଏକ ମାସରେ ସନ ୨୦୧୯ରେ ପ୍ରାୟ ୨.୭୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ।<ref>{{cite web |title=NADAC as of 2019-01-30 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-01-30/2c5s-3kst |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=3 February 2019 |language=en |archive-date=2019-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327085904/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-01-30/2c5s-3kst |url-status=dead }}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହି ଔଷଧର ୧୦ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ତାଲିକାରେ ୭୬ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> == ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == * [https://web.archive.org/web/20160305031632/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=Clonidine U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal - Clonidine] * Alpha-2 agonists in [http://www.medscape.org/viewarticle/560074 ADHD] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] e0ofed77oiwn31efuw00rh2deh02ix7 0 69959 606688 599471 2026-09-24T00:10:25Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606688 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Tukuni Sahu}} {{Infobox Indian politician |image =Tukuni Sahu.jpg |name = ଟୁକୁନି ସାହୁ |caption = |birth_date = <!--{{birth date and age|1948|11|9|df=yes}}--> |birth_place = |residence = |death_date = <!--{{death date and age|2007|5|27|1928|11|25|df=yes}}--> |office = ବିଧାୟିକା: [[୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୧୫ଶ]], [[୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |constituency = [[ଟିଟଲାଗଡ଼ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଟିଟଲାଗଡ଼]] |salary = |term_start = ୨୦୧୪ |term_end = ଏବେଯାଏଁ |predecessor = [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]] |successor = [[ନବୀନ କୁମାର ଜୈନ]] |party = [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]] |otherparty = |religion = |nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |citizenship = ଭାରତୀୟ |occupation = ରାଜନୀତିଜ୍ଞ |parents = |spouse = ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାହୁ |children = |website = |footnotes = |date = |year = |source = }} '''ଟୁକୁନି ସାହୁ''' ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞା । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ଟୁକୁନି ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ଜଣେ ସଭ୍ୟା ତଥା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref name="Tukuni Sahu">{{cite web |title=Ms. Tukuni Sahu |url=https://odishaassembly.nic.in/memberprofile.aspx?img=1385 |website=odishaassembly.nic.in |publisher=Odisha Assembly |accessdate=26 March 2019}}</ref> ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଟିଟଲାଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୫ଶ ଓ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । == ପରିବାର == ଟୁକୁନି ସାହୁ ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାହୁଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://kalingatv.com/state/abhimanyu-sahus-killers-get-life-term/|title=Abhimanyu Sahu’s killers get life term|date=2017-07-28|website=KalingaTV|language=en-US|access-date=2019-03-26}}</ref> ଅଭିମନ୍ୟୁ ଜଣେ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଅଭିମନ୍ୟୁ ରାଜ୍ୟ ଯୁବ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ଥିବାବେଳେ ୧୫ ଡିସେମ୍ବର, ୨୦୧୩ରେ ତାଙ୍କୁ ଗଳାକାଟି ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/odisha-four-awarded-life-imprisonment-in-bjd-leaders-murder/1111029|title=Odisha: Four awarded life imprisonment in BJD leader's murder|website=www.outlookindia.com/|access-date=2019-03-26|archive-date=2019-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190326023159/https://www.outlookindia.com/newsscroll/odisha-four-awarded-life-imprisonment-in-bjd-leaders-murder/1111029|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://m.dailyhunt.in/news/india/oriya/kanaknews-epaper-kanak/bahu+charchchita+abhimanyu+sahu+hatyakanda+mashtar+maindaku+dhariba+pain+dabi+karichanti+bidhayika+patni-newsid-71021077|title=ବହୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାହୁ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ! ମାଷ୍ଟର୍ ମାଇଣ୍ଡକୁ ଧରିବା ପାଇଁ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ବିଧାୟିକା ପତ୍ନୀ - Kanaknews|website=Dailyhunt|language=en|access-date=2019-03-26|archive-date=2022-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220921232134/https://m.dailyhunt.in/news/india/oriya/kanaknews-epaper-kanak/bahu+charchchita+abhimanyu+sahu+hatyakanda+mashtar+maindaku+dhariba+pain+dabi+karichanti+bidhayika+patni-newsid-71021077|url-status=dead}}</ref> ସେହି ସମୟରେ ଟିଟଲାଗଡ଼ଠାରେ ବନ୍ଦ ଡାକରା ଦିଆଯିବା ସହ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ପୋଡ଼ାଜଳା ହୋଇଥିଲା ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କ୍ରାଇମ୍‌ବ୍ରଞ୍ଚ ଏହି ଘଟଣାର ତଦନ୍ତ କରିଥିଲା ଏବଂ ଦୋଷୀମାନଙ୍କୁ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡାଦେଶ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.pratinidhiodia.in/page_details.php?id=7061|title=ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାହୁ ହତ୍ୟା ମାମଲା: ୪ ଜଣଙ୍କୁ ଆଜୀବନ ଜେଲ୍‌,|website=www.pratinidhiodia.in|language=en|access-date=2019-03-26|archive-date=2022-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920163640/https://www.pratinidhiodia.in/page_details.php?id=7061|url-status=dead}}</ref> == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == ଟୁକୁନି ସାହୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=http://odishahelpline.com/Profile-of-Ms-Tukuni-Sahu-of-TITILAGARH-constituency-1385.html|title=MLA Ms. Tukuni Sahu Profile {{!}} TITILAGARH Constituency|website=odishahelpline.com|access-date=2019-03-26}}</ref> ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/candidate.php/candidate.php?myneta_folder=odisha2014&candidate_id=405&candidate_id=405|title=Tukuni Sahu(BJD):Constituency- TITLAGARH(BOLANGIR) - Affidavit Information of Candidate:|website=myneta.info|access-date=2019-03-26}}</ref> ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଟୁକୁନି ସାହୁ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ [[ଟିଟିଲାଗଡ଼ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଟିଟିଲାଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ]]<nowiki/>ରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସମୁଦାୟ ୨,୨୫,୭୧୩ ଜଣ ମତଦାତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧,୭୦,୮୨୩ ଜଣେ ମତଦାନ କରିଥିଲେ ।<ref name=":0">https://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/AE2014/Stat_Rep_Odisha-2014.pdf</ref> ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଟୁକୁନୀ ସାହୁ ସର୍ବାଧିକ ୭୧,୮୫୮ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀ ତଥା ସେଠାକାର ପୂର୍ବାତନ ବିଧାୟକ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ ସମୁଦାୟ ୫୭,୮୩୬ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ଓ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଠାକୁର ସମୁଦାୟ ୨୫,୬୧୭ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://eciresults.nic.in/AC/ConstituencywiseS1869.htm?ac=69|title=Odisha - Titlagarh|publisher=Election Commission of India|accessdate=29 May 2014|archive-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714212535/http://eciresults.nic.in/AC/ConstituencywiseS1869.htm?ac=69|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.empoweringindia.org/new/constituency.aspx?eid=998&cid=69|title=Orissa Assembly Election 2014, Constituency: Titlagarh (69)|publisher=EmpoweringIndia.org|accessdate=29 May 2014|archive-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714155822/http://www.empoweringindia.org/new/constituency.aspx?eid=998&cid=69|url-status=dead}}</ref> ଟୁକୁନୀ ସାହୁ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇଙ୍କୁ ୧୪,୦୨୨ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ କରି ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://leadtech.in/infoelection/index.php/odisha/2604-constituency-wise-odisha-assembly-election-result.html|title=Constituency Wise odisha Assembly Election result 2014|work=leadtech.in|accessdate=29 May 2014|archive-date=18 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140818230907/http://leadtech.in/infoelection/index.php/odisha/2604-constituency-wise-odisha-assembly-election-result.html|url-status=dead}}</ref> ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ୨୦୧୪ ମସିହାରୁ ୨୦୧୫ ମସିହାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://naveenpatnaik.com/MLA-Ms-Tukuni-Sahu-of-TITILAGARH-constituency-1385.html|title=MLA Ms. Tukuni Sahu Profile {{!}} TITILAGARH Constituency|website=naveenpatnaik.com|access-date=2019-03-26|archive-date=2019-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190113113724/http://naveenpatnaik.com/MLA-Ms-Tukuni-Sahu-of-TITILAGARH-constituency-1385.html|url-status=dead}}</ref> ୨୦୧୯ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଟୁକୁନି ସାହୁ ପୁଣିଥରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଟିଟଲାଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଆସନରୁ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.satyapatha.com/odisha-cm-announces-candidates-names/7130.html|title=ବିଜେଡିର ୯ ଲୋକ ସଭା ଓ ୫୪ ବିଧାନ ସଭା ପ୍ରାର୍ଥୀ ତାଲିକା ଘୋଷଣା|date=2019-03-18|website=Satya Patha|language=en-US|access-date=2019-03-26}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.prameyanews7.com/bjd-released-candidate-list-for-1st-phase-lok-sabha-and-vidhan-sabha-poll/|title=ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା ବିଜେଡିର ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପ୍ରାର୍ଥୀ ତାଲିକା ; ଜାଣନ୍ତୁ କେଉଁଠୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢିବେ କିଏ|date=2019-03-18|website=Prameya News7|language=en-US|access-date=2019-03-26|archive-date=2019-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190326023200/http://www.prameyanews7.com/bjd-released-candidate-list-for-1st-phase-lok-sabha-and-vidhan-sabha-poll/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://kanaknews.com/whole-list-of-bjd-candidate-for-2019-election/|title=ବିଜେଡିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ତାଲିକା ଘୋଷଣା ।|date=2019-03-18|website=Kanak News|language=en-US|access-date=2019-03-26}}</ref> ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜୟୀ ହୋଇ [[୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ, ସେ ବିଜେଡିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଟିଟିଲାଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ, ସେ ସମୁଦାୟ ୮୦,୪୫୫ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ୍ ପାଇ ୨ୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]]<nowiki/>ର ପାର୍ଥୀ [[ନବୀନ କୁମାର ଜୈନ]]<nowiki/>ଙ୍କଠାରୁ ୧୭,୩୯୯ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ୍‌ରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies 2024: Titlagarh (Odisha) |url=https://results.eci.gov.in/AcResultGenJune2024/candidateswise-S1869.htm |access-date=27 June 2024 |website=Election Commission of India}}</ref> == ବିବାଦ == ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଟୁକୁନି ସାହୁ ନିର୍ବାଚନରେ ଅନିୟମିତତା କରିଥିବା ନେଇ ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/news/odisha/election-of-two-more-odisha-mlas-challenged-in-high-court_951941.html|title=Election of two more Odisha MLAs challenged in High Court|date=2014-08-02|website=Zee News|language=en|access-date=2019-03-26}}</ref> ଟୁକୁନିଙ୍କର ପତି ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇବାପରେ ତାଙ୍କୁ ଦଳୀୟ ଅନୁକମ୍ପା ଭାବରେ ଟିକେଟ ମିଳିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ବଲାଙ୍ଗିର ଜିଲ୍ଲା ବିଜେଡ଼ି କର୍ମିଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ନଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.pratinidhiodia.in/page_details.php?id=45339|title=ବଲାଙ୍ଗୀର ଚାହୁଁଛି ବଦଳନ୍ତୁ ବିଜେଡି ପ୍ରାର୍ଥୀ|website=www.pratinidhiodia.in|language=en|access-date=2019-03-26|archive-date=2022-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920171140/https://www.pratinidhiodia.in/page_details.php?id=45339|url-status=dead}}</ref> == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == ତୈଳିକ ବୈଶ୍ୟ ସମାଜ ତରଫରୁ ଟୁକୁନି ସାହୁଙ୍କୁ କରମା ବାଈ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=http://www.dharitri.com/main/news/4282|title=ବିଧାୟିକା ଟୁକୁନି ସାହୁ ପାଇଲେ କରମା ବାଈ ସମ୍ମାନ|last=Dharitri|website=Dharitri.com|language=en|access-date=2019-03-26}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ]] gxisp87p3ei0vswoxyd482ixnf8gio8 0 70002 606836 511038 2026-09-24T04:09:45Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606836 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ranolazine}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 464380109 | IUPAC_name = (''RS'')-''N''-(2,6-Dimethylphenyl)-2-[4-[2-hydroxy-3-(2-methoxyphenoxy)-propyl]piperazin-1-yl]acetamide | image = Ranolazine.svg | width = 275 | chirality = [[Racemic mixture]] <!--Clinical data--> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|ranolazine}} | MedlinePlus = a606015 | licence_EU = yes | licence_US = Ranolazine | pregnancy_AU = <!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --> | pregnancy_US = C | legal_AU = <!-- Unscheduled / S2 / S4 / S8 --> | legal_UK = <!-- GSL / P / POM / CD --> | legal_US = Rx-only | routes_of_administration = [[Oral administration|By mouth]] ([[Tablet (pharmacy)|tablets]]) <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 35 to 50% | protein_bound = ~62% | metabolism = Extensive in [[liver]] ([[CYP3A]], [[CYP2D6]]) and [[Human gastrointestinal tract#Lower gastrointestinal tract|intestine]] | elimination_half-life = 7 hours | excretion = [[Kidney]] (75%) and fecal (25%) <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 7291 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 142387-99-3 | ATC_prefix = C01 | ATC_suffix = EB18 | PubChem = 56959 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00243 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 51354 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = A6IEZ5M406 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1404 | ChEBI_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEBI = 87681 <!--Chemical data--> | C=24 | H=33 | N=3 | O=4 | molecular_weight = 427.537 g/mol | smiles = O=C(Nc1c(cccc1C)C)CN3CCN(CC(O)COc2ccccc2OC)CC3 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C24H33N3O4/c1-18-7-6-8-19(2)24(18)25-23(29)16-27-13-11-26(12-14-27)15-20(28)17-31-22-10-5-4-9-21(22)30-3/h4-10,20,28H,11-17H2,1-3H3,(H,25,29) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = XKLMZUWKNUAPSZ-UHFFFAOYSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ରାନୋଲାଜିନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Ranolazine''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ରାନେକ୍ସା'''/ '''Ranexa''') ଏକ ଔଷଧ ଯାହା [[ଆଞ୍ଜାଇନା]] ବା [[ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ]] ଜନିତ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ([[:en:angina|heart related chest pain]]) ଲାଘବ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019>{{cite web |title=Ranolazine Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/ranolazine.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=22 March 2019 |language=en}}</ref> ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଔଷଧରେ ଉପଶମ ନହେଲେ ତାହା ସ‌ହିତ ରାନୋଲାଜିନ ଦିଆଯାଏ । <ref name=AHFS2019/><ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=210|edition=76}}</ref> ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ଉପକାରୀତା କମ ଜଣାଯାଏ । <ref name=AHFS2019/> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ରାନୋଲାଜିନର ସାଧାରଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ]], [[ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା]], ଅଇ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଓଜନିଆ ଲାଗେ ।<ref name=AHFS2019/> ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ [[ପ୍ରଲମ୍ବିତ କ୍ୟୁଟି]] ([[:en:QT prolongation|QT prolongation]]) ହୋଇଯାଏ । <ref name=AHFS2019/> [[ସିରୋସିସ୍]] ରୋଗ ଥିଲେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ ।<ref name=AHFS2019/> ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ଅଜ୍ଞାତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ [[ଆଡେନୋସିନ ଟ୍ରାଇଫସଫେଟ]] ([[:en:adenosine triphosphate|adenosine triphosphate]]) ସ‌ହିତ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । <ref name=AHFS2019/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୨୦୦୬ରେ ରାନୋଲାଜିନ ପେଟେଣ୍ଟ ହେବା ପରେ ସନ ୧୯୯୬ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା|ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର]]<nowiki/>ରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2019/> ସନ ୨୦୧୯ରେ [[ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ|ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର]]<nowiki/>ରେ ([[:en:United Kingdom|United Kingdom]]) [[ଏନଏଚଏସ]]କୁ ([[:en:NHS|NHS]]) ଏହାର ଏକ ମାସର ଡୋଜ ପିଛା ପ୍ରାୟ ୫୦ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା । <ref name=BNF76/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ଔଷଧ ବାବଦ ଏକ ମାସରେ ପ୍ରାୟ ୩୪୩ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ।<ref name=NADAC2019>{{cite web |title=NADAC as of 2019-02-27 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=3 March 2019 |language=en |archive-date=2019-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044447/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |url-status=dead }}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ଏକ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ତାଲିକାରେ ୨୭୬ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା । <ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== *[https://web.archive.org/web/20190331033442/https://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/rn/95635-55-5 Drug information from the NIH] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] kcx59fdnmswl74yltw1efbdj2q7vgi4 0 70011 606860 511388 2026-09-24T04:41:56Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606860 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Levocetirizine}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | verifiedrevid = 464192413 | IUPAC_name = 2-(2-<nowiki>{</nowiki>4-[(''R'')-(4-Chlorophenyl)(phenyl)methyl]piperazin-1-yl<nowiki>}</nowiki>ethoxy)acetic acid | image = Levocetirizine structure 2.svg | width = 200 | image2 = Levocetirizine 3D ball.png | alt2 = Ball-and-stick model of the levocetirizine molecule <!--Clinical data--> | tradename = Xyzal, Levazyr, others | synonyms = Levocetirizine dihydrochloride | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|levocetirizine-dihydrochloride}} | MedlinePlus = a607056 | pregnancy_AU = | pregnancy_US = B | pregnancy_category = | legal_AU = | legal_UK = POM | legal_US = OTC | routes_of_administration = [[Oral administration|By mouth]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = High | protein_bound = 90% | metabolism = [[Liver|Hepatic]] 14% [[CYP3A4]] | elimination_half-life = 6 to 10 hours | excretion = [[Kidney|Renal]] and [[feces|fecal]] <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|changed|??}} | CAS_number = 130018-77-8 | ATC_prefix = R06 | ATC_suffix = AE09 | PubChem = 1549000 | IUPHAR_ligand = 1214 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 1266001 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 6U5EA9RT2O | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D07402 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEMBL = 1201191 <!--Chemical data--> | C=21 | H=25 | Cl=1 | N=2 | O=3 | molecular_weight = 388.888 g/mol | SMILES = Clc1ccc(cc1)[C@H](N2CCN(CCOCC(=O)O)CC2)c3ccccc3 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C21H25ClN2O3/c22-19-8-6-18(7-9-19)21(17-4-2-1-3-5-17)24-12-10-23(11-13-24)14-15-27-16-20(25)26/h1-9,21H,10-16H2,(H,25,26)/t21-/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = ZKLPARSLTMPFCP-OAQYLSRUSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଲେଭୋସେଟିରିଜିନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Levocetirizine''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ଜାଇଜଲ'''/ '''Xyzal''') ଏକ ଆଣ୍ଟିହିସ୍ଟାମିନ ([[:en:antihistamine|antihistamine]]) ଔଷଧ ଯାହା [[ଆଲର୍ଜିକ ରାଇନାଇଟିସ]] ([[:en:allergic rhinitis|allergic rhinitis]]/ hay fever) ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ କାରଣ ଥିବା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ [[ହାଇଭ୍‌ସ]] ରୋଗରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019>{{cite web |title=Levocetirizine Dihydrochloride Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/levocetirizine-dihydrochloride.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=22 March 2019 |language=en}}</ref> ପୁରୁଣା ଆଣ୍ଟିହିସ୍ଟିମିନ ଅପେକ୍ଷା ଏହା କମ ସେଡେସନ ବା ପ୍ରଶାନ୍ତି ଦାୟକ ହୁଏ ।<ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=280-281|edition=76}}</ref> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ । <ref name=AHFS2019/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଲେଭୋସେଟିରିଜିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ, ଶୁଷ୍କ ପାଟି, କାଶ, ବାନ୍ତି ଓ [[ତରଳ ଝାଡ଼ା]] ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019/> Use in [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହା ନିରାପଦ ଜଣାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଅନୁଶୀଳନ ହୋଇନାହିଁ ।<ref name=Preg2019>{{cite web |title=Levocetirizine Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/levocetirizine.html |website=Drugs.com |accessdate=3 March 2019 |language=en}}</ref> ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ପିଢ଼ିର ଆଣ୍ଟିହିସ୍ଟାମିନ ଓ [[ହିସ୍ଟାମିନ ଏଚ୧-ରିସେପ୍ଟର]] ([[:en:histamine H1-receptor|histamine H<sub>1</sub>-receptors|histamine H<sub>1</sub>-receptors]]) ଭାବରେ କାମ କରେ । <ref name=AA2008>{{cite journal | vauthors = Wallace DV, Dykewicz MS, Bernstein DI, Blessing-Moore J, Cox L, Khan DA, Lang DM, Nicklas RA, Oppenheimer J, Portnoy JM, Randolph CC, Schuller D, Spector SL, Tilles SA | title = The diagnosis and management of rhinitis: an updated practice parameter | journal = The Journal of Allergy and Clinical Immunology | volume = 122 | issue = 2 Suppl | pages = S1-84 | date = August 2008 | pmid = 18662584 | doi = 10.1016/j.jaci.2008.06.003 }}</ref><ref name=AHFS2019/> <!-- ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଲେଭୋସେଟିରିଜିନ ସନ ୨୦୦୭ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2019/> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=BNF76/> ସନ ୨୦୧୯ରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ([[:en:United Kingdom|United Kingdom]]) [[ଏନଏଚଏସ]]କୁ ([[:en:NHS|NHS]]) ଏହାର ଏକ ମାସର ଡୋଜ ପିଛା ପ୍ରାୟ ୪.୫ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା । <ref name=BNF76/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ଔଷଧ ବାବଦ ଏକ ମାସରେ ପ୍ରାୟ ୩ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ।<ref name=NADAC2019>{{cite web |title=NADAC as of 2019-02-27 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=3 March 2019 |language=en |archive-date=2019-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044447/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |url-status=dead }}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୩ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ତାଲିକାରେ ୧୬୩ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == *[https://web.archive.org/web/20190322165055/https://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/name/levocetirizine Drug information from the NIH] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] fcftw441p5k4e435ngwjbsqst2wc7xg 0 70024 606740 509346 2026-09-24T01:22:32Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606740 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Pramipexole}} {{Drugbox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 464213026 | IUPAC_name = (''S'')-''N''&#8202;&#8202;<sup>6</sup>-propyl-4,5,6,7-tetrahydro-1,3-benzothiazole-2,6-diamine | image = Pramipexole.svg | image2 = Pramipexole ball-and-stick model.png <!--Clinical data--> | tradename = Mirapex, Mirapexin, Sifrol | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|pramipexole-dihydrochloride}} | MedlinePlus = a697029 | pregnancy_AU = B3 | pregnancy_US = C | licence_EU = yes | legal_status = Rx-only | routes_of_administration = Oral <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = >90% | protein_bound = 15% | elimination_half-life = 8–12 hours | excretion = [[Urine]] (90%), [[Feces]] (2%) <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 104632-26-0 | ATC_prefix = N04 | ATC_suffix = BC05 | PubChem = 119570 | IUPHAR_ligand = 953 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00413 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 106770 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 83619PEU5T | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D05575 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 8356 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 301265 <!--Chemical data--> | C=10 | H=17 | N=3 | S=1 | molecular_weight = 211.324 g/mol | smiles = n1c2c(sc1N)C[C@@H](NCCC)CC2 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C10H17N3S/c1-2-5-12-7-3-4-8-9(6-7)14-10(11)13-8/h7,12H,2-6H2,1H3,(H2,11,13)/t7-/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = FASDKYOPVNHBLU-ZETCQYMHSA-N }} <!-- Definition and medical uses --> '''ପ୍ରାମିପେକ୍ସୋଲ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Pramipexole''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ମିରାପେକ୍ସ'''/ '''Mirapex''') ଏକ ଔଷଧ ଯାହା [[ପାର୍କିନ୍‌ସନ୍ ରୋଗ]]/ ପିଡି) ଓ [[ରେସ୍ଟଲେସ ଲେଗ୍ସ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]]/ ଆରଏଲଏସ) ରୋଗମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019>{{cite web |title=Pramipexole Dihydrochloride Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/pramipexole-dihydrochloride.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=22 March 2019 |language=en}}</ref> ପିଡି ରୋଗରେ ଏହା ଏକ‌କ ଭାବରେ ଓ [[ଲେଭୋଡୋପା]] ([[:en:levodopa|levodopa]]) ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019/> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ପ୍ରାମିପେକ୍ସୋଲର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଇ, [[ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା]], ଥକ୍କା ଅନୁଭବ, ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା, ଶୁଷ୍ଡ ପାଟି ଓ ହାଲୁସିନେସନ ([[:en:hallucinations|hallucinations]]) ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019/> ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ଜୁଆ ଖେଳ ଆଗ୍ରହ, ଯୌନ ସମ୍ଭୋଗ, [[ହୃଦ୍‌ପାତ]] ଓ [[ଅଳ୍ପ ରକ୍ତଚାପ]] ([[:en:low blood pressure|low blood pressure]]) ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]] ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ([[:en:breastfeeding|breastfeeding]]) ସମୟରେ ଏହି ଔଷଧ ଦେବାର ନିରାପତ୍ତା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି ।<ref name=Preg2019>{{cite web |title=Pramipexole Pregnancy and Breastfeeding Warnings |url=https://www.drugs.com/pregnancy/pramipexole.html |website=Drugs.com |accessdate=3 March 2019 |language=en}}</ref> ଏହା ଅଣ-[[ଏର୍ଗୋଲିନ]] ଶ୍ରେଣୀର (non-[[:en:ergoline|ergoline]]) [[ଡୋପାମିନ ଅଗୋନିସ୍ଟ]] ([[:en:dopamine agonist|dopamine agonist]]) ଔଷଧ ।<ref name=AHFS2019/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ପ୍ରାମିପେକ୍ସୋଲ ସନ ୧୯୯୭ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2019/> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=417-418|edition=76}}</ref> ସନ ୨୦୧୯ରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ([[:en:United Kingdom|United Kingdom]]) [[ଏନଏଚଏସ]]କୁ ([[:en:NHS|NHS]]) ଏହାର ଏକ ମାସର ଡୋଜ ପିଛା ପ୍ରାୟ ୮.୪୦ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ।<ref name=BNF76/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ମାସ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୫ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।<ref name=NADAC2019>{{cite web |title=NADAC as of 2019-02-27 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=3 March 2019 |language=en |archive-date=2019-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044447/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |url-status=dead }}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୨ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିସନ ତାଲିକାରେ ୨୦୪ତମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== * [https://web.archive.org/web/20190322133830/https://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/name/pramipexole Drug information from the NIH] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] rdoletsv2iuyicfhf6gpcuohirtwbn0 0 70063 606866 453901 2026-09-24T04:45:43Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606866 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | name = ଶଙ୍ଖଚିଲ | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN|id=22695094 |title=''Haliastur indus'' |assessor=BirdLife International |assessor-link=BirdLife International |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref> | image = File:BKNat.JPG | image_caption = ଶଙ୍ଖଚିଲ | genus = Haliastur | species = indus | authority = ପିଟର୍ ବୋଡେର୍ଟ୍, ୧୭୮୩ }} '''ଶଙ୍ଖଚିଲ''' ବା '''ଶଙ୍ଖଚିଲ୍ଲ''' (ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ: ''Haliastur indus'') ଏକ୍ସିପିଟ୍ରିଡେ ପରିବାରର ଏକ ମଧ୍ୟମାକାର ଶିକାରୀ ପକ୍ଷୀ। ଏକ୍ସିପିଟ୍ରିଡେ ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛନ୍ତି ବହିରା, ବାଜ, ଶାଗୁଣା ଇତ୍ୟାଦି । ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଶଙ୍ଖଚିଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ଉପକୂଳ କିମ୍ବା ଭୂଭାଗର ଆର୍ଦ୍ରଭୂମି ଓ ଜଳାଶୟ ପ୍ରଭୃତି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ମୃତ ମାଛ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଛୋଟ ଜୀବ ଏମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଆହାର । ଶଙ୍ଖଚିଲର ମୁଣ୍ଡ ଓ ଛାତି ଧଳା ରଙ୍ଗର ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏମାନଙ୍କ ଶରୀରର ଅନ୍ୟ ଭାଗ ଈଷତ୍ ଲାଲ୍-ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଶାରୀରିକ ବିଶେଷତା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଶିକାରୀ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମାନଙ୍କୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନିହୁଏ । ==ବର୍ଣ୍ଣନା== [[File:Brahminy kite.jpg|thumb|left|ଉଡ଼ୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଏକ ଶଙ୍ଖଚିଲ ; ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ଶରୀରରୁ ଏମାନଙ୍କୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନିହେବ]] ଲାଲ୍ ମିଶା ମାଟିଆ ଶରୀର ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗର ମୁଣ୍ଡ ଓ ଛାତି ଶଙ୍ଖଚିଲର ଶାରୀରିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ । ଏମାନଙ୍କ ଡେଣାର ଅଗଗୁଡ଼ିକ ସାମାନ୍ୟ କଳା ରଙ୍ଗର । କିଶୋର ଶଙ୍ଖଚିଲର ଶରୀର ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଧିକ ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଶାରୀରିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେତୁ [[ଏସିଆ]]ରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା କଳା ରଙ୍ଗର ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ପ୍ରବାସୀ ଅନ୍ୟ ଚିଲ ପ୍ରଜାତିଙ୍କଠାରୁ ଏମାନଙ୍କୁ ସହଜରେ ବାରି ହୁଏ । [[File:Haliastur.jpg|thumb|left|upright|ଶଙ୍ଖଚିଲର ଥଣ୍ଟ ଓ ନାକପୁଡ଼ା]] ଶଙ୍ଖଚିଲ ଓ ସାଧାରଣ କଳା ଚିଲର ଆକାର ପ୍ରାୟ ସମାନ । ଉଭୟଙ୍କ ଉଡ଼ିବା ଶୈଳୀ ମଧ୍ୟ ଏକା ପରି (ଡେଣା ଟିକେ ତେର୍‍ଛା ଭାବେ ଖୋଲା ରଖି ଉଡ଼ିବା) କିନ୍ତୁ ଏମାନଙ୍କ ଲାଞ୍ଜରେ ଅଳ୍ପ ତଫାତ ରହିଛି । ଶଙ୍ଖଚିଲର ଲାଞ୍ଜର ଅଗ ଗୋଲାକାର ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସାଧାରଣ ଚିଲର ଲାଞ୍ଜର ଅଗ ଦୋମୁହାଁ କଣ୍ଟା ଚାମଚ ପରି ।<ref name=pcr/> କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରଜାତି ପରସ୍ପରର ଅତି ନିକଟତର ।<ref>{{cite book|year=2000|chapter= Advances in the molecular systematics of African Raptors|veditors=Chancellor RD, ((Meyburg B-U))| title=Raptors at Risk|publisher= WWGBP/HancockHouse|pages=135–147|url=http://www.uni-heidelberg.de/institute/fak14/ipmb/phazb/pubwink/2000/29.%202000.pdf|vauthors=Wink M, Sauer-Gürth H }}</ref> ଶଙ୍ଖଚିଲର ଡାକ ଏକ ଲମ୍ବା ''କ୍ୟେଁ'' ବା ''କ୍ୟୂ'' ପରି ଶୁଭେ<ref name=pcr>{{cite book |year=2005| title=Birds of South Asia: The Ripley Guide. Volume 2|publisher= Smithsonian Institution and Lynx Edicions|page=86|author1=Rasmussen, PC |author2=JC Anderton |lastauthoramp=yes }}</ref> ଓ ବିଲେଇର ମ୍ୟାଉଁ ବୋବାଇବା ପରି ଲାଗେ । ==ବର୍ଗୀକରଣ== [[File:Brahminy Kite Hovering.jpg|thumb|upright|[[ଚିଲିକା ହ୍ରଦ]]ର ନଳବଣ ଉପରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଶଙ୍ଖଚିଲ]] ଫରାସୀ ପକ୍ଷୀବିଜ୍ଞାନୀ ମାଥୁରିନ୍ ଜାକ୍ୟୁସ୍ ବ୍ରିଶନ୍ ୧୭୬୦ ମସିହାରେ ଶଙ୍ଖଚିଲ ବିଷୟରେ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରି ଏହାକୁ ''l'Aigle Pondicery (ଇଏଲ୍ ପୋଣ୍ଡିଚେରୀ)'' ବୋଲି ସାଧାରଣ ନାମ ଓ ''Aquila pondiceriana (ଏକ୍ୱିଲା ପଣ୍ଡିଚେରିଆନା)'' ବୋଲି ବାଇନୋମିଆଲ୍ ନାମ ଦେଇଥିଲେ ।<!-- Ornithology, vol.1, p.450. Proper cite to be inserted.--> ଓଲନ୍ଦାଜ ପ୍ରକୃତିବିତ୍ ପିଟର୍ ବୋଡେର୍ଟ୍ ୧୭୮୩ ମସିହାରେ ଶଙ୍ଖଚିଲ ପାଇଁ ''Falco indus (ଫାଲ୍କୋ ଇଣ୍ଡସ୍)'' ନାମର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ । ଶଙ୍ଖଚିଲର ଚାରୋଟି ଉପପ୍ରଜାତି ହେଲେ : * ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ''H. i. indus'' (ବୋଡେର୍ଟ୍, ୧୭୮୩) * ସୋଲୋମୋନ୍ ଦ୍ୱୀପରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ''H. i. flavirostris'' (କଣ୍ଡନ୍ ଓ ଏମାଡନ୍, ୧୯୫୪) * ନ୍ୟୁ ଗିନି, ବିସ୍‍ମାର୍କ୍ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ''H. i. girrenera'' (ଭିଲଟ୍, ୧୮୨୨) * ମାଳୟ, ସୁଣ୍ଡା, ସୁଲାୱେସି ଓ ଫିଲିପାଇନ୍‍ସ୍ ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ''H. i. intermedius'' (ଏଡ୍‍ୱାର୍ଡ୍ ବ୍ଲାଇଥ୍, ୧୮୬୫) ==ଭୌଗୋଳିକ ବିତରଣ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥିତି== [[File:Brahminy Kite (ଶଙ୍ଖ ଚିଲ) 004.jpg|thumb|left|ଶଙ୍ଖଚିଲ]] [[ଶ୍ରୀଲଙ୍କା]], [[ନେପାଳ]], [[ପାକିସ୍ତାନ]], [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]], ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ [[ଏସିଆ]]ର ଅନେକ ଦେଶ ଓ [[ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ]]ର ସ୍ଥାନୀୟ ପକ୍ଷୀ ତଥା ଏହି ସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ । ବୃଷ୍ଟିପାତ ହୋଇ ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ଏମାନେ କେତେକାଂଶରେ ରହିବା ସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଦେଖାଯାଏ ।<ref>{{cite journal|author=Hill, LA |year=1966| title=Heralders of the monsoon|journal=[[Newsletter for Birdwatchers]] |volume=6|issue=8|pages=6–7| url=https://archive.org/stream/NLBW6#page/n97/mode/1up}}</ref> ଅନୁଚ୍ଚ ସମତଳ ଭୂମିରେ ଏମାନେ ସାଧାରଣତଃ ବସବାସ କରନ୍ତି, ତେବେ [[ହିମାଳୟ]]ରେ ସମୁଦ୍ର ପତନରୁ ୫୦୦୦ ଫୁଟ୍ ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଶଙ୍ଖଚିଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ।<ref>{{cite journal|author=Dodsworth, PTL |year=1912| title= Extension of the habitat of the brahminy kite (''Haliastur indus'')| journal= J. Bombay Nat. Hist. Soc.|volume=21| issue=2|pages=665–666|url=https://biodiversitylibrary.org/page/30151414}}</ref> IUCN ତାଲିକାରେ ଶଙ୍ଖଚିଲକୁ ’’least concern’’ (ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଅନାବଶ୍ୟକ) ଶ୍ରେଣୀରେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି । କିନ୍ତୁ କିଛି ସ୍ଥାନରେ (ଯଥା : ଜାଭା ଦ୍ୱୀପରେ) ଏହି ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇଛି ।<ref>{{cite journal|year=1993| title= Decline of the Brahminy Kite ''Haliastur indus'' on Java|journal= Forktail |volume=8|pages=83–88|author=van Balen, B. S.|author2=I. S. Suwelo|author3=D. S. Hadi|author4=D. Soepomo|author5=R. Marlon|author6=Mutiarina|last-author-amp=yes}}</ref> [[File:Brahmini Kite (Juvenile).jpg|thumb|ଏକ ତରୁଣ ଶଙ୍ଖଚିଲ]] ==ପରିସ୍ଥିତିକ ବ୍ୟବହାର== [[File:Brahminy Kite Anting 01.jpg|right|thumb|ଶଙ୍ଖଚିଲଟି ସମ୍ଭବତଃ ଖରା ପୋଉଁଛି ବା ଦେହରେ ପିମ୍ପୁଡ଼ି ଇତ୍ୟାଦି ପୋକଙ୍କୁ ଦଳିଚକଟି ଘସି ହେଉଛି]] ଡିସେମ୍ବର ମାସରୁ ନେଇ ଅପ୍ରେଲ୍ ମାସ ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଶଙ୍ଖଚିଲମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଜନନ ସମୟ ।<ref name=whistler/> ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପୂର୍ବ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ବାସ କରୁଥିବା ଶଙ୍ଖଚିଲଙ୍କ ପ୍ରଜନନ ଋତୁ ହେଉଛି ଅଗଷ୍ଟରୁ ଅକ୍ଟୋବର ଏବଂ ଉତ୍ତର ଓ ପଶ୍ଚିମ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଏହି ସମୟ ଅପ୍ରେଲ୍ ମାସରୁ ଜୁନ୍ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ।<ref name = "Beru03">{{cite book | last = Beruldsen | first = G | title = Australian Birds: Their Nests and Eggs| publisher = self |year = 2003| location = Kenmore Hills, Qld| page = 200|isbn=0-646-42798-9}}</ref> ଛୋଟ ଡାଳ, ନଡ଼ା, ଡାଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦି ବ୍ୟବହାର କରି ଶଙ୍ଖଚିଲ ନିଜର ବସା ତିଆରି କରେ ଯାହାର ଆକାର ଗିନା ପରି ଓ ଭିତର ପଟଟି ପତ୍ରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ । ବିଭିନ୍ନ ଗଛରେ, ମୁଖ୍ୟତଃ ଜୁଆରିଆ ଅରଣ୍ୟରେ ଏମାନଙ୍କ ବସା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।<ref name = "Beru03"/> ଏମାନେ ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସବୁବେଳେ ବସା ବାନ୍ଧିବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଶଙ୍ଖଚିଲମାନେ ଗଛ ତଳେ ବସା ବାନ୍ଧିବାର ଉଦାହରଣ ଅତି ବିରଳ ।<ref>{{cite journal |year=1994| title=Site-fidelity to the unusual nesting site of Brahminy Kite ''Haliastur indus'' (Boddaert)| journal=J. Bombay Nat. Hist. Soc.|volume= 91|issue=1|page=139|author1=Balachandran, S |author2=Sakthivel, R|url=https://biodiversitylibrary.org/page/48296520 }}</ref><ref>{{cite journal |year=1992| title= Unusual nesting site of Brahminy Kite ''Haliastur indus''| journal= J. Bombay Nat. Hist. Soc.|volume=89|issue=1|pages=117–118|author1=Morrison, William |author2=Rosalind, Lima |author3=Balachandran, S|url=https://biodiversitylibrary.org/page/48732565 }}</ref> ମାଈ ଶଙ୍ଖଚିଲ ବସାରେ ୫୨ × ୪୧ ମିଲିମିଟର୍ ମାପର ନୀଳମିଶା ଧଳା ବା ମଇଳା ଧଳା ରଙ୍ଗର ଦୁଇଟି ଅଣ୍ଡା ଦିଏ । ବସା ବାନ୍ଧିବା ଓ ଛୁଆଙ୍କ ଯତ୍ନ ନେବାରେ ଉଭୟ ମାଈ ଓ ଅଣ୍ଡିରା ଶଙ୍ଖଚିଲ ଯୋଗଦାନ କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଅଣ୍ଡା ଉଷୁମାଇବା କାମ କେବଳ ମାଈମାନେ କରିଥାନ୍ତି । ୨୬ରୁ ୨୭ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏମାନେ ଅଣ୍ଡା ଉଷୁମାନ୍ତି ।<ref name=hbk>{{cite book|author1=Ali, S |author2=S D Ripley |lastauthoramp=yes | title=Handbook of the birds of India and Pakistan|edition=2nd|publisher=Oxford University Press|volume= 1|year= 1978 |pages =230–232 }}</ref> ଆର୍ଦ୍ର ଓ ସନ୍ତସନ୍ତିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ମରି ପଡ଼ିଥିବା ମାଛ, କଙ୍କଡ଼ା ଇତ୍ୟାଦି ଶଙ୍ଖଚିଲମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଆହାର ।<ref name=whistler>{{cite book|author=Whistler, Hugh |year=1949| title=Popular Handbook of Indian Birds|publisher=Gurney and Jackson|pages=370–371|url=https://archive.org/stream/popularhandbooko033226mbp#page/n421/mode/1up/}}</ref> ତେବେ ବେଳେବେଳେ ଏମାନେ ବାଦୁଡ଼ି, ଠେକୁଆ ପରି ଜୀବଙ୍କ ଶିକାର କରି ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal |year=1992 |title= Brahminy Kite ''Haliastur indus'' (Boddaert) preying on bats|journal= J. Bombay Nat. Hist. Soc. |volume=89|issue=3|page=367|author1=Manakadan, Ranjit |author2=Natarajan, V|url=https://biodiversitylibrary.org/page/48732847 }}</ref><ref>{{cite journal|last1=Mikula|first1=P.|last2=Morelli|first2=F.|last3=Lučan|first3=R. K.|last4=Jones|first4=D. N.|last5=Tryjanowski|first5=P.|year=2016|title=Bats as prey of diurnal birds: a global perspective|journal=Mammal Review|doi=10.1111/mam.12060}}</ref> ଶଙ୍ଖଚିଲମାନେ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀଙ୍କଠାରୁ ଯୋର ଜବରଦସ୍ତି ଆହାର ଛଡ଼ାଇନେବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ।<ref>{{cite journal|author1=Kalsi, R S |author2=Rahul Kaul |lastauthoramp=yes |year=1992|title=Kleptoparasitism by Brahminy Kite on Purple Herons|page=8|journal=[[Newsletter for Birdwatchers]] | volume=32|issue=12|url=https://archive.org/stream/NLBW32_12#page/n11/mode/1up}}</ref> ମେକଂଗ୍ ନଦୀରେ [[ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍|ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନେ]] ମାଛଙ୍କୁ ଅଡ଼ାଇବା ବେଳେ ଶଙ୍ଖଚିଲମାନେ ମାଛ ଧରିବାର ସୁଯୋଗର ଫାଇଦା ଉଠାଇବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref name=Ryan>{{cite journal |year=2012 |title= Brahminy Kites ''Haliastur indus'' fishing with Irrawaddy dolphins ''Orcaella brevirostris'' in the Mekong River|journal= Forktail |volume=28|issue=1|page=161|author=Ryan, Gerard Edward|url=http://orientalbirdclub.org/forktail28/}}</ref> ଶଙ୍ଖଚିଲମାନେ ସକ୍ରିୟ ମହୁମାଛି ଫେଣାରୁ ମହୁ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal| author=Nayak, Geetha |year=1999| title= Brahminy Kite feeding on honey from an active bees hive|journal=[[Newsletter for Birdwatchers]] | volume=39| issue=3|page=52| url=https://archive.org/stream/NLBW39_3#page/n13/mode/1up/}}</ref> ତରୁଣ ଶଙ୍ଖଚିଲମାନେ ଉଡ଼ିବା ବେଳେ ପତ୍ର ପକାଇ ପୁଣି ସେହି ପତ୍ରକୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ଧରିବାର କ୍ରୀଡ଼ାଭ୍ୟାସ କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal|author=Neelakantan, KK |authorlink=K. K. Neelakantan|year=1953|title= Juvenile Brahminy Kites (''Haliastus indus'') learning things the modern way|journal= J. Bombay Nat. Hist. Soc. |volume= 51|issue=3|page=739|url=https://biodiversitylibrary.org/page/48202899}}</ref> ମାଛ ଧରିବା ବେଳେ କେବେକେବେ ଏମାନଙ୍କୁ ପାଣି ଉପରେ ଓହ୍ଲାଇବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏମାନେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ପହଁରି ବା ଭାସି ପୁଣି ଉଡ଼ି ପଳାଇପାରନ୍ତି ।<ref>{{cite journal|author=Prater, SH |authorlink=Stanley Henry Prater|year=1926|title= Brahminy Kite ''Haliastur indus'' swimming|journal= J. Bombay Nat. Hist. Soc.|volume=31|issue=2|page=526|url=https://biodiversitylibrary.org/page/47947217}}</ref> ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏମାନେ ଏକ ସମାଜରେ ବସା ବାନ୍ଧି ରହନ୍ତି ; କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ୬୦୦ ଶଙ୍ଖଚିଲ ଏକାଠୀ ବାସ କରିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal|author=Foulkes, R |year=1905| title=A congregation of Brahminy Kites ''Haliastur indus''| journal=J. Bombay Nat. Hist. Soc.|volume=16|issue=4|page=757|url=https://biodiversitylibrary.org/page/5726126}}</ref> ଅନ୍ୟ ଏକ୍ୱିଲା ଛଞ୍ଚାଣ ଓ ଚିଲମାନଙ୍କୁ ଏମାନେ ଦଳବଦ୍ଧ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର ଉଦାହରଣ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।<ref>{{cite journal |year=1992| title= Eastern Steppe Eagle ''Aquila rapax nipalensis'' Hodgson killing mobbing Brahminy Kite ''Haliastur indus'' (Boddaert) at Pt. Calimere Wildlife Sanctuary, Tamil Nadu|journal= J. Bombay Nat. Hist. Soc.|volume=89|issue=2|pages=247–248|author1=Rajan, S Alagar |author2=Balasubramanian, P |author3=Natarajan, V |url=https://biodiversitylibrary.org/page/48732711}}</ref> ଶଙ୍ଖଚିଲଙ୍କ ଶରୀରରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଯୋକ ବା ଟିଙ୍କ ଲାଗିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite journal|title= Notes on Philippine Mallophaga. I. Species from Ciconiiformes, Anseriformes, Falconiformes, Galliformes, Gruiformes and Charadriiformes|vauthors=Emerson KC, Ward RA |lastauthoramp=yes |journal=Fieldiana Zoology|volume=42|issue=4|year=1958| url=https://archive.org/stream/notesonphilippin424emer#page/n5/mode/2up}}</ref> ==ସଂସ୍କୃତିରେ ଶଙ୍ଖଚିଲର ଛାପ== ଇଣ୍ଡୋନେସୀୟ ଭାଷାରେ '''ଏଲାଂଗ୍ ବୋନ୍ଦୋଲ୍''' ରୂପେ ପରିଚିତ ଶଙ୍ଖଚିଲ [[ଜାକର୍ତ୍ତା]]ର ମାସ୍କଟ୍ ଭାବେ ଗୃହୀତ । [[ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ]]ରେ ଭଗବାନ [[ବିଷ୍ଣୁ]]ଙ୍କ ବାହନ [[ଗରୁଡ଼]]ଙ୍କ ସହିତ ଶଙ୍ଖଚିଲକୁ ଯୋଡ଼ାଯାଏ ଓ ଉଭୟ ଏକା ବେଲି ଅନେକ ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି । ମାଲେସିଆରେ ଥିବା ଲାଂକାୱି ଦ୍ୱୀପଟି ଏହି ପକ୍ଷୀ ପରେ ନାମିତ । ମାଳୟ ଭାଷାରେ “ଲାଂ” ଚିଲ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ “ଏଲାଂଗ୍” ଶବ୍ଦର କ୍ଷୁଦ୍ରରୂପ ଓ “କାୱି” ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାରର ଲାଲ୍ ପଥର । ତେଣୁ ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଲାଂକାୱି ଶବ୍ଦଟି “ଶଙ୍ଖଚିଲର ଦେଶ” ବୁଝାଏ । ବୁଗେନ୍‍ଭିଲ୍ ଦ୍ୱୀପର ଏକ ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ<ref>{{cite book |title= Birds and Bird Lore of Bougainville and the North Solomons |author= Hadden, Don |year= 2004 |publisher=Dove Publications |location= Alderley, Qld |isbn= 0-9590257-5-8}}</ref> ଜଣେ ମା’ ବଗିଚାରେ କାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ତାହାର ଛୁଆକୁ ଏକ କଦଳୀ ଗଛ ତଳେ ରଖିଯାଇଥିବା, ଛୁଆଟି କାନ୍ଦି ଆକାଶରେ ଭାସିବାକୁ ଲାଗିବା ଓ ''କାନାଂଗ୍‍''ରେ (ଶଙ୍ଖଚିଲରେ) ପରିଣତ ହୋଇଯିବା, ଛୁଆର ବେକର ହାର ତାହାର ସୁନ୍ଦର ପରରେ ପରିଣତ ହେବା ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ।<ref>Hadden, p. 244</ref> ଉପର ରାଜାଂଗ୍, ସାରାୱକ୍, ବୋର୍ଣ୍ଣିଓ ପ୍ରଭୃତି ଅଞ୍ଚଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ଇବାନ୍ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଶଙ୍ଖଚିଲ ଅତି ପବିତ୍ର ଓ ଶଙ୍ଖଚିଲ ରୂପରେ ତାଙ୍କ ଦେବତା “ସିଂଗାଲାଂଗ୍ ବୁରୁଂଗ୍” ଧରାବତରଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ସେମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ । ଅତୁଳନୀୟ ଗୁଣ ଓ ସର୍ବୋପରି ଦକ୍ଷତା ବା ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ “ସିଂଗାଲାଂଗ୍ ବୁରୁଂଗ୍” ହେଉଛନ୍ତି ଇବାନ୍ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧର ଦେବତା ଓ ସବୁଠାରୁ ମହାନ ଦେବତା ।<ref>Sutlive & Sutlive (eds.), 2001, The Encyclopaedia of Iban Studies, Tun Jugah Foundation, volume 2, p. 938</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର|30em}} ==ଆହୁରି ପଢ଼ିପାରିବେ== * Jayabalan, JA (1995) Breeding ecology of Brahminy Kite ''Haliastur indus'' in Cauvery Delta, south India. Ph.D. Dissertation, Bharathidasan University. Mannampandal, Tamil Nadu. * Raghunathan, K (1985) Miscellaneous notes: a peculiar feeding habit of Brahminy Kite. Blackbuck. 1(3), 26-28. * Jayakumar, S (1987) Feeding ecology of wintering Brahminy Kite (''Haliastur indus'') near Point Calimere Wildlife Sanctuary. M.Sc. Thesis, Bharathidasan University, Tiruchirapalli. * Hicks, R. K. 1992. Brahminy Kite ''Haliastur indus'' fishing? Muruk 5:143-144. * van Balen, B. S., and W. M. Rombang. 2001. Nocturnal feeding by Brahminy Kites. Australian Bird Watcher 18:126. == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ == {{Commons category|Haliastur indus}} * [http://www.bbc.co.uk/mediaselector/check/player/nol/newsid_6660000/newsid_6660500?redirect=6660523.stm&news=1&nbwm=1&bbwm=1&bbram=1&nbram= Video of re-introduction of Brahminy Kites in their natural habitat in Indonesia from BBC Sci-Tech] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=3358&m=0 BirdLife Species Factsheet] === ଐତିହାସିକ ଦସ୍ତାବିଜ === * ''[http://www.nhm.ac.uk/nature-online/art-nature-imaging/collections/first-fleet/art-collection/nathist.dsml?sa=1&lastDisp=list&notes=true&desc=true&beginIndex=212& Pondicherry eagle]'', colour drawing by Thomas Watling, between 1792 and 1797. * Description of [https://www.biodiversitylibrary.org/page/33696661 Pondicherry eagle] or Malabar eagle by [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon|Buffon]]. {{cite book|translator-last1=Anonymous |title=The natural history of birds from the French of the Count de Buffon, vol. 1|date=1793|location=London|pages=96–97}} * "[https://www.biodiversitylibrary.org/page/35214453 Aigle des grandes Indes]", by Francois Nicolas Martinet. Plate 416 of ''Planches enluminées d'histoire naturelle''. * First use of "''Falco indus''", by Boddaert: ''Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton : avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés'', [https://www.biodiversitylibrary.org/page/27822626 page 25]. The entire entry is "416. Aigle de Pondichery, Buff. I. p. 490. Briss. ''Ornith.'' p. 450. pl. XXXV. ''Falco Indus'' mihi Linn. ''Gen.'' 42. o. Lath. ''birds'' I. p. 41." [[Category:ପକ୍ଷୀ]] mkni4bvb5qwcr17rgjdy9njhpu6bola 0 70084 606700 508033 2026-09-24T00:15:02Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606700 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Dutasteride}} {{Drugbox | Verifiedfields = verified | Watchedfields = verified | verifiedrevid = 461091686 | IUPAC_name = (1S,3aS,3bS,5aR,9aR,9bS,11aS)-''N''-[2,5-bis(trifluoromethyl)phenyl]-9a,11a-dimethyl-7-oxo-1,2,3,3a,3b,4,5,5a,6,9b,10,11-dodecahydroindeno[5,4-f]quinoline-1-carboxamide | image = Dutasteride.svg | width = 250px <!--Clinical data--> | tradename = Avodart, others; Combodart, Duodart (with [[tamsulosin]]) | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|dutasteride}} | MedlinePlus = a603001 | pregnancy_US = X | pregnancy_category = Not to be used during pregnancy | legal_UK = POM | legal_US = Rx-only | routes_of_administration = [[Oral administration|By mouth]] | class = [[5α-Reductase inhibitor]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 60%<ref name="LemkeWilliams2008" /> | protein_bound = 99%<ref name="LemkeWilliams2008" /> | metabolism = [[Liver]] ([[CYP3A4]])<ref name="LemkeWilliams2008" /> | metabolites = • 4'-Hydroxydutasteride<ref name="LemkeWilliams2008" /><br />• 6'-Hydroxydutasteride<ref name="LemkeWilliams2008" /><br />• 1,2-Dihydrodutasteride<ref name="LemkeWilliams2008" /><br />(All three active)<ref name="LemkeWilliams2008" /> | elimination_half-life = 4–5 weeks <ref name=Blu2008 /><ref name="BurchumRosenthal2014">{{cite book|author1=Jacqueline Burchum|author2=Laura Rosenthal|title=Lehne's Pharmacology for Nursing Care|url=https://books.google.com/books?id=C7_NBQAAQBAJ&pg=PA803|date=2 December 2014|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-34026-7|pages=803–}}</ref> | excretion = [[Feces]]: 40% ([[metabolite]]s)<ref name="LemkeWilliams2008" /><br />[[Urine]]: 5% (unchanged)<ref name="LemkeWilliams2008">{{cite book|author1=Thomas L. Lemke|author2=David A. Williams|title=Foye's Principles of Medicinal Chemistry|url=https://books.google.com/books?id=R0W1ErpsQpkC&pg=PA1286|year=2008|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=978-0-7817-6879-5|pages=1286–1287}}</ref> <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 164656-23-9 | ATC_prefix = G04 | ATC_suffix = CB02 | ATC_supplemental = | PubChem = 6918296 | IUPHAR_ligand = 7457 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01126 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 5293502 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = O0J6XJN02I | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D03820 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 521033 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1200969 | synonyms = GG-745; GI-198745; GI-198745X; ''N''-[2,5-Bis(trifluoromethyl)phenyl]-3-oxo-4-aza-5α-androst-1-ene-17β-carboxamide <!--Chemical data--> | C=27 | H=30 | F=6 | N=2 | O=2 | SMILES = FC(F)(F)c1cc(c(cc1)C(F)(F)F)NC(=O)[C@@H]3[C@]2(CC[C@H]4[C@H]([C@@H]2CC3)CC[C@H]5NC(=O)\C=C/[C@]45C)C | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C27H30F6N2O2/c1-24-11-9-17-15(4-8-21-25(17,2)12-10-22(36)35-21)16(24)6-7-19(24)23(37)34-20-13-14(26(28,29)30)3-5-18(20)27(31,32)33/h3,5,10,12-13,15-17,19,21H,4,6-9,11H2,1-2H3,(H,34,37)(H,35,36)/t15-,16-,17-,19+,21+,24-,25+/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = JWJOTENAMICLJG-QWBYCMEYSA-N }} <!-- Definition and medical uses --> '''ଡୁଟାସ୍ଟେରାଇଡ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Dutasteride''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ଆଭୋଡାର୍ଟ'''/ '''Avodart''') ଏକ ଔଷଧ ଯାହା [[ବିନାଇନ ପ୍ରୋସ୍ଟାଟିକ ହାଇପରପ୍ଲାସିଆ|ବର୍ଦ୍ଧିତ ପ୍ରୋସ୍ଟେଟ]] ରୋଗର ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019/><ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=769|edition=76}}</ref> ଏହାର ଉପକାରୀତା ପ୍ରାୟ କିଛି ମାସ ପରେ ଜଣାଯାଏ ।<ref name=BNF76/> ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପୁରୁଷଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ବାଳ ଝଡ଼ିବାର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଓ ମହିଳାଙ୍କର [[ଟ୍ରାନ୍ସଜେଣ୍ଡର ହରମୋନ ଥେରାପି (ପୁରୁଷରୁ ମହିଳା)|ହରମୋନ ଥେରାପି]]ରେ ([[:en:transgender hormone therapy (male-to-female)|hormone therapy]]) ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।<ref name="ShapiroOtberg2015">{{cite book|author1=Jerry Shapiro|author2=Nina Otberg|title=Hair Loss and Restoration, Second Edition|url=https://books.google.com/books?id=bJG9BwAAQBAJ&pg=PA39|date=17 April 2015|publisher=CRC Press|isbn=978-1-4822-3199-1|pages=39–}}</ref><ref name=Trans2017>{{cite journal | vauthors = Wesp LM, Deutsch MB | title = Hormonal and Surgical Treatment Options for Transgender Women and Transfeminine Spectrum Persons | journal = Psychiatr. Clin. North Am. | volume = 40 | issue = 1 | pages = 99–111 | year = 2017 | pmid = 28159148 | doi = 10.1016/j.psc.2016.10.006 | url = }}</ref> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019>{{cite web |title=Dutasteride Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/dutasteride.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=18 March 2019 |language=en}}</ref><ref name=Wu2013>{{cite journal | vauthors = Wu C, Kapoor A | title = Dutasteride for the treatment of benign prostatic hyperplasia | journal = Expert Opin Pharmacother | volume = 14 | issue = 10 | pages = 1399–408 | year = 2013 | pmid = 23750593 | doi = 10.1517/14656566.2013.797965 | url = }}</ref> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଡୁଟାସ୍ଟେରାଇଡର ସାଧାରଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଯୌନ ସମସ୍ୟା, ସ୍ତନ ଦରଜ ଓ ସ୍ତନ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019/> ଏହା ବ୍ୟତୀତ କେତେକ ପ୍ରକାରର [[ପ୍ରୋସ୍ଟେଟ କର୍କଟ]], [[ଅବସାଦ]] ଓ [[ଆଞ୍ଜିଓଇଡିମା]] ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019/><ref name=BNF76/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଓ ଯୌନ ସାଥୀ ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ଶିଶୁର କ୍ଷତି ହୁଏ ।<ref name=AHFS2019/><ref name=BNF76/> ଡୁଟାସ୍ଟେରାଇଡ ଏକ ପ୍ରକାର [[୫ -ରିଡକ୍ଟେଜ ଇନହିବିଟର]] ([[:en:5α-reductase inhibitor|5α-reductase inhibitor]]) ଓ ଏକ [[ଆଣ୍ଟିଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନ]] ([[:en:antiandrogen|antiandrogen]]) ଔଷଧ ।<ref name=Blu2008>{{cite book|author1=Ulrike Blume-Peytavi|author2=David A. Whiting|author3=Ralph M. Trüeb|title=Hair Growth and Disorders|url=https://books.google.com/books?id=pHrX2-huQCoC&pg=PA369|date=26 June 2008|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-3-540-46911-7|pages=182, 369}}</ref> ଏହା ଏକ ଏଞ୍ଜାଇମ ଇନହିବିଟର ([[:en:enzyme inhibitor|decreasing|]]) ଯାହା [[ଡାଇହାଇଡ୍ରୋଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ]] ([[:en:dihydrotestosterone|dihydrotestosterone]]/ DHT) ନାମକ ଏକ ପ୍ରକାର ଯୌନ ହରମୋନ ([[:en:sex hormone|sex hormone]]) ଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନର ([[:en:androgen|androgen]]) ବାୟୋସିନ୍ଥେସିସ ([[:en:biosynthesis|production|]]) କମେଇ ଦେଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।<ref name=Agg2010>{{cite journal | vauthors = Aggarwal S, Thareja S, Verma A, Bhardwaj TR, Kumar M | title = An overview on 5alpha-reductase inhibitors | journal = Steroids | volume = 75 | issue = 2 | pages = 109–53 | date = February 2010 | pmid = 19879888 | doi = 10.1016/j.steroids.2009.10.005 }}</ref><ref name=AHFS2019/> <!-- ଇତିହାସ, ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> Dutasteride ସନ ୧୯୯୩ରେ [[ଗ୍ଲାକ୍ସୋସ୍ମିଥକ୍ଲାଇନ]]ଦ୍ୱାରା ([[:en:GlaxoSmithKline|GlaxoSmithKline]]) ପେଟେଣ୍ଟ ହେବା ପରେ ସନ ୨୦୦୧ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=Fis2006>{{cite book |last1=Fischer |first1=Jnos |last2=Ganellin |first2=C. Robin |title=Analogue-based Drug Discovery |date=2006 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=9783527607495 |page=483 |url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA483 |language=en}}</ref><ref name=AHFS2019/> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=BNF76/> ସନ ୨୦୧୯ରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ([[:en:United Kingdom|United Kingdom]]) [[ଏନଏଚଏସ]]କୁ ([[:en:NHS|NHS]]) ଏହାର ଏକ ମାସର ଡୋଜ ପିଛା ପ୍ରାୟ ୧୨ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ।<ref name=BNF76/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ମାସ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୬.୬୬ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।<ref name=NADAC2019>{{cite web |title=NADAC as of 2019-02-27 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=3 March 2019 |language=en |archive-date=2019-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044447/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |url-status=dead }}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୧ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିସନ ତାଲିକାର ୨୭୪ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥଲା । <ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== *[https://web.archive.org/web/20190323111229/https://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/name/dutasteride Drug information from the NIH] * {{Cite journal | doi = 10.2174/156802606776743101| pmid = 16719800| title = Discovery and Clinical Development of Dutasteride, a Potent Dual 5α- Reductase Inhibitor| journal = Current Topics in Medicinal Chemistry| volume = 6| issue = 5| pages = 405–21| year = 2006| last1 = Frye | first1 = S. }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] odjdy53mx45edf1zcmny2izbymlh7p4 0 70179 606746 509394 2026-09-24T01:27:48Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606746 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Prochlorperazine}} {{Drugbox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 464214968 | IUPAC_name = 2-chloro-10-[3-(4-methyl-1-piperazinyl)propyl]-10''H''-phenothiazine | image = Prochlorperazine.svg | width = 250 <!--Clinical data--> | tradename = Compro, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|prochlorperazine}} | MedlinePlus = a682116 | pregnancy_category = C <small>([[Australia|Au]], [[United States|U.S.]])</small> | legal_AU = S3 | legal_US = Rx-only | legal_UK = POM | legal_UK_comment = but packs of 8 buccal tablets for nausea/vomiting associated with migraine are sold as [[pharmacy medicines]] | routes_of_administration = By mouth, [[Suppository|rectal]], [[Intramuscular injection|IM]], [[Intravenous injection|IV]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = Unknown, but presumed substantial | protein_bound = 91–99% | metabolism = Mainly [[Liver|hepatic]] ([[CYP2D6]] and/or [[CYP3A4]]) | elimination_half-life = 4–8 hours, differs with the method of administration | excretion = Biliary, (colored) inactive metabolites in urine <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 7279 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 58-38-8 | ATC_prefix = N05 | ATC_suffix = AB04 | PubChem = 4917 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00433 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4748 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = YHP6YLT61T | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D00493 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 8435 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 728 <!--Chemical data--> | C=20 | H=24 | Cl=1 | N=3 | S=1 | molecular_weight = 373.943 g/mol | SMILES = Clc2cc1N(c3c(Sc1cc2)cccc3)CCCN4CCN(C)CC4 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C20H24ClN3S/c1-22-11-13-23(14-12-22)9-4-10-24-17-5-2-3-6-19(17)25-20-8-7-16(21)15-18(20)24/h2-3,5-8,15H,4,9-14H2,1H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = WIKYUJGCLQQFNW-UHFFFAOYSA-N |drug_name=|alt=|caption=|type=|legal_status=|licence_EU=|pregnancy_AU=|pregnancy_US=|licence_US= }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ପ୍ରୋକ୍ଲୋରପେରାଜିନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Prochlorperazine''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''କମ୍ପ୍ରୋ'''/'''Compro''') ଏକ ଔଷଧ ଯାହା [[ଅଇ]] ([[:en:nausea|nausea]]), [[ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ]] , [[ଅଧକପାଳି]] ଓ [[ଉଦ୍‌ବେଗ]] ଆଦି ରୋଗରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019/><ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=385-386|edition=76}}</ref><ref name=AHS2016>{{cite journal|last1=Orr|first1=SL|last2=Friedman|first2=BW|last3=Christie|first3=S|last4=Minen|first4=MT|last5=Bamford|first5=C|last6=Kelley|first6=NE|last7=Tepper|first7=D|title=Management of Adults With Acute Migraine in the Emergency Department: The American Headache Society Evidence Assessment of Parenteral Pharmacotherapies.|journal=Headache|date=June 2016|volume=56|issue=6|pages=911–40|doi=10.1111/head.12835|pmid=27300483}}</ref> ଉଦ୍‌ବେଗ ରୋଗରେ ଏହା କମ୍ ପସନ୍ଦ କରାଯାଏ ।<ref name=AHFS2019/> ଏହା ପାଟିରେ, ମଳଦ୍ୱାରରେ ([[:en:rectal administration|rectally]]), [[ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ]] ([[:en:intravenous|injection into a vein]]) ବା [[ମାଂସପେଶୀ ଇଞ୍ଜେକସନ]] ([[:en:intramuscular|injection into a muscle]]) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ପ୍ରୋକ୍ଲୋରପେରାଜିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ, ଝାପ୍‌ସା ଦୃଷ୍ଟି, ଅଳ୍ପ ରକ୍ତଚାପ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଓଜନିଆ ଲାଗିପାରେ ।<ref name=AHFS2019/> ସାଂଘାତିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ଟାର୍ଡିଭ ଡିସକାଇନେସିଆ]] ଓ [[ନିଉରୋଲେପ୍ଟିକ ମାଲିଗନାଣ୍ଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]] ଆଦି ରୋଗ ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]] ଓ [[ସ୍ତନ୍ୟପାନ]] ସମୟରେ ଏହା ଦେବାକୁ ନିଷେଧ କରାଯାଏ ।<ref name=Preg2019>{{cite web |title=Prochlorperazine Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/prochlorperazine.html |website=Drugs.com |accessdate=3 March 2019 |language=en}}</ref> ଏହା ଏକ [[ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ]] ([[:en:antisychotic|antisychotic]]) ଔଷଧ ଓ ମସ୍ତିଷ୍କରେ [[ଡୋପାମିନ]] ([[:en:dopamine|dopamine]]) ସ୍ତରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ&nbsp;।<ref name=AHFS2019>{{cite web |title=Prochlorperazine Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/prochlorperazine.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=3 March 2019 |language=en}}</ref> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ସନ ୧୯୫୬ରେ ପ୍ରୋକ୍ଲୋରପେରାଜିନ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2019/> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=BNF76/> ସନ ୨୦୧୯ରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ([[:en:United Kingdom|United Kingdom]]) [[ଏନଏଚଏସ]]କୁ ([[:en:NHS|NHS]]) ଏହାର ଏକ ଡୋଜ ପିଛା ପ୍ରାୟ ୦.୦୪ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା । <ref name=BNF76/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ଡୋଜ ବାବଦ ୦.୨୪ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ।<ref name=NADAC2019>{{cite web |title=NADAC as of 2019-02-27 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=3 March 2019 |language=en |archive-date=2019-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044447/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |url-status=dead }}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୧ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିସନ ତାଲିକାର ୨୮୮ ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥଲା । <ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|2}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == * [https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a682116.html Prochlorperazine]. MedlinePlus. [[United States National Library of Medicine|U.S. National Library of Medicine]]. [[National Institutes of Health]]. * [https://web.archive.org/web/20190420040840/https://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r%3fdbs+hsdb:@term+@rn+58-38-8 Prochlorperazine]. [[Hazardous Substances Data Bank]] (HSDB). [[United States National Library of Medicine|U.S. National Library of Medicine]]. [[National Institutes of Health]]. [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] h1tjkebc7fl88r40atpy6df5q5hod8p 0 70183 606859 551687 2026-09-24T04:41:15Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606859 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lurasidone}} {{Drugbox | IUPAC_name = (3a''R'',4''S'',7''R'',7a''S'')-2-<nowiki/>{(1''R'',2''R'')-2-[4-(1,2-benzisothiazol-3-yl)piperazin-1-ylmethyl] cyclohexylmethyl}hexahydro-4,7-methano-2''H''-isoindole-1,3-dione | image = Lurasidone.svg | width = 270 | image2 = Lurasidone ball-and-stick based on xtal 2012.png | width2 = 250 | alt2 = Ball-and-stick model of the lurasidone molecule <!--Clinical data--> | pronounce = {{IPAc-en|lj|ʊəˈr|æ|s|ɪ|d|oʊ|n}} | tradename = Latuda, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|lurasidone-hydrochloride}} | MedlinePlus = a611016 | DailyMedID = 88a244d1-eddb-499c-bee2-e1f49056e78f | licence_US = Lurasidone | pregnancy_AU = B1 | pregnancy_US = B | pregnancy_category = | licence_EU = yes | legal_AU = S4 | legal_CA = Rx-only | legal_US = Rx-only | legal_status = | routes_of_administration = [[Oral administration|By mouth]] | class = [[Atypical antipsychotic]]<ref name=AHFS2019/> <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 9–19% (oral)<ref name = TGA>{{cite web|title=Product information Latuda (lurasidone hydrochloride)|work=TGA eBusiness Services|publisher=Therapeutic Goods Administration|date=16 April 2014|access-date=1 May 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2014-PI-01715-1|format=PDF}}</ref> | protein_bound = ~99%<ref name="EMA" /> | metabolism = Liver ([[CYP3A4]]-mediated)<ref name = TGA/> | elimination_half-life = 18–40 hours<ref name = TGA/><ref name="EMA" /> | excretion = Faecal (67–80%),<br/>renal (9–19%)<ref name = TGA/><ref name="EMA" /> <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 7461 | CAS_number = 367514-87-2 | ATC_prefix = N05 | ATC_suffix = AE05 | PubChem = 213046 | ChemSpiderID = 184739 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 22IC88528T | ChEMBL = 1237021 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 70735 | KEGG = D04820 | DrugBank = DB08815 | synonyms = SM-13,496 <!--Chemical data--> | C = 28 | H = 36 | N = 4 | O = 2 | S = 1 | molecular_weight = 492.68 g/mol | smiles = C1CC[C@H]([C@@H](C1)CN2CCN(CC2)C3=NSC4=CC=CC=C43)CN5C(=O)[C@H]6[C@@H]7CC[C@@H](C7)[C@H]6C5=O | StdInChI=1S/C28H36N4O2S/c33-27-24-18-9-10-19(15-18)25(24)28(34)32(27)17-21-6-2-1-5-20(21)16-30-11-13-31(14-12-30)26-22-7-3-4-8-23(22)35-29-26/h3-4,7-8,18-21,24-25H,1-2,5-6,9-17H2/t18-,19+,20-,21-,24+,25-/m0/s1 | StdInChIKey=PQXKDMSYBGKCJA-CVTJIBDQSA-N | melting_point = 176 | melting_high = 178 | solubility = 0.224 | specific_rotation = [α]<sup>20</sup><sub>D</sub> −59° |drug_name=|alt=|caption=|type= }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଲୁରାସିଡନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Lurasidone''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ଲାଟୁଡା'''/'''Latuda''') ଏକ ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ ([[:en:antipsychotic|antipsychotic]]) ଔଷଧ ଯାହା [[ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ]] ଓ [[ବାଇପୋଲାର ଡିଜଅଡର]] ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019/> ବାଇପୋଲାର ଡିଜଅଡର ରୋଗରେ ଏହା ସ‌ହିତ [[ଭାଲପ୍ରୋଏଟ]] ବା [[ଲିଥିଅମ (ଔଷଧ)|ଲିଥିଅମ]] ([[:en:Lithium (medication)|lithium]]) ଭଳି ମୁଡ ସ୍ଟାବିଲାଇଜର ([[:en:mood stabilizer|mood stabilizer]]) ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019/> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019>{{cite web |title=Lurasidone Hydrochloride Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/lurasidone-hydrochloride.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=21 March 2019 |language=en}}</ref> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଲୁରାସିଡନର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ, ଅଇ, [[ତରଳ ଝାଡ଼ା]], ଚଳନ ଅସୁବିଧା ([[:en:movement disorders|movement disorders]]) ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019/> ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ସ୍ଥାୟୀ ଚଳପ୍ରଚଳ ଅସୁବିଧା ([[:en:tardive dyskinesia|tardive dyskinesia]]), [[ନିଉରୋଲେପ୍ଟିକ ମାଲିଗନାଣ୍ଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ]], [[ଆତ୍ମହତ୍ୟା]] ସଙ୍କଟ, [[ଆଞ୍ଜିଓଇଡିମା]] ଓ ଅଧିକ ରକ୍ତ ଶର୍କରା ଦେଖାଯାଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019/> ବ‌ୟସ୍କ ଲୋକର [[ଡିମେନ୍ସିଆ]] ଯୋଗୁ [[ସାଇକୋସିସ]] ଥିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ରହେ ।<ref name=AHFS2019/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହାର ନିରାପତ୍ତା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ ।<ref name=BNF76/> ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଥବା [[ଡୋପାମିନ୍]] ଓ [[ସେରୋଟୋନିନ]] ([[:en:serotonin|serotonin]]) ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।<ref name=AHFS2019/> <!-- ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ଲୁରାସିଡନ ସନ ୨୦୧୦ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=AHFS2019/> ସନ ୨୦୧୯ରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ([[:en:United Kingdom|United Kingdom]]) [[ଏନଏଚଏସ]]କୁ ([[:en:NHS|NHS]]) ଏହାର ଏକ ମାସର ଡୋଜ ପିଛା ପ୍ରାୟ ୯୦.୭୨ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ।<ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=393-394|edition=76}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ଔଷଧ ବାବଦ ଏକ ମାସରେ ପ୍ରାୟ ୧୯୦.୨୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ।<ref name=NADAC2019>{{cite web |title=NADAC as of 2019-02-27 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=3 March 2019 |language=en |archive-date=2019-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044447/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |url-status=dead }}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୨.୨ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିସନ ତାଲିକାର ୨୨୭ ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=26 February 2019}}</ref> == ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ == * [[:en:List of investigational antidepressant|List of investigational antidepressant]] {{-}} == ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== *[https://web.archive.org/web/20170123230825/https://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/name/Lurasidone Drug information from the NIH] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] ngxrtn44tlesykhv6vdtgxx3lqmqwir 0 70236 606822 466944 2026-09-24T03:42:24Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606822 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Mometasone}} {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 457636529 | IUPAC_name = (9''R'',10''S'',11''S'',13''S'',14''S'',16''R'',17''R'')-9-chloro-17-(2-chloroacetyl)-11-hydroxy-10,13,16-trimethyl-3-oxo-6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17-dodecahydro-3''H''-cyclopenta[''a'']phenanthren-17-yl furan-2-carboxylate | image = Mometasone furoate.svg | width = 250px | image2 = Mometasone furoate ball-and-stick.png | width2 = 250px <!--Clinical data--> | tradename = Nasonex, Asmanex, Elocon, others<ref name=brands2016>{{cite web|title=International brands for Mometasone|url=https://www.drugs.com/international/mometasone.html|publisher=Drugs.com|accessdate=17 November 2016}}</ref> | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|mometasone_furoate}} | pregnancy_US = C | legal_US = Rx-only | routes_of_administration = [[Topical medication|Topical]], [[inhaler|inhalation]] ([[nasal spray]]) | class = [[Corticosteroid]]; [[Glucocorticoid]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = Nasal spray is virtually undetectable in plasma; but systemic availability is comparable to [[fluticasone]]<ref>{{cite journal | title = Pharmacokinetic/pharmacodynamic evaluation of urinary cortisol suppression after inhalation of fluticasone propionate and mometasone furoate |author1=Zia R. Tayab |author2=Tom C. Fardon |author3=Daniel K. C. Lee |author4=Kay Haggart |author5=Lesley C. McFarlane |author6=Brian J. Lipworth |author7=Günther Hochhaus |last-author-amp=yes | journal = Br J Clin Pharmacol |date=November 2007 | volume = 64 | issue = 5 | pages = 698–705 | doi = 10.1111/j.1365-2125.2007.02919.x | pmid = 17509041 | pmc = 2203259}}</ref> | protein_bound = 98% to 99% | metabolism = [[Liver]] | elimination_half-life = 5.8 hours | excretion = <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 105102-22-5 | CAS_supplemental = {{CAS|83919-23-7}} | UNII_Ref = {{fdacite|changed|FDA}} | UNII = 8HR4QJ6DW8 | ATC_prefix = D07 | ATC_suffix = AC13 | ATC_supplemental = {{ATC|R01|AD09}}, {{ATC|R03|BA07}} | PubChem = 441336 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|changed|drugbank}} | DrugBank = | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 390091 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 47564 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1161 | synonyms = <small>9α,21-Dichloro-11β,17α-dihydroxy-16α-methylpregna-1,4-diene-3,20-dione 17α-(2-furoate)</small> <!--Chemical data--> | chemical_formula = C<sub>22</sub>H<sub>28</sub>Cl<sub>2</sub>O<sub>4</sub> for mometasone<br />C<sub>27</sub>H<sub>30</sub>O<sub>6</sub>Cl<sub>2</sub> as furoate | molecular_weight = 427.361 g/mol (mometasone)<br />521.4 g/mol (furoate) | SMILES = O=C(O[C@]2(C(=O)CCl)[C@H](C)C[C@H]3[C@@H]4CCC\1=C\C(=O)\C=C/[C@]/1(C)[C@@]4(Cl)[C@@H](O)C[C@]23C)c5occc5 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C27H30Cl2O6/c1-15-11-19-18-7-6-16-12-17(30)8-9-24(16,2)26(18,29)21(31)13-25(19,3)27(15,22(32)14-28)35-23(33)20-5-4-10-34-20/h4-5,8-10,12,15,18-19,21,31H,6-7,11,13-14H2,1-3H3/t15-,18+,19+,21+,24+,25+,26+,27+/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = WOFMFGQZHJDGCX-ZULDAHANSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ମୋମେଟାସୋନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''mometasone''', ଅନ୍ୟ ନାମ ମୋମେଟାସୋନ '''ଫୁରୋଏଟ'''/'''mometasone furoate''') ଏକ ପ୍ରକାର [[ଗ୍ଲୁକୋକର୍ଟିକଏଡ]] ([[:en:glucocorticoid|steroid]]) ଔଷଧ ଯାହା କେତେକ ଚର୍ମ ରୋଗ ([[:en:skin condition|skin condition]]s), [[ହେ ଫିଭର]] ([[:en:hay fever|hay fever]]) ଓ [[ଆଜ୍‌ମା]] ରୋଗମାନଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।<ref name=AHFS2019Asthma>{{cite web |title=Mometasone Furoate Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/mometasone-furoate.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=11 March 2019 |language=en}}</ref><ref name=AHFS2019Skin>{{cite web |title=Mometasone Furoate topical Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/mometasone-furoate-topical.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=11 March 2019 |language=en}}</ref><ref name=AHFS2019Nose>{{cite web |title=Mometasone Furoate eent Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/mometasone-furoate-eent.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=11 March 2019 |language=en}}</ref> ଚିକିତ୍ସା ଅପେକ୍ଷା ଆଜ୍‌ମା ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଅଧିକ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2019Asthma/> ଏହା ଚର୍ମରେ ଲଗାଯାଏ, ଆଘ୍ରାଣ କରାଯାଏ ଓ ନାକରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019Asthma/><ref name=AHFS2019Skin/><ref name=AHFS2019Nose/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଆଜ୍‌ମା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ମୋମେଟାସୋନର ସାଧାରଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା]], ତଣ୍ଟି ଦରଜ ଓ [[କାଣ୍ଡିଡିଆସିସ]] ([[:en:Candidiasis|thrush]]) ହୋଇପାରେ । <ref name=AHFS2019Asthma/> ନାକରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ [[ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶ୍ୱାସନଳୀ ସଂକ୍ରମଣ]] ([[:en:upper respiratory tract infection|upper respiratory tract infection]]) ନାକ ରକ୍ତସ୍ରାବ ([[:en:nose bleeds|nose bleeds]]) ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019Nose/> ଚର୍ମରେ ଲଗେଇଲେ [[ବ୍ରଣ]] ([[:en:acne|acne]]), ଚର୍ମ ଆଟ୍ରୋଫି ([[:en:skin atrophy|skin atrophy]]) ଓ ଗଲୁ ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019Skin/> ଏହା ପ୍ରଦାହକୁ ([[:en:inflammation|inflammation]] କମ୍ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2019Asthma/> <!-- ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି --> ମୋମେଟାସୋନ ସନ ୧୯୮୧ରେ ପେଟେଣ୍ଟ ହେବା ପରେ ସନ ୧୯୮୭ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=Fis2006>{{cite book |last1=Fischer |first1=Jnos |last2=Ganellin |first2=C. Robin |title=Analogue-based Drug Discovery |date=2006 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=9783527607495 |page=488 |url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA488 |language=en}}</ref> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=265|edition=76}}</ref> ସନ ୨୦୧୯ରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ([[:en:United Kingdom|United Kingdom]]) [[ଏନଏଚଏସ]]କୁ ([[:en:NHS|NHS]]) ଏହାର ଏକ ମାସର ଡୋଜ ପିଛା ପ୍ରାୟ ୩୦ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ।<ref name=BNF76/> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୩ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିସନ ତାଲିକାର ୧୬୫ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=22 December 2018}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== *[https://web.archive.org/web/20200523113108/https://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/name/Mometasone Drug Information from the NIH] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] t3psd1a0w6g47ci1il5vm7nenxm5pof 0 70301 606690 507947 2026-09-24T00:10:51Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606690 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Telmisartan}} {{Drugbox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 477861448 | IUPAC_name = 2-(4-<nowiki/>{[4-Methyl-6-(1-methyl-1''H''-1,3-benzodiazol-2-yl)-2-propyl-1''H''-1,3-benzodiazol-1-yl]methyl}phenyl)benzoic acid | image = Telmisartan.svg | width = 220 <!--Clinical data--> | pronounce = {{IPAc-en|t|ɛ|l|m|ɪ|ˈ|s|ɑr|t|ən}} | tradename = Micardis, Actavis, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|telmisartan}} | MedlinePlus = a601249 | pregnancy_AU = D | pregnancy_US = D | licence_EU = yes | legal_AU = S4 | legal_UK = POM | legal_US = RX-only | routes_of_administration = By mouth <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 42–100% | protein_bound = >99.5% | metabolism = Minimal hepatic ([[glucuronidation]]) | elimination_half-life = 24 hours | excretion = Faecal 97% <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 144701-48-4 | ATC_prefix = C09 | ATC_suffix = CA07 | PubChem = 65999 | IUPHAR_ligand = 592 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00966 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 59391 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = U5SYW473RQ | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D00627 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 9434 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1017 <!--Chemical data--> | C=33 | H=30 | N=4 | O=2 | molecular_weight = 514.617 g/mol | smiles = O=C(O)c1ccccc1c2ccc(cc2)Cn3c4cc(cc(c4nc3CCC)C)c5nc6ccccc6n5C | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C33H30N4O2/c1-4-9-30-35-31-21(2)18-24(32-34-27-12-7-8-13-28(27)36(32)3)19-29(31)37(30)20-22-14-16-23(17-15-22)25-10-5-6-11-26(25)33(38)39/h5-8,10-19H,4,9,20H2,1-3H3,(H,38,39) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = RMMXLENWKUUMAY-UHFFFAOYSA-N }} <!-- ସଂଜ୍ଞା ଓ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର --> '''ଟେଲମିସାର୍ଟାନ''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Telmisartan''', ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ମିକାର୍ଡ଼ିସ'''/ '''Micardis''') ଏକ ଔଷଧ ଯାହା [[ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ]], [[ହୃଦ୍‌ପାତ]] ଓ [[ମଧୁମେହ ବୃକ୍‌କ ରୋଗ]] ([[:en:diabetic kidney disease|diabetic kidney disease]]) ଇତ୍ୟାଦି ରୋଗମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019/> ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ରୋଗରେ ଏହା ଏକ ଉଚିତ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିକିତ୍ସା ।<ref name=AHFS2019/> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref name=AHFS2019/> ଏହାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମିଶ୍ରିତ ସଂସ୍କରଣମାନ [[ଟେଲମିସାର୍ଟାନ/ହାଇଡ୍ରୋକ୍ଲୋରୋଥିଆଜାଇଡ]] ([[:en:telmisartan/hydrochlorothiazide|telmisartan/hydrochlorothiazide]]) ଓ ଟେଲମିସାର୍ଟାନ/[[ଆମ୍ଲୋଡିପିନ]] ନାମରେ ମିଳେ । <ref name=AHFS2019/> <!-- ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି --> ଟେଲମିସାର୍ଟାନର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶ୍ୱାସନଳୀ ସଂକ୍ରମଣ]] , [[ତରଳ ଝାଡ଼ା]] ଓ [[କଟି ଯନ୍ତ୍ରଣା]] ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019/> ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା, [[ଅଳ୍ପ ରକ୍ତଚାପ]] ([[:en:low blood pressure|low blood pressure]]) ଓ [[ଆଞ୍ଜିଓଇଡିମା]] ହୋଇପାରେ ।<ref name=AHFS2019/> [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା]]ରେ ଏହା ଶିଶୁର କ୍ଷତିକାରକ ହୁଏ ଓ [[ସ୍ତନ୍ୟପାନ]] ସମୟରେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ ।<ref name=Preg2019>{{cite web |title=Telmisartan Pregnancy and Breastfeeding Warnings |url=https://www.drugs.com/pregnancy/telmisartan.html |website=Drugs.com |accessdate=3 March 2019 |language=en}}</ref> ଏହା ଏକ [[ଆଞ୍ଜିଓଟେନସିନ ୨ ରିସେପ୍ଟର ଆଣ୍ଟାଗୋନିସ୍ଟ]] ([[:en:angiotensin II receptor antagonist|angiotensin II receptor antagonist]]) ଓ [[ଆଞ୍ଜିଓଟେନସିନ ୨]]ର ([[:en:angiotensin II|angiotensin II]]) ପ୍ରଭାବକୁ ଅବରୋଧ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।<ref name=AHFS2019>{{cite web |title=Telmisartan Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/telmisartan.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=3 March 2019 |language=en}}</ref> <!-- Society and culture --> ଟେଲମିସାର୍ଟାନ ସନ ୧୯୯୧ରେ ପେଟେଣ୍ଟ ହେବା ପରେ ସନ ୧୯୯୯ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । <ref name=Fis2006>{{cite book |last1=Fischer |first1=Jnos |last2=Ganellin |first2=C. Robin |title=Analogue-based Drug Discovery |date=2006 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=9783527607495 |page=471 |url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA471 |language=en}}</ref> ଏହା [[ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମ]]ରେ ([[:en:generic medication|generic medication]]) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।<ref name=BNF76>{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=178|edition=76}}</ref> ସନ ୨୦୧୯ରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ([[:en:United Kingdom|United Kingdom]]) [[ଏନଏଚଏସ]]କୁ ([[:en:NHS|NHS]]) ଏହାର ଏକ ମାସର ଡୋଜ ପିଛା ପ୍ରାୟ ୨ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ।<ref name=BNF76/> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ଔଷଧ ବାବଦ ଏକ ମାସରେ ପ୍ରାୟ ୧୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ।<ref name=NADAC2019>{{cite web |title=NADAC as of 2019-02-27 |url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |website=Centers for Medicare and Medicaid Services |accessdate=3 March 2019 |language=en |archive-date=2019-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044447/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6 |url-status=dead }}</ref> ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୧.୯ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିସନ ତାଲିକାର ୨୪୬ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥଲା ।<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2019 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |website=clincalc.com |accessdate=26 February 2019}}</ref> ==ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ== * [[:en: Discovery and development of angiotensin receptor blockers| Discovery and development of angiotensin receptor blockers]] ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ== *[https://web.archive.org/web/20190628225756/https://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/name/telmisartan Drug information from the NIH] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] k6g96vfym6burg4rxzp0am52ahabo2q 0 70377 606654 426145 2026-09-23T23:26:51Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606654 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Gangadhar Rath}} {{Infobox person | name = ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = ୧୯୨୨ | birth_place = ଜଗତସିଂହପୁର | death_date = ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୮ | death_place = [[କଟକ]] | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = | education = ସ୍ନାତକ(ଆଇନ)<ref>{{cite book|title=The Indian Law Reports: Cuttack series|url=https://books.google.com/books?id=kI1PwjqQAo0C|year=1986|publisher=Superintendent, Orissa Government Press}}</ref> | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | spouse = [[ନିରୁପମା ରଥ]] | children = ଜୟନ୍ତ | parents = | relatives = | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୧ | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ''' (୧୯୨୨-୨୦୦୮), [[ଓଡ଼ିଶା|ଓଡ଼ିଶାର]] ଜଣେ ପ୍ରାକ୍ତନ ଆଡ଼ଭୋକେଟ ଜେନେରାଲ ।<ref name="Malik1975">{{cite book|author=Surendra Malik|title=Fundamental Rights Case: The Critics Speak|url=https://books.google.com/books?id=NDs0AAAAIAAJ|year=1975|publisher=Eastern Book Company}}</ref> ସେ ନିଜେ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ ଓ ସାହିତ୍ୟିକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କରିବା ପାଇଁ [[ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ]] ପୁରସ୍କାରର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । == ଜୀବନୀ == ଗଙ୍ଗାଧର ୧୯୨୨ ମସିହାରେ ଅବିଭକ୍ତ [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]] ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର]] ବାଗଲପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ଇତିହାସ |url=https://jagatsinghpur.nic.in/od/%E0%AC%87%E0%AC%A4%E0%AC%BF%E0%AC%B9%E0%AC%BE%E0%AC%B8/ |website=jagatsinghpur.nic.in |publisher=jagatsinghpur district administration |accessdate=17 May 2019}}</ref> କଲେଜ ଜୀବନରୁ ସେ ଛାତ୍ର ରାଜନୀତି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ।<ref name="ReddySumangala1998">{{cite book|author1=Philomena Royappa Reddy|author2=P. Sumangala|title=Women in Development: Perspectives from Selected States of India|url=https://books.google.com/books?id=RkG3AAAAIAAJ|year=1998|publisher=B.R. Publishing Corporation|isbn=978-81-7018-978-7}}</ref> ସାମ୍ବାଦିକତାରୁ ସେ ନିଜର ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଆଇନ ବ୍ୟବସାୟଙ୍କୁ ନିଜର ପେସା ଭାବରେ ଆବୋରୀ ଥିଲେ ଓ [[ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]ରେ ଓକିଲାତି କରୁଥିଲେ । ୧୯୫୯ମସିହାରେ ସେ ଷ୍ଟାଣ୍ଡିଙ୍ଗ କାଉନସିଲ<ref>{{cite book|title=All India Reporter|url=https://books.google.com/books?id=I4A2AAAAIAAJ|year=1963|publisher=D. V. Chitaley}}</ref> ଓ ୧୯୬୩ମସିହାରେ ସରକାରୀ ଓକିଲ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ୧୯୭୨ରୁ ୧୯୭୯ ଏବଂ ୧୯୮୨ରୁ ୧୯୯୦, ଦୁଇ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଆଡ଼ଭୋକେଟ ଜେନରାଲ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ [[ଅଳକା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] ଓ [[ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ]] ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ତରଫରୁ ୧୯୯୫ ମସିହାରୁ [[ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ]] ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି । ସମାଜସେବୀ ଓ ଡାକ୍ତର [[ନିରୁପମା ରଥ]] ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ । ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ ସେ ନିରୁପମା ମହାନ୍ତି ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।<ref name="Mahapatra2011">{{cite book|author=Justice Harihar Mahapatra|title=My Life, My Work|url=https://books.google.com/books?id=oZ_cWeqBj9YC&pg=PA144|date=15 February 2011|publisher=Allied Publishers|isbn=978-81-8424-640-7|pages=144–}}</ref> ଜୟନ୍ତ ରଥ ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ।<ref>{{cite web|url=https://www.oneindia.com/2008/03/15/former-advocate-general-gangadhar-rath-dead-1205598795.html|title=Former Advocate General Gangadhar Rath dead|last=|first=|date=|website=www.oneindia.com|publisher=one india|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=17 May 2019}}</ref> ୨୦୦୮ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ [[ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|କଟକ ବଡ଼ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ]] ଚିକିତ୍ସିତ ଥିବା ସମୟରେ ଗଙ୍ଗାଧର ରଥଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।<ref>{{cite news |title=ଆଜି ଶ୍ରାଦ୍ଧବାର୍ଷିକୀ |url=https://sambadepaper.com/imageview_241085_13124124_4_71_15-03-2021_4_i_1_sf.html |accessdate=15 March 2021 |issue=ସମ୍ବାଦ ୧୫/୦୩/୨୦୨୧ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୪ |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210315073843/https://sambadepaper.com/imageview_241085_13124124_4_71_15-03-2021_4_i_1_sf.html |archivedate=15 March 2021 |page=୪}}</ref><ref>{{cite web |title=Gangadhar Rath passes away at 86 |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/gangadhar-rath-passes-away-at-86/554039 |website=www.outlookindia.com |publisher=outlook india |accessdate=17 May 2019 |archive-date=15 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215122413/https://www.outlookindia.com/newswire/story/gangadhar-rath-passes-away-at-86/554039 |url-status=dead}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ରସ-ପିୟୁଷ - ୧୯୭୦ * ଜନନାୟକ ଜବାହରଲାଲ - ୧୯୮୮ * British Raj In India - ୨୦୧୦ * ଆମେରିକା ଯାତ୍ରୀ (ଅନୁବାଦ) * ସୋଭିଏତ୍ ସମାଜ - ୧୯୫୦ * ଭୁଲି ନାହିଁ - ୧୯୯୪ (ଅଳକା ପ୍ରକାଶନ)<ref>{{cite web |title=National Library of India Online Cataloge |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon |publisher=National Library of India |accessdate=17 May 2019}}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୧ (ଜନନାୟକ ଜବାହରଲାଲ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php |publisher=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର |accessdate=9 February 2021 |archive-date=12 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112163906/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award9.php |url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଜୀବନୀ ଓ ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୮ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] l5i6y9g45x2u6cfb9amcjp6nyy0jd0g 0 70494 606774 599929 2026-09-24T02:02:38Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606774 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bibhu Padhi}} {{Infobox person | name = ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ପାଢ଼ି | image = {{#property:P18}} | caption = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1951|01|16}} | birth_place = [[କଟକ]] | death_date = | death_place = | nationality = ଭାରତୀୟ | occupation = କବି | known_for = }} '''ବିଭୁ ପାଢ଼ି''' (ଜନ୍ମ:୧୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୧) ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ଉଭୟ ଇଂରାଜୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଲେଖନ୍ତି । ଜଣେ ସାହିତ୍ୟ ଅନୁବାଦକ ଓ ସମାଲୋଚକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପରିଚିତ । == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନୀ == ବିଭୁ, ୧୯୫୧ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୬ ତାରିଖରେ କଟକରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.peepaltreepress.com/author_display.asp?au_id=58|title=Peepal Tree Press Author Info|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302133251/http://www.peepaltreepress.com/author_display.asp?au_id=58|archive-date=2012-03-02|url-status=dead}}</ref> [[ରେଭେନ୍‌ସା କଲିଜିଏଟ ସ୍କୁଲ]] ଓ ରାଣୀହାଟ ସ୍କୁଲରେ ସେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ]] ସେ ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ଇଂରାଜୀରେ ସ୍ନାତକ ଓ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପାଠ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ସେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ|ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ]] ଡିଲିଟ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.highbeam.com/doc/1G2-3401600559.html|title=High Beam Author Info|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402210517/http://www.highbeam.com/doc/1G2-3401600559.html|archive-date=2015-04-02|url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ମୀନାକ୍ଷୀ ପାଢ଼ି ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପିକା ଓ ଲେଖିକା ।<ref>{{Cite book|title=Indian philosophy and religion : a reader's guide|url=https://archive.org/details/indianphilosophy0000padh|last=Padhi|first=Bibhu Padhi, Minakshi|date=1990|publisher=McFarland & Co.|isbn=978-0899504469|location=Jefferson, N.C.}}</ref> == ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନୀ == ବିଭୁ, ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଇଂରାଜୀ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ ଆରମ୍ଭ କରି ୧୯୮୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓ ପୁଣି ୧୯୮୫ରୁ ୧୯୯୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ । ସେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ମୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=http://www.dkprintworld.com/abouttheauthor.php|title=D.K.Print World Author Info|access-date=2019-06-01|archive-date=2016-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160524065402/http://www.dkprintworld.com/abouttheauthor.php|url-status=dead}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == ===କବିତା ସଂକଳନ=== * ''Going to the Temple'' (New Delhi: Indus, 1988; rpt. New Delhi: Authorspress, 2008)<ref>{{Cite book|title=Going to the Temple|last=Padhi|first=Bibhu Prasad|date=2013|publisher=Authorspress|isbn=978-8172734039|location=New Delhi}}</ref> * ''A Wound Elsewhere'' (New Delhi: Rupa, 1992)<ref>{{Cite book|title=A wound Elsewhere|last=Padhi|first=Bibhu|date=1992|publisher=Rupa & Co|isbn=978-8171670888|location=New Delhi}}</ref> * ''Lines From A Legend'' (Leeds, UK: Peepal Tree Press, 1993)<ref>{{Cite book|title=Lines from a Legend|last=Padhi|first=Bibhu|date=1993|publisher=Peepal Tree Press Ltd|isbn=978-0948833502|location=Leeds, UK}}</ref> * ''Painting the House'' (Hyderabad, India: Orient Longman, 1999)<ref>{{Cite book|title=Painting the house : poems|last=Padhi|first=Bibhu|date=1999|publisher=Orient Blackswan|isbn=9788125015437|location=Hyderabad|pages=79}}</ref> * ''Games the Heart Must Play'': a trilogy in of love poems (Bhubaneshwar,: Pen & Ink, 2003)<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/lr/2004/12/05/stories/2004120500140200.htm|title=Three Journeys|last=Sen|first=Sudeep|date=5 December 2004|access-date=22 September 2014|publisher=The Hindu|agency=The Literary Review|archive-date=21 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181021014307/https://www.thehindu.com/lr/2004/12/05/stories/2004120500140200.htm|url-status=dead}}</ref> * ''Living With Lorenzo'': Poems on D H Lawrence (Cuttack: Peacock Books, 2003) [chapbook] * ''Choosing A Place'' (New Delhi: Gnosis/Authorspress, 2011)<ref>{{Cite book|title=Choosing a place|last=Padhi|first=Bibhu|date=2009|publisher=Authorpress|isbn=8172734883|location=Delhi|pages=88}}</ref> * ''Migratory Days'' (New Delhi: Authorspress, 2011)<ref>{{Cite book|title=Migratory Days: A Travel Diary in Verse|last=Padhi|first=Bibhu|date=2013|publisher=AuthorsPress|isbn=938103012X|location=Delhi|pages=86}}</ref> * ''Brief Seasons: 60 love songs'' (Bhubaneswar, Timepass, 2013)<ref>{{Cite book|title=Brief Seasons|last=Padhi|first=Bibhu|date=2013|publisher=Timepass Publications|location=Bhubaneshwar}}</ref> * ''Magic Ritual'' (New Delhi: Authorspress, 2014)<ref>{{Cite book|title=Magic Ritual|last=Padhi|first=Bibhu|date=2014|publisher=Authorspress|location=New Delhi}}</ref> * Midnight Diary (New Delhi: Authorspress, 2015)<ref>https://www.amazon.in/Midnight-Diary-Bibhu-Padhi/dp/9352070127</ref> ===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ=== * ''D H Lawrence: Modes of Fictional Style'' (Albany, NY, USA: Whitston, 1989)<ref>{{Cite book|title=D.H. Lawrence : modes of fictional style|url=https://archive.org/details/dhlawrencemodeso0000padh|last=Padhi|first=Bibhu|date=1989|publisher=Whitston|isbn=978-0878753543|location=Troy, N.Y.}}</ref> * ''Indian Philosophy and Religion'': A Reader’s Guide (Jefferson, NC, USA & London, England: McFarland, 1990; rpt. New Delhi: D K Printworld, 1999; 2nd rpt. DK Printworld, 2004)<ref>{{Cite book|title=Indian philosophy and religion : a reader's guide|url=https://archive.org/details/indianphilosophy0000padh|last=Padhi|first=Bibhu Padhi, Minakshi|date=1990|publisher=McFarland & Co.|isbn=9780899504469|location=Jefferson, N.C.}}</ref> [with Minakshi Padhi] ===ଅନୁବାଦ=== * ''A Morning of Rains and Other Poems'': Selected Poems of [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର|Sitakant Mahapatra]]<ref>{{Cite book|title=A Morning of rain and other poems|last=Padhi]|first=Sitakant Mahapatra ; [translated from Oriya by Bibhu|date=1992|publisher=Vikas Pub. House|isbn=9780706959697|location=New Delhi}}</ref> (New Delhi: Vikas, 1990) [Mahapatra is a recipient of India’s highest literary award, the "Bharatiya Gyanapith"]. * ''Memories, Legends, and The Goddess'': Selected Poems of Bibek Jena, ([[ଭୁବନେଶ୍ୱର|Bhubaneswar]], 2013)<ref>{{Cite news|url=http://www.livemint.com/Leisure/7ulgmMHZAH2QazPy6BfBOO/Shadows-at-midnight.html|title=Shadows at Midnight|last=Verma|first=Anupam Kant|date=20 April 2012|access-date=22 September 2014|publisher=Live Mint|agency=Live Mint & The Wall Street Journal}}</ref> * ''Parallel Speech: An Anthology of Fifteen Younger Contemporary Oriya Poets''<ref>{{Cite book|url=https://www.amazon.in/Parallel-Speech-Fifteen-Younger-Contemporary/dp/8172738757/ref=sr_1_8?s=books&ie=UTF8&qid=1411125504&sr=1-8|title=Parallel Speech (Fifteen Younger Contemporary Oriya Poets)|last=Padhi and Padhi|first=Minakshi and Bibhu|date=2014|publisher=Kaveri Books|isbn=978-8172738754|location=New Delhi}}</ref> (New Delhi: Authorspress) == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] de2bt7r9tpr0ovumwxw9q11cj0bnkaz 0 70776 606785 585086 2026-09-24T02:22:46Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606785 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bhaktaram Desti}} {{Infobox sportsperson |headercolor = |name = ଭକ୍ତରାମ ଦେସ୍ତି |native_name = |native_name_lang = |image = |image_size = |caption = |birth_name = |fullname = |nickname = |nationality = |residence = |birth_date = {{birth date and age|df=yes|2002|06|14}} |birth_place = ଆରଏସସି-୪, ଚିତ୍ରକୋଣ୍ଡା, [[ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା|ମାଲକାନଗିରି]], ଓଡ଼ିଶା |death_date = |death_place = |height = <!-- {{convert|}} (yyyy) --> |weight = <!-- {{convert|}} (yyyy) --> |spouse = |life_partner = |website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> |country = |sport = ଭାରୋତ୍ତୋଳନ |disability = |disability_class = |rank = |event = |collegeteam = |universityteam = |club = |team = |turnedpro = |sports_partner = |former_partner = |coach = |retired = |coaching = |worlds = |regionals = |nationals = |olympics = |paralympics = |highestranking = |pb = | medaltemplates= |updated = ୧୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ }} '''ଭକ୍ତରାମ ଦେସ୍ତି'''(ଜନ୍ମ : ୧୪ ଜୁନ ୨୦୦୨)<ref>{{cite web |url=http://orisports.com/PersonDetails.aspx?pId=MjA0MQ== |website=orisports.com |publisher=orisports |accessdate=11 July 2019}}</ref>, ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଭାରୋତ୍ତୋଳକ ।<ref>{{cite web |title=Children from humble background shine in Khelo India Games |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/children-from-humble-background-shine-in-khelo-india-games/1250845 |website=www.outlookindia.com |publisher=the outlook |accessdate=11 July 2019 |archive-date=11 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190711092117/https://www.outlookindia.com/newsscroll/children-from-humble-background-shine-in-khelo-india-games/1250845 |url-status=dead}}</ref> ସେ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ [[ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ (ମହାଦେଶ)|ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ମହାଦେଶର]] ସାମୋଆଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ଭାରୋତ୍ତୋଳନ ଚାମ୍ପିୟନସିପରେ [[ଭାରତ]]କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ଭାରୋତ୍ତୋଳନରେ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଚମକ: ଭକ୍ତରାମଙ୍କୁ ଡବଲ୍‌, ଝିଲ୍ଲୀଙ୍କୁ ୧ ସ୍ବର୍ଣ୍ଣ |url=http://www.dharitri.com/38664/amp/ |website=www.dharitri.com |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |accessdate=11 July 2019}}</ref> ଭକ୍ତରାମ, [[ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା]]ର ଚିତ୍ରକୋଣ୍ଡା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆରଏସସି-୪ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ସୁଦନ ଦେସ୍ତି ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ତୁଳା । ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ଦୂରାବସ୍ଥାଯୋଗୁ ତାଙ୍କୁ ବଜାରରେ ଯାଇ ମାଣ୍ଡିଆ ବିକ୍ରୀ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ୨୦୧୪ମସିହାରେ ଭକ୍ତରାମ ବ୍ରହ୍ମପୁର କ୍ରୀଡ଼ା ଛାତ୍ରାବାସରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିକା ସୀତାକୁମାରୀ ଜେନାଙ୍କଠାରୁ ଭାରୋତ୍ତୋଳନର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ମାଣ୍ଡିଆ ବିକାଳିରୁ ଜାତୀୟ ଭାରୋତ୍ତୋଳକ ଭକ୍ତରାମ |url=http://www.prameya.com/national-athlete-bhaktram-story/ |website=www.prameya.com |publisher=ପ୍ରମେୟ |accessdate=11 July 2019 |archive-date=11 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190711072059/http://www.prameya.com/national-athlete-bhaktram-story/ |url-status=dead }}</ref> ୨୦୧୬ମସିହାରେ ସେ ଜାତୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ କ୍ରୀଡ଼ା, ୨୦୧୮ ଓ ୨୦୧୯ରେ ''ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ'' ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=Khelo India School Games benefits ensures a smoother path for talented young lifters from modest backgrounds |url=https://www.thestatesman.com/sports/khelo-india-school-games-benefits-ensures-a-smoother-path-for-talented-young-lifters-from-modest-backgrounds-1502580535.html |website=www.thestatesman.com |publisher=the statesman |accessdate=11 July 2019}}</ref> ଏହାପରେ, ସେ ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ(ଏନଆଇଏସ)ରୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୯ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ଭାରୋତ୍ତୋଳନ ଚାମ୍ପିୟନସିପରେ ସେ ଯୁବ ଜୁନିୟର ବର୍ଗରେ ୧୮୪କିଗ୍ରା ଓଜନ ଉଠେଇ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ଭାରୋତ୍ତୋଳନ ଚାମ୍ପିୟନସିପରେ ଚମକିଲେ ଓଡ଼ିଆ |url=http://web.archive.org/save/http://www.samajaepaper.in/index.php?pagedate=2019-7-10&edcode=73&subcode=73&mod=1&pgnum=1 |accessdate=11 July 2019 |issue=ସମାଜ ୧୦/୦୭/୨୦୧୯ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୨୩ |publisher=ସମାଜ}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖେଳାଳି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖେଳାଳି]] 77dhuupb35sxs7zsa53d63meh9yix5n 0 70954 606650 601683 2026-09-23T23:25:36Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606650 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Food}} [[File:Good Food Display - NCI Visuals Online.jpg|thumb|ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ]] [[File:Foods (cropped).jpg|thumb|ଉଦ୍ଭିଜ୍ଜ ଖାଦ୍ୟ]] {{wiktionary|ଖାଦ୍ୟ}} '''ଖାଦ୍ୟ''' ଏକ ପଦାର୍ଥ <ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/topic/food|title=food|work=Encyclopedia Britannica|access-date=2017-05-25|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170727134023/https://www.britannica.com/topic/food|archivedate=2017-07-27|df=}}</ref> ଯାହା ଜୀବର ପୋଷଣ ନିମନ୍ତେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଏହା ଉଦ୍ଭିଦ ବା ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ସରୁ ନିଆଯାଏ ଯେଉଁଥିରେ [[ଶ୍ୱେତସାର]], [[ପୁଷ୍ଟିସାର]], [[ଚର୍ବି]], [[ଜୀବସାର]] ଓ [[ଲବଣ]] ଜାତୀୟ ପଦାର୍ଥ ଥାଏ । ଏହି ପଦାର୍ଥ ସମୂହ ଖାଇବା ବା ପିଇବା ପରେ ଶରୀରରେ ଥିବା ଜୀବକୋଷଦ୍ୱାରା ପରିପାକ ହୋଇ ଶକ୍ତି, ବିକାଶ ଓ ବୃଦ୍ଧି ଜାତ ହୁଏ । ଇତିହାସ ଅନୁସାରେ [[ମାନବ]] ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଉପାୟରେ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିଲା: [[ଶିକାର]] ଓ [[ଚାଷ]] । ଅଧୁନା ସତ‌ତ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିବା ଯୋଗୁ କାରଖାନାରୁ ଅଧିକାଂଶ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣ ହେଉଛି । ଖାଦ୍ୟ ନିରାପତ୍ତା ଓ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଦ୍ୱୟକୁ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଆସୋସିଏସନ ଫର ଫୁଡ ପ୍ରୋଟେକସନ, ୱାର୍ଲଡ ରିସୋର୍ସେସ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ, ୱାର୍ଲଡ ଫୁଡ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ, ଫୁଡ ଆଣ୍ଡ ଏଗ୍ରିକଲଚରାଲ ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ ଓ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଫୁଡ ଇନଫର୍ମେସନ କାଉନସିଲ ସଂସ୍ଥାମାନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି । ଏମାନେ ଜଳ ଯୋଗାଣ, ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି, ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଜୈବ ବିବିଧତା ଓ ସ୍ଥିରତା ବିଷୟମାନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି । ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ କୋଭେନାଣ୍ଟ ଅନ ଇକୋନୋମିକ, ସୋସିଆଲ ଓ କଲଚରାଲ ରାଇଟ ([[:en:International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights|International Covenant on Economic]] ବା [[:en:ICESCR|ICESCR]]) ସଂସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର ମାନ‌କ ଜୀବନର ଅଧିକାରରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋକରୁ ମୁକ୍ତି ଏକ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ପରିସର ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ଖାଦ୍ୟ ଅଧିକାର ([[:en:right to food|right to food]]) ଏକ ମାନବ ଅଧିକାର ([[:en:human right|human right]]) ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଛି । {{TOC limit|3}} ==ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ସ== ଅଧିକାଂଶ ଖାଦ୍ୟ ଉଦ୍ଭିଦରୁ ଆସିଥାଏ । କେତେକ ସିଧା ସଳଖ ଉଦ୍ଭିଦରୁ ଆସିଥାଏ ଓ ଆଉ କେତେକ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ବୃକ୍ଷ ଜାତ ଖାଦ୍ୟ ଖୁଏଇ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ । ଶସ୍ୟ ଜାତ ଖାଦ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । <ref>{{Cite news|url=https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/food/|title=food|last=Society|first=National Geographic|date=2011-03-01|work=National Geographic Society|access-date=2017-05-25|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170322145917/http://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/food/|archivedate=2017-03-22|df=}}</ref> ପୃଥିବୀରେ ୮୭% ଶସ୍ୟ [[ମକା]], [[ଗ‌ହମ]] ଓ [[ଚାଉଳ]]ରୁ ମିଳେ । <ref name="prodstat">{{cite web |url=http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx |title=ProdSTAT |work=FAOSTAT |accessdate= |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120210214103/http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx |archivedate=2012-02-10 |df= }}</ref><ref>{{Cite journal|last=Favour|first=Eboh|title=Design and Fabrication of a Mill Pulverizer|url=https://www.academia.edu/27186173|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171226191619/http://www.academia.edu/27186173/DESIGN_AND_FABRICATION_OF_A_MILL_PULVERIZER|archivedate=2017-12-26|df=}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=039ZCwAAQBAJ&lpg=PP1&pg=PA846#v=onepage&q&f=false|title=The Complete Book on Spices & Condiments (with Cultivation, Processing & Uses) 2nd Revised Edition: With Cultivation, Processing & Uses|last=Engineers|first=NIIR Board of Consultants &|date=2006|publisher=Asia Pacific Business Press Inc.|isbn=978-81-7833-038-9|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171226191618/https://books.google.com/books?id=039ZCwAAQBAJ&lpg=PP1&pg=PA846#v=onepage&q&f=false|archivedate=2017-12-26|df=}}</ref> ଅଧିକାଂଶ ଶସ୍ୟ ପାଳିତ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ । କବକ ଓ ଛତୁ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଉତ୍ସରୁ ନ ଆଣି କେତେକ କବକ ଓ ଛତୁ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଆକାରରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ବେକର ଇସ୍ଟ ବ୍ରେଡ, ଆଲକୋହୋଲ ଜାତୀୟ ପାନୀୟ, ଛେନା, ଆଚାର ଓ ଦ‌ହି ଇତ୍ୟାଦିର ଫରମେଣ୍ଟେସନ ଓ ଆଚାର କରିବା ନିମନ୍ତେ କେତେକ କବକ ଓ ଅଣୁଜୀବ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ନୀଳ-ସବୁଜ ଶୈବାଳ ([[:en:blue-green algae|blue-green algae]]), ସ୍ପାରୁଲିନା ଏକ ଖାଦ୍ୟ ପରିପୂରକ ଭାବରେ ଦିଆଯାଏ ।<ref>McGee, 333–34.</ref> ଖାଦ୍ୟ ସାଉତି ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ବା ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନିମନ୍ତେ [[ଲୁଣ]], ବେକିଙ୍ଗ ସୋଡ଼ା ([[:en:Sodium bicarbonate|baking soda]]), ପୋଟାସିଅମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଟାର୍ଟ୍ରେଟ ([[:en:potassium hydrogen tartrate|cream of tartar]]) ବା କ୍ରିମ ଅଫ ଟାର୍ଟାର ଇତ୍ୟାଦି ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ===ଉଦ୍ଭିଦ=== ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଅଂଶକୁ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ଉଦ୍ଭିଦ ଚାଷ କରାଯାଏ । ଏହି ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଉଦ୍ଭିଦଙ୍କର ପୃଥକ କଲ୍ଟିଭାର ([[:en:cultivar|cultivar]]s) ଅଛି ।<ref>McGee, 253.</ref> ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଭିଦର ମଞ୍ଜି ଏକ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ସ ବିବେଚିତ ହୋଇଥାଏ କାରଣ ଉଦ୍ଭିଦର ପ୍ରାଥମିକ ବୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ଏଥିରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଓମେଗା-୩ ଭଳି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ଚର୍ବି ଥାଏ । ପ୍ରକୃତ ପକ୍ଷେ ଅଧିକାଂଶ ମାନବ ଖାଦ୍ୟ ମଞ୍ଜିରୁ ମିଳିଥାଏ ଯେପରିକି ମକା, ଗ‌ହମ, ଚାଉଳ ଆଦି ଶସ୍ୟ, ଛୁଇଁ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିନ, ମଟର, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଡାଲି ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଓ କଠିନ ଆବରଣ ଯୁକ୍ତ ପଦାର୍ଥ । ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ମଞ୍ଜି, ରାପସିଡ, ଫ୍ଲାକ୍ସସିଁଡ, ସିସେମ ଇତ୍ୟାଦି ଉଦ୍ଭିଦର ମଞ୍ଜିରୁ ତୈଳ ବାହାର କରି ଖାଦ୍ୟ ଆକାରରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।<ref name=McGee9>McGee, Chapter 9.</ref> ମଞ୍ଜିରେ ଅଧିକ ଅନସାଚୁରେଟେଡ ଚର୍ବି ଥାଏ ଓ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ସଂଯମ ଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ଖାଇଲେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ହୁଏ । ସବୁ ମଞ୍ଜି ଖାଦ୍ୟ ଉପ‌ଯୋଗୀ ନୁହେଁ । ଲେମ୍ବୁ ମଞ୍ଜି ଖାଇଲେ ତଣ୍ଟିରେ ଲାଗିଯିବା ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ; ଚେରି ଓ ଆପଲ ମଞ୍ଜିରେ ସ୍ୟାନାଇଡ ଥାଏ ଯାହା ଅତ୍ୟଧିକ ପରିମାଣରେ ଖାଇଲେ ବିଷାକ୍ତ ଗୁଣ ଦେଖାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://www.thenakedscientists.com/HTML/questions/question/2737/|title=Are apple cores poisonous?|publisher=The Naked Scientists, University of Cambridge|date=26 Sep 2010|accessdate=12 May 2014|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140506191326/http://www.thenakedscientists.com/HTML/questions/question/2737/|archivedate=6 May 2014|df=}}</ref> [[ଫଳ]]କୁ ([[:en:Fruit|Fruit]]) ବୃକ୍ଷର ପରିପକ୍ୱ ଜରାୟୁ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । କେତେକ ବୃକ୍ଷ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ସମ‌ବିକାଶ ଯୋଗୁ ପ୍ରାଣି ଫଳ ଖାଇବା ପରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ମଳ ସ‌ହିତ ମଞ୍ଜି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଫଳରେ ବୃକ୍ଷ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଟମାଟୋ, କ‌ଖାରୁ [[ବାଇଗଣ]] ଇତ୍ୟାଦି ପରିବା ଆକାରରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ । <ref>McGee, Chapter 7.</ref> ଅଧିକ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଦେଖନ୍ତୁ ଫଳ ଲିସ୍ଟ ([[:en:list of fruits|list of fruits]]) ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଗଛର ମୂଳ ପରିବା ([[:en:root vegetable|root vegetable]]s) ମଧ୍ୟରେ ଆଳୁ, ମୁଳା, ପିଆଜ, ଗାଜର; ପତ୍ର ପରିବାରେ ([[:en:leaf vegetable|leaf vegetable]]s) ଶାଗ ଓ ପୋଇ ଆଦି ମିଳେ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କୋବି, ବ୍ରକୋଲି ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଆକାrରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । <ref>McGee, Chapter 6.</ref> ===ପ୍ରାଣୀ=== {{Main|Animal source foods|Food chain}} [[File:Meatfoodgroup.jpg|thumb|right|upright=1.5|ବିଭିନ୍ନ କଞ୍ଚା ମାଂସ]] ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବା ଅପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଏମାନଙ୍କର ମାଂସପେଶୀ ବା ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କର ([[:en:organ (anatomy)|organs]]) [[ମାଂସ]]କୁ [[:en:Meat|Meat]] ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ସ୍ତନ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କ୍ଷୀର ପିଅନ୍ତି ଓ ସେଥିରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ଛେନା, ଲହୁଣୀ ଆଦି ଦୁଗ୍ଧଜାତ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି । ପକ୍ଷୀ ମାଂସ ଓ ତାଙ୍କର ଅଣ୍ଡା, ମହୁମାଛିମାନେ ଫୁଲରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ମହୁ ଅନେକ ସଂସ୍କୃତିରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ସସ୍‌କୁ ବ‌ହଳିଆ କରିବାକୁ, ବାୟୁମୁକ୍ତ କରି ସାଉତି ରଖିବାକୁ, ଲବଣ‌ଯୁକ୍ତ କରି ଖାଦ୍ୟାଭାବ ସମୟରେ ଖାଇବାକୁ ଓ ସ୍ଟିଉ ([[:en:jugging|jugged hare]]) କରିବା ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । <ref>Davidson, 81–82.</ref> କେତେକ ଲୋକ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ନିରାମିଶାଷୀ ହୋଇ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀଜ ଖାଦ୍ୟ ବା ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ସରୁ ଜାତ ପଦାର୍ଥ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ । {{Clear}} == ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରକାର ଓ ବର୍ଗୀକରଣ == <!-- : ''Broad classifications are covered below. For regional types, see [[#Cuisine|Cuisine]].''--> === ଅପମିଶ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ === ଅପମିଶ୍ରିତ ଏକ ନ୍ୟାୟିକ ଶବ୍ଦ ଯାହା ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥର କାନୁନି ମାନ‌କ ସଠିକ ନଥିଲେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟର ପରିମାଣ ଓ ଗୁଣ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ମାଂସରେ ପାଣି ବା ବରଫ ମିଶେଇ ଅପମିଶ୍ରଣ କରାଯାଏ । ଖାଦ୍ୟ ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ମିଶ୍ରିତ କରାଯାଏ । ସେହିଭଳି ଗୋଟିଏ ମାଂସରେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀର ମାଂଶ ମଧ୍ୟ ମିଶାଯାଏ ।<ref>{{cite web|title=Requirements For Temporary Food Service Establishments|url=http://www.farmersbranch.info/DocumentCenter/View/2586|publisher=Farmers Branch|accessdate=27 November 2015|archive-date=14 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171014020206/http://www.farmersbranch.info/DocumentCenter/View/2586|url-status=dead}}</ref> {{clear}} === କ୍ୟାମ୍ପ ଖାଦ୍ୟ === [[File:Freeze-dried bacon bars.jpg|thumb|150px|ଫ୍ରିଜ ଶୁଷ୍କ ବ୍ୟାକନ ବାର]] [[File:MRE contents.jpg|thumb|150px|right|ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ([[:en:Meal, Ready-to-Eat|MRE]] ପ୍ୟାକେଟ]] {{Main|କ୍ୟାମ୍ପ ଖାଦ୍ୟ}} ବିଦେଶରେ ଆମ ଦେଶ ଭଳି ବଣଭୋଜୀରେ କ୍ୟାମ୍ପ ଖାଦ୍ୟ ନେଇଥାଆନ୍ତି । ସେଥିରେ ମୂଖ୍ୟତଃ ଡିହାଇଡ୍ରେଟେଡ ବା ନିର୍ଜଳିତ ଖାଦ୍ୟ, ତୁରନ୍ତ ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଫ୍ରିଜ ଶୁଷ୍କ ଖାଦ୍ୟ ନିଅନ୍ତି । ଜଳ ଦୂରୀକରଣ ([[:en:food dehydration|Dehydration|]]) ଯୋଗୁ ନିର୍ଜଳିତ ଖାଦ୍ୟର ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୬୦%- ୯୦% କମିଯାଏ । ପିଆଜ, ଲଙ୍କା ଓ ଟମାଟି ଆଦି ଉତ୍ତମ ନିର୍ଜଳିତ ହୁଏ ।<ref>{{cite web |url=http://www.wildernessdining.com/campingfood.html |title=Camping Food FAQs |website= |accessdate=2009-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180402225612/http://www.wildernessdining.com/campingfood.html |archive-date=2018-04-02}}</ref><ref name="urlCamping Food Tips: Backpacking, Hiking & Camping Meals Get Easy.">{{cite web |url=http://www.hiking-gear-and-equipment-used-for-camping.com/camping-food.html |title=Camping Food Tips: Backpacking, Hiking & Camping Meals Get Easy. |website= |accessdate=2009-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090422213307/http://www.hiking-gear-and-equipment-used-for-camping.com/camping-food.html |archive-date=2009-04-22 |url-status=dead |df= }}</ref> ଫ୍ରିଜ ଶୁଷ୍କ ଅପେକ୍ଷା ନିର୍ଜଳିତ ଖାଦ୍ୟର ଓଜନ ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ ହୁଏ । ମିଲିଟାରି ବଳକା ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ([[:en:Meal, Ready-to-Eat|Meals, Ready-to-Eat]] ବା MREs) ବେଳେବେଳେ କ୍ୟାମ୍ପ କରୁଥିବା ଲୋକ ନିଅନ୍ତି । କେତେକ ପାଉଚରେ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଥାଏ । {{clear}} === ଆହାର ଖାଦ୍ୟ === [[File:New KM.jpg|thumb|150px|right|ସ୍ୱଳ୍ପ ଚର୍ବି ବିଶିଷ୍ଟ ଶିଶୁ ଖାଦ୍ୟ ବର୍ଗର କିଙ୍କ ‌([[:en:Burger King|Burger King]])]] {{Main|Diet food}} ଆହାର ଖାଦ୍ୟରେ ([[:en:Diet food|Diet food]]) ଚର୍ବି, ଶ୍ୱେତସାର ଓ ଚିନି କମ ପରିମାଣରେ ଥାଏ ଯାହା ଓଜନ ହ୍ରାସ କରାଏ । ଏହା ସ‌ହିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରିପୂରକ ଖାଦ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଦିଆଯାଏ । କୌଣସି ଖାଦ୍ୟକୁ ଆହାର ଉପ‌ଯୋଗୀ କରିବା ନିମନ୍ତେ କେତେକ ଉଚ୍ଚ-ଖାଦ୍ୟ-ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ଉପାଦାନ‌କୁ ସ୍ୱଳ୍ପ-ଖାଦ୍ୟ-ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ଉପାଦାନ କରିବାକୁ ପଡ଼େ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/NCCdphp/dnpa/nutrition/pdf/r2p_energy_density.pdf|title=Low-Energy-Dense Foods|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଖାଦ୍ୟର ଚିନି ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶର୍କରାର ବଦଳରେ ଚିନି ବିକଳ୍ପ ([[:en:sugar substitute|sugar substitute]]) ଦିଆଯାଏ ଯେପରି କୋକାକୋଲାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର ହୋଇଥାଏ । କେତେକ ଜଳଖିଆକୁ ଭାଜିବା ଅପେକ୍ଷା ବେକିଙ୍ଗ କରି ଖାଦ୍ୟ ଶକ୍ତି କମ୍ କରାଯାଏ । ସ୍ୱଳ୍ପ ଚର୍ବି ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ବଦଳ ମଧ୍ୟ କରାଯାଏ । କେତେକ ଶସ୍ୟରେ ଫାଇବର ଭାଗ ଅଧିକ ଥିବାରୁ ସ୍ଟାର୍ଚ୍ଚ ଅଂଶ କମ୍ ଥାଏ । ଫାଇବରର ଖାଦ୍ୟଶକ୍ତି ନଥାଏ । ଅଟାରେ ଥିବା ଫାଇବରକୁ କମେଇବା ପାଇଁ କେତେକ ଅବରୋଧକାରୀ ସ୍ଟାର୍ଚ୍ଚ ମିଶେଇବା ଫଳରେ ଖାଦ୍ୟଶକ୍ତି କମିଯାଏ । === ଅଙ୍ଗୁଳି ଖାଦ୍ୟ === [[File:AfternoonTea.JPG|thumb|150px|[[:en:Tea (meal)#Afternoon tea|ଉପରବେଳାର ଚାଆ ]] ଅଙ୍ଗୁଳି ଖାଦ୍ୟ]] {{Main|Finger food}} ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ନିମନ୍ତେ ଛୁରୀ, ଫର୍କ, ଚାମୁଚ, ଚପସ୍ଟିକ ଇତ୍ୟାଦି ବ୍ୟବ‌ହାର ନ‌କରି ଅଙ୍ଗୁଳି ସାହାଯ୍ୟରେ ଖାଉଥିବେ ଖାଦ୍ୟକୁ ଅଙ୍ଗୁଳି ଖାଦ୍ୟ କୁହାଯାଏ । <ref>{{cite book|title=Finger Food |url=https://archive.org/details/fingerfood00hals |author=Kay Halsey|year= 1999|publisher=Tuttle Publishing|isbn=978-962-593-444-0}}</ref> ଅନେକ ସଂସ୍କୃତିରେ ହାତ ସାହାଯ୍ୟରେ ଖିଆଯାଏ । ଇଥିଓପିଆରେ ଇଞ୍ଜେରା (''[[:en:injera|injera]]'') ବ୍ରେଡ ([[:en:bread|bread]]) ଏହିଭଳି ଏକ ଖାଦ୍ୟ । <ref>J.H. Arrowsmith-Brown (trans.), ''Prutky's Travels in Ethiopia and other Countries'' with notes by Richard Pankhurst (London: Hakluyt Society, 1991)</ref> ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ମିଳୁଥିବା ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରାୟ ଏହି ଧରଣର ହୋଇଥାଏ । ପଶ୍ଚିମ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଅଙ୍ଗୁଳି ଖାଦ୍ୟ ମୂଖ୍ୟ ଆହାର ବା କ୍ଷୁଧା ବର୍ଦ୍ଧକ (ଆପେଟାଇଜର) ([[:en:appetizers|appetizers]]) ହୋଇପାରେ । ମିଟ ପାଇ, ସସେଜ ଅନ ସ୍ଟିକ, ଚିଜ ଆଣ୍ଡ ଓଲିଭ ଅନ ସ୍ଟିକସ, ଚିକେନ ଡ୍ରମସ୍ଟିକ ବା ବଫାଲୋ ୱିଙ୍ଗସ, ସ୍ୟାଣ୍ଡୁଇଚେସ ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ଧରଣର ଖାଦ୍ୟ । ସୁପରିଚିତ ପିଜା, ହାମ‌ବର୍ଗର, ହଟ ଡଗ, ଫଳ ଓ ପାଉଁରୁଟି ମଧ୍ୟ ଏହିଭଳି ଖିଆଯାଏ । ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ପତଳା ପିଠା ବିଙ୍ଗ ଓ ଚୁଆନ ([[:en:chuanr|chuan]] (串, ଉଚ୍ଚାରଣ ''chuan'') ମଧ୍ୟ ହାତରେ ଖିଆଯାଏ । {{clear}} === ସଜ ଖାଦ୍ୟ === [[File:Culinary fruits front view.jpg|thumb|150px|ସଜ ଫଳ]] {{Main|Fresh food}} ପଚି ([[:en:food spoilage|spoiled]]) ନଥିବା ଓ ସାଉତା ([[:en:food preservation|preserved]]) ହୋଇନଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ସଜ ଖାଦ୍ୟ [[:en:Fresh food|Fresh food]] କୁହାଯାଏ । ସଦ୍ୟ ତୋଳାହୋଇଥିବା ଫଳ, ସଦ୍ୟ କଟା ହୋଇଥିବା ମାଂସ ଓ ସଦ୍ୟ ଧରା ହୋଇଥିବା ମାଛ ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଦୁଗ୍ଧଜାତ ([[:en:Dairy products|Dairy products]]) ପଦାର୍ଥ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ତେଣୁ ଲବଣ‌ଯୁକ୍ତ ଓ ଶୁଖା ହୋଇନଥିବା ଛେନାକୁ ସଦ୍ୟ ଛେନା କୁହାଯାଏ । ଆମ୍ବିଳା ସର ([[:en:Soured cream|Soured cream]]) ବା କ୍ରିମକୁ ସଦ୍ୟ ଧରାଯାଏ । ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇ ନଥିବା, ଧୁମାୟିତ, ଲବଣ‌ଯୁକ୍ତ ଓ ଆଚାର କରାହୋଇନଥିବା, ଥଣ୍ଡା ସଂରକ୍ଷିତ, ଡବାରେ ନଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ସଜ ଖାଦ୍ୟ କୁହାଯାଏ । <ref>''[[Oxford English Dictionary]]'' [http://www.oed.com/view/Entry/74535 ''s.v.'' 'fresh']</ref> {{clear}} === ଶୀତଳୀକୃତ ଖାଦ୍ୟ === [[File:Tsukiji.CuttingFrozenTuna.jpg|thumb|150px|ସନ ୨୦୦୨ରେ ଜାପାନର ଟୋକିଓରେ ଟୁନା ମାଛ କଟାଯାଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ । ]] {{Main|Frozen food}} ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ପରଠାରୁ ଆହାର କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୀତଳୀକରଣ ([[:en:Freezing|Freezing]]) କରି ରଖାଯାଏ । ପୂର୍ବରୁ ଚାଷୀ ଓ କେଉଟମାନେ ଶୀତ ଋତୁରେ ଶସ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ସାଉତି ରଖୁଥିଲେ । <ref>Tressler, Evers. ''The Freezing Preservation of Foods'' pp. 213–17</ref> ଶୀତଳୀକରଣ ଯୋଗୁ ଅଧିକାଂଶ ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କର ବୃଦ୍ଧି ବନ୍ଦ ହେବା ଯୋଗୁ ଖାଦ୍ୟ ପଚି ଯାଏନି । ଖାଦ୍ୟ କାରଖାନାମାନଙ୍କରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଉପାୟରେ ଶୀତଳୀକରଣ କରାଯାଏ, ମେକାନିକାଲ ଓ କ୍ରାୟୋଜେନିକ । ଏହି ଉପାୟଦ୍ୱାରା କ୍ଷୁଦ୍ର ବରଫ କଣିକା ତିଆରି ହୋଇ ଖାଦ୍ୟର ମାନ ବଜାୟ ରଖନ୍ତି । ଅତ୍ୟଧିକ କମ୍ ତରଳୀକୃତ ଜବକ୍ଷାରଜାନ ଉତ୍ତାପରେ ({{convert|-196|C|F|-1}}) ଅତି କମ୍ ସମୟରେ ଥଣ୍ଡା ହୋଇଯାଏ ଯାହାକୁ କ୍ରାୟୋଜେନିକ ([[:en:Cryogenic freezing|Cryogenic freezing]]) ବା ଫ୍ଲାସ ଫ୍ରିଜିଙ୍ଗ ([[:en:flash freezing|flash freezing]]) କୁହାଯାଏ । <ref>Sun, Da-Wen (2001). [http://www.worldcat.org/title/advances-in-food-refrigeration/oclc/48154735 ''Advances in food refrigeration'']. Leatherhead Food Research Association Publishing. p. 318. (Cryogenic refrigeration)</ref> ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ରୋଷେଇ ଘରେ ଫ୍ରିଜ ମାଧ୍ୟମରେ ଖାଦ୍ୟ ଶୀତଳୀକରଣ କରାଯାଉଛି । ଖାଦ୍ୟ କିଣିଆଣିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଫ୍ରିଜରେ ରଖିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ । ସଠିକ ଭାବରେ ଫ୍ରିଜ ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥକୁ ଖାଦ୍ୟ ମାନ‌କ ଏଜେନ୍ସି ସମର୍ଥନ କରେ । <ref name="guardian changes food freezing advice">{{cite news | url=https://www.theguardian.com/environment/2012/feb/10/sainsbury-food-freezing-advice-waste | title=Sainsbury's changes food freezing advice in bid to cut food waste | newspaper=[[The Guardian]] | date=February 10, 2012 | accessdate=February 10, 2012 | author=Smithers, Rebecca | quote=Long-standing advice to consumers to freeze food on the day of purchase is to be changed by a leading supermarket chain, as part of a national initiative to further reduce food waste. [...] instead advise customers to freeze food as soon as possible up to the product's 'use by' date. The initiative is backed by the government's waste advisory body, the Waste and Resources Action Programme (Wrap) [...] Bob Martin, food safety expert at the Food Standards Agency, said: "Freezing after the day of purchase shouldn't pose a food safety risk as long as food has been stored in accordance with any instructions provided. [...]"}}</ref> {{clear}} === ପ୍ରୟୋଜନମୂଳକ ଖାଦ୍ୟ === {{Main|Functional food}} ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସ‌ହାୟକ ଓ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ନିମନ୍ତେ କିଛି ଅଧିକ ପ୍ରୟୋଜନମୂଳକ ଉପାଦାନ ବା ଅଧିକ ଉପାଦାନ ଖାଦ୍ୟରେ ଯୋଗ କରାଯାଏ । <ref>[http://www4.agr.gc.ca/AAFC-AAC/display-afficher.do?id=1171305207040&lang=e What are Functional Foods and Nutraceuticals? Agriculture and Agri-Food Canada] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20080607113000/http://www4.agr.gc.ca/AAFC-AAC/display-afficher.do?id=1171305207040&lang=e |date=June 7, 2008 }}</ref> କିଛି ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଏ ଯେପରିକି ଅଧିକ ଉପାଦାନ ମିଳିବ; ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଏପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଫଳରେ ପରପ୍ଲ ବା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାଭ ଆଳୁରେ ଆନ୍ଥୋସ୍ୟାନିନ ([[:en:anthocyanin|anthocyanin]]) ବା କ୍ୟାରୋଟିନଏଡ ([[:en:carotenoid|carotenoid]]) ଉପାଦାନ ଅଧିକ ରହୁଛି ।<ref name="usda">{{cite web | url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2014/nov/potatoes | title=Delicious, Nutritious, and a Colorful Dish for the Holidays! | publisher=US Department of Agriculture, Agricultural Research Service, AgResearch Magazine | date=November 2014 | accessdate=11 October 2016}}</ref> ଏହିପରି ଯୋଜନାଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟ ସ‌ହ ଏକାପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏହି ଖାଦ୍ୟରେ ଶରୀରତାତ୍ୱିକ ଉପକାର ମିଳେ ଓ/ବା କ୍ରନିକ ରୋଗ ସଙ୍କଟ ଦୂରୀଭୂତ ହୁଏ । <ref>{{cite web|title=Basics about Functional Food|publisher=US Department of Agriculture, Agricultural Research Service|url=http://www.ars.usda.gov/SP2UserFiles/Place/00000000/NPS/FinalFunctionalFoodsPDFReadVersion6-25-10.pdf|date=July 2010}}</ref> ଏହି ନାମଟି ପ୍ରଥମେ [[ଜାପାନ]]ରେ ୧୯୮୦ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଏହାକୁ ଫୁଡ ଫର ସ୍ପେସିଫାଏଡ ହେଲ୍‌ଥ ଯୁଜ ବା ଫୋସୁ ([[:en:Foods for Specified Health Use|Foods for Specified Health Use]] ବା (FOSHU) ନାମ ଦିଆଗଲା । <ref>{{cite web | title=FOSHU, Ministry of Health, Labor and Welfare, Japan | agency=Government of Japan | url=http://www.mhlw.go.jp/english/topics/foodsafety/fhc/02.html | access-date=2019-08-14 | archive-date=2019-07-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190709115515/https://www.mhlw.go.jp/english/topics/foodsafety/fhc/02.html | url-status=dead }}</ref> {{clear}} === ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକାରୀ ଖାଦ୍ୟ === {{Main|Health food}} ସାଧାରଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକାରୀ ମାନବ ପୋଷକ ଖାଦ୍ୟ ([[:en:human nutrition|human nutrition]]) ମାର୍କେଟରେ ଉପଲବ୍‌ଧ କରାଯାଏ । ମାର୍କେଟରେ ଏହା ପ୍ରାକୃତିକ ଖାଦ୍ୟ ([[:en:natural foods|natural foods]]), ଅର୍ଗାନିକ ଖାଦ୍ୟ ([[:en:organic food|organic food]]), ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଖାଦ୍ୟ ([[:en:whole food|whole food]]), ଶାକାହାରୀ ଖାଦ୍ୟ ([[:en:vegetarian food|vegetarian food]]) ବା ପରିପୂରକ ଖାଦ୍ୟ ([[:en:dietary supplement|dietary supplement]]) ନାମରେ ବିକ୍ରୟ ହୁଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରୋସେରି ସ୍ଟୋର ବା ସୁସ୍ଥ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ଟୋରରେ ମିଳେ । {{clear}} === ସୁସ୍ଥ ଖାଦ୍ୟ === [[File:Marketvegetables.jpg|thumb|150px| ସ୍ୱାସ୍ଥପ୍ରଦ ଖାଦ୍ୟରେ ସବୁଜ ପରିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିବା ରହେ । ]] ଶରୀରର ମୋଟାମୋଟି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଖାଦ୍ୟକୁ ସୁସ୍ଥ ଖାଦ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ପୋଷକ ଦରକାର ହୁଏ; ମାକ୍ରୋପୋଷକ, ମାଇକ୍ରୋପୋଷକ, ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଓ ଯଥେଷ୍ଟ କାଲୋରି ଦେଇ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ କାଏମ ରଖାଯାଏ । <ref name="lean">{{Cite journal|url = |title = Principles of Human Nutrition|last = Lean|first = Michael E.J.|date = 2015|journal = Medicine|doi = 10.1016/j.mpmed.2014.11.009|pmid = |issue = 2|pages = 61–65|volume=43}}</ref><ref name=WHO2004>{{cite book|last1=World Health Organization, Food and Agricultural Organization of the United Nations|title=Vitamin and mineral requirements in human nutrition|date=2004|publisher=World Health Organization|location=Geneva|isbn=978-92-4-154612-6|edition=2.|url=http://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/42716/9241546123.pdf?ua=1}}</ref> ସୁସ୍ଥ ଲୋକର ଖାଦ୍ୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଫଳ, ପରିବା, ଶସ୍ୟ ଥାଏ ଓ ସେଥିରେ ବଜାରର ପ୍ୟାକେଟ ଖାଦ୍ୟ ଓ କୋକାକୋଲା ଭଳି ମିଠା ପାନୀୟ ନଥାଏ । ସୁସ୍ଥ ଖାଦ୍ୟ ସାଧାରଣ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣିଜ ଖାଦ୍ୟରୁ ମିଳିଯାଏ, କେବଲ ଶାକାହାରୀ ନିମନ୍ତେ ଜୀବସାର ଖ୧୨ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । <ref>{{cite journal|last1=Melina|first1=Vesanto|last2=Craig|first2=Winston|last3=Levin|first3=Susan|title=Position of the Academy of Nutrition and Dietetics: Vegetarian Diets|url=https://archive.org/details/journal-of-the-academy-of-nutrition-and-dietetics_2016-12_116_12/page/1970|journal=Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics|date=December 2016|volume=116|issue=12|pages=1970–80|doi=10.1016/j.jand.2016.09.025|pmid=27886704}}</ref> ସରକାରୀ ଓ ଡାକ୍ତରୀ ସ୍ତରରେ ପୋଷକ ତାଲିକା ଛପାଯାଇ ବଣ୍ଟାଯାଇଥାଏ । କେତେକ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ପୋଷକରେ ଲେବୁଲ ଦେବା ପାଇଁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଥାଏ ଓ ଏହାକୁ ଦେଖି ଗ୍ରାହକମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ କ୍ରୟ କରନ୍ତି । <ref name=EU1>{{cite web|url=http://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/ALL/?uri=CELEX:32011R1169|title=Food information to consumers - legislation|work=EU|accessdate=2017-11-24}}</ref> ସୁସ୍ଥ ଜୀବନ‌ଚର୍ଯ୍ୟାରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ଖାଦ୍ୟ ସ‌ହିତ ପ୍ରତ୍ୟହ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହାଦ୍ୱାରା [[ସ୍ଥୌଲ୍ୟତା|ମୋଟାପଣ]], [[ହୃଦ୍‌ରୋଗ]], [[ମଧୁମେହ ଟାଇପ ୨]], [[ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ]] ଓ [[କର୍କଟ]] ରୋଗ ସଙ୍କଟ କମିଯାଏ । <ref name=lean/><ref name=WHO123>{{cite web |url=http://www.who.int/dietphysicalactivity/fruit/en/index.html |title=WHO &#124; Promoting fruit and vegetable consumption around the world |work=WHO |accessdate=}}</ref> ମେଡିକାଲ ନ୍ୟୁଟ୍ରିସନ ଥେରାପି ([[:en:medical nutrition therapy|medical nutrition therapy]]) ନାମରେ କେତେକ ବିଶେଷ ଖାଦ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି । ଚାଇନିଜ ଫୁଡ ଥେରାପି ([[:en:Chinese food therapy|dietary therapy in traditional Chinese medicine]]) ଏହିଭଳି ଏକ ଉପାୟ ଯେଉଁଥିରେ କିଛି ପ୍ରାକ୍‌-ବୈଜ୍ଞାନିକ ତ‌ଥ୍ୟ ଥିବା ଦାବୀ କରାଯାଏ । ଉଭୟ ଜନତା ଓ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷଙ୍କ ପାଇଁ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ]] ୫ଟି ସୁପାରିସ କରିଛନ୍ତି । <ref>{{cite web |url=http://www.who.int/dietphysicalactivity/diet/en/index.html |title=WHO &#124; Diet |work=WHO |accessdate=}}</ref> # ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ସମ ପରିମାଣର କାଲୋରି ଗ୍ରହଣ କରି ନିଜ ଶରୀରର ଓଜନ ସ୍ଥିର ରଖନ୍ତୁ । # ଚର୍ବି ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣର ସୀମା ରଖନ୍ତୁ । ମୋଟ କାଲୋରିର ୩୦%ରୁ ଅଧିକ ଚର୍ବିରୁ ଆଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ସାଚୁରେଟେଡ ଚର୍ବି ଅପେକ୍ଷା ଅନସାଚୁରେଟେଡ ଚର୍ବି ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତୁ । [[ଟ୍ରାନ୍ସ ଚର୍ବି]]ଠାରୁ ([[:en:trans fats|trans fats]]) ଦୂରରେ ରହନ୍ତୁ । # ଦୈନିକ ଫଳ ଓ ପରିବା ମିଶେଇ ଅତି କମ୍‌ରେ ୪୦୦ଗ୍ରାମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ଓ ଏଥିରୁ ଆଳୁ, କନ୍ଦମୂଳ ଭଳି ସ୍ଟାର୍ଚ୍ଚ ଖାଦ୍ୟ ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ । ବିନ, ଛୁଇଁ ଭଳି ଖାଦ୍ୟ, ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଶସ୍ୟ ଓ କଠିନ ଆବରଣ‌ଯୁକ୍ତ ଫଳ ନିଅନ୍ତୁ । # ଚିନି ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ୫% କାଲୋରି ବା ୨୫ ଗ୍ରାନରୁ କମ୍ ହେଲେ ଉତ୍ତମ । <ref>{{cite web|title=WHO guideline : sugar consumption recommendation|url=http://www.who.int/mediacentre/news/releases/2015/sugar-guideline/en/|website=World Health Organization|accessdate=6 January 2018}}</ref> # ଲୁଣ ଓ ଆୟୋଡାଇଜ୍‌ଡ ଲୁଣ ସୀମିତ ରଖନ୍ତୁ । ଦୈନିକ ୫ଗ୍ରାମରୁ କମ୍ ଖାଇଲେ [[ହୃଦରକ୍ତନାଳୀ ରୋଗ]] ସଙ୍କଟ କମିଯାଏ ।.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.who.int/gho/ncd/risk_factors/unhealthy_diet_text/en/|title=WHO - Unhealthy diet|work=who.int}}</ref> === କୋସର ଖାଦ୍ୟ === [[File:Kosher BethDin.jpg|thumb|150px|150px|ଜୋହାନେସବର୍ଗର [[:en:Johannesburg|Johannesburg]] ବେଥ ଡିନ ([[:en:Beth din|Beth din]]) ସ୍ୱିକୃତ ଖାଦ୍ୟ କୋସର ମିଲ ।]] {{Main|Kosher foods}} ଜିଉ ଜାତିର କସ୍ରୁତ ଖାଦ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନିୟମ (''[[:en:kashrut|kashrut]]'') ([[:en:dietary law|dietary law]]) ଅନୁସୃତ ଖାଦ୍ୟକୁ କୋସର ଖାଦ୍ୟ ([[:en:Kosher foods|Kosher foods]]) କୁହାଯାଏ । ଜିଉ ଖାଦ୍ୟ ଅଧିନିୟମନ ହାଲାଖା (''[[:en:halakha|halakha]]'') ନିୟମକୁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ କୋସର (''kosher''/ {{IPAc-en|ˈ|k|oʊ|ʃ|ər}}) କୁହାଯାଏ ଯାହାର ଅର୍ଥ ଖାଦ୍ୟ ଉପ‌ଯୋଗୀ । ନିୟମ ଅନୁସାରେ ନଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ଟ୍ରେଇଫ (''[[:en:treif|treif]]'' ({{IPAc-en|t|r|eɪ|f}}) କୁହାଯାଏ ଯାହାର ଅର୍ଥ ଛିଣ୍ଡା । {{clear}} === ଜୀବନ୍ତ ଖାଦ୍ୟ === [[Image:Feeder mice.jpg|thumb|150px|ପିଙ୍କି ମୂଷା ରଖାଯାଏ ସରୀସୃପ ([[:en:reptile|reptile]]) ଖାଦ୍ୟ ନିମନ୍ତେ]] {{Main|Live food}} ମାଂସାହାରୀ ଓ ସର୍ବ-ଭକ୍ଷଣକାରୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଖାଇବା ପାଇଁ ଜୀବନ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଯେପରିକି ଛୋଟ ପୋକ, ମୂଷା ଇତ୍ୟାଦି ଜନ୍ତୁ ପୋଷାଯାଏ । ଅସରପା, ଛୋଟ ପକ୍ଷୀ, କୁକୁଡ଼ା ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଏହି ନିମନ୍ତେ ପୋଷାଯାଏ । {{clear}} === ଡାକ୍ତରୀ ଖାଦ୍ୟ === [[Image:Novartis Fibersource HN medical food on IV pole.JPG|thumb|150px|[[Novartis]] Fibersource HN medical food deployed on an IV pole]] {{Main|Medical food}} ରୋଗରେ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ବିଶେଷ ପୋଷକମାନଙ୍କୁ ନେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ଡାକ୍ତରୀ ଖାଦ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଫୁଡ ଆଣ୍ଡ ଡ୍ରଗ ଆଡମିନିସ୍ଟ୍ରେସନ ଏହି ଖାଦ୍ୟର ସଂଜ୍ଞା ସନ ୧୯୮୮ରେ ନିରୁପଣ କରିଥିଲେ ଓ ଫେଡେରାଲ ଫୁଡ, ଡ୍ରଗ ଆଣ୍ଡ କସମେଟିକ ଆକ୍ଟ ଅନୁସାରେ ଲେବୁଲ କରିବାକୁ ସ୍ଥର କରାଯାଇଥିଲା । <ref name="CFR21.109">{{cite book|url=http://www.cfsan.fda.gov/~lrd/CFR101-9.HTML|title=CFR 21 Part 101 Subpart A|author=FDA|access-date=2019-08-14|archive-date=2008-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20081203115251/http://www.cfsan.fda.gov/~lrd/cfr101-9.html|url-status=dead}}</ref> ୟୁରୋପରେ ମଧ୍ୟ ସେହିଭଳି ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ସଂଜ୍ଞା ନିରୁପିତ ହୋଇଥିଲା । <ref>{{cite journal|title=Outcome of a public consultation on the Draft Scientific and Technical Guidance of the EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA) on foods for special medical purposes in the context of Article 3 of Regulation (EU) No 609/2013|journal=EFSA Supporting Publications|volume=12|issue=11|doi=10.2903/sp.efsa.2015.EN-904|year=2015}}</ref> ୟୁରୋପରେ ଡାକ୍ତରୀ ଖାଦ୍ୟକୁ ଏକ ବିଶେଷ ଅଭିପ୍ରାୟ ନେଇ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ କୁହାଯାଏ,<ref>{{cite web|title=Food for special medical purposes|url=https://ec.europa.eu/food/safety/labelling_nutrition/special_groups_food/medical_en|publisher=European Commission|language=en|date=13 October 2017}}</ref> ଯାହା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ଖାଦ୍ୟଠାରୁ ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ଫରକ । ଏହି ଖାଦ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ଅତି କମ୍‌ରେ:<ref name="FDA2">{{cite web|title=Food And Drug Administration Compliance Program Guidance Manual: Chapter 21 – Food Composition, Standards, Labeling And Economics|url=https://www.fda.gov/downloads/food/complianceenforcement/ucm073339.pdf|website=[[U.S. FDA]]|accessdate=May 16, 2017|archive-date=May 2, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170502171130/https://www.fda.gov/downloads/Food/ComplianceEnforcement/UCM073339.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="FDA_1116">{{cite web|title=State Statutes & Regulations on Dietary Treatment of Disorders Identified Through Newborn Screening November 2016|url=http://www.nccrcg.org/docs/NCC/ACA/Products/Dietary_Treament_Supplements_2016.pdf|website=[[U.S. FDA]]|accessdate=May 16, 2017|archive-date=June 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170628112519/http://www.nccrcg.org/docs/NCC/ACA/Products/Dietary_Treament_Supplements_2016.pdf|url-status=dead}}</ref> * ଏହା ପାଟିରେ ଖାଇବା ବା ନଳୀ ([[:en:nasogastric tube|nasogastric tube]]) ମାଧ୍ୟମରେ ଖାଇବା ଉପ‌ଯୋଗୀ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । * ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବେମାରୀ ନିମନ୍ତେ ଏଥିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପୋଷକ ଲେବୁଲ ହୋଇଥିବା ଆବଶ୍ୟକ । * ଚିକିତ୍ସାକଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣରେ ଏହା ଦିଆଯିବ । ଡାକ୍ତରୀ ଖାଦ୍ୟର ଚାରି ପ୍ରକାର ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଏ: * ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ପୋଷକ ଫର୍ମୁଲା * ଅସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ପୋଷକ ଫର୍ମୁଲା * ଚୟେପଚୟ ବା ମେଟାବୋଲିକ ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଫର୍ମୁଲା * ପୁନଃ ଜଳ‌ଯୋଜନ ([[:en:rehydration|rehydration]]) ଉତ୍ପାଦ {{clear}} === ପ୍ରାକୃତିକ ଖାଦ୍ୟ === [[Image:Foods.jpg|thumb|150px|right|ପ୍ରାକୃତିକ ଶବ୍ଦ ଅନେକ ଖାଦ୍ୟରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଗଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାୟୀ ସଂଜ୍ଞା ନାହିଁ । ]] {{Main|Natural foods}} ମାର୍କେଟରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଖାଦ୍ୟ ନାମରେ ଅନେକ ଖାଦ୍ୟ ମିଳୁଛି ଓ ସେଥିରେ ଲେବୁଲ ମଧ୍ୟ କରାଯାଉଛି ଓ ଅନେକ ଅର୍ଥହୀନ ସଂଜ୍ଞା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଉଛି । ସେଥିରୁ କେବଳ ଏହି ଅର୍ଥ ମିଳୁଛି ଯେ ତାହା ପ୍ରକୃତି କୋଳରୁ ଆସିଛି ଓ ତାହାର କୌଣସି ପ୍ରକ୍ରିୟା ବା ପ୍ରୋସେସିଙ୍ଗ ହୋଇନାହିଁ । ଅଳ୍ପ କେତେକ ଦେଶରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଶବ୍ଦର ସଂଜ୍ଞା ନିରୁପିତ ହୋଇଛି ଓ କଡ଼ାକଡ଼ି ଅନୁଶୀଳନ ହେଉଛି । ଅନ୍ୟ କେତେକ ଦେଶରେ ଏହି ବିକ୍ରୟ ଉପରେ କୌଣସି କଟକଣା ନାହିଁ । ପ୍ରାକୃତିକ ଖାଦ୍ୟ କ‌ହିଲେ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ହୋଇନଥିବା ଓ ହରମୋନ, ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ, ମିଠା, ରଙ୍ଗ ବା ସ୍ୱାଦ ଇତ୍ୟାଦି ମିଶ୍ରିତ ହୋଇନଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ବୁଝାଏ । <ref>Ikerd, John. [http://web.missouri.edu/ikerdj/papers/SFT-New%20Food%20Movement.htm The New American Food Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190609000630/http://web.missouri.edu/ikerdj/papers/SFT-New%20Food%20Movement.htm |date=2019-06-09 }}</ref> ଏକ ଅନୁଶୀଳନରୁ ଦେଖାଗଲା, ପ୍ରାକୃତିକ ଲେଖାଥିବା ପଦାର୍ଥକୁ ୬୩% ଲୋକ ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି ଓ ୮୬% ଲୋକଙ୍କ ମତରେ ସେଥିରେ କୌଣସି କୃତ୍ରମ ପଦାର୍ଥର ଅପମିଶ୍ରଣ ହୋଇନାହିଁଁ । <ref>Weaver, A. (2014). "Natural" Foods: Inherently Confusing. Journal of Corporation Law, 39(3), 657–74. http://connection.ebscohost.com/c/articles/99055404/natural-foods-inherently-confusing</ref> ଲେବୁଲ ଓ ବିଜ୍ଞାପନରେ ଏହି ବିଷୟରେ ଅନେକ ରକମର ବ୍ୟବ‌ହାର ଓ ଅପବ୍ୟବ‌ହାର ହେଉଛି । <ref>{{cite web|url=http://www.inspection.gc.ca/english/fssa/labeti/guide/ch4ae.shtml|title=Guide to Food Labeling and Advertising, Chapter 4|publisher=[[Canadian Food Inspection Agency]]|date=2015-03-18|access-date=2019-08-14|archive-date=2014-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140320190530/http://www.inspection.gc.ca/english/fssa/labeti/guide/ch4ae.shtml|url-status=dead}}</ref> ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ [[ଫୁଡ ଆଣ୍ଡ ଏଗ୍ରିକଲଚର ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ]]ର ([[:en:Food and Agriculture Organization|Food and Agriculture Organization]] କୋଡେକ୍ସ ଆଲିମଣ୍ଟାରିଅସ ନିୟମ (''[[:en:Codex Alimentarius|Codex Alimentarius]]'') 'ପ୍ରାକୃତିକ' ଶବ୍ଦକୁ ମାନ୍ୟତା ଦିଏନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଅର୍ଗାନିକ ଖାଦ୍ୟର ଏକ ମାନ‌କ ରଖିଛି । <ref>{{cite web|url=http://www.codexalimentarius.net/web/standard_list.do?lang=en|title=List of standards|publisher=[[Food and Agriculture Organization]]}}</ref> {{clear}} === ବିୟୁକ୍ତାତ୍ମକ-କାଲୋରି ଖାଦ୍ୟ === {{Main|Negative-calorie food}} କେତେକ ଖାଦ୍ୟର ବିଯୁକ୍ରତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ଥିବା କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କଲାଭଳି ପ୍ରମାଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ମିଳିନାହିଁ । କେତେକ ଥଣ୍ଡା ପାନୀୟର ଏହି ପ୍ରଭାବ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଅତି କମ୍ ଥାଏ । <ref name=chow>{{cite news|last1=Webber|first1=Roxanne|title=Does Drinking Ice Water Burn Calories?|url=http://www.chowhound.com/food-news/54270/does-drinking-ice-water-burn-calories/|accessdate=18 September 2015|work=Chowhound|publisher=CBS Interactive|date=3 January 2008|archive-date=18 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220318051538/https://www.chowhound.com/food-news/54270/does-drinking-ice-water-burn-calories/|url-status=dead}}</ref> ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ପାଣି ପିଇଲେ ବିପଦ୍‌ଜନ‌କ ([[:en:water intoxication|can be dangerous]]) ହୋଇପାରେ । {{clear}} === ଅର୍ଗାନିକ ଖାଦ୍ୟ === [[File:pepperseggplants.jpg|thumb|150px|ଚାଷୀଙ୍କ ମାର୍କେଟରେ ଫଳ ଓ ପରିବା- ସ୍ଥାନ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନ ।]] {{Main|Organic food}} ଅର୍ଗାନିକ ଚାଷର ନିୟମାନୁସାରେ ଚାଷହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ଅର୍ଗାନିକ ଖାଦ୍ୟ ([[:en:Organic food|Organic food]]) କୁହାଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ଏହାର ମାନ‌କ ଭିନ୍ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସବୁସ୍ଥାନରେ ଜୈବ ବିଭିଦତା ([[:en:biodiversity|biodiversity]]) ବଜାୟ ରଖିବା, ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପର୍ଯ୍ୟାବରଣ ଓ ଆବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଦ୍ରବ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷ ରଖିବା ଅର୍ଗାନିକ ଚାଷର ସାଧାରଣ ବୈଶିଷ୍ଠ୍ୟ ଥାଏ । ଏହି ଖାଦ୍ୟକୁ ବିକିରଣ କରାଯାଏନି, କୌଣସି ଦ୍ରାବକ ଓ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟର ମିଶ୍ରଣ ([[:en:food additives|food additives]]) କରାଯାଏନି ।<ref>{{cite web|url=http://www.ocf.berkeley.edu/~lhom/organictext.html |title=Pesticides in Organic Farming |quote=Organic foods are not necessarily pesticide-free. Organic foods are produced using only certain pesticides with specific ingredients. Organic pesticides tend to have substances like soaps, lime sulfur and [[hydrogen peroxide]] as ingredients. Not all natural substances are allowed in organic agriculture; some chemicals like arsenic, strychnine, and tobacco dust (nicotine sulfate) are prohibited.|publisher=[[University of California, Berkeley]] |accessdate=2014-06-17}}</ref> ଅଧୁନା ୟୁରୋପିଆନ ୟୁନିଅନ, କ୍ୟାନାଡ଼ା, ମେକ୍ସିକୋ, ଜାପାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଦେଶ ତାଙ୍କ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଗାନିକ ଖାଦ୍ୟ ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ଲୋକ ବା ସଂସ୍ଥାଠାରୁ ଏକ ଅର୍ଗାନିକ ସାର୍ଟିଫିକେଟ ([[:en:Organic certification|special certification]]) ଆବଶ୍ୟକ କରୁଛନ୍ତି । ଏଣୁ ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତକାରକମାନେ ତାଙ୍କର ସରକାର ଓ ଜାତୀୟ ବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରିଥିବା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ରୋଷେଇ ବଗିଚାରେ ଏହା ଚାଷ କଲେ ମଧ୍ୟ ବିକ୍ରୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦ ([[:en:National Organic Program|US Department of Agriculture]] (USDA) ବା [[:en:European Commission|European Commission]]/EC) ଏହି ଅର୍ଗାନିକ ଲେବୁଲ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ।<ref>{{cite web|url= http://ec.europa.eu/agriculture/organic/organic-farming/what-is-organic-farming/organic-certification/index_en.htm|title=Organic certification|publisher=European Commission: Agriculture and Rural Development|date=2014|accessdate=10 December 2014}}</ref> ଚାଷ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରାସାୟନିକ ସାର ଓ କୀଟନାଶକ ପ୍ରୟୋଗ ଯୋଗୁ ପର୍ଯ୍ୟାବରଣ ([[:en:ecosystem|ecosystem]]), ଜୈବବିବିଧତା, ଭୂତଳ ଜଳରାଶି, ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ, ଚାଷୀଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ତ‌ଥା ପ୍ରଜନନ ([[:en:fertility|fertility]]) କ୍ଷମତା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଛି । ଅର୍ଗାନିକ ଚାଷ କରିବାଦ୍ୱାରା ଏହି ପରିବେଶ, ଅର୍ଥନୀତି ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଗୁଡ଼ିକ କମେଇବା ଲକ୍ଷ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ଖାଉଟି ଦିଗରୁ ଲକ୍ଷ କଲେ ଦେଖାଯାଉଛି, ଅର୍ଗାନିକ ଖାଦ୍ୟଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚଳିତ ଖାଦ୍ୟଠାରୁ ଅଧିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ବା ବିପଦମୁକ୍ତ ([[:en:Food safety|safer]]) ବୋଲି କୌଣସି ବୈଜ୍ଞାନିକ ବା ଡାକ୍ତରୀ ତ‌ଥ୍ୟ ([[:en:medical literature|medical literature]]) ନାହିଁ । ପୋଷକ ଓ ଅଣପୋଷକ ([[:en:antinutrient|antinutrient]] ) ତ‌ତ୍ୱରେ କିଛି ପ୍ରଭେଦ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ([[:en:food production|food production]]) ଓ ନେବାଆଣିବା ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁ ଏହାର ଫଳାଫଳକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ । <ref name="2014meta">{{cite journal|last1=Barański|first1=M|last2=Srednicka-Tober|first2=D|last3=Volakakis|first3=N|last4=Seal|first4=C|last5=Sanderson|first5=R|last6=Stewart|first6=GB|last7=Benbrook|first7=C|last8=Biavati|first8=B|last9=Markellou|first9=E|last10=Giotis|first10=C|last11=Gromadzka-Ostrowska|first11=J|last12=Rembiałkowska|first12=E|last13=Skwarło-Sońta|first13=K|last14=Tahvonen|first14=R|last15=Janovská|first15=D|last16=Niggli|first16=U|last17=Nicot|first17=P|last18=Leifert|first18=C|title=Higher antioxidant and lower cadmium concentrations and lower incidence of pesticide residues in organically grown crops: a systematic literature review and meta-analyses|journal=The British Journal of Nutrition|year=2014|pages=1–18|pmid=24968103|doi=10.1017/S0007114514001366|volume=112|issue=5|pmc=4141693}}</ref><ref name="Blair1">Blair, Robert. (2012). Organic Production and Food Quality: A Down to Earth Analysis. Wiley-Blackwell, Oxford. pp. 72, 223. {{ISBN|978-0-8138-1217-5}}</ref><ref name=Smith-Spangler2012>{{cite journal|last=Smith-Spangler|first=C |author2=Brandeau, ML |author3=Hunter, GE |author4=Bavinger, JC |author5=Pearson, M |author6=Eschbach, PJ |author7=Sundaram, V |author8=Liu, H |author9=Schirmer, P |author10=Stave, C |author11=Olkin, I |author12=Bravata, DM|title=Are organic foods safer or healthier than conventional alternatives?: a systematic review|journal=Annals of Internal Medicine|date=September 4, 2012|volume=157|issue=5|pages=348–66|pmid=22944875 |url=http://annals.org/article.aspx?articleid=1355685|doi=10.7326/0003-4819-157-5-201209040-00007}}</ref><ref name=FSA>{{cite web|title=Organic food|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110605025656/http://www.food.gov.uk/foodindustry/farmingfood/organicfood/|publisher=UK Food Standards Agency|archivedate=5 June 2011|url=http://www.food.gov.uk/foodindustry/farmingfood/organicfood/}}</ref><ref name="baranski2017">{{cite journal|last1=Barański|first1=M|last2=Rempelos|first2=L|last3=Iversen|first3=PO|last4=Leifert|first4=C|title=Effects of organic food consumption on human health; the jury is still out!|journal=Food & Nutrition Research|date=2017|volume=61|issue=1|pages=1287333|doi=10.1080/16546628.2017.1287333|pmid=28326003|pmc=5345585}}</ref> ଅର୍ଗାନିକ ଖାଦ୍ୟ ଅଧିକ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଥିବା ଯୁକ୍ତି ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ପୁଷ୍ଟିକରଣ ହୋଇପାରୁନାହିଁ । <ref name=Blair1/><ref name=Bourn>{{cite journal |vauthors=Bourn D, Prescott J |title=A comparison of the nutritional value, sensory qualities, and food safety of organically and conventionally produced foods |url=https://archive.org/details/critical-reviews-in-food-science-and-nutrition_2002_42_1/page/1 |journal=Crit Rev Food Sci Nutr |volume=42 |issue=1 |pages=1–34 |date=January 2002 |doi= 10.1080/10408690290825439|pmid=11833635}}</ref> {{clear}} === ଚାଷୀ ଖାଦ୍ୟ === [[File:Acquacotta soup.jpg|thumb|150px| ଆକ୍ୱାକୋଟା ([[:en:Acquacotta|Acquacotta]]), ଇଟାଲି ଦେଶର ଗରମ ବ୍ରେଡ ସୁପ ।]] {{Main|Peasant foods}} ଚାଷୀମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ([[:en:Peasant foods|Peasant foods]]) ନିଜ ସ୍ଥାନର ଚଳଣୀ ଓ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଅଲଗା ଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ସ‌ହଜରେ ମିଳୁଥିବା ଓ ଶସ୍ତା ଉପାଦାନ ସଂଗ୍ରହ କଲାପରେ ତାହାକୁ କିଛି ଉପାୟରେ ସ୍ୱାଦ‌ଯୁକ୍ତ କରାଯାଏ । ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ([[:en:poverty|poverty]]) କଷାଘାତରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟରେ ([[:en:Diet (nutrition)|diets]]) ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପୋଷକ ତ‌ତ୍ତ୍ୱ ଥାଏ । ଚାଷୀ, ଭାଗଚାଷୀ, ଗରିବ ଚାଷୀ ଓ ଚାଷୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ କାମ କରୁଥିବା ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟକୁ ଚାଷୀ ଖାଦ୍ୟ କୁହାଯାଏ । <ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=coTiVJiWS00C&pg=PA190 | title=Eating Right in the Renaissance | publisher=University of California Press | author=Albala, Ken | year=2002 | page=190 | isbn=978-0-520-92728-5}}</ref> ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନେ ନ‌ଖାଉଥିବା କଠିନ ମାଂସ ଖାଆନ୍ତି ଯାହା ବଜାରରେ ସଭିଙ୍କ ପାଇଁ ବିକ୍ରୟ ହୁଏନି । ଝୋଳରେ ମିଶିଥିବା ଟୁକୁରା ମାଂସ ଓ ପରିବା ସ‌ହ ରୁଟି ବା ପାଉଁରୁଟି ଖାଆନ୍ତି । ପିଆଜ, ଲଙ୍କା ଓ ଆଚାର ଲଗେଇ ତୃପ୍ତିରେ ଖାଆନ୍ତି । ଚାଷୀ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ଓ ଏହାର ସ୍ୱାଦ ବୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ପୁରୁଷାନୁକ୍ରମେ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଉଦ୍ଭାବନ କରି ତିଆରି ହୁଏ । ଏହି ସ୍ୱାଦ‌ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଅନେକ ସମୟରେ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । {{clear}} === ଜେଲ ଖାଦ୍ୟ === [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Etenstijd in de gevangenis van Malang Java TMnr 10001527.jpg|thumb|150px|right| କଏଦୀମାନେ ଜେଲରେ ଖାଦ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ଧାଡ଼ି ବାନ୍ଧି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି । (ମଲଙ୍ଗ ([[:en:Malang|Malang]]), ଜାଭା ([[:en:Java|Java]]),ସନ ୧୯୨୧-୧୯୩୨ ମଧ୍ୟରେ)]] {{Main|Prison food}} କଏଦୀ ସୁଧାର ଗୃହରେ ([[:en:correctional institutions|correctional institutions]]) ଜେଲ ଖାଦ୍ୟ [[:en:Prison food|Prison food]] ଦିଆଯାଏ । ଏହି ଖାଦ୍ୟ କେତେକ ଜେଲ ନିଜେ ତିଆରି କରନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ କାଟରିଙ୍ଗ ([[:en:catering|catering]]) କମ୍ପାନୀ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଏ । ଅଧୁନା ଜେଲଗୁଡ଼ିକ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି ଓ ନିରାମିଶ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି ।<ref>[https://www.vrg.org/journal/vj2001mar/2001marprison.htm Do Prison Inmates Have a Right to Vegetarian Meals?]. Vegetarian Journal Mar/Apr 2001. Retrieved 19 August 2015.</ref> ଅନେକଙ୍କ ମତରେ ଅନେକ ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଜେଲ ଖାଦ୍ୟ ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ଯଥେଷ୍ଟ ହେଉଛି ।<ref>[http://www.foodontvnetwork.com/category/recipes/ British Prison Cuisine Today] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151002011633/http://www.foodontvnetwork.com/category/recipes/ |date=2015-10-02 }}. FoodReference.com. Retrieved 10 August 2015.</ref> {{clear}} === ଋତୁ ଖାଦ୍ୟ === {{Main|ଋତୁ ଖାଦ୍ୟ}} ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଋତୁରେ ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଚାଷ କରାଯାଏ ଓ ଉକ୍ତ ଅମଳ ସମୟରେ ସେହି ଖାଦ୍ୟର ମହକ ଓ ସ୍ୱାଦ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ରହେ । କୋବି ଋତୁରେ ଅମଳ ହେଉଥିବା କୋବିର ସ୍ୱାଦ ଭଳି ଅନ୍ୟ ଋତୁରେ ସେହି ସ୍ୱାଦ ମିଳେନି । କନ୍ଦମୂଳ ଗୋଟିଏ ସେହିଭଳି ପଦାର୍ଥ । ସ୍ୱଳ୍ପ କାର୍ବନ‌ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ([[:en:low carbon diet|low carbon diet]]) ଖାଇବାଦ୍ୱାରା ଗ୍ରୀନ ହାଉସ ଏମିସନ ([[:en:greenhouse gas emissions|greenhouse gas emissions]]) କମିଯାଏ । ଦୂର ସ୍ଥାନ‌କୁ ଖାଦ୍ୟ ନିଆଅଣା ([[:en:Food miles|Food miles]]) କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ପରିବେଶ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ ସ୍ୱଳ୍ପ ପରିମାଣର ଗ୍ଲୋବାଲ ୱାର୍ମିଙ୍ଗ ହୁଏ । {{clear}} === ଆଲମାରି ଖାଦ୍ୟ === [[File:Mountain house egg.jpg|thumb|150px|right|ଫ୍ରିଜରେ ରଖି ଶୁଷ୍କ କରିବା ([[:en:Freeze-drying|freeze-dried]]) ପ୍ୟାକ କରି ଅଣ୍ଡା ରଖାଯାଇଛି]] {{Main|Shelf-stable food}} କିଛି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରୋସେଙ୍ଗ ପରେ ସିଲ କରି ରୁମ ଉତ୍ତାପରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ରଖଲେ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ନହୋଇ ରହିପାରେ ଯାହାକୁ ସ୍ୱତଃ ସ୍ଥାୟୀ [[:en:Shelf-stable food|Shelf-stable food]] ([[:en:ambient food|ambient food]]) ଖାଦ୍ୟ ନାମ ଦିଆଯାଏ । ଖାଦ୍ୟ ଅନେକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାଉତି ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ଖାଦ୍ୟ ସାଉତିବା ଓ ପ୍ୟାକିଙ୍ଗ କରିବା ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଛି । ଖାଦ୍ୟରେ ଥିବା ଜଳ କମ୍ କରି, ଅମ୍ଳ ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧି କରି ଓ ବିକିରଣ କରି ([[:en:Food irradiation|irradiating]])<ref>{{cite news|last=Harris |first=Gardiner|url=https://www.nytimes.com/2008/08/22/health/policy/22spinach.html|title=Irradiation: A safe measure for safer iceberg lettuce and spinach|newspaper=The New York Times|date=August 21, 2008 |accessdate=December 30, 2009}}</ref> ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବଲନ କରି ତାହାକୁ ଜୀବାଣୁମୁକ୍ତ କରି ସିଲ କରିବା ଫଳରେ ଖାଦ୍ୟ ଅନେକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହିପାରେ । ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ଖାଦ୍ୟର ସ୍ୱାଦ ଓ ସଂରଚନା ବଦଳେ ନାହିଁ । ଫ୍ରିଜରେ ନ ରଖିଲେ କେତେକ ତେଲ ଓ ଚର୍ବି ବ‌ହୁତ ଶୀଘ୍ର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ‌ଯୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ । ଏହାକୁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନେଟେଡ କଲେ ଅଧିକ ସମୟ ଖରାପ ନହୋଇ ରହେ । ବିଭିନ୍ନ କାରଖାନାମାନଙ୍କରେ ଏହିପରି କରି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଉପୁଜିବାରୁ କଠୋର ନିୟନ୍ତ୍ରଣାଧୀନ କରାଯାଉଛି । <ref>{{cite web|last=Leth|first=Torben|website=tfX: The campaign against trans fat in foods|url=http://www.tfx.org.uk/page116.html|title=Denmark's trans fat law|date=2012|accessdate=December 14, 2011|archive-date=September 17, 2012|archive-url=https://archive.today/20120917154619/http://www.tfx.org.uk/page116.html|url-status=dead}}</ref> <!-- Even where trans fats are not prohibited, in many places there are new labeling laws (or rules), which require information to be printed on packages, or to be published elsewhere, about the amount of trans fat contained in certain products.--> {{clear}} === ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଖାଦ୍ୟ === [[File:ISSSpaceFoodOnATray.jpg|thumb|150px|ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ସଟଲରେ ଖାଦ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଟ୍ରେ ଉପରେ ଅଛି ଯାହା ଚୁମ୍ବକ, ସ୍ପ୍ରିଙ୍ଗ ଓ ଭେଲକ୍ରୋ ([[:en:Velcro|Velcro]]) ସାହାଯ୍ୟରେ ରଖାଯାଇଛି ।]] {{Main|Space food}} ମହାକାଶଚାରୀମାନେ ମହାକାଶରେ ବିଚରଣ କଲାବେଳେ ବିଶେଷ ଧରଣର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି ଯାହାକୁ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଖାଦ୍ୟ ([[:en:Space food|Space food]]) କ‌ହନ୍ତି । ମହାକାଶର ଓଜନହୀନ ([[:en:Weightlessness|weightless]]) ଅବସ୍ଥାରେ କାମ କରିବାକୁ ବିଶେଷ ଧରଣର ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ସୁସମ ପୋଷକ ଥାଏ ଯାହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା, ରଖିବାକୁ ଓ ଖାଇବା ସ‌ହଜ ଓ ନିରାପଦ ହୁଏ । ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ କରୁଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ସାଂସ୍କୃତିକ ଚିହ୍ନଟ ([[:en:cultural identity|cultural identity]]) ବଜାୟ ରଖିବା ଓ ଅନ୍ତଃସଂସ୍କୃତି ସୂଚନା ବିନିମୟ ([[:en:intercultural communication|intercultural communication]]) କରିବା ନିମନ୍ତ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଖାଦ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରନ୍ତି । ସନ ୧୯୬୩ରେ ପ୍ରଥମେ ସୁଷମ ପୋଷକ ଓ ଜୀବସାର ଥିବା ଏକ ଫର୍ମୁଲା ଆହାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲା ପରେ ଆଜିକାଲି ବିଭିନ୍ନ ଧରଣର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଛନ୍ତି । <ref>{{cite book |url=https://www.nap.edu/catalog/12419/working-group-on-nutrition-and-feeding-problems |title=Working Group on Nutrition and Feeding Problems |publisher=The National Academies Press |date=1963 |doi=10.17226/12419|isbn=978-0-309-12383-9 }}</ref> {{clear}} === ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟ === [[Image:HaluskyzoZiaru.JPG|right|320px|thumb|150px|[[Bryndzové halušky]] (potato dumplings with sheep's-milk cheese) is a traditional food of [[shepherd]]s in [[Slovakia]].]] {{Main|Traditional food}} ପିଢ଼ି ପରେ ପୀଢ଼ି ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟ ([[:en:Traditional food|Traditional food]]) କ‌ହନ୍ତି<ref name="Kristbergsson Oliveira 2016">{{cite book | last=Kristbergsson | first=K. | last2=Oliveira | first2=J. | title=Traditional Foods: General and Consumer Aspects | publisher=Springer US | series=Integrating Food Science and Engineering Knowledge Into the Food Chain | year=2016 | isbn=978-1-4899-7648-2 | url=https://books.google.com/books?id=D-K9CwAAQBAJ&pg=PA85 | pages=85–86}}</ref> ବା ଅଳ୍ପ କେତେକ ପିଢ଼ିରେ ଖାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟ କୁହାଯିବ ।<ref name="Saunders">{{cite web | url=http://agriculturesociety.com/politics-and-food/what-are-traditional-foods/ | title=What Are Traditional Foods? | publisher=Agriculture Society | date=October 28, 2010 | accessdate=8 April 2015 | author=Saunders, Raine}}</ref> ଏହା ପରମ୍ପରା ([[:en:tradition|tradition]]) ଗୁଣରେ ଚଳିଆସୁଥିବ ବା କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଭୋଜନ ([[:en:regional cuisine|regional cuisine]]) ହୋଇଥିବ<ref name="Kristbergsson Oliveira 2016"/> ବା ସ୍ଥାନୀୟ ଭୋଜନ ହୋଇଥିବ । ଏପରି ଖାଦ୍ୟ ଘର ତିଆରି, ହୋଟେଲ ତିଆରି ବା କାରଖାନା ତିଆରି ହୋଇପାରେ ।<ref name="WHO">{{cite book | title=Hazard Analysis and Critical Control Point Generic Models for Some Traditional Foods: A Manual for the Eastern Mediterranean Region | author=Who Regional Office for the Eastern Mediterranean|publisher=World Health Organization | year=2010 | isbn=978-92-9021-590-5 | url=https://books.google.com/books?id=QOLhwkcFTJAC&pg=PA41|pages=41–50}}</ref> କେତେକ ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟର ୟୁରୋପିଆନ ୟୁନିଅନର ଭୌଗଳିକ ସଙ୍କେତ ([[:en:geographical indication|geographical indication]]) ଓ ପାରମ୍ପରିକ ବିଶଷତ୍ୱ ([[:en:geographical indications and traditional specialities in the European Union|geographical indications and traditional specialities in the European Union]]) ଥାଏ ଯେପରିକି ସଂରକ୍ଷିତ ଉତ୍ପତ୍ତି ପଦବୀ ([[:en:Protected designation of origin|Protected designation of origin]] ବା PDO), ସଂରକ୍ଷତ ଭୌଗଳିକ ସଙ୍କେତ ([[:en:Protected geographical indication|Protected geographical indication]] ବା PGI) ଓ ଭୌଗଳିକ ସଙ୍କେତ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ବିଶେଷତ୍ୱର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟ ([[:en:Geographical indications and traditional specialities in the European Union#Traditional specialities guaranteed (TSG)|Traditional specialities guaranteed]] ବା TSG) ଥାଏ । ଏହି ମାନ‌କଦ୍ୱାରା କୃଷି ପଦାର୍ଥ ଓ ଖାଦ୍ୟର ଗୁଣବତ୍ତା ବଜାୟ ରହେ ।<ref>{{cite web|url=http://ec.europa.eu/agriculture/quality/schemes/index_en.htm|title=Geographical indications and traditional specialities|work=europa.eu}}</ref> {{clear}} === ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଖାଦ୍ୟ === [[File:Foods.jpg|thumb|150px|right|[[Refining|Unrefined]], whole foods]] {{Main|Whole food}} ପ୍ରୋସେସିଙ୍ଗ ନ କରି ([[:en:Food processing|unprocessed]]) ବା ସ୍ୱଳ୍ପ ପ୍ରସେସିଙ୍ଗ ([[:en:Food processing|unprocessed]]) କରି ଓ ଯଥା ସମ୍ଭବ କମ୍ ରିଫାଇନ ([[:en:Refining|unrefined]]) କରି ଖାଉଥିବା ବୃକ୍ଷଜାତ ପଦାର୍ଥକୁ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଖାଦ୍ୟ [[:en:Whole foods|Whole foods]] କୁହାଯାଏ ।<ref name="pmid10682877">{{cite journal | last1 = Bruce | first1 = B | last2 = Spiller | first2 = GA | last3 = Klevay | first3 = LM | last4 = Gallagher | first4 = SK | title = A diet high in whole and unrefined foods favorably alters lipids, antioxidant defenses, and colon function | url = http://gethealthygethot.com/61.pdf | journal = Journal of the American College of Nutrition | volume = 19 | issue = 1 | pages = 61–67 | year = 2000 | pmid = 10682877 | doi=10.1080/07315724.2000.10718915}}</ref> କଞ୍ଚା ଶସ୍ୟ, ମୂଳା, ଫଳ, ପରିବା ଓ ଛୁଇଁ ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ଖାଦ୍ୟର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ । <ref>{{Cite news|url=https://www.forksoverknives.com/what-to-eat/|title=Forks Over Knives - What to Eat?|work=Forks Over Knives|access-date=2017-05-04|language=en-US}}</ref> ଏହି ଖାଦ୍ୟରେ ପଶୁଜାତ ପଦାର୍ଥ, ତେଲ ଓ ଲବଣକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଉ ନାହିଁ ଓ କେବଳ ବୃକ୍ଷଜାତ ପଦାର୍ଥ ([[:en:plant-based diet|plant-based diet]]) ରହୁଛି । <ref>{{Cite book|url=https://books.google.ca/books?id=S2cCyLkw2J0C&pg=PT18&dq=wfpb|title=Whole: Rethinking the Science of Nutrition (chapter 1)|last=Campbell|first=T. Colin|last2=Jacobson|first2=Howard|date=2013|publisher=BenBella Books|isbn=978-1-939529-84-8|location=Dallas, TX|language=English}}</ref> ସନ ୧୯୪୬ରେ ଦି ଫାର୍ମର ନାମକ ମାଗାଜିନରେ ପ୍ରଥମେ ଅର୍ଗାନିକ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବ‌ହାର ଫ୍ରାଙ୍କ ନିଉମ୍ୟାନ ଟର୍ନର ([[:en:Frank Newman Turner|F. Newman Turner]]) ଯିଏ ଅର୍ଗାନିକ ଚାଷୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଲେଖାଲେଖି କରୁଥିଲେ । ଏହି ମାଗାଜିନ ଏକ ପ୍ରଡ୍ୟୁସର କଞ୍ଜ୍ୟୁମର ହୋଲ ଫୁଡ ସୋସାଇଟି ଲିମିଟେଡ ସଂସ୍ଥାର ପ୍ରାୟୋଜକ ଥିଲା ।<ref name="conford">Conford, P.(2011) The Development of the Organic Network, p. 417. Edinburgh, Floris Books {{ISBN|978-0-86315-803-2}}.</ref> ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଖାଦ୍ୟର ସେ ଏକ ସଂଜ୍ଞା ("mature produce of field, orchard, or garden without subtraction, addition, or alteration grown from seed without chemical dressing, in fertile soil manured solely with animal and vegetable wastes, and composts therefrom, and ground, raw rock and without chemical manures, sprays, or insecticides," having intent to connect suppliers and the growing public demand for such food) ନିରୁପଣ କରିଥିଲେ ।<ref name=conford/> {{clear}} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ]] he5us7cac9auv8xtqx8iudfge4myq8t 0 71245 606775 493613 2026-09-24T02:03:00Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606775 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bimal Lochan Das}} {{Infobox Indian politician |image = {{#property:P18}} |name = ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ |caption = |birth_date = {{Birth date|df=y|1939|10|11}} |birth_place = |residence = |death_date = {{Death date and age|df=y|2021|02|23|1939|10|11}} |office1 = ବିଧାୟକ: [[୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |constituency1 = [[ବାରିପଦା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ବାରିପଦା]] |salary1 = |term_start1 = ୨୦୦୪ |term_end1 = ୨୦୦୯ |predecessor1 = [[କିଶୋର ଦାଶ]] |successor1 = [[ସାନନ୍ଦ ମାରାଣ୍ଡି]] |party = ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ମୁକ୍ତି ମୋର୍ଚ୍ଚା |otherparty = ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି |religion = [[ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ|ହିନ୍ଦୁ]] |nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |occupation = ରାଜନୀତିଜ୍ଞ |parents = ତ୍ରିଲୋଚନ ଦାସ (ବାପା) |spouse = କଲ୍ୟାଣିରାଣୀ ଦାସ |children = |website = |footnotes = |date = |year = |source = }} '''ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ''' (୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୯ - ୨୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୧) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ବିମଳ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ମୁକ୍ତି ମୋର୍ଚ୍ଚାର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ [[ବାରିପଦା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ବାରିପଦା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ]]ରୁ [[୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="Bimal Lochan Das">{{cite web|url=https://odishaassembly.nic.in/memberprofile.aspx?img=1216 |title=Shri Bimal Lochan Das |website=odishaassembly.nic.in|publisher=Odisha Assembly|accessdate=20 September 2019}}</ref> == ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା == ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ ୧୯୩୯ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୧୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="Bimal Lochan Das"/> ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ତ୍ରିଲୋଚନ ଦାସ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ କଲ୍ୟାଣିରାଣୀ ଦାସ ।<ref name="Bimal Lochan Das"/> ବିମଳଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ମାଟ୍ରିକ୍ ।<ref name="Bimal Lochan Das"/> == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == ବିମଳ ୧୯୫୮ରେ ଯୁବ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗଦାନ କରି ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୭ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗଦେଇ ଥିଲେ । ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ବାରିପଦା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଭାଜପା ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରି ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୪ମସିହାରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ମୁକ୍ତି ମୋର୍ଚ୍ଚା ଟିକଟରେ ବାରିପଦାରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସୀମା ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପରେ ୨୦୦୯ରେ [[ମୋରଡ଼ା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ମୋରଡ଼ା ବିଧାନ ସଭା ଆସନ]]ରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ । <ref>{{cite web |title=ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ ବିମଳ ଲୋଚନଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ |url=http://epaper.prameyanews.com/viewmap/476040.jpg |website=epaper.prameyanews.com |accessdate=24 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210224010808if_/http://epaper.prameyanews.com/viewmap/476040.jpg |archivedate=୨୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୧}}</ref> <!-- ୧୯୯୦ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ମୁକ୍ତିମୋର୍ଚ୍ଚାର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ [[ବାରିପଦା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ବାରିପଦା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ]]<nowiki/>ରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସମୁଦାୟ ୩୧,୧୧୪ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://eci.gov.in/files/file/3626-orissa-1990/|title=Orissa 1990|website=Election Commission of India|language=en-IN|access-date=2019-06-27}}</ref> ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶଙ୍କୁ ୫୭୭୯ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।<ref name=":0" /> ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ୨୦୦୪ ମସିହାରୁ ୨୦୦୯ ମସିହାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । --> ==ମୃତ୍ୟୁ== ବିମଳ ୨୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୧ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=Former Baripada MLA Bimal Lochan Das dies |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/former-baripada-mla-bimal-lochan-das-dies/2035029 |website=www.outlookindia.com |accessdate=24 February 2021 |archive-date=28 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210928211411/https://www.outlookindia.com/newsscroll/former-baripada-mla-bimal-lochan-das-dies/2035029 |url-status=dead}}</ref> ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୧ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ମୁକ୍ତି ମୋର୍ଚ୍ଚାର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] 2tooytqtwnqlozlxyunzk9hjcbs8365 0 71337 606627 575659 2026-09-23T22:54:12Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606627 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Kamala Kanta Nayak}} {{Infobox Indian politician |image = |name = କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ |caption = |birth_date = {{Birth date|df=y |1954|2|1}} |birth_place = |residence = |death_date = {{Death date and age |2021|5|18|1954|2|1}} |office1 = ବିଧାୟକ: [[୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |constituency1 = [[ଜଶୀପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଜଶୀପୁର]] |salary1 = |term_start1 = ୨୦୦୯ |term_end1 = ୨୦୧୪ |predecessor1 = [[ଶମ୍ଭୁନାଥ ନାୟକ]] |successor1 = [[ମଙ୍ଗଳ ସିଂ ମୁଦି]] |party = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]] |otherparty = [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]], ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ, ଜନତା ଦଳ |religion = [[ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ|ହିନ୍ଦୁ]] |nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |occupation = ରାଜନୀତିଜ୍ଞ |parents = ମହେନ୍ଦ୍ରନାଥ ନାୟକ (ବାପା) |spouse = କବିତା ନାୟକ |children = |website = |footnotes = |date = |year = |source = }} '''କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ''' (୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୪ - ୧୮ ମଇ ୨୦୨୧) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ ଓ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ [[ଜଶୀପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଜଶୀପୁର ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ]]ରୁ [[୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="Kamala Kanta Nayak">{{cite web|url=https://odishaassembly.nic.in/memberprofile.aspx?img=1293 |title=Shri Kamala Kanta Nayak |website=odishaassembly.nic.in|publisher=Odisha Assembly|accessdate=9 October 2019}}</ref> == ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା == କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ ଓଡ଼ିଶାର [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା|ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ]] ରରୁଆଁ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୈଦ୍ୟନାଥ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର ଜାମୁନ୍ତି ଗ୍ରାମରେ ୧୯୫୪ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ମହେନ୍ଦ୍ରନାଥ ନାୟକ । ସେ କବିତା ନାୟକଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । କଳାରେ ସ୍ନାକକୋତ୍ତର ଡ଼ିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିବା ପରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା (ଓଏଏସ୍‌)ରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ଚାକିରୀ କାଳ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦୁଝର ଓ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିଡ଼ିଓ ଓ ତହସିଲଦାର ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଚାକିରୀରୁ ଅବସର ନେବା ପରେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଜନତା ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=Former MLA Kamalakanat Nayak dies |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/former-mla-kamalakanat-nayak-dies/2085543 |website=outlookindia.com |accessdate=25 May 2021 |archive-date=19 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210519115447/https://www.outlookindia.com/newsscroll/former-mla-kamalakanat-nayak-dies/2085543 |url-status=dead}}</ref> ସେହିବର୍ଷ ସେ ପ୍ରଥମେ ଜନତା ଦଳରୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ହୋଇ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ । ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଜନତା ଦଳ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳରେ (ବିଜେଡି) ପରିଣତ ହେବା ପରେ ସେ ବିଜେଡି-ଭାଜପା ମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ମିଳିତ ଭାବେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ୨୦୦୦ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଭାଜପାରୁ ଟିକେଟ ପାଇଁ ଆଶାୟୀ ଥାଇ ହାରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସରୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ହୋଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ପୁଣି ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ରୂପେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀତା କରିଥିଲେ । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରି ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବିଧାୟକ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୯ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ଛାଡ଼ି ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକଙ୍କ ପରଲୋକ |url=https://sambadepaper.com/epaperimages/19052021/19052021-md-hr-7/2724104.jpg |accessdate=25 May 2021 |publisher=ସମ୍ବାଦ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210525160014/https://sambadepaper.com/epaperimages/19052021/19052021-md-hr-7/2724104.jpg |archivedate=୨୫ ମଇ ୨୦୨୧}}</ref> <!-- ୨୦୦୯ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ [[ଜଶୀପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଜଶୀପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ]]<nowiki/>ରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସମୁଦାୟ ୩୧,୧୧୪ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://eci.gov.in/files/file/3626-orissa-1990/|title=Orissa 1990|website=Election Commission of India|language=en-IN|access-date=2019-06-27}}</ref> ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶଙ୍କୁ ୫୭୭୯ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।<ref name=":0" /> ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ୨୦୦୯ ମସିହାରୁ ୨୦୧୪ ମସିହାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । --> ==ମୃତ୍ୟୁ== କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାଳୟରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ୨୦୨୧ ମସିହା ମଇ ୧୮ ତାରିଖ ଦିନ [[ହୃଦ୍‌ଘାତ]]ରେ କମଳାକାନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ କମଳାକାନ୍ତ ନାଏକଙ୍କ ପରଲୋକ |url=http://dharitriepaper.in/edition/7990/bhubaneswar/page/3 |accessdate=25 May 2021 |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |date=୧୯ ମଇ ୨୦୨୧}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] o1eeiauq5smjwc5fjoxlays92z36v6c 0 71346 606831 510942 2026-09-24T03:58:39Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606831 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ରା.ୱାନ | image = Ra.One audio launch.jpg | caption = ରା.ୱାନ ଅଡିଓ ଲଞ୍ଚ | director = ଅନୁଭବ ସିହ୍ନା | producer = ଗୌରୀ ଖାଁ | writer = ଅନୁଭବ ସିହ୍ନା | screenplay = {{ubl|ଅନୁଭବ ସିହ୍ନା|କନିକା|ମୁସ୍ତାଫ ଶେଖ|ଡ଼େବିଡ଼ ବେନୁଲ୍ଲୋ}} | story = ଅନୁଭବ ସିହ୍ନା | starring = {{ubl|ଶାହରୁଖ ଖାଁ|କରୀନା କପୁର|ଅର୍ଜୁନ ରାମପାଲ|ଅରମାନ ବର୍ମା|ଶାହନ ଗୋସ୍ୱାମୀ|ଟାମ ବୂ}} | music = ବିଶାଲ ଶେଖର | cinematography = {{ubl|ନିକୋଲା ପେକୋରିଣୀ|ବି.ମଣିକନ୍ଦନ}} | editing = {{ubl|ସଂଜୟ ଶର୍ମା|ମାର୍ଟିନ ବାଲ୍ଶ}} | studio = | distributor = {{ubl|ଇରୋସ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ|ରେଡ଼ ଚିଲ ଏଣ୍ଟରଟେଂମେଣ୍ଟ}} | released = ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୧ <br /><small>(ଦୁବାଇ)</small> <br />୨୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୧ <br /><small>(ଲଣ୍ଡନ)</small> <br />୨୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୧ <small><br />(ଟୋରଣ୍ଟ)</small> | runtime = 154 minutes<ref name=brate>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/raone-2011|title=RA.ONE (12A) – British Board of Film Classification|date=26 October 2011|accessdate=1 October 2012|archive-date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305145008/http://www.bbfc.co.uk/releases/raone-2011|url-status=dead}}</ref> | country = [[ଭାରତ]] | language = [[ହିନ୍ଦୀ]] | budget = {{INRConvert|125|c}}{{cite news|title=It took me 20 years to be an overnight success: Shah Rukh Khan|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-toi/special-report/It-took-me-20-years-to-be-an-overnight-success/articleshow/10626459.cms|newspaper=ଦି ଟାଇମ୍ସ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ}} | gross = {{INRConvert|240|c}}<ref name="wgross">{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/opinion/interviews/about-40-45-of-our-revenue-comes-from-box-office-eros/articleshow/11032479.cms |title=About 40–45% of our revenue comes from box office: Eros International | date=8 ଡିସେମ୍ବର 2011| publisher= Economic Times| accessdate=9 ଡିସେମ୍ବର 2011}}</ref><ref name="cnngrossraone">{{cite news| url=http://ibnlive.in.com/news/bollywood-rediscovered-mega-hits-in-2011/212464-8-66.html| date=16 ଡିସେମ୍ବର 2011| title=Bollywood rediscovered mega hits in 2011| publisher=[[CNN-IBN]]| accessdate=16 ଡିସେମ୍ବର 2011| archive-date=2015-04-02| archive-url=https://web.archive.org/web/20150402211903/http://ibnlive.in.com/news/bollywood-rediscovered-mega-hits-in-2011/212464-8-66.html| url-status=dead}}</ref> }} '''ରା. ୱାନ''' ({{lang-en|Ra.One}}) ୨୦୧୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ସୁପରହିଟ ଫିଲ୍ମ ଅଟେ, ଯାହା ଅନୁଭବ ସିହ୍ନାଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଫିଲ୍ମରେ [[ସାହାରୁଖ ଖାଁ|ଶାହରୁଖ ଖାଁ]] ଦୁଇଟି ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ, ଜଣେ ହେଲେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଖେଳର ବିକାଶକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ହେଲେ '''ଜି.ୱାନ୍''' (ସୁପର ହିରୋ) । ଏହି ଫିଲ୍ମରେ ରା.ୱାନ ରୂପେ "ଅର୍ଜୁନ ରାମପାଲ" ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଫିଲ୍ମରେ [[କରୀନା କପୁର|କରିନା କପୁର]] ଏବଂ ଅରମାନ ବର୍ମା ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ଶହନା ଗୋସ୍ୱାମୀ, ଦଲୀପ ତହୀଲ ଓ ଚୀନୀ ଆମେରିକୀୟ ଅଭିନେତା ଟାମ ବୂ ସମର୍ଥନ ଭୂମିକାରେ ନଜର ଆସିଛନ୍ତି। [[ରଜନୀକାନ୍ତ]], [[ସଞ୍ଜୟ ଦତ୍ତ]] ଏବଂ [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]] ଅତିଥି ଭୂମିକାରେ ନଜର ଆସିଛନ୍ତି ।<ref name="Record">{{cite news|url=http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=3582&nCat=|work=BoxOfficeindia.com|title=Ra.One To Hit 3500 Screens In India|date=2011-10-20|accessdate=2011-10-20|archiveurl=https://archive.ph/20130628201058/http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=3582&nCat=|archivedate=2013-06-28|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=RA.One to open in a record 5000 screens|url=http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?ID=ENTEN20110186722&keyword=bollywood&subcatg=MOVIESINDIA&nid=144082|accessdate=25 अक्टूबर 2011|newspaper=[[NDTV]]|date=25 अक्टूबर 2011|archive-date=2011-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20111026133144/http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?ID=ENTEN20110186722&keyword=bollywood&subcatg=MOVIESINDIA&nid=144082|url-status=dead}}</ref> ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ ଫଟୋଗ୍ରାଫି, ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ [[ଭାରତ]] ଓ [[ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ]]<nowiki/>ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏକ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଚାଳକଦଳଦ୍ୱାରା ଏହାର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଗଲା । ପୋଷ୍ଟ-ପ୍ରଡକ୍ସନ ଏଥିରେ ସାମିଲ ଷ୍ଟେରୋସ୍କୋପୀ-୩ଡି ରୂପାନ୍ତରଣ ଓ ଭିଜୁଆଲ ଇଫେକ୍ଟର ଅନୁପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପରେ ଭାରତୀୟ ସିନେମା ମଧ୍ୟରେ କୌଶଳ ସଫଳତା ରୂପେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି ।{{INRConvert|150|c|year=2011}} ବଜେଟ ସହିତ <ref>{{Cite web | url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/despite-rs-170cr-income-ra-one-not-a-hit/story-yw7lvEwuItuSwHIIBGpFyI.html | title=Despite Rs 170cr income, RA.One not a hit?| date=2011-11-02}}</ref> ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାରକୁ ସାମିଲ କରି, '''ରା. ୱାନ''' ସବୁଠାରୁ ମହଙ୍ଗା ଭାରତୀୟ ସିନେମା{{INRConvert | 132 | c | year = 2010}} ବଜେଟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିହାଇଥିଲା । ନିର୍ମାତାମାନେ {{INRConvert|130|c|year=2011}}ରୁ {{INRConvert|52|c|year=2011}} ମାର୍କେଟିଙ୍ଗ ବଜେଟ, ଯେଉଁଥିରେ ୯ ମାସର ପ୍ରଚାର, ବ୍ରାଣ୍ଡ ଟାଈ-ଅପ, ବିକ୍ରେତା, ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ ଏବଂ ଭାଇରଲ ମାର୍କେଟିଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦିରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲେ । ବ୍ୟବସାୟିକ ରୂପେ, ଏହି ଫିଲ୍ମ ୨୦୧୧ ମସିହାର ତୃତୀୟ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରୋଜଗାର ଯୁକ୍ତ ଫିଲ୍ମ ଥିଲା, ଘରୋଇ ସ୍ତରରେ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ସମଗ୍ର ଦୁନିଆରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ରୋଜଗାର କରିଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ବଲିଉଡ ଫିଲ୍ମ ଥିଲା, ଏବଂ ଏହି ଫିଲ୍ମ ବକ୍ସ ଅଫିସରେ ବହୁ ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଥିଲା । ଏହି ଫିଲ୍ମ ୨୦୮ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ରୋଜଗାର କରିଥିଲା, ଏଥିପାଇଁ ଏହାକୁ ସୁପରହିଟ୍ର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି ।<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficeindia.com/movie.php?movieid=28|title=Ra.One - Movie|website=[[Box Office India]]}}</ref> ଏହି ଫିଲ୍ମ ପରେ, ନିଜର ପ୍ରାୟୋଗିକ/ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପାଇଁ ବହୁ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲା, ବିଶେଷ ରୂପେ ୫୯ତମ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାର, ୫୭ତମ ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ଆୱାର୍ଡ ଏବଂ ଚାରୋଟି ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ ଏକାଡେ଼ମୀ ପୁରସ୍କାର । ==ପ୍ରଯୋଜନା== ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅନୁଭବ ସିହ୍ନାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, "ରା.ୱାନ"ର ବିଚାର ସେବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା ଯେବେ ସେ ଟେଲିଭିଜନରେ ଏକ ବିଜ୍ଞାପନ ଦେଖିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ପିଲାମାନେ ଦୂରରୁ ଏକ ମାନବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବାର ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ସେ ଅବଧାରଣା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ଥିଲେ ଏବଂ ସେଥିରେ ଆଧାରିତ ଏକ ପଟ୍ଟକଥା ମଧ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ ।<ref name=step>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-interview-with-anubhav-sinha-part-three/20111017.htm |title=For me, Gandhi was a superhero |publisher=Rediff |date=17 October 2011 |accessdate=1 May 2012 |author=Dedhia, Sonil |archiveurl=https://www.webcitation.org/67KiLtIMo?url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-interview-with-anubhav-sinha-part-three/20111017.htm |archivedate= 1 May 2012 |url-status=dead }}</ref><ref name=ramp>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-anubhav-sinha-on-ra-one/20111013.htm |title='The best special effects of ''Ra.One'' happened in Mannat' |publisher=Rediff |date=13 October 2011 |accessdate=1 May 2012 |author=Dedhia, Sonil |archiveurl=https://www.webcitation.org/67Kj7pFEV?url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-anubhav-sinha-on-ra-one/20111013.htm |archivedate= 1 May 2012 |url-status=dead }}</ref> ଶାହାରୁଖ ଖାଁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ କି, ଏହି ଫିଲ୍ମରେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସାୟିକ କ୍ଷମତା ରହିଛି ।<ref name=Production>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-09-25/news-interviews/30200118_1_srk-s-red-chillies-shah-rukh-khan-anubhav-sinha |author=Pal, Chandrima |title=''Ra.One'' challenges Shahrukh Khan, the star |newspaper=The Times of India |date=25 September 2011 |accessdate=26 September 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/678gKcp42?url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-09-25/news-interviews/30200118_1_srk-s-red-chillies-shah-rukh-khan-anubhav-sinha |archivedate=23 April 2012 |url-status=dead }}</ref> ସୁପର ହିରୋ ବନିବା ଏବଂ ଉଡାଣ ଭରିବା ପାଇଁ ନିଜର "ପିଲାବେଳ ସ୍ବପ୍ନ"କୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ଅନନ୍ୟ ଉଦାହରଣ ।<ref>{{cite news|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2010/may/060510-srk-childhood-dream.htm |title=''Ra.One'' is SRK's childhood dream |newspaper=Mid-Day |date=6 May 2010 |accessdate=20 April 2012 |archiveurl=https://www.webcitation.org/677oknvah?url=http://www.mid-day.com/entertainment/2010/may/060510-srk-childhood-dream.htm |archivedate=22 April 2012 |url-status=dead }}</ref> ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ସେ "ଏପରି ଏକ ଫିଲ୍ମ ତିଆରି କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ଯାହା ମୋତେ ୨୦ ବର୍ଷ ପାଇଁ ମିଳିଥିବା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସ୍ଥିତିର ଅଧିକାର ଦେଇ ପାରୁଥିବ ।"<ref name=dream>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/ive-gone-wrong-more-often-than-ive-gone-right.-maybe-thats-why-im-successful/864133/0 |title='I've gone wrong more often than I've gone right. Maybe that's why I'm successful' |newspaper=The Indian Express |date=23 October 2011 |accessdate=25 April 2012 |author=Singh, Harneet |archiveurl=https://www.webcitation.org/67Bxa1UkJ?url=http://www.indianexpress.com/news/ive-gone-wrong-more-often-than-ive-gone-right.-maybe-thats-why-im-successful/864133/0 |archivedate=25 April 2012 |url-status=dead }}</ref> ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ, ସେ ପିତା-ପୁତ୍ର ସମ୍ପର୍କକୁ ସମର୍ପିତ କରୁଥିବା ଏକ ଫିଲ୍ମ ତିଆରି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ଯାହା ବଲିଉଡରେ "ଅବହେଳିତ" ଥିଲା । <ref>{{cite news|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2010/sep/220910-informer-5.htm |title=''Ra.One'' is dedicated to all the fathers |newspaper=Mid-Day |date=22 September 2010 |accessdate=20 April 2012 |archiveurl=https://www.webcitation.org/677pavwNw?url=http://www.mid-day.com/entertainment/2010/sep/220910-informer-5.htm |archivedate=22 April 2012 |url-status=dead }}</ref> ଖାଁଙ୍କ ବିଚାର ଏକ ସାଧାରଣ ପାରିବାରିକ ଡ୍ରାମା ତିଆରି କରିବାର ଥିଲା ଯାହା ଏକ ଆକ୍ସନ ଫିଲ୍ମରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଗଲା । <ref name=Reuters>{{cite news|url=http://in.reuters.com/article/2011/10/13/idINIndia-59860120111013 |author=Jamkhandikar, Shilpa |title=A minute with: Shahrukh Khan |date=13 October 2011 |work=Reuters |accessdate=13 October 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/678gHgX7c?url=http://in.reuters.com/article/2011/10/13/idINIndia-59860120111013 |archivedate=23 April 2012 |url-status=dead }}</ref> ସେ ପଶ୍ଚିମୀ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜର ଆକର୍ଷଣ ବଢ଼େଇବା ପାଇଁ ଇଂରାଜୀରେ ଫିଲ୍ମ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ମନା କରିଦେଲେ । ତାଙ୍କୁ ଏହା ଅନୁଭବ ହେଲା ଯେ, "ହଲିଉଡ଼କୁ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଉପରେ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଅନାବଶ୍ୟକ ଥିଲା "।<ref name=bollyhung1>{{cite web|url=http://oldbh.bollywoodhungama.com/news/2010/02/22/13795/index.html |author=Jha, Subhash K |title=Shahrukh bonds with Leonardo DiCaprio, Martin Scorsese at Berlin |date=22 February 2010 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=26 February 2010 |archiveurl=https://www.webcitation.org/676NMDNsf?url=http://oldbh.bollywoodhungama.com/news/2010/02/22/13795/index.html |archivedate=22 April 2012 |url-status=dead }}</ref> ==ବ୍ୟବସାୟ== ଏହି ଫିଲ୍ମର ରିଲିଜଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଏହାର ନିର୍ମାଣ ମଧ୍ୟରେ '' Ra.One ''ର ନିର୍ମାତାମାନେ ମାର୍କେଟିଙ୍ଗ ବଜେଟ ପାଇଁ {{INRConvert|100|m}}ରୁ {{INRConvert|520|m}} ବାହାର କରିଦେଇଥିଲେ ।<ref name=Promotion>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/ra-one-to-have-bollywood-s-longest-promotion-news-bollywood-ljvknXcgjcb.html |title=Bollywood's longest promotion |author=Bhat, Varada |date=19 September 2011 |work=[[Business Standard]] |publisher=Sify |accessdate=3 May 2012 |archiveurl=https://www.webcitation.org/67NlQpBTq?url=http://www.sify.com/movies/ra-one-to-have-bollywood-s-longest-promotion-news-bollywood-ljvknXcgjcb.html |archivedate= 3 May 2012 |url-status=dead }}</ref> {{INRConvert|150|m}} ଏହାର ଉପଯୋଗ କେବଳ ଇଣ୍ଟରନେଟ ପ୍ରଚାର ପାଇଁ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite video|url=http://www.ndtv.com/video/player/news/i-ra-one-i-s-rampage/213695 |publisher=NDTV |title=Ra.One rampage |date=14 October 2011 |accessdate=20 October 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/679sZFtSw?url=http://www.ndtv.com/video/player/news/i-ra-one-i-s-rampage/213695 |archivedate=24 April 2012 |url-status=dead }}</ref> ଏହି ଫିଲ୍ମର ପ୍ରଥମ ନାଟକୀୟ ପୋଷ୍ଟର ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଜାରୀ କରାଯାଇଥିଲା , ଏବଂ ଏହାପରେ '''୨୦୧୧ ଆଇସିସି କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ''' ଅନୁସାରେ ଟୀଜର ଟ୍ରେଲର ଜାରୀ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=''Ra.One'' first look to be unveiled today during World Cup telecast |url=http://oldbh.bollywoodhungama.com/news/2011/03/23/15531/index.html |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=23 March 2011 |author=Tuteja, Joginder |date=23 March 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/679si1WJ8?url=http://oldbh.bollywoodhungama.com/news/2011/03/23/15531/index.html |archivedate=24 April 2012 |url-status=dead }}</ref> ପ୍ରଥମ ନାଟକୀୟ ଟ୍ରେଲରର ପ୍ରିମିୟର ୩ମାସ ପରେ ହୋଇଥିଲା । <ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/selling-ra.one/864405/2 |title=Selling ''Ra.One'' |newspaper=The Indian Express |date=24 October 2011 |accessdate=12 May 2012 |author=Pereira, Priyanka |archiveurl=https://www.webcitation.org/67bUGaoNm?url=http://www.indianexpress.com/news/selling-ra.one/864405/2 |archivedate=12 May 2012 |url-status=dead }}</ref> ଖାଁ ଏବଂ ରାମପାଲ ପିନ୍ଧିଥିବା ବଡୀ ସୁଟ ଏବଂ ଟିମମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଡିଜାଇନ କରାଯାଇଥିବା ଓ ଲସ ଏଞ୍ଜାଲେସରେସ୍ଥିତ ବିଶେଷଜ୍ଞ ମାନଙ୍କ ଟିମଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://tribune.com.pk/story/181671/we-cant-compete-with-foreign-filmmakers-srk/ |publisher=[[The Express Tribune]] |title='We can't compete with foreign filmmakers': SRK |work=Indo-Asian News Service |date=3 June 2011 |accessdate=14 October 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/678lp4Ktb?url=http://tribune.com.pk/story/181671/we-cant-compete-with-foreign-filmmakers-srk/ |archivedate=23 April 2012 |url-status=dead }}</ref> ଫିଲ୍ମ ପାଇଁ ମୂଳରୂପେ ୨୧ ବେଶଭୂଷା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୁଟ କଥିତ ରୂପେ {{INRConvert|10|m}} ଥିଲା ।<ref name=suituse>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Superhero-costumes-are-SRK-s-most-expensive-clothes/Article1-675821.aspx |title=Superhero costumes are SRK's most expensive clothes |newspaper=Hindustan Times |date=21 March 2011 |accessdate=18 March 2012 |author=Bhattacharya, Roshmila |archiveurl=https://www.webcitation.org/678j5ERaS?url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Superhero-costumes-are-SRK-s-most-expensive-clothes/Article1-675821.aspx |archivedate=23 April 2012 |url-status=dead }}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ହିନ୍ଦୀ ସିନେମା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର]] kb03vavt96urv60ao25bfe7d5yrn5xt 0 71383 606668 571660 2026-09-23T23:44:29Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606668 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Chennai Express}} {{Infobox film | name = ଚେନ୍ନାଇ ଏକ୍ସପ୍ରେସ | image = SRK at CE promotion.jpg | caption = ଚେନ୍ନାଇ ଏକ୍ସପ୍ରେସର ପ୍ରମୋସନରେ [[ଶାହାରୁଖ ଖାଁ]] | director = ରୋହିତ ଶେଟ୍ଟୀ | producer = ଗୌରୀ ଖାଁ<br>ରୋନୀ ସ୍କୃବାଲା<br />ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ରାୟକପୁର | written = ସାଜିଦ ଫରହାଦ | screenplay = ୟୁନୁସ ସାଜବାଲ | story = କେ॰ ସୁଭାଷ | music = ବିଶାଲ ଶେଖର | lyric = ଅମିତାଭ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | starring = ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ<br>[[ଶାହାରୁଖ ଖାଁ]]<ref>{{cite web |url=http://www.chennaiexp2013.com/chennaiexpress.aspx |title=Chennai Express The Characters |publisher=Chennai Express |accessdate=9 ଅଗଷ୍ଟ 2013 |archive-date=2013-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130706123622/http://www.chennaiexp2013.com/chennaiexpress.aspx |url-status=dead }}</ref> | cinematography = ଡୁଡ଼ଲେ | choreography = ଫରାହ ଖାଁ<br>ରାଜୁ ସୁନ୍ଦରମ | editing = ଷ୍ଟିବନ ଏଚ॰ ବେର୍ଣ୍ଣାଡ଼ | background = ବିଶାଲ ଶେଖର | studio = ରେଡ଼ ଚିଲି ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ | distributor = ୟୁଟିଭି ମୋସନ ପିକ୍ଚର୍ସ<ref name = "Photog">{{cite web |url=http://india.nydailynews.com/entertainmentarticle/fb7061a6c3e6f661b34a43ac19a3c637/chennai-express-finally-chugs-off |title=Chennai Express Finally Chugs Off |publisher=ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ |date=28 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2012 |accessdate=9 ଅଗଷ୍ଟ 2013 |archive-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012005754/http://india.nydailynews.com/entertainmentarticle/fb7061a6c3e6f661b34a43ac19a3c637/chennai-express-finally-chugs-off |url-status=dead }}</ref> | runtime = 141 ମିନିଟ<!-- Theatrical runtime:141:47 (No jumping between minutes, please) --><ref name="Runtime">{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/chennai-express-film |title=''CHENNAI EXPRESS'' (12A) |work=ବ୍ରିଟିଶ ଫିଲ୍ମ ବର୍ଗିକରଣ ବୋର୍ଡ |date=31 ଜୁଲାଇ 2013 |accessdate=9 ଅଗଷ୍ଟ 2013 |archive-date=2013-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130914103518/http://bbfc.co.uk/releases/chennai-express-film |url-status=dead}}</ref> | country = [[ଭାରତ]] | language = ହିନ୍ଦୀ | budget = {{INRConvert|750-900|m}}<ref name="Fun ride">{{cite news|title=Movie preview: Fun ride on ''Chennai Express''|url=http://www.deccanherald.com/content/349516/movie-preview-fun-ride-chennai.html|accessdate=9 ଅଗଷ୍ଟ 2013|newspaper=देक्केन हेराल्ड|date=6 ଅଗଷ୍ଟ 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Rs-400-crore-riding-on-Bollywood-box-office-this-August/Article1-1101161.aspx|title=Rs 400 crore riding on Bollywood box office this August|newspaper=ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସ|accessdate=9 ଅଗଷ୍ଟ 2013|date=31 ଜୁଲାଇ 2013|archive-date=2013-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130804222846/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Rs-400-crore-riding-on-Bollywood-box-office-this-August/Article1-1101161.aspx|url-status=dead}}</ref> | gross = {{INRConvert|3.95|b}}<ref name="run2013">{{cite web|title=Worldwide TOP TEN 2013|url=http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=6308&nCat=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140104212753/http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=6308&nCat=|archivedate=2014-01-04|publisher=ବକ୍ସ ଅଫିସ ଇଣ୍ଡିଆ|date=12 ଡିସେମ୍ବର 2013|accessdate=24 ମାର୍ଚ୍ଚ 2014|language=ଇଂରାଜୀ|url-status=dead}}</ref><ref name="boxofficeindia4">{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=6308|title=ବକ୍ସ ଅଫିସ ଇଣ୍ଡିଆ|accessdate=2013-12-18|archive-date=2013-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219005059/http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=6308|url-status=dead}}</ref> }} '''''ଚେନ୍ନାଇ ଏକ୍ସପ୍ରେସ''''' ରେଡ ଚିଲି ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟର ବ୍ୟାନର ଅଧୀନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ରୋହିତ ଶେଟ୍ଟୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ<ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt2112124/ |title=Chennai Express (2013) |publisher=ଇଣ୍ଟରନେଟ ମୁଭି ଡାଟାବେସ |date=|accessdate=2012-02-13}}</ref> ଏବଂ ଗୌର ଖାଁଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ୨୦୧୩ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଆକ୍ସନ-ହାସ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଟେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.koimoi.com/movie/chennai-express/ |title=Chennai Express |publisher=କୋଈମାଇ |date=2 ଜୁଲାଇ2013 |accessdate=9 अगस्त 2013}}</ref> [[ଶାହାରୁଖ ଖାଁ ]] ଏବଂ [[ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ରହିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରାୟତଃ ୨୨୬.୭୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=200 କୋଟି କ୍ଳବରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିବା ବିଶେଷ ଫିଲ୍ମ |url=http://www.patrika.com/article/bollywood-movies-who-joined-200-crore-club/48257|work=ପତ୍ରିକା ସମାଚାର ସମୂହ |date=5 ଅଗଷ୍ଟ 2014|accessdate=5 ଅଗଷ୍ଟ 2014}}</ref> ଚେନ୍ନାଇ ଏକ୍ସପ୍ରେସ [[ଭାରତ]]ର ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଅଧିକ ରୋଜଗାର କରିଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତିଆରି ହେବାରେ ସଫଳତା ଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୂଳ ରୂପେ {{INRConvert|3.95|b|nolink=yes}} ଟଙ୍କାର ରୋଜଗାର କରିଥିଲା । ବକ୍ସ ଅଫିସ ଭାରତ ଅନୁସାରେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''[[ଥ୍ରୀ ଇଡିଅଟ]]''ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଉଚ୍ଚ ମାନକ {{INRConvert|3.92|b|nolink=yes}}କୁ ପାର କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/youdetail.php?page=shownews&articleid=6269&nCat=|title=What Will Be The Final Worldwide Business Of Krrish 3 And What Was Chennai Express Worldwide?|publisher=ବକ୍ସ ଅଫିସ ଇଣ୍ଡିଆ|archiveurl=https://archive.ph/20131127055351/http://boxofficeindia.com/youdetail.php?page=shownews&articleid=6269&nCat=|archivedate=2013-11-27|access-date=2019-10-13|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Chennai Express Crosses Ek Tha Tiger Worldwide In Ten Days|url=http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=5979&nCat=|publisher=ବକ୍ସ ଅଫିସ ଇଣ୍ଡିଆ|date=19 ଅଗଷ୍ଟ 2013|archiveurl=https://archive.ph/20130819070820/http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=5979&nCat=|archivedate=2013-08-19|access-date=2019-10-13|url-status=dead}}</ref> ==ଭୂମିକା== * ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ, ମୀନାଲୋଚନୀ " ମୀନାମ୍ମା " ରୂପେ * [[ଶାହାରୁଖ ଖାଁ]] ରାହୁଲ ମିଠାଇ ବାଲା ରୂପେ * ନିକିତିନ ଧୀର, ତଙ୍ଗବଲ୍ଲୀ ( ମୀନାମ୍ମାର ଭାବି ସ୍ୱାମୀ) ରୂପେ<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Chennai-Express-has-made-me-a-better-actor-Nikitin-Dheer/articleshow/22510795.cms?|title='Chennai Express' has made me a better actor: Nikitin Dheer|newspaper=[[The Times of India]]|date=12 September 2013|accessdate=28 December 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170906184629/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Chennai-Express-has-made-me-a-better-actor-Nikitin-Dheer/articleshow/22510795.cms|archivedate=6 September 2017|df=dmy-all}}</ref> * ସତ୍ୟରାଜ, ଦୁର୍ଗେଶ୍ୱର ରୂପେ "ଦୁର୍ଗେଶ" ଅଜହାଗ ସୁନ୍ଦରମ (ମୀନାମ୍ମାଙ୍କ ପିତା)<ref>{{cite web |url=http://www.koimoi.com/most-popular/introducing-the-characters-of-chennai-express/ |title=Introducing The Characters of Chennai Express |publisher=[[Koimoi]] |date=2 July 2013 |accessdate=2 July 2013 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130706001518/http://www.koimoi.com/most-popular/introducing-the-characters-of-chennai-express/ |archivedate=6 July 2013 |df=dmy-all }}</ref> * ମୁକେଶ ତିୱାରୀ, ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ଶମସେର ରୂପେ<ref name="NDTV review">{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/movie-reviews/chennai-express-movie-review-857|title=Chennai Express movie review|publisher=[[NDTV]]|author=Saibal Chatterjee|date=8 August 2013|accessdate=28 December 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131108235213/http://movies.ndtv.com/movie-reviews/chennai-express-movie-review-857|archivedate=8 November 2013|df=dmy-all}}</ref> * କାମିନୀ କୌଶଲ, ନିତୁ ଭୀଷ୍ମଭର ମୀତଇବାଲା (ରାହୁଲର ଜେଜେମା) * ପୁବିଷା ମନୋହରନ, ରାଧିକା "ରାଧା" ଅଜହାଗ ସୁନ୍ଦରମ (ମୀନାମ୍ମାଙ୍କ ଦାଦା ପୁଅ ଭାଈ) ରୂପେ * ଲେଖ ଟଣ୍ଡନ , ଭୀଷ୍ମ ଭାଈ ମିଠାଇ ବାଲା (ରାହୁଲର ଜେଜେ ବାପା) * ଜୀମ୍ମି ମୋସେସ, ଟ୍ରକ ଡ୍ରାଇଭର * ରାକେଶ କୁକରେଟି, "ବବି" (ରାହୁଲର ସାଙ୍ଗ)<ref name=":0">{{cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/movie/chennai-express/cast/ |title=Bollywood Hungama Chennai Express(2013) |date=1 January 2013 |work=[[Bollywood Hungama]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130712015825/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/570145/Chennai%20Express |archive-date=12 July 2013 |url-status=live |access-date=25 July 2013 |df=dmy-all}}</ref> * ପ୍ରିୟମଣୀ, "ଆଇଟମ ନମ୍ବର" (1 2 3 4 ଗେଟ ଅନ ଦି ଡ୍ୟାନ୍ସ ଫ୍ଲୋର)<ref>{{cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/tamil/news/2013/priyamani-salman-shahrukh-khan-movies-127348.html|author=Ramchander|title=Priyamani eyes for Salman and Shahrukh Khan movies|publisher=[[One India]]|accessdate=2013-12-28|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131218021530/http://entertainment.oneindia.in/tamil/news/2013/priyamani-salman-shahrukh-khan-movies-127348.html|archivedate=18 December 2013|df=dmy-all|date=2013-12-16}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/chennai-express-priyamanis-item-song-with-shahrukh-khan-to-be-shot-again-449688|title='Chennai Express': Priyamani's Item Song with Shahrukh Khan to be Shot Again!|author=IB Times Staff Reporter|publisher=|date=2013-03-24}}</ref><ref>{{cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/shah-rukh-khans-latkas-jhatkas-in-chennai-express-item-number/1132090/|title=Shah Rukh Khan's latkas jhatkas in Chennai Express item number - Indian Express|website=archive.indianexpress.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/south-actor-priyamani-is-excited-about-her-item-number-in-shahrukh-khans-chennai-express/|title=South actor Priyamani is excited about her item number in Shahrukh Khan's Chennai Express! - Bollywoodlife.com|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://gulfnews.com/life-style/celebrity/southern-spice-the-southern-girl-in-srk-s-chennai-1.1215017|title=Southern Spice: The Southern girl in SRK's "Chennai"|first=Mythily|last=Ramachandran|date=1 August 2013|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/chennai-express-song-one-two-three-four-what-exactly-is-sharukh-khan-up-to/|title=Chennai Express song One two three four: What exactly is Shahrukh Khan up to? - Bollywoodlife.com|publisher=}}</ref> ==ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ମାଣ== ୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ମେହେବୁବ ଷ୍ଟୁଡ଼ିଓରେ ପରିଯୋଜନାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/shah-rukh-khan-salman-khan-together-mehboob-studio-9102.html|title=Shah Rukh-Salman spotted together at Mehboob studio|date=8 August 2013|publisher=[[India TV|India TV News]]|accessdate=27 December 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130826215403/http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/shah-rukh-khan-salman-khan-together-mehboob-studio-9102.html|archivedate=26 August 2013|df=dmy-all}}</ref> ଏକ ନ୍ୟୁନତମ ନାବିକଗଣ ଦଳ ସହିତ ''ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ଟର୍ମିନସ ରେଲୱେ ଷ୍ଟେସନ''ରେ ଅତିରିକ୍ତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ହୋଇଥିଲା। <ref>{{cite web|url=http://businessofcinema.com/bollywood_news/chennai-express-shah-rukh-khan-deepika-padukone-bring-back-ddlj-memories/54345|title=Chennai Express: Shah Rukh Khan, Deepika Padukone Bring Back 'DDLJ' Memories|publisher=Businessofcinema|date=27 November 2012|accessdate=29 January 2015|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304132119/http://businessofcinema.com/bollywood_news/chennai-express-shah-rukh-khan-deepika-padukone-bring-back-ddlj-memories/54345|archivedate=4 March 2016|df=dmy-all}}</ref> ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୨ ମସିହାରେ କଳାକାର ଏବଂ ଚାଳକ ଦଳମାନେ ସେଠାରେ ସ୍ଥାପିତ ଦୃଶ୍ୟମାନକୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ [[ଗୋଆ]] ଯାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://businessofcinema.com/bollywood_news/chennai-express-shah-rukh-khan-deepika-padukone-shoot-at-iconic-dudhsagar-falls/54453|author=Simran Chopra|date=12 August 2012|title=Chennai Express: Shah Rukh Khan, Deepika Padukone Shoot At Iconic Dudhsagar Falls|publisher=Business of Cinema|accessdate=26 January 2015|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150128114116/http://businessofcinema.com/bollywood_news/chennai-express-shah-rukh-khan-deepika-padukone-shoot-at-iconic-dudhsagar-falls/54453|archivedate=28 January 2015|df=dmy-all}}</ref> ''ଭାସ୍କୋ ଡ଼ି ଗାମା ରେଲୱେ ଷ୍ଟେସନ''କୁ ''କଲ୍ୟାଣ ଜଙ୍କସନ'' ରେଲୱେ ଷ୍ଟେସନ ରୂପେ ଚିତ୍ରୀତ କରାଯାଇଥିଲା । [[ଦୁଧସାଗର ଜଳପ୍ରପାତ|ଦୁଧ ସାଗର ଜଳ ପ୍ରପାତ]] ପାଖ ଦେଇ ଗତିକରୁଥିବା ଟ୍ରେନରେ ଏକ ରୋମାଣ୍ଟିକ ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/bollywood/news/a443898/shah-rukh-khan-deepika-padukone-shoot-waterfall-sequence.html|title=Shah Rukh Khan, Deepika Padukone shoot waterfall sequence|work=Digital Spy|author=Steven Baker|date=8 December 2012|accessdate=24 May 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130516030242/http://www.digitalspy.co.uk/bollywood/news/a443898/shah-rukh-khan-deepika-padukone-shoot-waterfall-sequence.html|archivedate=16 May 2013|df=dmy-all}}</ref> ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୨ ମସିହାରେ, କିଛି ଦୃଶ୍ୟକୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ କରେଇବା ପାଇଁ କର୍ମୀଗଣ [[ଜାକର୍ତା|''ଜାକର୍ତ୍ତା'']] ଯାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.glamsham.com/movies/scoops/12/dec/08-news-shahrukh-khan-leaves-for-jakarta-with-chennai-express-team-111209.asp|title=Shahrukh Khan leaves for Jakarta with Chennai Express team|publisher=Glamsham|date=8 December 2012|accessdate=24 May 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121230134507/http://glamsham.com/movies/scoops/12/dec/08-news-shahrukh-khan-leaves-for-jakarta-with-chennai-express-team-111209.asp|archivedate=30 December 2012|df=dmy-all}}</ref> ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ, [[ଉଟି|ଊଟୀ]]<nowiki/>ରେ ଏକ ସୁଟିଂ ହେବାର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ [[ଶାହାରୁଖ ଖାଁ]]ଙ୍କୁ ଲାଗିଲା ଯେ, ଊଟୀ ମୁମ୍ବାଇଠାରୁ ବହୁତ ଦୂର ହେଇଯାଉଛି, ତେଣୁ ପରେ ଊଟୀକୁ ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ପୁନଃ ନିର୍ମାଣ କରାଗଲା । ଏହା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ <ref name="ootywai"/> ଆବଶ୍ୟକ ସେଟ ତିଆରି କରିବାରେ ୪୦ ଦିନ ଓ {{INR}} 15 ମିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା ।<ref name="ootywai">{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/1816947/report-shah-rukh-khan-brings-ooty-to-wai|title=Shah Rukh Khan brings Ooty to Wai!|work=Daily News and Analysis|author=Upala KBR|date=30 March 2013|accessdate=24 May 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130404125858/http://www.dnaindia.com/entertainment/1816947/report-shah-rukh-khan-brings-ooty-to-wai|archivedate=4 April 2013|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Shah-Rukh-Khan-Deepika-Padukone-flaunt-lungi-for-Chennai-Express/Article1-983924.aspx|title=Shah Rukh Khan, Deepika Padukone flaunt lungi for Chennai Express|work=[[Hindustan Times]]|author=[[Bollywood Hungama]]|date=2 January 2013|accessdate=24 May 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130303101949/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Shah-Rukh-Khan-Deepika-Padukone-flaunt-lungi-for-Chennai-Express/Article1-983924.aspx|archivedate=3 March 2013|df=dmy-all}}</ref> ୱାଈରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୩ ମସିହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାସଯାକର ସମୟ ନେଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.koimoi.com/most-popular/team-chennai-express-wraps-up-wai-schedule/|title=Team 'Chennai Express' Wraps Up Wai Schedule|publisher=Koimoi|date=1 April 2013|accessdate=24 May 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130518022302/http://www.koimoi.com/most-popular/team-chennai-express-wraps-up-wai-schedule/|archivedate=18 May 2013|df=dmy-all}}</ref> [[ମୁନ୍ନାର]], [[କେରଳ]]<nowiki/>ରେ ୧୦ ଦିବସୀୟ ସୁଟିଂ ସୂଚୀ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୩ ମସିହା ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା : ଦେବୀକୂଳମ ଝରଣା, ମିଶାପୁଲିମଳା, ବାଗବାର ଏବଂ କାନୀମାଲରେ ଦୃଶ୍ୟ ଗୁଡିକୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://newindianexpress.com/states/kerala/King-Khan-in-Munnar-for-%E2%80%98Chennai-Express%E2%80%99-shooting/2013/04/14/article1544431.ece|title=King Khan in Munnar for 'Chennai Express' shooting|work=[[The New Indian Express]]|date=30 April 2013|accessdate=24 May 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130520214516/http://newindianexpress.com/states/kerala/King-Khan-in-Munnar-for-%E2%80%98Chennai-Express%E2%80%99-shooting/2013/04/14/article1544431.ece|archivedate=20 May 2013|df=dmy-all}}</ref> ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା କାରଣରୁ ବହୁଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରାଙ୍କନକୁ ଅଟକାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା , ଯାହାର ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ସୂଚୀଗୁଡିକ ସେହି ମାସର ଶେଷଆଡ଼କୁ ଅଳ୍ପ ବଢ଼େଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା । <ref>{{cite web|url=http://newindianexpress.com/entertainment/hindi/Munnar-Diaries/2013/04/30/article1567446.ece|title=Munnar Diaries|work=[[The New Indian Express]]|author=Awasthy K|date=30 April 2013|accessdate=24 May 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130514113528/http://newindianexpress.com/entertainment/hindi/Munnar-Diaries/2013/04/30/article1567446.ece|archivedate=14 May 2013|df=dmy-all}}</ref> ମୁନ୍ନାରରେ ଏକ ପ୍ରେସ କନ୍ଫରେନ୍ସ ଆୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?x-yt-cl=84503534&v=AP3x-5oK7_A&x-yt-ts=1421914688|title=Shahrukh Khan not to act in Malayalam cinema|publisher=[[Asianet News]]|accessdate=26 January 2015|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160311074059/https://www.youtube.com/watch?x-yt-cl=84503534&v=AP3x-5oK7_A&x-yt-ts=1421914688|archivedate=11 March 2016|df=dmy-all}}</ref> ମଇ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ, ଉତ୍ତର ଗୋଆରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite magazine|url=http://www.filmfare.com/news/salman-and-srk-together-in-goa-3187.html|title=Salman and SRK together in Goa|magazine=[[Filmfare]]|date=20 May 2013|accessdate=24 May 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130524095949/http://www.filmfare.com/news/salman-and-srk-together-in-goa-3187.html|archivedate=24 May 2013|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/2013/new-pics-shahrukh-khan-deepika-padukone-chennai-express-110459.html|title=New Pictures: Shahrukh Khan, Deepika Padukone on Chennai Express sets|publisher=Oneindia Entertainment|author=Puri|date=24 May 2013|accessdate=24 May 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130608041256/http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/2013/new-pics-shahrukh-khan-deepika-padukone-chennai-express-110459.html|archivedate=8 June 2013|df=dmy-all}}</ref> ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ ୨୫ ମଇ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ନିଜ ସୁଟିଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-05-26/news-interviews/39537371_1_chennai-express-rohit-shetty-om-shanti-om|title=Deepika Padukone wraps up 'Chennai Express' shoot|work=[[The Times of India]]|author=Akshata Shetty|date=27 April 2013|accessdate=24 May 2013|archive-date=11 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130611225837/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-05-26/news-interviews/39537371_1_chennai-express-rohit-shetty-om-shanti-om|url-status=dead}}</ref> ଖାଁ ନିଜର ଶେଷ ଦୃଶ୍ୟକୁ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ମଇ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ହାଇଦ୍ରାବାଦ, [[ଭାରତ]]ରେ ନିଜର ବୀମାନ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=Karan Johar Picks Aamir Khan Over SRK at Birthday Bash!|url=http://businessofcinema.com/news/karan-johar-picks-aamir-khan-over-srk-at-birthday-bash/75806|publisher=Business of Cinema|date=27 May 2013|accessdate=27 January 2015|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131023061042/http://businessofcinema.com/news/karan-johar-picks-aamir-khan-over-srk-at-birthday-bash/75806|archivedate=23 October 2013|df=dmy-all}}</ref>ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ବହୁ ତାମିଲ ସମ୍ବାଦ ରହିଛି , କିନ୍ତୁ ସନ୍ଦର୍ଭ ବନେଇ ରଖିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଉପଶୀର୍ଷକର ଉପଯୋଗ କରାଯାଇ ନାହିଁ ।<ref>{{cite web|agency=[[Indo-Asian News Service|IANS]] |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-08-10/news-interviews/41268462_1_chennai-express-film-rohit-shetty |archive-url=https://archive.is/20130811101140/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-08-10/news-interviews/41268462_1_chennai-express-film-rohit-shetty |url-status=dead |archive-date=11 August 2013 |title=Will wait for 3–4 days to count 'Chennai Express' collections: Shah Rukh Khan|work=The Times of India |date=10 August 2013 |accessdate=15 August 2013}}</ref> ଚେନ୍ନାଇ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ଗୁଡିକୁ ୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=https://itunes.apple.com/in/album/chennai-express-original-motion/id668565016 |title=Chennai Express Music Album |publisher=ତରଣ ଆଦର୍ଶ |date=2 ଜୁଲାଇ2013 |accessdate=9 ଅଗଷ୍ଟ2013 |archive-date=2013-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015175412/https://itunes.apple.com/in/album/chennai-express-original-motion/id668565016 |url-status=dead}}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ର ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର]] <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର]] lzjfvrjje02awfn96dmwr6hgh0opak8 0 71384 606683 507856 2026-09-24T00:05:17Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606683 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Jai Ho (Song)}} {{Infobox song |name=ଜୟ ହୋ |cover= |alt= |type=single |artist=[[ଏ. ଆର୍. ରହମାନ]], [[ସୁଖବିନ୍ଦର ସିଂହ]], [[ତନ୍‌ଭି ଶାଃ]], [[ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅୟର]] and [[ବିଜୟ ପ୍ରକାଶ]] |album=ସ୍ଲମ୍‌ଡଗ୍ ମିଲେନିୟର୍ |released= |format= |recorded=୨୦୦୮; [[ଚେନ୍ନାଇ]], [[ଭାରତ]] |studio= |venue= |genre= |length={{Duration|m=5|s=19}} |label=ଇଣ୍ଟରସ୍କୋପ୍ |writer={{flat list| *ଏ. ଆର୍. ରହମାନ (ସଙ୍ଗୀତ) *[[ଗୁଲ୍‌ଜାର୍]] *ତନ୍‌ଭି ଶାଃ (ଗୀତ) }} |producer=[[ଏ. ଆର୍. ରହମାନ]] |prev_title= |prev_year= |next_title= |next_year= }} '''ଜୟ ହୋ''' [[ଏ. ଆର୍. ରହମାନ]]<nowiki/>ଙ୍କ ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା ନିର୍ମିତ ଏକ ଗୀତ । ଏହି ଗୀତଟି ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ହଲିଉଡ଼୍ କଥାଚିତ୍ର [[ସ୍ଲମ୍‌ଡଗ୍ ମିଲେନିଅର୍]] ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଇଂରାଜୀ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡାନୀ ବୋୟଲେ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ନିର୍ମିତ କଥାଚିତ୍ର ସ୍ଲମ୍‌ଡଗ୍ ମିଲେନିଅର୍ ପାଇଁ ରହମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ଗୀତ ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଶେଷରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ କରାଯାଇଥିବା ନୃତ୍ୟରେ ଏହି ଗୀତଟିକୁ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ଗୀତଟିକୁ ପଞ୍ଚାବୀ ତଥା ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣାଶୁଣା ଗାୟକ ସୁଖବିନ୍ଦର ସିଂହ,<ref name="Meet">{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2009/feb/26singers-of-jai-ho.htm|title=Meet the singers of Jai Ho|publisher=Rediff.com|date=26 February 2009|accessdate=5 March 2009}}</ref> ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅୟର୍ ଓ ବିଜୟ ପ୍ରକାଶ<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/2009/02/25/12581/index.html|title=Vijay&nbsp;– The man who too deserves credit for 'Jai Ho'|accessdate=4 June 2009|last=Tuteja|first=Joginder|date=25 February 2009|work=Bollywood Hungama|publisher=}}</ref> ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ [[ହିନ୍ଦୀ]], [[ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷା|ଉର୍ଦ୍ଦୁ]] ଓ [[ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷା]]<nowiki/>ରେ ଗାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.ultrabrown.com/posts/jai-ho-rahman|title=Jai ho Rahman|accessdate=11 June 2009|last=Vij|first=Manish|date=24 January 2009|work=Ultrabrown|publisher=|archive-url=https://web.archive.org/web/20100206212418/http://ultrabrown.com/posts/jai-ho-rahman|archive-date=6 February 2010|df=dmy-all}}</ref> ଭାରତୀୟ ଗାୟକ ତନ୍‌ଭି ଶାଃ ଏହି ଗୀତଟିକୁ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.expressbuzz.com/edition/story.aspx?title=The%20Jai%20Ho%20girl&artid=hMgZK8XuW8c=&type=|title=The Jai Ho girl|accessdate=11 June 2009|last=Tejonmayam|first=U|date=3 February 2009|work=Express Buzz|publisher=The New Indian Express}}{{Dead link|date=October 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ରହମାନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡାନୀଙ୍କଠାରୁ ଏକ ଇ-ମେଲ୍ ପାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଡାନୀ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଗୀତ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ସେତେବେଳେ ରହମାନ ଦ୍ୱିବିଧାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କିଛି ଇ-ମେଲ୍‌ର ବିନିମୟ ପରେ ଉଭୟଙ୍କର ମୁମ୍ବାଇରେ ସାକ୍ଷାତ ହୋଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ରହମାନଙ୍କୁ ଡାନୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରର କିଛି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଇଥିଲେ, ଯାହାଫଳରେ ରହମାନ ଏହି ଗୀତ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଗୀତ ପାଇଁ ସେ ଗୋଟିଏ କଥାଚିତ୍ରର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|last=Cellini|first=Joe|url=https://www.apple.com/logicpro/in-action/arrahman|title=Logic Pro 9 – In Action – A.R. Rahman|publisher=Apple Inc|accessdate=20 July 2012}}</ref> ଏହି ଗୀତ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ରହମାନ କିଛି ନୂତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ବିଗତ ୧୨ ବର୍ଷ ଧରି ସେ ଲଗାତାର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିଆସୁଥିବା ସଫ୍ଟ୍‌ୱେର୍‌କୁ ମଧ୍ୟ ବଦଳାଇଥିଲେ । ଏହି ସବୁ ନୂତନ କୌଶଳ ଏହି ଗୀତକୁ ଏକ ନୂଆ ରୂପ ଦେଇଥିଲା ବୋଲି ରହମାନ ମତ ରଖିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=https://www.apple.com/logicpro/in-action/arrahman/index2.html|title=Apple&nbsp;— Logic Pro 9&nbsp;— In Action&nbsp;– A.R. Rahman|publisher=Apple Inc.|accessdate=20 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812192153/http://www.apple.com/logicpro/in-action/arrahman/index2.html|archive-date=12 August 2012|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|author=Joel Ryan|title=Indian composer identifies with 'Slumdog' hero: A.R. Rahman is happy to have an international audience for his music|publisher=MSNBC|date=17 February 2009|url=http://www.msnbc.msn.com/id/29245892/|accessdate=18 May 2009|archive-date=4 June 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090604035446/http://www.msnbc.msn.com/id/29245892/|url-status=dead}}</ref> ଏହି ଗୀତଟିର ରଚନା କରିଥିଲେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣାଶୁଣା ଗୀତିକାର [[ଗୁଲ୍‌ଜାର୍]] । ଏହି ଗୀତରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୀ, ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଓ ପଞ୍ଜାବୀ ଶବ୍ଦ ରହିଛି, ମାତ୍ର କେତୋଟି ସ୍ପାନିସ୍ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦର ମିଶ୍ରଣରେ ଏହି ଗୀତଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା କିଛି ସମ୍ବାଦପତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା ।<ref name="India-EU2">{{cite web|archivedate=14 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090414060457/http://www.iefilmi.com/content/oscar-winning-song-jai-ho-and-its-lyrics|url=http://www.iefilmi.com/content/oscar-winning-song-jai-ho-and-its-lyrics|title=Oscar winning song 'Jai Ho' and its lyrics|publisher=India-EU Film Initiative|date=23 February 2009|accessdate=25 March 2009}}</ref> ଏହି ଗୀତଟି ପ୍ରଥମେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା [[ସଲମାନ ଖାଁ|ସଲମାନ ଖାନ୍]], [[କ୍ୟାଟ୍ରିନା କୈଫ]] ଏବଂ [[ଅନୀଲ କପୁର]] ଅଭିନୀତ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଯୁବରାଜ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଅଭିନେତା ଯାୟେଦ୍ ଖାନ୍‌ ଏହି ଗୀତରେ ଅଭିନୟ କରିବାର ଥିଲା । ମାତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସୁବାସ ଘାଇ ଏହି ଗୀତକୁ ପସନ୍ଦ କରିନଥିଲେ, ଫଳରେ ଉଭୟ ଗୁଲ୍‌ଜାର୍ ଓ ରହମାନ ଏହି ଗୀତକୁ ସ୍ଲମ୍‌ଡଗ୍ ମିଲେନିୟର୍ ପାଇଁ ବାଛିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|author=Super Admin|url=http://entertainment.oneindia.in/bollywood/features/2009/song-jai-ho-280109.html|title=Slumdog's 'Jai Ho' was composed for Yuvvraaj|publisher=Entertainment.oneindia.in|date=28 January 2009|accessdate=20 July 2012|archive-date=9 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209123439/https://www.filmibeat.com/bollywood/features/2009/song-jai-ho-280109.html|url-status=dead}}</ref> ଏହାପରେ ଏହି ଗୀତଟି ଓସ୍କାର ପୁରସ୍କାର ଜିତିବାପରେ ରହମାନ ମତ ରଖିଥିଲେ କି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ରୂପ ଥାଏ, ଯାହାକି ତାଙ୍କୁ ସ୍ଲମ୍‌ଡଗ୍ ମିଲେନିୟର୍ ଜରିଆରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଥିଲା ।<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-02-24/india/28019066_1_movie-album-rahman-sound-barrier|title=Subhash Ghai is the one who asked me|last1=Iyer|first1=Meena|date=24 February 2009|work=The Times of India|accessdate=6 March 2009|publisher=The Times Group|archive-date=26 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026015313/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-02-24/india/28019066_1_movie-album-rahman-sound-barrier|url-status=dead}}</ref> "ଜୟ ହୋ" ଗୀତଟି ପ୍ରଥମେ ମୁକ୍ତିଲାଭ ପରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ସାଉଁଣ୍ଟିଥିଲା ।<ref name="India-EU">{{cite web|archivedate=14 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090414060457/http://www.iefilmi.com/content/oscar-winning-song-jai-ho-and-its-lyrics|url=http://www.iefilmi.com/content/oscar-winning-song-jai-ho-and-its-lyrics|title=Oscar winning song 'Jai Ho' and its lyrics|publisher=India-EU Film Initiative|date=23 February 2009|accessdate=25 March 2009}}</ref> ଏହାପରେ ଜୟ ହୋର ବିଭିନ୍ନ କଭର୍ ଏବଂ ରମିକ୍ସ ଗୀତ ୟୁ-ଟ୍ୟୁବ୍ ତଥା ଅନୁରୂପ କିଛି ଭିଡ଼ିଓ ଫୋରମ୍‌ରେ ଉପଲୋଡ଼ କରାଯିଥିଲା । ଏହି ଗୀତଟିକୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱବାସୀ ପସନ୍ଦ କରିବା ସହିତ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସେହି ଫିଲ୍ମର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୀତ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଇବା ସହ ଉତ୍ତମ ମନ୍ତବ୍ୟ ରଖିଥିଲେ । ଏହି ଗୀତଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱ-ରଚନା ଗୀତ ଭାବରେ ଆକାଡେମୀ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ରଚିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୀତ ଭାବରେ ଗ୍ରାମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା । [[୨୦୦୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ]]<nowiki/>ରେ ଏହି ଗୀତଟିକୁ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]]<nowiki/>ର ପ୍ରଚାର ଗୀତ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଦୂରଦର୍ଶନ ତଥା ଆକାଶବାଣୀଗୁଡ଼ିକର ବିଜ୍ଞାପନ ସମେତ ସମେତ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିନ ବିଭିନ୍ନ ନିର୍ବାଚନୀ ସଭାସମିତିମାନଙ୍କରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="BBC election">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7926058.stm|title=Jai Ho 'cost Congress $200,000'|date=5 March 2009|accessdate=10 March 2009|publisher=BBC News. BBC}}</ref> ଏହି ଗୀତ ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଏହି ଗୀତର ମୂଳ କପିରାଇଟ୍ ଅଧିକାରୀ [[ଟି-ସିରିଜ୍‌]]<nowiki/>କୁ ୨ ଲକ୍ଷ ଡଲାର୍ ଅର୍ଥ ଦେଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/ET-Cetera/Jai-Ho-turns-into-political-parody/articleshow/4226252.cms|title=Jai Ho turns into political parody|date=5 March 2009|work=[[The Economic Times]]|accessdate=10 March 2009|publisher=[[Bennett, Coleman & Co. Ltd]]}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} 8idv5pm8tlbanbndw94anfjke5ukq30 0 71403 606639 600469 2026-09-23T23:10:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606639 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Pest control}} [[File:Crop Duster.jpg|thumb|right|ଏକ କ୍ରପ ଡଷ୍ଟର କୀଟ ନାଶକର ମାତ୍ରା ଯୁକ୍ତ ଚାରାର ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ]] '''କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ '''ଦ୍ୱାରା କୀଟରୂପେ ପରିଭାଷିତ ଅର୍ଥାତ ସାଧାରଣତଃ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ହାବଭାବ ଉପରେ ହାନିକାରକ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଥିବା ପ୍ରଜାତିର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କିମ୍ବା ପ୍ରବନ୍ଧନ ହୋଇଥାଏ । କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଇତିହାସ ମଧ୍ୟ ପାଖାପାଖି ସେତିକି ପୁରୁଣା ଯେତିକି କୃଷିର ଅଟେ, କାରଣ ଫସଲକୁ ସର୍ବଦା ହିଁ କୀଟ ମୁକ୍ତ ରଖିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ । ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ ଉତ୍ପାଦନକୁ ଅଧିକତମ କରିବା ପାଇଁ ଫସଲକୁ ଗଛର ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧି ପ୍ରଜାତି ସହିତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧି କରୁଥିବା ଶାକାହାରୀ ପଶୁପକ୍ଷୀମାନଙ୍କଠାରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଲାଭବାନ ହୋଇଥାଏ । ସର୍ବପ୍ରଥମେ ସମ୍ଭବତଃ ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ , କାରଣ ଘାସପତ୍ରକୁ ଜଳାଇ ସେଗୁଡିକୁ ଜମିର ଭିତରକୁ କରି; ଏବଂ ବୀଜ-ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀ ପରି ବଡ଼ ଶାକାହାରୀ ପଶୁପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଅପେକ୍ଷା କୃତ ରୂପେ ଅଧିକ ସହଜ ହୋଇଥାଏ । ଫସଲ ଆବର୍ତନ, ସହଯୋଗୀ ଫସଲ-ରୋପଣ (ଯେପରି ଅନ୍ତର ଫସଲ କିମ୍ବା ମିଶ୍ରିତ ଫସଲ-ରୋପଣ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ) ଓ କୀଟ ପ୍ରତିରୋଧ ଫସଲର ଚୟନିତ ପ୍ରଜନନର ଏକ ଲମ୍ବା ଇତିହାସ ରହିଛି । ରାସାୟନିକ କୀଟ ନାଶକର ବ୍ୟବହାର ପାଖା ପାଖି ୪୫୦୦ ବର୍ଷରୁ କରାଯାଉଛି, ଯେତେବେଳେ ସୁମେର ନିବାସୀ ଗନ୍ଧକର ବ୍ୟବହାର କୀଟ ନାଶକ ରୂପେ କରିଥାନ୍ତି । ୠକବେଦ, ଯାହା ଯାହା ପାଖାପାଖି ୪୦୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଅଟେ, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ବିଷଜ ଗଛଗୁଡିକର ବ୍ୟବହାରର ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳିଥାଏ । ରାସାୟନିକ କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ବ୍ୟାପକ ରୂପରେ ବ୍ୟବହାର, ୧୮ବିଂ ତଥା ୧୯ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀରେ କୃଷିମାନଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରୀକରଣ ଏବଂ ପାଇରେଥ୍ରମ ଓ ଡେରିସ ପରି କୀଟ ନାଶକ ଆସିବା ପରେ ହିଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା । ୨୦ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀରେ (DDT) ଯେପରି ବହୁ କୃତିମ କୀଟ ନାଶକ ତଥା ଗଛ-ନାଶକର ଖୋଜାଣିରେ ଏହାର ବିକାଶରେ ଆହୁରି ଅଧିକ ଆସିଥିଲା । ରାସାୟନିକ କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଆଜି ମଧ୍ୟ କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସାଧନ ଅଟେ, ହୁଏତ ଏହାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଦୁଃପ୍ରଭାବ ଚାଲୁଥିବା ୨୦ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀ ଶେଷରେ ପାରମ୍ପରିକ ଓ ଜୈବିକ କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଲୋକମାନେ ପୁନଃ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥିଲେ । == କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରକାର == === ଜୈବିକ କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ === ଜୈବିକ କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ପ୍ରାକୃତିକ ପରିଜୀବୀର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ପ୍ରବନ୍ଧନଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ଉପଚାରର କୌଣସି ଜ୍ଞାତ ଦୁଃପ୍ରଭାବ ନଥାଏ ଏବଂ ଏହା ଜଳ ମାନବ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ଜୈବିକ କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାକୃତିକ କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ପର୍ଯ୍ୟବରଣ ସ୍ୱରୂପର ପରିସ୍ଥିତିକ ସନ୍ତୁଳନକୁ କମ ଅସୁବିଧା ପହଞ୍ଚେଇବା ପାଇଁ କୀଟମାନଙ୍କୁ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ପଡିଥାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://www.ext.colostate.edu/pubs/insect/05556.html|title=Bacillus thuringienis Factsheet|publisher=[[Colorado State University]]|accessdate=2010-06-02}}</ref> === ପ୍ରଜନନ କ୍ଷେତ୍ରର ଉନ୍ମୁଳନ === ଉଚିତ ପ୍ରବନ୍ଧନ ଏବଂ ରହିଥିବା ପାଣିର ଉଚିତ ପରିଣାମ ବହୁ କୀଟମାନଙ୍କର ପ୍ରଜନନ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଉତ୍ଥାପନରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ । ଖୋଲା ନାଳ ବିଭିନ୍ନ କୀଟମାନଙ୍କର ପ୍ରଜନନ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ଉଚିତ ଶିବିର ପ୍ରଣାଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସମସ୍ୟାର ନିଦାନ କରାଯାଇପାରେ । === ବିଷଯୁକ୍ତ ଚାରା ଓ କ୍ଷେତ=== ବିଷଯୁକ୍ତ ଚାରା ମୂଷାମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାପାଇଁ ଏକ ସାଧାରଣ ଉପାୟ ଅଟେ । କିନ୍ତୁ, ଅଳିଆ ପରି ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟର ଉପସ୍ଥିତିର ସ୍ଥିତିରେ ଏହା ସେତିକି ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇ ପାରେ ନାହିଁ । ପରମ୍ପରା ଗତ ରୂପେ, ଆଖୁ କାଟିବା ପର୍ଦ୍ କ୍ଷେତକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜଳାଇ ଦିଆଯାଏ କାରଣ କୀଟ କିମ୍ବା ତାହାର ଉଡାଣକୁ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇପାରେ । ===ଆକାଶୀୟ ଧୂଆଁ=== ଏକ ପରିଯୋଜନା ଯାହା କୌଣସି ସରଞ୍ଚନାକୁ ଘୋଡାଇବା କିମ୍ବା ବାୟୁରୁଦ୍ଧ କରିବା ପରେ ସେଠାରେ ଘାତକ ସାନ୍ଦ୍ରତା ଯୁକ୍ତ ବିଷଯୁକ୍ତ ଗ୍ୟାସକୁ ଲମ୍ବା ଅବଧି (୨୪-୭୨ ଘଣ୍ଟା ) ପାଇଁ ଛାଡି ଦିଆଯାଏ । ଆକାଶୀୟ ଧୂଆଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା କୀଟ ଜୀବନ ଚକ୍ରର ସମସ୍ତ ଚରଣକୁ ଲକ୍ଷିତ କରିଥାଏ ।<ref name="FBaur133">{{cite book | last = Baur | first = Fred | authorlink = | author2 = | title = Insect Management for Food Storage and Processing | year = 1984 | publisher = American Ass. of Cereal Chemists | location = | pages = [https://archive.org/details/insectmanagement0000unse/page/133 133] | url =https://archive.org/details/insectmanagement0000unse| doi = | id = | isbn = 0913250384 }}</ref> === ପ୍ରାକୃତିକ କୃତକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ === ବହୁ ବଣ୍ୟଜୀବ ପୁନର୍ବାସ ସଂଗଠନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟକୁ ସହଯୋଗ ଦେଇଥାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଅପବର୍ଜନ ତଥା ପରଭାକ୍ଷୀୟର ସହାୟତା ନେବା ସାମିଲ ହୋଇଥାଏ । ଯେଉଁଥିରେ ଦ୍ୱିତୀୟକ ବିଷାକ୍ତତାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣତୟା ରୋକିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ।<ref>WildcareBayArea.org (http://www.wildcarebayarea.org/site/PageServer?pagename=TakeAction_Rodenticide {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305130340/http://www.wildcarebayarea.org/site/PageServer?pagename=TakeAction_Rodenticide |date=2014-03-05 }})</ref> === ଜୀବାଣୁ ମୁକ୍ତ ବନେଇବା === ୧୯୭୦ ଦଶକର ଆରମ୍ଭରେ U-5897 (3- କ୍ଲୋରୋ, 2-ପ୍ରୋପେନେଡ଼ିୟୋଲ) ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ ଶାଳା ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ଅସଫଳ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="sterile">[http://www.jstor.org/pss/3799765 ]</ref> == ନିରୋଧକ== * "ଏବୀସ ବଲସମୀୟା" ବୃକ୍ଷରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା ଏକ ଇପିଏଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ଅନ୍ୟ ବିଷାକ୍ତ କୃତକ ନିରୋଧକ ରହିଛି । [https://web.archive.org/web/20081211090413/http://www.epa.gov/opp00001/biopesticides/ingredients/factsheets/factsheet_129035.htm ] * "ଏକାସିୟା ପାଲୀଏକାନ୍ଥା ସସ୍ପ୍ବ. କେମ୍ପାଈଲେକା (Acacia polyacantha subsp. campylacantha) ନ୍ଥା"ର ମୂଳରୁ ବାହାରୁଥିବା ରାସାୟନିକ ଯୌଗିକ କୁମ୍ଭୀର, ସାପ ତଥା ମୂଷା ପରି ଜନ୍ତୁ ମାନଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ <ref name="plantz">{{Cite web |url=http://www.plantzafrica.com/plantab/acaciapoly.htm |title=प्लांट्ज़अफ्रीका |access-date=2019-10-14 |archive-date=2011-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514033609/http://www.plantzafrica.com/plantab/acaciapoly.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="world">{{Cite web |url=http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/Products/AFDbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=99 |title=विश्व कृषिवानिकी केन्द्र |access-date=2019-10-14 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928042556/http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/Products/AFDbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=99 |url-status=dead }}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରାଣୀ ବିଜ୍ଞାନ]] 7yfeyb4ntbtgp1x1r00rvwj7xozgp4i 0 71438 606776 599201 2026-09-24T02:04:10Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606776 wikitext text/x-wiki [[file:Collage of Six Cats-02.jpg|200px|thumb|right]] '''ବିଲେଇ''' ଏକ ମାଂସା ହାରୀ ସ୍ତନପାୟୀ ପ୍ରାଣୀ ଅଟେ । ତାହାର ଶୁଣିବା ଓ ଶୁଙ୍ଘିବାର ଶକ୍ତି ପ୍ରଖର ଅଟେ ।ସେ କମ ଆଲୋକ ଏବଂ ଅନ୍ଧାର ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରେ । ପାଖାପାଖି ୯୫୦୦ବର୍ଷରୁ ବିଲେଇ ମନୁଷ୍ୟର ସାଥି ରୂପେ ରହିଛି । ପ୍ରାକୃତିକ ରୂପେ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନକାଳ ପାଖାପାଖି 15 ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।<ref name="ref55mubam">[http://books.google.com/books?id=mA7__e34MGwC Cats], Louise A. Spilsbury, Louise Spilsbury, Richard Spilsbury, pp. 42, Heinemann-Raintree Library, 2006, ISBN 978-1-4034-7698-2, ''... Most cats live for around twelve to fifteen years, but some cats live for up to twenty years ...''</ref> ବିଲେଇମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶରୀର ସହିତ ତୀକ୍ଷଣ ଦାନ୍ତ, ଚିଲ ଆଖି, ସଂକୁଚନ ଯୁକ୍ତ ପଞ୍ଝା ରହିଥାଏ । ମାନବର କାନ ପରି ବିଲେଇ ମଧ୍ୟ ଧୀର ଆବାଜକୁ ସହଜରେ ଶୁଣିପାରେ ଏବଂ ଘନ ଅନ୍ଧାରରେ ନିଜ ଶିକାରକୁ ଶିକାର କରିପାରେ । ସ୍ତନଧାରୀ ପ୍ରାଣୀ ମାନଙ୍କ ପରି ଏମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗ ଦୃଷ୍ଟି ମନୁଷ୍ୟଠାରୁ ପ୍ରାୟ କମଜୋର ଅଟେ କିନ୍ତୁ ଶୁଙ୍ଘିବାର ଶକ୍ତି ଅଧିକ ରହିଥାଏ । ଏକାନ୍ତରେ ଶିକାର କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ବିଲେଇମାନେ ସାମାଜିକ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ସଞ୍ଚାରର ସାଧନ ଅଲଗା ଅଲଗା ପ୍ରକାର ସ୍ୱର , ରାସାୟନିକ ତତ୍ତ୍ୱ (ଫେରୋମୋନ) ଓ ବିଲେଇ ବିଶେଷ ଶାରୀରିକ ଭାଷାର ପ୍ରକାର ଅଟନ୍ତି ।<ref name="Moelk">{{Cite journal |title=Vocalizing in the House-cat; A Phonetic and Functional Study |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-psychology_1944-04_57_2/page/184 |last=Moelk |first=Mildred |journal=The American Journal of Psychology |date=1944-04 |volume=57 |issue=2 |pages=184–205 |doi=10.2307/1416947 |jstor=1416947 }}</ref> ବିଲେଇମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ମିଶ୍ର ଯୁଗରେ ପୂଜନୀୟ ପ୍ରାଣୀ ଥିଲେ, ସେହିଠାରେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପୋଷା (ପାଳିତ) ବନିଆ ଯାଇଥିଲା ,<ref name="NYT">{{Cite news |url= http://www.nytimes.com/2007/06/29/science/29cat.html |title=Study Traces Cat's Ancestry to Middle East |last=Wade |first=Nicholas |date=29 June 2007 |work=New York Times |publisher=[[New York Times Company|NYTC]] |location=New York |accessdate=2 April 2008}}</ref> କିନ୍ତୁ ପୋଷା ବନେଇବାର କିଛି ସଙ୍କେତ ପ୍ରଥମ ଘଟଣା ନବପାଷାଣ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା ।<ref name="ChinaDaily">{{Cite news |title=Meet Helen and Aphrodite, Cyprus's Indigenous Cats |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |url= http://www.chinadaily.com.cn/life/2009-11/03/content_8904093.htm |work=China Daily |date=3 ନଭେମ୍ବର2009 |accessdate=3 November 2009}}</ref> 2007 ମସିହାର ଏକ ଅନୁବଂଶୀକ ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଜଣା ପଡିଥିଲା ଯେ, ସମସ୍ତ ପାଳିତ ବିଲେଇ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳ (ପାଖାପାଖି 8000 ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବ)ର ପାଞ୍ଚୋଟି ମାଈ ବିଲେଇ ଆଫ୍ରିକା ଜଙ୍ଗଲ ବିଲେଇ (''Felis silvestris lybica'')ର ବଂଶଜ ଅଟନ୍ତି ।<ref name="NYT" /><ref name="9500 years">{{cite web |title=Oldest Known Pet Cat? 9500-year-old Burial Found on Cyprus |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html |accessdate=ମାର୍ଚ୍ଚ 6, 2007 |date=ଏପ୍ରିଲ 8, 2004 |work=National Geographic News |publisher=National Geographic Society |archive-date=2022-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612150738/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/oldest-known-pet-cat-9500-year-old-burial-found-on-cyprus |url-status=dead }}</ref> ବିଲେଇ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣୀ ଭାବେ ସମାଜ ସ୍କନ୍ଧ ହୋଇପାରିଛି । ଏମାନେ ମଣିଷ ମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ବସବାସ କରିଥାନ୍ତି । <ref name="SciAm">{{cite web |url= http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=the-taming-of-the-cat |title=The Evolution of House Cats |work=Scientific American |first=Carlos A. |last=Driscoll |author2=Clutton-Brock, Juliet; Kitchener, Andrew C.; O'Brien, Stephen J. |publisher=Nature Pubg. Group |location=New York |date=ଜୁନ 10, 2009 |accessdate=ଅଗଷ୍ଟ 26, 2009 }}</ref> == ଅନୁବଂଶୀକ == ପାଳିତ ବିଲେଇ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ପାଖ ଜଙ୍ଗଲୀ ପୂର୍ବଜ, ଦୁଇଜଣ ହିଁ ଦ୍ୱିଗୁଣ ସୂତ୍ରକ (ଡ଼ିପ୍ଲାଇଡ) ପ୍ରାଣୀ ଅଟନ୍ତି ଯାହାଙ୍କ ପାଖେ 38 ଗୁଣସୂତ୍ର (କ୍ରମଜୋମ)<ref name="Nie 2002">{{Cite journal |last=Nie |first=W. |last2=Wang |first2=J. |last3=O'Brien |first3=P. C. |title=The Genome Phylogeny of Domestic Cat, Red Panda and Five Mustelid Species Revealed by Comparative Chromosome Painting and G-banding |journal=Chromosome Research |volume=10 |issue=3 |pages=209–222 |year=2002 |pmid=12067210 |doi=10.1023/A:1015292005631 }}</ref> ଏବଂ ପାଖାପାଖି 20,000 ଜିନ<ref name="pmid17975172">{{Cite journal |last=Pontius |first=J. U. |author2=Mullikin, J. C.; Smith, D. R. |display-authors=etal |title=Initial Sequence and Comparative Analysis of the Cat Genome |journal=Genome Research |volume=17 |issue=11 |pages=1675–89 |year=2007 |pmid=17975172 |pmc=2045150 |doi=10.1101/gr.6380007 }}</ref> ରହିଥାଏ । ବିଲେଇ ମାନଙ୍କ ପାଖାପାଖି 250 ପ୍ରକାର ଅନୁବଂଶୀକ ରୋଗ ଜଣାପଡିଛି ଯେଉଁଥିରେ କାଫି ମାନବୀୟ ଜନ୍ମଜାତ ଗଡ଼ବଡ଼ ସମାନ ଅଟେ ।<ref name="O'Brien">{{Cite journal |title=State of Cat Genomics |url=https://archive.org/details/sim_trends-in-genetics_2008-06_24_6/page/268 |last=O'Brien |first=Stephen J. |author2=Johnson, W.; Driscoll, C.; Pontius, J.; Pecon-Slattery, J.; Menotti-Raymond, M. |journal=Trends in Genetics |volume=24 |issue=6 |pages=268–279 |year=2008 |pmid=18471926 |doi=10.1016/j.tig.2008.03.004 }}</ref> ଏହି ସ୍ତନଧାରୀ ଜୀବର ଚୟାପଚୟର ସମାନତାକୁ ନଜରରେ ରଖି ବିଲେଇ ମାନଙ୍କ ବହୁ ରୋଗ ସେହି ଅନୁବଂଶୀକ ପରୀକ୍ଷଣ ସହିତ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ ଯାହା ଆରମ୍ଭରୁ ମନୁଷ୍ୟ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହିପ୍ରକାରେ ମନୁଷ୍ୟର ବହୁ ରୋଗର ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ବିଲେଇ ମାନଙ୍କ ଜୀବନ ସୂତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।<ref name="Sewell 2007">{{Cite journal |title=Inherited Metabolic Disease in Companion Animals: Searching for Nature's Mistakes |last=Sewell |first=A. C. |last2=Haskins |first2=M. E. |last3=Giger |first3=U. |journal=Veterinary Journal |volume=174 |issue=2 |pages=252–259 |year=2007 |pmid=17085062 |doi=10.1016/j.tvjl.2006.08.017 |pmc=3132193 }}</ref><ref name="OBrien">{{Cite journal |last=O'Brien |first=Stephen J. |author2=Menotti-Raymond, M.; Murphy, W. J.; Yuhki, N. |title=The Feline Genome Project |journal=Annual Review of Genetics |volume=36 |pages=657–686 |year=2002 |pmid=12359739 |doi=10.1146/annurev.genet.36.060602.145553 }}</ref> ==ବିଲେଇ ଓ ମଣିଷ== ୟୁରୋପ ଓ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ବିଲେଇ ସାଧାରଣତଃ ପାଳିତ ପ୍ରାଣୀ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦୁନିଆରେ ଏମାନଙ୍କ କୂଳ ଗଣତି 50 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଅଟେ । ବିଲେଇ ପାଳନ ଅଧିକତର ସ୍ତ୍ରୀ ମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଏ, <ref name="Ellin">{{Cite news |url= http://www.nytimes.com/2008/10/05/fashion/05cats.html |title=More Men Are Unabashedly Embracing Their Love of Cats |work=New York Times |author=Abby Ellin |accessdate=30 August 2009|date=5 October 2008}}</ref> କିନ୍ତୁ 2007 ମସିହାରେ (Gallup) ସଂକେତ ଦେଇଥିଲେ କି, ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ବିଲେଇ ରଖିବାର ସମ୍ଭାବନା ଏକ ପ୍ରକାର ଅଟେ ।<ref name="Gallup">{{cite web |url= http://www.gallup.com/poll/102952/companionship-love-animals-drive-pet-ownership.aspx |title=Companionship and Love of Animals Drive Pet Ownership |publisher=Gallup, Inc |first=Jeffrey M. |last=Jones |date=30 November 2007 |accessdate=30 August 2009}}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଡ଼ାଳ]] rc40kd4l0y6ai96f7xzzuriyzii1mqd 0 71507 606786 510035 2026-09-24T02:23:34Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606786 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bhanja Kishore Patnaik}} {{Infobox person |image = |caption = |image_size =200px |alt = |birth_date = {{Birth date|df=yes|1922|11|13}} |birth_place = ଛାଣିପୁର,[[ସାଲେପୁର]],[[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]] |death_date = {{Death date and age|df=yes|1999|11|27|1922|11|13}} |death_place = |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = |nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |other_names = |known_for = ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର |education = ସ୍ନାତକ ୧୯୫୬ |alma_mater = [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]],[[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] |spouse = |children = |parents = ସାଧୁଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ, ସତ୍ୟଭାମା |awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର |signature = |website = |footnotes = }} '''ଭଞ୍ଜ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ'''(୧୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୨ - ୨୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୯)<ref>{{cite news |title=ଯୋଗଜନ୍ମା ଭଞ୍ଜକିଶୋର |url=http://odishanewsnitidin.com/files/pagesection/2019-11-13/68713/20191112043258-4.jpg |accessdate=13 November 2019 |issue=ନିତିଦିନ ୧୩/୧୧/୨୦୧୯ ପୃଷ୍ଠା ୮ |publisher=ନିତିଦିନ |archive-date=2020-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201127071652/http://odishanewsnitidin.com/files/pagesection/2019-11-13/68713/20191112043258-4.jpg |url-status=dead }}</ref> ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=Literature: Drama |url=https://www.odisha.gov.in/content/odisha-profile/literature-drama |website=www.odisha.gov.in |publisher=Govt of Odisha |accessdate=24 October 2019}}</ref> ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ ।<ref name="(India)">{{cite book|author=Orissa (India)|title=Orissa District Gazetteers: Cuttack|url=https://books.google.com/books?id=sAVDAAAAYAAJ|publisher=Superintendent, Orissa Government Press}}</ref> ସେ ୩୫ଟି ନାଟକ, ୮ଟି ଏକାଙ୍କିକା, ୪ଟି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ପୁସ୍ତକ, କବିତା ଓ "ମରୁପଥୀକ" ନାମରେ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୧୨ଟି ନାଟକ ବେତାର ଓ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଛି । "ଅଗ୍ନି-ପରୀକ୍ଷା" ନାଟକ ପାଇଁ ସେ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । "ଜୀବନର ଜୟଯାତ୍ରା" ତାଙ୍କର ଆତ୍ମଜୀବନୀ । == ଜୀବନୀ == ଭଞ୍ଜ କିଶୋର [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ ଜିଲ୍ଲାର]] ସାଲେପୁର ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଛାଣିପୁରଗ୍ରାମରେ ୧୯୨୨ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମିତ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଦୁର୍ଗାଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ସତ୍ୟଭାମା । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମନାମ ଥିଲା ମହେନ୍ଦ୍ର । ତାଙ୍କୁ ୯ମାସ ବୟସ ହୋଇଥିବାବେଳେ ହଇଜା ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କର ନିଧନ ଘଟିଥିଲା । ଏହା ପରେ ଅପୁତ୍ରିକ ସେ ସାଧୁଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ସାଧୁଚରଣ ହିଁ ତାଙ୍କର ପିତାଭାବରେ ପରିଚିତ । ସାଧୁଚରଣ ତାଙ୍କ ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ରଖିଥିଲେ ''ଭଞ୍ଜ କିଶୋର'' । ପିଲାଦିନ ତାଙ୍କର [[ବାରିପଦା|ବାରିପଦାରେ]] ବିତିଥିଲା ।<ref name="MohantyPatnaik2003">{{cite book|author1=Gopinath Mohanty|author2=Jeeban Kumar Patnaik|author3=Santosha Kumāra Ratha|author2=State Level Vyasakabi Fakir Mohan Smruti Samsad|title=Cultural heritage of &#91;Orissa&#93;|url=https://books.google.com/books?id=e7ZKAQAAIAAJ|year=2003|publisher=State Level Vyasakabi Fakir Mohan Smruti Samsad|isbn=978-81-902761-4-6}}</ref> ବାରିପଦାର ମହାରାଜା ହାଇସ୍କୁଲରୁ ସେ ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ସ୍କୁଲ କ୍ରିକେଟ ଓ ଫୁଟବଲ ଦଳର ଅଧିନାୟକ । [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସେ ସ୍ନାତକ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=ଆଜି ଜନ୍ମଦିନ |url=http://web.archive.org/save/http://sambadepaper.com/pagezoomsinwindows.php?id=35592&boxid=3584432&cid=4&edcode=71&pagedate1=13-11-2019 |accessdate=13 November 2019 |issue=ସମ୍ବାଦ ୧୩/୧୧/୨୦୧୯ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧୩ |publisher=ସମ୍ବାଦ}}</ref> ସେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗରେ ଚାକିରି କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite book|title=Reference India|url=https://books.google.com/books?id=_rMZAAAAYAAJ|year=1969|publisher=Tradesman & Men India.}}</ref> ୧୯୯୯ ନଭେମ୍ବର ୨୭ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା । == ନାଟ୍ୟକାର ଜୀବନ == ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଭଞ୍ଜ କିଶୋର ପଢୁଥିବା ମହାରାଜା ହାଇସ୍କୁଲରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ନାଟକ ଝଡ଼ରାତି ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଗ୍ରାମ ଛାଣିପୁରର "ଭୀଷ୍ମ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ"ରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ନାଟକ "ପ୍ରେମପୁଷ୍ପ" ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ନାଟକରେ ସେ ନାରୀ ଚରିତ୍ର "ପୁଷ୍ପ" ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେହି ଭୀଷ୍ମ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାଟକ ମଧ୍ୟ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା । [[କଟକ]]ରେ ଚାକିରୀ କରିବା ସମୟରେ [[ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ]] ଏ ଓ ବି ତଥା "ଜନତା" ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ନାଟକ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା । == ରଚନାବଳୀ == {{Multicol}} === ନାଟକ === * ଅଗ୍ନି-ପରୀକ୍ଷା * ଅତିଥି - ୧୯୫୪(ଇଉନିଭରସିଟି ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର) * ଦିଗ ଦର୍ଶନ - ୧୯୯୧(ଫ୍ରେଣ୍ଡସ ପବ୍ଲିସରସ) * ବେନାମୀ * ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭ<ref>{{cite book|title=Indian Literature|url=https://books.google.com/books?id=N_gvAQAAMAAJ|year=1963|publisher=Sahitya Akademi.}}</ref> * ବୈରାଗୀର ସଂସାର<ref>{{cite book|title=Orissa Review|url=https://books.google.com/books?id=MwlDAAAAYAAJ|year=1987|publisher=Home Department, Government of Orissa}}</ref> * ମାଣିକଯୋଡ଼ି * ଜୟମାଲ୍ୟ * ତୋଫାନ * ଗରିବ * ଶିକାରୀ * ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର * ରାଜନତିର୍କୀ * କାଶ୍ମୀର ବେଗମ୍ * ଗୁଲ୍ନାୟକ {{Multicol-break}} === ଏକାଙ୍କିକା === * ବାଣହରଣ * ସଂସ୍କାର * ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ ଭେଟି * ଜନ୍ମାନ୍ତର * ବରକନ୍ୟା * ସାବିତ୍ରୀ * ଧରଣୀ * ସୁଲତାନ ରେଜିଆ<ref>{{cite web |title=ନାଟ୍ୟକାର ସ୍ୱର୍ଗତ ଭଞ୍ଜକିଶୋରଙ୍କୁ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ଭୁଲିଗଲାଣି |url=http://eodishasamachar.com/%E0%AC%A8%E0%AC%BE%E0%AC%9F%E0%AD%8D%E0%AD%9F%E0%AC%95%E0%AC%BE%E0%AC%B0-%E0%AC%B8%E0%AD%8D%E0%AD%B1%E0%AC%B0%E0%AD%8D%E0%AC%97%E0%AC%A4-%E0%AC%AD%E0%AC%9E%E0%AD%8D%E0%AC%9C%E0%AC%95%E0%AC%BF%E0%AC%B6/?fbclid=IwAR05gS-Cj9aVbuT8WULW3zVKKMnliy5owi6hqRsSG8bKkEgOU7OY99faeUs |website=eodishasamachar.com/ |publisher=eodishasamachar.com |accessdate=24 October 2019 |archive-date=24 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191024065505/http://eodishasamachar.com/%E0%AC%A8%E0%AC%BE%E0%AC%9F%E0%AD%8D%E0%AD%9F%E0%AC%95%E0%AC%BE%E0%AC%B0-%E0%AC%B8%E0%AD%8D%E0%AD%B1%E0%AC%B0%E0%AD%8D%E0%AC%97%E0%AC%A4-%E0%AC%AD%E0%AC%9E%E0%AD%8D%E0%AC%9C%E0%AC%95%E0%AC%BF%E0%AC%B6/?fbclid=IwAR05gS-Cj9aVbuT8WULW3zVKKMnliy5owi6hqRsSG8bKkEgOU7OY99faeUs |url-status=bot: unknown }}</ref> === ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର === * [[ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର]] - ୧୯୮୪(ସଂଳାପ) * [[ଜୀବନସାଥୀ]] - ୧୯୬୩(ସଂଳାପ) * [[ମାଣିକ ଯୋଡ଼ି]] - ୧୯୬୩(କାହାଣୀ)<ref>{{cite book|title=Glimpses on Art and Literature, Orissa|url=https://books.google.com/books?id=5s1eAGVWTWcC|year=1976|publisher=Cuttack Students Store}}</ref> * [[ନବଜନ୍ମ]] - ୧୯୬୫(କାହାଣୀ ଓ ସଂଳାପ) === ଆତ୍ମଜୀବନୀ === * ଜୀବନର ଜୟଯାତ୍ରା {{Multicol-end}} == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] - ୧୯୫୮(ଅଗ୍ନି-ପରୀକ୍ଷା)<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php |website=odishasahityaakademi.org/ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=24 October 2019 |archive-date=3 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171103124649/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php |url-status=dead}}</ref> * ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନୀତ - ୧୯୭୭ * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନୀତ * ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୪ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ) * ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର * ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୮୪(କୋଣାର୍କ ନାଟକ ପାଇଁ) * କବିଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ - ୧୯୮୨ * ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ ଶତବାର୍ଷିକୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୭୭ * ଆଦି ନାଟ୍ୟକାର ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୬ * ରବୀନ୍ଦ୍ର କଳାକ୍ଷେତ୍ର ସମ୍ମାନ(ବାଙ୍ଗାଲୋର) - ୧୯୭୩ * ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାର (ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନବଜନ୍ମ ପାଇଁ) * ନାଟ୍ୟରତ୍ନ ଉପାଧି * ନାଟ୍ୟ ଭାରତୀ ଉପାଧି == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == * {{IMDb title|3382845}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା)}} {{ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] dz1v93w66w3hhairim0g7r20qii38k8 0 71571 606678 596477 2026-09-24T00:01:39Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606678 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Gyana Hota}} {{Infobox person | name = ଜ୍ଞାନ ହୋତା | image = Gyana Hota.jpg | imagesize = 220px | caption = ୨୦୧୯ ମସିହାରେ କୋରାପୁଟରେ ଜ୍ଞାନ ହୋତା | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | death_cause = | birth_name = | occupation = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ବ୍ୟଙ୍ଗ କବି<ref>{{cite web |title=ସାହିତ୍ୟ ଦର୍ପଣ ପକ୍ଷରୁ ମହାବିନାୟକ କବିତା ଉତ୍ସବ |url=http://web.archive.org/save/https://www.dharitri.com/65209/ |website=www.dharitri.com/ |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |accessdate=30 October 2019}}</ref> | years_active = | spouse = ସୌଦାମିନି ହୋତା | children = | parents = | relatives = | awards = |website = }} '''ଜ୍ଞାନ ହୋତା''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ବ୍ୟଙ୍ଗ କବି ।<ref name="Gyana Hota">{{cite news |title=ପିଲାବେଳେ ଗାଳିମାଡ଼, ଏବେ ତାଳିମାଡ଼: ଜ୍ଞାନ ହୋତା {{!}} Sambad |url=http://sambad.in/metro/colour-of-life-gyana-hota-78929/ |accessdate=26 October 2019 |publisher=sambad.in |date=5 February 2018}}</ref> କଟକରୁ ପ୍ରକାଶିତ ମାସିକ ବ୍ୟଙ୍ଗ ପତ୍ରିକା [[ବ୍ୟଙ୍ଗ ଦରବାର]]ର ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସମ୍ପାଦକ । ସେ ବିଭିନ୍ନ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ମଞ୍ଚ ନାଟକ, ଦୂରଦର୍ଶନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ କଥାଚିତ୍ରମାନଙ୍କରେ ଜଣେ ବ୍ୟଙ୍ଗକବି ତଥା ବିଚାରକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । == ପେଶା == ସେ ଭାରତୀୟ ଡାକ ବିଭାଗର ଜଣେ କର୍ମଚାରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । == ବ୍ୟଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟ == ଜ୍ଞାନ ହୋତାଙ୍କ ରଚିତ ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ୟଙ୍ଗ ପୁସ୍ତକ ରହିଛି । ସେ ବିଭିନ୍ନ ମଞ୍ଚରେ ତାଙ୍କର ବ୍ୟଙ୍ଗ କବିତାମାନ ଉପସ୍ଥାପନା କରିବା ସହ ଛୋଟ ଛୋଟ ହସ କଥା ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥାନ୍ତି ।<ref>{{cite web |title=ମୁକ୍ତାକାଶ ସାହିତ୍ୟ ଉତ୍ସବ ଓ ପୁସ୍ତକ ମେଳା |url=http://odishasahityaakademi.org/pdf/sahitya_academi_sl_40.pdf |website=odishasahityaakademi.org/ |publisher=odisha sahitya akademi |accessdate=30 October 2019 |archive-date=13 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170413222107/http://odishasahityaakademi.org/pdf/sahitya_academi_sl_40.pdf |url-status=dead}}</ref> == ଦୂରଦର୍ଶନ == ଜ୍ଞାନ ହୋତା ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନର କିଛି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବିଚାରକ ତଥା ଅତିଥି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ସେ [[ଓ ଟିଭି]]ରେ ପ୍ରସାରିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ''ଦ ଗ୍ରେଟ୍ ଓଡ଼ିଶା ପଲିଟିକାଲ ସର୍କସ୍‌''ର ଆରମ୍ଭରୁ ଜଣେ ବିଚାରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଆସୁଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବିଚାରକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଚ୍ଛେ ହେବାପରେ ଜ୍ଞାନ ହୋତା ଜଣେ ଅତିଥି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । [[ତରଙ୍ଗ ମ୍ୟୁଜିକ]]ରେ ପ୍ରଚାରିତ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଜ୍ଞାନହୋତା ନିୟମିତ ଅତିଥି ତଥା ବ୍ୟଙ୍ଗ କବିତା ଉପସ୍ଥାପନା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । [[ପ୍ରମେୟ|ପ୍ରମେୟ ନ୍ୟୁଜ୍ ୭]]ରେ ପ୍ରସାରିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବ୍ୟଙ୍ଗଷ୍ଟାରରେ ଜ୍ଞାନ ହୋତା ଜଣେ ବିଚାରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । == କଥାଚିତ୍ର == ଜ୍ଞାନ ହୋତା ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର [[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)|ସତ୍ୟ ମେବ ଜୟତେ]]ରେ ବ୍ୟଙ୍ଗ କବି ଜାପାନୀ ବାବୁ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଅଟୋ ଚଳାଉଥିବା ଜଣେ ସାଧରଣ ଯୁବକକୁ ରାଜନୀତିକୁ ଆଣି ନିର୍ବାଚନ ଜିତାଇବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୨୬ ମସିହାର କଥାଚିତ୍ର [[ଶିକାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)|ଶିକାର]]<nowiki/>ରେ ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == * {{IMDb name|4292427}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟଙ୍ଗ କବି]] hqy5foa8nwogd58y92fzy9efx1aclax 0 71770 606761 606485 2026-09-24T01:40:41Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606761 wikitext text/x-wiki {{distinguish|ବତୀଘର}} {{ଛୋଟ|Lighthouse}} [[ଫାଇଲ:Pigeon_Point_Lighthouse_Fresnel.jpeg|thumb|ରାତିରେ [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା|ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର]] ପିଜନ୍ ପଏଣ୍ଟ୍ ବତିଘରର ଆଲୋକ]] [[ଫାଇଲ:Faro_Les_Éclaireurs,_Ushuaia_11.JPG|thumb|]] [[ଫାଇଲ:Light_house_2.gif|thumb|[[ଭାରତ|ଭାରତର]] ମହାବଳିପୁରମ୍‍ର ବତିଘରର ଆଲୋକ ସଙ୍କେତ]] '''ବତିଘର''' ବା '''ବତିଘରା''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]]: '''lighthouse''' – ଲାଇଟ୍ ହାଉସ୍) ଏକ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତମ୍ଭ ବା ମୀନାର ଯାହାର ଶୀର୍ଷ ଭାଗରେ ଏକ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ଆଲୋକ ରହିଥାଏ । ଏହି ଆଲୋକ ବା ବତୀ ବହୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିବାରୁ ସମୁଦ୍ରରୁ କୂଳ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ଜାହାଜର ନାବିକ, ନଦୀନାଳ ପରି ଅନ୍ୟ ଜଳପଥ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ନାବିକଙ୍କୁ ଦିଗ ଠଉରାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ । ବିପଦସଙ୍କୁଳ ଉପକୂଳ, ପଥୁରିଆ ଉପକୂଳ, ବନ୍ଦର ମଧ୍ୟକୁ ପଶିବା ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥଳ ଇତ୍ୟାଦି ନିକଟରେ ବତିଘରମାନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଆକାଶପଥରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ବିମାନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏକ ଦିଗବାରେଣୀ ପରି କାମ କରିଥାଏ । ପୂର୍ବ କାଳରେ ସମୁଦ୍ରପଥରେ ଯାତାୟତ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ବତିଘର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଓ ଆଧୁନିକ ଉପକରଣ ସହାୟତାରେ ନାବିକମାନେ ଦିଗ ଓ ପଥ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରୁଛନ୍ତି । ତେଣୁ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଓ ଅର୍ଥାଭାବ ଯୋଗୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ବହୁ ବତିଘର ଅଚଳ ହୋଇଗଲାଣି । == ଇତିହାସ == === ପ୍ରାଚୀନ ଯୁଗରେ ବତିଘର === [[ଫାଇଲ:PHAROS2006.jpg|ବାଆଁ|thumb|୨୦୦୬ ମସିହାର ଏକ ଗବେଷଣାରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡ୍ରିଆ ବତିଘରର ପ୍ରାଚୀନ ରୂପରେଖ କଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିଲା]] [[ଫାଇଲ:A_coruna_torre_de_hercules_sunset_edit.jpg|thumb|ସ୍ପେନ୍‍ର ହର୍କ୍ୟୁଲିସ୍ ଟାୱାର ବତିଘର]] ବନ୍ଦର ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତାୟତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକଶିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିଆଁ ଜଳାଇ ବା ବଡ଼ ମଶାଲ ରଖାଯାଉଥିଲା ଯାହା ନାବିକମାନଙ୍କୁ ରାତିର ଅନ୍ଧାରରେ ବାଟ ଖୋଜିବାରେ ସହାୟକ ହେଉଥିଲା । ଆଲୋକ ଯେତେ ଉଚ୍ଚରେ ରହିବ, ସେତେ ଦୂରକୁ ଦେଖାଯିବ – ତେଣୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ବା ସ୍ତମ୍ଭରେ ଆଲୋକ ସ୍ଥାପନ କରି ବତିଘରର ଆବିଷ୍କାର ହୋଇଥିଲା ।<ref>Trethewey, K. R.:Ancient Lighthouses, Jazz-Fusion Books (2018), 326pp. {{ISBN|978-0-99265-736-9}}</ref> ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବନ୍ଦରକୁ ରହିଥିବା ପ୍ରବେଶ ପଥରେ ବତିଘର ସ୍ଥାପିତ ହେଉଥିଲା । ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଯେପରି ଅନ୍ତରୀପ, ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭରୁ ଅକସ୍ମାତ ବାହାରି ଆସିଥିବା ପାହାଡ଼ ବା ଶିଳାଖଣ୍ଡ ପ୍ରଭୃତିରୁ ଜାହାଜକୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପାଇଁ ବତିଘର ସଙ୍କେତ ଦେଇଥାଏ, ସେପରି ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ହେଉନଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବତିଘରମାନଙ୍କରୁ ଗୋଟିଏ ହେଲା – ମିଶରର ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡ୍ରିଆରେ ଥିବା ଫାରୋସ୍ ବତିଘର । ଖ୍ରୀ.ଅ. ୯୫୬ ଓ ୧୩୨୩ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ଅନେକ ଭୂମିକମ୍ପ କାରଣରୁ ଏହି ବତିଘର ଭୁଷୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିଲା । ସ୍ପେନ୍‍ର ଆ କୋରୁନାରେ ଥିବା ହର୍‍କ୍ୟୁଲିସ୍ ବତିଘରରୁ ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ବତିଘର କିପରି ନିର୍ମିତ ହେଉଥିଲା ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ୟକ୍ ସୂଚନା ମିଳିଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ପୁରୁଣା ମୁଦ୍ରା, ପଥର ବା ଚୀନାମାଟିରେ ଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ରକଳାରୁ ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡ୍ରିଆ (ଅଷ୍ଟିଆ-Ostia), ସିରିଆର ଲାଓଡିସିଆ ପ୍ରଭୃତି ପ୍ରାଚୀନ ବତିଘରର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ । === ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବତିଘର === ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟରେ ଆଧୁନିକ ବତିଘରମାନ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ଏହି ସମୟରେ ଆଟ୍‍ଲାଣ୍ଟିକ ମହାସାଗରରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ବ୍ୟାପାର ଅତି ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ବଢ଼ୁଥିଲା । ଅଟ୍ଟାଳିକା ନିର୍ମାଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ ତଥା ନୂତନ ଯୁଗର ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଜାଣିବା ପରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଉନ୍ନତତର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବତିଘରମାନ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ବତିଘରର ଆଲୋକ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟକୁ ଅକସ୍ମାତ ବାହାରି ଆସିଥିବା ପଥର, ସମୁଦ୍ରପତନରୁ ଅଳ୍ପ ଗଭୀରତାରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥିବା ପଥର ପ୍ରଭୃତିରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପାଇଁ ସଙ୍କେତ ଦେଉଥିଲା । [[ଫାଇଲ:Eddystone_lighthouse00.jpg|ବାଆଁ|thumb|ବତିଘର ନିର୍ମାଣ ଦିଗରେ ଏଡିଷ୍ଟୋନ୍ ପ୍ରସ୍ତରରେ ଥିବା ୱିନଷ୍ଟାନଲେ ବତିଘର ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ିଥିଲା]] ଇଂରାଜୀ କେନାଲ୍ (English Channel) ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ନାବିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଡିସନ୍ ପ୍ରସ୍ତର ଏକ ମୁଣ୍ଡବ୍ୟଥା ଥିଲା ଓ ଏହା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଜାହାଜ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଥିଲେ ।<ref>{{citation|last=Smiles|first=Samuel|title=The Lives of the Engineers|url=https://archive.org/stream/livesofengineers02smil#page/16/mode/2up|volume=Vol 2|page=16|year=1861}}</ref> ହେନେରି ୱିନ୍‍ଷ୍ଟାନଲେ ସେଠାକାର ପ୍ରଥମ କାଷ୍ଠନିର୍ମିତ ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ । ଏହି ବତିଘରର ଆକାର ଅଷ୍ଟଭୂଜାକାର ଥିଲା ଓ ପଥରରେ ଲାଗିଥିବା ୧୨ଟି ଲୁହା କବଜା ଓ ଶିକୁଳି ଏହାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରି ରଖିଥିଲେ । ଏହି ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ୧୬୯୬ ମସିହାରୁ ନେଇ ୧୬୯୮ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା ଓ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏହା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ବତିଘର ଥିଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/340721/lighthouse/72148/The-beginning-of-the-modern-era|title=lighthouse|accessdate=2012-12-17}}</ref> ୧୭୫୬ରୁ ୧୭୫୯ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ ସ୍ମିଟନ୍ ନାମକ ଜଣେ ନିର୍ମାଣ ଯନ୍ତ୍ରୀ ୱିନ୍‍ଷ୍ଟାନଲେ ବତିଘରର ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଓ ଏହାକୁ “ସ୍ମିଟନ୍ସ ଟାୱର୍ ବତିଘର” କୁହାଗଲା ।<ref name="MAJ">Majdalany, Fred: ''The Eddystone Light''. 1960</ref> ତାଙ୍କ ବତିଘର ୧୮୭୭ ମସିହା ଯାଏଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ଓ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ ଦିଗରେ ଏହାକୁ ଏକ ବଡ଼ ଲମ୍ଫ ବୋଲି ଧରାଯାଇଥାଏ । କଳା ମୁଗୁନି ପଥର ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ଓକ୍ ଗଛ ଆକାରରେ ଏକ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ମୁଗୁନି ପଥରକୁ ଧରି ରଖିବା ପାଇଁ ସେ ଏକ ପ୍ରକାରର ଚୂନର ଉପଯୋଗ କରିଥିଲେ ।<ref name="TRI">{{cite web|url=http://www.trinityhouse.co.uk/interactive/gallery/eddystone.html|title=Eddystone – Gallery|publisher=Trinity House|accessdate=2010-05-03|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060909043743/http://www.trinityhouse.co.uk/interactive/gallery/eddystone.html|archivedate=2006-09-09}}</ref> ତାଙ୍କ ନିର୍ମାଣ କୌଶଳ ଯୋଗୁଁ ବତିଘରଟି ସୁଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତିରେ ରହିଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳର ଯନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ମିଟନ୍‍ଙ୍କ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ଓ କୌଶଳରୁ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite book|title=Minutes of proceedings of the Institution of Civil Engineers|author=Douglass, James Nicholas|publisher=Institution of Civil Engineers|year=1878|volume=vol. 53, part 3|location=London|pages=247–248|chapter=Note on the Eddystone Lighthouse|chapter-url=https://books.google.com/books?id=cx4AAAAAMAAJ&pg=PA247}}</ref> [[ଫାଇଲ:Smeaton's_Lighthouse00.jpg|ଡାହାଣ|thumb|ଏଡିଷ୍ଟୋନ୍‍ସ୍ଥିତ ପୁରୁଣା ବତିଘରର (୧୭୫୯) ଜନ୍ ସ୍ମିଟନ୍ ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଓ ଅନେକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେ]] ରବର୍ଟ୍ ଷ୍ଟିଭେନ୍ସନ୍ ନାମକ ଯନ୍ତ୍ରୀ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ପରିଚିତ ଓ ପ୍ରଭାବୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ।<ref name="NLB">{{cite web|url=http://www.nlb.org.uk/HistoricalInformation/StevensonEngineers/Robert-Stevenson/|title=NLB – Robert Stevenson|accessdate=January 28, 2013}}</ref> ୧୮୧୦ ମସିହାରେ ସେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ବେଲ୍ ରକ୍ ବତିଘର ତତ୍କାଳୀନ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦାହରଣମାନଙ୍କରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହାର ଢାଞ୍ଚା ସ୍ମିଟନ୍‍ଙ୍କ ବତିଘରର ଢାଞ୍ଚା ପରି ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ଅନେକ ନୂତନ କୌଶଳ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା । ଲାଲ୍ ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଥିବା ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଆବର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବା ଆଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏହି ବତିଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{citation|last=Boucher|first=Cyril Thomas Goodman|title=John Rennie, 1761–1821: The Life and Work of a Great Engineer|url=https://books.google.com/books?id=1wu8AAAAIAAJ&pg=PA59&lpg=PA59|page=61|year=1963}}</ref> ନର୍ଦର୍ଣ୍ଣ୍ ଲାଇଟ୍‍ହାଉସ୍ ବୋର୍ଡରେ ଷ୍ଟିଭେନ୍ସନ୍ ପ୍ରାୟ ୫୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ।<ref name="NLB" /> ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ସେ ଅନେକ ନୂତନ ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ ଓ ପୁରୁଣା ବତିଘରର ଉନ୍ମତୀକରଣ କରାଇଥିଲେ । ଆଲୋକ ଉତ୍ସ, ପ୍ରତିଫଳକ, ଲେନ୍ସ, ଆବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଆଲୋକ, ରଙ୍ଗୀନ ଆଲୋକ ପ୍ରଭୃତିର ବ୍ୟବହାରଦ୍ୱାରା ସେ ବତିଘରମାନଙ୍କୁ ଏକ ନୂତନତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ବତିଘରମାନଙ୍କରେ ସେ କ୍ରେନ୍ ପରି ଯନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଖଞ୍ଜାଇଥିଲେ । [[ଫାଇଲ:Screwpile5673.png|ବାଆଁ|thumb|ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାର୍ ମିଚେଲ୍‍ଙ୍କ ସ୍କ୍ରୁ-ପାଇଲ୍ ବତିଘର]] ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାର୍ ମିଚେଲ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ସ୍କ୍ରୁ-ପାଇଲ୍ ମୂଳଦୁଆ ପଦ୍ଧତିବିଶିଷ୍ଟ ବତିଘର ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତସନ୍ତିଆ ପୃଷ୍ଠରେ ନିର୍ମିତ ପ୍ରଥମ ବତିଘର । ୧୮୩୮ ମସିହାରେ ଥେମ୍‍ସ୍ ନଦୀର ମୁହାଣରେ ଏହି ବତିଘର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ଏହାକୁ “ମ୍ୟାପେଲିନ୍ ସାଣ୍ଡ୍ସ ବତିଘର” ବୋଲି ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୮୪୧ ମସିହାରୁ ଏଥିରେ ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="Tomlinson">{{cite book|url=https://archive.org/details/cyclopdiaofuse02tomlrich|title=Tomlinson's Cyclopaedia of Useful Arts|publisher=Virtue & Co.|year=1852–54|editor=Tomlinson|location=London|page=177|quote=[Maplin Sands] was not, however, the first screw-pile lighthouse actually erected, for during the long preparation process which was carried on at Maplin Sands, a structure of the same principle had been begun and completed at Port Fleetwood...}}</ref> ଲାଙ୍କାଶାୟାର୍‍ର ୱାୟାର୍ ଲାଇଟ୍ ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ୧୮୪୦ରୁ ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖଞ୍ଜାଯାଇଥିଲା ।<ref name="Tomlinson" /> === ବତିଘର ଆଲୋକର କ୍ରମବିକାଶ === ପୂର୍ବେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ କାଠ ଓ କୋଇଲା ଇତ୍ୟାଦି ବତିଘରର ଆଲୋକ ଉତ୍ସ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ୧୭୮୨ ମସିହାରେ ସ୍ୱିସ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆଇମି ଆର୍ଗାଣ୍ଡଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭାବିତ ଆର୍ଗାଣ୍ଡ ବତୀ (Argand lamp) ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଧୂମହୀନ ଆଲୋକଶିଖା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବତିଘରମାନଙ୍କରେ ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ଏହି ବତୀର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମଡେଲ୍‍ମାନଙ୍କରେ କାଚଗୁଣ୍ଡ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମଡେଲ୍‍ମାନଙ୍କରେ ଥୋରିୟମ୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ଓ ବତୀରୁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ବିଚ୍ଛୁରିତ ହେଉଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.johnmoncrieff.co.uk/shop-2/products.php?cat=32|title=Lamp Glass Replacement Glass Lamp Shades, Oil Lamp Shades, Oil Lamp Chimneys, Oil Lamp Spares|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140106160403/http://www.johnmoncrieff.co.uk/shop-2/products.php?cat=32|archivedate=2014-01-06}}</ref> ଆର୍ଗାଣ୍ଡ ବତୀରେ ତିମିମାଛର ତେଲ, କୋଲଜା, ଜୀତ ତେଲ (ଅଲିଭ୍ ବା ଜୈତୁନ୍ ତେଲ)<ref>"Lamp." ''Encyclopædia Britannica: or, a dictionary of Arts, Science, and Miscellaneous Literature.'' 6th ed. 1823 [https://books.google.com/books?id=T8wnAAAAMAAJ&pg=PA505&lpg=PA505&dq=%22argand+lamp%22+%22olive+oil%22&source=bl&ots=K9CxKs3AJG&sig=9wwDAF6jlwx9zV-xjvALVg_EKEs&hl=en&ei=rxPdTuOVLMLX0QHpqvXWCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CFkQ6AEwBQ#v=onepage&q=%22argand%20lamp%22%20%22olive%20oil%22&f=false Web.] 5 Dec. 2011</ref> ବା ବନସ୍ପତି ତେଲ ଜାଳେଣୀ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ସଂଗ୍ରାହକ ପାତ୍ରରୁ ବତୀର ଚୁଲିକୁ ଜାଳେଣୀ ବହି ଆସୁଥିଲା । ୧୭୮୪ ମସିହାରେ ଆର୍ଗାଣ୍ଡ ଓ ମ୍ୟାଥ୍ୟୁ ବୋଲ୍ଟନ୍ ମିଳିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିବା ବତୀ ସବୁ ବତିଘରେ ଏକ ମାନକ ଆଲୋକ ଉତ୍ସ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ୧୮୭୫ ମସିହାରେ ସାଉଥ୍ ଫୋର୍ଲାଣ୍ଡ୍ ବତିଘରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଆଲୋକର ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ଏକ ବାଷ୍ପଚାଳିତ ଜେନେରେଟର୍ ଏହି ବତିଘରର କାର୍ବନ୍ ଆର୍କ୍ ବତୀକୁ ଜଳାଇ ରଖୁଥିଲା ।<ref>{{cite book|title=Annual record of science and industry|url=https://archive.org/details/annualrecordofsc1876bair|last=Baird|first=Spencer Fullerton|publisher=Harper & Brothers|year=1876|location=New York|pages=460}}</ref> ପରେ ଜନ୍ ରିଚାର୍ଡସନ୍ ୱିଙ୍ଘାମ୍ ବତିଘରର ଆଲୋକ ପାଇଁ ଏକ ଗ୍ୟାସ୍‍ଚାଳିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ । ଡବ୍ଲିନ୍‍ର ବେଲି ବତିଘରେ ସେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ଆଲୋକ ତତ୍କାଳୀନ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ବତିଘରର ଆଲୋକଠାରୁ ୧୩ ଗୁଣ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା ।<ref name="cil">{{cite journal|date=2006–2007|title=John Richardson Wigham 1829–1906|url=http://www.commissionersofirishlights.com/media/35546/Beam_2006.PDF#page=23|journal=BEAM|publisher=Commissioners of Irish Lights|volume=35|pages=21–22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120312014229/http://www.commissionersofirishlights.com/media/35546/Beam_2006.PDF|archivedate=2012-03-12}}</ref> [[ଫାଇଲ:Sumburgh_Lighthouse_Lamp.jpg|ବାଆଁ|thumb|ସମ୍ବର୍ଗ୍ ହେଡ୍ ବତିଘରେ ୧୯୭୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହୃତ କିରୋସିନ୍‍ଚାଳିତ ବତୀ । ୧୯୧୪ରେ ଏହି ବତୀ ଉଦ୍ଭାବିତ ହୋଇଥିଲା ।]] ୧୯୦୧ ମସିହାରେ ଆର୍ଥର୍ କିଟ୍ସନ୍ ଏକ ବାଷ୍ପୀକୃତ ତୈଳ ବତୀର ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ । ପରେ ଡେଭିଡ୍ ହୁଡ୍ ଏହାର ଉନ୍ନତୀକରଣ କରିଥିଲେ । ଉଚ୍ଚ ଚାପରେ ତୈଳ ଜାଳେଣୀର ବାଷ୍ପୀକରଣ କରି ଏହି ବତୀ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ହେଉଥିଲା ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଆଲୋକଠାରୁ ୬ ଗୁଣ ଅଧିକ ତୀବ୍ର ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା । [[ସ୍ୱିଡେନ|ସ୍ୱିଡେନ୍‍]]<nowiki/>ର ଯନ୍ତ୍ରୀ ଗୁସ୍ତାଫ୍ ଡାଲେନ୍ ମଧ୍ୟ ଗ୍ୟାସ୍‍ଚାଳିତ “ଡାଲେନ୍ ଆଲୋକବତୀ”ର ଆବିଷ୍କାର କଲେ । ଡାଲେନ୍‍ଙ୍କ ଖଚିତ “ସନ୍ ଭାଲ୍ଭ” ଯୋଗୁଁ ଦିନ ବେଳା ସ୍ୱତଃ ଲିଭିଯିବା ଏହି ଆଲୋକର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଥିଲା । ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଆଲୋକର ପ୍ରଚଳନ ସତ୍ତ୍ୱେ ୧୯୦୦ରୁ ନେଇ ୧୯୬୦ ଦଶନ୍ଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡାଲେନ୍ ଆଲୋକ ବହୁ ବତିଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇ ଆସୁଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.aga.com/web/web2000/com/WPPcom.nsf/pages/History_SunValve|title=The Linde Group - Gases Engineering Healthcare -|publisher=|accessdate=6 April 2017|archive-date=7 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207023511/http://www.aga.com/web/web2000/com/WPPcom.nsf/pages/History_SunValve|url-status=dead}}</ref> === ବତିଘରେ ଲେନ୍ସ ବ୍ୟବସ୍ଥା === [[ଫାଇଲ:Fresnel_lighthouse_lens_diagram.png|ଡାହାଣ|thumb|ଗୋଲକାକାର ଫ୍ରେସ୍ନେଲ୍ ଲେନ୍ସରେ ଆଲୋକ ରଶ୍ମୀର ବିଚ୍ଛୁରଣ]] ଆର୍ଗାଣ୍ଡ ବତୀ ପରି ସ୍ଥାୟୀ ଆଲୋକ ଉତ୍ସର ଉଦ୍ଭାବନ ପରେ ଲେନ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରି ସେ ଆଲୋକକୁ ବିଚ୍ଛୁରିତ କରାଗଲା ଯେପରିକି ତାହା ଦୂରରେ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜ ଓ ଡଙ୍ଗା ଦେଖିପାରିବେ । ୧୭୬୩ ମସିହାରେ ୱିଲିୟମ୍ ହଚିନ୍‍ସନ୍ ଏପରି ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଲୋକକୁ କରି ଏକ ମୋଟା ରଶ୍ମୀ ରୂପରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରୁଥିବାରୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।<ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/340721/lighthouse/72152/Oil-lamps|title=Lighthouse|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|accessdate=2014-01-06}}</ref> ବତିଘରର ଆଲୋକକୁ ଜଳାଇ-ଲିଭାଇ (ଧପଧପ କରାଇ) ବା କ୍ରମାଗତ ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଇ ନାବିକମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସଙ୍କେତ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ଫରାସୀ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଅଗଷ୍ଟିନ୍ ଜ୍ୟନ୍ ଫ୍ରେସ୍ନେଲ୍ ବତିଘରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଲେନ୍ସର ଆବିଷ୍କାର କଲେ । ଏହି ଫ୍ରେସ୍ନେଲ୍ ଲେନ୍ସର ଫୋକାଲ୍ ବିନ୍ଦୁରେ ଥିବା ଆଲୋକକୁ ଅଧିକ କରି ବିଚ୍ଛୁରିତ କରାଗଲେ ତାହା ଦୂରଦୂରାନ୍ତକୁ ଦିଶୁଥିଲା । ପାରମ୍ପରିକ ଲେନ୍ସ ଅପେକ୍ଷା ଏହି ଲେନ୍ସର ବସ୍ତୁତ୍ୱ ଓ ଆୟତନ କମ୍ ଥିଲା । ତେଣୁ ଏହା ହାଲୁକା ଓ ପତଳା ମଧ୍ୟ ଥିଲା । ଫ୍ରାନ୍ସର ଜିରୌନ୍ଦ୍ ତ୍ରିକୋଣଭୂମିରେ ଥିବା କୋର୍ଦୌଆଁ ବତିଘରେ ୧୮୨୩ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଫ୍ରେସ୍ନେଲ୍ ଲେନ୍ସ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେ ସମୟରେ ଏହି ବତିଘରର ଆଲୋକ ୨୦ କିଲୋମିଟର୍‍ରୁ ଅଧିକ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖିହେଉଥିଲା ।<ref>Watson, Bruce. "Science Makes a Better Lighthouse Lens." ''Smithsonian''. August 1999 v30 i5 p30. produced in ''Biography Resource Center''. Farmington Hills, Mich.: Thomson Gale. 2005.</ref> ଫ୍ରେସ୍ନେଲ୍‍ଙ୍କ ଏହି ଆବିଷ୍କାର ବତିଘର ଆଲୋକର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ୪ ଗୁଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ାଇବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା । ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିଛି ବତିଘରେ ଏହି ଲେନ୍ସ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି । === ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଅବସ୍ଥା === ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବ୍ୟାପକ ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ ଓ ସ୍ୱତଃ ଆଲୋକ ପରିବର୍ତ୍ତନର କ୍ଷମତା ରହିଥିବାରୁ ବତିଘରେ ଆଉ ମନୁଷ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷଣର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଲା ନାହିଁ । ବହୁ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବତିଘର ଜଗୁଆଳୀମାନେ ବିପଦ ସମୟରେ ସହାୟତା କରିବା ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ହେଉଥିଲେ । ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ପୋଜିସନିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଜିପିଏସ୍) ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆସିବା ପରେ ଅଣ-ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବତିଘର ସବୁ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି ଅଥବା ସେମାନଙ୍କ ନବୀକରଣ କରାଯାଉଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/keep/keep19th.htm|title=Maritime Heritage Program - National Park Service|publisher=|accessdate=6 April 2017}}</ref> [[କାନାଡ଼ା|କାନାଡ଼ାରେ]] ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୫୦ଟି ମନୁଷ୍ୟଚାଳିତ ବତିଘର ରହିଛି ଯେଉଁଥିରୁ ୨୭ଟି ବତିଘର କେବଳ ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ।<ref>{{cite web|url=http://www.fogwhistle.ca/bclights|title=Lighthouses of British Columbia|publisher=|access-date=2019-11-18|archive-date=2011-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20111103070010/http://www.fogwhistle.ca/bclights/|url-status=dead}}</ref> ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟର ଅଧିକାଂଶ ବତିଘର ସୌରଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଓ ଏମାନେ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଧପଧପ ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ।<ref name="Crompton" /> ସୌରଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ବତିଘରରର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଚାହିଦା ନ ମେଣ୍ଟିଲେ ବା ବ୍ୟାଟେରୀ ବଦଳାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଏହି ସବୁ ବତିଘରେ ଡିଜେଲ୍ ଜେନେରେଟର୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{cite book|title=Rock lighthouses of Britain : the end of an era?|last1=Nicholson|first1=Christopher|date=2000|publisher=Whittles|isbn=978-1870325417|location=Caithness, Scotland|page=126}}</ref> === ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବତିଘର ନିର୍ମାତା === ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ନିର୍ମିତ ବତିଘରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଡିଷ୍ଟୋନ୍ ବତିଘର ଓ ଏହାର ନିର୍ମାତା ଜନ୍ ସ୍ମିଟନ୍ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ । ତେବେ କିଛି ବତିଘର ନିର୍ମାତା ଏକାଧିକ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିଯାଇଛନ୍ତି । ନିର୍ମାଣ ଯନ୍ତ୍ରୀ ରବର୍ଟ୍ ଷ୍ଟିଭେନ୍‍ସନ୍ ଓ ତାଙ୍କ ବଂଶର ଅନ୍ୟ କିଛି ନିର୍ମାତା ଯଥା – ଆଲାନ୍ ଷ୍ଟିଭେନ୍‍ସନ୍, ଡେଭିଡ୍ ଷ୍ଟିଭେନ୍‍ସନ୍, ଚାର୍ଲସ୍ ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାର୍ ଷ୍ଟିଭେନ୍‍ସନ୍, ଥୋମାସ୍ ଷ୍ଟିଭେନ୍‍ସନ୍ ପ୍ରଭୃତି ତିନି ପିଢ଼ୀ ଧରି ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଅନେକ ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଆୟାର୍ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଅନ୍ଧ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାର୍ ମିଚେଲ୍ ସ୍କ୍ରୁ-ପାଇଲ୍ ମୂଳଦୁଆବିଶିଷ୍ଟ ବତିଘର ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଓ ଏକ ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଇଂଲଣ୍ଡର ଜେମ୍‍ସ୍ ଡଗ୍ଲାସ୍‍ଙ୍କ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ନାଇଟ୍‍ହୁଡ୍ (Knighthood) ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]] ସୈନ୍ୟବାହିନୀର ଯନ୍ତ୍ରୀ ବିଭାଗର ଲିଉଟେନାଣ୍ଟ୍ ଜର୍ଜ୍ ମିଡ୍ ଆଟ୍‍ଲାଣ୍ଟିକ୍ ମହାସାଗର ଓ ଭୂମଧ୍ୟସାଗର ତଟରେ ଅନେକ ବତିଘରର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ପରେ ଜର୍ଜ୍ ଗେଟିସ୍‍ବର୍ଗ୍ ଯୁଦ୍ଧର ବିଜୟୀ ସେନାପତି ଭାବେ ଅଧିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ । ସେନାପତି ୱିଲିୟମ୍ ଟେକୁମ୍ସେ ଶର୍ମାନଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରୀ କର୍ଣ୍ଣେଲ୍ ଓର୍ଲାଣ୍ଡୋ ପୋ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଗ୍ରେଟ୍ ଲେକ୍‍ସ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅତି ମନୋରମ ଓ ଦର୍ଶନୀୟ ବତିଘରମାନ ନିର୍ମାଣ କରିଯାଇଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/keep/architect.htm|title=Maritime Heritage Program - National Park Service|publisher=|accessdate=6 April 2017|archive-date=8 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131208033224/http://www.nps.gov/history/maritime/keep/architect.htm|url-status=dead}}</ref> ଫରାସୀ ବାଣିଜ୍ୟ ନୌବାହିନୀ ଅଧିକାରୀ ମେରିୟସ୍ ମିଶେଲ୍ ପାଶା ୨୦ ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="hnet">{{cite web|url=http://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=11049|publisher=Humanities and Social Sciences Net Online|title=Review of Thobie, Jacques, L'administration generale des phares de l'Empire ottoman et la societe Collas et Michel, 1860–1960. H-Mediterranean, H-Net Reviews. January, 2006|author=Guigueno, Vincent|accessdate=2010-09-20}}</ref> <gallery mode="packed"> Bombay Harbour. Prong's Lighthouse - 25 April 1874. (12488175835).jpg|[[ମୁମ୍ବାଇ]]ସ୍ଥିତ ପ୍ରଂଗ୍ସ ବତିଘର (୧୮୭୪) Fort Aguada Light House 1.jpg|[[ଗୋଆ]]ର ଅଗ୍ୱାଡ଼ା ଦୁର୍ଗରେ ଥିବା ବତିଘର Kovalam 2.jpg|[[କେରଳ]]ର କୋଭଳମ୍ ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ରହିଥିବା ବତିଘର Leuchtturm in Westerheversand crop.jpg|ୱେଷ୍ଟରହେଭର୍‍ଷ୍ଟାଣ୍ଡର ବତିଘର Pondicherry With Tales From France 8 (129540745).jpeg|ପଣ୍ଡିଚେରିର ବତିଘର Ilha de São Miguel DSC01504-Edit (36984020275).jpg|ପର୍ତ୍ତୁଗାଲର ଏକ ବତିଘର Venice-Lighthouse-Murano-3154903.jpg|ଭେନିସ୍‍ର ମୁରାନୋରେ ଥିବା ବତିଘର </gallery> == ବତିଘର ଓ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଜ୍ଞାନ == === ଶକ୍ତି === ବତିଘରର ଆଲୋକ ଉତ୍ସ ବା ବତି ବିଦ୍ୟୁତ ବା ତୈଳଦ୍ୱାରା ଜଳିଥାଏ ଓ ଲେନ୍ସମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏହାକୁ ଅଧିକ ଦୃଶ୍ୟମାନ କରାଯାଏ । ପ୍ରଥମେ କାଠରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ, ମହମ ବତୀଦ୍ୱାରାଦ୍ୱାରା ବତିଘରର ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଥିଲା । ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆର୍ଗାଣ୍ଡ ବତି ଓ ପାରାବୋଲିକ୍ ପ୍ରତିଫଳକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ପୂର୍ବେ ଆଲୋକକୁ ଜଳାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ତିମି ମାଛରୁ ବାହାର କରାଯାଉଥିବା ତେଲ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ୧୮୭୦ ଦଶନ୍ଧିରେ କିରୋସିନ୍ ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କଲା । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭ ବେଳକୁ କାର୍ବାଇଡ୍ (ଏସିଟିଲିନ୍ ଗ୍ୟାସ୍) ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତିର ଉପଯୋଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।<ref name="Crompton" /> ଡାଲେନ୍ ବତୀରେ କାର୍ବାଇଡ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ସନ୍ଧ୍ୟା ହେଲେ ଏହି ବତୀ ସ୍ୱତଃ ଜଳି ଉଠୁଥିଲା ଏବଂ ସକାଳ ହେଲେ ସ୍ୱତଃ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଉଥିଲା । ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ କାଳରେ ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘରେ ରେଡ଼ିଓଆଇସୋଟୋପ୍ ଥର୍ମୋଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଜେନେରେଟର୍ (RTG) ବ୍ୟବହାର କରି ଅନେକ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲା । ଏସବୁ ବତିଘର ସ୍ୱଚାଳିତ ଥିଲା ଓ ଏଥିରେ ଜାଳେଣୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥିଲା । ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘର ବିଭାଜନ ପରେ କୌଣସି ବତିଘରର ନଥିପତ୍ର ମିଳୁନାହିଁ କି ସେମାନଙ୍କୁ ଠାବ କରାଯାଇପାରୁ ନାହିଁ ।<ref>[https://web.archive.org/web/20110623055427/http://www.bellona.org/english_import_area/international/russia/nuke-weapons/nonproliferation/28067 lighthouses]</ref> ସମୟକ୍ରମେ ଏଥିରୁ କିଛି ଅଚଳ ହେବାପରେ ଲୋକେ ଏହାର ଉପକରଣ ଚୋରି କରିନେଲେ ଓ ଭଙ୍ଗାରୁଜା କରି ଅବଶେଷ ବିକ୍ରି କରିଦେଲେ ।<ref>[https://web.archive.org/web/20110315151209/http://www.bellona.no/bellona.org/english_import_area/international/russia/navy/northern_fleet/incidents/37598 deadly]</ref> === ଲେଜର୍ ଆଲୋକ === [[ଫାଇଲ:Point_Danger_lighthouse.jpg|thumb|୧୯୭୧ରେ କ୍ୱିନ୍ସଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପଏଣ୍ଟ୍ ଡେଞ୍ଜର୍ ବତିଘରେ ଲେଜର୍ ଆଲୋକ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ପରେ ୧୯୭୫ରେ ପାରମ୍ପରିକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଆଲୋକ ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା]] ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଭାବେ କେତେକ ବତିଘରେ ଲେଜର୍ ଆଲୋକ ଖଞ୍ଜା ଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧିକ ଜଟିଳ ଥିଲା, ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ଅଧିକ ଥିଲା ଓ ଏହାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଥିଲା ।<ref>{{cite journal|date=March 2010|title=Lasers|journal=Aids to Navigation Manual|location=St Germain en Laye, France|publisher=[[International Association of Marine Aids to Navigation and Lighthouse Authorities]]|page=43}}</ref> == ବତିଘରର ଅଟ୍ଟାଳିକା == === ବ୍ୟବହୃତ ଅଂଶ === [[ଫାଇଲ:Lighthouse_lantern_room_with_Fresnel_lens.png|ବାଆଁ|thumb|ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ବତିଘରର ଆଲୁଅ]] ଏକା ଉପକରଣ ରହିଥିଲେ ହେଁ ସ୍ଥାନ ଓ ବ୍ୟବହାର ଅନୁସାରେ ବତିଘର ଅଟ୍ଟାଳିକା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବତିଘର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବତିଘର ଅଟ୍ଟାଳିକା, ପାଚେରୀ, ଜଗୁଆଳୀଙ୍କ ଘର, ଜାଳେଣୀ ଘର, ଡଙ୍ଗା ରଖିବାପାଇଁ ସ୍ଥାନ, କୁହୁଡ଼ି ହର୍ଣ୍ଣ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇତ୍ୟାଦି ରହିଥାନ୍ତି । ବତିଘର ଅଟ୍ଟାଳିକା ବା ମୀନାରରେ ଆଲୋକ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କୋଠରୀ ଥାଏ । ବତିଘରର ଶୀର୍ଷରେ ଥିବା ଆଲୋକ ବା ବତି ପ୍ରକୋଷ୍ଠଟି ଚତୁର୍ଦିଗରେ କାଚଦ୍ୱାରା ଘେରା ଏବଂ ତାହା ଭିତରେ ବତି, ଲେନ୍ସ ପ୍ରଭୃତି ରହିଥାଏ । ବଜ୍ରପାତରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୀନାର ଉପରେ ଏକ ଲାଇଟେନିଂ ରଡ୍ ଖଞ୍ଜା ଯାଇଥାଏ । ବତି ପ୍ରକୋଷ୍ଠର କାଚକୁ ବିଭିନ୍ନ ଧାତବ ବନ୍ଧନୀଦ୍ୱାରା ଧରି ରଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ଝଡ଼ବାତ୍ୟାରୁ ବତି ପ୍ରକୋଷ୍ଠକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖେ । ବତି ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଧୂଆଁ ଓ ତାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ବାତ୍ୟାନିରୋଧକ ଭେଣ୍ଟିଲେଟର୍ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ । ବତି ପ୍ରକୋଷ୍ଠର ଠିକ୍ ତଳେ ନିରୀକ୍ଷଣ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ଓ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ଥାଏ । ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ଜାଳେଣୀ, ସଫେଇ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦରକାରୀ ଜିନିଷ ରଖାଯାଇଥାଏ । ପୂର୍ବ କାଳରେ ବତିଘର ଜଗୁଆଳୀ ଏଠାରେ ରହି ବତିକୁ ଜଳାଇ ରଖିବା ଓ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ନଜର ରଖିବା କାମ କରୁଥିଲେ । ଲେନ୍ସ ବୁଲାଇ ସଙ୍କେତ ଦେବା ଉପକରଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ରହୁଥିଲା । ବତି ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ଓ ନିରୀକ୍ଷଣ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ବାହାରେ ଗ୍ୟାଲେରୀମାନ ରହିଥାଏ । ବାହାର ପଟରୁ ପ୍ରକୋଷ୍ଠମାନଙ୍କ କାଚ ସଫା କରିବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/ltcomp.htm|title=Light Station Components|publisher=nps.gov|access-date=2019-11-18|archive-date=2013-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20131208032740/http://www.nps.gov/history/maritime/ltcomp.htm|url-status=dead}}</ref> ଅତି ନିକଟରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ବତିଘରର ଆକାର ଓ ରଙ୍ଗ ପ୍ରାୟତଃ ସମାନ ରଖାଯାଏ । ଦିନ ବେଳା ଏମାନଙ୍କୁ ରଙ୍ଗରୁ ଚିହ୍ନି ହେଉଥିବାରୁ ଏହି ରଙ୍ଗକୁ ଇଂରାଜୀରେ “ଡେ ମାର୍କ୍ (daymark)” ବୋଲି କୁହନ୍ତି । କେପ୍ ହାଟ୍ଟେରାସ୍ ବତିଘରେ କୁଣ୍ଡଳାକାର କଳାଧଳା ରଙ୍ଗ ଦିଆଯାଇଛି । ଦିଗବଳୟ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ରେସ୍ ରକ୍ ବତିଘରର (ପଶ୍ଚିମ କାନାଡ଼ା) ଭୂସମାନ୍ତରାଳ କଳାଧଳା ପଟାଦାଗ ଦେଖି ବତିଘରଟିଏ ଥିବା ଜଣା ପଡ଼ିଥାଏ । === ଢାଞ୍ଚା ବା ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ === ବତିଘରର ଆଲୋକ ଅଟ୍ଟାଳିକାର ଶୀର୍ଷରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ଯେପରିକି ବିପଦସଙ୍କୁଳ ପରିସ୍ଥିତି ନିକଟ ହେବାର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ନାବିକଙ୍କୁ ସଚେତ କରାଯାଇପାରିବ । ଯଦି ଯେଉଁ ଜଳପୃଷ୍ଠରୁ ବତିଘରର ଉଚ୍ଚତାକୁ ''H'' ଫୁଟ୍ ଧରାଯାଏ ଓ ଦିଗବଳୟର ଦୂରତା ''d'' ନୌଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ହୁଏ, ତେବେ ତ୍ରିକୋଣମିତି ସୂତ୍ର '''<math> d = 1.17 \sqrt {H} </math>'''ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୁଇ ସଂଖ୍ୟାର ଫଳନ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://www.boatsafe.com/kids/distance.htm|title=How far is the horizon? - BoatSafe Kids!|publisher=|access-date=2019-11-18|archive-date=2019-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604130602/http://www.boatsafe.com/kids/distance.htm|url-status=dead}}</ref> ଯଦି ଭୂଭାଗରୁ କିଛି ଦୂରତାରେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ନିମଗ୍ନ ପାହାଡ଼ ଥାଏ ତେବେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ପଥର ବା ଇଟାରେ ସୁଉଚ୍ଚ ମୀନାର ବିଶିଷ୍ଟ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ । ବତିଘର ଉପରେ ବାୟୁ ଶକ୍ତିର ପ୍ରଭାବ କମ୍ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ବତିଘର ଆକାରରେ ସିଲିଣ୍ଡରାକୃତି ହୋଇଥାଏ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର କେପ୍ ମେ ବତିଘର (Cape May Light) ଏହି ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀର ଏକ ଉଦାହରଣ । ବନ୍ଦର ପ୍ରବେଶ ପଥରେ ଏପରି ଆକାରର ଛୋଟ ବତିଘର ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ନ୍ୟୁ ଲଣ୍ଡନ ବନ୍ଦର ବତିଘର । ଯଦି ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଏକ ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ବା ପାହାଡ଼ ଥାଏ ତେବେ ସେହି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଏକ ଅଳ୍ପ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇପାରିବ (ଯଥା – ହର୍ଟନ୍ ପଏଣ୍ଟ୍ ବତିଘର, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା) । ଏହି ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ଅଧିକ ହୋଇଥିଲେ ନିମ୍ନସ୍ତରର ମେଘମାଳା ବତିଘରର ଆଲୋକକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ । ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଶିଖରରୁ କିଛି ତଳକୁ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଉଚିତ୍ (ଉଦାହରଣ – ପଏଣ୍ଟ୍ ରେଇସ୍ ବତିଘର, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା) । କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆର ଓଲ୍‍ଡ୍ ପଏଣ୍ଟ୍ ଲୋମା ବତିଘରର ଆଲୁଅ କୁହୁଡ଼ି ଯୋଗୁଁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟୁଥିବାରୁ ତାହାଠାରୁ ନିମ୍ନ ଉଚ୍ଚତାରେ ୧୮୯୧ ମସିହାରେ ନ୍ୟୁ ପଏଣ୍ଟ୍ ଲୋମା ବତିଘର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମାଣ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ବିକଶିତ ହେବାପରେ ଲୁହା ଓ ଷ୍ଟିଲ୍ ପରି ଧାତୁରେ ବତିଘର ଢାଞ୍ଚାର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଗ ନିର୍ମିତ ହୋଇପାରିଲା ଓ ଛାଞ୍ଚ ପରି ଏମାନଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ି ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇପାରିଲା । ଫିନ୍ସ ପଏଣ୍ଟ୍ ରେଞ୍ଜ୍ ବତିଘର ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ । ବେଳେବେଳେ ପାଣି ମଧ୍ୟରେ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକୀୟ । ଲହଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ଏପରି ବତିଘରର ନିର୍ମାଣରେ ଇଟା, କଂକ୍ରିଟ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଇଂଲଣ୍ଡର ଏଡିଷ୍ଟୋନ୍ ବତିଘର ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ସେଣ୍ଟ୍ ଜର୍ଜ୍ ରିଫ୍ ବତିଘର ଏପରି ବତିଘରର ଉଦାହରଣ । ଅଗଭୀର ସମୁଦ୍ରରେ ସ୍କ୍ର-ପାଇଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ । ଅତି ଥଣ୍ଡାରେ ପାଣି ବରଫ ହୋଇଗଲେ ସ୍କ୍ରୁ-ପାଇଲ୍ ଭିତ୍ତି ଅକାମୀ ହୋଇଯାଇପାରେ । ତେଣୁ ଅଧିକ ଥଣ୍ଡା ଅଞ୍ଚଳରେ ଷ୍ଟିଲ୍ କେଶନ୍ (ଷ୍ଟିଲ୍ ନିର୍ମିତ ଫମ୍ପା ସ୍ତମ୍ଭ) ବ୍ୟବହାର କରି ବତିଘର ନିର୍ମିତ ହୁଏ । ଆମେରିକାର ବଗ୍ ଲାଇଟ୍ ବତିଘରକୁ ସ୍କ୍ରୁ-ପାଇଲ୍‍ରୁ ଷ୍ଟିଲ୍ କେଶନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/constype/constype.htm|title=Maritime Heritage Program - National Park Service|publisher=|accessdate=6 April 2017|archive-date=8 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131208033530/http://www.nps.gov/history/maritime/constype/constype.htm|url-status=dead}}</ref> ଅତି ଗଭୀର ପାଣିରେ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିବା ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ ; ତେଣୁ ବତିଘର ପରିବର୍ତ୍ତେ ଆଲୋକ ଦେଖାଉଥିବା ଏକ ଜାହାଜ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ନିଯୋଜିତ ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/ltshipmain.htm|title=Maritime Heritage Program|publisher=|access-date=2019-11-18|archive-date=2013-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20131208032925/http://www.nps.gov/history/maritime/ltshipmain.htm|url-status=dead}}</ref> === ଦିଗବାରେଣୀ ରେଞ୍ଜ୍ ଆଲୋକ === [[ଫାଇଲ:Margaree_Harbour_Range_Lights.jpg|ଡାହାଣ|thumb|ନୋଭା ସ୍କଟିଆର ମାର୍ଗାରି ବନ୍ଦରର ବତିଘର । ଉପର ଓ ତଳ ଆଲୋକ ଏକ ଦିଗରେ ରହିଲେ ଜାହାଜଟି ଠିକ୍ ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଛି ବୋଲି ସଙ୍କେତ ପାଇଥାଏ ।]] ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଜାହାଜଟିଏ ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟରେ ଗତିପଥ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ । ଆମେରିକୀୟ ଭାଷାରେ ଏହାକୁ ରେଞ୍ଜ୍ (range) ଓ ବ୍ରିଟିଶ୍‍ମାନେ ଏହାକୁ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ (transit) ବୋଲି କୁହନ୍ତି । ନଦୀ ବା ନାଳରେ ଏହି ଗତିପଥ ସୁରୁଖୁରୁରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ । ଦୁଇଟି ବତିଘରର ଆଲୋକ ସହାୟତାରେ ମଧ୍ୟ ଗତିପଥ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସହଜ ହୋଇଥାଏ ଓ ରାତିରେ ଦିଗବାରେଣୀ ପରି କାମ କରେ । ଯୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ହୋଇ ରହିଥିବା ବତିଘରମାନଙ୍କୁ ଆମେରିକା ଓ ବ୍ରିଟେନରେ ଯଥାକ୍ରମେ ରେଞ୍ଜ୍ ଆଲୋକ (range lights) ଓ ଲିଡିଂ ଆଲୋକ (leading lights) ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ନିକଟତମ ବତିଘରକୁ ଫ୍ରଣ୍ଟ୍ ରେଞ୍ଜ୍ (front range) ଓ ଦୂରତମ ବତିଘରକୁ ରିଅର୍ ରେଞ୍ଜ୍ (rear range) ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ରିଅର୍ ରେଞ୍ଜ୍ ବତିଘର ଫ୍ରଣ୍ଟ୍ ରେଞ୍ଜ୍ ବତିଘରଠାରୁ ଉଚ୍ଚତର ହୋଇଥାଏ । ଜାହାଜଟି ଠିକ୍ ରାସ୍ତାରେ ଆସୁଥିଲେ ଉଭୟ ବତିଘରର ଆଲୋକ ଅଭିଲମ୍ବ ଭାବେ ସମରେଖାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି । ଭୁଲ ରାସ୍ତାରେ ଯିବାବେଳେ ଦୁଇ ଆଲୋକ ସମରେଖାରେ ରହନ୍ତି ନାହିଁ । ଆଲୋକର ରୈଖିକ ସଜ୍ଜା ଅନୁଯାୟୀ ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥାଏ । === ସ୍ଥାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ === [[ଫାଇଲ:Kapu_Beach_Lighthouse_.jpg|ବାଆଁ|thumb|[[କର୍ଣ୍ଣାଟକ|କର୍ଣ୍ଣାଟକର]] କାପୁସ୍ଥିତ ବତିଘର ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ନିର୍ମିତ]] ଅବସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ବତିଘରମାନଙ୍କୁ ମୋଟାମୋଟି ଦୁଇଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରିହେବ । (୧) ସ୍ଥଳ ବତିଘର ଓ (୨) ଜଳ ବତିଘର । ଆଖପାଖରେ ନଦୀ, ହ୍ରଦ ବା ସମୁଦ୍ର ନଥାଇ ମଧ୍ୟ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ବତିଘର ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ଶୀତପ୍ରଧାନ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ କୁହୁଡ଼ି ଯୋଗୁଁ ଲୋକେ ବାଟ ଠାବ କରିନପାରନ୍ତି । ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥଳଭାଗରେ ଗମନାଗମନ ଓ ଦିଗବାରେଣୀ ପାଇଁ କିଛି ବତିଘର (ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଆଲୋକ) ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଯାହାକୁ ଲୋକେ ଦୂରରୁ ଦେଖି ବାଟ ଜାଣିପାରିବେ । ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ “ଡନ୍‍ଷ୍ଟନ୍ ପିଲର୍ (Dunston Pillar)” ଏହି ପ୍ରକାରର ସ୍ଥଳ ବତିଘରର ଏକ ଉଦାହରଣ । ମଧ୍ୟ-ଲିଙ୍କନ୍‍ଶାୟାର୍‍ର ଲୋକଙ୍କୁ “ହିଥ୍‍ଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍” ନାମକ ଏକ ଜଙ୍ଗଲିଆ ଅଞ୍ଚଳ ଅତିକ୍ରମ କରି ଯିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ଓ ସେଠାକାର ଡାକୁମାନଙ୍କଠାରୁ ବଞ୍ଚି ସହର ଅଭିମୁଖେ ପଳାଇ ଆସିବାରେ ଏହି ସ୍ଥଳ ବତିଘର ସହାୟକ ହେଉଥିଲା । ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପରିବହନ ଓ ଦିଗବାରେଣୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ଉନ୍ନତ ହୋଇଯିବାରୁ ଏହି ସ୍ଥଳ ବତିଘରଗୁଡ଼ିକ ଅଦରକାରୀ ଓ ଅଚଳ ହୋଇଗଲା । ''ଜଳ ବତିଘର'' ଭୂଖଣ୍ଡରୁ ଦୂରରେ ରହିଥାନ୍ତି ।<ref name="SeaGirt">{{Citation|title=Lighthouse Terminology Part 2|url=http://www.seagirtlighthouse.com/page/Lighthouse-Terminology-Part-2.aspx|work=Sea Girt Lighthouse|postscript=.|quote=A lighthouse located offshore, built on a foundation of pilings, rocks or caissons.|accessdate=2013-02-15|archive-date=2013-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130404003030/http://www.seagirtlighthouse.com/page/Lighthouse-Terminology-Part-2.aspx|url-status=dead}}</ref> ଏପରି ବତିଘର ନିର୍ମାଣ ପଛରେ ରହିଥିବା ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଲା – ମୂଳ ଭୂଖଣ୍ଡରୁ କିଛି ଦୂର ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଜଳନିମଗ୍ନ ପାହାଡ଼, ଦ୍ୱୀପ ବା ପ୍ରସ୍ତରଖଣ୍ଡ ରହିଥାଏ ଯାହାଠାରୁ ଜାହାଜ ଦୂରେଇ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ । ୧୬୧୧ରେ ନିର୍ମିତ କୋର୍ଦୌଆଁ ବତିଘର ମୂଳ ଭୂଖଣ୍ଡରୁ ୭ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂରରେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଖ୍ରୀ.ଅ. ୮୮୦ରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ବତିଘରକୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରି ଏହାର ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା ଓ ଏହା ସର୍ବପୁରାତନ ଫରାସୀ ବତିଘର । ସେହିପରି ଉତ୍ତର ସାଗରରେ ସ୍କଟ୍‍ଲାଣ୍ଡ୍ ଉପକୂଳରୁ କିଛି ଦୂରରେ ''ବେଲ୍ ରକ୍ ବତିଘର'' ନାମକ ଆଉ ଏକ ଜଳ ବତିଘର ରହିଛି ।<ref name="Cadbury2012">{{Citation|last1=Cadbury|first1=Deborah|title=Seven Wonders of the Industrial World|url=https://books.google.com/books?id=KHhkY0XVXFwC&pg=PA106|page=106|year=2012|postscript=.|edition=Text only|publisher=HarperCollins UK|isbn=978-0007388929}}</ref> == ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ == ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ବତିଘରମାନଙ୍କର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଦାୟିତ୍ୱ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ତଟରକ୍ଷକ (United States Coast Guard - USCG) ବହନ କରିଥାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/light/admin.htm|title=Maritime Heritage Program|publisher=|access-date=2019-11-18|archive-date=2008-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20080605021633/http://www.nps.gov/history/maritime/light/admin.htm|url-status=dead}}</ref> ଇଂଲଣ୍ଡ ଓ ୱେଲ୍ସରେ ଟ୍ରିନିଟି ହାଉସ୍ (Trinity House); ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ନର୍ଦର୍ଣ୍ଣ୍ ଲାଇଟ୍‍ହାଉସ୍ ବୋର୍ଡ୍ (Northern Lighthouse Board); ଆୟାର୍ଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ କମିଶନର୍ସ୍ ଅଫ୍ ଆଇରିଶ୍ ଲାଇଟ୍ସ୍ (Commissioners of Irish Lights); କାନାଡ଼ାରେ କାନାଡ଼ା ତଟରକ୍ଷକ (Canadian Coast Guard); ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆନ୍ ମେରିଟାଇମ୍ ସେଫ୍‍ଟି ଅଥୋରିଟି (Australian Maritime Safety Authority) ସ୍ଥାନୀୟ ବତିଘରମାନଙ୍କ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ବିଷୟ ବୁଝନ୍ତି । ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘ ରେଡ଼ିଓଆଇସୋଟୋପ୍ ଥର୍ମୋଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଜେନେରେଟର୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଅନେକ ସ୍ୱଚାଳିତ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲା । ଏହି ବତିଘର ସବୁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ସୁଚାରୁ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.atomicinsights.com/sep96/materials.html|title=RTG Heat Sources: Two Proven Materials - Atomic Insights|date=1 September 1996|publisher=|accessdate=6 April 2017}}</ref> ପରେ ଏଥିରୁ କିଛି ଅଚଳ ହେଲେ ବା ଦୁର୍ବୃତ୍ତଙ୍କଦ୍ୱାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ବା ଏମାନଙ୍କ ଉପକରଣ ଚୋରି ହୋଇଗଲା । ସଠିକ୍ ନଥିପତ୍ର ଅଭାବରୁ ବହୁ ବତିଘର ଆଉ ଠାବ ହୋଇପାରୁ ନାହିଁ ।<ref>[http://www.bellona.no/en/international/russia/navy/northern_fleet/incidents/37598.html Radioisotope Thermoelectric Generators – Bellona<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060613062909/http://bellona.no/en/international/russia/navy/northern_fleet/incidents/37598.html|date=2006-06-13}}</ref> == ସଂରକ୍ଷଣ == ଆଧୁନିକ ଦିଗବାରେଣୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତଥା ଜିପିଏସ୍ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳର ବ୍ୟବହାର ପରେ ନାବିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବତିଘରର ମହତ୍ତ୍ୱ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ଏହି କାରଣରୁ ଅନେକ ବତିଘର ଧ୍ୱଂସ କରିଦିଆଯାଇଛି ଅଥବା ଅବହେଳିତ ହୋଇ କ୍ଷୟପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି । ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଜାତୀୟ ଐତିହାସିକ ବତିଘର ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇ ଅନେକ ବତିଘରକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ଓ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଅନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣାଧୀନ କରାଯାଇଛି । କାନାଡ଼ାରେ “ନୋଭା ସ୍କଟିଆ ବତିଘର ସଂରକ୍ଷଣ ସମାଜ”ର (Nova Scotia Lighthouse Preservation Society) ଚେଷ୍ଟା ଯୋଗୁଁ ସାମ୍ବ୍ରୋ ଦ୍ୱୀପ ବତିଘରକୁ ଐତିହ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଐତିହ୍ୟ ବତିଘର ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ ଲାଗୁ କରାଯାଇ ଏପରି ବତିଘରମାନଙ୍କୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଉଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.heritagecanada.org/eng/featured/current.html|title=Lighthouse Bill Protecting Our Lighthouses&nbsp;– The Icons of Canada's Maritime Heritage|publisher=Canadian Heritage Foundation|work=Featured Heritage Buildings|author=Douglas Franklin|accessdate=2008-06-10|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513182532/http://www.heritagecanada.org/eng/featured/current.html|archivedate=2008-05-13}}</ref> ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏପରି ସଂସ୍ଥାମାନ ଗଠିତ ହୋଇ ବତିଘରମାନଙ୍କର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । ଏପରି କିଛି ସଂସ୍ଥାର ଉଦାହରଣ ହେଲା - ବିଶ୍ୱ ବତିଘର ସମାଜ (World Lighthouse Society) ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ବତିଘର ସମାଜ (United States Lighthouse Society) ।<ref>{{cite web|url=http://uslhs.org|title=The United States Lighthouse Society - Home Page|publisher=}}</ref> “ଆମେଚର୍ ରେଡ଼ିଓ ଲାଇଟ୍‍ହାଉସ୍ ସୋସାଇଟି (Amateur Radio Lighthouse Society)” ନାମକ ଏପରି ଆଉ ଏକ ସଂସ୍ଥା ରହିଛି ଯିଏ ନୂତନ ରେଡ଼ିଓ ପରିଚାଳନାକାରୀଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ରହିଥିବା ବତିଘରକୁ ପଠାନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ।<ref>{{cite web|url=http://arlhs.com/|title=Amateur Radio Lighthouse Society – Contacting the Light Beacons of the World|publisher=|accessdate=6 April 2017}}</ref> == ଜନକଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ବତିଘର == ପୂର୍ବେ ବତିଘରକୁ ଜନକଲ୍ୟାଣ ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । ଏହାର ଆଲୋକ ସେବା ପାଇଁ କୌଣସି ଜାହାଜକୁ କର ଦେବାକୁ ପଡ଼ିନଥାଏ । ଆମେରିକୀୟ ମହାଦେଶରେ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ସଂଗୃହୀତ ଆୟକର ବତିଘରମାନଙ୍କ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଓ ଆଲୋକ ସେବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/csa/csa.htm|website=Yale Law Web|title=The Avalon Project : Constitution of the Confederate States|date=March 11, 1861|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120917175713/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/csa/csa.htm|archivedate=September 17, 2012}}</ref> == ଭାରତରେ ବତିଘର == ଭାରତର ସୁଦୀର୍ଘ ସମୁଦ୍ରତଟରେ ଓ ଭାରତୀୟ ମୁଖ୍ୟ ଭୂଖଣ୍ଡ ନିକଟସ୍ଥ ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ୱୀପରେ ଅନେକ ବତିଘର ରହିଛି । [[ଭାରତ ସରକାର|ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ]] ବତିଘର ଓ ଆଲୋକ-ଜାହାଜ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ସାଧାରଣ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ନୋଏଡ଼ାସ୍ଥିତ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ବତିଘରର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ବିଭାଗର ୯ଟି ଶାଖା ରହିଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ – ଗାନ୍ଧୀଧାମ, ଜାମନଗର, ମୁମ୍ବାଇ, ଗୋଆ, ତ୍ରିଭେନ୍ଦ୍ରମ୍, ଚେନ୍ନାଇ, ବିଶାଖପାଟଣା, କୋଲକାତା ଓ ପୋର୍ଟ୍ ବ୍ଲେୟର୍ ।<ref>{{cite web|title=Location of our offices|url=http://dgll.nic.in/Content/64_1_Introduction.aspx|publisher=Directorate General of Lighthouses & Lightships|accessdate=8 April 2014}}</ref> == ଓଡ଼ିଶା ଓ ଓଡ଼ିଆ ପରମ୍ପରାରେ ବତିଘର == {{multiple image|align=right|direction=vertical|image1=Light House Paradeep.jpg|width1=216|caption1=ପାରାଦୀପ ବତିଘର|image2=GOPALPUR PORT ODISHA LIGHT HOUSE PC NISTHA RANJAN DASH.jpg|width2=216|caption2=ଗୋପାଳପୁର ବନ୍ଦର ବତିଘର|image3=ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ.jpg|width3=216|caption3=ଫଲ୍‍ସ୍ ପଏଣ୍ଟ୍ ବତିଘର}} ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ନେଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[ଓଡ଼ିଶା]] ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ସହ ବିଶେଷ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ । ଓଡ଼ିଶାର ବହୁ ଛୋଟବଡ଼ ବନ୍ଦର, ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସହରମାନଙ୍କରେ ଅନେକ ବତିଘର ରହିଛି । ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଶରେ ବତିଘରର ଅର୍ଥ ''ସମୁଦ୍ରଗାମୀ ଜାହାଜର ନାବିକମାନଙ୍କୁ ସାବଧାନ କରାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ଏବଂ ବିପଦସଙ୍କୁଳ ସ୍ଥାନ ନିକଟରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆଲୋକ'' ବୋଲି ଉଲ୍ଲିଖିତ ।<ref name="pob">{{Cite book|title=ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ}}</ref> [[ପାରାଦ୍ୱୀପ]], [[ଗୋପାଳପୁର]] ଆଦି ବନ୍ଦରମାନଙ୍କରେ ବତିଘର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବତିଘର ରହିଛି । [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]] ଜିଲ୍ଲାର ହୁକିଟୋଲା ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ବହୁତ ପୁରୁଣା ବତିଘର ରହିଛି । ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନ କାଳରେ ଅଧିକାଂଶ ଇଂରେଜ ଜାହାଜ ମହାନଦୀ ମୁହାଣକୁ ହୁଗୁଳି ନଦୀର ମୁହାଣ ଭାବି ରହିଯାଉଥିବାରୁ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ତଟରେ ଫଲ୍‍ସ ପଏଣ୍ଟ୍ (False Point) ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ବତିଘର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=A1acCwAAQBAJ&pg=PT112&lpg=PT112&dq=maritime+trade+lighthouses+India&source=bl&ots=8qF4gFsjrs&sig=ACfU3U0ofLri4itW0Kj0qiWwWNOEYeOwnQ&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj7wc-qluDlAhXt7XMBHRRNDp04ChDoATAGegQICRAB#v=onepage&q=maritime%20trade%20lighthouses%20India&f=false|title=Maritime Heritage of India-Indian Navy|publisher=}}</ref><ref>[[Hugh Murray (geographer)|Hugh Murray]], [[James Wilson (zoologist)|James Wilson]], [[Robert Kaye Greville]], [[Robert Jameson]], [[Whitelaw Ainslie]], [[William Wallace (mathematician)|William Wallace]], and [[Clarence Dalrymple]], ''Historical and descriptive account of British India'' (1843)</ref> ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ ଗଞ୍ଜାମର ପ୍ରୟାଗୀ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାର ଦେବୀ ପଏଣ୍ଟ୍ ଓ ଭଦ୍ରକର ମାୟିପୁରଠାରେ ନୂତନ ବତିଘର ନିର୍ମାଣ କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>https://www.thehindubusinessline.com/economy/logistics/3-new-lighthouses-to-come-up-in-orissa-coast/article23049719.ece</ref> କିଛି ବତିଘର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।<ref>https://odishatv.in/odisha/lighthouses-to-attract-tourists-in-orissa-24427{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ମନ୍ଦିର ଉପରକୁ ମହାଦୀପ ଚଢ଼ାଯାଏ ଓ ଏପରି ପ୍ରଥା ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର ନୌବାଣିଜ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ଆଡ଼କୁ ଇଙ୍ଗିତ କରିଥାଏ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ଗଙ୍ଗୁଆ ନାଳରୁ [[ଦୟା ନଦୀ]] ଦେଇ ସମୁଦ୍ର ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଶାର ନାବିକଙ୍କ ପାଇଁ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ମହାଦୀପ ଏକ ବତିଘରର କାମ କରୁଥିବା ସମ୍ଭବପର ବୋଲି ଗବେଷକ ଦୀପକ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ନିଜର ଏକ ଗବେଷଣା ଲେଖରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |url=https://hrcak.srce.hr/file/49124 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2019-11-18 |archive-date=2022-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617143554/https://hrcak.srce.hr/file/49124 |url-status=dead }}</ref> * [[ଚିଲିକା]] କୂଳରେ ରଘୁନାଥପୁର ଓ ପୋଡ଼ାଘର ପରି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ୨ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚ ପଥର ସ୍ତମ୍ଭମାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହି ସବୁ ପଥର ସ୍ତମ୍ଭର ଉପରି ଅଂଶଟି ସାମାନ୍ୟ ଖାଲୁଆ ଯେଉଁଠାରେ ଅତୀତରେ ଆଲୋକ ରଖି ନାବିକମାନଙ୍କୁ ପଥପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଉଥିଲା । ଚିଲିକାରେ ରହିଥିବା ଏକ ପାହାଡ଼ର ନାମ ‘ଦୀପଆଡ଼ିଆ ପାହାଡ଼’ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ପରମ୍ପରାର ମୁକସାକ୍ଷୀ ।<ref>https://www.researchgate.net/publication/27666814_Maritime_heritage_in_and_around_Chilika_Lake_Orissa_Geological_evidences_for_its_decline</ref> <ref>{{Cite web |url=http://magazines.odisha.gov.in/utkalprasanga/febmar2005/oriyaPdf/sschilika.pdf |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2019-11-18 |archive-date=2021-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511031231/http://magazines.odisha.gov.in/utkalprasanga/febmar2005/oriyaPdf/sschilika.pdf |url-status=dead }}</ref> * ଦୀପାବଳି ସମୟରେ ଓ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପୂର୍ବରୁ ଗ୍ରାମରେ ଆକାଶଦୀପ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଏକ ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରଥା । ଏକ ଉଚ୍ଚ ବାଉଁଶର ଉପରି ଭାଗରେ ଏକ ଛିଦ୍ରଯୁକ୍ତ ମାଠିଆ ଓ ତା’ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରଦୀପ ରଖିଦିଆଯାଏ । ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ହାଣ୍ଡିର ଛିଦ୍ରରୁ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଆଲୋକ ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଗଳିକନ୍ଦିର ଆଲୋକଖୁଣ୍ଟ ବା ଛୋଟ ବତିଘରର ଭୂମିକା ତୁଲାଉଥିବା ସମ୍ଭବପର ।<ref>http://www.ameodia.com/odia-prose/odia-prose-odishara-lokasanskrutire-boitaa-biraja-routray/</ref> == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ବତୀଘର, ହୁକିଟୋଲା|ହୁକିଟୋଲାର ବତିଘର]] * [[ବତୀଘର|ବତିଘର (ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] * [[ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ]] * [[ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର]] * [[ଧାମରା ବନ୍ଦର]] * [[ଗୋପାଳପୁର]] == ଆଧାର == ; ଟୀକା {{ଆଧାର|33em|refs=<ref name="Crompton">Crompton & Rhein (2002)</ref> <ref name=mhp>{{cite web | url = http://www.nps.gov/history/maritime/light/admin.htm | title = Lighthouses: An Administrative History | work = Maritime Heritage Program&nbsp;– Lighthouse Heritage | publisher = U.S. National Park Service | accessdate = 2008-06-10 | archive-date = 2008-06-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080605021633/http://www.nps.gov/history/maritime/light/admin.htm | url-status = dead }}</ref> <ref name=ll>{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/maritime/lens/lens.htm|title=Maritime Heritage Program|publisher=|access-date=2019-11-18|archive-date=2013-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20131208032934/http://www.nps.gov/history/maritime/lens/lens.htm|url-status=dead}}</ref>}} ; ପୁସ୍ତକ ଆଧାର * Bathurst, Bella. ''The lighthouse Stevensons''. New York: Perennial, 2000. {{ISBN|0-06-093226-0}} * Beaver, Patrick. ''A History of Lighthouses''. London: Peter Davies Ltd, 1971. {{ISBN|0-432-01290-7}}. * Crompton, Samuel, W; Rhein, Michael, J. ''The Ultimate Book of Lighthouses''. San Diego, CA: Thunder Bay Press, 2002. {{ISBN|1-59223-102-0}}. * Jones, Ray; Roberts, Bruce. ''American Lighthouses''. Globe Pequot, 1998. 1st ed. {{ISBN|0-7627-0324-5}}. * Stevenson, D. Alan. ''The world's lighthouses before 1820''. London: [[Oxford University Press]], 1959. ; ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ * Noble, Dennis. ''Lighthouses & Keepers: U. S. Lighthouse Service and Its Legacy''. Annapolis: U.S. Naval Institute Press, 1997. {{ISBN|1-55750-638-8}}. * Putnam, George R. ''Lighthouses and Lightships of the United States''. Boston: Houghton Mifflin Co., 1933. * Weiss, George. ''The Lighthouse Service, Its History, Activities and Organization''. Baltimore: Johns Hopkins Press, 1926. == ବାହ୍ୟ ଲିଂକ୍ == {{Commons|Lighthouse|Lighthouses}} * [http://unitedstateslighthouses.com United States Lighthouses] * [https://books.google.com/books?id=sygDAAAAMBAJ&pg=PA66&dq=Popular+Science+1931+plane&hl=en&ei=ESQHTd47iL2cB5fYkeYN&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&ved=0CEIQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Popular%20Science%201931%20plane&f=true "Lighthouses Of Strange Designs, December 1930, Popular Science] * {{cite rowlett|index}} Research tool with details of over 14,700 lighthouses and navigation lights around the world with photos and links. * Pharology Website: http://www.pharology.eu . Reference source for the history and development of lighthouses of the world. [[ଶ୍ରେଣୀ:ସମୁଦ୍ର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥାନ]] oxr4g4h9sh9o03d7i8gknvuaiwapv3m 0 71795 606636 599956 2026-09-23T23:09:36Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606636 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = କିଙ୍ଗ କଙ୍ଗ | image = KingKongOdeonpremiere.jpg | caption = The billboard at the Odeon Leicester Square premiere. | director = ପୀଟର ଜ୍ୟାକ୍ସନ | producer = {{Plainlist| * ଜାନ ବ୍ଲେଙ୍କିନ * କାରୋଲୀନେ କୁନିଙ୍ଘମ * ଫ୍ରାନ ୱାଲଶ * ପୀଟର ଜ୍ୟକ୍ସନ }} | screenplay = {{Plainlist| * ଫ୍ରାନ ୱାଲଶ * ଫିଲିପ୍ପା ବୱେନ୍ସ * ପୀଟର ଜ୍ୟାକ୍ସନ }} | based on = | starring = {{Plainlist| * ନାଓମି ୱାଟ୍ଟସ * ଜ୍ୟାକ ବ୍ଲାକ * ଆଡ୍ରେନ ବ୍ରୋଡୀ * ଥୋମାସ କ୍ରେଟ୍ସଚାମନ୍ନ * କୋଲିନ ହାଙ୍କ୍ସ * ଜାମୀ ବେଲ * ଏଭାନ ପାର୍କେ * ଲୋବୋ ଛାନ * କ୍ୟାଲେ ଚାନ୍ଦଲେର * ଆଣ୍ଡୀ ସେରକିସ <!--Per poster billing block.--> }} | music = ଜେମ୍ସ ନ୍ୟୁଟନ ହୋୱାର୍ଡ | cinematography = ଆଣ୍ଡ୍ର୍ୟୁ ଲେସନୀ | editing = ଜ୍ୟାମୀ ସେଲକିର୍କ | studio = ୱିଙ୍ଗନଟ ଫିଲ୍ମ | distributor = ୟୁନିଭର୍ସାଲ ଷ୍ଟୁଡିଓ | released = | runtime = 187 ମିନିଟ<!--Theatrical runtime: 187:20--><ref>{{cite web | url=http://bbfc.co.uk/releases/king-kong-10 | title=''KING KONG'' (12A) | work=[[British Board of Film Classification]] | accessdate=November 8, 2014 | archive-date=November 9, 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141109080116/http://bbfc.co.uk/releases/king-kong-10 | url-status=dead}}</ref> | country = {{plainlist| * New Zealand * United States }} | language = ଇଂଗ୍ରାଜୀ | budget = $207 million | gross = $550.5 million }} '''କିଙ୍ଗ କଙ୍ଗ''' ୨୦୦୫ ମସିହାର ଏକ ମହାକାବ୍ୟ ମୋନଷ୍ଟର ଆଡଭେଞ୍ଜର ଫିଲ୍ମ ଅଟେ । ଏହି ଫିଲ୍ମ ଟିକୁ ପୀଟର ଜ୍ୟାକ୍ସନ ଲେଖିବା ସହିତ ନିର୍ମାଣ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଶୀର୍ଷକର ୧୯୩୩ ମସିହା ଫିଲ୍ମର ଦ୍ୱିତୀୟ ରିମିକ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାତାଙ୍କ କାହାଣୀ ଥିଲା, ଯାହା ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ଖପୁରୀ ଦ୍ୱୀପର ଯାତ୍ରା କରିବା ପାଇଁ ନିଜ କଳାକାର ଓ ଭଡାରେ ଥିବା ଜାହାଜ ଚାଳକ ଦଳମାନଙ୍କୁ ଅସହାୟ କରିଥିଲା । ସେ, ସେହି ଦ୍ୱୀପରେ ରହୁଥିବା ବିଚିତ୍ର ଜୀବ ସହିତ ଏକ ବିଶାଳ କାୟ "ଗରିଲା" (ଆଫ୍ରିକାର ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର)କୁ '''କଙ୍ଗ''' ନାମରେ ଜାଣିଛନ୍ତି , ଯାହାକୁ ସେ ନ୍ୟୁୟୋର୍କ ସହର ନେଇଆସନ୍ତି । କିଙ୍ଗ କଙ୍ଗର ଫିଲ୍ମାଙ୍କନ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୪ ମସିହାରୁ ୨୦୦୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ୍ୟୁଜଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟର ବଜେଟ ଆରମ୍ଭରୁ $ 150 ମିଲିୟନରୁ ତତ୍କାଳୀନ ରେକର୍ଡ ବ୍ରେକିଙ୍ଗ $ 207 ମିଲିୟନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢିଗଲା । ଏହା ଜର୍ମାନୀ ଓ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଆମେରିକାରେ ୧୪ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଉପସ୍ଥାପନା କରାଯାଇ ଥିଲା ଏବଂ ଏହି ଫିଲ୍ମ $ 50.1 ମିଲିୟନର ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । କିଙ୍ଗ କଙ୍ଗ ଘରୋଇ ଓ ସମଗ୍ର ଦୁନିଆରେ ରୋଜଗାର କରିଥିଲା, ଯାହା ଅନ୍ତତଃ $ 550 ମିଲିୟନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢିଯାଇ ଥିଲା । <ref name=mojo>{{cite web | title = ''King Kong''| publisher = BoxOfficeMojo.com| url = http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=kingkong05.htm| accessdate = 2006-10-12}}</ref> ସେହି ସମୟରେ ୟୁନିଭର୍ସାଲ ପିକ୍ଚର୍ସର ଇତିହାସରେ ଚତୁର୍ଥ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ରୋଜଗାର କରିଥିବା ଓ ୨୦୦୫ ମସିହାର ପଞ୍ଚମ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ରୋଜଗାର କରିଥିବା ଫିଲ୍ମ ହୋଇଗଲା । ଏହା ନିଜ ଘରୋଇ ଭିଡିଓ ରିଲିଜରେ ଡିଭିଡିର ବିକ୍ରୀରେ $ 100 ମିଲିୟନର ଉତ୍ପାଦନ କରିଥିଲା <ref>{{cite web|title=''King Kong'' – DVD sales |publisher=BlogCritics.org |url=http://blogcritics.org/archives/2006/04/04/122953.php |accessdate=2007-03-04 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071014181227/http://blogcritics.org/archives/2006/04/04/122953.php |archivedate=October 14, 2007}}</ref> ==ଅଭିନେତା ବର୍ଗ== ୱାଟ୍ସ, ବ୍ଲାକ ଓ ବ୍ରାଡୀ ନିଜ-ନିଜ ଭୂମିକା ପାଇଁ ଅଧିକ ଖୁସି ଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଅଭିନେତା ମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣୀୟ କରାଯାଇ ନଥିଲା । ନିଜ-ନିଜର ଭୂମିକାର ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ, ୱାଟ୍ସ ମୂଖ୍ୟ ଏନ ଡାରୋ ଓ ଫେ ୱରେଙ୍କ ସହିତ ଦେଖା ହୋଇଥିଲେ ।<ref name=fi>{{cite news|author=Ian Spelling |url=http://www.scifi.com/sfw/issue452/interview.html |title=Peter Jackson proves with King Kong that the director, not the beast, is the true eighth wonder of the world |work=[[Science Fiction Weekly]] |date=December 2005 |accessdate=2009-06-01 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060619091002/http://www.scifi.com/sfw/issue452/interview.html |archivedate=June 19, 2006}}</ref> ଜ୍ୟାକ୍ସନ ଚାହୁଁଥିଲେ କି, ୱରେ ଏକ କ୍ୟାମିଓ ଉପସ୍ଥିତି ବନାନ୍ତୁ ଓ ସମ୍ବାଦର ଅନ୍ତିମ ପଂକ୍ତିରେ କୁହନ୍ତୁ ; କିନ୍ତୁ ୯୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପ୍ରୀ-ପ୍ରଡକ୍ସନ ଅନୁଶାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଗଲା । ବ୍ଲାକଙ୍କୁ ୨୦୦୦ ମସିହାର ଫିଲ୍ମ "ହାଇ ଫିଡେଲିଟୀ"ରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଦର୍ଶନର ଆଧାରରେ "କାର୍ଲ ଡେହ୍ନମ" ରୂପେ ନିଆ ଯାଇଥିଲା, ଯିଏ ଜ୍ୟାକ୍ସନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେ ।<ref name=Ray>{{cite book | author = Paul A. Woods | title = Peter Jackson: From Gore to Mordor | url = https://archive.org/details/peterjacksonfrom0000unse | publisher = Plexus Books | year = 2005 | isbn = 0-85965-356-0 | pages = [https://archive.org/details/peterjacksonfrom0000unse/page/176 176]–187 | chapter = Kong Cometh! | location = London}}</ref> ପ୍ରେରଣା ପାଇଁ ବ୍ଲାକ, ପି.ଟି. ବରନମ <ref>{{cite news | author = Liane Bornin | url = http://www.ew.com/ew/article/0,,702507,00.html | title = King' of the World | work = [[Entertainment Weekly]] | date = 2004-09-27 | accessdate = 2009-05-29 | archive-date = 2013-05-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130528170634/http://www.ew.com/ew/article/0,,702507,00.html | url-status = dead }}</ref>ଏବଂ ଓରସନ ୱାଲେସର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ଖୋପଡି ଦ୍ୱୀପରେ ମୂଳ ଅତିରିକ୍ତ କଳାକାର ଏକ ମିଶ୍ରଣଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ରିତ କରା ଜାଇଥିଲା । ଏସିଆ, ଆଫ୍ରିକା, ମାଓରୀର ଅଭିନେତାମାନେ ଲଗାତାର ରଞ୍ଜକତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କଳା ମେକପ ସହିତ ଛିଟିକା କରିଥିଲେ । ==ଧ୍ୱନି== '''କିଙ୍ଗ କଙ୍ଗ ଅରିଜିନାଲ ମୋଶନ ପିକ୍ଚର୍ସ ସାଉଣ୍ଡଟ୍ରାକ'''ର ରଚନା ଜେମ୍ସ ନ୍ୟୁଟନ ହାବର୍ଡ କରିଥିଲେ ; ସେ "ଦି ସିକ୍ସ ସେନ୍ସ, ଡାଇନେସର, ଆଣ୍ଟଲାଟିସ: ଦି ଲାଷ୍ଟ ଏମ୍ପାୟର ଆଣ୍ଡ ଟ୍ରେଜର ପ୍ଲାନେଟ"ର ରଚନା କରିଥିଲେ । ଜେମ୍ସ ନ୍ୟୁଟନ ହାବର୍ଡଙ୍କ ସ୍କୋରକୁ ପରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୂଳ ସ୍କୋର ପାଇଁ "ଗୋଲ୍ଡେନ ଗ୍ଲୋବ ଆୱାର୍ଡ" ପାଇଁ ନାମାଙ୍କିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.goldenglobes.org/browse/film/24379 |title=HFPA - Awards Search (King Kong) |accessdate=March 2, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120312105852/http://www.goldenglobes.org/browse/film/24379 |archivedate=March 12, 2012}}</ref> ==ପ୍ରକାଶନ== ଏହି ଫିଲ୍ମର ବିକ୍ରୟ ଅଭିଜାନ ୨୭ ଜୁନ, ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ଟ୍ରେଲର ୱାର ଅଫ ଦି ୱାର୍ଲଡରେ ଜଡ଼ିତ ସିନେମା ଘର ଗୁଡିକରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ୨୯ ଜୁନରେ ଖୋଲା ଯାଇଥିଲା । ଏହି ଫିଲ୍ମର ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ଓ '''କିଙ୍ଗ କଙ୍ଗ ଦି ଆଇସ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଅଫ ଦି ସ୍କଲ''' ନାମକ ଏକ ପ୍ରିକ୍ୱଲ ଉପନ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଲେଖା ଯାଇଥିଲା । ପୀଟର ଜ୍ୟାକ୍ସନଙ୍କର "କିଙ୍ଗ କଙ୍ଗ" ନାମକ ଏକ ବହୁ-ମଞ୍ଚ ଭିଡିଓ ଗେମ ଜାରୀ କରାଯାଇଥିଲା । '''ଦି ୱାର୍ଲ୍ଡ ଅଫ କଙ୍ଗ: ଏ ନ୍ୟାଚୁରାଲ ହିଷ୍ଟ୍ରୀ ଅଫ ସ୍କୁଲ ଆଇସଲ୍ୟାଣ୍ଡ''' ନାମକ ହାର୍ଡୱାର୍କ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଫିଲ୍ମର କାଳ୍ପନିକ ବନ୍ୟଜୀବମାନଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ପାଇଁ ୱେଟା ୱାର୍କସପର କଳାକୃତି ରହିଥିଲା । ଜ୍ୟାକ୍ସନ, ଭବିଷ୍ୟରେ କୌଣସି ସମୟ ବ୍ୟବଧାନରେ ଥ୍ରୀ-ଡିରେ ଫିଲ୍ମକୁ ପୁନର୍ବାର ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite news | author=| date= April 25, 2006| title=Film director 'sees future in 3D'| work=BBC | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4942338.stm | accessdate=2006-06-13 | location=London}}</ref> ଜ୍ୟାକ୍ସନଙ୍କୁ କିଙ୍ଗ କଙ୍ଗ ଶୁଟିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ବହୁଥର ଥ୍ରୀ-ଡି କ୍ୟାମେରା ମାଧ୍ୟମରେ ଶୁଟିଙ୍ଗ କରିବାର ଦେଖା ଯାଇଛି ।<ref>{{cite news | author=McLean, Robyn | date= November 12, 2005| title=''King Kong'' movie may go 3D| work=The Dominion Post}}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର]] 1w8juuagw5z4cumjbjlp2dbym2vbht7 0 71909 606895 596817 2026-09-24T05:28:21Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606895 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Indus Waters Treaty}} [[ଫାଇଲ:Indus_River_basin_map.svg|thumb|300x300_ପିକସେଲ|ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବିଭିନ୍ନ ନଦୀ ଦର୍ଶାଉଥିବା ମାନଚିତ୍ର]] '''ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି''' ବା '''ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ବୁଝାମଣା''' (ଇଂରାଜୀରେ '''Indus Waters Treaty''') [[ଭାରତ]] ଓ [[ପାକିସ୍ତାନ]] ମଧ୍ୟରେ ଜଳ ବିଭାଜନକୁ ଆଧାର କରି ହୋଇଥିବା ଏକ ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତି । ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ମଧ୍ୟସ୍ତତାରେ ଭାରତରୁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପ୍ରବାହିତ [[ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ]] ଓ ତାହାର ଉପନଦୀମାନଙ୍କ ଜଳକୁ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆବଣ୍ଟିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="Newsweek">{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/|author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) - Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious|date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|accessdate=28 October 2019|archive-date=29 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029010013/https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/|url-status=dead}}</ref><ref name="IWT">{{cite web|title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank|date=1960|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf|accessdate=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1|title=War over water|date=3 June 2002|accessdate=30 June 2018|publisher=The Guardian}}</ref> ୧୯୬୦ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖ ଦିନ ପାକିସ୍ତାନର [[କରାଚୀ]] ସହରରେ ଭାରତର ଭୂତପୂର୍ବ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ|ପଣ୍ଡିତ ଜୱାହରଲାଲ ନେହେରୁ]] ଓ ପାକିସ୍ତାନର ତତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆୟୁବ ଖାଁଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=How the Indus Treaty was signed|url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece|accessdate=30 October 2017}}</ref> ଏହି ବୁଝାମଣା ଅନୁସାରେ, ପୂର୍ବ ପଟର ୩ଟି ନଦୀରେ (ବେଆସ୍, ରାବୀ ଓ ଶତଲେଜ) ପ୍ରବାହିତ ବାର୍ଷିକ ୩.୩ କୋଟି ଏକର-ଫୁଟ୍ ପାଣି ଉପରେ ଭାରତର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିଲା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ପଟର ୩ଟି ନଦୀରେ (ସିନ୍ଧୁ, ଚେନାବ ଓ ଝେଲମ) ପ୍ରବାହିତ ବାର୍ଷିକ ୮ କୋଟି ଏକର-ଫୁଟ୍ ପାଣି ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିଲା ।<ref name="jk" /> ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ପାଣି ଆବଣ୍ଟନ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅଧିକ ବିବାଦୀୟ ଥିଲା । ଯେହେତୁ ପାକିସ୍ତାନର ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ପାଣି ଭାରତରୁ ଆସେ, ତେଣୁ ପଶ୍ଚିମ ପଟର ନଦୀମାନଙ୍କ ପାଣିକୁ ଭାରତ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଜଳସେଚନ, [[ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍]] ଉତ୍ପାଦନ, ଜଳ ପରିବହନ, ମତ୍ସ୍ୟ ପାଳନ ଇତ୍ୟାଦି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ ବୋଲି ଚୁକ୍ତିରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଲା । କୌଣସି ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଭାରତକୁ କିଛି ନିୟମାବଳୀର ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ହେବ । ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନର ମଧ୍ୟରେ ରହିଆସିଥିବା ଦୋଳାୟମାନ ସମ୍ପର୍କ ଯୋଗୁଁ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତ ସିନ୍ଧୁ ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀମାନଙ୍କ ଜଳକୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ପାକିସ୍ତାନରେ ବନ୍ୟା ବା ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ବୋଲି ପାକିସ୍ତାନର ଆଶଙ୍କା (ବା ଅଭିଯୋଗ) ରହିଆସିଛି । ତେଣୁ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିର ଉପକ୍ରମରେ ବନ୍ଧୁତା, ସମନ୍ୱୟ ଓ ସଦ୍ଭାବ ରକ୍ଷାକରି ଏବଂ ଉଭୟ ଦେଶଙ୍କ ଅଧିକାରର ସମ୍ମାନ କରି ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକା ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣର ଜଳ ଆବଣ୍ଟିତ କରିବା ଏହି ଚୁକ୍ତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ।<ref>{{cite web|title=Preamble of Indus water treaty|url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf|accessdate=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Indus Water Treaty: Review is not an Option|url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236|accessdate=30 July 2018}}</ref> ଚୁକ୍ତିର ଅନୁଚ୍ଛେଦ XII(୨) ଅନୁସାରେ ୧୯୬୦ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ପହିଲାଠାରୁ ଚୁକ୍ତି ଲାଗୁ ହେବା ପରଠାରୁ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଜଳ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିବାଦ ବା ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇନାହିଁ । ବିବାଦ କିମ୍ବା ଅସହମତିର ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଲେ ଚୁକ୍ତିର ନିୟମାବଳୀକୁ ଆଧାର କରି ମାମଲାର ବିଚାର କରାଯାଏ ଓ ବୁଝାମଣା ହୁଏ ।<ref>{{citation|title=Indus Water Treaty: Options for India|date=Spring 2017|url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf|journal=Scholar Warrior|publisher=Centre for Land Warfare Studies|accessdate=28 October 2017|archive-date=9 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf|url-status=dead}}</ref> ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ଓ ଗବେଷକ ମତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିୟମ ରହିବା କଥା କିନ୍ତୁ ତଥାପି ଜଳ ଆବଣ୍ଟନ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିକୁ ବିଶ୍ୱର ସଫଳ ଚୁକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିଗଣନା କରାଯାଏ ।<ref name="indus">{{citation|last1=Bakshi|first1=Gitanjali|title=Indus Equation|date=2011|url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf|publisher=Strategic Foresight Group|accessdate=28 October 2014|last2=Trivedi|first2=Sahiba}}</ref> ଚୁକ୍ତିରେ ଗୃହୀତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ ଭାରତ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଜଳର ୨୦% ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଅବଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ । କିନ୍ତୁ ଭାରତ ପଶ୍ଚିମ ପଟର ନଦୀମାନଙ୍କ ପାଣିକୁ ଘରୋଇ ଜଳଯୋଗାଣ, ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଜଳଯୋଗାଣ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପଭୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ ନାହିଁ ।<ref name="Brebbia2013">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=IBNj9hPrOXQC&pg=PA103|title=Water and Society II|author=C.A. Brebbia|date=4 September 2013|publisher=WIT Press|isbn=978-1-84564-742-1|pages=103–}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=M9OCPZDkWOEC&pg=PA27|title=Map Workbook|publisher=FK Publications|isbn=978-81-89611-79-8|pages=27–}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Chowdhury">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=_ETdsSfra9YC&pg=PA148|title=Memory Unlimited|author=Roy Chowdhury|first=Biswaroop|publisher=Diamond Pocket Books (P) Ltd.|year=|isbn=978-81-8419-017-5|location=|pages=148–}}</ref> == ଚୁକ୍ତିରେ ଗୃହୀତ ପ୍ରସ୍ତାବ == ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପଶ୍ଚିମ ପଟରେ ୩ଟି ନଦୀ (ସିନ୍ଧୁ, ଝେଲମ ଓ ଚେନାବ) ଏବଂ ପୂର୍ବ ପଟରେ ୩ଟି ନଦୀ (ବେଆସ, ରାୱି ଓ ଶତଲେଜ) ରହିଛନ୍ତି । ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିର ଅନୁଚ୍ଛେଦ-୧ ଅନୁଯାୟୀ ଚୁକ୍ତିରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ପାଞ୍ଚ ଉପନଦୀ ବ୍ୟତୀତ ସିନ୍ଧୁର ଅନ୍ୟ ଉପନଦୀ, ତ୍ରିକୋଣଭୂମିସ୍ଥ ଜୁଆରିଆ ଶାଖାନଦୀ, ନଦୀ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହ୍ରଦ ଇତ୍ୟାଦି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଅଂଶ ବୋଲି ଧରାଯିବ । ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପୂର୍ବ ପଟର ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ପାଣିର ଅନୁମତିପ୍ରାପ୍ତ ଅଂଶ ପାକିସ୍ତାନ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପରେ ଏହାର ପାଣିର ବ୍ୟବହାରର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ଭାରତକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି । ପୂର୍ବ ପଟର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ପୁଣି ପାକିସ୍ତାନ ଆଡ଼କୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ସିନ୍ଧୁ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେହିପରି ପଶ୍ଚିମ ପଟର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଭାରତରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ସମୟରେ ଭାରତ ତାହାର ଅନୁମତିପ୍ରାପ୍ତ ଅଂଶ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପରେ ଏମାନଙ୍କ ଜଳ ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ରହିଛି । ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିର ଅନୁଚ୍ଛେଦ-୪ (୧୪) ଅନୁଯାୟୀ କୌଣସି ଦେଶରେ ପାଣିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନିଯୋଗ କରାଯାଉନଥିଲେ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଜଳର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଜଳ ଉପରେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ଦେଶର ଅଧିକାରର ସ୍ଥିତି ବଦଳାଇ ପାରିବ ନାହିଁ ।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web|title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them|accessdate=2010-04-14|page=98|publisher=Global Environment and Energy in the 21st century|location=Honolulu|url-status=dead|url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf|format=pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf|archivedate=August 21, 2007}}</ref> ଚୁକ୍ତି ଲାଗୁ ହେବା ସମୟରେ ୧୦ ବର୍ଷର ସଂକ୍ରମଣ ଅବଧି ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଗଲା । ଏହି ସମୟରେ ଭାରତ ପୂର୍ବ ନଦୀମାନଙ୍କ ପାଣି ପାକିସ୍ତାନକୁ ଯୋଗାଉଥିଲା । ଏହି ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପଶ୍ଚିମ ନଦୀମାନଙ୍କରେ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ କେନାଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିର୍ମାଣ କରିବାର ସମୟ ଓ ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା । ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିର ଅନୁଚ୍ଛେଦ-୫.୧ ଅନୁଯାୟୀ ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବ ପ୍ରାନ୍ତରେ କେନାଲ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳ ସମ୍ପର୍କିତ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନକୁ ୬ କୋଟି ୨୦ ଲକ୍ଷ ୬୦ ହଜାର (୬,୨୦,୬୦,୦୦୦) ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ ପାଉଣ୍ଡ୍ ଷ୍ଟର୍ଲିଂର (କିମ୍ବା ୧୨୫ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ସୁନା) ଅନୁଦାନ ଦେବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=The struggle for power over Indus|url=http://www.thedialogue.co/struggle-power-indus/|accessdate=29 April 2018|archive-date=16 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616154036/http://www.thedialogue.co/struggle-power-indus/|url-status=dead}}</ref> ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତ ୧୦ଟି ବାର୍ଷିକ କିସ୍ତିରେ ଏହି ଅନୁଦାନ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଯୋଗାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|last1=Shreyan|first1=Sengupta|title=Transboundary water disputes|publisher=ETH Zurich|url=http://e-collection.library.ethz.ch/eserv/eth:7481/eth-7481-01.pdf|accessdate=24 September 2013|archive-date=25 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160925022442/http://e-collection.library.ethz.ch/eserv/eth:7481/eth-7481-01.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=nrcqGF3agsEC&pg=PA98&dq=Ravi+River&q=Ravi%20River|title=International and interstate river water disputes|last=Garg|first=Santosh Kumar|publisher=Laxmi Publications|year=1999|isbn=81-7008-068-1|pages=54–55}}</ref><ref name="iwt1" /> ୨୦୧୯ ମସିହାର ମୁଦ୍ରା ବିନିମୟ ହାର ଓ ସୁନାର ଦରରେ ବୃଦ୍ଧିକୁ ବିଚାର କଲେ, ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପ୍ରାୟ ୫୨୦ କୋଟି ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର୍ (୩୫୯୦୦ କୋଟି ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା) ଅନୁଦାନରେ ଦେଇଥିଲା ବୋଲି ଧରାଯିବ ।<ref>{{Cite web|title=Gold price history charts in different currencies|url=https://www.gold.org/goldhub/data/gold-prices|access-date=31 March 2019}}</ref> [[ଫାଇଲ:Sir-Creek-map.svg|thumb|300x300_ପିକସେଲ|ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ କୋରି କ୍ରିକ୍]] ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଉଭୟ ଦେଶ ଜଳର ବ୍ୟବହାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଓ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ରାଜି ହେଲେ । ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ''ସ୍ଥାୟୀ ସିନ୍ଧୁ ଆୟୋଗ'' (Permanent Indus Commission – ପିଆଇସି) ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା ଯେଉଁଥିରେ ଭଭୟ ଦେଶ ପକ୍ଷରୁ ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ପ୍ରତିନିଧି (କମିଶନର) ରହିଲେ । ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜଳ ଆବଣ୍ଟନ ନେଇ କୌଣସି ବିବାଦ ବା ମତଭେଦ ହେଲେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମାବଳୀ ଆଧାର କରି ଏହାର ସମାଧାନ କରିବା ଉକ୍ତ ଆୟୋଗର ଲକ୍ଷ୍ୟ । ଚୁକ୍ତି ପରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ତିନୋଟି ଯୁଦ୍ଧ (୧୯୬୫, ୧୯୭୧ ଓ ୧୯୯୯) ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ଆୟୋଗ ତିଷ୍ଠି ରହିଛି ଓ ପୂର୍ବବତ୍ ବିବାଦର ସମାଧାନ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି । ବର୍ଷକୁ ଥରେ ଆୟୋଗର ବୈଠକ ହୁଏ ଯେଉଁଥିରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିକାଶ, ଜଳ ବିନିଯୋଗରେ ସମନ୍ୱୟ ପନ୍ଥା ଏବଂ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିବାଦର ଦୂରୀକରଣ ପ୍ରଭୃତି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆଲୋଚିତ ହୋଇଥାଏ । ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଅପର ପକ୍ଷକୁ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବା ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ଜଣାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ । ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ତିକ୍ତ ହେଉ ବା ସୌହାର୍ଦ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ରହୁ, କିନ୍ତୁ ଆୟୋଗର ବାର୍ଷିକ ପରିଦର୍ଶନ ଓ ତଥ୍ୟ ବିନିମୟ ଧାରା ବଜାୟ ରହିଥାଏ । ସଲାଲ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ (ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା) ଉଭୟ ଦେଶର ସହମତି ପରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978|url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf|accessdate=13 June 2018}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଆଲୋଚନା ପରେ ମଧ୍ୟ ତୁଲ୍‍ବୁଲ୍ ପ୍ରକଳ୍ପର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ବିଗତ ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ସହମତି ହାସଲ ହୋଇନାହିଁ ।<ref>{{cite web|title=Wullar Barrage: An Unresolved ‘Question’|url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/|accessdate=29 August 2018}}</ref> ଅସହମତି ସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟସ୍ତତା କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାୟୀ ମଧ୍ୟସ୍ତତା ନ୍ୟାୟାଳୟ (Permanent Court of Arbitration – ପିସିଏ) ବା କୌଣସି ନିରପେକ୍ଷ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଲୋଡ଼ାଯାଇଥାଏ । ଅତୀତରେ ବଗ୍ଲିହାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ରାୟ ଏବଂ କିଶନଗଙ୍ଗା ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପର ମଞ୍ଜୁରୀ ପାଇଁ ସ୍ଥାୟୀ ମଧ୍ୟସ୍ତତା ନ୍ୟାୟାଳୟର ଆଦେଶ ଲୋଡ଼ା ଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination|url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf|accessdate=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=The Baglihar difference and its resolution process - a triumph for the Indus Waters Treaty?|date=2008|url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf|accessdate=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant|date=February 2013|url=https://pcacases.com/web/sendAttach/1681|accessdate=22 September 2017}}</ref> ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତର [[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର|ଜାମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର]]<nowiki/>ରେ ୮୫୦ ମେଗାୱାଟ୍ କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ ରାଟଲେ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପର ନିର୍ମାଣକାର୍ଯ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରିଆସୁଛି ।<ref>{{cite news|url=https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|title=Pak ‘diplomatic sabotage’ busted: India to go ahead with Ratle hydroelectric project, govt to send team to J&K|accessdate=21 January 2019|archive-date=25 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190225224015/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|url-status=dead}}</ref> ଭାରତର ଭୂଖଣ୍ଡରେ ଥିବା ରାୱି ଓ ଶତଲେଜ୍ ଅବବାହିକାର ଅଂଶରୁ ପାକିସ୍ତାନ ନିଜ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଭୂତଳଜଳ ବାହାର କରୁଥିଲେ ହେଁ ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଚୁକ୍ତିର ଅନୁଚ୍ଛେଦ – ୨ର ଉଲ୍ଲଂଘନ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ଅଭିଯୋଗ କରିନାହିଁ । ନଦୀର ନିମ୍ନାଂଶରେ ଜଳର ଶୀଘ୍ର ଅପସରଣ ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଯୋଗୁଁ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତିରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ବନ୍ୟା ଜଳ ହ୍ରାସ ପାଉଛି କିନ୍ତୁ ଏହି ବନ୍ୟାଜଳ ଭାରତର କଚ୍ଛ ଲବଣମରୁକୁ ପ୍ଳାବିତ କରୁଛି ; ଯାହା ଅନୁଚ୍ଛେଦ – ୪ (୩କ)ର ଉଲ୍ଲଂଘନ ।<ref>{{cite web|title=Indus Basin Floods|publisher=Asian Development Bank|date=2013|url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf|accessdate=20 May 2019}}</ref> ପାକିସ୍ତାନ ବାରମ୍ବାର ଭାରତ-ବିରୋଧୀ ଅଭିଯୋଗ ନେଇ ସ୍ଥାୟୀ ମଧ୍ୟସ୍ତତା ନ୍ୟାୟାଳୟ (ପିସିଏ) ବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଧ୍ୟସ୍ତତା ନ୍ୟାୟାଳୟର (ଆଇସିଏ) ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହେବା ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିର ଅବସାନର କାରଣ ହୋଇପାରେ ।<ref>{{cite news|url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world|title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration|newspaper=Arab News|accessdate=22 July 2018}}</ref> == ଇତିହାସ ଓ ପୃଷ୍ଠଭୂମି == {{multiple image|align=left|direction=horizontal|image1=Jawaharlal_Nehru_1957_crop.jpg|width1=216|caption1=ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି ସମୟରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ]]|image2=Muhammed Ayub Khan.JPG|width2=216|caption2=ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମହମ୍ମଦ ଆୟୁବ୍ ଖାଁ}} ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସମସ୍ତ ନଦୀ ମୁଖ୍ୟତଃ [[ଚୀନ|ଚୀନର]] [[ତିବ୍ବତ]] ଅଞ୍ଚଳ ଓ [[ଭାରତ|ଭାରତର]] [[ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ]] ଓ [[ଜାମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର|ଜାମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରରେ]] ଥିବା [[ହିମାଳୟ]] ପର୍ବତମାଳାରୁ ବାହାରିଛନ୍ତି । ଏହି ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ପଞ୍ଜାବ, [[ହରିଆଣା]], [[ରାଜସ୍ଥାନ]] ଓ ସିନ୍ଧ ପ୍ରଦେଶରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ପରେ [[କରାଚୀ]] ସହରର ଦକ୍ଷିଣକୁ ରହିଥିବା [[ଗୁଜରାଟ|ଗୁଜରାଟର]] କୋରି କ୍ରିକ୍‍ଠାରେ [[ଆରବ ସାଗର|ଆରବ ସାଗରରେ]] ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।<ref>{{cite web|title=Interactive map - Indus system of rivers|publisher=The Third Pole|url=https://www.thethirdpole.net/en/|accessdate=29 October 2018}}</ref> [[ପାକିସ୍ତାନ|ପାକିସ୍ତାନକୁ]] ଏହି ନଦୀମାନଙ୍କରୁ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ୧୭.୭ କୋଟି ଏକର-ଫୁଟ୍ ବା ୨୧,୮୪୦ କୋଟି ଘନ ମିଟର୍ ଜଳ ସମ୍ବଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।<ref name="pak1">{{cite web|title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1)|publisher=World Bank|url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf|accessdate=29 March 2019}}</ref> ପୂର୍ବେ ଏହି ଅବବାହିକାର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାଗ ଜଳସେଚିତ ହେଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ କେନାଲ୍ ଓ ଜଳଭଣ୍ଡାରମାନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇ ୨୦୦୯ ମସିହା ବେଳକୁ ଏହି ଅବବାହିକାରୁ ପାକିସ୍ତାନର ୪୭୦ ଲକ୍ଷ ଏକର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜଳ ପହଞ୍ଚି ପାରୁଛି । ବିଶ୍ୱରେ କୌଣସି ନଦୀ ଅବବାହିକାରୁ ଜଳସେଚିତ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ବୃହତ୍ତମ ।<ref>{{cite web|title=Pakistan: Indus Basin Water Strategy – Past, Present and Future|url=http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf|accessdate=29 August 2018|archive-date=19 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180219125230/http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf|url-status=dead}}</ref> ଇଂରେଜ ଶାସନରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିବା ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଭୂଖଣ୍ଡର ବିଭାଜନ ହୋଇ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାର ଜଳକୁ ନେଇ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ନୂତନ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦୁଇ ଦେଶ କିପରି ଭାବେ ରହି ଆସିଥିବା ଏକ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ଉପକୃତ ହେବେ ଓ କିପରି ନିଜର ଭାଗ ନେବେ ତାହା ବିବାଦର କାରଣ ହେଲା । ପୁଣି ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବିଭାଜନ ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ହେଲା ଯେ ନଦୀମାନଙ୍କ ଉତ୍ସ ଭାରତ ପଟେ ରହିଲା ଓ ସେମାନେ ପାକିସ୍ତାନ ପଟକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲେ । ଉପନଦୀମାନଙ୍କ ଜଳ ସମ୍ବଳର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଭାରତଦ୍ୱାରା ହେଲେ ଏହା ପାକିସ୍ତାନରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବେଉସା ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ପ୍ରଭାବିତ ବା ଜଞ୍ଜାଳମୟ କରିବ ବୋଲି ପାକିସ୍ତାନ ଚିନ୍ତିତ ହେଲା । ଏହି ନଦୀମାନଙ୍କ ଜଳକୁ ଉନ୍ନତିମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଭାରତର ଆକାଂକ୍ଷା ରହିବା ସ୍ୱାଭାବିକ କିନ୍ତୁ ଜଳସେଚନର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ ଅଭାବରେ ପାକିସ୍ତାନର ଦୁଇ କୃଷିପ୍ରଧାନ ପ୍ରାନ୍ତରେ କୃଷି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଧରାଶାୟୀ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଲା । ବିଭାଜନ ପରେ ପ୍ରଥମ କିଛି ବର୍ଷ ପାଇଁ ୧୯୪୮ ମସିହା ମଇ ୪ ତାରିଖରେ ପ୍ରଣୀତ ଇଣ୍ଟର୍ ଡୋମିନିୟନ୍ ଏକର୍ଡ୍ (ଦୁଇ ଔପନିବେଶିକ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ମାଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ବୁଝାମଣା) ଅନୁଯାୟୀ ଜଳ ଆବଣ୍ଟିତ ହେଲା । ଏହି ବୁଝାମଣା ଅନୁସାରେ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣର ଜଳ ଛାଡ଼ୁଥିଲା ଓ ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତକୁ ବାର୍ଷିକ ପାଉଣା ଦେଉଥିଲା । ପାକିସ୍ତାନରେ ଜଳର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ତୁରନ୍ତ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ବୁଝାମଣା ଏକ ସାମୟିକ ସମାଧାନ ଥିଲା ଓ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ପାଇଁ ପରେ ଅନେକ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ଦେଶ ନିଜ ଜିଦରେ ଅଟଳ ରହିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ବୁଝାମଣା ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ । ଭାରତୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଭାବିଲେ ଭାରତ ଉପରେ ଚାପ ନଥିଲା କାରଣ ନଦୀର ଉପର ମୁଣ୍ଡରେ ନିର୍ମାଣ କରି ପାଣି ଅଟକାଇଲେ ବା ମାତ୍ରାଧିକ ପାଣି ଛାଡ଼ିଦେଲେ ପାକିସ୍ତାନ ତଳ ମୁଣ୍ଡରେ ରହି କିଛି କରିପାରିବ ନାହିଁ ।<ref name="dawn">{{cite web|author=Adam Nayyar|title=What Indus water treaty means|url=http://www.cssforum.com.pk/css-compulsory-subjects/pakistan-affairs/33166-what-indus-water-treaty-means.html|publisher=Dawn|accessdate=29 April 2018|archive-date=29 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180429222840/http://www.cssforum.com.pk/css-compulsory-subjects/pakistan-affairs/33166-what-indus-water-treaty-means.html|url-status=dead}}</ref> ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଅନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ (International Court of Justice) ଉପସ୍ଥାପିତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ବିନା ଏହି ବିବାଦର ସମାଧାନ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଭାରତ ମନା କରିଦେଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|url=http://indiafacts.org/recalling-the-indus-water-treaty-or-nehrus-sixth-blunder/|title=Recalling the Indus Water Treaty or Nehru’s Sixth Blunder|newspaper=India Facts|accessdate=27 July 2019|archive-date=28 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190728083348/http://indiafacts.org/recalling-the-indus-water-treaty-or-nehrus-sixth-blunder/|url-status=dead}}</ref> === ମଧ୍ୟସ୍ତତା ଓ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ଭୂମିକା === ସେହି ବର୍ଷ ଟେନେସି ଭେଲି ଅଥରିଟି ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ସମିତିର ସଭାପତି ରହିଥିବା ଡେଭିଡ୍ ଲିଲିଏନ୍ଥାଲ୍ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଗସ୍ତରେ ଆସିଥିଲେ ଓ କଲିଅର୍ସ୍ ପତ୍ରିକାରେ ସେ ଅନେକ ଲେଖା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଡେଭିଡ୍‍ଙ୍କ ରୁଚି ରହିଥିଲା ଓ ତାଙ୍କ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଉଭୟ ଦେଶର ସରକାରଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ପଦାଧିକାରୀ ତାଙ୍କ ସହ ଦେଖା କରିଥିଲେ । ଯଦିଓ ଡେଭିଡ୍‍ଙ୍କ ଗସ୍ତ କଲିଅର୍ସ୍ ପତ୍ରିକାଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟୋଜିତ ଏକ ବେସରକାରୀ ଗସ୍ତ ଥିଲା, ତଥାପି ସେ ବିଭି୍ନ୍ନ ସରକାରୀ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ସମସ୍ୟାର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଏହାକୁ କମ୍ କରିବାରେ ଡେଭିଡ୍ ସହାୟକ ହୋଇପାରିବେ ବୋଲି ଆଶା ପୋଷଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଗସ୍ତରେ ଡେଭିଡ୍‍ଙ୍କୁ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସମସ୍ୟାର ଗଭୀରତା ଜଣାପଡ଼ିଲା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଏହାର ସମାଧାନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ବୋଲି ତାଙ୍କର ହୃଦବୋଧ ହେଲା । ସେ ନିଜ ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ କୁହନ୍ତି: <blockquote>'''''କାଶ୍ମୀର ପାଇଁ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧର ଅତି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଥିଲେ । ଅଶାନ୍ତ ପରିସ୍ଥିତି ଦୂର ନହେବା ଯାଏଁ କଥାବାର୍ତ୍ତା ବା ବୁଝାମଣାର କୌଣସି ସମ୍ଭାବନା ନଥିଲା । ଏହି ଶତ୍ରୁତା ଦୂର କରିବାର ଗୋଟିଏ ରାସ୍ତା ହେଲା ... ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସମନ୍ୱୟ ଆସିପାରିବ ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରାଯାଉ । ଏହି ସବୁ ବିଷୟରେ ପ୍ରଗତି ହେଲେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତା ବଢ଼ିବ ଓ ସମୟ ଆସିବ ଯେବେ କାଶ୍ମୀର ସମସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ବୁଝାମଣା ହୋଇଯିବ । ତେଣୁ ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲି ଯେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମିଳିତ ଭାବେ ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାର ଜଳ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଆବଣ୍ଟିତ କରିବାର ମାର୍ଗ ଖୋଜନ୍ତୁ ଯାହା ଉଭୟ କୃଷିପ୍ରଧାନ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ଜରୁରୀ । ନୂଆ ନଦୀବନ୍ଧ ଓ ଜଳସେଚନ କେନାଲ ନିର୍ମାଣ କରି ଉଭୟ ଦେଶ ନିଜର କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ାଯାଇ ପାରିବ । ମୁଁ ନିଜ ଲେଖାରେ କହିଛି ଯେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ମୀମାଂସା କରାଇ ପାରିବ ଓ ସିନ୍ଧୁ ବିକାଶ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଅର୍ଥନୈତିକ ସହାୟତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବ ।'''''<ref name=":0">[[Niranjan Das Gulhati|Gulhati, Niranjan D.]], ''The Indus Waters Treaty: An Exercise in International Mediation'', Allied Publishers: Bombay, 1973.</ref>{{Rp|93}}</blockquote> ଡେଭିଡ୍‍ଙ୍କ ଏହି ବିଚାର ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର (ସେତେବେଳେ International Bank for Reconstruction and Development ନାମରେ ପରିଚିତ) ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମନକୁ ପାଇଲା ତଥା ଉଭୟ ଭାରତ ସରକାର ଓ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ସହମତି ପ୍ରଦାନ କଲେ । ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ତତ୍କାଳୀନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ୟୁଗିନ୍ ବ୍ଲାକ୍ ଡେଭିଡ୍‍ଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ସବୁ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭଲ ବୋଲି ଡେଭିଡ୍‍ଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ । ୟୁଗିନ୍ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ଉଭୟ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଉନ୍ନତି ଓ ବିକାଶ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହୀ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ବିବାଦ ଏହି ବିକାଶ ପାଇଁ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ । କୌଣସି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷର ମଧ୍ୟସ୍ତତାର ବିରୋଧ କରୁଥିବା ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କଲା ଯେ ସେ ସମସ୍ୟାର କୌଣସି ବିଚାର କରିବ ନାହିଁ ବରଂ କେବଳ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା ପାଇଁ କେବଳ ମଧ୍ୟସ୍ତତା କରିବ ।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Y4VmW98hZy8C&pg=PA612&lpg=PA612&dq=lilienthal+world+bank&source=bl&ots=hflTqJ3PvB&sig=pxEXF3A4KU5HBLnjoMVtEhSIuEk&hl=en&sa=X&ei=QZZPVODsBavG7Ab984DgDA&ved=0CCcQ6AEwAQ#v=onepage&q=lilienthal%20world%20bank&f=false|title=The World Bank Since Bretton Woods|last1=Mason|first1=Edward Sagendorph|last2=Asher|first2=Robert E.|date=1973|publisher=The Brookings Institution|isbn=9780815720300|edition=First|location=Wawshington|page=612|accessdate=28 October 2014}}</ref> ୟୁଗିନ୍ ସିନ୍ଧୁ ବିବାଦର "କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା" ଏବଂ "ରାଜନୈତିକ" ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ପୃଥକୀକରଣ କରିଥିଲେ । ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନର ନେତାଙ୍କ ସହ ପତ୍ରାଳାପରେ ୟୁଗିନ୍ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦକୁ ଅଲଗା ରଖି କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅସହମତିକୁ ପ୍ରଥମେ ଦୂର କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲେ । ଐତିହାସିକ ଅଧିକାର ଓ ଆବଣ୍ଟନ ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟକୁ ଦୂରରେ ରଖି ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାର ଜଳର ଉତ୍ତମ ବିନିଯୋଗ କିପରି କରାଯାଇପାରିବ – ତାହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସେ ଏକ ଦଳ ଗଠନ କଲେ । କିଛି ଭାରତୀୟ, ପାକିସ୍ତାନୀ ଓ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ସେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ଦଳ ଗଠନ କଲେ । ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧିକାରୀମାନେ କେବଳ ପରାମର୍ଶଦାତା ଓ ଆଲୋଚନାର ନିର୍ବାହକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କଲେ । କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ଦଳକୁ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଉଦବୋଧନ ବେଳେ ୟୁଗିନ୍ ଦଳର ସଫଳତା କାମନା କରି କହିଥିଲେ : <blockquote>'''''ଡେଭିଡ୍‍ଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବର ଗୋଟିଏ ଦିଗ ମୋତେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ତାହା ହେଲା - ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ବିବାଦ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବିଦ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଓ କେବଳ ଯନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏହାର ସମାଧାନ କରିପାରିବେ । ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଏହି ଯେ ସେମାନେ ଏକ ଭାଷାରେ (ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବିଦ୍ୟାର ଭାଷା) କଥା ହୁଅନ୍ତି ଓ ସମାଧାନ ଖୋଜିବାରେ ତାଙ୍କ ପନ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଏକ ମାପଦଣ୍ଡକୁ ଅନୁସରଣ କରେ ।'''''<ref name=":0" />{{Rp|110}}</blockquote> କିନ୍ତୁ ସିନ୍ଧୁ ବିବାଦର ଆଶୁ ସମାଧାନକୁ ଚାହିଁ ବସିଥିବା ୟୁଗିନ୍‍ଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ ହେଲା ନାହିଁ । ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଜଳ ଆବଣ୍ଟନକୁ ନେଇ ରାଜି ହୋଇଯିବେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ଆଶା ରଖିଥିବା ବେଳେ, ଭାରତ କିମ୍ବା ପାକିସ୍ତାନ କେହି ନିଜ ଜିଦରୁ ହଟିଲେ ନାହିଁ । ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାର ଜଳ ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନର ପାରମ୍ପରିକ ଅଧିକାର ରହିଛି ଓ ଏହା ବିନା ପଶ୍ଚିମ ପଞ୍ଜାବ ଶୁଷ୍କଭୂମିରେ ପରିଣତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି ବୋଲି ପାକିସ୍ତାନ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିବା ବେଳେ ଭାରତ ମତ ରଖିଲା ଯେ ଭବିଷ୍ୟତରେ କିପରି ଜଳ ବିତରଣ କରାଯିବ ତାହା ଅତୀତରେ ଘଟିଥିବା ଜଳ ବିତରଣ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବ ନାହିଁ । ଭାରତୀୟ ପକ୍ଷ ଆଉ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲା ଯେ ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାର ସମସ୍ତ ପଶ୍ଚିମ ପଟର ଉପନଦୀ ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନର ଓ ପୂର୍ବ ପଟର ଉପନଦୀ ଉପରେ ଭାରତର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ରହୁ । ଯେଉଁ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଅଲଗା ରଖି ୟୁଗିନ୍ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଚାହିଁଥିଲେ ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗର ଚାପରେ ବୈଷୟିକ ଓ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶିକ୍ଷା ଜନିତ ଆଲୋଚନା ଦବିଗଲା । ଆଲୋଚନାରେ ଅଗ୍ରଗତି ହେଉନଥିବାରୁ ବିଶ୍ୟବ୍ୟାଙ୍କ ହତାସ ହୋଇପଡ଼ିଲା । ପ୍ରଥମେ ବୈଷୟିକ ସମସ୍ୟା ପରି ବୋଧ ହେଉଥିବା ଓ ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ ଦିଗକୁ ଯାଇପାରିବା ବିଷୟ ଜଟିଳତର ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଯୋଜନାର କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ ଦୂରରେ ଥାଉ, ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ଆବଣ୍ଟନର ବୈଷୟିକ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସହମତ ହେଲେ ନାହିଁ । ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି ଆଲୋଚନା ଚାଲିଲା ପରେ ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ନିଜ ସୀମିତ ଭୂମିକାରୁ ଉପରକୁ ଉଠି ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଲା । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ତିନି ପୂର୍ବ ଉପନଦୀ ଉପରେ ଭାରତର ଓ ପଶ୍ଚିମ ପଟର ୩ ନଦୀ ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନର ଅଧିକାର ରହୁ ଓ କେନାଲ୍ ନିର୍ମାଣ କରି ମିଳୁନଥିବା ଜଳର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରାଯାଉ ବୋଲି ବିଶ୍ୟବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଲା । ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଭାରତୀୟ ପକ୍ଷ ମାନିଲା କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନ ଅସହମତ ହୋଇ ରହିଲା । ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ପୂର୍ବ ତିନି ନଦୀ ଭାରତକୁ ଓ ପଶ୍ଚିମ ତିନି ନଦୀ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଆବଣ୍ଟିତ କଲା ଓ ଏହି ଆବଣ୍ଟନରେ ଅତୀତରେ ହୋଇଥିବା ବିତରଣକୁ ଉପେକ୍ଷା କରାଗଲା । ପଶ୍ଚିମ ପଞ୍ଜାବର କିଛି ଅଂଶ ମରୁଭୂମି ପାଲଟିଯିବା ଆଶଙ୍କା ଆବଣ୍ଟନରେ ପାକିସ୍ତାନର ପକ୍ଷକୁ ଦୁର୍ବଳ କରୁଥିଲା । ଭାରତ ଏକ ନୂଆ ଆବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଚାହୁଁଥିଲା ଯାହା ତା’କୁ ଦିଆଗଲା କିନ୍ତୁ ଦେଶ ବିଭାଜନ ପୂର୍ବର ସ୍ଥିତିକୁ ଆଗରେ ରଖି ଜଳ ଆବଣ୍ଟନ କରିବାର ପାକିସ୍ତାନର ଦାବୀ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ପକାଗଲା ନାହିଁ । ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତାବ ଭାରତକୁ ସୁହାଇଲା ଭଳି ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରି ପାକିସ୍ତାନର ଅଧିକାରୀମାନେ ରାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ଦଳ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାର ଧମକ ଦେଲେ । ବିନା ସଫଳତାରେ ବୁଝାମଣା ଓ ଆଲୋଚନାର ଅବସାନ ନିକଟତର ହେଲା । କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆଲୋଚନା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହୀ ନଥିଲେ । ପାକିସ୍ତାନୀ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଗୁଜବ ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା ଯେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଶତ୍ରୁତା ଯୋଗୁଁ ସିନ୍ଧୁ ବିବାଦ ଆଲୋଚନା ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା ଓ ଭାରତ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ବନ୍ଦ କରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନଥିବାରୁ ନିଜ ଯୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ପୁନର୍ବିଚାର କରୁ ।<ref>{{cite web|author=A. G. Noorani|title=War on Indus waters? (Review of ''Indus Waters Treaty'' by Ijaz Hussain)|newspaper=Frontline|date=7 July 2017|url=https://www.frontline.in/books/war-on-indus-waters/article9730422.ece}}</ref><ref>{{cite web|title=Friends Not Masters - A Political Autobiography By President Ayub Khan (pages 109 to 112)|url=https://archive.org/stream/FriendsNotMastersAPoliticalAutobiographyByPresidentAyubKhan_201705/Friends-Not-Masters-A%20Political%20Autobiography%20by-President%20Ayub-Khan-#page/n1/mode/1up|date=1967|accessdate=28 June 2018}}</ref> ଭାରତ ମଧ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ବ୍ୟଗ୍ର ଥିଲା । କଥାବାର୍ତ୍ତା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ପ୍ରକଳ୍ପର କାମ ଅଧାରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଓ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତାମାନେ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କେନାଲ୍ ଯଥା ସମ୍ଭବ କମ୍ ସମୟରେ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ।<ref>{{cite newspaper|title=India and Pakistan: An Atlantic report|newspaper=The Atlantic|date=November 1960|url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1960/11/india-and-pakistan/306376/}}</ref> ୧୯୫୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପୁଣି ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତାବ ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନୁହେଁ ବରଂ ଆଲୋଚନା ପରେ ବୁଝାମଣାରୁ ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବା ସ୍ଥିର ହେବାରୁ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆଗାମୀ ୬ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଲା ।<ref>{{citation|last=Warikoo|first=K.|title=Indus Waters Treaty: View From Kashmir|date=July–September 2005|url=http://www.himalayanresearch.org/pdf/2003-4-5/Vol09%20N3final.pdf#page=8|journal=Himalayan and Central Asian Studies|volume=9|number=3}}</ref> ବୁଝାମଣାର ଶେଷ ବାଧା ଥିଲା କେନାଲ ଓ ଜଳଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ମାଣର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା । ପାକିସ୍ତାନ ପୂର୍ବ ପଟର ନଦୀମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ହରାଉଥିବାରୁ ପଶ୍ଚିମ ପଟର ନଦୀର ଜଳ ଗଚ୍ଛିତ ରଖିବା ଜରୁରୀ ଥିଲା । ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରଥମେ ଏହି ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟର ଆର୍ଥିକ ଭାର ଭାରତକୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା ଯାହାକୁ ନେଇ ଭାରତ ରାଜି ହେଲା ନାହିଁ ।<ref>{{cite web|first=U. Z.|last=Alam|title=Water Rationality: Mediating the Indus Waters Treaty|publisher=University of Durham|date=1998|url=http://indianstrategicknowledgeonline.com/web/MEDIATING%20THE%20INDUS%20WATER%20TREATLY.pdf|accessdate=22 May 2018}}{{Dead link|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ଏଥିପାଇଁ ଏକ ଯୋଜନା କଲା । ୧୯୬୦ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖରେ କରାଚୀ ସହରରେ ପାକିସ୍ତାନ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, କାନାଡ଼ା, ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ, ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ମିଳିତ ଭାବେ ''ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକା ଉନ୍ନୟନ କୋଷ ଚୁକ୍ତି (Indus Basin Development Fund Agreement)''ରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କଲେ । ଏହି ଦେଶ ଓ ସଂସ୍ଥା ପାକିସ୍ତାନକୁ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନ ତଥା ଋଣ ଦେବାକୁ ରାଜି ହେଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://www3.austlii.edu.au/au/other/dfat/treaties/1961/2.html |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2019-11-29 |archive-date=2017-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170414085011/http://www3.austlii.edu.au/au/other/dfat/treaties/1961/2.html |url-status=dead }}</ref> ଏହା ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ବିବାଦର ବୁଝାମଣାରେ ସହାୟକ ହେଲା ଓ ସେହି ଦିନ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି ଉଭୟ ଦେଶଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେଲା । ଜଳଚୁକ୍ତି ଅନୁଚ୍ଛେଦ – ୧୧(୩) ଅନୁସାରେ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଚୁକ୍ତିର ନିୟମ ଜଳ ଆବଣ୍ଟନ ଚୁକ୍ତିରୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ପ୍ରଭାବିତ କରେନାହିଁ । <ref name="iwt1">{{cite web|title=Indus water treaty|publisher=World Bank|url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf|accessdate=28 July 2019}}</ref> ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଅତିରିକ୍ତ ଋଣ ଓ ଅନୁଦାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>http://www3.austlii.edu.au/au/other/dfat/treaties/1964/14.html</ref> === ପାକିସ୍ତାନକୁ ମିଳିଥିବା ଋଣ ଓ ଅନୁଦାନ === {| border="1" !ଦେଶ !ମୁଦ୍ରା !ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅନୁଦାନ (୧୯୬୦) !ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅନୁଦାନ (୧୯୬୪) !ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଋଣ (୧୯୬୦) !ପରବର୍ତ୍ତୀ ଋଣ (୧୯୬୪) |- |[[ଭାରତ]] |ଗ୍ରେଟ୍ ବ୍ରିଟେନ୍ ପାଉଣ୍ଡ୍ (GB£) |୬,୨୦,୬୦,୦୦୦ | | |୧୦ଟି ବାର୍ଷିକ କିସ୍ତି<sup>ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିର ଅନୁଚ୍ଛେଦ – ୫</sup> |- |[[ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ]] |ଅଷ୍ଟ୍ରେଲୀୟ ପାଉଣ୍ଡ୍ (A£) |୬୯,୬୫,୦୦୦ |୪୬,୬୭,୬୬୬ | | |- |[[କାନାଡ଼ା]] |କ୍ୟାନେଡ଼ୀୟ ଡଲାର୍ (Can$) |୨,୨୧,୦୦,୦୦୦ |୧,୬୮,୧୦,୭୯୪ | | |- |ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ |ଡଏଚ୍ ମାର୍କ୍ (DM) |୧୨,୬୦,୦୦,୦୦୦ |୮,୦୪,୦୦,୦୦୦ | | |- |[[ନିଉଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ|ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ]] |ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ପାଉଣ୍ଡ୍ (NZ£) |୧୦,୦୦,୦୦୦ |୫,୦୩,୪୩୪ | | |- |[[ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ]] |ଗ୍ରେଟ୍ ବ୍ରିଟେନ୍ ପାଉଣ୍ଡ୍ (GB£) |୨,୦୮,୬୦,୦୦୦ |୧,୩୯,୭୮,୫୭୧ | | |- |[[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]] |ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର୍ (US$) |୧୭,୭୦,୦୦,୦୦୦ |୧୧,୮୫,୯୦,୦୦୦ |୭,୦୦,୦୦,୦୦୦ |୫,୧୨,୨୦,୦୦୦ |- |ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ |ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର୍ (US$) | | |ସୁଧ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ମୁଦ୍ରାରେ ୯,୦୦,୦୦,୦୦୦<ref>{{cite web|title=Development Credit Agreement|publisher=World Bank|url=http://documents.worldbank.org/curated/en/614421468332678823/pdf/Credit-0060-Pakistan-Indus-Basin-Project-Credit-Agreement.pdf|accessdate=16 September 2018}}</ref> |୫,୮୫,୪୦,୦୦୦ (ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ମୁଦ୍ରାରେ) |} ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଜଳ ଚୁକ୍ତିରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ଭୂମିକା ହେଉଛି ଯେ କୌଣସି ପକ୍ଷ ଅରାଜି ହେଲେ ବା ଅସହଯୋଗ କଲେ ଚୁକ୍ତିର ନିୟମାବଳୀ ଅନୁସାରେ ବିବାଦର ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଚାଲୁ ରଖିବା ।<ref>Last page of the Indus Water Treaty</ref><ref name="iwt1" /> <gallery mode="packed"> ଫାଇଲ:Baglihar Dam Chenab River.JPG|ଭାରତୀୟ ଭୂମିରେ ଚେନାବ ନଦୀରେ ନିର୍ମିତ ବଗ୍ଲିହାର ନଦୀବନ୍ଧ ଫାଇଲ:Salaldam.jpg|ଚେନାବ ନଦୀରେ ନିର୍ମିତ ସଲାଲ ନଦୀବନ୍ଧ (ଭାରତ) ଫାଇଲ:Alchi Project.jpg|ଭାରତରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଆଲଚି ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ଫାଇଲ:River Jhelum.JPG|କାଶ୍ମୀର ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ଝେଲମ ନଦୀରେ ନୌବିହାର ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଫାଇଲ:Indus River - Envisat.jpg|ଲାଲ୍ ଚିହ୍ନିତ ଅଂଶ ଲବଣମରୁରେ ରହିଥିବା ସିନ୍ଧୁର ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁହାଣ (ଉପଗ୍ରହ ଚିତ୍ର) ଫାଇଲ:Nara Canal.jpg|ତ୍ରିକୋଣଭୂମିରେ ସିନ୍ଧୁର ଶାଖା ନାରା ନଦୀର ମାନଚିତ୍ର </gallery> == ଚୁକ୍ତିର ନିହିତ୍ତାର୍ଥ == ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିରୁ ଭାରତକୁ ୧୬% (ପ୍ରାୟ ୩.୩ କୋଟି ଏକର-ଫୁଟ୍) ଜଳ ମିଳୁଥିବା ବେଳେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ୮୪% (୧୭୭ କୋଟି ଏକର-ଫୁଟ୍) ଜଳ ମିଳିଥାଏ ।<ref name="pak1" /><ref>{{cite web|last=Chellaney|first=Brahma|title=India generous with its shared water resources|publisher=India Water Reivew|date=11 August 2012|url=http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8|accessdate=28 October 2014|archive-date=14 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114071953/http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8|url-status=dead}}</ref> ତେବେ ପଶ୍ଚିମ ପଟର ନଦୀମାନଙ୍କ ପାଣିରୁ ୧୨.୫ ଲକ୍ଷ ଏକର-ଫୁଟ୍ ଗଚ୍ଛିତ କରି ଭାରତ ୭,୦୧,୦୦୦ ଏକର ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳସେଚନ କରିପାରିବ, ୧୬ ଲକ୍ଷ ଏକର-ଫୁଟ୍ ପାଣି ଗଚ୍ଛିତ ରଖି ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉପଯୋଗ କରିପାରିବ ଏବଂ ୭.୫ ଲକ୍ଷ ଏକର-ଫୁଟ୍ ପାଣି ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଗଚ୍ଛିତ ରଖିପାରିବ ।<ref name="indus" /> ଏହି ଚୁକ୍ତିରୁ ମିଳୁଥିବା ଜଳ ଜାମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ଅଳ୍ପ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳସେଚନ ହୋଇପାରୁଥିବା ବେଳେ ପାକିସ୍ତାନର ୮୦% ଜମି ଜଳସେଚିତ ହୋଇପାରେ ।<ref>{{cite web|title=Geography of Jammu and Kashmir State: Irrigation – Importance and Types|publisher=Kashmiri Pandit Network|url=http://www.ikashmir.net/geography/chapter2.1.html|accessdate=28 October 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html|title=Legislative Assembly rejects PDP resolution|date=14 March 2015|newspaper=Greater Kashmir|accessdate=28 October 2015}}</ref> ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଭାରତରେ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଯେତିକି ଜଳ ଗଚ୍ଛିତ ରଖିପାରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି, ଯଦି କେବଳ ଜାମୁ-କାଶ୍ମୀରର ନଦୀମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳକୁ ବାନ୍ଧି ରଖାଯାଏ ତେବେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପଟୁମାଟି ବନ୍ଧରେ ଜମା ହେବ ।{{cn|date=November 2019}} ଜାମୁ-କାଶ୍ମୀରରେ ବନ୍ଧ ବାନ୍ଧିବାର ବିରୋଧ ନକଲେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ନିଜ ଭୂଖଣ୍ଡରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିବ ନାହିଁ । ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ଜାମୁ-କାଶ୍ମୀରରେ ଥିବା ଜଳଭଣ୍ଡାରମାନଙ୍କୁ ସଚଳ ରଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜମା ପଟୁ ମାଟି ଓ ବାଲି ଅଧିକ ଅର୍ଥ ବ୍ୟୟରେ ସଫା କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି । କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନରେ ୪୫୦୦ ମେଗାୱାଟ କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ ଡାୟମର୍-ବାଶା ବନ୍ଧ, ୩୬୦୦ ମେଗାୱାଟ କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ କାଲାବାଘ ବନ୍ଧ, ୬୦୦ ମେଗାୱାଟ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ଅଖୋରି ବନ୍ଧ, ଦାସୁ ବନ୍ଧ, ବୁଞ୍ଜି ବନ୍ଧ, ଥାକୋଟ ବନ୍ଧ, ପଟାନ ବନ୍ଧ ପରି ବହୁମୁଖୀ ଯୋଜନାର ନିର୍ମାଣ ହୋଇପାରୁଛି ।<ref name="indus" /> ଏହି ସମସ୍ତ ବନ୍ଧ ଭୂମିକମ୍ପ-ପ୍ରବଣ ବଳୟର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଓ ଦୈବାତ୍ ଭୂମିକମ୍ପ ଯୋଗୁଁ ନଦୀବନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ ପାକିସ୍ତାନରେ ସିନ୍ଧୁର ତଳମୁଣ୍ଡ ଓ କଚ୍ଛ ଲବଣମରୁ ଅତ୍ୟଧିକ ବନ୍ୟା ପ୍ଳାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି ।<ref>{{cite news|url=http://energy.economictimes.indiatimes.com/news/power/pakistans-indus-cascade-a-disaster-in-the-making/59474499|title=Pakistan's Indus Cascade - a disaster in the making|date=6 July 2017|newspaper=The Economic Times|access-date=29 November 2019|archive-date=30 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330221611/https://energy.economictimes.indiatimes.com/news/power/pakistans-indus-cascade-a-disaster-in-the-making/59474499|url-status=dead}}</ref> ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିରେ ପୁନର୍ବିଚାର ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଉ ବୋଲି ପୁରାତନ ଜାମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ରାଜ୍ୟ ବିଧାନ ସଭାରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ସର୍ବସମ୍ମତିରେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଏହାର ପୁନରାବୃତ୍ତି ଘଟିଥିଲା ।<ref name="jk">{{cite news|url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html|title=Indo-Pak and Hydro-politics|last=Khaki|first=Saadat Bilal|date=26 July 2018|newspaper=Greater Kashmir}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.greaterkashmir.com/news/kashmir/finally-j-k-hires-consultant-to-quantify-indus-water-treaty-losses/276330.html|title=Finally, J&K hires consultant to quantify Indus Water Treaty losses|date=20 February 2-18|newspaper=Greater Kashmir}}</ref> ଜାମୁ-କାଶ୍ମୀରର ତତ୍କାଳୀନ ବିଧାୟକମାନେ ମତ ରଖିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ଜାମୁ-କାଶ୍ମୀରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉପେକ୍ଷା କରି ଏହାର ନାଗରିକଙ୍କ ଅଧିକାର କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରୁଛି ।<ref>{{cite news|url=http://www.tribuneindia.com/news/jammu-kashmir/community/state-all-for-scrapping-of-indo-pak-water-treaty/299830.html|title=State all for scrapping of Indo-Pak water treaty|newspaper=Tribune India|accessdate=6 December 2017|archive-date=22 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222055442/http://www.tribuneindia.com/news/jammu-kashmir/community/state-all-for-scrapping-of-indo-pak-water-treaty/299830.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=15th International River Symposium|date=2012|chapter=Sustaining energy and food security in trans-boundary river system: case of Indus basin.|chapter-url=http://archive.riversymposium.com/index.php?element=SHAHEEN|accessdate=6 December 2017|archive-date=24 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130624154804/http://archive.riversymposium.com/index.php?element=SHAHEEN|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.newsclick.in/Hydropower-Pipe-Dream-Kashmir-Development|title=Why Hydropower is a Pipe Dream in Kashmir’s Development|accessdate=30 August 2019}}</ref> କିନ୍ତୁ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ଭାରତକୁ ଏକ ସାମରିକ ଲାଭ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି । ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିର ଅନଚ୍ଛେଦ – ୨ (୧ରୁ ୪) ଓ ଅନୁଚ୍ଛେଦ – ୩ (୨ରୁ ୩) ଅନୁସାରେ ଭାରତରେ ପ୍ରବାହିତ ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ପଟର ନଦୀ ଅବବାହିକା ଓ ପାକିସ୍ତାନର ରାୱି-ଶତଲେଜ ଅବବାହିକା ଚୁକ୍ତିର ପରିଧି ମଧ୍ୟରେ ରହିଛନ୍ତି । ଜଳ ଚୁକ୍ତିରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଜଳ ଆବଣ୍ଟନ ସମ୍ପର୍କିତ ନିୟମ ରହିଛି ।<ref>{{cite web|title=Development has always been on top of our agenda: Nitin Gadkari|newspaper=Outlook|date=2 May 2019|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|access-date=29 November 2019|archive-date=2 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502210156/https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|url-status=dead}}</ref> ଚୁକ୍ତିର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପାକିସ୍ତାନର ବୋମା ବା ଗୋଳା ବର୍ଷଣ ଯୋଗୁଁ ଭାରତରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଂଶ କୌଣସି ବନ୍ଧ, ବ୍ୟାରେଜ୍, ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ଇତ୍ୟାଦି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ଜଳ ଚୁକ୍ତି ରଦ୍ଦ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।{{citation needed|date=November 2019}} == ଚୁକ୍ତିର ପୁନର୍ବିଚାର ମତବାଦ == === କଚ୍ଛ ଲବଣମରୁ === ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଦେଶ [[ଗୁଜରାଟ|ଗୁଜରାଟକୁ]] ପୁନଃ ପ୍ରବେଶ କରି କଚ୍ଛ ଲବଣମରୁର କୋରି କ୍ରିକ୍‍କୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଛି । ତ୍ରିକୋଣଭୂମିରେ ଏହାର ଶାଖାକୁ ନାରା ନଦୀ (ବା ନାରା କେନାଲ୍) କୁହାଯାଏ ଯାହା ଶକୁର ହ୍ରଦ ହୋଇ ଆରବ ସାଗରକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ । ଭାରତର ବିନା ସହମତିରେ ପାକିସ୍ତାନ ୧୯୮୭ରୁ ୧୯୯୭ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ଲେଫ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆଉଟ୍‍ଫଲ୍ ଡ୍ରେନ୍ (Left Bank Outfall Drain - LBOD) ନିର୍ମାଣ କରିଛି । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ କଚ୍ଛ ଲବଣମରୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଗତି କରିଛି ।<ref>{{cite web|first=A. K.|last=Chaturvedi|title=Indus Water Treaty: An Appraisal|publisher=Vivekananda International Foundation|date=December 2018|url=https://www.vifindia.org/sites/default/files/indus-water-treaty-an-appraisal.pdf}}</ref><ref>[https://tribune.com.pk/story/321662/left-bank-outfall-drain-wb-needs-to-consult-sindhis-before-it-sinks-millions-of-dollars-into-project/ Left bank outfall drain: World Bank needs to consult Sindhis before it sinks millions of dollars intoproject], Tribune Pakistan.</ref> ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିର ଅନୁଚ୍ଛେଦ – ୪ (୧୦)ର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଥିବା ଏହି ସହଯୋଗୀ କେନାଲ୍‍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଲା ପାକିସ୍ତାନର ସିନ୍ଧୁ ତ୍ରିକୋଣଭୂମିକୁ ପ୍ରବାହିତ ଲବଣାକ୍ତ ଓ ପ୍ରଦୂଷିତ ପାଣିକୁ କଚ୍ଛ ଲବଣମରୁ ଦେଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ବିସ୍ଥାପିତ କରିବା ।<ref>{{cite news|url=https://www.dawn.com/news/664074|title=Revisiting the LBOD issue|date=5 October 2011|newspaper=Dawn}}</ref> ଏହି LBOD କେନାଲରେ ପାଣି ଛଡ଼ାଗଲେ ବନ୍ୟାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେବା ସହ ଏଠାରେ ରହିଥିବା ଲୁଣମରା ଜମିକୁ ଯେଉଁ ସବୁ ଜଳାଶୟରୁ ପାଣି ଆସେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/indus-river-re-enters-india/1/158976.html|title=Indus re-enters India after two centuries, feeds Little Rann, Nal Sarovar|newspaper=India Today|accessdate=22 December 2015}}</ref> LBOD କେନାଲ୍ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ବିବାଦୀୟ ସର୍ କ୍ରିକ୍‍ଠାରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ସଂଯୁକ୍ତ ହେବାର ଯୋଜନା ଥିଲେ ହେଁ ଅନେକ ବନ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ଏହାର ବାମ ତଟ ବହୁ ସ୍ଥାନରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି ଓ ଏହାର ଜଳ ଭାରତକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି ।<ref>{{cite web|title=Evolution of the Delta, the LBOD outfall system and the Badin dhands - chapters 3 & 4|date=2006|publisher=World Bank|url=http://siteresources.worldbank.org/EXTINSPECTIONPANEL/Resources/PAKNDPProgressRepANNEXES.pdf|accessdate=22 December 2015}}</ref> ଯେହେତୁ ଭାରତର ଗୁଜରାଟ ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାର ନିମ୍ନତମ ସ୍ଥାନ, ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତକୁ ଜଣାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ । ଭାରତରେ କୌଣସି ଭୌତିକ କ୍ଷତି ନ ହେବା ପାଇଁ ଚୁକ୍ତିର ଅନୁଚ୍ଛେଦ – ୪ରେ ଏପରି ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି ଏବଂ ମଧ୍ୟସ୍ତତାଦ୍ୱାରା ଏପରି ଅସହମତିର ସମାଧାନ ନ ହେବା ଯାଏଁ ନିର୍ମାଣ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଉଲ୍ଲିଖିତ ରହିଛି ।<ref>{{cite news|url=https://www.livemint.com/Politics/iuPCUnmFn62w0HTyAkgtZJ/India-Pakistan-agree-on-IWT-mandated-tours-to-both-sides-of.html|title=India, Pakistan agree on IWT mandated tours to both sides of Indus basin|newspaper=livemint|accessdate=31 August 2018|archive-date=1 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901044516/https://www.livemint.com/Politics/iuPCUnmFn62w0HTyAkgtZJ/India-Pakistan-agree-on-IWT-mandated-tours-to-both-sides-of.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://blogs.timesofindia.indiatimes.com/toi-edit-page/wrangles-over-water-as-karnataka-and-tamil-nadu-slug-it-out-pakistan-wages-a-water-war-on-india/|title=Wrangles over water: Pakistan wages a water war on India|newspaper=The Times of India blog|accessdate=22 September 2016}}</ref> === ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ପୁନର୍ବିଚାର === ୨୦୧୬ ମସିହାର [[ଉରି ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ]] ପରେ ଭାରତ ଜଳ ଚୁକ୍ତିକୁ ସମାପ୍ତ କରିବାର ଧମକ ଦେଇଥିଲା । ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି]] "ରକ୍ତ ଓ ପାଣି ଏକା ସାଥୀରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ" ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।<ref>Michael Kugelman, [https://foreignpolicy.com/2016/09/30/why-the-india-pakistan-war-over-water-is-so-dangerous-indus-waters-treaty/ Why the India-Pakistan War Over Water Is So Dangerous], Foreign Policy, 30 September 2016.</ref> କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତ ଏ ଦିଗରେ କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ ।<ref>Keith Johnson, [https://foreignpolicy-com.ezproxyd.bham.ac.uk/2019/02/25/are-india-and-pakistan-on-the-verge-of-a-water-war-pulwama-kasmir-ravi-indus/ Are India and Pakistan on the Verge of a Water War?]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Foreign Policy, 25 February 2019.</ref> କିନ୍ତୁ କାଶ୍ମୀର ଉପତ୍ୟକାରେ ଝେଲମ୍ ନଦୀ ଉପରେ ପୂର୍ବରୁ ପାକିସ୍ତାନର ଅସହମତି ଯୋଗୁଁ ଅଟକି ପଡ଼ିଥିବା ତୁଲ୍‍ବୁଲ୍ ପ୍ରକଳ୍ପର କାର୍ଯ୍ୟ ପୁନରାରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଭାରତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା ।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/india/How-India-plans-to-use-Indus-Water-Treaty-to-turn-the-heat-on-Pakistan/articleshow/54544929.cms How India plans to use Indus Water Treaty to turn the heat on Pakistan], The Times of India, 28 September 2016.</ref> ପାକିସ୍ତାନର ହସନ ଅସ୍କାରି ରିଜଭି ନାମକ ଜଣେ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ ମତ ରଖିଥିଲେ ଯେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଜଳଯୋଗାଣରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଲେ ପାକିସ୍ତାନରେ କୃଷିର ସ୍ଥିତି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବ ।<ref>{{cite web|author1=Archana Chaudhary|author2=Iain Marlow|title=Narendra Modi lays groundwork for water war in battle with Pakistan|newspaper=livemint|accessdate=23 October 2016|url=http://www.livemint.com/Politics/6PaBfiC6AbQ9PNxyUHPB4K/Narendra-Modi-lays-groundwork-for-water-war-in-battle-with-P.html}}</ref> === ଭାରତଦ୍ୱାରା ଜଳ ବ୍ୟବହାରର ବିଚାର === ୨୦୧୯ ମସିହାର [[୨୦୧୯ ପୁଲୱାମା ଆକ୍ରମଣ|ପୁଲୱାମା ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ]] ପରେ ଭାରତର ସଡ଼କ ଓ ଜଳ ସମ୍ବଳ ମନ୍ତ୍ରୀ ନିତିନ ଗଡ଼କରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ତିନି ପୂର୍ବ ନଦୀରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପ୍ରବାହିତ ସମସ୍ତ ପାଣି ପଞ୍ଜାବ, ହରିଆଣା ଓ ରାଜସ୍ଥାନରେ ନାନାବିଧ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଯୋଗ କରାଯିବ ।<ref>{{Cite web|title=Work to stop water from flowing into Pakistan has started: Govt|newspaper=The Indian Express|url=https://indianexpress.com/article/india/work-to-stop-water-from-flowing-into-pakistan-has-started-govt-5921953/|accessdate=21 August 2019}}</ref> ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ନଦୀମାନଙ୍କରେ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୨୧ କୋଟି ଏକର-ଫୁଟ୍ ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ଓ ଭାରତକୁ ଆବଣ୍ଟିତ ପୂର୍ବ ନଦୀମାନଙ୍କରୁ ଭାରତ କେବଳ ୩.୩ କୋଟି ଏକର-ଫୁଟ୍ (ସମୁଦାୟର ୧୬%) ବ୍ୟବହାର କରେ ।<ref name="pak12" /> ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପଶ୍ଚିମ ପଟର ନଦୀମାନଙ୍କରୁ ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ସୀମିତ ଜଳସେଚନ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଜଳ ମିଳିବାର ନିୟମ ରହିଛି ।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/pulwama-attack-and-indus-waters-treaty-does-india-holds-all-the-cards/article26352399.ece|title=Pulwama attack and Indus Waters Treaty: does India hold all the cards?|newspaper=The Hindu|accessdate=28 April 2019}}</ref> ୨୦୧୯ ମସିହାର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତକୁ ଆବଣ୍ଟିତ ଅଂଶର ୯୫% (୩.୧ କୋଟି ଏକର-ଫୁଟ୍) ଭାରତ ବ୍ୟବହାର କରେ ଓ ବଳକା ୫% (୨୦ ଲକ୍ଷ ଏକର-ଫୁଟ୍) ପାକିସ୍ତାନକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଯାଏ । ତିନୋଟି ନୂତନ ପ୍ରକଳ୍ପଦ୍ୱାରା ଭାରତ ଏହି ୫% ପାଣିର ଉପଯୋଗ କରିବାର ଯୋଜନା ରଖିଛି । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ - (କ) ରାୱି ନଦୀ ଉପରେ ଶାହପୁରକାନ୍ଦି ବନ୍ଧ ଯୋଜନା, (ଖ) ରାୱି-ବେଆସ୍ ସଂଯୋଗୀକରଣ ଓ (ଗ) ଜାମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ଉଝ୍ ନଦୀ ଉପରେ ଉଝ୍ ବନ୍ଧ । ପଞ୍ଜାବ, ହରିଆଣା, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ରାଜସ୍ଥାନ,  ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ଉତ୍ତରର ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଜଳକୁ ଉପଯୋଗ କରାଯାଇପାରିବ ।<ref>{{cite web|title=Will Stop India's Share Of Water Flowing To Pak, Says Nitin Gadkari: 10 Facts|newspaper=NDTV News|url=https://www.ndtv.com/india-news/government-has-decided-to-stop-our-share-of-water-which-used-to-flow-to-pakistan-tweets-minister-nit-1997270|accessdate=21 February 2019}}</ref><ref>{{cite web|title=Indus Waters Treaty 1960 : Present Status of Development in India|publisher=Government of India|url=http://pib.nic.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1565906|accessdate=25 February 2019}}</ref> == ପହଲଗାମ ଆକ୍ରମଣ ପରେ == ୨୩ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୫ରେ, ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀରର ପହଲଗାମ ର ବୈସରାନ ଉପତ୍ୟକାରେ ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ, ଭାରତ ସରକାର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସମିତି କ୍ୟାବିନେଟ୍ ବୈଠକରେ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିକୁ ସ୍ଥଗିତ କରିବା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |title=India Suspends Indus Waters Treaty, Shuts Attari Border In Strong Response To Pakistan |url=https://www.ndtv.com/world-news/india-suspends-indus-water-treaty-with-pakistan-day-after-pahalgam-terror-attack-that-killed-26-8238399 |access-date=2025-04-26 |website=NDTV |language=en}}</ref> == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ]] * [[ପାକିସ୍ତାନ]] * [[ଭାରତ-ଚୀନ ସୀମା ବିବାଦ]] * [[କାରଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ]] == ଉତ୍ସ == * Barrett, Scott: ''Conflict and Cooperation in Managing International Water Resources'', Policy Research Working Paper 1303, The World Bank, May 1994. * Michel, Aloys Arthur: ''The Indus Rivers – A Study of the Effects of Partition'', Yale University Press: New Haven, 1967. * Verghese, B.G.: ''Waters of Hope'', Oxford and IBH Publishing: New Delhi, 1990. * Indus Waters Treaty: an exercise in international mediation by [[Niranjan Das Gulhati]] [https://books.google.com/books?id=RuwlAAAAMAAJ&redir_esc=y] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ == * Ali, Saleem H. "[https://web.archive.org/web/20110719175147/http://jia.sipa.columbia.edu/files/jia/167-182_ali.pdf Water Politics in South Asia: Technocratic Cooperation in the Indus basin and beyond]", Journal of International Affairs, Spring, 2008. * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Yk7JAAAAQBAJ&pg=PA63|title=India-Pakistan: Coming Terms|author=A. Misra|date=19 July 2010|publisher=Palgrave Macmillan US|isbn=978-0-230-10978-0|pages=63–}} == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ == * {{cite web|title=Indus water treaty|publisher=World Bank|url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf|accessdate=28 July 2019}} * [http://www.ppl.nl/bibliographies/all/?bibliography=water Bibliography Water Resources and International Law] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110209113341/http://www.ppl.nl/bibliographies/all/?bibliography=water |date=2011-02-09 }} See '''Indus River'''. Peace Palace Library * [http://www.stimson.org/research-pages/the-indus-waters-treaty-a-history/ The Indus Waters Treaty: A History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160114071952/http://www.stimson.org/research-pages/the-indus-waters-treaty-a-history/ |date=2016-01-14 }}. Henry L. Stimson Center. * [http://www.youngbhartiya.com/article/the-politics-of-indo-pak-water-sharing-a-review-of-the-indus-water-treaty-1 The Politics of Indo-Pak Water-Sharing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180917105333/http://www.youngbhartiya.com/article/the-politics-of-indo-pak-water-sharing-a-review-of-the-indus-water-treaty-1 |date=2018-09-17 }}. Young Bhartiya. [[ଶ୍ରେଣୀ:ପାକିସ୍ତାନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଇତିହାସ]] c8j619ck802meqfiiqyt0xkf4dyqgkx 0 72141 606718 600696 2026-09-24T00:42:56Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606718 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Nazca Lines}} {{coord|14|43|00|S|75|08|00|W|type:city_scale:20000|display=title}} {{Infobox Historic Site | name = ନାଜ୍‍କା ଓ ପାଲ୍ପାର ରେଖା ଓ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଅଙ୍କିତ ରେଖଚିତ୍ର | image = Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 54.JPG | caption = ନାଜ୍‍କା ରେଖା ଓ ଚିତ୍ର | Area = ୭୫୩୫୮.୪୭ ହେକ୍ଟର୍ | designation1 = WHS | designation1_offname = Lines and Geoglyphs of Nasca and Palpa | designation1_type = ସାଂସ୍କୃତିକ | designation1_criteria = i, iii, iv | designation1_number =୭୦୦ | designation1_free1name = ଦେଶ | designation1_free1value = [[ପେରୁ]] | designation1_free2name = ମହାଦେଶ | designation1_free2value = [[ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା]] }} '''ନାଜ୍‍କା ରେଖା''' ବା '''ନାଜ୍‍କା ରେଖାଚିତ୍ର''' (ଇଂରାଜୀରେ '''Nazca Lines''') ଦକ୍ଷିଣ [[ପେରୁ]]ର ନାଜ୍‍କା ମରୁଭୂମିରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଅଙ୍କିତ ବିଭିନ୍ନ ରେଖା ଓ ଚିତ୍ରକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ମାଟିକୁ ଅଗଭୀର ଭାବେ ଖୋଳାଯାଇ ଏହି ସବୁ ବିରାଟ ରେଖା ଓ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଅଙ୍କିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="DorschVinzent2017" /> ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୦୦ରୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୫୦୦ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସବୁ ଅଙ୍କିତ କରାଯାଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.go2peru.com/peru_guide/nazca/nazca_lines.htm|title=Nazca Lines|date=2017-02-22|work=Guía Go2peru|access-date=2018-10-29|language=en}}</ref> ଏଥିରୁ ପ୍ରାୟତଃ ଅଧିକାଂଶ ରେଖା ସରଳ ରେଖା । କିନ୍ତୁ ତାହା ସହିତ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ବିଭିନ୍ନ ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ବୃକ୍ଷ ଓ ସାମାନ୍ୟ ରେଖାଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଙ୍କିତ ହୋଇଥିଲା । ପୃଥିବୀ ବକ୍ଷରେ ଅଙ୍କିତ ଏହି ବିଶାଳକାୟ ଝୋଟି ପରି ପ୍ରତି ଚିତ୍ର ୪୦୦ ମିଟରରୁ ନେଇ ୧.୧ କିଲୋମିଟର ଓସାରର । ସମସ୍ତ ଚିତ୍ରକୁ ମିଶାଇ ଦେଖିଲେ ଏମାନଙ୍କ ସର୍ବମୋଟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୩୦୦ କିଲୋମିଟର ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପ୍ରାୟ ୫୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର । ରେଖାମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିତ କରିବା ପାଇଁ ମାଟିରେ ୧୦-୧୫ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଗଭୀର ଗାତମାନ ଖୋଳାଯାଇଛି । ସ୍ପଷ୍ଟ ରୂପେ ବାରିହେବା ପାଇଁ ଏଠାକାର ମୃତ୍ତିକାରେ ରହିଥିବା ନାଲି-ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ଲୌହ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଉପାଦାନଯୁକ୍ତ ଗୋଡ଼ି-ମାଟି ହଟାଇ ହଳଦିଆ-ପାଉଁଶିଆ ରଙ୍ଗର ଉପମୃତ୍ତିକା ବାହାରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଳାଯାଇଛି ।<ref>{{Cite news|url=https://www.nationalgeographic.com/archaeology-and-history/archaeology/nasca-lines/|title=The Nasca Lines Are One of Peru's Mysteries|date=2010-11-08|access-date=2018-10-29}}</ref><ref name=":0"/> ପ୍ରତି ରେଖାର ପ୍ରସ୍ଥ ବା ଓସାରରେ ତଫାତ ରହିଛି କିନ୍ତୁ ଅର୍ଦ୍ଧାଧିକ ରେଖାର ଓସାର ପ୍ରାୟ ୧ ମିଟରର ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ ମାପର ।<ref name="DorschVinzent2017">{{cite book|author1=Sebastian Dorsch|author2=Jutta Vinzent|title=SpatioTemporalities on the Line: Representations-Practices-Dynamics|url=https://books.google.com/books?id=qElADwAAQBAJ&pg=PT97|date=20 November 2017|publisher=Walter de Gruyter GmbH & Co KG|isbn=978-3-11-046578-5|pages=97–}}</ref><ref name="Aveni1990">{{cite book|author=Anthony F. Aveni|title=The Lines of Nazca|url=https://books.google.com/books?id=3WAaAAAAYAAJ|year=1990|publisher=American Philosophical Society}}</ref> କିଛି ସ୍ଥାନରେ ରେଖାମାନଙ୍କ ଓସାର ୩୦.୫ ସେଣ୍ଟିମିଟର (୧ ଫୁଟ୍) ଓ ଅନ୍ୟ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଓସାର ୧.୮ ମିଟର (୬ ଫୁଟ୍) ।<ref name="DorschVinzent2017" /> ଆଖାପାଖି ପାହାଡ଼ ବା ଉଚ୍ଚସ୍ଥାନରୁ ନାଜ୍‍କା ରେଖାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିହେବ, କିନ୍ତୁ ଆକାଶରୁ (ପ୍ରାୟ ୧୫୦୦ ଫୁଟ୍ ବା ୪୫୭ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରୁ) ଏମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାନ୍ତି ।<ref name="GardnerCroix1991">''[https://books.google.com/books?id=mYPuAAAAMAAJ Gardner's Art Through the Ages: Ancient, medieval, and non-European art]''. Harcourt Brace Jovanovich; 1 January 1991. {{ISBN|978-0-15-503770-0}}.</ref><ref name="Bonnie2016">Hinman, Bonnie. ''[https://books.google.com/books?id=hQQgCwAAQBAJ&pg=PA6 Mystery of the Nazca Lines]''. ABDO; 1 January 2016. {{ISBN|978-1-68077-242-5}}. p. 6–.</ref><ref name="Aveni2000">Anthony F. Aveni. ''[https://books.google.com/books?id=J5mEfUJgno0C&pg=PA88 Between the Lines: The Mystery of the Giant Ground Drawings of Ancient Nasca, Peru]''. University of Texas Press; 2000. {{ISBN|978-0-292-70496-1}}. p. 88–.</ref> ଏକ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରେଖାରେ ପ୍ରତି ଚିତ୍ର ଅଙ୍କିତ ହୋଇଛି । ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୩୭୦ ମିଟର (୧୨୦୦ ଫୁଟ୍) ଲମ୍ବା ।<ref name="natgeo">{{cite web|url=http://science.nationalgeographic.com/science/archaeology/nasca-lines/|title=Nasca Lines – The Sacred Landscape|last1=Golomb|first1=Jason|website=National Geographic|publisher=National Geographic|accessdate=23 August 2016|archive-date=10 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910000208/http://science.nationalgeographic.com/science/archaeology/nasca-lines/|url-status=dead}}</ref> ଏଠାକାର ଶୁଷ୍କ, ଅଳ୍ପ ବାୟୁପ୍ରବାହବିଶିଷ୍ଟ ଓ ସ୍ଥିର ଜଳବାୟୁ ଯୋଗୁଁ ଏହି ରେଖାଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି । ପାଣିପାଗରେ କାଁଭାଁ ସାମାନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇ କିଛି ଚିତ୍ର ଅଳ୍ପ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଅସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତିମାନଙ୍କ ଅନୁପ୍ରବେଶ ଯୋଗୁଁ କିଛି ରେଖା କ୍ଷୟପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା ବିଷୟ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |last=Taj |first=Mitra |date=August 15, 2012 |title=Pigs and squatters threaten Peru's Nazca lines |url=https://www.reuters.com/article/2012/08/15/us-peru-nazca-squatters-idUSBRE87E0R520120815 |work=[[Reuters]] |accessdate=August 15, 2012 |archive-date=August 16, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120816094159/http://www.reuters.com/article/2012/08/15/us-peru-nazca-squatters-idUSBRE87E0R520120815 |url-status=dead}}</ref> ଚିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ସରଳ ତ ଆଉ କିଛି ଜଟିଳ । ବିଭିନ୍ନ ସରଳ ରେଖା, ଜ୍ୟାମିତିକ ଚିତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ହମିଂବର୍ଡ୍, ବୁଢ଼ିଆଣୀ, ମାଛ, ଲାମା, ଜାଗୁଆର, ମାଙ୍କଡ଼, ଝିଟିପିଟି, କୁକୁର ଓ ମଣିଷ ଆଦି ୭୦ଟି ବିଭିନ୍ନ ଜୀବଙ୍କ ଚିତ୍ର ରହିଛି । ଏହା ସହିତ ଗଛ ଓ ଫୁଲର ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।<ref name=":0" /> ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଏପରି ବିରାଟ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ ଥିଲା – ତାହାକୁ ନେଇ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଭିନ୍ନ ମତ ଦେଇଥାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣରେ ଏଗୁଡ଼ିକର ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।<ref name="Selin2013">Helaine Selin. ''[https://books.google.com/books?id=pPqPBAAAQBAJ&pg=PA286 Nature Across Cultures: Views of Nature and the Environment in Non-Western Cultures]''. Springer Science & Business Media; 17 April 2013. {{ISBN|978-94-017-0149-5}}. p. 286–.</ref><ref name="Freund2016">Richard A. Freund. ''[https://books.google.com/books?id=CH0oQUHwtrgC&pg=PA22 Digging Through History: Archaeology and Religion from Atlantis to the Holocaust]''. Rowman & Littlefield; 27 October 2016. {{ISBN|978-1-4422-0883-4}}. p. 22–.</ref><ref name="Strong2012">Mary Strong. ''[https://books.google.com/books?id=dDmLCgAAQBAJ&pg=PA33 Art, Nature, and Religion in the Central Andes: Themes and Variations from Prehistory to the Present]''. University of Texas Press; 1 May 2012. {{ISBN|978-0-292-73571-2}}. p. 33–.</ref><ref name="TannerMitchell2016">''[https://books.google.com/books?id=godPDAAAQBAJ&pg=PA110 Religion and the Environment]''. Palgrave Macmillan UK; 3 June 2016. {{ISBN|978-0-230-28634-4}}. p. 110–.</ref> ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ନାଜ୍‍କା ରେଖାଗଣଙ୍କୁ ୟୁନେସ୍କୋ (UNESCO) ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା । == ଅବସ୍ଥିତି == ପେରୁର ନାଜ୍‍କା ଓ ପାଲ୍ପା ସହର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ୮୦ କି.ମି.ରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟାପୀ ଉଚ୍ଚ ମରୁଭୂମିରେ ଏହି ସବୁ ରେଖାଚିତ୍ର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସ୍ଥାନ ପେରୁର ରାଜଧାନୀ ଲିମାଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୪୦୦ କିଲୋମିଟର ଦକ୍ଷିଣରେ ରହିଛି । ''ସାନ୍ ମିଗ୍ୱେଲ୍ ଡେ ଲା ପାସ୍କାନା'' ଗ୍ରାମ ନିକଟସ୍ଥ ୪୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁ ଚିତ୍ର ଓ ରେଖା ଏକାଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ସମସ୍ତ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଚିତ୍ର ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଇପାରିବ । ପାରାକାସ୍ ସଂସ୍କୃତିର କଳା ସହିତ କିଛି ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଥିଲେ ହେଁ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏମାନଙ୍କୁ ନାଜ୍‍କା ସଂସ୍କୃତିର ଉତ୍ପାଦ ବୋଲି କୁହନ୍ତି । ==ଇତିହାସ== ପେଡ୍ରୋ ସିଏଜା ଡି ଲ୍ୟଁ ୧୫୫୩ ମସିହାରେ ନିଜର ଏକ ପୁସ୍ତକରେ ନାଜ୍‍କା ରେଖାମାନଙ୍କୁ ଏକ ପଥ ସୂଚକ ସାଙ୍କେତିକ ଚିହ୍ନ ବୋଲି ଲେଖିଥିଲେ ଓ ଏହା ଏଇ ରେଖାମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଥମ ଉଲ୍ଲେଖ ।<ref>[https://books.google.com/books?id=w3dUAAAAcAAJ&pg=RA2-PT84#v=onepage&q&f=false page 141 Pedro Cieza de León, ''La Chronica del Peru'' (The chronicle of Peru)], (Antwerp, (Belgium): Martin Nucio, 1554), p. 141. Note: Cieza discussed the Nazca region of Peru and said that ''"y por algunas partes delos arenales se veen señales, paraque atinen el camino que han de lleuar"'' ("and in some parts of the desert are seen signals, so that they [i.e., the Indians] find the path that has to be taken").</ref> [[file:Nazca monkey.jpg|right|thumb|ମାରିଆ ରାଇଶ୍ ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ଆକାଶ ମାର୍ଗରୁ ଉଠାଇଥିବା ନାଜ୍‍କା ମାଙ୍କଡ଼ ଚିତ୍ର]] ୧୫୮୬ ମସିହାରେ ଲୁଇ ମୋଞ୍ଜୋଁ ପେରୁରେ କିଛି ପ୍ରାଚୀନ “ସଡ଼କ” ଓ ଭଗ୍ନାବଶେଷ ଦେଖିବା ବିଷୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।<ref>Luis Monzón (1586) "Descripcion de la tierra del repartimiento de los rucanas antamarcas de la corona real, jurisdicion de la ciudad de Guamanga. año de 1586." in: Marcos Jiménez de la Espada, ed., ''Relaciones geográficas de Indias: Peru'', volume 1 (Madrid, Spain: Manuel G. Hernandez, 1881), pp. 197–216. On [https://books.google.com/books?id=35oaAAAAYAAJ&pg=PA210#v=onepage&q&f=false page 210], Munzón notes seeing ancient ruins, including ''"y hay señales de calles"'' ("and there are signs of streets"). Munzón asked elderly Indians about the ruins. They told him that before the Incas, a people whom ''"llamaron ''viracochas''"'' ("they called ''viracochas''") inhabited the area, and ''"A éstos les hacian caminos, que hoy dia son vistos, tan anchos como una calle"'' ("To those [places] they made paths, that are seen today, as wide as a street").</ref> ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ଯଦିଓ ଏହି ରେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଆଖପାଖର ପାହାଡ଼ରୁ ଦେଖି ଆସୁଥିଲେ, ପେରୁର ସେନାବାହିନୀ ଓ ଘରୋଇ ବିମାନଚାଳକମାନେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ରେଖାଚିତ୍ରକୁ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିଥିଲେ । ୧୯୨୭ ମସିହାରେ ପେରୁର ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ତୋରିବିଓ ମେହିଆ ଜେସ୍ପେ ଆଖ ପାଖର ପାହାଡ଼ରେ ଭ୍ରମଣ କରିବା ସମୟରେ ଏହି ରେଖା ସବୁ ଦେଖିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଏହି ବିଷୟ ପରିପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।<ref>Mejía Xesspe, Toribio (1939) "Acueductos y caminos antiguos de la hoya del Río Grande de Nazca" (Aqueducts and ancient roads of the Rio Grand valley in Nazca), ''Actas y Trabajos Cientificos del 27 Congreso Internacional de Americanistas'' (Proceedings and scientific works of the 27th international congress of American anthropologists), '''1''': 559–569.</ref> ଆମେରିକାର ଲଂଗ୍ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପଲ୍ କୋସୋକ୍ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ଐତିହାସିକ ଓ ଗବେଷକ ଯିଏ ନାଜ୍‍କା ରେଖା ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଥମେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ୧୯୪୦-୪୧ ମସିହାରେ ପ୍ରାଚୀନ ପେରୁର ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ଗବେଷଣା କରୁଥିବା ସମୟରେ ଥରେ ସେ ନାଜ୍‍କା ରେଖାଙ୍କ ଉପର ଦେଇ ବିମାନରେ ଯାଉଥିଲେ ଓ ଭୂମିରେ ତାଙ୍କୁ ପକ୍ଷୀର ଏକ ବିଶାଳ ଚିତ୍ର ଦେଖାଗଲା । ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ବେଳକୁ ରେଖାଗୁଡ଼ିକ କିପରି ରୂପ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ତାହା ମଧ୍ୟ ସେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ରେଖାମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଅଙ୍କନ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଗବେଷଣା ଆରମ୍ଭ କଲେ । [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]]ର ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ରିଚାର୍ଡ୍ ଶେଡେଲ୍ ଓ ଲିମାରେ ବାସ କରୁଥିବା ଜଣେ ଜର୍ମାନ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ଓ ଗଣିତଜ୍ଞ ମାରିଆ ରାଇଶ୍ ପଲ୍‍ଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ ଯେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଦିଗବଳୟର କେଉଁଠାରୁ ଉଦୟ ହୁଅନ୍ତି ତାହା ରେଖା ଓ ଚିତ୍ରମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଇଙ୍ଗିତ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ, ଐତିହାସିକ ଓ ଗଣିତଜ୍ଞମାନେ ଏହି ରେଖାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଗବେଷଣା କରି ଆସୁଛନ୍ତି । ନାଜ୍‍କା ରେଖା କାହିଁକି ଅଙ୍କାଗଲାଠାରୁ ଏଗୁଡ଼ିକ କିପରି ଅଙ୍କିତ ହେଲା – ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ସହଜ । ନାଜ୍‍କା ଲୋକେ ସରଳ ଓ ସାମାନ୍ୟ ଖୋଦନ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ରେଖାମାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବେ ବୋଲି ଗବେଷକମାନେ କହିଛନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ କିଛି ରେଖା ଶେଷରେ କାଠର କୀଳା ପୋତାଯାଇଥିବା ଜଣା ପଡ଼ିଛି । ଏହି କୀଳାର କାର୍ବନ ଡେଟିଂ କରି ରେଖାମାନଙ୍କ ସମୟକାଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିଲା । ଲେଖକ ଏରିକ୍ ଭୋନ୍ ଡେନିକେନ୍ ନିଜ ପୁସ୍ତକ “ଚ୍ୟାରିଅଟ୍ସ ଅଫ୍ ଦ ଗଡ୍ସ”ରେ ଦାବୀ କରିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହରୁ ଲୋକେ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ସଙ୍କେତ ଦେବା ପାଇଁ ଏହି ସବୁ ରେଖା ଅଙ୍କିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite book |last1=von Däniken |first1=Erich |title=Chariots of the Gods? |url=https://archive.org/details/chariotsofgodsun00dnik |date=1969 |publisher=Souvenir Press, Ltd. |location=London |isbn=978-0-285-62911-0 |pages=[https://archive.org/details/chariotsofgodsun00dnik/page/30 30]-2 |edition=1989}}</ref> କିନ୍ତୁ ଜୋ ନିକେଲ୍ ନାଜ୍‍କା ସମୟର ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରି ଏପରି ଚିତ୍ରର ନକଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ଓ “ସାଇଣ୍ଟିଫିକ୍ ଆମେରିକାନ୍” ପତ୍ରିକା ଏହାକୁ ଅବିକଳ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଥିଲା ।<ref>[https://books.google.com/books?id=1V-BIdlc9YEC&pg=PA6&dq=joe+nickell+nazca+lines&cd=1#v=onepage&q=nazca&f=false Nickell, Joe (2005). ''Unsolved History: Investigating Mysteries of the Past''], The University Press of Kentucky {{ISBN|978-0-8131-9137-9}}, pp. 13–16</ref> ସୁଚିନ୍ତିତ ଯୋଜନା ଓ ସରଳ ଉପକରଣଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଆକାଶମାର୍ଗରୁ ନିରୀକ୍ଷଣ ବିନା ଅଳ୍ପ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇ କିଛି ଦିନରେ ଏପରି ଚିତ୍ର ଅଙ୍କିତ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ନିକେଲ୍ ପ୍ରମାଣ କରିବା ସହିତ ଏରିକ୍‍ଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱ ଭ୍ରମାତ୍ମକ ବୋଲି ମତ ଦେଇଥିଲେ ।<ref name="reece"/> ଅଧିକାଂଶ ରେଖା ମାଟିକୁ ସରଳ ରୈଖିକ ଭାବେ ୧୦-୧୫ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଗଭୀର ଖୋଳି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ସବୁ ଗାତ ଖୋଳିବା ଯୋଗୁଁ ଉପର ସ୍ତରର ଲୌହ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଉପାଦାନଯୁକ୍ତ ନାଲି-ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ଗୋଡ଼ି, ମାଟି ପ୍ରଭୃତି ହଟିଯାଇଛି । ଫଳରେ ନିମ୍ନ ସ୍ତରର ଫିକା ହଳଦିଆ-ପାଉଁଶିଆ ରଙ୍ଗର ଉପମୃତ୍ତିକା ଦେଖାଯାଉଛି । ଗାଢ଼ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଫିକା ରେଖା ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟତା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି । ନିମ୍ନ ସ୍ତରର ଉପମୃତ୍ତିକାରେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଚୂନ ରହୁଥିବାରୁ ଓ ସକାଳର କାକର ମିଶି ଏହା କଠିନ ହୋଇଯାଇଥିବାରୁ ନାଜ୍‍କା ରେଖାଗୁଡ଼ିକ ଅବକ୍ଷୟରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଆସିଛନ୍ତି । ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ନାଜ୍‍କା ଲୋକେ ଅନେକ ବିରାଟକାୟ ସରଳ ଓ ବକ୍ର ରୈଖିକ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କିତ କରିଥିଲେ । ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ, ଏପରି ବଡ଼ ଧରଣର ଚିତ୍ର ସମୂହର ଯୋଜନା କରିବା ଜଟିଳ : ୪୫୦ ବର୍ଗ କି.ମି. ପରିମିତ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିତ୍ରଟି ୩୭୦ ମିଟର ବଡ଼ ।<ref name="natgeo"/> ମପାଯାଇଥିବା କିଛି ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ହମିଂବର୍ଡ୍ ଚଢ଼େଇର ଚିତ୍ରଟି ୯୩ମି. ଲମ୍ବା, କୋଣ୍ଡୋର୍ ଚଢ଼େଇର ଚିତ୍ର ୧୩୪ ମି. ଲମ୍ବା, ମାଙ୍କଡ଼ ଚିତ୍ର ୯୩ ମି.×୫୮ ମି. ଓ ବୁଢ଼ିଆଣୀ ଚିତ୍ରଟି ୪୭ ମିଟର ଲମ୍ବା । ନାଜ୍‍କା ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ଶୁଷ୍କ, ଅଳ୍ପ ବାୟୁପ୍ରବାହବିଶିଷ୍ଟ ଓ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିବା ଯୋଗୁଁ ଏହି ରେଖାଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱତଃ ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି । ନାଜ୍‍କା ମରୁଭୂମି ପୃଥିବୀର ଶୁଷ୍କତମ ମରୁଭୂମିଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଓ ଏଠାରେ ବର୍ଷବ୍ୟାପୀ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୨୫° ସେଲସିୟସ୍ ରହିଥାଏ । ଅଧିକ ବାୟୁପ୍ରବାହ ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣିର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ରେଖାଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇନାହିଁ । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ [[ଜାପାନ]]ର ୟାମାଗାତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଏକ ଦଳ ଆଉ ଦୁଇଟି ଛୋଟ ଚିତ୍ରର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମଣିଷ ମୁଣ୍ଡ ପରି ଦିଶୁଥିବା ଚିତ୍ରଟି ନାଜ୍‍କା ସଂସ୍କୃତିର ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା ତାହା ପୂର୍ବର ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି । ପଶୁ ପରି ଦିଶୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଚିତ୍ରଟିର ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇପାରି ନାହିଁ । ନାଜ୍‍କାରେ ଆଗାମୀ ୧୫ ବର୍ଷ ଧରି ଗବେଷଣା କରିବା ପାଇଁ ୨୦୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଏକ ଗବେଷଣାଗାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ନେଇ ସେହି ବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା । ଏହି ଦଳ ୨୦୦୬ ମସିହାରୁ ନାଜ୍‍କାରେ ଗବେଷଣା କରି ଆସୁଛି ଓ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ଟି ଭୂଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ରର ଆବିଷ୍କାର କରିଛି ।<ref>{{cite news|title=Team finds more Peru geoglyphs|url=http://www.japantimes.co.jp/text/nn20110120a6.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120715002321/http://www.japantimes.co.jp/text/nn20110120a6.html|archivedate=2012-07-15|accessdate=9 April 2012|newspaper=Japan Times|date=Jan 20, 2011}}</ref><ref>{{cite news|title=University to open center at Nazca Lines|url=http://www.japantimes.co.jp/text/nn20120322b3.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120326155532/http://www.japantimes.co.jp/text/nn20120322b3.html|archivedate=2012-03-26|accessdate=9 April 2012|newspaper=Japan Times|date=March 22, 2012}}</ref> ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସ୍ମିଥ୍‍ସନିଆନ୍ ପତ୍ରିକାରେ ୩ ଜଣ ଜାପାନୀ ଗବେଷକଙ୍କ ଦଳ କିଛି ପକ୍ଷୀ ଚିତ୍ରକୁ ଚିହ୍ନଟ ବା ପୁନଃ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲା ।<ref>[https://www.smithsonianmag.com/smart-news/scientists-identify-exotic-birds-depicted-perus-mysterious-nazca-lines-180972469/ "Scientists Identify Exotic Birds Depicted in Peru’s Mysterious Nazca Lines"]</ref> ଜାପାନର ୟାମାଗାତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଆଇ.ବି.ଏମ୍. (IBM) କମ୍ପାନୀର ଜାପାନୀ ଶାଖା ୧୪୩ଟି ନୂଆ ଚିତ୍ର ଆବିଷ୍କୃତ ହେବା ବିଷୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web | url =https://www.yamagata-u.ac.jp/en/information/info/20191115_01/ |title=143 New Geoglyphs Discovered on the Nasca Pampa and Surrounding Area|publisher=Yamagata University| date=15 November 2019| accessdate 18 November 2019=}}</ref> ==ପ୍ରାଚୀନ ପାରାକାସ୍ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପାଲ୍ପା ରେଖାଚିତ୍ର== ନାଜ୍‍କାରୁ ଅନତି ଦୂରରେ ପେରୁର ପାଲ୍ପା ମରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ନିକଟରେ ୨୫ଟି ଭୂମିଚିତ୍ର ନୂତନ ଭାବେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସବୁ ଚିତ୍ରକୁ ପାରାକାସ୍ ଚିତ୍ର କୁହାଯାଏ । ଏହି ସମସ୍ତ ଚିତ୍ର ନାଜ୍‍କା ରେଖା ଓ ଚିତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି । ପ୍ରାଚୀନ ପେରୁରେ ବାସ କରିଥିବା ପାରାକାସ୍ ନାମକ ସ୍ଥାନୀୟ ଜାତିର ଲୋକେ ଏହା ଅଙ୍କିତ କରିଥିଲେ ।<ref> [https://www.reuters.com/article/us-peru-archaeology/archaeologists-discover-new-geoglyphs-near-nazca-lines-in-peru-idUSKCN1IT1TG www.reuters.com] </ref> ଏହି ଜାତିର ଲୋକେ ହିଁ ପାରାକାସ୍ କାଣ୍ଡେଲାବ୍ରା ଭୂମିଚିତ୍ରର ସ୍ରଷ୍ଟା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ପାରାକାସ୍ ସଂସ୍କୃତି ନାଜ୍‍କା ସଂସ୍କୃତି ପୂର୍ବରୁ ବିକାଶ ଲାଭ କରିଥିଲା ଏବଂ ନାଜ୍‍କା ସଂସ୍କୃତି ଏହାଠାରୁ ପ୍ରେରିତ ବା ପ୍ରଭାବିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତମାନେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବା ଡ୍ରୋନ୍‍ମାନ ପାଲ୍ପା ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂ-ଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ରର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଓ ଏଗୁଡ଼ିକ ପାଲ୍ପା ସଂସ୍କୃତି ସହ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି ଜଣା ପଡ଼ିଥିଲା । ଉଭୟ ନାଜ୍‍କା ଓ ପାଲ୍ପା ରେଖାଚିତ୍ରମାନଙ୍କ ସମୟ, ଚିତ୍ରର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ଅଙ୍କିତ ସ୍ଥାନରେ ତାରତମ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।<ref>Greshko, Michael, [https://news.nationalgeographic.com/2018/04/new-nasca-nazca-lines-discovery-peru-archaeology/ Exclusive: "Massive Ancient Drawings Found in Peruvian Desert"], ''National Geographic'', 5 April 2018</ref> ପାଲ୍ପା ଚିତ୍ରର ସହ-ଆବିଷ୍କାରକ ପେରୁର ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ଲୁଇ ହାଇମେ କାଷ୍ଟିଲୋ ବଟର୍ସ କୁହନ୍ତି ଯେ ଅଧିକାଂଶ ପାଲ୍ପା ଚିତ୍ରରେ ସୈନ୍ୟ ଓ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ । ==ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ== [[file:NEO nazca lines big.jpg|right|thumb|ନାଜ୍‍କାର ଏକ ଅଂଶର ଉପଗ୍ରହ ଚିତ୍ର (ଏଠାରେ ଡାହାଣ ପଟଟି ଉତ୍ତର ଦିଗ, ଦିଗ ବାରେଣୀ: {{coord|14|43|S|75|08|W|}})]] ନୃଜାତି ବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ନାଜ୍‍କା ରେଖାମାନଙ୍କର ଅଧ୍ୟୟନ କରି ଏହା ଅଙ୍କନ କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଆସିଛନ୍ତି । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ମତ ଅନୁସାରେ ଆକାଶରେ ରହୁଥିବା ଦେବାଦେବୀମାନେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ନାଜ୍‍କା ଲୋକେ ଏପରି ବିରାଟକାୟ ଚିତ୍ର ଓ ରେଖାମାନ ଅଙ୍କିତ କରିଥିଲେ । ଏହି ରେଖାଚିତ୍ରମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ମହାକାଶବିଜ୍ଞାନ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବିଜ୍ଞାନ ସହିତ ରହିଛି ବୋଲି ପଲ୍ କୋସୋକ୍ ଓ ମାରିଆ ରାଇଶ୍ ମତ ରଖିଥିଲେ । ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସମୟରେ ମହାଜାଗତିକ ଗ୍ରହ, ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ ଦିଗବଳୟର କେଉଁ ଦିଗରୁ ଉଦୟ ଅସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି – ତାହା ଜଣାଇବା ପାଇଁ ଏହି ସବୁ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କିତ କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରାଗୈତିହାସିକ ସଂସ୍କୃତିରେ (ଯଥା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର କାହୋକିଆସ୍ଥ ମିଶିସିପି ସଂସ୍କୃତି, ଇଂଲଣ୍ଡର ଷ୍ଟୋନ୍ ହେଞ୍ଜ୍ ଓ ଏପରି ଅନେକ) ଜ୍ୟୋତିଷ ଓ ମହାକାଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ଆଧାର କରି ଅନେକ କଳାକୃତି ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ନାଜ୍‍କା ରେଖା ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ବୋଲି ଏହି ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ଦୁଇ ବିଜ୍ଞାନୀ ଜେରାଲ୍‍ଡ୍ ହକିନ୍ସ ଓ ଆନ୍ଥୋନି ଆଭେନି ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ନିଜ ମତ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ ସହିତ ନାଜ୍‍କା ରେଖାର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ ।<ref name="isbn0-8160-2581-9">{{cite book |author=Cameron, Ian |title=Kingdom of the Sun God: A History of the Andes and Their People |publisher=Facts on File |location=New York |date=1990 |page=46 |isbn=0-8160-2581-9 |oclc= |doi= |accessdate= |url=https://archive.org/details/kingdomofsungodh00came }}</ref> ମାରିଆ ରାଇଶ୍‍ଙ୍କର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଥିଲା ଯେ ନାଜ୍‍କାର କିଛି ବା ସମସ୍ତ ରେଖା କୌଣସି ନା କୌଣସି ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜର ପ୍ରତୀକ । ୧୯୯୮ ମସିହା ବେଳକୁ ରାଇଶ୍‍ଙ୍କ ଅନୁପନ୍ଥୀ ଓ ଚିକାଗୋର ଆଡ୍ଲର୍ ପ୍ଲାନେଟାରିୟମ୍‍ର ବରିଷ୍ଠ ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନୀ ଫିଲିସ୍ ପିଟ୍ଲୁଗା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ସବୁ ଚିତ୍ର ଆକାଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ଏକ କଳାତ୍ମକ ପ୍ରତିଫଳନ ମାତ୍ର । ଦ ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ସେ ଏହି ଚିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ''ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜ ନୁହେଁ ବରଂ [[ଆକାଶଗଙ୍ଗା]]ର ଆଲୋକିତ ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ତମସାଚ୍ଛନ୍ନ ଅଂଶର ପରିପ୍ରକାଶ'' ବୋଲି କହିଥିଲେ ।<ref>[https://www.nytimes.com/1998/06/15/world/maria-reiche-95-keeper-of-an-ancient-peruvian-puzzle-dies.html?pagewanted=all ROBERT McG. THOMAS Jr, "Maria Reiche, 95, Keeper of an Ancient Peruvian Puzzle, Dies"], ''The New York Times,'' 15 June 1998</ref> ଫିଲିସ୍ ପିଟ୍ଲୁଗା କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସହାୟତାରେ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ସଂରଚନା ଓ ନାଜ୍‍କା ରେଖାର ତୁଳନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ ବୁଢ଼ିଆଣୀ ଚିତ୍ରଟି ମୃଗ (ବା କାଳପୁରୁଷ) ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜର (Orion constellation) ଏକ ବକ୍ର ପ୍ରତିଫଳନ ପରି । ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ଯେ ବୁଢ଼ିଆଣୀ ଚିତ୍ରର ୩ଟି ରେଖା ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜର ତିନୋଟି ନକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ କୋଣ ଅନୁସାରେ ଅଙ୍କିତ । ଆନ୍ଥୋନି ଆଭେନି କିନ୍ତୁ ଏହି ମତର ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ୧୨ଟି ରେଖାର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥିବାରୁ ଆନ୍ଥୋନି ଏହି ମତବାଦକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ । ଆନ୍ଥୋନିଙ୍କ ଅନୁସାରେ : ମୁଁ ତାଙ୍କ (ଫିଲିସ୍‍ଙ୍କ ପିଟ୍ଲୁଗାଙ୍କ) ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସପକ୍ଷରେ କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ପାଇଲିନାହିଁ । ଚୟନ କରାଯାଇଥିବା ରେଖାମାନଙ୍କ ଆଧାର, କ୍ଲାର୍କସନ୍ ଓ ସିଲ୍‍ଭର୍‍ମ୍ୟାନ୍ ପାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଭୃତିକୁ ସେ ଉପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳର ସଂସ୍କୃତି ବା ଅର୍ଟୋନ୍‍ଙ୍କ ଉଚ୍ଚଭୂମିସ୍ଥ ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜ ପରିପ୍ରକାଶ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରୁନାହିଁ । ଐତିହାସିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସେ ଚାହୁଁଥିବା ପାମ୍ପା ତାଙ୍କୁ ମିଳିଲା ନା ନାହିଁ ବୋଲି ଜାକେଟା ହକ୍ସଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଯଥାର୍ଥ ।<ref>Aveni, Anthony F. ''Between the Lines: The Mystery of the Giant Ground Drawings of Ancient Nasca, Peru ''. Austin, Texas: University of Texas Press. 1 July 2006 {{ISBN|0-292-70496-8}} p.205 [https://books.google.com/books?id=J5mEfUJgno0C&pg=PA204&dq=pitluga+nazca+lines&ei=zpVES4LGEJ-SygTgp53oBw&client=firefox-a&cd=1#v=onepage&q=&f=false]</ref></blockquote> ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଆଲବର୍ଟୋ ରସେଲ୍ କ୍ୟାଷ୍ଟ୍ରୋ ଏହି ଚିତ୍ରମାନଙ୍କର ବହୁମୁଖୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରହିଥିବା ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ସେ ଏହି ରେଖା ଓ ଚିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ତିନୋଟି ବର୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ବର୍ଗର ରେଖାମାନ ଜଳସେଚନ ଓ ଭୂମି ଆବଣ୍ଟନ ପାଇଁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଗର ରେଖାଗୁଡ଼ିକ ଆଖପାଖର ମୁଣ୍ଡିଆ ଓ ପଥର ସ୍ତୁପର ଅକ୍ଷ ରୂପେ ଏବଂ ତୃତୀୟ ବର୍ଗର ରେଖାଚିତ୍ର ମହାକାଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଥିଲେ ।<ref> Rossel Castro, Albert. (1977) ''Arqueología Sur del Perú'', Lima: Editorial Universo</ref> [[file:Nazca Lines SPOT 1311.jpg|left|thumb|ସ୍ପଟ୍ (SPOT) ଉପଗ୍ରହରୁ ନାଜ୍‍କା ରେଖା]] ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ଜନ୍ ରାଇନ୍‍ହାର୍ଡ୍ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ, ନୃଜାତି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଦେଇ ନାଜ୍‍କା ଧର୍ମ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପାହାଡ଼, ଜଳାଶୟ ପ୍ରଭୃତିର ଗୁରୁତ୍ୱ ଥିବା ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁସାରେ ନାଜ୍‍କା ରେଖାସମୂହର ଜଳର ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାଦ୍ୱାରା ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନର ବୃଦ୍ଧି କାମନା କରିବା ପ୍ରଭୃତି ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଥିଲା । ତାଙ୍କ ଅନୁମାନରେ ଏହି ସବୁ ରେଖା ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ଆସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ପବିତ୍ର ରାସ୍ତା ଥିଲା ଓ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଦେବାଦେବୀଙ୍କୁ ତୁଷ୍ଟ କରିବାର ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ଚିତ୍ରର ଅର୍ଥ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଅଜଣା । ମିଶର ଓ ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ ସ୍ୱିସ୍ କଳାକୃତି ଐତିହାସିକ ଅନ୍ରି ଷ୍ଟିର୍ଲିନ୍ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ଏକ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତମାନଙ୍କୁ ମିଳିଥିବା ପାରାକାସ୍ ସଂସ୍କୃତିର ମୃତ ଶରୀର (ମମ୍ମି) ଦେହରେ ଗୁଡ଼ା ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଚୀନ କନାର ନାଜ୍‍କା ରେଖା ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରହିଥିବା ବିଷୟ ସେ ନିଜ ପୁସ୍ତକରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ।<ref>Stierlin (1983)</ref> ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକେ ଏହି ସବୁ ଦୀର୍ଘ ରେଖା ଓ ଜ୍ୟାମିତିକ ଚିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଲମ୍ବା ସୂତା ଓ କପଡ଼ା ତିଆରି କରୁଥିଲେ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି । ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସବୁ ଗବେଷକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରି ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କପଡ଼ା ଓ ନାଜ୍‍କା ରେଖାରେ ରହିଥିବା ବହୁ ସମାନତା ବିଷୟରେ ଜଣା ପଡ଼ିଛି । ପାରାକାସ୍ ଓ ନାଜ୍‍କାର ଏକା ପ୍ରକାରର ସଂସ୍କୃତି ଯୋଗୁଁ ଏହି ସବୁ ସମାନତା ରହିପାରେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି । ମାର୍କସ୍ ରାଇଣ୍ଡେଲ୍ ଓ ଜନି କ୍ୱାଡ୍ରାଡ଼ୋ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ନାଜ୍‍କା ଚିତ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଥମେ ସୁଚିନ୍ତିତ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ୧୯୯୬ରୁ ସେମାନେ ୬୫୦ରୁ ଅଧିକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନ କରି ତଥ୍ୟକୁ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ନାଜ୍‍କା ରେଖା ଓ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ମାଟିପାତ୍ରର ଚିତ୍ରକୁ ସେମାନେ ତୁଳନା କରିଥିଲେ । ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସେମାନେ ଏହି ସବୁ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୬୦୦-୨୦୦ କାଳର ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିଥିଲେ ।<ref>Reindel and Wagner, 2009</ref> ଭୂପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ଓ ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଜନ୍‍ସନ୍ ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନୀତ ହୋଇଥିଲେ ଯେ କିଛି ନାଜ୍‍କା ରେଖାଚିତ୍ର ସବୁ ଜଳବାହକ ନାଳ ପରି କ୍ଷୁଦ୍ର କୁଣ୍ଡମାନଙ୍କରେ ଜଳ ଗଚ୍ଛିତ ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହେଉଥିଲା ।<ref> Johnson et al. 2002 </ref> ନିକୋଲା ମାସିନି ଓ ଜିସେପୋ ଓରେଫିକି ନାଜ୍‍କାରୁ ଦଶ କିଲୋମିଟର ଦକ୍ଷିଣକୁ ଥିବା ପାମ୍ପା ଡି ଆଟାର୍କୋଠାରେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ ନାଜ୍‍କା ଚିତ୍ର ଓ ନିକଟରେ ଥିବା କାହ୍ୱାଚି ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ଧାର୍ମିକ ଓ କାର୍ଯ୍ୟାତ୍ମକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଥିଲା ।<ref> Masini et al. 2016</ref> ରିମୋଟ୍ ସେନ୍ସିଂ ପଦ୍ଧତିର ବିନିଯୋଗ କରି ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆକାର ଓ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟର ୫ଗୋଟି ଚିତ୍ରର ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।<ref> Masini et al. 2016, p. 239</ref> ସେଥିରୁ ଗୋଟିଏ ଚିତ୍ର ଉତ୍ସବ ବା ପର୍ବରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ, ଆଉ ଗୋଟିଏ ଦିଗ ଓ ବେଳା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ବୋଲି ସେମାନେ ମତ ଦେଇଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରି ଏହି ଦୁଇ ଇଟାଲୀୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ନାଜ୍‍କା ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଧର୍ମ, କୃଷି, ସାମାଜିକ ସମାରୋହ, ତୀର୍ଥ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଶ୍ୱାସ ସହ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।<ref>Masini et al. 2016, p. 277</ref> ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମତବାଦ== ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମତବାଦ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଏହି ଯେ ଜଳସେଚନ ବା ଧାର୍ମିକ ସମାରୋହରେ ଜଳ ଅଣାଯିବା ପାଇଁ ନାଜ୍‍କା ରେଖାମାନ ଅଙ୍କିତ ହୋଇଥିଲେ । ବୁଢ଼ିଆଣୀ, ପକ୍ଷୀ ଓ ଗଛଲତା ଚିତ୍ର ଉର୍ବରତା ବା ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତାର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ଏହି ରେଖାଗୁଡ଼ିକ ଜ୍ୟୋତିଷ ପଞ୍ଜିକାର ଚିହ୍ନ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।<ref>{{cite book|last=Brown|first=Cynthia Stokes|title=Big History|publisher=The New Press|location=New York|date=2007|page=167|isbn=978-1-59558-196-9|url=https://archive.org/details/bighistoryfrombi00brow}}</ref> ଜିମ୍ ୱୁଡ୍‍ମାନ୍‍ଙ୍କ<ref>{{cite web|url=https://sites.google.com/site/scienceinthesand/the-theory-of-jim-woodman|title=The Theory of Jim Woodman - Science in the Sand|publisher=|accessdate=17 May 2016|archive-date=20 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160520054808/https://sites.google.com/site/scienceinthesand/the-theory-of-jim-woodman|url-status=dead}}</ref> ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁସାରେ ଆକାଶମାର୍ଗରୁ ନିରୀକ୍ଷଣ ବିନା ନାଜ୍‍କା ରେଖା ଆଙ୍କିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ନାଜ୍‍କା କାଳରେ ଉପଲବ୍ଧ ପଦାର୍ଥ ଓ ଜ୍ଞାନ ବଳରେ କେବଳ ଉତ୍ତପ୍ତ ବାୟୁଭରା ବେଲୁନ୍ ହିଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିଥିବ । ଏହାକୁ ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ ସେ ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏକ ଉଡ଼ନ୍ତା ବେଲୁନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଉଡ଼ିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଜିମ୍‍ଙ୍କ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ପ୍ରମାଣ ଅଭାବରୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରି ଆସିଛନ୍ତି ।<ref name="reece">Katherine Reece, [http://www.hallofmaat.com/modules.php?name=Articles&file=article&sid=96 "Grounding the Nasca Balloon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131008174921/http://hallofmaat.com/modules.php?name=Articles&file=article&sid=96 |date=2013-10-08 }}, ''Into the Hall of Ma'at'' website</ref><ref>Haughton (2007)</ref> ସ୍ୱିସ୍ ଲେଖକ ଏରିକ୍ ଭୋନ୍ ଡେନିକେନ୍ ନିଜ ପୁସ୍ତକ ''ଚ୍ୟାରିଅଟ୍‍ସ୍ ଅଫ୍ ଦ ଗଡ୍‍ସ୍'' (ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ବିମାନ ବା ରଥ) ପୁସ୍ତକରେ ନାଜ୍‍କା ରେଖା ସମୂହର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ଏରିକ୍‍ଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଏହି ଯେ ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହ ବା ଛାୟାପଥରୁ ମହାକାଶଚାରୀମାନେ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠକୁ ଆସିଥିବେ ଓ ଆଜି ପୃଥିବୀରେ ଜୀବିତ ଅନେକ ସଂରଚନା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ବା ସେମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ । ସେ ନାଜ୍‍କା ରେଖାକୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠକୁ ଆସିଥିବା ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହର ମହାକାଶଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ (Aliens) ଅବତରଣ ସକାଶେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରିଛନ୍ତି । ନାଜ୍‍କାର ଦୀର୍ଘ ସରଳ ରେଖାଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର ବିମାନ ବନ୍ଦର ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite book |author=Erich Von Däniken|title=Chariots of the Gods|publisher=Berkley|location=|date=1980|page=16, 17, 18|isbn=978-0-425-07481-7|oclc= |doi= |accessdate= |url=}}</ref> ==ନାଜ୍‍କା ରେଖାଚିତ୍ର ଗ୍ୟାଲେରି== <gallery mode="packed" heights="180"> File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 54.JPG|ବୁଢ଼ିଆଣୀ File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 61.JPG|ଗଛ File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 52.JPG|ହମିଂବର୍ଡ୍ ଚଢ଼େଇ File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 55.JPG|କଣ୍ଡୋର୍ ଚଢ଼େଇ File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 39.JPG|ତିମି ମାଛ File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 46.JPG|ଅସୁର ବା ମହାକାଶଚାରୀ File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 58.JPG|ପେଲିକାନ୍ ପକ୍ଷୀ File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 50.JPG|କୁକୁର File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 49.JPG|ମାଙ୍କଡ଼ File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 64.JPG|ବଗ File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 56.JPG|ବୃକ୍ଷ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ଚିତ୍ର File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 62.JPG|ହାତ File:Nazca lines fiore, Nasca.jpg|ଫୁଲ File:Nazca Lines Parrot.jpg|ଶୁଆ File:Líneas de Nazca, Nazca, Perú, 2015-07-29, DD 59.JPG|କୁଣ୍ଡଳୀ File:1-1Nazca-lineas.JPG|ଏକ ରେଖା ଚିତ୍ରର ଅଂଶ </gallery> ==ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା== ପ୍ରଦୂଷଣ, ଅବକ୍ଷୟ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଉଚ୍ଛେଦ ଯୋଗୁଁ ନାଜ୍‍କା ରେଖାମାନଙ୍କୁ ରହିଥିବା ବିପଦରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଉଛି । {{quote|ନାଜ୍‍କା ରେଖା ଭୂପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବେ ଅଙ୍କିତ, ଏମାନଙ୍କ ଗଭୀରତା ୧୦-୩୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଏବଂ ଏମାନେ ଧୋଇ ହୋଇ କ୍ଷୟ ଯିବା ସମ୍ଭବପର... ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନାଜ୍‍କାରେ କମ୍ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହୋଇଆସିଛି । କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି । ଯଦି ଏଠାରେ ପ୍ରଚୁର ବୃଷ୍ଟିପାତ ହୁଏ, ତେବେ ରେଖାଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ ।|ଭିକ୍ଟୋରିଆ ନିକିତ୍ଜକି (ମାରିଆ ରାଇଶେ କେନ୍ଦ୍ର)<ref>"[https://web.archive.org/web/20070629060656/http://news.independent.co.uk/world/americas/article47725.ece Shafik Meghji, Flooding and tourism threaten Peru's mysterious Nazca Lines]", ''The Independent'', July 17, 2004. Accessed April 02, 2007.</ref></blockquote>}} ୨୦୦୭ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ନାଜ୍‍କାରେ ହୋଇଥିବା ବର୍ଷା ଓ କାଦୁଅ ସ୍ରୋତ ପରେ ପେରୁର ଜାତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଅନୁଷ୍ଠାନର ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ମାରିଓ ଓଲେଚେଆ ଆକିହେଙ୍କ ସହ ଏକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଦଳ ଏଠାରେ ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ସେ ପରେ କହିଥିଲେ, "କାଦୁଅ ସ୍ଖଳନ ଓ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ନାଜ୍‍କା ରେଖା ବିଶେଷ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ନିକଟରେ ଥିବା ପାନ୍-ଆମେରିକାନ୍ ରାଜପଥର ଦକ୍ଷିଣାଂଶ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି । ତେଣୁ ରାଜପଥ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ଏକ ଚେତାବନୀ ଯେ ଏପରି ନାଜ୍‍କା ନିକଟରେ ଘଟିଲେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରେଖାଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ ।"<ref>Living in Peru. [https://web.archive.org/web/20110909153757/http://www.livinginperu.com/news/3228 "Peru: Nazca Lines escape mudslides"], ''Living in Peru'', February 20, 2007. Accessed April 02, 2007.</ref> ୨୦୧୨ ମସିହାରେ କିଛି ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଏହି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ନାଜ୍‍କା କାଳର ଏକ କବରଖାନା ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ ଓ ନିଜ ଘୁଷୁରୀଙ୍କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବୁଲିବା ପାଇଁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଏକ ଚୂନପଥର ଖୋଦନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଯନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ନାଜ୍‍କା ରେଖାର କିଛି ଅଂଶ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |author=Manuel Vigo |url=http://www.peruthisweek.com/news-3743-peru-heavy-machinery-destroys-nazca-lines/ |title=Peru: Heavy machinery destroys Nazca lines |publisher=Peru this Week |date=2013-03-14 |accessdate=2013-07-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130729023312/http://www.peruthisweek.com/news-3743-peru-heavy-machinery-destroys-nazca-lines |archivedate=2013-07-29 }}</ref> ୨୦୧୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ଗ୍ରୀନ୍‍ପିସ୍ ନାମକ ଏକ ସଂସ୍ଥାର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ ନାଜ୍‍କା ରେଖା ଉପରେ ବ୍ୟାନର ଲଗାଇ ଏକ ଜଣାଶୁଣା ଚିତ୍ରକୁ ବିକୃତ ବା ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ ହମିଂବର୍ଡ୍ ଚିତ୍ରର ନିକଟରେ ବାଲି ଉପରେ ପଥର ଇତ୍ୟାଦି ପୋତିବାଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ର ନିକଟସ୍ଥ ଅଞ୍ଚଳ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ନିକଟକୁ ଯିବା ନିଷିଦ୍ଧ କରାଯାଇଛି ।<ref name="WSJ Nazca">{{cite news|last=Kozak|first=Robert|date=2014-12-14|title=Peru Says Greenpeace Permanently Damaged Nazca Lines|url=https://www.wsj.com/articles/peru-says-greenpeace-permanently-damaged-nazca-lines-1418681478|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=2015-02-03}}</ref><ref name="nyt nazca">{{cite news|last1=Neuman|first1=William|title=Peru is Indignant After Greenpeace Makes Its Mark on Ancient Site|url=https://www.nytimes.com/2014/12/13/world/americas/peru-is-indignant-after-greenpeace-makes-its-mark-on-ancient-site.html|accessdate=13 December 2014|publisher=The New York Times|date=12 December 2014}}</ref> ୟୁନେସ୍କୋ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ ଯେପରି ନଷ୍ଟ ନ ହେଉ ସେଥିପାଇଁ ରେଖାମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଯୋତା ପିନ୍ଧି ଯିବାକୁ ହୋଇଥାଏ । ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାବଧାନତା ଅବଲମ୍ବନ କରିଥିବା ବିଷୟ ଗ୍ରୀନ୍‍ପିସ୍ ସଂସ୍ଥା ଦାବୀ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web | url=http://abcnews.go.com/International/wireStory/peru-indignant-greenpeace-stunt-nazca-lines-27488218 | title=Peru Riled by Greenpeace Stunt at Nazca Lines | date=December 9, 2014 | accessdate=December 11, 2014 | author=Briceno, Franklin}}</ref> କିନ୍ତୁ ଭିଡ଼ିଓ ଏବଂ ଫଟୋଚିତ୍ରରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଯୋତା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସାଧାରଣ ଯୋତା ପିନ୍ଧି ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web | url=https://www.youtube.com/watch?v=RzavtWbjXow | title=Video of Greenpeace Nazca Lines Protest | accessdate=December 13, 2014}}</ref><ref>[https://news.vice.com/article/drone-footage-shows-extent-of-damage-from-greenpeace-stunt-at-nazca-lines Vice News: "Drone Footage Shows Extent of Damage From Greenpeace Stunt at Nazca Lines" By Kayla Ruble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150514130041/https://news.vice.com/article/drone-footage-shows-extent-of-damage-from-greenpeace-stunt-at-nazca-lines |date=2015-05-14 }} December 17, 2014</ref> ଏହା ପରେ ଗ୍ରୀନ୍‍ପିସ୍ ପେରୁର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ନିକଟରେ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲା ।<ref>{{cite news | url=https://www.bbc.com/news/science-environment-30422994 | title=Greenpeace sorry for Nazca lines stunt in Peru | date=December 11, 2014 | accessdate=September 9, 2016}}</ref> ପେରୁର ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟ ଉପମନ୍ତ୍ରୀ ଲୁଇ ହାଇମେ କ୍ୟାଷ୍ଟିଲୋ ଏହି କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ କଟାକ୍ଷ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ଗ୍ରୀନ୍‍ପିସ୍ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ଦୋଷ ମାନିନଥିଲା କିମ୍ବା ଦୁର୍ବୃତ୍ତମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିନଥିଲା ।<ref>{{cite web | url=http://www.adn.com/article/20141216/greenpeace-wont-name-activists-linked-damage-peru-says | title=Greenpeace Won't Name Activists Linked to Damage | date=16 December 2014 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20141217013647/http://www.adn.com/article/20141216/greenpeace-wont-name-activists-linked-damage-peru-says | archivedate=17 December 2014 }}</ref> ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଡାଏନା ଆଲ୍‍ଭାରେଜ୍ କାଲ୍ଡେରନ୍ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରମାଣ ଏକତ୍ର କରି ଗ୍ରୀନ୍‍ପିସ୍ ସଂସ୍ଥା ବିରୁଦ୍ଧରେ ମକଦ୍ଦମା ରୁଜୁ କରାଯିବ । ଏକ ପ୍ରେସ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ସେ କହିଥିଲେ, "ନାଜ୍‍କାରେ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତି ଅପୂରଣୀୟ ଏବଂ ଏହି ଭୁଲ ପାଇଁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା ଯଥେଷ୍ଟ ନାହିଁ ।"<ref name="WSJ Nazca"/> ଚାପଗ୍ରସ୍ତ ଗ୍ରୀନ୍‍ପିସ୍ ସଂସ୍ଥା ପରେ ଚାରି ଜଣ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନାମ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଘଟଣାରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲେ ।<ref>{{cite news | url=https://www.theguardian.com/world/2015/jan/20/greenpeace-lima-nazca-lines-protest-suspects | title=Greenpeace identifies four suspects linked to protest at famed Nazca Lines site | date=January 21, 2015 | accessdate=November 26, 2017}}</ref> ୱୁଲ୍‍ଫ୍‍ଗ୍ୟାଂଗ୍ ସାଦିକ୍ ନାମକ ଗ୍ରୀନ୍‍ପିସ୍ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଜରିମାନା ଓ କାରାଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news | url=http://santiagotimes.cl/2017/05/20/greenpeace-activist-fined-sentenced-for-damaging-nazca-lines-in-peru/ | title=Greenpeace activist fined, sentenced for damaging Nazca Lines in Peru | date=May 20, 2017 | accessdate=November 26, 2017 | archive-date=November 23, 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171123123702/http://santiagotimes.cl/2017/05/20/greenpeace-activist-fined-sentenced-for-damaging-nazca-lines-in-peru/ | url-status=dead }}</ref> ଗ୍ରୀନ୍‍ପିସ୍ ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ୨୦୧୨ ଓ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ପରିସର ବାହାରେ ରହିଥିବା ନାଜ୍‍କା ରେଖା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web |last1=Dube |first1=Ryan |last2=Kozak |first2=Robert |title=Peruvians Spar Over Protecting Ancient Sites |url=https://www.wsj.com/articles/peruvians-spar-over-protecting-ancient-sites-1419813859 |website=[[The Wall Street Journal]] |language=en |date=29 December 2014}}</ref> ରାଲି ଗାଡ଼ିଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିବା ଏହି କ୍ଷତି ଉପଗ୍ରହ ଚିତ୍ରରୁ ମଧ୍ୟ ବାରି ହୋଇଯାଏ ।<ref>Hesse R. "Combining Structure-from-Motion with high and intermediate resolution satellite images to document threats to archaeological heritage in arid environments". ''Journal of Cultural Heritage'' 16 (2015), pp. 192–201</ref> ୨୦୧୮ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ନାଜ୍‍କା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜଣେ ଟ୍ରକ୍ ଚାଳକ ଗାଡ଼ି ପୁରାଇ ଦେବାରୁ ୪୭ମି ×୧୦୭ମି ଅଞ୍ଚଳରେ ଚକର ଦାଗ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ଚାଳକକୁ ଗିରଫ କରାଗଲା, କିନ୍ତୁ ପ୍ରମାଣ ଅଭାବରେ ଚାଳକଜଣକୁ ଦୋଷମୁକ୍ତ ବିଚାର କରି ଛାଡ଼ିଦିଆ ଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url= https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2018/02/01/a-truck-driver-inexplicably-plowed-over-a-2000-year-old-historical-site-in-peru-damaging-the-designs/ |title= A truck driver inexplicably plowed over a 2,000-year-old site in Peru, damaging the designs |date= Feb 1, 2018 |publisher= Washington Post |first= Eli |last= Rosenberg }}</ref> ==ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ== * [[ଆଣ୍ଡିଜ]] * [[ୟୂ ଏଫ ଓ]] * [[ପାକାରାଇମା ପାହାଡ଼]] * [[ପେରୁ]] ==ଟୀକା== {{ଆଧାର|30em}} == ଆଧାର == * Aveni, Anthony F. (ed.) (1990). ''The Lines of Nazca''. Philadelphia: American Philosophical Society. {{ISBN|0-87169-183-3}} * Haughton, Brian (2007). ''Hidden History: Lost Civilizations, Secret Knowledge, and Ancient Mysteries''. Career Press. {{ISBN|1-56414-897-1}} * Johnson, Emma (2007). [http://pseudoarchaeology.org/b01-johnson.html The 'Mysterious' Nazca Lines]. PARA Web Bibliography B-01. * Johnson, D. W., Proulx. D. A., Mabee, S. B. (2002). ''The correlation between geoglyphs and subterranean water resources in the Rio Grande de Nasca drainage''. In Silvermann H. & Isbell W. H. (Ed.), Andean Archaeology II: art, landscape, and society. New York, Kluwer Academic, pp. 307–332. * Kosok, Paul (1965). ''Life, Land and Water in Ancient Peru,'' Brooklyn: Long Island University Press. * Lambers, Karsten (2006). ''The Geoglyphs of Palpa, Peru: Documentation, Analysis, and Interpretation''. Lindensoft Verlag, Aichwald/Germany. {{ISBN|3-929290-32-4}} * Masini, Nicola, Orefici, Giuseppe, Danese, M., Pecci, A., Scavone, M., Lasaponara, R. (2016). ''Cahuachi and Pampa de Atarco: Towards Greater Comprehension of Nasca Geoglyphs''. In: Lasaponara R., Masini N., Orefici G. (Eds). The Ancient Nasca World New Insights from Science and Archaeology. Springer International Publishing, pp. 239–278. * Nickell, Joe (1983). ''Skeptical Inquirer'' [http://www.csicop.org/si/show/nazca_drawings_revisited The Nazca Lines Revisited: Creation of a Full-Sized Duplicate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160613013809/http://www.csicop.org/si/show/nazca_drawings_revisited |date=2016-06-13 }}. * Reindel, Marcus, Wagner, Günther A. (2009) (Eds.) New Technologies for Archaeology: Multidisciplinary Investigations in Nasca and Palpa, Peru. Springer, Heidelberg, Berlin * Reinhard, Johan (1996) (6th ed.) ''The Nazca Lines: A New Perspective on their Origin and Meaning''. Lima: Los Pinos. {{ISBN|84-89291-17-9}} * Sauerbier, Martin (2009). ''GIS-based Management and Analysis of the Geoglyphs in the Palpa Region''. ETH {{doi|10.3929/ethz-a-005940066}}. * Stierlin, Henri (1983). ''La Clé du Mystère''. Paris: Albin Michel. {{ISBN|2-226-01864-6}} ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍== {{commons category|Nazca lines}} * [http://www.discover-peru.org/the-nazca-lines/ Nazca Designs and Lines at Discover Peru] [[Category:ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ]] emwn2uzrxdaj6oas03erzg138xv982i 0 72168 606651 601691 2026-09-23T23:26:27Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606651 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Khushwant Singh}} {{Infobox writer|name=ଖୁସୱନ୍ତ ସିଂହ|birth_name=ଖୁସୱନ୍ତ ସିଂହ|image=Khushwantsingh.jpg|image_size=200px|caption=ଖୁସୱନ୍ତ ସିଂହ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଏକ ପୁସ୍ତକ ସମ୍ମିଳନୀରେ|birth_date={{Birth date |df=yes|1915|2|2}}|birth_place=ହଦଳି, ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ, ପଞ୍ଜାବ, ପାକିସ୍ତାନ|death_date={{Death date and age|df=yes|2014|3|20|1915|2|2}}|death_place=[[ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ]], ଭାରତ|alma_mater=ସେଣ୍ଟ ଷ୍ଟିଫେନ୍ସ କଲେଜ<br/>କିଙ୍ଗସ୍ କଲେଜ, ଲଣ୍ଡନ ମଡର୍ଣ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଦିଲ୍ଲୀ|occupation=ସାମ୍ବାଦିକ, ଲେଖକ|relatives=}} '''ଖୁସୱନ୍ତ ସିଂହ'''( ଜନ୍ମ ନାମ '''ଖୁସହାଲ ସିଂହ''', ୨ ଫେବୃୟାରୀ ୧୯୧୫ - ୨୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୪) ଜଣେ ଲେଖକ, ଅଇନ‌ଜୀବି, ସାମ୍ବାଦିକ, ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଓ ରାଜନେତା ଥିଲେ । ୧୯୪୭ରେ ଭାରତ ବିଭାଜନର ସ୍ମୃତି ତାଙ୍କୁ "ଟ୍ରେନ୍ ଟୁ ପାକିସ୍ତାନ" ବ‌ହି ଲେଖିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା ।<ref name="sengupta">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2014/03/21/world/asia/khushwant-singh-provocative-indian-journalist-dies-at-99.html|title=Khushwant Singh, provocative Indian journalist, dies at 99|last=Sengupta|first=Somini|date=20 March 2014|work=The New York Times|access-date=25 February 2018}}</ref><ref name="dna">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-india-s-very-own-literary-genius-khushwant-singh-passes-away-read-his-story-1970779|title=India's very own literary genius Khushwant Singh passes away, read his story|last=Subramonian|first=Surabhi|date=20 March 2014|work=dna|access-date=7 May 2015|publisher=Diligent Media Corporation Ltd.}}</ref> ଏହି ଉପନ୍ୟାସକୁ ନେଇ ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ସିଂହଙ୍କ ଜନ୍ମ ପଞ୍ଜାବରେ ଓ ସେ ଶିକ୍ଷା ଦିଲ୍ଲୀରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ସେଣ୍ଟ ଷ୍ଠିଫେନ୍ସ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିଲା ପରେ ଲଣ୍ଡନର କିଙ୍ଗସ୍ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଇନ ପଢ଼ିଥିଲେ । ୮ ବର୍ଷ ଲାହୋର ଅଦାଲତରେ ଆଇନ‌ଜୀବି ଭାବେ କାମ କରିବା ପରେ, ସେ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ବିଦେଶ ସେବାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୫୧ ମସିହାରେ [[ଆକାଶବାଣୀ (ରେଡ଼ିଓ ପ୍ରସାରଣ ସେବା)]] ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ, ଓ ପରେ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ [[ୟୁନେସ୍କୋ]]<nowiki/>ର ଜନସଂଚାର ବିଭାଗରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ କଟୁ ଧର୍ମନିରପକ୍ଷ‌ତା, କଟାକ୍ଷ ଓ କବିତା ପ୍ରେମ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।<ref name="timesofindia">{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Khushwant-Singh-journalist-and-writer-dies-at-99/articleshow/32352917.cms|title=Khushwant Singh, journalist and writer, dies at 99|last=TNN|date=20 March 2014|work=The Times of India|access-date=21 March 2014}}</ref>। ୧୯୭୦ରୁ ୧୯୮୦ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବହୁ ପତ୍ରିକା ଓ ଖବରକାଗଜର ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ । ୧୯୮୦-୧୯୮୬ ଯାଏଁ ସେ ଭାରତୀୟ [[ରାଜ୍ୟ ସଭା]]<nowiki/>ର ସାଂସଦ ଥିଲେ । ଖୁସୱନ୍ତ ସିଂହଙ୍କୁ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ''ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ''ରେ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ '''ଅପରେସନ୍ ବ୍ଲୁ ଷ୍ଟାର'''କୁ ବିରୋଧ କରି ଏହି ପୁରସ୍କାରକୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ । ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ସିଂହଙ୍କୁ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ପୁରସ୍କାର ''ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ'' ଦିଆଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-times/deep-focus/Those-who-said-no-to-top-awards/articleshow/2714586.cms|title=Those who said no to top awards|last=TNT|date=28 January 2008|work=The Times of India|access-date=7 May 2015}}</ref> ତାଙ୍କ ଜେଜେମା କିନ୍ତୁ ଯୁକ୍ତି କରୁଥିଲେ ଯେ, ସେ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଖୁସୱନ୍ତ ନିଜ ଜନ୍ମଦିନକୁ ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ତାରିଖ କରିଦେଇଥିଲେ ।<ref name=sengupta/> ଶୋଭା ସିଂହ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଜଣେ ସ୍ଥପତି ଥିଲେ ।<ref>{{cite book|last1=Singh|first1=Ranjit|title=Sikh Achievers|year=2008|publisher=Hemkunt Publishers|location=New Delhi|isbn=978-8-17-01036-53|page=168|url=https://books.google.com/books?id=qfuDnpVlmlcC&pg}}</ref> ତାଙ୍କ କକା ସର୍ଦାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସିଂହ [[ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତ|ପଞ୍ଜାବ]] ଓ [[ତାମିଲନାଡୁ|ତାମିଲନାଡୁର]] ରାଜ୍ୟପାଳ ଥିଲେ । == ପ୍ରାରମ୍ବିକ ଜୀବନ == ଖୁସୱନ୍ତ ପଞ୍ଜାବର ହଦାଲିଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଭାରତ ବିଭାଜନ ପରେ ହଦାଲି ବର୍ତ୍ତମାନ [[ପାକିସ୍ତାନ|ପାକିସ୍ତାନରେ]] । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଶୋଭା ସିଂହ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ବୀରନ ବାଈ ଥିଲା । ସଠିକ ଜନ୍ମଦିନ ମନେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦିଲ୍ଲୀର ମଡ଼ର୍ଣ୍ଣ ସ୍କୁଲରେ ନାମଲେଖା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ୦୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୧୫ ବୋଲି ଲେଖା ଯାଇଥିଲା ।<ref name=rahul>{{cite book|last1=Singh|first1=Rahul|editor1-last=Dharker|editor1-first=Anil|title=Icons: Men & Women Who Shaped Today's India|date=2008|publisher=Lotus Collection, an imprint of Roli Books|location=New Delhi|isbn=978-81-7436-612-2|url=https://books.google.com/books?id=sNFbBAAAQBAJ&pg=PT94&lpg=PT94&dq=khushwant+singh+15+august+1915&source=bl&ots=ow9sS83uuw&sig=cTXYWOIczXP4DF08-mz-XhjGU9I&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjg1-rG9MDZAhVBMo8KHc6_Cec4ChDoAQhAMAU#v=onepage&q=khushwant%20singh%2015%20august%201915&f=false|chapter=The Man in the Light Bulb: Khushwant Singh}}</ref> ଖୁସୱନ୍ତ ଜନ୍ମ ହେଲାବେଳକୁ, ଜେଜେମା ତାଙ୍କ ନାଁ ରଖିଥିଲେ ଖୁସହାଲ ସିଂହ ଅର୍ଥାତ ସମୃଦ୍ଧ ସିଂହ । ତାଙ୍କ ଡାକ ନାମ ଥିଲା "ସେଲି" । ଏହି ସେଲି ନାମକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗସାଥୀମାନେ ତାଙ୍କର ମଜା ଉଡେଇବାରୁ ସେ ନିଜ ନାମ ଖୁସୱନ୍ତ ରଖିଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ଭଗୱନ୍ତଙ୍କ ନାମ ସହିତ ମିଶୁଥିଲା ।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Khushwant|title=The Kh Factor|url=http://www.outlookindia.com/article/the-kh-factor/210867|accessdate=7 May 2015|work=Outlook|date=19 February 2001|archive-date=18 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518081916/http://www.outlookindia.com/article/the-kh-factor/210867|url-status=dead}}</ref> ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ମଡ଼ର୍ଣ୍ଣ ସ୍କୁଲରେ ନାମ ଲେଖାଇ, ସେଠାରେ ୧୯୩୦ ଯାଏଁ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସେହି ସ୍କୁଲରେ ହିଁ ସେ ନିଜର ଭବିଷ୍ୟତର ପତ୍ନୀ କନ୍ୱଲ ମଲ୍ଲିକଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଭେଟିଥିଲେ । କଣ୍ୱଲ, ଖୁସୱନ୍ତଙ୍କର ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ତଳ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢୁଥିଲେ । ପରେ ସେ ଲୋହୋରର ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଦିଲ୍ଲୀ ସେଣ୍ଟ ଷ୍ଟିଫେନ୍ସ କଲେଜ ଓ ଲଣ୍ଡନର କିଙ୍ଗସ କଲେଜରୁ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସେ ଲଣ୍ଡନର "ଇନର ଟେମ୍ପୁଲ"ରୁ ଲ' ପଢ଼ିଥିଲେ ।<ref>Vinita Rani, "[http://mjpru.ac.in/PhdDetails/PhdEnglish/PhdData/Vinita.doc Style and Structure in the Short Stories of Khushwant Singh. A Critical Study.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120812023025/http://mjpru.ac.in/PhdDetails/PhdEnglish/PhdData/Vinita.doc |date=2012-08-12 }}", PhD Thesis</ref><ref>{{cite book|last1=Singh|first1=Khuswant|authorlink1=|editor1-last=Bhattacharjea|editor1-first=Aditya|editor2-last=Chatterji|editor2-first=Lola|title=The Fiction of St. Stephen's|year=2000|publisher=Ravi Dayal Publisher|location=New Delhi|isbn=978-8-17-53003-09|page=v|url=https://books.google.com/books?id=2ai6XVABXdkC&q}}</ref> == ବୃତିଗତ ଜୀବନ == ୧୦୩୯ ମସିହାରେ ଖୁସୱନ୍ତ ଓକିଲାତିରୁ ନିଜ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ବ କରିଥିଲେ । ଲାହୋର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ସେ ୮ ବର୍ଷ ଓକିଲାତି କରିଥିଲେ । ୧୯୪୭ରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ "ଭାରତୀୟ ବିଦେଶ ସେବା"ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ସେ [[କାନାଡ଼ା|କାନାଡ଼ାରେ]] ଭାରତର ସୂଚନା ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ବିଦେଶ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ ସେ [[ଲଣ୍ଡନ]] ଓ ଅଟାୱାରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୧ରେ ସେ ଆକାଶବାଣୀରେ ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ ପରେ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ [[ୟୁନେସ୍କୋ]]<nowiki/>ର ଜନସଂଚାର ବିଭାଗରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref name=Indianexpress>{{cite news|last=Press Trust of India|title=Khushwant Singh could easily switch roles from author to commentator and journalist|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/khushwant-singh-a-prolific-writer-who-left-a-mark-on-readers/|accessdate=21 March 2014|newspaper=The Indian Express|date=20 March 2014}}</ref><ref name=indiatiday14>{{cite web|title=Life and times of Khushwant Singh l|url=http://indiatoday.intoday.in/story/khushwant-singh-timeline/1/350342.htm|publisher=India Today|accessdate=21 March 2014}}</ref> ୧୯୫୬ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କର ମୁଖପତ୍ର ଭାବରେ "ଯୋଜନା" ପତ୍ରିକା ଆରମ୍ଭ କରି ଏହାର ସମ୍ପାଦନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web | url=http://yojana.gov.in/ | title=Yojana | accessdate=18 September 2013}}</ref> ସେ "ଇଲୁଷ୍ଟ୍ରେଟେଡ଼ ଉଇକ୍ଲି", "ନେସନାଲ ହେରାଲ୍ଡ" ଓ "ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସ"ରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="pti">{{cite news|last1=PTI|title=Khushwant Singh, renowned author and journalist, passes away|accessdate=21 March 2016|work=The Economic Times|publisher=Bennett, Coleman & Co. Ltd.|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-03-20/news/48401954_1_khushwant-singh-hadali-rahul-singh|date=20 March 2014|archive-date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305142843/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-03-20/news/48401954_1_khushwant-singh-hadali-rahul-singh|url-status=dead}}</ref><ref name="libr">{{cite news|title=Khushwant Singh, 1915-|url=https://www.loc.gov/acq/ovop/delhi/salrp/khushwantsingh.html|accessdate=21 March 2016|work=The South Asian Literary Recording Project|publisher=The Library of Congress (New Delhi)|year=2016}}</ref> ସେ ଇଲୁଷ୍ଟ୍ରେଟେଡ଼ ଉଇକ୍ଲିରେ କାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ଏହାର ବିକ୍ରୀ ୬୫ ହଜାରରୁ ବଢ଼ି ୪ଲକ୍ଷ ହୋଇ ପାରିଥିଲା । ସେଠାରେ ୯ ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟକଲା ପରେ, ୧୯୭୮ ଜୁଲାଇ ୨୫ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ବହିସ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="NandiniMehta"><nowiki>{{cite book|title=Not a Nice Man To Know|chapter=Farewell to the Illustrated Weekly|editor=Nandini Mehta|author=Khushwant Singh|publisher=</nowiki>[[Penguin Books]]|year=1993|page=8|</ref> <ref name=NandiniMehta/> ଖୁସୱନ୍ତ ସିଂହଙ୍କ ବହିସ୍କାର ପରେ ଏହି ଖବରକାଗଜର ବିକ୍ରୀ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.sepiamutiny.com/sepia/archives/003653.html |title=Khushwant Singh's Journalism: The Illustrated Weekly of India |publisher=Sepiamutiny.com |date= |accessdate=9 August 2009 |archive-date=22 June 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090622175640/http://www.sepiamutiny.com/sepia/archives/003653.html |url-status=dead }}</ref> ୨୦୧୬ରେ ଖୁସୱନ୍ତ ସିଂହ ଲିମକା ବୁକ ଅଫ ରେକର୍ଡ଼ସରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=TRIBUTE - Khushwant Singh|url=http://www.limcabookofrecords.in/record-detail.aspx?rid=1079|publisher=Limca Book of Records|accessdate=20 June 2016|archive-date=8 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808171944/http://www.limcabookofrecords.in/record-detail.aspx?rid=1079|url-status=dead}}</ref> == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == ୧୯୮୦ରୁ ୧୯୮୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୁସୱନ୍ତ [[ରାଜ୍ୟ ସଭା|ରାଜ୍ୟ ସଭାର]] ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ୧୯୭୪ରେ ତାଙ୍କୁ [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ|ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରରେ]] ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୮୪ରେ "ଅପରେସନ ବ୍ଲୁ ଷ୍ଟାର"କୁ ବିରୋଧ କରି ସେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରେ ଫେରେଇ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url = http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/2714615.cms |title = Those who said no to top awards |publisher = The Times of India |date = 20 January 2008 |accessdate = 5 November 2008 }}</ref> ୨୦୦୭ରେ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । [[ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ|ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ]] ନେତୃତ୍ୱରେ ଚାଲିଥିବା କଂଗ୍ରେସ ସରକାରକୁ ଖୁସୱନ୍ତ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲେ ବୋଲି କୁହା ଯାଉଥିଲା । [[ଇସ୍ରାଏଲ]] ଦେଶର ସେ ସମର୍ଥକ ଥିଲେ ଓ ୧୯୭୦ରେ ସେହି ଦେଶ ଭ୍ରମଣରେ ଯାଇଥିଲେ। == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ଖୁସୱନ୍ତ, ନିଜ ପିଲାଦିନର ସାଙ୍ଗ କଣ୍ୱଲ ମଲ୍ଲିକଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଦୁହେଁ ପ୍ରଥମେ ସ୍କୁଲରେ ଓ ପରେ ଆଇନ ଏକାଠି ପଢ଼ିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ନାମ ରାହୁଲ ସିଂହ ଓ କନ୍ୟାଙ୍କ ନାମ ମାଲା । କଣ୍ୱଲଙ୍କର ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ନିଧନ ହୋଇଥିଲା । ଖୁସୱନ ଦିଲ୍ଲୀର ଖାନ ମାର୍କୈଟ ନିକଟସ୍ଥ "ସୁଜନ ସିଂହ ପାର୍କ" ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟରେ ରହୁଥିଲେ । ଏହି ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ତାଙ୍କ ପିତା ଶୋଭା ସିଂହ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଓ ଜେଜେବାପା ସୁଜନ ସିଂହଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=Making history with brick and mortar |url=http://www.hindustantimes.com/Making-history-with-brick-and-mortar/Article1-745801.aspx |archive-url=https://archive.today/20121205200651/http://www.hindustantimes.com/Making-history-with-brick-and-mortar/Article1-745801.aspx |url-status=dead |archive-date=5 December 2012 |publisher=[[Hindustan Times]] |date=15 September 2011 }}</ref> ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ "ଅମୃତା ସିଂହ" ଓ [[ଟିସ୍କା ଚୋପ୍ରା]] ଖୁସୱନ୍ତଙ୍କର ଜ୍ଞାତି କୁଟୁମ୍ବ ।<ref>{{cite web|title=Grandniece Tisca Chopra remembers granduncle Khushwant Singh|url=http://news.biharprabha.com/2014/03/grandniece-tisca-chopra-remembers-granduncle-khushwant-singh/|work=IANS|publisher=news.biharprabha.com|accessdate=20 March 2014|archive-date=26 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141026143248/http://news.biharprabha.com/2014/03/grandniece-tisca-chopra-remembers-granduncle-khushwant-singh/|url-status=dead}}</ref>ଖୁସୱନ୍ତ ନାସ୍ତିକ ଥିଲେ ଓ କୌଣସି ଧର୍ମ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଆସକ୍ତି ନଥିଲା ।<ref>{{cite web|last=Nayar|first=Aruti|title=Staring into The Abyss: Khushwant Singh's Personal Struggles With Organized Religion|url=http://www.sikhchic.com/books/staring_into_the_abyss_khushwant_singhs_personal_struggles_with_organized_religion|work=sikhchic.com|accessdate=21 March 2014|archive-date=28 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140528174808/http://www.sikhchic.com/books/staring_into_the_abyss_khushwant_singhs_personal_struggles_with_organized_religion|url-status=dead}}</ref> == ମୃତ୍ୟୁ == ୨୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୪ରେ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ନିଜ ବାସଭବନରେ ୯୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସିଂହଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହେଇଥିଲା । ମୃତ୍ୟୁର ସମାଚାର ଶୁଣି ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଓ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶୋକପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଦିଲ୍ଲୀର ଲୋଧି ସ୍ମଶାନରେ ତାଙ୍କୁ ସମାଧୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା<ref name="timesofindia"/>। ୧୯୪୩ ମସିହାରେ ସେ ନିଜ ପାଇ ନିଜ ଖୁଦ୍ର ଗଲ୍ପ ସଂଗ୍ରହରେ ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ମରଣୋତ୍ତର ଶୋକ ସନ୍ଦେଶ ଲେଖିଥିଲେ । ଏହି ଲେଖାର ଶିରୋନାମା ଥିଲା "Sardar Khushwant Singh Dead":{{Cquote|ଆମେ ଦୁଃଖର ସ‌ହ ଜଣେଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ ଯେ ସରଦାର ଖୁସ‌ୱ‌ନ୍ତ ସିଂହଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ କାଲି ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟା ବେଳେ ହୋଇଛି । ସେ ନିଜ ପଛରେ ନିଜର ବିଧବା ସ୍ତ୍ରୀ, ଦୁଇଟି ଶିଶୁ, କିଛି ସାଙ୍ଗ ଓ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ଛାଡିଯାଇଛନ୍ତି । ମୃତ ସରଦାରଙ୍କ ଘରକୁ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କ ପିଏ, କିଛି ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଳ‌ୟର ଅନ୍ୟ କିଛି ବିଚାରପତିମାନେ ଫୋନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Khushwant|title=How To Live & Die|url=http://www.outlookindia.com/article/how-to-live--die/266528|accessdate=7 May 2015|work=Outlook|date=16 October 2010}}</ref>}} ସେ ନିଜ ସମାଧୀ ସନ୍ଦେଶ ଇଂରାଜୀ ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହାର ମର୍ମାନୁବାଦ ଥିଲା : {{quote|ଶୋଇଥିବା ଲୋକଟି ନା ମଣିଷକୁ ଛାଡିଥିଲା ନା ଭଗବାନଙ୍କୁ<br/> ତା ପାଇଁ ଲୁହା ଝରାଅନା, ସେ ମାଟି ପରି ହୀନ ଥିଲା<br/> ଖରାପ ଜିନିଷ ଲେଖିବାକୁ ତାକୁ ଭଲ ଲାଗୁଥିଲା<br/> ଧନ୍ୟବାଦ ଭଗବାନ,ସେ ବଦମାସଟା ମରିଗଲା ।<ref>{{cite news|last1=PTI|title=Here lies one who spared neither man nor God: Khushwant's epitaph for himself|url=http://www.thehindu.com/books/books-authors/here-lies-one-who-spared-neither-man-nor-god-khushwants-epitaph-for-himself/article5810085.ece|accessdate=7 May 2015|work=The Hindu|date=20 March 2014}}</ref>}} ଖୁସୱନ୍ତଙ୍କ ଶେଷକର୍ମ ପରେ, ତାଙ୍କ ପାଉଁଶକୁ ହଦାଲି ସ୍କୁଲରେ ପୋତି ଦିଆଯାଇଥିଲା । ସେଠାରେ ରଖାଯାଇଥିବା ସ୍ମୃତି ଫଳକରେ ଲେଖା ଯାଇଥିଲା : {{quote|ସର୍ଦାର ଖୁସୱନ୍ତ ସିଂହଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ<br/> (୧୯୧୫-୨୦୧୪)<br/> ଜଣେ ଶିଖ, ପଣ୍ଡିତ ଓ ହଦାଲି(ପଞ୍ଜାବ)ର ପୁତ୍ର<br/> ଏଇଟି ମୋର ଭିଟାମାଟି । ମୁଁ ଏହାକୁ ଲୁହ ସିଞ୍ଚି ସମୃଦ୍ଧ କରିଛି ।<ref>{{cite news|last1=Masood|first1=Tariq|title=Khushwant Singh: The final homecoming|url=http://tribune.com.pk/story/720360/khushwant-singh-the-final-homecoming/|accessdate=7 May 2015|work=Tribune|date=15 June 2014}}</ref>}} ==ରଚନାବଳୀ== *''[[The Mark of Vishnu and Other Stories]]'', (Short Story) 1950<ref name=OU>{{Cite web | url = http://www.open.ac.uk/researchprojects/makingbritain/content/khushwant-singh | title = Khushwant Singh | publisher = [[Open University]] | accessdate = 21 March 2014 | archive-date = 6 June 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140606220009/http://www.open.ac.uk/researchprojects/makingbritain/content/khushwant-singh | url-status = dead }}</ref> *''The History of Sikhs'', 1953 *''[[Train to Pakistan]]'', (Novel) 1956<ref name=OU/> *''The Voice of God and Other Stories'', (Short Story) 1957<ref name=OU/> *''I Shall Not Hear the Nightingale'', (Novel) 1959<ref name=OU/> *''The Sikhs Today'', 1959<ref name=OU/> *''The Fall of the Kingdom of the Punjab'', 1962<ref name=OU/> *''A History of the Sikhs'', 1963<ref>{{cite book|last=Singh|first=Khushwant|title=A History of the Sikhs|publisher=[[Princeton University Press]]|year=1963|url=https://books.google.com/books?id=-nsGAQAAIAAJ}}</ref> *''Ranjit Singh: The Maharaja of the Punjab'', 1963<ref name=OU/> *''Ghadar 1915: India's first armed revolution'', 1966<ref name=OU/> *''A History of the Sikhs'', 1966 (2nd edition)<ref>{{cite book|last=Singh|first=Khushwant|title=A History of the Sikhs|publisher=[[Princeton University Press]]|year=1966|edition=2|url=https://books.google.com/books?id=LHwGAQAAIAAJ}}</ref> *''A Bride for the Sahib and Other Stories'', (Short Story) 1967<ref name=OU/> *''Black Jasmine'', (Short Story) 1971<ref name=OU/> *''Tragedy of Punjab'" * ''The Collected Stories of Khushwant Singh'', N.p., Ravi Dayal Publisher, 1989 *''[[Delhi: A Novel]]'', (Novel) 1990<ref name=OU/> *''Not a Nice Man to Know: The Best of Khushwant Singh'', 1993<ref name=OU/> *''We Indians'', 1993<ref name=OU/> *''Women and Men in My Life'', 1995<ref name=OU/> *''Declaring Love in Four Languages,'' by Khushwant Singh and Sharda Kaushik, 1997 *''India: An Introduction,'' by Khushwant Singh *''[[The Company of Women (Singh novel)|The Company of Women]]'', (Novel) 1999<ref name=OU/> *''[[Truth, Love and a Little Malice]]'' (an autobiography), 2002 *''[[With Malice towards One and All]]'' *''The End of India'', 2003<ref name=OU/> *''Burial at the Sea'', 2004<ref name=OU/> *''Paradise and Other Stories'', 2004<ref name=OU/> *''A History of the Sikhs: 1469–1838'', 2004<ref>{{cite book|last=Singh|first=Khushwant|title=A History of the Sikhs: 1469–1838|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2004|edition=2, illustrated|pages=434|isbn= 9780195673081|url=https://books.google.com/books?id=MD9uAAAAMAAJ|accessdate=7 July 2009}}</ref> *''Death at My Doorstep'', 2005<ref name=OU/> *''A History of the Sikhs: 1839–2004'', 2005<ref>{{cite book|last=Singh|first=Khushwant|title=A History of the Sikhs: 1839–2004|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|edition=2, illustrated|pages=547|isbn= 9780195673098|url=https://books.google.com/books?id=lz9uAAAAMAAJ|accessdate=7 July 2009}}</ref> *''The Illustrated History of the Sikhs'', 2006<ref name=OU/> *''Why I Supported the Emergency: Essays and Profiles'', 2009<ref name=OU/> *''The Sunset Club'', (Novel) 2010 *''Gods and Godmen of India'', 2012 {{ISBN|978-9-350-29244-0}} *''Agnostic Khushwant: There is no God'', 2012 {{ISBN|978-9-381-43111-5}} *''The Good, the Bad and the Ridiculous'', 2013 (Co-authored with Humra Qureshi) *''More Malicious Gossip'' 1989 - Collection of Writings *''Sex, Scotch & Scholarship,'' 1992 Collection of Writings *''Big Book of Malice,'' 2000, Collection of Writings *''Khushwantnama, The Lessons Of My Life,'' 2013 *''The Freethinker's Prayer Book and Some Words To Live By,'' 2012 ===କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ=== * ''The Portrait of a Lady'' * ''The Strain'' * ''Success Mantra'' * ''A Love Affair In London'' * ''ना कहू से दोस्‍ती ना कहू से बैर'' * ''The Wog'' ===ନାଟକ=== Television Documentary: Third World—Free Press (also presenter; Third Eye series), 1983 (UK).<ref>{{cite web|title=Third Eye: Third World – Free Press?|url=http://explore.bfi.org.uk/4ce2b6e144baa|publisher=BFI|accessdate=21 March 2014|archive-date=22 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140322030359/http://explore.bfi.org.uk/4ce2b6e144baa|url-status=dead}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବୀ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମ୍ମାନିତ]] qou1djxd3xvsk0lrdakj7b3g5hefutj 0 72350 606632 600091 2026-09-23T23:08:41Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606632 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Visceral leishmaniasis}} {{Infobox medical condition (new) | name = Visceral leishmaniasis <br> ''kālā āzār'' | synonyms = '''Black fever''', and '''Dumdum fever'''<ref name="Andrews">{{cite book |author1=James, William D. |author2=Berger, Timothy G. |title=Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology |url=https://archive.org/details/andrewsdiseaseso0000jame_10ed |publisher=Saunders Elsevier |location= |year=2006 |isbn=978-0-7216-2921-6 |oclc= |doi=|display-authors=etal|page=[https://archive.org/details/andrewsdiseaseso0000jame_10ed/page/426 426]}}</ref> | image = Amastigotes in a chorionic villus.jpg | width = 250px | caption = Amastigotes in a chorionic villus | pronounce = Kala-azar: ({{IPAc-en|UK|ˌ|k|ɑː|l|ə|_|ə|ˈ|z|ɑːr}} | field = | symptoms = | complications = | onset = | duration = | types = | causes = | risks = | diagnosis = | differential = | prevention = | treatment = | medication = | prognosis = | frequency = | deaths = }} '''କାଲାଆଜାର''' ବା '''ଭିସେରାଲ ଲିସମାନିଆସିସ''', ବା '''ଭିଏଲ''' ('''Visceral leishmaniasis'''/ '''VL'''),<ref>{{Cite web|title = WHO {{!}} Visceral leishmaniasis|url = http://www.who.int/leishmaniasis/visceral_leishmaniasis/en/|website = www.who.int|accessdate = 2015-10-05}}</ref> ଏକ ସାଂଘାତିକ ଧରଣର ଲିସମାନିଆସିସ ରୋଗ ଯାହାର ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ଚିକିତ୍ସା ନହେଲେ ଘାତକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୁଏ ।<ref name=":0">{{Cite journal|last=Das|first=Aritra|last2=Karthick|first2=Morchan|last3=Dwivedi|first3=Shweta|last4=Banerjee|first4=Indranath|last5=Mahapatra|first5=Tanmay|last6=Srikantiah|first6=Sridhar|last7=Chaudhuri|first7=Indrajit|date=2016-11-01|title=Epidemiologic Correlates of Mortality among Symptomatic Visceral Leishmaniasis Cases: Findings from Situation Assessment in High Endemic Foci in India|journal=PLoS Neglected Tropical Diseases|volume=10|issue=11|pages=e0005150|doi=10.1371/journal.pntd.0005150|issn=1935-2735|pmc=5117587|pmid=27870870}}</ref> ଏକ କୋଷୀ ପ୍ରୋଟୋଜୋଆ ([[:en:protozoan|protozoan]]) ଲିସମାନିଆ (''[[:en:Leishmania|Leishmania]]'') ନାମକ ଏକ ପରଜୀବୀ ([[:en:parasite|parasite]]s) ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ([[:en:disease|disease]]) ହୁଏ । ଏହି ପରଜୀବୀ ଶରୀର ଅଭ୍ୟନ୍ତରର ଅଙ୍ଗ ଯେପରିକି [[ଯକୃତ]], [[ପ୍ଲୀହା]] ଓ [[ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜା]]କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୋଇଯାଏ ଓ ଚିକିତ୍ସା ନ ପାଇଲେ ରୋଗୀର ନିଶ୍ଚୟ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । ଏହାର ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ [[ଜ୍ୱର]], ଓଜନ ହ୍ରାସ, ଥକ୍କାଣ, [[ଆନିମିଆ]] ଓ ଯକୃତ ତ‌ଥା ପ୍ଲୀହା ଫୁଲିଯାଏ ଯାହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ହେପାଟୋସ୍ପ୍ଲେନୋମେଗାଲି ([[:en:Hepatosplenomegaly|swelling of the liver and spleen]]) କୁହାଯାଏ । ଏହା ସ‌ହିତ [[ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ]] ([[:en:HIV|HIV]]/VL co-infection) ସଂକ୍ରମଣ ରହିଲେ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ]] ଚିନ୍ତା ବ୍ୟକ୍ତ କରେ । <ref>{{cite web |url=http://www.who.int/leishmaniasis/burden/hiv_coinfection/burden_hiv_coinfection/en/index.html |title= Leishmaniasis and HIV co-infection |work=WHO |accessdate=}}</ref> ପୃଥିବୀରେ [[ମ୍ୟାଲେରିଆ]] ପରେ ଏହି ରୋଗ ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ଘାତକ ହୋଇଛି ଓ ପୃଥିବୀବାପୀ ୨୦,୦୦୦ରୁ ୩୦,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ଏହା ଯୋଗୁ ହେଉଛି । <ref>{{cite web|title=Leishmaniasis|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/|website=WHO Fact sheet N°375|publisher=World Health Organization|accessdate=23 September 2014}}</ref><ref name="Desjeux2001">{{cite journal | author = Desjeux P. | year = 2001 | title = The increase of risk factors for leishmaniasis worldwide | journal = Transactions of the Royal Society of Tropical Medicine and Hygiene | volume = 95 | issue = 3 | pages = 239–43 | doi = 10.1016/S0035-9203(01)90223-8 | pmid = 11490989 }}</ref> ରାଏ ବାହାଦୂର ସାର ଉପେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ([[ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା]]ରେ: উপেন্দ্রনাথ ব্রহ্মচারী) (୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୮୭୩ – ୬ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୪୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ତାଙ୍କ ସମୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚିକିତ୍ସକ ଥିଲେ । ସେ ସନ ୧୯୨୨ରେ ୟୁରିଆ ସ୍ଟିବାମିନ ସଂଶ୍ଳେଷଣ କରି ଲିସମାନିଆ ଡୋନୋଭାନିଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା କାଲା ଅଜର ରୋଗ ଚିକିତ୍ସାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଣ୍ଟିମନି ଥିବା ଯୌଗିକ ଅପେକ୍ଷା ଏହା ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । == ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ == ଭିସେରାଲ ଲିସମାନିଆସିସ ରୋଗ ହେଲେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ [[ଜ୍ୱର]] ଓ [[ପ୍ଲୀହା]] ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଓ ବେଳେ ବେଳେ [[ଯକୃତ]] ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ହୁଏ । ଭାରତରେ ଏହି ରୋଗ ଯୋଗୁ ଚର୍ମ କଳା ଦେଖାଯିବା ଯୋଗୁ ଏହି କାଲାଅଜର ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଟ୍ରେନରେ ଏହି ରଙ୍ଗ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ଓ ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ଯୋଗୁ ଭୂଲରେ [[ମ୍ୟାଲେରିଆ]] ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଯାଏ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଭୂଲ ହେଲେ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ୧୦୦% ହୋଇଯାଏ । ଏହି ପରଜୀବୀ ସିଧା ସଳଖ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହୁଏନି କିନ୍ତୁ ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି କମ୍ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସର୍ବଦା [[ନିମୋନିଆ]], [[ଯକ୍ଷ୍ମା]] ଓ ଡିସେଣ୍ଟେରି ରହୁଥିବାରୁ ଓ [[ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ]] ଭଳି ସୁବିଧାବାଦୀ ଡୋନୋଭାନି ସଂକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ ରୋଗ ବଢ଼ିଯାଇ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । ରୋଗର ପ୍ରଗତି ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଏକରୁ ୨୦ ସପ୍ତାହ ଲାଗେ ଓ ସୁଦାନିଜ ସ୍ଟ୍ରେନ ଯୋଗୁ ୧୨ରୁ ୧୬ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । କାଲା-ଆଜସର ଆରୋଗ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରୋଗୀ ଦେହରେ କିଛି ଦାଗ ଛାଡ଼ିଯାଏ । ଚିକିତ୍ସା ସଫଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆଫ୍ରିକୀୟ କାଲା-ଅଜର ରୋଗ ଓ କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ଟ୍ରେନର ଏକ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ରୋଗ ବାହାରେ ଯାହାକୁ ପୋଷ୍ଟ କାଲା-ଆଜାର ଚର୍ମ ଲିସମାନିଆସିସ ବା ପିକେଡିଏଲ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଦାଗ‌ଗୁଡ଼ିକ ମୁହଁରେ ମିଳିମିଳା ଭଳି ଦେଖାଯାଏ ଓ ଧୀରେ ଧୀରେ ସାରା ଦେହକୁ ବ୍ୟାପିଯାଏ । ଅବଶେଷରେ ଏହି ଦାଗ ସମସ୍ତ ମିଶିଯାଏ ଦେହକୁ ବିକୃତ କରିଦିଏ, ଅନେକ ସମୟରେ [[କୁଷ୍ଠ]] ରୋଗ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ ଓ ରୋଗ ଆଖିକୁ ବାପିଲେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାଏ । ଏହା ସ‌ହିତ ଚର୍ମ ଲିସମାନିଆସିସ ([[:en:cutaneous leishmaniasis|cutaneous leishmaniasis]]) ନାମ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ରୋଗ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।<ref>{{Cite journal|last=Burza|first=Sakib|last2=Croft|first2=Simon L.|last3=Boelaert|first3=Marleen|date=2018-09-15|title=Leishmaniasis|url=https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(18)31204-2/abstract|journal=The Lancet|language=English|volume=392|issue=10151|pages=951–970|doi=10.1016/S0140-6736(18)31204-2|issn=0140-6736|pmid=30126638}}</ref> ==କାରଣ== ଦୁଇ ପ୍ରକାର ପ୍ରଜାତିର ଲିସମାନିଅ ଅଛନ୍ତି ଯିଏ ଭିସେରାଲ ଆକାରର ରୋ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି । ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକା ଓ ଭାରତ ଉପମହାଦେଶରେ ଲିସମାନିଆ ଡୋନୋଭାନି ([[:en:Leishmania donovani|L. donovani]]) ପ୍ରଜାତି ଓ ୟୁରୋପ, ଉତ୍ତର ଆଫ୍ରିକା ଓ ଲାଟିନ ଆମେରିକାରେ ଲିସମାନିଆ ଇନଫାଣ୍ଟମ ([[:en:Leishmania infantum|L. infantum]]) ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ଯାହାକୁ ଚାଗାସି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।<ref>{{cite journal |vauthors=Chappuis F, etal | title = Visceral leishmaniasis: what are the needs for diagnosis, treatment and control? | url = http://www.who.int/leishmaniasis/resources/documents/VL_NMR_1107_ok.pdf | journal = Nature Reviews Microbiology | volume = 5 | issue = 11| pages = 873–82 | doi=10.1038/nrmicro1748| pmid = 17938629 | year = 2007 }}</ref> ==ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ== କାଲାଆଜାର ଏଣ୍ଡେମିକ ଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ସେରୋଲୋଜିକାଲ ପରୀକ୍ଷା ([[:en:Serology|Serological]] କରାଯାଏ । ଆରକେ୩୯ ଟେଷ୍ଟ ସଠିକ ଫଳ ଦିଏ । ଲାଟେକ୍ସ ଆଗ୍ଲୁଟିନେସନ ଟେଷ୍ଟ ([[:en:latex agglutination test|latex agglutination test]]) ମଧ୍ୟ ସଠିକ ଫଳ ଦିଏ । <ref>{{cite journal |vauthors=Boelaert M, Verdonck K, Menten J, etal |title=Rapid tests for the diagnosis of visceral leishmaniasis in patients with suspected disease |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume=6 |issue= 6|pages=CD009135 |date=June 2014 |pmid=24947503 |doi=10.1002/14651858.CD009135.pub2|pmc=4468926}}</ref> କେ୩୯ ଟେଷ୍ଟ ସ‌ହଜରେ କରିହୁଏ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କର୍ମୀ ମଧ୍ୟ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରିପାରି । ଏହାର ସେରୋଲୋଜିକାଲ କିଟ ସାଧାରଣ ଉତ୍ତାପରେ ରଖିହୁଏ । ଅନ୍ୟ ଏକ ପରୀକ୍ଷା ଡାଇରେକ୍ଟ ଆଗ୍ଲୁଟିନେସନ ବା ଡାଟ ([[:en:Direct agglutination test|DAT]]) ଟେଷ୍ଟ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୁଏ ଓ କେ୩୯ ଅପେକ୍ଷା ଏହା ଅଧିକ ସୁବିଧା ଜନ‌କ ନୁହେଁ । <ref>{{cite journal |vauthors=Chappuis F, Rijal S, Soto A, Menten J, Boelaert M | title=A meta-analysis of the diagnostic performance of the direct agglutination test and rK39 dipstick for visceral leishmaniasis | journal=Br Med J | volume=333 | issue=7571 | pages=723–6 | doi=10.1136/bmj.38917.503056.7C | year=2006 | pmid=16882683 | pmc=1592383 }}</ref> ==ପ୍ରତିଷେଧ== ସନ ୨୦୧୮ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ରୋଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ଟିକା ଉଦଭାବନ ହୋଇନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି । <ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Gillespie|first=Portia M.|last2=Beaumier|first2=Coreen M.|last3=Strych|first3=Ulrich|last4=Hayward|first4=Tara|last5=Hotez|first5=Peter J.|last6=Bottazzi|first6=Maria Elena|date=2016-06-03|title=Status of vaccine research and development of vaccines for leishmaniasis|journal=Vaccine|volume=34|issue=26|pages=2992–2995|doi=10.1016/j.vaccine.2015.12.071|issn=1873-2518|pmid=26973063}}</ref> ଏଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ସ୍ୟାଣ୍ଡ ଫ୍ଲାଇ କାମୁଡ଼ାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ବନ୍ଦବୋସ୍ତ କରିବା ଉଚିତ । ଏହି କାମୁଡ଼ା ସଙ୍କଟରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ନିମ୍ନ ଲିଖିତ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇପାରେ: * ଘର ବାହାରେ: ୧. ସନ୍ଧ୍ୟା ପରେ ସକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାହାରକୁ ନ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ କାରଣ ଏହି ସମୟରେ ମଶା ବ‌ହୁତ ସକ୍ରିୟ ରହନ୍ତି । ୨. ବାହାରକୁ ଗଲେ ଶରୀରକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଘୋଡ଼େଇ ରଖନ୍ତୁ, ଲମ୍ବା ପୋଷାକ ମୋଜା ଇତ୍ୟାଦି ପିନ୍ଧନ୍ତୁ ଯେତେ ପାରନ୍ତି, ବାହ୍ୟ ଖୋଲା ଅଂଶ କମ୍ ରଖନ୍ତୁ । ୩. ଦେହର ଖୋଲା ଅଂଶ, ପୋଷାକର ଖୋଲା ଅଂଶ ତଳେ ଥିବା ଦେହର ଅଂଶରେ କୀଟ ନିବାରକ ଔଷଧ ଲଗାନ୍ତୁ । ଲଗେଇବା ପୂର୍ବରୁ କୀଟ ନିବାରକ ଔଷଧ ଶିଶି ବା ଖୋଳରେ ଲେଖାଥିବା ଉପଦେଶ ପଢ଼ନ୍ତୁ । ରାସାୟନିକ ଡିଇଇଟି (DEET (N,N-diethylmetatoluamide)) ଥିବା ନିବାରକ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅଟେ । DEET (N,N-diethylmetatoluamide). * ଘର ଭିତରେ: ୧. ଭଲରୂପେ ପରଦା ଲାଗିଥିବା ବା ଶୀତ‌ତାପ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କୋଠରୀରେ ରହନ୍ତୁ । ୨. ମନେ ରଖନ୍ତୁ - ସାଧାରଣ ମଶାଠାରୁ ସ୍ୟାଣ୍ଡ ଫ୍ଲାଇ ଆକାର ଛୋଟ, ତେଣୁ ଛୋଟ କଣାରେ ବି ଗଳିଯାଇପାରନ୍ତି । ୩. ରହିବା ଓ ଶୋଇବା ସ୍ଥାନରେକୀଟ ନିବାରକ ସ୍ପ୍ରେ କରନ୍ତୁ । ୪. ପରଦା ଲାଗିଥିବା ବା ଶୀତ‌ତାପ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କୋଠରୀ ସୁବିଧା ନ‌ଥିଲେ ମଶାରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର କରନ୍ତୁ । ମଶାରୀ ଓ ଲୁଗାପଟା ସବୁଥିରେ ପାଇରେଥ୍ରଏଡ ଥିବା କୀଟନିବାରକ ସ୍ପ୍ରେ କରନ୍ତୁ । <ref name=":1">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/parasites/leishmaniasis/prevent.html|title=Parasites-Leishmaniasis Prevention and Control|date=January 10, 2013|accessdate=April 29, 2014}}</ref> ==ଚିକିତ୍ସା== ବିକଶିତ ଦେଶମନଙ୍କରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଶସ୍ତା କେମୋଥେରାପି ([[:en:chemotherapy|chemotherapy]]) ମିଳୁନି ଓ ଏହାର ପରଜୀବୀ ତ‌ଥା କୀଟ ବାହକ କ୍ରମଶଃ ଔଷଧପ୍ରତି ପ୍ରତିରୋଧ କରୁଛନ୍ତି । ବୋଧହୁଏ ଗବେଷଣା ନିମନ୍ତେ ଅର୍ଥାଭାବ ଯୋଗୁ ନୂତନ ଔଷଧର ଆବିର୍ଭାବ ହେଉନାହିଁ କାରଣ ଏହାର ବିକ୍ରୟର ଲାଭ ବିଶେଷ ହେବା ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ । ଏହାର ମିଶ୍ରିତ ଚିକିତ୍ସା ଓ ନୂତନ ଔଷଧ ବାହାର କରିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରୋଡକ୍ଟ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ପାର୍ଟନରସିପ ପିଡିପି ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ।<ref>{{cite web|title=DNDi Annual Report 2015|url=http://www.dndi.org/wp-content/uploads/2016/08/DNDi_AR_2015.pdf|publisher= Drugs for Neglected Diseases initiatives|accessdate=2016-09-19}}</ref> ଏହାର ଚିକିତ୍ସାରେ ପାରମ୍ପରିକ ସୋଡ଼ିଅମ ସ୍ଟିବୋଗ୍ଲୁକୋନେଟ ([[:en:sodium stibogluconate|sodium stibogluconate]]) ଓ ମେଗ୍ଲୁମାଇନ ଆଣ୍ଟିମୋନିଏଟ ([[:en:meglumine antimoniate|meglumine antimoniate]]) ଭଳି ପେଣ୍ଟାଭାଲେଣ୍ଟ ଆଣ୍ଟିମୋନିଆଲ ([[:en:pentavalent antimonial|pentavalent antimonial]]) ବ୍ୟବ‌ହାର ହୁଏ । ଏହି ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହାରରେ ୬୦% ପ୍ରତିରୋଧ ଭାରତର ବିହାରରେ ଦେଖାଯାଉଛି । <ref name="Sundar2000">{{cite journal |vauthors=Sundar S, More DK, Singh MK, etal |title=Failure of pentavalent antimony in visceral leishmaniasis in India: report from the center of the Indian epidemic |journal=Clin. Infect. Dis. |volume=31 |issue=4 |pages=1104–7 |date=October 2000 |pmid=11049798 |doi=10.1086/318121 |url=http://www.journals.uchicago.edu/cgi-bin/resolve?CID000236}}</ref><ref name="Thakur2004">{{cite journal |vauthors=Thakur CP, Narayan S, Ranjan A |title=Epidemiological, clinical & pharmacological study of antimony-resistant visceral leishmaniasis in Bihar, India |journal=Indian J. Med. Res. |volume=120 |issue=3 |pages=166–72 |date=September 2004 |pmid=15489554 |doi= |url=http://www.icmr.nic.in/ijmr/2004/0904.pdf |access-date=2020-01-23 |archive-date=2019-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403111745/http://www.icmr.nic.in/ijmr/2004/0904.pdf |url-status=dead }}</ref> ଅଧୁନା ଭାରତରେ ଏହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ [[ଆମ୍ଫୋଟେରିସିନ ବି]]ର ([[:en:amphotericin B|amphotericin B]]) <ref name="Thakur1999">{{cite journal |vauthors=Thakur CP, Singh RK, Hassan SM, Kumar R, Narain S, Kumar A |title=Amphotericin B deoxycholate treatment of visceral leishmaniasis with newer modes of administration and precautions: a study of 938 cases |journal=Trans. R. Soc. Trop. Med. Hyg. |volume=93 |issue=3 |pages=319–23 |year=1999 |pmid=10492770 |doi=10.1016/S0035-9203(99)90037-8 |url=}}</ref> ଲାଓପୋସୋମାଲ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପସନ୍ଦ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଛି <ref name="Thakur1996">{{cite journal |vauthors=Thakur CP, Pandey AK, Sinha GP, Roy S, Behbehani K, Olliaro P |title=Comparison of three treatment regimens with liposomal amphotericin B (AmBisome) for visceral leishmaniasis in India: a randomized dose-finding study |journal=Trans. R. Soc. Trop. Med. Hyg. |volume=90 |issue=3 |pages=319–22 |year=1996 |pmid=8758093 |doi=10.1016/S0035-9203(96)90271-0 |url=}}</ref><ref name="Sundar2006">{{cite journal |vauthors=Sundar S, Mehta H, Chhabra A, etal |title=Amphotericin B colloidal dispersion for the treatment of Indian visceral leishmaniasis |url=https://archive.org/details/sim_clinical-infectious-diseases_2006-03-01_42_5/page/608 |journal=Clin. Infect. Dis. |volume=42 |issue=5 |pages=608–13 |date=March 2006 |pmid=16447104 |doi=10.1086/500138 }}</ref> ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକା ସୋଡ଼ିଅମ ସ୍ଟିବୋଗ୍ଲୁକୋନେଟ ଓ ପାରୋମୋମାଇସିନ ଔଷଧ ଦେବାକୁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ସୁପାରିସ କରୁଛି ଯାହା ସନ ୨୦୧୦ରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>New treatment for kala azar, the most deadly parasitic disease after malaria. ScienceDaily, 23 Septembre 2011</ref> ଏହା ନିମନ୍ତେ ମିଲଟେଫୋସିନ ([[:en:Miltefosine|Miltefosine]]) ପ୍ରଥମ ପାଟିରେ ଦେବା ଔଷଧ ଭାବରେ ବାହାରିଛି । ଏହାର ଆରୋଗ୍ୟ ହାର ପ୍ରାୟ ୯୫% । ଭାରତୀୟ ରେଗୁଲେଟରି ଅଥରିଟି ଏହାକୁ ସନ ୨୦୦୨ରେ ସ୍ୱକୃତି ଦେଇଛି । <ref>{{cite web|url=https://www.fda.gov/newsevents/newsroom/pressannouncements/ucm389671.htm|title=FDA approves Impavido to treat tropical disease leishmaniasis|author=FDA News Release|publisher=FDA|date=19 March 2014|access-date=23 January 2020|archive-date=3 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903082843/https://www.fda.gov/newsevents/newsroom/pressannouncements/ucm389671.htm|url-status=dead}}</ref> ୨୮ ଦିନିଆ ଚିକିତ୍ସାରେ ଔଷଧ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଦିନେ ବା ଦୁଇ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପେଟ ଗୋଳମାଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କମେନାହିଁ । ପାଟିରେ ଦିଆଯାଉଥିବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଆଡମିଶନ ଅସୁବିଧା ରହୁ ନଥିବା ଯୋଗୁ ମିଲ୍ଟେଫୋସିନ ଏକ ପସନ୍ଦ ‌ଯୋଗ୍ୟ ଓଷଧ ହୋଇଛି । ପ୍ରାୟ ୧୦ ବର୍ଷ ବ୍ୟବ‌ହାର ପରେ ଏହାର ପ୍ରତିରୋଧ ହେବା ଦେଖାଯାଉଛି । <ref>{{Cite journal|last=Rijal|first=Suman|last2=Ostyn|first2=Bart|last3=Uranw|first3=Surendra|last4=Rai|first4=Keshav|last5=Bhattarai|first5=Narayan Raj|last6=Dorlo|first6=Thomas P. C.|last7=Beijnen|first7=Jos H.|last8=Vanaerschot|first8=Manu|last9=Decuypere|first9=Saskia|last10=Dhakal|first10=Subodh S.|last11=Das|first11=Murari Lal|date=2013-06-01|title=Increasing Failure of Miltefosine in the Treatment of Kala-azar in Nepal and the Potential Role of Parasite Drug Resistance, Reinfection, or Noncompliance|url=https://academic.oup.com/cid/article/56/11/1530/302997|journal=Clinical Infectious Diseases|language=en|volume=56|issue=11|pages=1530–1538|doi=10.1093/cid/cit102|pmid=23425958|issn=1058-4838}}</ref> ଏହାର କର୍କଟଜନିତ ଗୁଣ ଥିବା ଯୋଗୁ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଓ ୪ ମାସ ପର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । ଅସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଚିକିତ୍ସା ଯୋଗୁ ଅଧିକାଂଶ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । <ref name=":0" /> ==ରୋଗାନୁଶୀଳନ== ସନ ୨୦୧୫ରେ ପୃଥିବୀରେ ହୋଇଥବା କାଲାଆଜାର‌ ରୋଗର ୯୦% କେବଳ ବ୍ରାଜିଲ, ଇଥିଓପିଆ, ଭାରତ, କେନ୍ୟା, ସୋମାଲିଆ, ଦକ୍ଷିଣ ସୁଦାନ ଓ ସୁଦାନ ଭଳି ୫ଟି ଦେଶରେ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=":0" /> ଭାରତରେ ୭୦% କାଲାଆଜାର‌ କେବଳ ବିହାରରେ ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=":0" /> ଭାରତର ବିହାରରେ ଥିବା ଅରାରିଆ, ପୁରନିଆ ଓ କିଷନ‌ଗଞ୍ଜରେ ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ ରୋଗ ହୋଇ ରହିଛି । North [[Bihar]], India (including [[Araria]], [[Purnea Airport|Purnea]], and [[Kishanganj]]) is the endemic zone of this disease. ଷାଠିଏଟି ଦେଶରେ ଏହା ସ୍ଥନୀୟ ଏଣ୍ଡେମିକ ରୋଗ ଭାବରେ ଅଛି । . ଏହି ରୋଗର ଭୌଗଳିକ ସ୍ଥିତି ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଠାଏ ଠାଏ ଦେଖାଯାଏ ବିଶେଷତଃ ମରୁଡ଼ି, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଏହା ଦେଖାଯାଏ । ଆଫ୍ରିକାର [[ଇଥିଓପିଆ]], [[କେନିଆ]], [[ସୋମାଲିଆ]], ଦକ୍ଷିଣ ସୁଦାନ ଓ [[ସୁଦାନ]]ରେ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । ବିଗତ ଶହେ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ଧାରାରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇନାହିଁ । ଦକ୍ଷିଣ ସୁଦାନର ଅନେକ ସ୍ଥାନ ଦେଶର ଅନ୍ୟ ଇଲାକାଠାରୁ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ବିଛିନ୍ନ ହୋଇ ରହିଛି ଓ ଲୋକମାନେ ସାଂଘାତିକ ମଡ଼କ ତ‌ଥା ଗୃହ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ି ଯାଉନାହାନ୍ତି । <ref name="Jean1995">{{cite journal | author= Jean, Francois | year=1995 | journal= Life, Death and Aid: The Médecins Sans Frontières Report on World Crisis Intervention | title= Sudan: Speak no Evil, Do no Good}}</ref> ==ଇତିହାସ== ସନ ୧୮୨୪ରେ ଭାରତର ଜେସୋର ([[:en:Jessore (city)|Jessore]]) ସ‌ହରରେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ବାଙ୍ଗଲା ଦେଶରେ ଅଛି) ହୋଇଥିବା କାଲାଆଜାର‌ ରୋଗ ପ୍ରଥମେ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶର ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କ ନ‌ଜରରେ ପଡ଼ିଲା ଯାହାକୁ ଏକ ଧରଣର ମ୍ୟାଲେରିଆ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ । [[ଆସମ]]ରେ ଏହାକୁ ଆସାମ ଜ୍ୱର କ‌ହୁଥିଲେ ।<ref name="Medical Encyclopedia">{{cite web | author = "Mosby's Medical Dictionary, 8th edition. © 2009, Elsevier." | url = http://www.medical-dictionary.thefreedictionary.com/kala-azar | title = kala-azar | accessdate = 2010-01-21 }}</ref> ଦେବନାଗରୀ ଭାଷାର ଏହାକୁ କାଲା ଆଜାର କୁହାଯାଏ (''kala-azar'' ([[:en:Hindustani language|Hindustani]]: काला आज़ार <small>([[:en:Devanagari|Devanagari]])</small> کالا آزار <small>([[:en:Nastaleeq|Nastaleeq]])</small> ''kālā āzār''), [[ସଂସ୍କୃତ]], ଆସାମି ଭାଷା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଇଣ୍ଡୋଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷାରେ କାଲା ଅର୍ଥ କଳା<ref name="Collins English Dictionary" /> [[Hindi]] and [[Urdu]];<ref name="MWKA">{{cite web | author = Merriam-Webster's online dictionary | url = http://www.merriam-webster.com/dictionary/kala-azar | title = kala-azar | accessdate = 2010-01-21 }}</ref> ଓ ଜ୍ୱରକୁ ଆସାମରେ ଆଜାର କୁହାଯାଏ । <ref name="Collins English Dictionary">{{cite web | author = HarperCollins Publishers, 1991, 1994, 1998, 2000, 2003. | url = http://www.thefreedictionary.com/kala-azar | title = kala-azar | accessdate = 2010-01-21 }}</ref><ref>{{cite book|title=Framework for Industrialization in Africa|url=https://books.google.com/?id=I7JNoIcUycQC&pg=PA77&lpg=PA77&dq=hindustani+azar+fever#v=onepage&q=hindustani%20azar%20fever&f=false|author=Thomas A. Taku|publisher=Greenwood Publishing Group|page=77|quote=Locally, the disease was called kala-azar or black fever, which is the meaning in the Hindustani language.|isbn=9780275964986|year=1999}}</ref> ଏହି ରୋଗର ଚର୍ମ କଳା ପଡ଼ିଯାଉଥିବାରୁ ଏହାର କାଲା ଆଜାର ନାମକରଣ ହୋଇଛି । କୋଲକାତାର (ପୂର୍ବତନ କଲିକତା) ଦମଦମ ([[:en:Dum Dum|Dumdum, Calcutta, India]]) ସ୍ଥାନରେ ଜଣେ ମୃତ ସୈନିକର ପ୍ଲୀହାରୁ ସ୍ମିଅର ନେଇ ଉଇଲିଅମ ଲିସମ୍ୟାନ ନାମକ ଜଣେ ସ୍କଟିସ ଡାକ୍ତର ପ୍ରଥମେ କାଲା ଆଜାରର ଏଜେଣ୍ଟକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ,<ref>{{Cite book|title = Textbook of Medical Parasitology|last = Paniker|first = C.K. Jayaram|publisher = Jaypee Brothers, Medical Publishers|year = 2013|isbn = 978-93-5090-534-0|location = Shorakhutte, Kathmandu, Nepal|pages = 51|url = https://books.google.com/?id=H-CLAgAAQBAJ&pg=PA51&lpg=PA51&dq=sir+william+leishman+dumdum+india#v=onepage&q=sir%20william%20leishman%20dumdum%20india&f=false}}</ref> ତେଣୁ ଏହାକୁ ଦମଦମ ଜ୍ୱର କୁହାଯାଏ । ଲିସମ୍ୟାନ ଓ ଚାର୍ଲସ ଡୋନୋଭାନ ନାମକ ଜଣେ ଆଇରିସ ଡାକ୍ତର ଏକାବେଳେ ତାଙ୍କର ଆବିଷ୍କରକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିବାରୁ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଏଜେଣ୍ଟର ନାମ ଲିସମାନିଆ ଡୋନୋଭାନି ରଖାଗଲା । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] mw75b76m8kzzzfnlohyeogc0509dean 0 72365 606633 575662 2026-09-23T23:08:46Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606633 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Kalindi Behera}} {{Infobox Indian politician |image = |name = କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା |caption = |birth_date = {{Birth date|df=y|1944|5|25}} |birth_place = |residence = |death_date = {{Death date and age |2015|2|18|1944|5|25}} |office = ବିଧାୟକ: [[୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |constituency = [[କଟକ ସଦର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କଟକ ସଦର]] |term_start = ୨୦୦୯ |term_end = ୨୦୧୪ |predecessor = [[ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]] |successor = ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା |office1 = ବିଧାୟକ: [[୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୧୨ଶ]], [[୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |constituency1 = [[ସାଲେପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ସାଲେପୁର]] |term_start1 = ୨୦୦୦ |term_end1 = ୨୦୦୯ |predecessor1 = ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା |successor1 = [[ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା]] |office2 = ବିଧାୟକ: [[୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |constituency2 = ସାଲେପୁର |salary2 = |term_start2 = ୧୯୯୦ |term_end2 = ୧୯୯୫ |predecessor2 = ମାୟାଧର ସେଠୀ |successor2 = [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା]] |office3 = ବିଧାୟକ: [[୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |constituency3 = ସାଲେପୁର |term_start3 = ୧୯୭୭ |term_end3 = ୧୯୮୦ |predecessor3 = [[ବାଇଧର ବେହେରା]] |successor3 = [[ମାୟାଧର ସେଠୀ]] |party = [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]] |otherparty = [[ଜନତା ଦଳ]], [[ଜନତା ପାର୍ଟି]], [[ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ]] |religion = [[ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ|ହିନ୍ଦୁ]] |nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |occupation = ରାଜନୀତିଜ୍ଞ |parents = ଧଡ଼ି ବେହେରା (ବାପା) |spouse = ପ୍ରମିଳା ବେହେରା |children = ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା |website = |footnotes = |date = |year = |source = }} '''କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା''' (୨୫ ମଇ ୧୯୪୪ - ୧୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୫) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । କାଳନ୍ଦୀ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ତଥା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭, ୧୯୯୦, ୨୦୦୦ ଓ ୨୦୦୪ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସାଲେପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୭ମ, ୧୦ମ, ୧୨ଶ ଓ ୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="Kalindi Behera">{{cite web|url=https://odishaassembly.nic.in/memberprofile.aspx?img=41 |title=Shri Kalindi Behera |website=odishaassembly.nic.in|publisher=Odisha Assembly|accessdate=24 November 2019}}</ref> ୨୦୧୪ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="Kalindi Behera"/> == ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା == କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା ୧୯୪୪ ମସିହାର ମଇ ମାସ ୨୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଧଡ଼ି ବେହେରା ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ପ୍ରମିଳା ବେହେରା ।<ref name="Kalindi Behera"/> କାଳନ୍ଦୀଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର । == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == [[ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା କାଳନ୍ଦୀ [[ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]]ଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ସାଲେପୁର ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ [[ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ]]ର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି ପରାସ୍ତ ହେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=Former Odisha minister Kalindi Behera passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/former-odisha-minister-kalindi-behera-passes-away/article6910554.ece |accessdate=20 June 2020 |work=The Hindu}}</ref> ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ, ଜନତା ପାର୍ଟି ଓ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୫ଥର ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ୧୯୭୯ରୁ ୧୯୮୯, ୧୯୯୧ରୁ ୧୯୯୫ ଏବଂ ୨୦୦୨ରୁ ୨୦୦୬ ମସିହାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="Kalindi Behera"/> <!-- ୨୦୧୯ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା ଭାରତୀୟ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ [[ସୁକିନ୍ଦା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ସୁକିନ୍ଦା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ]]<nowiki/>ରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି। ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସମୁଦାୟ ୩୧,୧୧୪ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://eci.gov.in/files/file/3626-orissa-1990/|title=Orissa 1990|website=Election Commission of India|language=en-IN|access-date=2019-06-27}}</ref> ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶଙ୍କୁ ୫୭୭୯ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ କରି।<ref name=":0" /> ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ୨୦୧୯ ମସିହାରୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛନ୍ତି । --> == ମୃତ୍ୟୁ == କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା ୨୦୧୫ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୧୮ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=BJD Vice-President Kalindi Behera Dies at 71 |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/bjd-vice-president-kalindi-behera-dies-at-71/881880 |accessdate=20 June 2020 |work=Outlook |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623121629/https://www.outlookindia.com/newswire/story/bjd-vice-president-kalindi-behera-dies-at-71/881880 |url-status=dead}}</ref> ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୦ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] 5pdqyjkmlx7krju34baggsnxql9gyuz 0 72403 606568 598538 2026-09-23T15:46:24Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟ */ 606568 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Mu Paradesi Chadhei}} {{Infobox film | name = ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[କେ. ମୂରଲୀ କ୍ରିଷ୍ଣା]] | producer = [[ଆଦିକନ୍ଦ ସାହୁ]] | writer = [[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ]]<br>[[ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି]] | screenplay = | story = | based on = | narrator = | starring = [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<br>[[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]]<br>[[ମିହିର ଦାସ]]<br>[[ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା]]<br>[[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ନାୟକ]]<br>[[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]] | music = [[ଅସଦ ନିଜାମ]] | cinematography = ପ୍ରତାପ ରାଉତ | editing = ରଞ୍ଜନ ଖଟେଇ | studio = | distributor = | released = ୧୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ''', ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।<ref>{{cite news |title=ଆଜି ମୁକ୍ତିଲାଭ କରୁଛି 'ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ' - Sambad |url=https://m.dailyhunt.in/news/india/oriya/sambad-epaper-samba/aaji+muktilabha+karuchi+mun+paradeshi+chadhei-newsid-158412216 |accessdate=13 January 2020 |work=Dailyhunt |publisher=ସମ୍ବାଦ |language=en |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113183242/https://m.dailyhunt.in/news/india/oriya/sambad-epaper-samba/aaji+muktilabha+karuchi+mun+paradeshi+chadhei-newsid-158412216 |url-status=dead }}</ref><ref name="ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ">{{cite news |title=ଜାନୁଆରି୧୦ରେ ପରଦାକୁ ଆସିବ 'ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ' {{!}} Sambad |url=http://sambad.in/entertainment/odia-movie-on-jan10-458970/ |accessdate=13 January 2020 |work=sambad.in |publisher=ସମ୍ବାଦ |date=12 December 2019}}</ref> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଆଦିକନ୍ଦ ସାହୁ । ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ ଓ ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କେ. ମୂରଲୀ କ୍ରିଷ୍ଣା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।<ref name="ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ"/> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ ଏବଂ ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା ।<ref name="ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ"/> ମିହିର ଦାସ, ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା, ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ନାୟକ, ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ ଭଳି ଅଭିନେତାମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ - Dharitri |url=https://m.dailyhunt.in/news/india/oriya/dharitri-epaper-dharitri/mun+paradeshi+chadhei-newsid-156794248 |accessdate=13 January 2020 |work=Dailyhunt |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |date=2 January 2020 |language=en}}</ref> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୨୦୨୦ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୧୦ ତାରିଖରେ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite news |title=ରୁପେଲି ପରଦା: ୧୦୦ କୋଟିର ସିନେ କାରବାର ଠପ୍‌ {{!}} Sambad |url=https://sambad.in/state/silver-screen-rs-100-crore-business-stop-601455/ |accessdate=9 January 2022 |work=ସମ୍ବାଦ |publisher=sambad.in |date=19 December 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210120041742/https://sambad.in/state/silver-screen-rs-100-crore-business-stop-601455/ |archivedate=20 January 2021 |language=ଓଡ଼ିଆ |url-status=live }}</ref> ==ଅଭିନୟ== * [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<ref>{{cite news|url=https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|title=ବନବାସ ଶେଷ, ଏବେ ଗେମ୍ ଓଭର୍|date=23 September 2026|work=ପ୍ରମେୟ|access-date=23 September 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260923153741/https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|archive-date=23 September 2026|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> * [[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]]<ref>{{cite news|url=https://sambad.in/entertainment/odia-heroines-2020-story-470168/|title=ଏ ବର୍ଷ ନାମୀ ଓଲିଉଡ୍ ନାୟିକାମାନଙ୍କର କେଉଁ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଆସୁଛି {{!}} Sambad|date=12 January 2020|work=ସମ୍ବାଦ|accessdate=16 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211216135015/https://sambad.in/entertainment/odia-heroines-2020-story-470168/|archivedate=16 December 2021|publisher=sambad.in|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> * [[ମିହିର ଦାସ]] * [[ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା]] * [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ନାୟକ]] * [[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]] * ଅସୀତା ଶତପଥୀ<ref>{{cite news |title=ଅସୀତା ଯାହା ଚାହୁଁଥିଲେ |url=http://dharitriepaper.in/viewmap/235435.jpg |accessdate=20 January 2021 |work=ଧରିତ୍ରୀ |date=26 November 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210120175701/http://dharitriepaper.in/viewmap/235435.jpg |archivedate=20 January 2021 |url-status=live }}</ref> ==କାହାଣୀ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅସଦ ନିଜାମ । ତପୁ ନାୟକ ଏବଂ [[ନିଜାମ]] ଭଳି ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଶୀର୍ଷକ ଲୋକପ୍ରିୟା ଓଡ଼ିଆ ଗୀତ ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ତେଣୁ ଏହି ଗୀତଟିକୁ ପୁଣିଥରେ ପୁରୁଣା ଗାୟକ [[ଉଦିତ ନାରାୟଣ]]<nowiki/>ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଶାନ୍, [[ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର]], [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]], [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]], [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]] ଭଳି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = ଦିଲ୍ ତଡ଼ପ୍ ତଡ଼ପ୍ | lyrics1 = ତପୁ ନାୟକ | length1 = | extra1 = ଶାନ୍, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା | title2 = ମନ ତୁ ଫେରିଆ | lyrics2 = ତପୁ ନାୟକ | length2 = | extra2 = ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର | title3 = ସବ୍‌ନାମୀ ଓଠ କୁ | lyrics3 = ତପୁ ନାୟକ | length3 = | extra3 = ସ୍ୱୟମ୍ ପ୍ରଭାସ ପାଢ଼ୀ, ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ | title4 = ତୋଫା ଚାନ୍ଦିନୀରେ | lyrics4 = ତପୁ ନାୟକ | length4 = | extra4 = ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା | title5 = ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ | lyrics5 = ନିଜାମ | length5 = | extra5 = ଉଦିତ ନାରାୟଣ }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] 9mhvgjddbw09x53u8irlarm90hxywyw 0 72536 606742 546601 2026-09-24T01:24:34Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606742 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Priyabrata Das}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସ | image = | imagesize = | alt = | caption = ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସ | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1932|07|01}} | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|Year|Month|Day|Year|Month|Day}} --> | death_place = | resting_place = | occupation = ଇଞ୍ଜିନିୟର | language = | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | ethnicity = [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର | alma_mater = [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ବେଦ ମନୁଷ୍ୟକୃତ କି? | spouse = [[ଶନ୍ନୋଦେବୀ]] (ସ୍ତ୍ରୀ) | partner = | children = ଯଜ୍ଞ ପ୍ରକାଶ (ପୁତ୍ର) | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ମହର୍ଷି ଦୟାନନ୍ଦ ପୁରସ୍କାର]], </br>[[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସ''' ଜଣେ [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ । ସେ ପେଷାରେ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଓ [[ବେଦ]] ସଂପର୍କରେ ଗବେଷଣା କରି ସେ ବାବଦରେ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ସମାଲୋଚନା-ଭିତ୍ତିକ ପୁସ୍ତକ "''ବେଦ ମନୁଷ୍ୟକୃତ କି?''" ରଚନା କରି [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ <ref name="odishareference">{{cite web |title=ODISHA SAHITYA ACADEMY AWARDED BOOKS AND WRITERS |url=http://magazines.odisha.gov.in/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/orissa%20reference%20annual-2011.pdf |website=www.magazines.odisha.gov.in |accessdate=20 February 2020 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214705/http://magazines.odisha.gov.in/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/orissa%20reference%20annual-2011.pdf |url-status=dead }}</ref>। ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସ ବେଦବିତ ତଥା ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ [[ଶନ୍ନୋଦେବୀ]]ଙ୍କ ସହ ବିବାହିତ । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା == ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସ ୧୯୩୨ ଜୁଲାଇ ୧ ତାରିଖରେ [[ଓଡ଼ିଶା]]ରେ ଜନ୍ମିତ । ସେ ୧୯୪୮ ମାଟ୍ରିକ ପରୀକ୍ଷା ଉତ୍ତୀର୍ଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଦଶଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ରଖି ଉତ୍ତୀର୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ବିହାର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ, ପାଟନାରୁ ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ସିଭିଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାସ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଇଂଲାଣ୍ଡରେ (Brighton College of Technology) ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ବେଦବିତ୍ ଜ୍ଞାନୀ ତଥା ଉଚ୍ଚଚିନ୍ତାଧାରାର ବ୍ୟକ୍ତି ଥିବାରୁ ପିଲାଟି ଦିନରୁ ସେ ବାପାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ବେଦ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଭିନ୍ନ ବହି ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୨୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ଏକ ପୁସ୍ତକ '''ବେଦ ମନୁଷ୍ୟକୃତ କି''' ଏକ କାଳଜୟୀ ତଥା ଚର୍ଚ୍ଚିତ ପୁସ୍ତକ । ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଖବର କାଗଜରେ ବେଦ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚଶହରୁ ଅଧିକ ଲେଖା ପ୍ରକାଶ ପାଇସାରିଛି । ତାଙ୍କର ଲିଖିତ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟରୁ ବେଦ ବିଦ୍ୟା ଆଧାରିତ କେତୋଟି ଲୋକପ୍ରିୟ ପୁସ୍ତକ ହେଉଛି ଋଗବେଦ ସୌରଭ, ଅଥର୍ବ ବେଦ ସୌରଭ, ସାମବେଦ ସୌରଭ ତଥା ଜଜୁର୍ବେଦ ସୌରଭ । ବେଦକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବାପାଇଁ ସେ ସରଳ ଭାଷାରେ ଅନେକ ଭାଷ୍ୟ ରଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି । ଏହାଛଡା ସେ ଡଃ ଏମ୍. ବିଶ୍ୱେସରାୟ ଓ ଡଃ ଏ. ଏନ୍. ଖୋସଲା ଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ଜୀବନୀ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ଚାକିରି ଜୀବନରୁ ଅବସର ନେବା ପରେ ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ '''ଆର୍ଯ୍ୟ ସମାଜ''' ତଥା ବୈଦିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି । ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥ ଆର୍ଯ୍ୟ ସମାଜର ସଭାପତି ଭାବେ ସେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାରେ ନବ ମାତୃକା ପୂଜାର ପ୍ରୋତ୍ସାହକ ଭାବେ ସେ ପରିଚିତ । ନବରାତ୍ରୀ ସମୟରେ ନଅ ଗୋଟି ଦେବୀଙ୍କର ମୃଣ୍ମୟ ପିତୁଳାକୁ ପୂଜା କରିବା ଅପେକ୍ଷା ବେଦ ସମ୍ମତ ପଦ୍ଧତିରେ ନଅ ଜଣ ଗୁଣୀ ବୟୋବୃଦ୍ଧା ମହିଳାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବା ପ୍ରଥା ସେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହି କ୍ରମରେ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ବୟୋବୃଦ୍ଧାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି । ବେଦସ୍ଥ ଜ୍ଞାନ ବିତରଣ କରିବା ସହ ବେଦ ସମ୍ମତ ପଦ୍ଧତିକୁ ଅଧିକ ଲୋକ ପ୍ରିୟ କରାଇବା ସହ ଏହି ପ୍ରଥାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ପୁର ପଲ୍ଲୀରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ତାଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ।<ref name="odishanews">{{cite web |title=Mother worship - OrissaPOST |url=https://www.orissapost.com/mother-worship/ |website=Odisha News, Odisha Latest news, Odisha Daily - OrissaPOST |accessdate=20 February 2020 |date=28 September 2017}}</ref> ଜଣେ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଭାବେ ସେ ବିଧବା ବିବାହ ପୁନଃ ପ୍ରଚଳନ କରାଇବା ସହ ମହିଳାମାନେ ପୁରୋହିତ କାର୍ଯ୍ୟକରିବା ଏବଂ ମୁଖାଗ୍ନୀ ଦେବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟର ସପକ୍ଷବାଦୀ ଭାବେ ସେ ସୁପରିଚିତ । ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ [[ଶନ୍ନୋଦେବୀ]] ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ପୁରୋହିତ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା । ସେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ମହିଳା ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଭାବେ ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ସେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଆମେରିକା, ଜର୍ମାନୀ, ଫ୍ରାନ୍ସ, ଋଷିଆ। କେନିଆ ତଥା ହଲାଣ୍ଡ ଭଳି ଅନେକ ସ୍ଥାନ ଯାତ୍ରା କରି ବୈଦିକ କର୍ମ କାଣ୍ଡ ତଥା ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ ସମ୍ପର୍କିତ ଭାଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିଅଛନ୍ତି । == ରଚନାବଳୀ == # Glimpses of the Sama Veda # Glimpses of the Atharva Veda # Glimpses of the Yajur Veda # Glimpses of the Rig Veda # Vedic Beliefs # Ancient Verses # ଅଥର୍ୱବେଦ ସୌରଭ # ଉପନିଷଦ ପ୍ରକାଶ # ବୈଦିକ ଧର୍ମ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରୀ # ବୈଦିକ ଅନ୍ତୈଷ୍ଟି ସସ୍କାର ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିର୍ଣ୍ଣୟ # ବୈଦିକ ବିବାହ ପଦ୍ଧତି # ବେଦ ମନୁଷକୃତ କି == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ବେଦ ମନୁଷ୍ୟକୃତ କି?) ୧୯୫୮<ref name="odishasahityaakademi">{{cite web |title=Odisha Sahitya Akademi |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=20 February 2020 |archive-date=3 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171103124649/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php |url-status=dead}}</ref> ଓଡ଼ିଶା ତଥା ଓଡ଼ିଶା ବାହାରର ଅନେକ ଅନୁଷ୍ଠାନଦ୍ୱାରା ସେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।<ref name="newindianexpress">{{cite web |title=Vedic scholars awarded |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2019/mar/13/vedic-scholars-awarded-1950521.html |website=The New Indian Express |accessdate=20 February 2020}}</ref> * Theosophical society, Brighton (UK) 1966 * Hindu Centre, London (UK)1967 * Yoga Centre, Brisbaden (Germany)1968 * Brajamohan Sahitya Samiti, Bhawanipatna, Orissa 1968 * All Orissa Sanskrit Teachers' conference; Utkal University, Bhubaneswar 1972 * Veda Sammelan, Port Louis (Maurititius)1973 * Dharma Sammelan, Nairobi (Kenya)1977 * Jadumani Sahitya Samsad, Udaipur, Orissa 1979 * Dayananda Death Centenary, Ajmer, Rajasthan 1983 * Vevekananda Kendra, Kanyakumari1986 * Maharshi Dayananda Bodhotsava, Tankara, Gujurat 1989 * Jagannath Society of the Americas, Nesvill (USA)1998 * Orissa Society of Americas, Montreal, California (USA)1998 * Viswatma Mandir, Sauthal (London)1998 * Arya Samaj, Rajauri Garden (Delhi)2001 * Centenary of Gurukul University, Kangri (Haridwar)2002 * Maurititius Pundit Sabha, Maurititius2002 * Vigyan Prachar Samiti, Bhubaneswar2002 * National Institute of Technology, Rourkela2003 * Utkala Sahitya Samaja, Centenary Celebration, Cuttack2003 * Kharosrota Sahitya Parishad, Kandiahat, Orissa 2004 * National Aluminum Company (NALCO), (Environmental Day)2004 * Institution of Engineers, Orissa Centre, Bhubaneswar.2006 * Lekhaka Sammukhya, Silver Jubilee, Bhubaneswar 2007 * Neelamani Smruti Samman, Bhubaneswar 2008 * Institution of Engineers, Barhampur Centre 2008 === ପୁରସ୍କାର === ସେ ପାଇଥିବା ପୁରସ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ହେଲା : * Orissa Sahitya Academy Award, Bhubaneswar 1960 * Meghjibhai Puraskar, Mumbai 1994 * Maharshi Dayananda Puraskar, Ajmer (Rajasthan)1994 * Bhjmasen Pathee Puaskar, Kashi Viswavidyalaya, Kashi 1995 * Nandighosha Puraskar, Bhubaneswar 1997 * Rastriya Veda-Vedanga Puraskar, Nasik (Maharastra)2005 * Pt. Ganga Pd. Upadhyaya Puraskar, AlIahabad 2008 === ଉପାଧୀ === ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଉପାଧୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କରିଛନ୍ତି । * "Vidya Vagish" Gurukul Mahavidyalaya, Amsena 1992 * "Arya Ratna" Gurukul Mahavidyalaya, Indraprastha1995 * D.Lit, Utkal University 2006 * "Arya Bibhusan" by Yoga Guru Swami Ramadev 2006 * "Acharya" Utkal Arya Mahasammlan 2007 == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [https://www.facebook.com/priyabrata.das.7169?__tn__=%2CdCH-R-R&eid=ARDoQpUtkyknBf8T4FDRnW0EG5SmWKcrAoUnWC9IeIqeffFc0-LiY5WGD7hlUP3uXHYUb_R515EXkjsU&hc_ref=ARQeRC_N9vhVqHVl6LlSleX-XJwsbS0EHdwkd358cCynC7HQMVvUBDRa7ViHJV4ZsXo&fref=nf "ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସଙ୍କ ଫେସବୁକ ପୃଷ୍ଠା"] == ଆଧାର == {{Reflist}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}} {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] ndol4ys6guxo1vjzvg8yngy4fzivb7a 0 72770 606589 499804 2026-09-23T21:34:21Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606589 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Amrita Pritam}} {{Infobox writer | name = ଅମୃତା ପ୍ରୀତମ | image = Amrita_Pritam_(1919_–_2005)_,_in_1948.jpg | genre = କବିତା, ଗଳ୍ପ, ଆତ୍ମଜୀବନୀ | signature = | awards = କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ(୧୯୫୬)<br><nowiki>ପଦ୍ମଶ୍ରୀ (୧୯୬୯)</nowiki><br>ଜ୍ଞାନପୀଠ ସମ୍ମାନ(୧୯୮୨)<br>ଶତାବ୍ଦୀ ସମ୍ମାନ(୨୦୦୦)<br>ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ(୨୦୦୪) | children = ୨ | partner = ଇମରୋଜ | spouse = ପ୍ରୀତମ ସିଂହ | notableworks = ପିଞ୍ଜର (ଉପନ୍ୟାସ)<br />ଆଜ ଆଖାଁ ୱାରିସ ଶାହା ନୁ(କବିତା)<br />ସୁନେରେ(କବିତା) | movement = | subject = ଭାରତ ବିଭାଜନ, ନାରୀ | period = ୧୯୩୬-୨୦୦୬ | honorific_prefix = | nationality = ଭାରତୀୟ | occupation = ଔପନାସିକା, କବି, ପ୍ରାବନ୍ଧିକା | death_place = [[ଦିଲ୍ଲୀ]], [[ଭାରତ]] | death_date = {{death date and age|2005|10|31|1919|8|31|df=y}} | birth_place = ଗୁଜରାଁୱାଲା, [[ପଞ୍ଜାବ]], ଅବିଭକ୍ତ ଭାରତ(ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନ) | birth_date = {{birth date|1919|8|31|df=y}} | birth_name = ଅମୃତା କୌର | website = }} '''ଅମୃତା ପ୍ରୀତମ''' ({{Audio|Amrita Pritam pronunciation.ogg|listen}}; ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୧୯ - ୩୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୫) [[ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷା|ପଞ୍ଜାବୀ]] ଓ [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର]] ଜଣେ କବି, ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକା ଥିଲେ । ଉଭୟ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନରେ ସେ ଲୋକପ୍ରିୟ । ୬୦ ବର୍ଷର ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ ସେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାହା ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ କବିତା, ଗଳ୍ପ, ଜୀବନୀ, ପ୍ରବନ୍ଧ ଆଦି ରହିଥିଲା ଓ ବହୁ ଭାରତୀୟ ତଥା ବିଦେଶୀ ଭାଷାକୁ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>[http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2005%5C11%5C14%5Cstory_14-11-2005_pg7_43 Amrita Pritam: A great wordsmith in Punjab’s literary history] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060619074153/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2005%5C11%5C14%5Cstory_14-11-2005_pg7_43|date=19 June 2006}} ''[[Daily Times (Pakistan)]]'', 14 November 2005.</ref> ଅମୃତା ନିଜ କବିତା "ଆଜ ଆଖାଁ ୱାରିସ ଶାହା ନୁ" ପାଇଁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଥିଲେ । ଏହି କବିତା ସେ ଭାରତ ବିଭାଜନ ସମୟରେ ନିଜ ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଦର୍ଶାଇ ଓ ୧୮୦୦ ଶତାବ୍ଦୀର କବି ୱାରିସ ଶାହାଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇ ଲେଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ "ପିଞ୍ଜର"(୧୯୫୦) ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ନାରୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ଅମାନବୀୟତାକୁ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ । ଏହି ଉପନ୍ୟାସର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଥିଲା "ପୁରୋ" । ୨୦୦୩ରେ ଏହି ଉପନ୍ୟାସକୁ ନେଇ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{IMDb title|0347779|Pinjar}}</ref> ଭାରତ ବିଭାଜନ ସମୟରେ ସେ ଲାହୋରରୁ ଭାରତକୁ ଚାଲି ଆସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଆଜୀବନ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ଉଭୟ ଦେଶର ପାଠକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆଦୃତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବରେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ନିଜ କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ <nowiki>''ସୁନହୁଡେ''</nowiki> ପାଇଁ ସେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ସେ "କାଗଜ କେ କାନଭାସ" ପାଇଁ ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ସେ [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] ଓ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ କବିତାରେ ଭାରତ ବିଭାଜନ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଭାବରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା । == ଜୀବନୀ == ୧୯୧୯ ମସିହାରେ ଅବିଭକ୍ତ ପଞ୍ଜାବର ମଣ୍ତି ବାହାଉଦ୍ଦିନ(ବର୍ତ୍ତମାନର ପାକିସ୍ଥାନ)ଠାରେ ଅମୃତା କୌର ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="guar">[https://www.theguardian.com/news/2005/nov/04/guardianobituaries.india Amrita Pritam – Obituary] ''[[The Guardian]]'', 4 November 2005.</ref> ତାଙ୍କ ପିତା କର୍ତାର ସିଂହ ହିତକାରୀ ଜଣେ କବି ଓ ବ୍ରଜ ଭାଷାର ପଣ୍ଡିତ ଥିଲେ । ସେ ଏକ ସାହିତ୍ୟିକ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ ଓ ଶିଖ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାରକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.sikhtimes.com/bios_111205a.html|title=The Sikh Times - Biographies - Amrita Pritam: Queen of Punjabi Literature|website=Sikhtimes.com}}</ref> ମାତା ରାଜ ବିବି ଜଣେ ଶିକ୍ଷୟତ୍ରୀ ଥିଲେ ।<ref name=wom/><ref>[https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA254&dq=Amrita+Pritam&sig=ACfU3U1QKgR3CqBR6Vw_eBNoNj5e38LdYw#PPA254,M1 New Panjabi Poetry ( 1935–47)] ''Handbook of Twentieth-century Literatures of India'', by Nalini Natarajan, Emmanuel Sampath Nelson, Greenwood Publishing Group, 1996. {{ISBN|0-313-28778-3}}.''Page 253-254''.</ref> ଅମୃତା ୧୧ବର୍ଷ ବୟସରେ ନିଜ ମାତାଙ୍କୁ ହରେଇଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ସ‌ହ ଲାହୋରକୁ ଚାଲିଆସି ଭାରତ ବିଭାଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ରହିଥିଲେ । ମାତାଙ୍କ ବିୟୋଗର ଦୁଃଖରୁ ସେ କମ ବୟସରୁ ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ୧୯୩୬ରେ, ୧୬ବର୍ଷ ବୟସରେ ନିଜ ପ୍ରଥମ କବିତା ସଂକଳନ "ଅମୃତ ଲହରେଁ" ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିଲେ । ସେହି ବର୍ଷ ସେ ପ୍ରୀତମ ସିଂହଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ନିଜ ନାମ ଅମୃତା ପ୍ରୀତମକୁ ବଦଳାଇଥିଲେ ।<ref>[https://www.independent.co.uk/news/obituaries/amrita-pritam-513564.html Amrita Pritam – Obituary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110913164128/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/amrita-pritam-513564.html |date=2011-09-13 }} ''[[The Independent]]'', 2 November 2005.</ref> ୧୯୩୬ରୁ ୧୯୪୩ ମଧ୍ୟରେ ସେ ୬ଟି କବିତା ସଂକଳନ ଲେଖି ସାରିଥିଲେ । ଅମୃତା ପ୍ରେମ କବିତାରୁ ନିଜ ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପରେ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଲେଖକମାନଙ୍କ ସଂଘରେ ମିଶିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୪୪ର କବିତା ସଂକଳନ "ଲୋକ ପୀଡ଼"ରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ବ୍ୟଥିତ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ କଟାକ୍ଷ କରିଥିଲେ । ସମାଜସେବାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ରୁଚି ରଖିଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଗୁରୁ ରାଧା କ୍ରୀଷ୍ଣ [[ଦିଲ୍ଲୀ|ଦିଲ୍ଲୀରେ]] ଜନତା ପାଠାଗାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଅମୃତା ଏହି ପାଠାଗାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ପାଠାଗାରଟି ଏବେ ମଧ୍ୟ ଦିଲ୍ଲୀରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଅଛି । ଭାରତ ବିଭାଜନ ପୂର୍ବରୁ ସେ ଲାହୋରର ଏକ ରେଡିଓ ଷ୍ଟେସନରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>[http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2005%5C11%5C02%5Cstory_2-11-2005_pg3_1 Editorial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061113000641/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2005%5C11%5C02%5Cstory_2-11-2005_pg3_1|date=13 November 2006}} ''[[Daily Times (Pakistan)]]'', 2 November 2005.</ref> ଏମ.ଏସ. ସଥ୍ୟୁ, ଅମୃତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଏକ ନାଟକ "ଏକ ଥି ଅମୃତା" ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ନାଟକଟି ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଲୋକାଦୃତ ହୋଇଥିଲା । === ଭାରତ ବିଭାଜନ === ୧୯୪୭ରେ ଭାରତ ବିଭାଜନପରେ ହୋଇଥିବା ଧାର୍ମିକ ହିଂସାରେ ପ୍ରାୟ ଏକ ଲକ୍ଷ ହିନ୍ଦୁ, ମୁସଲିମ ଓ ଶିଖ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ଅମୃତା ଲାହୋରରୁ ଭାରତକୁ ଆସି ଜଣେ ଶରଣାର୍ଥୀରେ ଜୀବନ ବ୍ୟତିତ କରିଥିଲେ । [[ଡେରାଡୁନ|ଡେରାଡୁନରୁ]] ଦିଲ୍ଲୀ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ବିଭାଜନ ଓ ନିଜ ଶରଣାର୍ଥୀ ଜୀବନକୁ ନେଇ ଅମୃତା "ଆଜ ଆଖାଁ ୱାରିସ ଶାହା ନୁ" କବିତା ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କବିତାଟି ତାଙ୍କୁ ପରିଚିତି ଆଣି ଦେଇଥିଲା । ଏହି କବିତାଟି ୧୮୦୦ ଶତାବ୍ଦୀର ସୁଫି କବି ତଥା "ହୀର ରାଞ୍ଜା"ର ରଚୟିତା ୱାରିସ ଶାହାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲେଖା ଯାଇଥିଲା । ଅମୃତା ଆକାଶବାଣୀ ଦିଲ୍ଲୀର ପଞ୍ଜାବୀ ପ୍ରସାରଣ ବିଭାଗରେ ୧୯୬୧ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୦ରେ ନିଜ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ପରେ ଅମୃତାଙ୍କ ଲେଖନୀ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ନାରୀ କେନ୍ଦ୍ରୀକ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା ଓ ତାଙ୍କ ବିବାହ ବିଚ୍ଚେଦର ଦୁଃଖ ତାଙ୍କ କବିତା ଓ ଗଳ୍ପରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ତାଙ୍କର ବହୁ ରଚନା ପ୍ରେଞ୍ଚ, ଡାନିଷ, ଜାପାନିଜ, ମାଣ୍ଡାରିନ ଭାଷାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଥିଲା । ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ମୂଳକ ଲେଖା "ବ୍ଲାକ ରୋଜ" ଓ "ରସିଦ ଟିକେଟ" ଅନ୍ୟତମ ଥିଲା । ଅମୃତାଙ୍କ ବହୁ ରଚନାକୁ ନେଇ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା ୧୯୬୫ ମସିହାର "କାଦମ୍ବରୀ" । ଏହା ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ "ଧରତୀ ସାଗର ତେ ସିପ୍ପିୟାଁ" ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଥିଲା । ଏହା ପରେ "ଉନ୍ନା ଦି କାହାନୀ"କୁ ନେଇ ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ବାସୁ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ "ଡାକୁ" ଓ ୨୦୦୩ ମସିହାରେ "ପିଞ୍ଜର" ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଅମୃତା ନିଜ ବନ୍ଧୁ ଇମରୋଜଙ୍କ ସହ-ସମ୍ପାଦନାରେ "ନାଗମଣୀ" ନାମକ ପଞ୍ଜାବୀ ପତ୍ରିକା ୩୩ବର୍ଷ ଧରି ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ । ଭାରତ ବିଭାଜନ ପରେ ସେ ହିନ୍ଦୀରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ "[[ଓଶୋ]]"ଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ ଓ ଓଶୋଙ୍କର ବହୁ ପୁସ୍ତକର ମୁଖବନ୍ଧ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେହିପରି ଏକ ପୁସ୍ତକ ଥିଲା "ଏକ ଓମକାର ସତନାମ" ।<ref>[http://www.sannyasworld.com/index.php?name=News&file=article&sid=627 A tribute to Amrita Pritam by Osho lovers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716003659/http://www.sannyasworld.com/index.php?name=News&file=article&sid=627|date=16 July 2011}} ''Sw. Chaitanya Keerti'', ''sannyasworld.com''.</ref> ସେ "କାଳ ଚେତନା" ଓ "ଅଜ୍ଞାତ କା ନିମନ୍ତ୍ରଣ" ଆଦି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ।<ref>[http://www.lifepositive.com/Mind/arts/new-age-fiction/amritapritam.asp Visions of Divinity – Amrita Pritam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080927031242/http://www.lifepositive.com/Mind/arts/new-age-fiction/amritapritam.asp|date=27 September 2008}} ''Life Positive'', April 1996.</ref> "କାଳା ଗୁଲାବ"(୧୯୬୮) ଓ "ରସିଦ ଟିକେଟ"(୧୯୭୬) ଭଳି ଆତ୍ମଜୀବନୀମୂଳକ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ସେ ରଚନା କରିଥିଲେ ।<ref name="wom">[https://books.google.com/books?id=OjZYf9Xf9bcC&pg=PA160&dq=Amrita+Pritam&sig=ACfU3U3DLfg8nbWhHgcYV9MdIhkuzxviSQ#PPA161,M1 Amrita Pritam] ''Women Writing in India: 600 B.C. to the Present'', by Susie J. Tharu, Ke Lalita, published by Feminist Press, 1991. {{ISBN|1-55861-029-4}}. ''Page 160-163''.</ref><ref>[http://www.chowk.com/articles/9116 Amrita Pritam Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205105527/http://www.chowk.com/articles/9116|date=5 December 2008}} ''Chowk'', 15 May 2005.</ref> === ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର === * ପଞ୍ଜାବ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନ * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୫୬( "ସୁନହଦେ" ପାଇଁ) * [[ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର]] - ୧୯୮୨(କାଗଜ ତେ କାନଭାସ)''.'' * [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] - ୧୯୬୯ * ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ * [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ]] - ୨୦୦୪ * ଡିଲିଟ - ୧୯୭୩(ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ) * ଡିଲିଟ - ୧୯୭୩(ଜବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ) * ଡିଲିଟ - ୧୯୮୭(ବିଶ୍ୱଭାରତୀ) * ବ୍ୟାପ୍ତାସ୍ରୋଭ ସମ୍ମାନ - ୧୯୭୯(ବୁଲଗେରିଆ) * ଡିଗ୍ରୀ ଅଫ ଅଫିସର ଡେନ୍ସ - ୧୯୮୭(ଫ୍ରାନ୍ସ ସରକାର) * ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ମନୋନୀତ - ୧୯୮୬-୧୯୯୨ == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ୧୯୩୫ ମସିହାରେ ଅମୃତା ପ୍ରୀତମ ସିଂଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ପ୍ରୀତମଙ୍କର ଲାହୋରର ଅନାରକଲୀ ବଜାରରରେ ଏକ ହୋସିଆରୀ ଦୋକାନ ଥିଲା । ପ୍ରୀତମ ଓ ଅମୃତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଓ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଥିଲେ । ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ଅମୃତା, ପ୍ରୀତମ ସିଂଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ । ଅମୃତାଙ୍କର କବି ସାହିର୍ ଲୁଧିଆନଭିଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । "ରସିଦ ଟିକେଟ" ପୁସ୍ତକରେ ଅମୃତା ଏହି ସମ୍ପର୍କ ବାବଦରେ ଲେଖିଥିଲେ । ଗାୟିକା ସୁଧା ମାଲହୋତ୍ରା ସାହିରଙ୍କ ଜୀବନରେ ଆସିବା ପରେ ଅମୃତା ତାଙ୍କଠାରୁ ଦୁରେଇ ଯାଇଥିଲେ । ପରେ "ଇମରୋଜ"ଙ୍କ ସହିତ ଅମୃତା ରହିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ଜୀବନର ଶେଷ ୪୦ବର୍ଷ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ବଳବତ୍ତର ରହିଥିଲା । "ଅମୃତା ଇମରୋଜ" ପୁସ୍ତକରେ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ବାବଦରେ ଲେଖା ଯାଇଛି <ref>[http://passionforcinema.com/amrita-preetam-imroz-a-love-story-of-a-poet-and-a-painter/ Amrita Preetam Imroz : A love Story of a Poet and a Painter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100108032205/http://passionforcinema.com/amrita-preetam-imroz-a-love-story-of-a-poet-and-a-painter/|date=8 January 2010}} Passionforcinema.com, 8 August 2008.</ref> । ୨୦୦୫ ଅକ୍ଟୋବର ୩୧ ତାରିଖରେ ଶୋଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଅମୃତା ଦେହତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । <ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4393970.stm|title=Indian writer Amrita Pritam dies|date=31 October 2005|work=[[BBC News]]|access-date=1 August 2012}}</ref> ଅମୃତାଙ୍କ ପରିବାରରେ ପୁଅ ନବରାଜ, ଝିଅ କନ୍ଦଳା, ବୋହୁ ଅଳକା ଓ ତୌରସ, ନୁର, ଅମନ ଓ ଶିଳ୍ପୀ ଆଦି ନାତିନାତୁଣୀ ରହିଛନ୍ତି । ନବରାଜଙ୍କର ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା । ଅମୃତାଙ୍କ ରଚନାକୁ ନେଇ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ [[ଗୁଲଜାର]]<nowiki/>ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆବୃତ୍ତ ଏକ ଅଡିଓ ଆଲବମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>[http://www.gulzaronline.com/default.htm 'Amrita recited by Gulzar'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705222306/http://www.gulzaronline.com/default.htm|date=5 July 2008}}, Gulzaronline.com.</ref> ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।<ref>[http://www.realbollywood.com/news/2007/01/movie-on-amrita-pritam-to-be-shot-in-himachal.html Movie on Amrita Pritam to be shot in Himachal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080709011536/http://www.realbollywood.com/news/2007/01/movie-on-amrita-pritam-to-be-shot-in-himachal.html|date=9 July 2008}} ''Realbollywood.com''.</ref>୨୦୧୯ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୩୧ରେ [[ଗୁଗଲ]] ନିଜ ଭାରତୀୟ ପୃଷ୍ଠାରେ ଏକ ଡୁଡୁଲ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଓ ସେଥିରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଯେ : ଅମୃତା ନିଜ ପ୍ରଥମ କବିତା ସଂକଳନ ମାତ୍ର ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/google-celebrates-100th-birth-anniversary-of-punjabi-poet-author-amrita-pritam-with-a-doodle/articleshow/70918925.cms|title=Google celebrates 100th birth anniversary of Punjabi poet, author Amrita Pritam with a doodle|date=31 August 2019|work=[[The Times of India]]|access-date=31 August 2019}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == ୬ ଦଶନ୍ଧୀର ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନୀ ମଧ୍ୟରେ ଅମୃତାଙ୍କ ରଚନା ଗୁଡ଼ିକରେ ୨୮ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୫ଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । === ଉପନ୍ୟାସ === * ''ପିଞ୍ଜର'' * ''ଡକ୍ଟର ଦେବ'' * ''କୋରେ କାଗଜ, ଉନଚାଶ ଦିନ'' * ''ଧରତୀ, ସାଗର ଔର ସିପିୟାଁ'' * ''ରଙ୍ଗ କା ପଟ୍ଟା'' * ''ଦିଲ୍ଲୀ କି ଗଲିୟାଁ'' * ''ତେରୱା ସୂରଜ'' * ''ଯାତ୍ରୀ'' * ''ଜିଲାୱତନ'' (୧୯୬୮) * ''ହରଦତ୍ତ କା ଜୀନ୍ଦେଗୀନାମା '' === ଆତ୍ମଜୀବନୀ === * ''ବ୍ଲାକ ରୋଜ'' (୧୯୬୮) * ''ରସିଦ ଟିକେଟ'' (୧୯୭୬) * ''Shadows of Words'' (୨୦୦୪) === କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ === * ''କାହାଣୀୟାଁ ଯୋ କାହାଣୀୟାଁ ନେହିଁ'' * ''କାହାଣୀୟାଁ କେ ଆଙ୍ଗନ ମେଁ'' * ''Stench of Kerosene'' === କବିତା ସଂଗ୍ରହ === * ''ଅମ୍ରିତ ଲେହରେଁ'' (୧୯୩୬) * ''ଜିଉନ୍ଦା ଜୀବନ'' (୧୯୩୯) * ''ତ୍ରେଲ ଧୋତେ ଫୁଲ'' (୧୯୪୨) * ''ଓ ଗିତନ ୱାଲିଏ'' (୧୯୪୨) * ''ବଦଲାମ ଦେ ଲ୍ଲାଲୀ'' (୧୯୪୩) * ''ସାଂଝ ଦେ ଲ୍ଲାଲୀ'' (୧୯୪୩) * ''ଲୋକ ପୀଡ଼ା'' (୧୯୪୪) * ''ପଥର ଗୀତେ'' (୧୯୪୬) * ''ପଞ୍ଜାବ ଦି ଆୱାଜ'' (୧୯୫୨) * ''ସୁନେହାଦେ'' (୧୯୫୫) – ସାହିତ୍ୟ ଆକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର * ''ଅଶୋକା ଛେତି'' (୧୯୫୭) * ''କସ୍ତୁରୀ'' (୧୯୫୭) * ''ନାଗମଣୀ'' (୧୯୬୪) * ''ଇକ ସି ଅନୀତା'' (୧୯୬୪) * ''ଚାକ ନାମ୍ବାର ଛାତ୍ତି'' (୧୯୬୪) * ''ଉନିଞ୍ଜା ଦିନ'' (୧୯୭୯) * ''କାଗଜ କେ କାନଭାସ'' (୧୯୮୧)- [[ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର]] * ''ଚୁନି ହୁଇ କବିତାୟେଁ'' * ''ଏକ ବାତ'' === ପତ୍ରିକା === * ''ନାଗମଣୀ, ମାସିକ କବିତା ପତ୍ରିକା'' == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୫ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:Articles with hAudio microformats]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମ୍ମାନିତ]] srouve7cwd6doszrr9dyh94ec3y0mo6 0 72850 606815 559905 2026-09-24T03:39:36Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606815 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Methil Devika}} {{Infobox person | image = Methil-Devika.jpg | name = ମେଥିଲ ଦେବିକା | caption = | birth_date = ୧୯୭୬ | birth_place = ଦୁବାଇ, [[ୟୁନାଇଟେଡ଼ ଆରବ ଏମିରଟ]] | death_date = | death_place = | spouse = ରାଜୀବ ନାୟାର (୨୦୦୨-୨୦୦୪) (ଛାଡ଼ପତ୍ର)<br> ମୁକେଶ (୨୦୧୩-ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) | children = ଦେବାଙ୍ଗ ରାଜୀବ | occupation = ନୃତ୍ୟ<br>ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ }} '''ମେଥିଲ ଦେବିକା''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ରେ '''Methil Devika''') ପଲକ୍କଡ଼ରୁ ଆସିଥିବା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟ ଗବେଷକ, ଶିକ୍ଷା ବିଶାରଦ, ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶକ, ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା । == ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ == ମେଥିଲ ଦେବିକା ଦୁବାଇରେ ସନ ୧୯୭୬ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/dance-scholar-and-performer/article2349976.ece|title=Dance scholar and performer|last=Paul|first=G. S|date=12 August 2011|work=The Hindu|access-date=10 July 2018|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ତାଙ୍କର ରାଧିକା ପିଲ୍ଲାଇ ଓ ମେଥିଲ ରେଣୁକା ନାମରେ ଦୁଇ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ଅଛନ୍ତି । ମେଥିଲ ରାଧାକୃଷ୍ଣନ ତାଙ୍କର ମାମୁଁ, ଲେଖକ ଭି.କେ.ଏନ.ଙ୍କର ପତ୍ନୀ ବେଦବତୀ ତାଙ୍କର ମାଇଁ । ପଲକ୍କଡ଼ର ମର୍ସି କଲେଜରେ ଯୋଗଦାନ କରିବା ପରେ ସେ ସରକାରୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆ କଲେଜରୁ ବାଣିଜ୍ୟରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । == ଶିକ୍ଷା == ମେଥିଲ ଦେବିକା ମାଡ୍ରାସ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବିଜିନେସ ଆଡମିନିଶ୍ଟ୍ରେସନରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରି ପାସ କରିଥିଲେ,<ref>{{Cite news|url=https://www.deccanchronicle.com/lifestyle/books-and-art/160217/dancing-to-the-tunes-of-life.html|title=Dancing to the tunes of life|last=|first=|date=16 February 2017|work=Deccan Chronicle|access-date=12 July 2018|language=en}}</ref> ଓ ରବୀନ୍ଦ୍ର ଭାରତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ନୃତ୍ୟ କଳାରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/mba-and-the-maestro/299344|title=MBA and the Maestro|last=Yiyyvadi|first=Sreevalsan|date=2 October 2017|work=Outlook india|access-date=10 July 2018|archive-date=10 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710041218/https://www.outlookindia.com/magazine/story/mba-and-the-maestro/299344|url-status=dead}}</ref> ସନ ୨୦୧୩ରେ ତାମିଲନାଡ଼ୁର ଭାରତୀଦଶନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମୋହିନୀୟଟ୍ଟମରେ ପିଏଚଡି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ପୋଷ୍ଟଗ୍ରାଜୁଏଟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରି ମୋହିନୀୟଟ୍ଟମ, କଥାକଲି ଓ କୂଡିୟଟ୍ଟମ ନୃତ୍ୟ,<ref name=":3">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vadodara/methil-devika-interacts-with-students-in-the-city/articleshow/19635783.cms|title=Methil Devika interacts with students in the city|last=Rupera|first=Prashant|date=19 April 2013|work=The Times of India|access-date=12 July 2018}}</ref> ଓ କେରଳ କଳାମଣ୍ଡଳମ୍ ଡିମଡ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଗବେଷଣା ବିଭାଗରେ ଥିଲେ ।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/mukesh-methil-devika-wedding-10372.html|title=Malayalam actor Mukesh marries dancer Methil Devika|last=|first=|date=25 October 2013|work=India TV|access-date=10 July 2018|language=en-US}}</ref> କେରଳ କଳାମଣ୍ଡଳମ ଡିମଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଛାତ୍ର ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟର ମୂଖ୍ୟ ଭାବରେ କାମ କରିଛନ୍ତି ।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/Dance-divine/article15772242.ece|title=Dance divine|last=Chakra|first=Shyamhari|date=8 October 2010|work=The Hindu|access-date=12 July 2018|last2=|first2=|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ==ବୃତ୍ତି== ମେଥିଲ ଦେବିକା ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟର ମୋହିନୋୟଟ୍ଟମ ଶାଖାର ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ୍, ପଣ୍ଡିତ ଓ ସମର୍ଥକ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=http://indianewengland.com/2016/03/much-divine-energy-khajuraho-methil-devika/|title=So much divine energy in Khajuraho: Methil Devika|last=|first=|date=7 March 2016|work=INDIA New England News|access-date=10 July 2018|language=en-US|archive-date=10 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710072736/http://indianewengland.com/2016/03/much-divine-energy-khajuraho-methil-devika/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/art/Masterly-Mohiniyattam/article16693368.ece|title=Masterly Mohiniyattam|last=Panchamakesan|first=C. S|date=24 November 2016|work=The Hindu|access-date=10 July 2018|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟର ଆମେରିକା, ୟୁରୋପ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ସିଙ୍ଗାପୁରର ଏସପ୍ଲାନେଡ ଥିଏଟର, କେରଳର ସୂକ୍ଷ୍ମ କଳା ସୋସାଇଟି<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/Evenings-of-ragas-and-rhythm/article17054548.ece|title=Evenings of ragas and rhythm|last=Bal|first=Harish|date=19 January 2017|work=The Hindu|access-date=12 July 2018|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ଓ ଉସ୍ତାଦ୍ ବିସମିଲ୍ଲାହ ଖାନ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବମାନଙ୍କରେ<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/your-week/story/20080512-your-week-736224-2008-05-02|title=Your music - Recurrent Note|date=2 May 2008|website=India Today|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> ତାଙ୍କୁ ବ‌ହୁତ ପ୍ରଶଂସା ମିଳିଥିଲା ଓ କାରଣ ସ୍ୱରୂପ ସେ ମୋହିନୀୟଟ୍ଟମ ନୃତ୍ୟରେ ଜାଗତିକ ମାନବିକ ଭାବନା ସଂଯୁକ୍ତ କରି ତାହାକୁ ନୂଆ ପରିଭାଷା ଦେଇଥିଲେ । ଭାରତର ଓ ଭାରତ ବାହାରେ ଥିବା ଅନେକ ସ୍କୁଲ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ ଦେବିକା ବକ୍ତୃତା ଓ ପେପର ପ୍ରେଜେଣ୍ଟେସନ ଦେଇ ମୋହିନୀୟଟ୍ଟମ, ମଲୟାଲମ ସାହିତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ କବିତାମାନଙ୍କୁ ନିଜସ୍ୱ କଳାରେ ଉପସ୍ଥାପନ ଓ ପ୍ରଚାର କରି ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name=":3" /> ସେ ଅନେକ ଉତ୍ସବର ଆୟୋଜକ ଥିଲେ ଯେପରିକି ତିରୁବନନ୍ତପୁରମର ପାଞ୍ଚ ଦିନିଆ ଚିଲଙ୍କା ନୃତ୍ୟ ଉତ୍ସବ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/steps-of-talent-and-skill/article17359120.ece|title=Steps of talent and skill|last=Nampoothiri|first=Hareesh N.|date=24 February 2017|work=The Hindu|access-date=12 July 2018|last2=|first2=|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ଦେବିକା ସନ ୨୦୦୨ରେ ରାଜୀବ ନାୟାରଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ସ୍ଥାୟୀ ବାବରେ ବସବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।<ref name=":4" /> ତାଙ୍କର ଗୋଟେ ପୁଅ ଦେବାଙ୍ଗ ଜାତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mukesh-and-wife-Devika-make-their-first-public-appearance/articleshow/33600687.cms|title=Mukesh and wife Devika make their first public appearance - Times of India|last=Khan|first=Shiba|date=11 April 2014|work=The Times of India|access-date=12 July 2018}}</ref> ଦେବାଙ୍ଗ ଜନ୍ମ ପରେ ସେ ଛାଡ଼ପତ୍ର ଦେଇ ପଲକ୍କଡ଼କୁ ଫେରିଗଲେ ଓ ରାମନାଥପୁରମରେ 'ଶ୍ରୀପଦ ନାଟ୍ୟ କଲରି'<ref name=":4" /> ନାମକ ଏକ ନୃତ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ଅକ୍ଟୋବର ୨୪ ତାରିକ ୨୦୧୩ ଦିନ ସେ ମଲୟାଲମ ଅଭିନେତା ମୁକେଶଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।<ref name=":0" /> ଏହା ତାଙ୍କର ଦ୍ୱତୀୟ ବିବାହ ଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/My-marriage-with-Mukesh-is-an-arranged-one-Methil-Devika/articleshow/25502876.cms|title=My marriage with Mukesh is an arranged one: Methil Devika - Times of India|last=Pillai|first=Radhila C|date=9 November 2013|work=The Times of India|access-date=10 July 2018}}</ref> ==ପୁରସ୍କାର== ମୋହିନିୟଟ୍ଟମ ନୃତ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ସେ କେରଳ ପ୍ରଦେଶ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/art-in-motion/article3559198.ece|title=Art in motion|last=M|first=Athira|date=22 June 2012|work=The Hindu|access-date=10 July 2018|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ସନ ୨୦୧୦ ନିମନ୍ତେ ଓ ସନ ୨୦୦୭ରେ କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀର ଉସ୍ତାଦ୍ ବିସମିଲ୍ଲାହ ଖାନ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/Kavalam-guru-non-pareil/article14410224.ece|title=Kavalam - guru non-pareil|last=|first=|date=30 June 2013|work=The Hindu|access-date=12 July 2018|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/Bismillah-Khan-award-for-Methil-Devika/article15178289.ece|title=Bismillah Khan award for Methil Devika|last=|first=|date=5 March 2008|work=The Hindu|access-date=10 July 2018|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ସନ ୨୦୧୦ରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ସେ ଦେବଦାସୀ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/Dance-divine/article15772242.ece|title=Dance divine|last=Chakra|first=Shyamhari|date=8 October 2010|work=The Hindu|access-date=14 October 2018|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ତାଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ପ୍ରବୀଣତା ନିମନ୍ତେ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ବରନ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref name=":2" /> ଦୂରଦର୍ଶନରେ ଦେବିକା ଜଣେ ଏ ଗ୍ରେଡ଼ କଳାକାର ଥିଲେ ଓ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ଏସପିଆଇସିର ପ୍ୟାନେଲ ସଭ୍ୟ ଥିଲେ ।<ref name=":1" /> ଦିଲ୍ଲୀର ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କ କାଉନସିଲର ସେ ଫେଲୋ ଥିଲେ । ସନ ୨୧୦୬ରେ ମଧ୍ୟ ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବରେ ସେ ମାଡ୍ରାସ ସଙ୍ଗୀତ ଏକାଡେମୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନର୍ତ୍ତକୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/dance/Exploring-new-idioms/article16953755.ece|title=Exploring new idioms|last=M.|first=Athira|date=29 December 2016|work=The Hindu|access-date=14 October 2018|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ନୃତ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୬ ଜନ୍ମ]] o7kqrmqx58689deoqnunonhmteqmg0q 0 73301 606937 512602 2026-09-24T06:29:35Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606937 wikitext text/x-wiki {{Infobox Olympic games|2020|Summer|Olympics| | image = 2020 Summer Olympics logo new.svg | alt = | host_city = [[ଟୋକିଓ]], ଜାପାନ | motto = ''{{nihongo|United by Emotion<br/>|感動で、私たちはひとつになる|Kandō de, watashi-tachi wa hitotsu ni naru|lead=yes}}''{{efn|Only the English version of the motto will be used during the Games.}} | nations = ୨୦୬ (ଆଶାତୀତ) | athletes = ୧୧,୦୯୧ (ଆଶାତୀତ) | events = ୩୩ଟି [[ଅଲିମ୍ପିକ୍ କ୍ରୀଡ଼ା | କ୍ରୀଡା]]ରେ ୩୩୯ଟି ଇଭେଣ୍ଟ (50ଟି ଶାସ୍ତ୍ର) | opening = ୨୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୧ | closing = ୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୧ | opened_by = | cauldron = | stadium = [[ଜାପାନ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ (୨୦୧୯) | ଜାପାନ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]] | summer_prev = [[୨୦୧୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ | ରିଓ ୨୦୧୬]] | summer_next = [[୨୦୨୪ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ | ପ୍ୟାରିସ୍ ୨୦୨୪]] | winter_prev = [[୨୦୧୮ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ | ପ୍ୟୋଙ୍ଗଚାଙ୍ଗ ୨୦୧୮]] | winter_next = [[୨୦୨୨ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ | ବେଜିଂ ୨୦୨୨]] }} {{nihongo|'''୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲମ୍ପିକ'''|2020年夏季オリンピック|Nisen Nijū-nen Kaki Orinpikku|lead=yes}},{{efn|{{lang-fr|Jeux olympiques d'été de 2020}}}}କୁ ଅଫିସିଆଲି '''XXXII ତମ ଅଲମ୍ପେୟାଡ ଗେମ୍''' ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ {{efn|{{lang-ja|第三十二回オリンピック競技大会|Dai Sanjūni-kai Orinpikku Kyōgi Taikai}} {{lang-fr|Jeux de la XXXII<sup>ème</sup> olympiade}}}} ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ '''ଟୋକିଓ ୨୦୨୦''' ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି ।({{Nihongo|2=|3=tōkyō ni-zero-ni-zero|lead=yes}}),<ref name="Minato City Translation Database">{{cite web |url=https://www.city.minato.tokyo.jp/eiyakudb/category_09_02.html |title=Minato City Translation Database |date=31 October 2019 |website=www.city.minato.tokyo.jp |publisher=[[Minato, Tokyo]] |language=ja |access-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329053426/https://www.city.minato.tokyo.jp/eiyakudb/category_09_02.html |archive-date=29 March 2020 |url-status=live }}</ref> ଜାପାନର [[ଟୋକିଓ]]ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଏକ ଆଗାମୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ [[ମଲ୍ଟି-ସ୍ପୋର୍ଟ ଇଭେଣ୍ଟ]] । ମୂଳତ ୨୪ ଜୁଲାଇ ଏବଂ୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୦ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିଲା, ଖେଳଗୁଡିକ ୨୩ ଜୁଲାଇରୁ ୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[2019–20 କରୋନାଭାଇରସ୍ ମହାମାରୀ | କରୋନାଭାଇରସ୍ ପାଣ୍ଡେମିକ୍]] ପାଇଁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଦାଆ ଯାଇଛି । <ref name=IOC_2021_Dates>{{cite web |url=https://www.olympic.org/news/ioc-ipc-tokyo-2020-organising-committee-and-tokyo-metropolitan-government-announce-new-dates-for-the-olympic-and-paralympic-games-tokyo-2020 |title=IOC, IPC, Tokyo 2020 Organising Committee and Tokyo Metropolitan Government Announce New Dates for the Olympic and Paralympic Games Tokyo 2020 |date=2020-03-30 |website=olympic.org |access-date=2020-03-30 |archive-date=2020-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416174119/https://www.olympic.org/news/ioc-ipc-tokyo-2020-organising-committee-and-tokyo-metropolitan-government-announce-new-dates-for-the-olympic-and-paralympic-games-tokyo-2020 |url-status=live }}</ref> ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ XXXII ଅଲିମ୍ପିଆଡ୍ ଖେଳଗୁଡିକ ମାର୍କେଟିଂ ଏବଂ ବ୍ରାଣ୍ଡିଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଟୋକିଓ ୨୦୨୦' ନାମ ରଖିବ । <ref>{{cite web |url=https://www.newsweek.com/reason-why-olympics-2021-will-still-called-olympic-2020-games-1494333 |title=The Reason why Olympics in 2021 will still be called the 2020 Olympic Games |first=Scott |last=McDonald |date=2020-03-25 |website=[[Newsweek|newsweek.com]] |access-date=2020-03-30 |archive-date=2020-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200401220902/https://www.newsweek.com/reason-why-olympics-2021-will-still-called-olympic-2020-games-1494333 |url-status=live }}</ref> ଇତିହାସରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଛି ଯେ [[ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସ]] ବାତିଲ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି ।<ref name=LATimes24032020>{{cite web| url =https://www.latimes.com/sports/olympics/story/2020-03-24/olympics-history-tokyo-games-postponed| title =Olympics history: Have the Games been postponed before?| work =[[Los Angeles Times]]| date =24 March 2020| accessdate =29 March 2020| archive-url =https://web.archive.org/web/20200329004624/https://www.latimes.com/sports/olympics/story/2020-03-24/olympics-history-tokyo-games-postponed| archive-date =29 March 2020| url-status =live}}</ref> ୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୩ରେ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାର [[ବୁଏନୋସ୍ ଆଇରେସ୍]]ରେ [[125th IOC ଅଧିବେଶନ]] ସମୟରେ ଟୋକିଓକୁ [[ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସ ଆୟୋଜକ ସହର | ହୋଷ୍ଟ ସହର]] ଭାବରେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/olympics/24002795|title=Olympics 2020: Tokyo wins race to host Games|date=7 September 2013|work=BBC Sport|access-date=13 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607051921/http://www.bbc.co.uk/sport/0/olympics/24002795|archive-date=7 June 2015|url-status=live}}</ref> ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ହେବ ଯେ ଜାପାନ - ଏବଂ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଟୋକିଓ - ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସ ଆୟୋଜନ କରିଛି, ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି [[୧୯୬୪ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ | ୧୯୬୪]], ଯାହା ଏସିଆର ପ୍ରଥମ ସହର ଭାବରେ ଦୁଇଥର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଖେଳ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା । ମୋଟ ଉପରେ, ଜାପାନରେ ଏହା ହେବାକୁ ଥିବା ଚତୁର୍ଥ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଖେଳ ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ମଧ୍ୟ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା [୧୯୭୨ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ | ୧୯୭୨ (ସାପୋରୋ)]] ଏବଂ [[୧୯୯୮ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ | ୧୯୯୮ (ନାଗାନୋ)]] । [[ପୂର୍ବ ଏସିଆ]]ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା କ୍ରମାଗତ ତିନିଟି ଅଲିମ୍ପିକ୍ ମଧ୍ୟରୁ ୨୦୨୦ ଗେମ୍ ଦ୍ୱିତୀୟ ହେବ, ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ପ୍ୟୋଙ୍ଗଚାଙ୍ଗ୍ କାଉଣ୍ଟିରେ [[୨୦୧୮ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍]] ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀଟି ହେଉଛି [୨୦୨୨ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍] ]] ଚାଇନାର ବେଜିଂରେ । ଏହି ଖେଳଗୁଡିକ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ [[୩x୩ ବାସ୍କେଟବଲ୍]], [[ଫ୍ରିଷ୍ଟାଇଲ୍ BMX]], ଏବଂ [[ମାଡିସନ୍ (ସାଇକେଲ ଚଲାଇବା) | ମ୍ୟାଡିସନ୍ ସାଇକ୍ଲିଂ]] ସହିତ ନୂତନ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ପରିଚୟ ଦେଖିବ ଏବଂ ଆହୁରି ମିଶ୍ରିତ ଇଭେଣ୍ଟଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯିବ । ନୂତନ ଆଇଓସି ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ଆୟୋଜକ ଆୟୋଜକ କମିଟି ଅଲିମ୍ପିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସ୍ଥାୟୀ ମୂଳ [[ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଇଭେଣ୍ଟ]]କୁ କ୍ରୀଡା ଯୋଡିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ, ଏହି ଖେଳଗୁଡିକ [[୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ କରାଟେ | କରାଟେ]], [[କ୍ରୀଡା ଆରୋହଣ ୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ | କ୍ରୀଡା କ୍ଲାଇବିଂ]], [[୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ସର୍ଫିଂ | ସର୍ଫିଂ]], ଏବଂ [[୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ସ୍କାଏଟ୍ ବୋର୍ଡିଂ | ସ୍କାଏଟ୍ ବୋର୍ଡିଂ]] ସେମାନଙ୍କର ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଡେବ୍ୟୁ କରିବା ସହିତ [[ ୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ବେସବଲ୍ | ବେସବଲ୍]] ଏବଂ [[୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ସଫ୍ଟବଲ୍ | ସଫ୍ଟବଲ୍]] ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ [[୨୦୦୮ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ | 2008]] । ==ବିଡିଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା== {{ଆଗକୁ | ୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ବିଡ୍}} [[୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ଟୋକିଓ ବିଡ୍ | ଟୋକିଓ]], [[୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ଇସ୍ତାନବୁଲ୍ ବିଡ୍ | ଇସ୍ତାନବୁଲ୍]] ଏବଂ [[2020 ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ମାଡ୍ରିଡ୍ ବିଡ୍ | ମାଡ୍ରିଡ୍]] ତିନିଟି ପ୍ରାର୍ଥୀ ସହର ଥିଲା । ଆବେଦନକାରୀ ସହରଗୁଡିକ [[୨୦୧୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ବାକୁ ବିଡ୍ | ବାକୁ (ଆଜେରବାଇଜାନ୍)]] ଏବଂ [[୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ଦୋହା ବିଡ୍ । ଦୋହା (କାତାର)]] ପ୍ରାର୍ଥୀ ମାନ୍ୟତାକୁ ପଦୋନ୍ନତି ପାଇଲା ନାହିଁ । ଏକ [[୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ରୋମ୍ ବିଡ୍ | ରୋମ୍ର ବିଡ୍]] ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିଲା । ===ହୋଷ୍ଟ ସହର ଚୟନ=== ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାର ବୁଏନୋସ୍ ଆଇରେସରେ [[ବୁଏନୋସ୍ ଆଇରେସ୍ ହିଲଟନ୍]]ର ୧୨୫ତମ IOC ଅଧିବେଶନରେ ୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୩ରେ ଆୟୋଜକ ସହର ଚୟନ କରିବାକୁ IOC ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିଲା । ଏକ [[ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଲାଟ୍]] ସିଷ୍ଟମ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲା । ପ୍ରଥମ ରାଉଣ୍ଡରେ କୌଣସି ସହର ୫୦%ରୁ ଅଧିକ ଭୋଟ୍ ଜିତି ନଥିଲା ଏବଂ ମାଡ୍ରିଡ୍ ଏବଂ ଇସ୍ତାନବୁଲ୍ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ବନ୍ଧା ହୋଇଥିଲା । କେଉଁଗୁଡିକ ହଟାଯିବ ତାହା ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ଏହି ଦୁଇ ସହର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରନ୍ ଅଫ୍ ଭୋଟ୍ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଅନ୍ତିମ ଭୋଟ୍ ରେ, ଟୋକିଓ ଏବଂ ଇସ୍ତାନବୁଲ ମଧ୍ୟରେ ଟୋକିଓ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ହେଡ୍ ଟୁ ହେଡ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଟୋକିଓକୁ ୬୦ ଭୋଟ୍ରୁ ୩୬କୁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା, କାରଣ ଏହା ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ପାଇଁ ଅତି କମରେ ୪୯ ଭୋଟ୍ ପାଇଥିଲା । {{୨୦୨୦ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଆୟୋଜକ ସହର ନିର୍ବାଚନ}} ==୨୦୧୯-୨୦ କରୋନାଭାଇରସ୍ ମହାମାରୀର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ସ୍ଥଗିତ== {{main|୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ୨୦୧୯–୨୦ କରୋନାଭାଇରସ୍ ମହାମାରୀର ପ୍ରଭାବ}} ୨୦୨୦ ରେ, ୨୦୧୯–୨୦ କରୋନାଭାଇରସ୍ ମହାମାରୀ ଆଥଲେଟ୍ସ ଏବଂ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସ ପରିଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢାଇଥିଲା ।<ref name=":10">{{cite news |last=Swift |first=Rocky |title=Coronavirus spotlights Japan contagion risks as Olympics loom |url=https://www.reuters.com/article/us-olympics-2020-china-virus/coronavirus-spotlights-japan-contagion-risks-as-olympics-loom-idUSKBN1ZM0YJ |accessdate=23 January 2020 |work=[[Reuters]] |date=23 January 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124225619/https://www.reuters.com/article/us-olympics-2020-china-virus/coronavirus-spotlights-japan-contagion-risks-as-olympics-loom-idUSKBN1ZM0YJ |archive-date=24 January 2020 |url-status=live }}</ref> [[୨୦୧୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଜିକା ଭାଇରସ୍ | ରିଓ ଡି ଜେନେରିଓ ୨୦୧୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ସମୟରେ ଜିକା ଭାଇରସ୍ ମାମଲା]] ପରି, [[ଗୁରୁତର ତୀବ୍ର ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ କରୋନାଭାଇରସ୍ ୨ | SARS-CoV-2]] ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇପାରେ । ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗର ମୁକାବିଲା କରିବା ଏବଂ ଏକ ନିରାପଦ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଖେଳ ଆୟୋଜନ କରିବା ପାଇଁ ଟୋକିଓ ସଂଗଠକମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଠିନ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କଲା ।<ref name=":10"/> ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୦ରେ '' [[ସିଟି ଏମ୍]] '' ସହିତ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ, [[୨୦୨୦ ଲଣ୍ଡନ ମେୟର ନିର୍ବାଚନ | ଲଣ୍ଡନ ମେୟର ପ୍ରାର୍ଥୀ]] [[ଶ୍ୱାନ ବେଲି (ଲଣ୍ଡନ ରାଜନେତା) | ଶ୍ୱାନ ବେଲି]] ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ଲଣ୍ଡନ ସକ୍ଷମ ହେବ । ପୂର୍ବରେ [[୨୦୧୨ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ | ଲଣ୍ଡନ ୨୦୧୨ ଅଲିମ୍ପିକ୍]] [[୨୦୧୨ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଏବଂ ପାରାଲିମ୍ପିକ୍ସ | ସ୍ଥାନଗୁଡିକ]]ରେ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସ ଆୟୋଜନ କରିଥିବା, ଏବଂ କରୋନାଭାଇରସ୍ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେତୁ ଖେଳଗୁଡିକ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।<ref>{{cite news|url=https://www.cityam.com/exclusive-bailey-calls-for-london-to-host-olympics-if-coronavirus-forces-move/|title=Exclusive: Bailey calls for London to host Olympics if coronavirus forces Tokyo move|last=Silvester|first=Andy|date=18 February 2020|newspaper=[[City A.M.]] |accessdate=20 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219125316/https://www.cityam.com/exclusive-bailey-calls-for-london-to-host-olympics-if-coronavirus-forces-move/ |archive-date=19 February 2020 |url-status=live}}</ref> ଟୋକିଓ ଗଭର୍ଣ୍ଣର [ୟୁରିକୋ କୋଏକେ] ବେଲେଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟକୁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web |title=Tokyo Governor Criticizes Suggestion That London Could Host 2020 Olympics |work=The New York Times |first=Antoni |last=Slodkowski |agency=Reuters |date=21 February 2020 |url=https://www.nytimes.com/reuters/2020/02/21/sports/olympics/21reuters-china-health-tokyo-governor.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221101356/https://www.nytimes.com/reuters/2020/02/21/sports/olympics/21reuters-china-health-tokyo-governor.html |archive-date=21 February 2020 |url-status=live}}</ref> 3 ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦ ରେ, ଆଇଓସି ମୁଖପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଖେଳଗୁଡିକ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ ଆଗକୁ ବଢିବ,<ref>{{cite web |title=IOC Spokesperson: Decision Made, the Olympics Will Go Ahead |work=Sports Illustrated |first=Chris |last=Chavez |url=https://www.si.com/olympics/2020/03/03/tokyo-olympics-coronavirus-schedule-ioc-decision | date=3 March 2020|accessdate=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305184508/https://www.si.com/olympics/2020/03/03/tokyo-olympics-coronavirus-schedule-ioc-decision |archive-date=5 March 2020 |url-status=live}}</ref> ଏବଂ 18 ମାର୍ଚ୍ଚରେ IOC ବିଳମ୍ବ କିମ୍ବା ବାତିଲକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲା ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.olympic.org/news/communique-from-the-international-olympic-committee-ioc-regarding-the-olympic-games-tokyo-2020|title=Communique from the International Olympic Committee (IOC) regarding the Olympic Games Tokyo 2020 - Olympic News|date=18 March 2020|website=International Olympic Committee|language=en|access-date=22 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321060938/https://www.olympic.org/news/communique-from-the-international-olympic-committee-ioc-regarding-the-olympic-games-tokyo-2020|archive-date=21 March 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last=Futterman|first=Matthew|url=https://www.nytimes.com/2020/03/19/sports/olympics/olympics-coronavirus-bach-ioc.html|title=Olympics President: 'Of Course, We Are Considering Different Scenarios'|date=19 March 2020|work=The New York Times|access-date=22 March 2020|language=en-US|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321235946/https://www.nytimes.com/2020/03/19/sports/olympics/olympics-coronavirus-bach-ioc.html|archive-date=21 March 2020|url-status=live}}</ref> ମାର୍ଚ୍ଚ 23 ରେ, ତିନି ଦେଶ - କାନାଡା, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ଗ୍ରେଟ ବ୍ରିଟେନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ସ୍ଥଗିତ ନହୁଏ ତେବେ ସେମାନେ ଖେଳରୁ ଓହରିଯିବେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2020/03/23/olympics-canada-australia-withdraw-from-tokyo-2020.html|title=Canada, Australia withdraw from Tokyo 2020 as organizers ponder postponement|date=23 March 2020|website=CNBC|language=en|access-date=23 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323112916/https://www.cnbc.com/2020/03/23/olympics-canada-australia-withdraw-from-tokyo-2020.html|archive-date=23 March 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/athletics/52002474|title=Tokyo 2020: Great Britain will withdraw from Olympics if coronavirus spreads as predicted|date=23 March 2020|work=BBC|access-date=23 March 2020|archive-date=22 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220422045710/https://www.bbc.com/sport/athletics/52002474|url-status=live}}</ref> ସେହି ଦିନ, [[ଜାପାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ | ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ]] [[ସିଞ୍ଜୋ ଆବେ]] ଆଥଲେଟଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସ୍ଥଗିତାଦେଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିବେ ବୋଲି କହିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-52000044|title=Olympic doubts grow as Canada withdraws athletes|date=23 March 2020|work=BBC News|access-date=23 March 2020|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323060511/https://www.bbc.com/news/world-52000044|archive-date=23 March 2020|url-status=live}}</ref> ସେହି ଦିନ, ଭେଟେରାନ୍ ଆଇଓସି ସଦସ୍ୟ ତଥା ପୂର୍ବତନ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ଡିକ୍ ପାଉଣ୍ଡ]] '' [ୟୁଏସ୍ ଟୁଡେ]]କୁ କହିଥିଲେ ଯେ ଖେଳଗୁଡିକ ସ୍ଥଗିତ ରହିବ ବୋଲି ସେ ଆଶା କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2020/03/23/olympics-2020-ioc-member-tokyo-games-postponed-dick-pound-coronavirus/2899848001/|title=IOC member says that 2020 Tokyo Olympics will be postponed due to coronavirus pandemic|last=Brennan|first=Christine|date=23 March 2020|website=USA Today|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323180609/https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2020/03/23/olympics-2020-ioc-member-tokyo-games-postponed-dick-pound-coronavirus/2899848001/|archive-date=23 March 2020|access-date=23 March 2020}}</ref> ୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦ ରେ, ଆଇଓସି ଏବଂ ଟୋକିଓ ଆୟୋଜକ କମିଟି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଏବଂ ପାରାଲିମ୍ପିକ୍ସ "୨୦୨୦ଠାରୁ ଏକ ତାରିଖକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥିର କରାଯିବ କିନ୍ତୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ୨୦୨୧ଠାରୁ ବିଳମ୍ବ ହେବ ନାହିଁ" । ସେମାନେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଅସୁବିଧା ସମୟରେ ଖେଳଗୁଡିକ ବିଶ୍ୱକୁ ଆଶାର ଏକ ଆଲୋକ ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ନିଆଁ ଟନେଲର ଶେଷରେ ଆଲୋକ ହୋଇପାରେ ଯେଉଁଠାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱ ନିଜକୁ ଖୋଜୁଛି ।"<ref name="Joint Statement from IOC & TOCOG">{{cite web |url=https://www.olympic.org/news/joint-statement-from-the-international-olympic-committee-and-the-tokyo-2020-organising-committee |title=Joint Statement from the International Olympic Committee and the Tokyo 2020 Organising Committee |date=24 March 2020 |website=olympic.org |publisher=[[IOC]] |language=en |access-date=25 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324143837/https://www.olympic.org/news/joint-statement-from-the-international-olympic-committee-and-the-tokyo-2020-organising-committee |archive-date=24 March 2020 |url-status=live }}</ref> ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଇଓସି ସଭାପତି [[ଥୋମାସ୍ ବାଚ୍]] ଖେଳକୁ ବିଳମ୍ବ କରିବାକୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ୧00% ଚୁକ୍ତି କରିଛନ୍ତି। ନିରନ୍ତରତା ଏବଂ ମାର୍କେଟିଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ, କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସତ୍ତେ୍ୱ ଖେଳଗୁଡିକ 'ଟୋକିଓ ୨୦୨୦' ଭାବରେ ବ୍ରାଣ୍ଡେଡ୍ ହେବ | ଯଦିଓ [[୧୯୪୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ]] [ଯାହା ପ୍ରଥମେ ଟୋକିଓକୁ ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା] [[ଦ୍ୱିତୀୟ ସିନୋ-] ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ [[ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]]ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସକୁ ବାତିଲ କରାଯାଇଛି। ଜାପାନିଜ ଯୁଦ୍ଧ]], ଏବଂ [[ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]]ର ବ୍ୟାପକ ଆରମ୍ଭ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା, ଏହା ପ୍ରଥମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ ଯାହାକି ପରବର୍ତ୍ତୀ ତାରିଖକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=Tokyo 2020: Olympic Games organisers 'agree postponement'|url=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/52020134|work=[[BBC Sport]]|date=24 March 2020|accessdate=24 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324124243/https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/52020134|archive-date=24 March 2020|url-status=live}}</ref><ref name="Postponement">{{Cite web|last=McCurry |first=Justin |last2=Ingle |first2=Sean|title=Tokyo Olympics postponed to 2021 due to coronavirus pandemic|url=https://www.theguardian.com/sport/2020/mar/24/tokyo-olympics-to-be-postponed-to-2021-due-to-coronavirus-pandemic|work=[[The Guardian]]|date=24 March 2020|access-date=24 March 2020|language=en-GB|issn=0261-3077|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324123239/https://www.theguardian.com/sport/2020/mar/24/tokyo-olympics-to-be-postponed-to-2021-due-to-coronavirus-pandemic|archive-date=24 March 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/sports/olympics/story/2020-03-24/olympics-history-tokyo-games-postponed|title=Olympics history: Have the Games been postponed before?|date=24 March 2020|website=Los Angeles Times|language=en-US|access-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324211447/https://www.latimes.com/sports/olympics/story/2020-03-24/olympics-history-tokyo-games-postponed|archive-date=24 March 2020|url-status=live}}</ref> ୩୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦ ରେ, ଆଇଓସି ଏବଂ ଟୋକିଓ ଆୟୋଜକ କମିଟି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଟୋକିଓ ୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସର ନୂତନ ତାରିଖ ବିଷୟରେ ସେମାନେ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୧ରେ ବନ୍ଦ ସମାରୋହ ସହିତ ୮ ଅଗଷ୍ଟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ ।<ref name=IOC_2021_Dates/><ref>{{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1092594/postponed-tokyo-olympics-july-23-opening |title=Rescheduled Tokyo 2020 Olympics to open on July 23 in 2021 |first=Michael |last=Pavitt |date=20 March 2020 |website=insidethegames.biz |access-date=20 March 2020 |archive-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218085845/https://www.insidethegames.biz/articles/1092594/postponed-tokyo-olympics-july-23-opening |url-status=live }}</ref> ବେଜିଂରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଛଅ ମାସ ପରେ ୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ରେ ଖୋଲାଯିବ। ସ୍ଥଗିତାଦେଶ ନିଶ୍ଚିତ ହେବାର କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବରୁ, ଆଇଓସି ଏବଂ ଟୋକିଓ ୨୦୨୦ ଆୟୋଜକମାନେ “ଏଠାରେ ଆମେ ଯାଅ” ନାମକ ଏକ ଟାସ୍କଫୋର୍ସ ଗଠନ କରି ପ୍ରାୟୋଜକ ଏବଂ ଆବାସ ଭଳି ଖେଳ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ରିମିଟ୍ କରିଥିଲେ । ଆୟୋଜକମାନେ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଟୋକିଓ ୨୦୨୦ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ଆଥଲେଟ‌ମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଯୋଗ୍ୟତା ସ୍ଲଟ୍ ରଖିବେ ।<ref>{{cite web |url=https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/new-tokyo-2020-olympics-2021-dates-revealed/ |title=New Tokyo 2020 Olympic Dates Will Be 23 July to 8 August 2021 |first=Andrew |last=Binner |date=2020-03-30 |website=olympicchannel.com |access-date=2020-03-31 |archive-date=2020-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200331131518/https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/new-tokyo-2020-olympics-2021-dates-revealed/ |url-status=live }}</ref> [[କାନସାଇ ୟୁନିଭରସିଟି]] ପ୍ରଫେସର ଏରିମିଟସ୍ କାଟସୁହିରୋ ମିୟାମୋଟୋଙ୍କଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏବଂ [NHK]ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, 2020 ଅଲିମ୍ପିକ୍ସକୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ବିଳମ୍ବ କରିବାର ମୂଲ୍ୟ ୬୪୦.୮ ବିଲିୟନ ୟେନ୍ ([[ଆମେରିକା ଡଲାର | US $]] ୫.୮ ବିଲିୟନ), ଅବ୍ୟବହୃତ ସୁବିଧା ପାଇଁ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତିଲ କରିବାଦ୍ୱାରା ଜାପାନର ୪.୫୨ ଟ୍ରିଲିୟନ ୟେନ୍ (US $ ୪୧.୫ ବିଲିୟନ) ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର କ୍ଷତି ଉପରେ ଆଧାର କରି ଏହା ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ।<ref>{{cite web|url=https://www3.nhk.or.jp/news/html/20200323/k10012345211000.html|title=東京五輪・パラ １年延期の経済損失 6400億円余 専門家試算|website=NHK|date=23 March 2020|language=ja|access-date=30 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324182559/https://www3.nhk.or.jp/news/html/20200323/k10012345211000.html|archive-date=24 March 2020|url-status=live}}</ref> ==ବିକାଶ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତି== [[File:New national stadium tokyo 1.jpg|thumb|ନୂତନ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]] [[File:Tokyo Ariake Arena.jpg|thumb|ଆରିକେ ଆରେନା]] [[File:Tokyo Aquatics Centre.jpg|thumb|ଜଳବାୟୁ କେନ୍ଦ୍ର]] [[File:180404M-0005.jpg|thumb|[[Yokohama Stadium]]&nbsp;– Baseball, softball]] [[ଟୋକିଓ ମହାନଗର ନିଗମ]] [[ଜାପାନିଜ ୟେନ | JP ¥]] ୪୦୦ ବିଲିୟନ (୩.୬୭ ବିଲିୟନ [[ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର | USD]])ର ଏକ ପାଣ୍ଠିକୁ ପୃଥକ କରିଛି। ଖେଳଗୁଡିକ [[ଜାପାନ ସରକାର | ଜାପାନ ସରକାର]] ଉଭୟ [[ହାନେଡା ବିମାନବନ୍ଦର | ହାନେଡା]] ଏବଂ [[ନରିଟା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର | ନରିତା]] ବିମାନବନ୍ଦରରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ [[ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ ସ୍ଲଟ୍ | ସ୍ଲଟ୍]] କ୍ଷମତାକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ପାଇଁ ବାୟୁସେନା ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛି । [[ଟୋକିଓ ଷ୍ଟେସନ]]ର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଭୟ ବିମାନବନ୍ଦରକୁ ସଂଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ରେଳ ଲାଇନ ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି, ଟୋକିଓ ଷ୍ଟେସନରୁ ହାନେଡା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାତ୍ରା ସମୟ ୩୦ ମିନିଟରୁ ୧୮ ମିନିଟରୁ ଏବଂ ଟୋକିଓ ଷ୍ଟେସନରୁ ନରିଟାକୁ ୫୫ ମିନିଟରୁ ୩୬ ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଯୋଗ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି; ମୁଖ୍ୟତ ବେସରକାରୀ ନିବେଶକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନ ପ୍ରାପ୍ତ, ଏହି ଲାଇନର ମୂଲ୍ୟ ¥ ୪୦୦ ବିଲିୟନ ହେବ । [[ପୂର୍ବ ଜାପାନ ରେଳ କମ୍ପାନୀ]] (ଜେଆର ପୂର୍ବ) ମଧ୍ୟ ହାନେଡା ବିମାନବନ୍ଦର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ [[ତାମାଚି]] ନିକଟରେ ଏକ ନୂତନ ମାର୍ଗ ଯୋଜନା କରୁଛି ।<ref>{{YouTube|HvyCUgi2HrM|JR東日本、東京五輪を前に都心部と羽田空港結ぶ新路線整備を}}</ref> [[ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ସର୍କୁଲାର୍ ରୁଟ୍ (ଶୁଟୋ ଏକ୍ସପ୍ରେସୱେ) | ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ସର୍କୁଲାର୍ ମାର୍ଗ]], [[ଟୋକିଓ ଗାଇକାନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସୱେ]] ଏବଂ [[କେନ୍-Ō ଏକ୍ସପ୍ରେସୱେ]]ର ତ୍ୱରିତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ନବୀକରଣ ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇବାର ଯୋଜନା ଅଛି ।<ref>{{cite news|title=羽田・成田発着を拡大、五輪へインフラ整備急ぐ|url=http://www.nikkei.com/article/DGXNASGC0900Z_Z00C13A9MM8000/|accessdate=10 September 2013|newspaper=日本経済新聞|date=10 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130911073939/http://www.nikkei.com/article/DGXNASGC0900Z_Z00C13A9MM8000/|archive-date=11 September 2013|url-status=live}}</ref> [[ୟୁରିକାମୋମ]] ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଗମନାଗମନ ଲାଇନକୁ ମଧ୍ୟ [[ଟୟୋସୁ ଷ୍ଟେସନ]]ରେ ଥିବା ଟର୍ମିନାଲରୁ [[କାଚିଡୋକି ଷ୍ଟେସନ]]ରେ ଏକ ନୂତନ ଟର୍ମିନାଲକୁ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ଦେଇ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ହେବ, ଯଦିଓ ଲାଇନଟି ନାହିଁ ନିଜେ [[Odaiba]] ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରମୁଖ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ସେବା କରିବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ କ୍ଷମତା ରହିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଏ ।<ref>{{cite news|title=五輪で東京に1000万人　過密都市ゆえの課題多く|url=http://www.nikkei.com/article/DGXNZO59486280Q3A910C1EA2000/|accessdate=10 September 2013|newspaper=日本経済新聞|date=10 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130911233326/http://www.nikkei.com/article/DGXNZO59486280Q3A910C1EA2000/|archive-date=11 September 2013|url-status=live}}</ref> [[ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଏବଂ ପାରାଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସର ଟୋକିଓ ଆୟୋଜକ କମିଟି | ଟୋକିଓ ଆୟୋଜକ କମିଟି]] ଜାପାନର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ୟୋଶିରୋ ମୋରି]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ।<ref>{{cite web |author=PST |url=https://sports.yahoo.com/news/mori-heads-tokyo-2020-organizing-075207442--spt.html |title=Mori heads Tokyo 2020 organizing committee |publisher=Sports.yahoo.com |date=24 January 2014 |accessdate=4 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140208022538/http://sports.yahoo.com/news/mori-heads-tokyo-2020-organizing-075207442--spt.html |archive-date=8 February 2014 |url-status=live }}</ref> ଟୋକିଓ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଏବଂ ପାରାଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସ ମନ୍ତ୍ରୀ [[ସେଇକୋ ହାସିମୋଟୋ]] ଜାପାନ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ତଦାରଖ କରୁଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web |title=List of Ministers (The Cabinet) {{!}} Prime Minister of Japan and His Cabinet |url=https://japan.kantei.go.jp/98_abe/meibo/daijin/index_e.html |website=japan.kantei.go.jp |accessdate=5 October 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929114630/http://japan.kantei.go.jp/98_abe/meibo/daijin/index_e.html |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}</ref> ===ସ୍ଥାନ ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି=== ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୨ରେ, ଏହା ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା ଯେ [[ନ୍ୟାସନାଲ ଷ୍ଟାଡିୟମ (ଟୋକିଓ, ୧୯୫୮) | ଟୋକିଓର ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ]], [[୧୯୬୪ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ]]ର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ଥାନ, [[ଜାପାନିଜ ୟେନ | ¥]] ୧୦୦ [[୨୦୧୯ ରଗବୀ ବିଶ୍ୱକପ୍]] ଏବଂ ୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ବିଲିୟନ ନବୀକରଣ ।<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/rugby-japan-olympics/rugby-tokyo-stadium-set-for-billion-dollar-facelift-idUSL4E8D65NM20120206|last=Himmer|first=Alastair|title=Rugby-Tokyo stadium set for billion dollar facelift|work=Reuters|date=6 February 2012|accessdate=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170918110500/http://www.reuters.com/article/rugby-japan-olympics/rugby-tokyo-stadium-set-for-billion-dollar-facelift-idUSL4E8D65NM20120206|archive-date=18 September 2017|url-status=live}}</ref> ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୨ ରେ, ଜାପାନ କ୍ରୀଡା ପରିଷଦ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ଏହା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ଡିଜାଇନ୍ ପାଇଁ ଟେଣ୍ଡର ନେଉଛି । ଫାଇନାଲିଷ୍ଟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ [[ଜାହା ହାଡିଦ୍ ଆର୍କିଟେକ୍ଟସ୍]] ପୁରାତନ ଷ୍ଟାଡିୟମକୁ [[ଜାପାନ ନ୍ୟାସନାଲ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ (୨୦୧୯) | ଏକ ନୂତନ ୮0,000 ସିଟ୍ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]] ସହିତ ବଦଳାଇବ | ଜାହା ହାଡିଦ୍ ଡିଜାଇନ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା - ଯାହାକୁ [[ସାଇକେଲ୍ ହେଲମେଟ]] ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ [ମେଜି ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର] ସହିତ ସଂଘର୍ଷ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା - ଏବଂ ପୁନଃବିଚାର ଏବଂ ଅପ୍ଟିମାଇଜ୍ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ନାପସନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/architecture-design-blog/2014/nov/06/zaha-hadids-tokyo-olympic-stadium-slammed-as-a-monumental-mistake-and-a-disgrace-to-future-generations|title=Zaha Hadid's Tokyo Olympic stadium slammed as a 'monumental mistake' and a 'disgrace to future generations'|last=Wainwright|first=Oliver|date=6 November 2014|work=The Guardian|access-date=16 October 2019|language=en-GB|issn=0261-3077|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016164003/https://www.theguardian.com/artanddesign/architecture-design-blog/2014/nov/06/zaha-hadids-tokyo-olympic-stadium-slammed-as-a-monumental-mistake-and-a-disgrace-to-future-generations|archive-date=16 October 2019|url-status=live}}</ref> ଜୁନ୍ 2015 ରେ, ସରକାର ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ସଞ୍ଚୟ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ବିନ୍ୟାସନରେ ନୂତନ ଷ୍ଟାଡିୟମର ସ୍ଥାୟୀ କ୍ଷମତାକୁ 65,000କୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛି (ଯଦିଓ ଫୁଟବଲ୍ ପାଇଁ 15,000 ଅସ୍ଥାୟୀ ସିଟ୍ ଯୋଡିବାର ବିକଳ୍ପ ରହିଛି) ।<ref>{{cite news|title=新国立、整備費2500億円　従来デザイン維持で決着|url=http://www.nikkei.com/article/DGXLASDG23H9L_T20C15A6EA2000/|accessdate=27 June 2015|work=Nihon Keizai Shimbun|date=24 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626152047/http://www.nikkei.com/article/DGXLASDG23H9L_T20C15A6EA2000/|archive-date=26 June 2015|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=国立競技場将来構想有識者会議|url=http://www.jpnsport.go.jp/newstadium//tabid/411/Default.aspx|website=日本スポーツ振興センター.|accessdate=11 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151226065218/http://www.jpnsport.go.jp/newstadium/tabid/411/Default.aspx|archive-date=26 December 2015|url-status=live}}</ref> ଏକ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗ୍ୟ ଛାତ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ମୂଳ ଯୋଜନାଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ଖଣ୍ଡନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2015/07/29/national/government-drops-plan-build-retractable-roof-olympic-stadium-costs-soar/|title=Government drops plan to build retractable roof on Olympic stadium as costs soar|date=29 July 2015|agency=[[Kyodo News|Kyodo]] |work=[[The Japan Times]] |access-date=16 October 2019|language=en-US|issn=0447-5763|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016164015/https://www.japantimes.co.jp/news/2015/07/29/national/government-drops-plan-build-retractable-roof-olympic-stadium-costs-soar/|archive-date=16 October 2019|url-status=live}}</ref> ଷ୍ଟାଡିୟମର ବଢୁଥିବା ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବିରୋଧର ପରିଣାମ, ଯାହା ¥ ୨୫୨ ବିଲିୟନରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ସରକାର ଶେଷରେ ଜାହା ହାଡିଡ ଡିଜାଇନ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାକୁ ବାଛିଛନ୍ତି ଏବଂ ଜାପାନର ସ୍ଥପତି [[କେଙ୍ଗୋ କୁମା]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏକ ନୂତନ ଡିଜାଇନ୍ ଚୟନ କରିଛନ୍ତି । ପାରମ୍ପାରିକ ମନ୍ଦିରଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ଏବଂ ଏକ ନିମ୍ନ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ସହିତ କୁମାଙ୍କ ଡିଜାଇନ୍ରେ ବଜେଟ୍ ¥ ୧୪୯ ବିଲିୟନ ରହିଛି । ଯୋଜନାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୂତନ ଷ୍ଟାଡିୟମକୁ ୨୦୧୯ ରଗବୀ ବିଶ୍ୱକପ ପାଇଁ ମୂଳତ ଧାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ସମାପ୍ତ ହେବାକୁ ବାରଣ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-35158004|title=Tokyo Olympic stadium gets new, cheaper design|date=22 December 2015|work=BBC News|access-date=16 October 2019|language=en-GB |archive-url=https://web.archive.org/web/20151227042502/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-35158004 |archive-date=27 December 2015 |url-status=live}}</ref> ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୮ ରେ, [[ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ଅଡିଟ୍ (ଜାପାନ) | ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ଅଡିଟ୍]] ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଜାରି କରିଛି ଯେଉଁଥିରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ସ୍ଥାନଗୁଡିକର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ US $ ୨୫ ବିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ ।<ref>{{Cite news|url=http://www.sportspromedia.com/news/tokyo-2020-olympics-cost-25-billion|title=Tokyo 2020 costs skyrocket to US$25 billion|date=9 October 2018 |first=Nick |last=Friend |work=[[SportsPro|SportsPro Media]] |access-date=4 November 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030114842/http://www.sportspromedia.com/news/tokyo-2020-olympics-cost-25-billion|archive-date=30 October 2018|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://tokyo2020.jp/en/plan/candidature/dl/tokyo2020_candidate_section_8_enfr.pdf |title=Tokyo 2020 candidature file&nbsp;– section 8&nbsp;– Sports and Venues |publisher=Tokyo 2020 |accessdate=10 September 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130405194932/http://tokyo2020.jp/en/plan/candidature/dl/tokyo2020_candidate_section_8_enfr.pdf |archivedate=5 April 2013 }}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2019/10/16/more-sports/track-field/ioc-planning-move-tokyo-olympic-marathon-north-sapporo-bid-avoid-heat/|title=IOC planning to move Tokyo Olympic marathon north to Sapporo in bid to avoid heat|date=17 October 2019|work=The Japan Times |first=Ryusei |last=Takahashi |access-date=16 October 2019|language=en-US|issn=0447-5763|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016164012/https://www.japantimes.co.jp/sports/2019/10/16/more-sports/track-field/ioc-planning-move-tokyo-olympic-marathon-north-sapporo-bid-avoid-heat/|archive-date=16 October 2019|url-status=live}}</ref> ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ [[ଟୋକିଓର ରାଜ୍ୟପାଳ | ଟୋକିଓ ଗଭର୍ଣ୍ଣର]] [[ୟୁରିକୋ କୋଏକେ]] ଆଇଓସିର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ଏହି ଯୋଜନାଗୁଡିକ ସରକାରୀ ଭାବରେ କରାଯାଇଥିଲା, ତଥାପି ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଟୋକିଓରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ।<ref name=WP110119>{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/cool-runnings-after-heated-dispute-tokyo-agrees-to-shift-olympic-marathons-to-more-clement-climes/2019/11/01/3d7ae294-fc57-11e9-9e02-1d45cb3dfa8f_story.html|title=Cool runnings: After heated dispute, Tokyo agrees to shift Olympic marathons to more clement climes|last=Denyer|first=Simon|last2=Kashiwagi|first2=Akiko|date=1 November 2019|website=washingtonpost.com|publisher=Washington Post|access-date=1 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191101121019/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/cool-runnings-after-heated-dispute-tokyo-agrees-to-shift-olympic-marathons-to-more-clement-climes/2019/11/01/3d7ae294-fc57-11e9-9e02-1d45cb3dfa8f_story.html|archive-date=1 November 2019|url-status=live}}</ref> ====ହେରିଟେଜ୍ ଜୋନ୍==== ନଅ କ୍ରୀଡା ପାଇଁ ସାତୋଟି ସ୍ଥାନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗାଁର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଟୋକିଓର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟବସାୟ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ୧୯୬୪ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | ସ୍ଥାନ ! scope="col" | ଘଟଣା ! scope="col" | ସାମର୍ଥ୍ୟ ! scope="col" | ସ୍ଥିତି |- | rowspan="3" |[[ଜାପାନ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ (2019) | ଜାପାନ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]] | ଉଦଘାଟନ ଏବଂ ବନ୍ଦ ସମାରୋହ | rowspan="3" |୬୮,000 | rowspan="3" |ସମାପ୍ତ<ref>{{Cite web|url=https://nationalpost.com/pmn/sports-pmn/olympics-tokyo-finishes-building-stadium-for-2020|title=Olympics-Tokyo finishes building stadium for 2020|work=[[National Post]] |agency=Reuters|date=19 November 2019|language=en-CA|access-date=20 November 2019}}</ref> |- |ଆଥଲେଟିକ୍ସ (ଟ୍ରାକ୍ ଏବଂ ଫିଲ୍ଡ) |- |ଫୁଟବଲ୍ (ମହିଳା ଫାଇନାଲ୍) |- |[[ୟୋୟୋଗୀ ଜାତୀୟ ଜିମ୍ନାସିୟମ୍]] |ହ୍ୟାଣ୍ଡବଲ୍ |୧୩,୨୯୧ |ବିଦ୍ୟମାନ |- |[[ରାଇଗୋକୁ କୋକୁଗିକାନ୍]] |ବକ୍ସିଂ |୧୧,0୯୮ |ବିଦ୍ୟମାନ |- |[[ଟୋକିଓ ମହାନଗର ନିଗମ]] |ଟେବୁଲ୍ ଟେନିସ୍ | |୧0,000 |ବିଦ୍ୟମାନ |- | rowspan="2" |"ନିପନ୍ ବୁଡୋକାନ୍" |ଜୁଡୋ | rowspan="2" |୧୪,୪୭୧ | rowspan="2" |ବିଦ୍ୟମାନ |- |କରାଟେ |- |[[ଟୋକିଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫୋରମ୍]] |ଭାର ଉତ୍ତୋଳନ |୫,0୧୨ |ବିଦ୍ୟମାନ |- |- | ମୁସାସିନୋମୋରୀ ପାର୍କ<ref>{{Cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1068604/tokyo-2020-unveil-cycling-road-races-courses-for-olympic-games |title=Tokyo 2020 unveil cycling road races courses for Olympic Games |date=9 August 2018 |access-date=10 August 2018 |first=Nick |last=Butler |website=[[Inside the Games]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20180810144417/https://www.insidethegames.biz/articles/1068604/tokyo-2020-unveil-cycling-road-races-courses-for-olympic-games |archive-date=10 August 2018 |url-status=live }}</ref> |ସଡକ ସାଇକେଲ ଚଲାଇବା (ସଡକ ଦୌଡ଼ ଆରମ୍ଭ) | | ଅସ୍ଥାୟୀ |} ====ଟୋକିଓ ବାଇ ଜୋନ୍==== ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗ୍ରାମର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବରେ [[ଟୋକିଓ ବାଇ]], [[ଆରିକେ, ଟୋକିଓ | ଆରିକେ]], [[ଓଡାଇବା]] ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖରେ [[କୃତ୍ରିମ ଦ୍ୱୀପ]ରେ ୧୫ଟି କ୍ରୀଡା ପାଇଁ ୧୩ଟି ସ୍ଥାନ ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି । {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | ସ୍ଥାନ ! scope="col" | ଘଟଣା ! scope="col" | ସାମର୍ଥ୍ୟ ! scope="col" | ସ୍ଥିତି |- | [[କାସାଇ ରିଙ୍କାଇ ପାର୍କ]] | କାନୋଇଙ୍ଗ୍ (ସ୍ଲାଲମ୍) | ୮,000 | ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଖେଳଗୁଡିକ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ |- | ଓ ହକି ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ | ଫିଲ୍ଡ ହକି | ୧୫,000 | ନିର୍ମାଣାଧୀନ <ref>{{cite web | url=https://www.2020games.metro.tokyo.jp/eng/taikaijyunbi/taikai/kaijyou/kaijyou_12/index.html | title=Oi Hockey Stadium | publisher=Bureau of Olympic and Paralympic Games Tokyo 2020 Preparation | website=2020games.metro.tokyo.lg.jp | date=2015 | accessdate=17 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728131440/https://www.2020games.metro.tokyo.jp/eng/taikaijyunbi/taikai/kaijyou/kaijyou_12/index.html | archive-date=28 July 2018 | url-status=live | df=dmy-all }}</ref> |- | ଟୋକିଓ ଜଳବାୟୁ କେନ୍ଦ୍ର | ଜଳବାୟୁ (ପହଁରିବା, ଗାଧୋଇବା, କଳାତ୍ମକ ସନ୍ତରଣ) | ୧୫,000 | ନିର୍ମାଣାଧୀନ |- |[[ଟୋକିଓ ତାଟସୁମି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସନ୍ତରଣ କେନ୍ଦ୍ର]] |ୱାଟର ପୋଲୋ<ref>Originally to be held at Water Polo Arena in [[Koto, Tokyo]]; venue moved in June 2015. {{cite news|title=東京五輪、26競技の会場決定　自転車・サッカー除き|url=http://www.nikkei.com/article/DGXLSSXK10834_Y5A600C1000000/|accessdate=9 June 2015|work=Nihon Keizai Shimbun|date=9 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150610030918/http://www.nikkei.com/article/DGXLSSXK10834_Y5A600C1000000/|archive-date=10 June 2015|url-status=live}}</ref> |୩,୬୩୫ |ବିଦ୍ୟମାନ |- | [[ୟୁମେନୋସିମା ପାର୍କ]] ତୀରନ୍ଦାଜ | 7,000 | ନିର୍ମାଣାଧୀନ <ref>{{cite web | url=http://www.2020games.metro.tokyo.jp/eng/taikaijyunbi/taikai/kaijyou/kaijyou_16/index.html | title=Yumenoshima Park Archery Field | publisher=Bureau of Olympic and Paralympic Games Tokyo 2020 Preparation | website=2020games.metro.tokyo.lg.jp | date=2015 |accessdate=17 September 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180728131341/http://www.2020games.metro.tokyo.jp/eng/taikaijyunbi/taikai/kaijyou/kaijyou_16/index.html | archive-date=28 July 2018 | url-status=live | df=dmy-all }}</ref> |- | [[ଆରିକେ ଆରେନା]] ଭଲିବଲ୍ | 12,000 | ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଖେଳଗୁଡିକ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ |- |rowspan="2"|ଅଲିମ୍ପିକ୍ BMX ପାଠ୍ୟକ୍ରମ | | BMX ସାଇକେଲ ଚଲାଇବା | rowspan="2"|୬,000 | rowspan="2"|ନିର୍ମାଣାଧୀନ |- |ସ୍କେଟ୍ ବୋର୍ଡିଂ |- | ଆରିକେ ଜିମ୍ନାଷ୍ଟିକ୍ କେନ୍ଦ୍ର | ଜିମ୍ନାଷ୍ଟିକ୍ (କଳା, ଲୀଳାମୟ, ଟ୍ରମ୍ପୋଲିନ୍) | ୧0,000 | ଅସ୍ଥାୟୀ |- | [[Ariake Coliseum]] | ଟେନିସ୍ | 20,000 = ୧0,000 କେନ୍ଦ୍ର କୋର୍ଟ; ୫,000 କୋର୍ଟ, ୩,000 କୋର୍ଟ, ୨,000 ମ୍ୟାଚ୍ କୋର୍ଟ (୮x୨୫0) | ବିଦ୍ୟମାନ, ନବୀକରଣ |- | rowspan="2" |ଓଡାଇବା ସାମୁଦ୍ରିକ ପାର୍କ |ଟ୍ରାଇଥଲନ୍ | rowspan="2" |ରୁଟରେ ୫,000 ହଜାର ବସିବା, ଅଉ ଅସୀମିତ ଷ୍ଟାଣ୍ଡିଂ ରୁମ୍ | rowspan="2" |ଅସ୍ଥାୟୀ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ ସହିତ ବିଦ୍ୟମାନ |- |ଜଳବାୟୁ (ମାରାଥନ୍ ସନ୍ତରଣ) |- | ଶିଆକେଜ୍ ପାର୍କ | ବିଚ୍ ଭଲିବଲ୍ | ୧୨,000 | ଅସ୍ଥାୟୀ |- | rowspan="3" |[[ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ବ୍ରେକ୍ ୱାଟର୍]] ଏବଂ [[ସମୁଦ୍ର ଜଙ୍ଗଲ ଜଳପଥ]] |ଇ6କ୍ୱସର୍ଟ୍ରିଆନ | rowspan="3" |୨0,000 | rowspan="3" |ଅସ୍ଥାୟୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସହିତ ବିଦ୍ୟମାନ |- |ଗାଡ଼ି ଚଲାଇବା |- |କାନୋଇଙ୍ଗ (ସ୍ପ୍ରିଣ୍ଟ) |- | rowspan="2" |ଆମି ସହରୀ କ୍ରୀଡା ସ୍ଥାନ |୩x୩ ବାସ୍କେଟବଲ୍ | rowspan="2" |୫,000 | rowspan="2" |ଅସ୍ଥାୟୀ |- |କ୍ରୀଡା ଚଢିବା | |} ====ବାହ୍ୟ ସ୍ଥାନ==== ୧୬ଟି କ୍ରୀଡା ପାଇଁ ବାରଟି ସ୍ଥାନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗ୍ରାମଠାରୁ ୮ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | ସ୍ଥାନ ! scope="col" | ଘଟଣା ! scope="col" | ସାମର୍ଥ୍ୟ ! scope="col" | ସ୍ଥିତି |- |[[କ୍ୟାମ୍ପ ଆସାକା]] |ଶୁଟିଂ |୩,୨00 |ବିଦ୍ୟମାନ, ନବୀକରଣ |- | rowspan="2" |[[ମୁସାସିନୋ ଫରେଷ୍ଟ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ପ୍ଲାଜା]] |ଆଧୁନିକ ପେଣ୍ଟାଥଲନ୍ (ଫେନସିଂ) | rowspan="2" |୧0,000 | rowspan="2" |ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଖେଳ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ |- |ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ୍ <ref> ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ୍ ମୂଳତ ୟୁଥ୍ ପ୍ଲାଜା ମୈଦାନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ; ସ୍ଥାନ ଜୁନ୍ 2015ରେ ଘୁଞ୍ଚିଗଲା | {{cite news|title=東京五輪、26競技の会場決定　自転車・サッカー除き|url=http://www.nikkei.com/article/DGXLSSXK10834_Y5A600C1000000/|accessdate=9 June 2015|work=Nihon Keizai Shimbun|date=9 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150610030918/http://www.nikkei.com/article/DGXLSSXK10834_Y5A600C1000000/|archive-date=10 June 2015|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |[[ଅଜିନୋମୋଟୋ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ | ଟୋକିଓ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]] |ଫୁଟବଲ୍ (ରାଉଣ୍ଡ ମ୍ୟାଚ୍ ଖୋଲିବା) | rowspan="3" |୪୯,୯୭0<ref>ରଗବି ସାତଟି ମୂଳତ ଜାତୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ; ସ୍ଥାନ ଜୁନ୍ ୨୦୧୫ରେ ଘୁଞ୍ଚିଗଲା | {{cite news|title=東京五輪、26競技の会場決定　自転車・サッカー除き|url=http://www.nikkei.com/article/DGXLSSXK10834_Y5A600C1000000/|accessdate=9 June 2015|work=Nihon Keizai Shimbun|date=9 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150610030918/http://www.nikkei.com/article/DGXLSSXK10834_Y5A600C1000000/|archive-date=10 June 2015|url-status=live}}</ref> | rowspan="3" |ବିଦ୍ୟମାନ |- |ଆଧୁନିକ ପେଣ୍ଟାଥଲନ୍ (ଫେନସିଂକୁ ବାଦ ଦେଇ) |- |ରଗବୀ ସାତ |- |[[ସାଇଟାମା ସୁପର ଆରେନା]] |ବାସ୍କେଟବଲ୍ |୨୨,000<ref>ମୂଳତ ୟୁଥ୍ ପ୍ଲାଜା ମୈଦାନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ; ୨୦୧୪ ଶେଷରେ ସାଇଟାମା ସୁପର ଆରେନାରେ ସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୫ରେ IOCଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଥିଲା |{{cite news|title=IOC supports Tokyo's plans to relocate Olympic venues|url=http://www.japantimes.co.jp/news/2014/11/19/national/ioc-supports-tokyos-plans-relocate-olympic-venues/|accessdate=10 June 2015|work=The Japan Times|date=19 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611182341/http://www.japantimes.co.jp/news/2014/11/19/national/ioc-supports-tokyos-plans-relocate-olympic-venues/|archive-date=11 June 2015|url-status=live}} {{cite news|title=Moving 2020 hoops to Saitama latest blow for game|url=http://www.japantimes.co.jp/sports/2015/03/03/olympics/moving-2020-hoops-saitama-latest-blow-game/|accessdate=10 June 2015|work=The Japan Times|date=3 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611143512/http://www.japantimes.co.jp/sports/2015/03/03/olympics/moving-2020-hoops-saitama-latest-blow-game/|archive-date=11 June 2015|url-status=live}}</ref> |ବିଦ୍ୟମାନ |- | |"ଏନୋସିମା" |ନାବିକ | ୧0,000<ref>ମୂଳତ ୱାକାସୁ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ମାରିନାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ; ସ୍ଥାନ ଜୁନ୍ ୨୦୧୫ରେ ଘୁଞ୍ଚିଗଲା |{{cite news|title=東京五輪、26競技の会場決定　自転車・サッカー除き|url=http://www.nikkei.com/article/DGXLSSXK10834_Y5A600C1000000/|accessdate=9 June 2015|work=Nihon Keizai Shimbun|date=9 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150610030918/http://www.nikkei.com/article/DGXLSSXK10834_Y5A600C1000000/|archive-date=10 June 2015|url-status=live}}</ref> | ଅସ୍ଥାୟୀ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ ସହିତ ବିଦ୍ୟମାନ |- | rowspan="3" |"ମାକୁହାରୀ ମେସେ" |ଫେନସିଂ | | rowspan="2" |୬,000 | rowspan="3" |ଅସ୍ଥାୟୀ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ ସହିତ ବିଦ୍ୟମାନ |- |ଟାଏକୋଣ୍ଡୋ |- |କୁସ୍ତି |୮,000<ref>ସମସ୍ତ ତିନୋଟି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମୂଳତ [[ଟୋକିଓ ବିଗ୍ ସାଇଟ୍]]ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ; ସ୍ଥାନ ଜୁନ୍ ୨୦୧୫ରେ ଘୁଞ୍ଚିଗଲା |{{cite news|title=東京五輪、26競技の会場決定　自転車・サッカー除き|url=http://www.nikkei.com/article/DGXLSSXK10834_Y5A600C1000000/|accessdate=9 June 2015|work=Nihon Keizai Shimbun|date=9 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150610030918/http://www.nikkei.com/article/DGXLSSXK10834_Y5A600C1000000/|archive-date=10 June 2015|url-status=live}}</ref> |- |ବିଜି କୋଏନ୍ |ଅଶ୍ୱାରୋହୀ (ଡ୍ରେସେଜ୍, ଡେଇଁବା)<ref>{{cite web|url=https://inside.fei.org/news/change-tokyo-2020-equestrian-venue-approved|title=Change to Tokyo 2020 equestrian venue approved|date=28 February 2015|author=RGR |publisher=[[International Federation for Equestrian Sports|FEI]]|website=inside.fei.org|access-date=16 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160822060823/https://inside.fei.org/news/change-tokyo-2020-equestrian-venue-approved|archive-date=22 August 2016|url-status=live}}</ref> |୯,୩00 |ଅସ୍ଥାୟୀ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ ସହିତ ବିଦ୍ୟମାନ |- |[[Kasumigaseki Country Club]] |ଗଲ୍ଫ | |୩0,000<ref>{{cite web|url=https://tokyo2020.jp/en/games/venue/olympic/|title=Olympic Venues|publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|TOCOG]] |website=Tokyo2020.org|access-date=1 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170706222819/https://tokyo2020.jp/en/games/venue/olympic/|archive-date=6 July 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.golfdigest.com/story/2020-olympic-golf-course-changes-policy-allows-women-full-membership|title=2020 Olympic golf course changes policy, allows women full membership|last1=Beall|first1=Joel|date=20 March 2017|access-date=1 October 2017|work=[[Golf Digest]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20171002025317/https://www.golfdigest.com/story/2020-olympic-golf-course-changes-policy-allows-women-full-membership|archive-date=2 October 2017|url-status=live}}</ref> |ଅସ୍ଥାୟୀ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ ସହିତ ବିଦ୍ୟମାନ |- |ଇଜୁ ଭେଲୋଡ୍ରୋମ୍ |ସାଇକେଲ ଚଲାଇବା ଟ୍ରାକ୍ କରନ୍ତୁ |୫,000<ref name=JapanToday20151210>{{cite web|url=https://www.japantoday.com/category/sports/view/ioc-approves-switch-of-cycling-venues-for-tokyo-olympics|title=IOC approves switch of cycling venues for Tokyo Olympics|last=Wilson|first=Stephen|date=10 December 2015|website=[[Japan Today]]|access-date=10 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151210214131/https://www.japantoday.com/category/sports/view/ioc-approves-switch-of-cycling-venues-for-tokyo-olympics|archive-date=10 December 2015|url-status=dead}}</ref> |ବିଦ୍ୟମାନ, ବିସ୍ତାରିତ |- |ଇଜୁ ମାଉଣ୍ଟେନ୍ ବାଇକ୍ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ |ପର୍ବତ ମଟରସାଇକେଲିଂ<ref name=JapanToday20151210 /> |୧୧,୫00 |ବିଦ୍ୟମାନ |- | rowspan="2" |[[ୟୋକୋହାମା ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]] |ବାସ୍କେଟବଲ | rowspan="2" |୩0,000<ref>{{cite web|url=http://www.yomiuri.co.jp/olympic/2020/20160804-OYT1T50126.html|title=横浜スタジアム会場案...東京五輪に野球など追加|website=[[Yomiuri Shimbun|Yomiuri Online]]|date=4 August 2016|access-date=8 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806085658/http://www.yomiuri.co.jp/olympic/2020/20160804-OYT1T50126.html|archive-date=6 August 2016|url-status=dead}}</ref> | rowspan="2" |ବିଦ୍ୟମାନ |- |ସଫ୍ଟବଲ |- | rowspan="2" |"ଫୁକୁସିମା ଆଜୁମା ବେସବଲ୍ ଷ୍ଟାଡିୟମ" |ବେସବଲ୍ (ଓପନିଂ ମ୍ୟାଚ୍) | rowspan="2" |୩0,000 | rowspan="2" |ବିଦ୍ୟମାନ, ନବୀକରଣ |- |ସଫ୍ଟବଲ୍ (ଓପନିଂ ମ୍ୟାଚ୍)<ref>{{Cite news|url=https://tokyo2020.jp/en/news/notice/20170317-01.html|title=Fukushima Prefecture to Host Tokyo 2020 Baseball & Softball Matches, Showcasing the Power of Sport to Support Recovery |date=17 March 2017 |publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|TOCOG]] |website=Tokyo2020 |access-date=30 March 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170331030335/https://tokyo2020.jp/en/news/notice/20170317-01.html|archive-date=31 March 2017|url-status=dead}}</ref> |- | [[ଫୁଜି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗତିପଥ]] | ସଡକ ସାଇକେଲ ଚଲାଇବା <br>(ସଡକ ଦୌଡ଼, ସମୟ ପରୀକ୍ଷା) |୨୨,000 | ବିଦ୍ୟମାନ |- | [[ଓଡ଼ରି ପାର୍କ]], [[ସାପୋରୋ]] | ଆଥଲେଟିକ୍ସ (ମାରାଥନ୍ ଏବଂ ରେସ୍ ଚାଲିବା) |୧୭,୩00<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2019/oct/16/tokyo-olympics-marathon-switched-north-sapporo-cooler-climate-athletics|title=Tokyo Olympics marathons moved 800km to Sapporo for cooler climate|last1=|first1=|date=16 October 2019|website=The Guardian|agency=PA Media|access-date=16 October 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016121027/https://www.theguardian.com/sport/2019/oct/16/tokyo-olympics-marathon-switched-north-sapporo-cooler-climate-athletics|archive-date=16 October 2019}}</ref> | ବିଦ୍ୟମାନ |} ====ଫୁଟବଲ୍ ସ୍ଥାନ==== {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | ସ୍ଥାନ ! scope="col" | ଜାଗା ! scope="col" | ଘଟଣା ! scope="col" | ଖେଳ ! scope="col" | ସାମର୍ଥ୍ୟ ! scope="col" | ସ୍ଥିତି |- |[[ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ୟୋକୋହାମା]]<ref>{{cite web|url=https://tokyo2020.jp/en/games/sport/olympic/football/|title=Olympic sport football|date=21 November 2016|website=tokyo2020.jp|access-date=21 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161121174451/https://tokyo2020.jp/en/games/sport/olympic/football/|archive-date=21 November 2016|url-status=live}}</ref> |[[ୟୋକୋହାମା]] | ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳା ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ କ୍ୱାର୍ଟର ଫାଇନାଲ, ମହିଳା ସେମିଫାଇନାଲ, ପୁରୁଷ ଫାଇନାଲ |align="center"|୧0 |୭0,000 |ବିଦ୍ୟମାନ |- | [[ଅଜିନୋମୋଟୋ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ | ଟୋକିଓ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]] | ଟୋକିଓ | ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳା ଉଦଘାଟନୀ ରାଉଣ୍ଡ |align="center"|୪ | ୪୯,000 | ବିଦ୍ୟମାନ |- |[[ସାଇଟାମା ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ 2002 | ସାଇଟାମା ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]] |[[ସାଇତାମା, ସାଇତାମା | ସାଇତାମା]] |ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳା ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ କ୍ୱାର୍ଟର ଫାଇନାଲ, ପୁରୁଷ ସେମିଫାଇନାଲ ଏବଂ ୩ୟ ସ୍ଥାନ ପ୍ଲେ-ଅଫ୍ |align="center"|୧୧ |୬୨,000 |ବିଦ୍ୟମାନ |- | [[ମିୟାଗି ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]] | [[ସେଣ୍ଡାଇ]] | ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳା ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ କ୍ୱାର୍ଟର ଫାଇନାଲ୍ |align="center"|୧0 | ୪୯,000 | ବିଦ୍ୟମାନ |- | [[କାଶୀମା ଫୁଟବଲ ଷ୍ଟାଡିୟମ]] | [[କାଶିମା, ଇବାରାକି | କାଶିମା]] | ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳା ପ୍ରାଥମିକତା, କ୍ୱାର୍ଟର ଫାଇନାଲ ଏବଂ ସେମିଫାଇନାଲ, ମହିଳା ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ପ୍ଲେ-ଅଫ୍ |align="center"|୧୦ | ୪0,୭୨୮ | ବିଦ୍ୟମାନ |- | [[ସାପୋରୋ ଡୋମ]] | [[ସାପୋରୋ]] | ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳା ପ୍ରାଥମିକତା |align="center"|୧0 | ୪୨,000 | ବିଦ୍ୟମାନ |- | [[ନୂତନ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ (ଟୋକିଓ) | ନୂତନ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]] | ଟୋକିଓ | ମହିଳା ଫାଇନାଲ୍ |align="center"|୨ | ୬0,0୧୨ | ସମାପ୍ତ |} ====ଅଣ-ପ୍ରତିଯୋଗିତା ସ୍ଥାନ==== [[File:Tokyo Big Sight at Night.jpg|thumb|upright=1.1|ଟୋକିଓ ବିଗ୍ ସାଇଟ୍ କନଫରେନ୍ସ ଟାୱାରକୁ ଆଇବିସି / ଏମପିସି କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ]] {| class="wikitable" ! scope="col" | ସ୍ଥାନ ! scope="col" | ଘଟଣା |- |[[ଇମ୍ପେରିଆଲ୍ ହୋଟେଲ, ଟୋକିଓ]] |IOC ହୋଟେଲ |- |ହାରୁମୀ |ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗ୍ରାମ |- | rowspan="2" |[[ଟୋକିଓ ବିଗ୍ ଦର୍ଶନ]] |[[ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରସାରଣ କେନ୍ଦ୍ର#ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଖେଳ | ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରସାରଣ କେନ୍ଦ୍ର]] (IBC) |- |ମିଡିଆ ପ୍ରେସ୍ ସେଣ୍ଟର (MPC) |} ===ସୁରକ୍ଷା=== ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ ରେ, ଜାପାନ ସରକାର ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଏବଂ ପାରାଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଉଡ଼ାଣ ଉପରେ ବାରଣ କରିବାକୁ ବାଛିଥିଲେ। ଜାପାନ ମଧ୍ୟ ଆୟୋଜନ କରିଥିବା [[୨୦୧୯ ରଗବୀ ବିଶ୍ୱକପ]] ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ନିଷେଧାଦେଶ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1073588/japanese-government-announce-ban-on-drones-near-venues-during-tokyo-2020 |title=Japanese Government announce ban on drones near venues during Tokyo 2020 |first=James |last=Diamond |date=25 December 2018 |website=insidethegames.biz |access-date=10 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190110234831/https://www.insidethegames.biz/articles/1073588/japanese-government-announce-ban-on-drones-near-venues-during-tokyo-2020 |archive-date=10 January 2019 |url-status=live }}</ref> ===ସ୍ବେଚ୍ଛାସେବୀ=== ୨୦୨୦ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଏବଂ ପାରାଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସରେ ସ୍ବେଚ୍ଛାସେବୀ ପାଇଁ ଆବେଦନଗୁଡିକ ୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮ରୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୮ ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୧୯ ସୁଦ୍ଧା ଟୋକିଓ ଆୟୋଜକ କମିଟିଦ୍ୱାରା ମୋଟ ୨୦୪,୬୮୦ ଆବେଦନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=https://tokyo2020.org/en/special/volunteer/news/notice/20190124-01.html |title=More than 200,000 Applications Received for Tokyo 2020 Volunteer Programme |date= |publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|TOCOG]] |website=Tokyo2020.org |access-date=1 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190202154343/https://tokyo2020.org/en/special/volunteer/news/notice/20190124-01.html |archive-date=2 February 2019 |url-status=live}}</ref> ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟକ ସ୍ବେଚ୍ଛାସେବୀ ଚୟନ କରିବାକୁ ସାକ୍ଷାତକାର ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୯ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ରେ ତାଲିମ ନେବାକୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.paralympic.org/news/tokyo-2020-180000-apply-be-volunteers |title=Tokyo 2020: 180,000 apply to be volunteers |date=9 January 2019 |publisher=[[International Paralympic Committee|IPC]] |website=paralympic.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20190110183638/https://www.paralympic.org/news/tokyo-2020-180000-apply-be-volunteers |archive-date=10 January 2019 |url-status=live}}</ref> ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀମାନଙ୍କୁ “ଫିଲ୍ଡ କାଷ୍ଟ” ଏବଂ ସହରର ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀମାନେ “ସିଟି କାଷ୍ଟ” ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବେ । ଏହି ନାମଗୁଡିକ ଏକ ମୂଳ ୧୫୦ ଯୁଗଳ ନାମରୁ ଚାରିଟିର [[ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତାଲିକା | ସର୍ଟଲିଷ୍ଟ]]ରୁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା । ଅନ୍ୟ ତିନୋଟି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ନାମ ହେଲା "ଜ୍ୟୋତି ନୀଳ" ଏବଂ "ଜ୍ୟୋତି ନୀଳ ଟୋକିଓ", "ଗେମ୍ସ ଆଙ୍କର୍" ଏବଂ "ସିଟି ଆଙ୍କର୍", ଏବଂ "ଗେମ୍ସ ଫୋର୍ସ" ଏବଂ "ସିଟି ଫୋର୍ସ" । ଖେଳଗୁଡିକରେ ସ୍ବେଚ୍ଛାସେବୀ ହେବାକୁ ଆବେଦନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ନାମଗୁଡିକ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=https://www.olympic.org/news/volunteer-names-unveiled-for-tokyo-2020 |title=Volunteer names unveiled for Tokyo 2020 |date=30 January 2019 |publisher=[[International Olympic Committee|IOC]] |access-date=31 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190131201607/https://www.olympic.org/news/volunteer-names-unveiled-for-tokyo-2020 |archive-date=31 January 2019 |url-status=live }}</ref> === ପଦକ === ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୭ ରେ, ଟୋକିଓ ଆୟୋଜକ କମିଟି ଜାପାନ ପରିବେଶ ପରିମଳ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ [[NTT Docomo]] ସହଭାଗିତାରେ ଏକ [[ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ରିସାଇକ୍ଲିଂ]] କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଘୋଷଣା କରି ପଦକ ପାଇଁ ସାମଗ୍ରୀ ଭାବରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ (ଯେପରିକି ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍) ଦାନ ମାଗିଥିଲେ। । ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଏବଂ ପାରାଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସ ପାଇଁ ପଦକ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ୮ ଟନ୍ ଧାତୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖି ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୧୭ରେ ସର୍ବସାଧାରଣ ସ୍ଥାନ ଏବଂ NTT ଡୋକୋମୋ ଖୁଚୁରା ଦୋକାନରେ ସଂଗ୍ରହ ବାକ୍ସ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1046501/tokyo-2020-urge-public-to-help-create-recycled-medals|title=Tokyo 2020 urge public to help create recycled medals|first=Dan|last=Palmer|date=1 February 2017|website=insidethegames.biz|access-date=10 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106010321/https://www.insidethegames.biz/articles/1046501/tokyo-2020-urge-public-to-help-create-recycled-medals|archive-date=6 January 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2018/01/02/national/project-recycle-old-mobile-phones-olympic-medals-gets-off-slow-start/|title=Project to recycle old mobile phones for Olympic medals gets off to slow start|date=2 January 2018|work=[[The Japan Times]]|agency=[[Jiji Press|Jiji]], [[Kyodo News|Kyodo]] |access-date=4 November 2018|language=en-US|issn=0447-5763|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104170019/https://www.japantimes.co.jp/news/2018/01/02/national/project-recycle-old-mobile-phones-olympic-medals-gets-off-slow-start/|archive-date=4 November 2018|url-status=dead}}</ref> ସେହି ବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପଦକ ପାଇଁ ଏକ ଡିଜାଇନ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ।<ref>{{cite news|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1059382/tokyo-2020-launches-olympic-and-paralympic-medal-design-competition|date=22 December 2017|title=Tokyo 2020 launches Olympic and Paralympic medal design competition|first=Daniel|last=Etchells|website=insidethegames.biz|access-date=10 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106010406/https://www.insidethegames.biz/articles/1059382/tokyo-2020-launches-olympic-and-paralympic-medal-design-competition|archive-date=6 January 2019|url-status=live}}</ref> ମେ 2018 ରେ, ଆୟୋଜକ କମିଟି ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ ସେମାନେ ଆବଶ୍ୟକ ୨,୭00 କିଲୋଗ୍ରାମ ପିତ୍ତଳର ଅଧା ପାଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଆବଶ୍ୟକ ପରିମାଣର ରୂପା ପାଇବା ପାଇଁ ସେମାନେ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛନ୍ତି; ଯଦିଓ ପିତ୍ତଳ ଏବଂ ରୂପା ପଦକଗୁଡିକ ନିଜ ନିଜ ସାମଗ୍ରୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, IOC ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ସୁନା ପଦକଗୁଡିକ ରୂପାକୁ ଏକ ଆଧାର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରେ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.insidethegames.biz/articles/1064844/japan-struggles-for-silver-for-tokyo-2020-medals|title=Japan struggles for silver for Tokyo 2020 medals|website=insidethegames.biz|access-date=10 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190105201351/https://www.insidethegames.biz/articles/1064844/japan-struggles-for-silver-for-tokyo-2020-medals|archive-date=5 January 2019|url-status=live}}</ref> ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସଂଗ୍ରହ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୮ରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୯ ସୁଦ୍ଧା ଶେଷ ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।<ref>{{cite news|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1072665/bach-donates-to-project-recycling-metals-for-tokyo-2020-medals|title=Bach donates to project recycling metals for Tokyo 2020 medals|last=Pavitt|first=Michael|website=insidethegames.biz|access-date=10 February 2019|date=25 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106010237/https://www.insidethegames.biz/articles/1072665/bach-donates-to-project-recycling-metals-for-tokyo-2020-medals|archive-date=6 January 2019|url-status=live}}</ref> ୨୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ ରେ, ପଦକଗୁଡିକର ଡିଜାଇନ୍ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=https://tokyo2020.org/en/news/notice/20190724-01.html |title=Tokyo 2020 Olympic Medal Design Unveiled |date=24 July 2019 |publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|TOCOG]] |website=Tokyo2020.org |access-date=24 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724185027/https://tokyo2020.org/en/news/notice/20190724-01.html |archive-date=24 July 2019 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://tokyo2020.org/en/games/medals/olympic-design/ |title=Tokyo 2020 Olympic Games Medal |access-date=24 July 2019 |publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|TOCOG]] |website=Tokyo2020.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724185029/https://tokyo2020.org/en/games/medals/olympic-design/ |archive-date=24 July 2019 |url-status=live }}</ref> ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଏବଂ ପାରାଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସ ପାଇଁ ପଦକ ଜୁନିଚି କାୱାନିଶିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦେଶବ୍ୟାପୀ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପରେ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news |last=Hitti |first=Natashah |url=https://www.dezeen.com/2019/07/25/2020-olympic-medals-recycled-smartphones-design/ |title=Olympic committee unveils 2020 medals made from recycled smartphones |work=[[Dezeen]] |date=25 July 2019 |accessdate=26 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190726145600/https://www.dezeen.com/2019/07/25/2020-olympic-medals-recycled-smartphones-design/ |archive-date=26 July 2019 |url-status=live }}</ref> ===ଟର୍ଚ୍ଚ ରିଲେ=== {{main|2020 ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଟର୍ଚ୍ଚ ରିଲେ}} 2020 ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଟର୍ଚ୍ଚ ରିଲେର ସ୍ଲୋଗାନ୍ ହେଉଛି "ହୋପ୍ ଲାଇଟ୍ ଆମ ୱେ" ।<ref name="IOC2020 Torch Relay">{{cite web|url=https://www.olympic.org/news/tokyo-2020-unveils-details-of-greek-torch-relay-events |title=Tokyo 2020 unveils details of Greek torch relay events |date=11 November 2019 |publisher=[[International Olympic Committee|IOC]] |website=Olympic.org |access-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113131150/https://www.olympic.org/news/tokyo-2020-unveils-details-of-greek-torch-relay-events |archive-date=13 November 2019 |url-status=live}}</ref><ref name="Tokyo2020 Torch Relay">{{cite web|url=https://tokyo2020.org/en/torch/news/journey-begins |title=With the concept of 'Hope Lights Our Way,' a 121-day journey begins in Fukushima |date=3 February 2020 |website=Tokyo2020.org |publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|TOCOG]] |access-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228171015/https://tokyo2020.org/en/torch/news/journey-begins |archive-date=28 February 2020 |url-status=live}}</ref> 2009ରେ ଏକ [[ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କମିଟି | ଆଇଓସି]]ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତର ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସ ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଟର୍ଚ୍ଚ ରିଲେ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଥିଲା,<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympic_games/7967284.stm |title=International torch relays banned |date=27 March 2009 |work=BBC Sport |access-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090329010554/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympic_games/7967284.stm |archive-date=29 March 2009 |url-status=live}}</ref> ୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ମଶାଲ କେବଳ ଗ୍ରୀସର ଦୁଇ ଦେଶ ଏବଂ ଆୟୋଜକ ଦେଶ ଜାପାନ ପରିଦର୍ଶନ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ରିଲେର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ୧୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦ରେ [[ଅଲିମ୍ପିଆ, ଗ୍ରୀସ୍]]ରେ [[ହେରା ମନ୍ଦିର, ଅଲିମ୍ପିଆ | ହେରା ମନ୍ଦିର]]ରେ ପାରମ୍ପାରିକ ଅଗ୍ନି ଆଲୋକ ସମାରୋହରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପରେ ଟର୍ଚ୍ଚ [[ଏଥେନ୍ସ]]କୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ରିଲେର ଗ୍ରୀକ୍ ଗୋଡ ୧୯ ମାର୍ଚ୍ଚରେ [[ପାନାଥେନାକ୍ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]]ରେ ଏକ ହସ୍ତାନ୍ତର ସମାରୋହରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁ ସମୟରେ ଟର୍ଚ୍ଚକୁ ଜାପାନ କଣ୍ଟିଜେଣ୍ଟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="IOC2020 Torch Relay" /> ଏହି ନିଆଁକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଲଣ୍ଠନ ଭିତରେ ରଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ [[ଏଥେନ୍ସ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର]]ରୁ ଚାର୍ଟାର୍ଡ ବିମାନରେ ଜାପାନର [ହିଗାସିମାଟୁସିମା]କୁ ପରିବହନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଟର୍ଚ୍ଚ ୨୦ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଏହାର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ଏହା [୨୦୧୧ ଟୋକୋକୁ ଭୂକମ୍ପ ଏବଂ ସୁନାମି]ର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ସପ୍ତାହ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲା - [[ମିୟାଗି ପ୍ରିଫେକ୍ଟର | ମିୟାଗି]], [[Iwate Prefecture | Iwate]] ଏବଂ [[Fukushima Prefecture | Fukushima]] - ଯେଉଁଠାରେ ଏହା "ଫ୍ଲେମ୍ ଅଫ୍ ପୁନରୁଦ୍ଧାର" ଶୀର୍ଷକ ତଳେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେବ । ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ରେ [[ନାରାହା, ଫୁକୁସିମା | ନାରାହା]] ଛାଡିବା ପରେ, ମଶାଲ ଜାପାନର ଚାରିପାଖରେ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ରିଲେ ଆରମ୍ଭ କରିବ, ଯାହା ସମସ୍ତ ୪୭ [[ଜାପାନର ପ୍ରିଫେକ୍ଟରସ୍ | ପ୍ରିଫେକ୍ଟାଲ୍]] ରାଜଧାନୀକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବ ।<ref name="Tokyo2020 Torch Relay" /> ଏହି ରିଲେ ଟୋକିଓର [[ନୂତନ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ (ଟୋକିଓ) | ନୂତନ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]]ରେ ଶେଷ ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ [[୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଉଦଘାଟନୀ ସମାରୋହ]]ର ଫାଇନାଲରେ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କଡେଇକୁ ଆଲୋକିତ କରିବା ପାଇଁ ଟର୍ଚ୍ଚ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ।<ref name="torch">{{cite news|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1073856/recycled-aluminium-from-temporary-housing-in-fukushima-to-be-used-for-tokyo-2020-olympic-torches|title=Recycled aluminium from temporary housing in Fukushima to be used for Tokyo 2020 Olympic Torches|last=Gillen|first=Nancy|website=insidethegames.biz|date=4 January 2019|access-date=5 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190105201245/https://www.insidethegames.biz/articles/1073856/recycled-aluminium-from-temporary-housing-in-fukushima-to-be-used-for-tokyo-2020-olympic-torches|archive-date=5 January 2019|url-status=live}}</ref> ଖେଳକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ, ୨୦୨୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଲ୍ୟାଣ୍ଡେନରେ ନିଆଁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିବାକୁ ଟୋକିଓ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଫୁକୁସିମାଠାରେ ଏକ ମାସ ପାଇଁ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ନିଆଁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେବ ।<ref name="Olympic Flame exhibit">{{cite news |title=Olympic flame to be exhibited in Fukushima, Tokyo |url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20200329_02/ |accessdate=31 March 2020 |agency=NHK News |date=28 March 2020}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ଟିକେଟ୍ === ଉଦଘାଟନୀ ସମାରୋହର ଟିକେଟ୍ [[ଜାପାନିଜ୍ ୟେନ୍ | ¥]] ୧୨,000 ରୁ, ୩00,000 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଆଥଲେଟିକ୍ସ [[ଟ୍ରାକ୍ ଏବଂ ଫିଲ୍ଡ]] ଇଭେଣ୍ଟଗୁଡିକର ଫାଇନାଲ୍ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ମୂଲ୍ୟ, ୧୩0,000 ।<ref name=Tickets2020>{{Cite web |url=https://tokyo2020.org/en/news/notice/20180720-03.html |title=Tokyo 2020 Announces Outline of Olympic Games Ticket Prices |date=20 July 2018 |access-date=27 July 2018 |publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|TOCOG]] |website=Tokyo2020.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20180727145933/https://tokyo2020.org/en/news/notice/20180720-03.html |archive-date=27 July 2018 |url-status=dead}}</ref> ହାରାହାରି ଟିକେଟ୍ ମୂଲ୍ୟ, ୭୭,୭00 ଥିବାବେଳେ ଅଧା ଟିକେଟ୍ ୮,000 ଡଲାରରେ ବିକ୍ରି ହେଉଛି । ପରିବାର, ଜାପାନରେ ରହୁଥିବା ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସହିତ ମିଳିତ ଭାବରେ ଟିକେଟ୍ ମୂଲ୍ୟ ¥ ୨,0୨0 ଆଶା କରାଯାଏ ।<ref name=Tickets2020 /> ଜାପାନର ୪0,000 ଦୋକାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଜାପାନୀ ଠିକଣାଗୁଡ଼ିକୁ ମେଲ୍ ଅର୍ଡର ମାଧ୍ୟମରେ ଟିକେଟ ବିକ୍ରି ହେବ ।<ref>{{cite web|url=http://www.tokyoolympicjapan.com/ticket-e.html|title=Tickets for Olympic Games / Tokyo Olympic Japan 2020|access-date=30 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160831163321/http://www.tokyoolympicjapan.com/ticket-e.html|archive-date=31 August 2016|url-status=live}}</ref> ବିକ୍ରୟ ସମୟରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଜାପାନ ପରିଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ପଡିବ, କିମ୍ବା [[ଟ୍ରାଭେଲ ଏଜେଣ୍ଟ]] ଭଳି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ମାଧ୍ୟମରେ ଟିକେଟ୍ କିଣିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ପଡିବ ।<ref>{{cite web|url=https://trulytokyo.com/how-to-buy-tokyo-olympic-tickets/|title=How To Buy Tokyo Olympic Tickets|publisher=TrulyTokyo|access-date=3 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180503112023/https://trulytokyo.com/how-to-buy-tokyo-olympic-tickets/|archive-date=3 May 2018|url-status=live}}</ref> ୨୦୧୯ର ଶରତରେ ଜାପାନରେ ଟିକେଟ୍ ସାଧାରଣ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଜୁନ୍ ୨୦୨୦ରୁ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ବିକ୍ରି ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦ରେ ଖେଳ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯିବା ପରେ ଏହି ଯୋଜନା ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଟୋକିଓ ଆୟୋଜକ କମିଟି ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି ଯେ ପୂର୍ବରୁ କିଣାଯାଇଥିବା ଟିକେଟ୍ ବୈଧ ରହିବ। ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଅନୁଯାୟୀ ସମାନ ଅଧିବେଶନ ପାଇଁ, ଏବଂ ସେହି ଫେରସ୍ତ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିଲା ।<ref name=Tickets2021>{{cite web|url=https://tokyo2020.org/en/tickets/ |title=Tokyo 2020: Olympic Games tickets |website=Tokyo2020.org |publisher=TOCOG |access-date=2020-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200330164856/https://tokyo2020.org/en/tickets/ |archive-date=2020-03-30 |url-status=live}}</ref> ==ଖେଳଗୁଡିକ== ===କ୍ରୀଡା=== {{ଅଲିମ୍ପିକ୍ କ୍ରୀଡା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ}} ୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ୯ ଜୁନ୍ ୨୦୧୭ରେ ଆଇଓସି କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ବୋର୍ଡଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା । ଆଇଓସିର ସଭାପତି [ଥୋମାସ୍ ବାଚ୍] କହିଥିଲେ ଯେ ଟୋକିଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ "ଯୁବକ" ଦେବା । "ଏବଂ" ସହରୀ "ଆବେଦନ, ଏବଂ ମହିଳା ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ।<ref name="cbc-3on32020">{{cite web|title=3-on-3 basketball officially added to Tokyo Olympics|url=http://www.cbc.ca/sports/olympics/summer/3-on-3-basketball-to-be-part-of-tokyo-olympics-1.4153400|website=CBC Sports|access-date=9 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170610171532/http://www.cbc.ca/sports/olympics/summer/3-on-3-basketball-to-be-part-of-tokyo-olympics-1.4153400|archive-date=10 June 2017|url-status=live}}</ref><ref name="bbc-mixedgender2020">{{cite web|title=Tokyo 2020: Mixed-gender events added to Olympic Games|url=https://www.bbc.com/sport/olympics/40226990|work=BBC Sport|date=9 June 2017 |access-date=9 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170610094726/http://www.bbc.com/sport/olympics/40226990|archive-date=10 June 2017|url-status=live}}</ref> ଏହି ଖେଳଗୁଡିକ ୩୩ଟି ବିଭିନ୍ନ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ୩୩୯ ଇଭେଣ୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବ, ଯାହା ସମୁଦାୟ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବ | ଟୋକିଓରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ନୂତନ କ୍ରୀଡା ସହିତ, [[୩x୩ ବାସ୍କେଟବଲ୍ | ୩x୩ & nbsp; ବାସ୍କେଟବଲ୍]], [[ଫ୍ରିଷ୍ଟାଇଲ୍ BMX]] ଏବଂ [[ମାଡିସନ୍ (ସାଇକ୍ଲିଂ) | ମାଡିସନ୍ ସାଇକେଲ ଚଲାଇବା]], ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ନୂତନ ମିଶ୍ରିତ ଇଭେଣ୍ଟ । ନିମ୍ନରେ ଥିବା ତାଲିକାରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନୁଶାସନରେ ଘଟଣାର ସଂଖ୍ୟା ବନ୍ଧନୀରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । {{div col|colwidth=20em}} * Aquatics **{{GamesSport|Artistic swimming|Events=2|Format=d}} **{{GamesSport|Diving|Events=8|Format=d}} **{{GamesSport|Swimming|Events=37|Format=d}} **{{GamesSport|Water polo|Events=2|Format=d}} * {{GamesSport|Archery|Events=5|Format=d}} * {{GamesSport|Athletics|Events=48|Format=d}} * {{GamesSport|Badminton|Events=5|Format=d}} * Baseball ** {{GamesSport|Baseball|Events=1|Format=d}} ** {{GamesSport|Softball|Events=1|Format=d}} * {{GamesSport|Basketball|Format=d}} ** Basketball <small>(2)</small> ** 3x3 basketball <small>(2)</small> * {{GamesSport|Boxing|Events=13|Format=d}} * {{GamesSport|Canoeing|Format=d}} ** Slalom <small>(4)</small> ** Sprint <small>(12)</small> * {{GamesSport|Cycling|Format=d}} ** BMX freestyle <small>(2)</small> ** BMX racing <small>(2)</small> ** Mountain biking <small>(2)</small> ** Road cycling <small>(4)</small> ** Track cycling <small>(12)</small> * {{GamesSport|Equestrian|Format=d}} ** Dressage <small>(2)</small> ** Eventing <small>(2)</small> ** Jumping <small>(2)</small> * {{GamesSport|Fencing|Events=12|Format=d}} * {{GamesSport|Field hockey|Events=2|Format=d}} * {{GamesSport|Football|Events=2|Format=d}} * {{GamesSport|Golf|Events=2|Format=d}} * {{GamesSport|Gymnastics|Format=d}} ** Artistic <small>(14)</small> ** Rhythmic <small>(2)</small> ** Trampoline <small>(2)</small> * {{GamesSport|Handball|Events=2|Format=d}} * {{GamesSport|Judo|Events=15|Format=d}} * {{GamesSport|Karate|Format=d}} ** Kata <small>(2)</small> ** Kumite <small>(6)</small> * {{GamesSport|Modern pentathlon|Events=2|Format=d}} * {{GamesSport|Rowing|Events=14|Format=d}} * {{GamesSport|Rugby sevens|Events=2|Format=d}} * {{GamesSport|Sailing|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Shooting|Events=15|Format=d}} * {{GamesSport|Skateboarding|Events=4|Format=d}} * {{GamesSport|Sport climbing|Events=2|Format=d}} * {{GamesSport|Surfing|Events=2|Format=d}} * {{GamesSport|Table tennis|Events=5|Format=d}} * {{GamesSport|Taekwondo|Events=8|Format=d}} * {{GamesSport|Tennis|Events=5|Format=d}} * {{GamesSport|Triathlon|Events=3|Format=d}} * {{GamesSport|Volleyball|Format=d}} ** Volleyball <small>(2)</small> ** Beach volleyball <small>(2)</small> * {{GamesSport|Weightlifting|Events=14|Format=d}} * {{GamesSport|Wrestling|Format=d}} ** Freestyle <small>(12)</small> ** Greco-Roman <small>(6)</small> {{div col end}} ;ନୂତନ କ୍ରୀଡା ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏବଂ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ “ସବୁ ପିଢିର କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରଶଂସକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ” ରହିବାର ଏକ ଲକ୍ଷ୍ୟର ଅଂଶ ଭାବରେ, ଆଇଓସି ୨୦୧୨ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ହୋଇଥିବା ୨୬ଟି କ୍ରୀଡ଼ାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରି ଗୋଟିଏ ଖେଳକୁ ଛାଡିଦେଲା ଏବଂ ଏହିପରି ୨୫ "କୋର୍" ବଜାୟ ରଖିଲା । ୨୦୨୦ ଗେମ୍ସରେ ନୂତନ ପ୍ରବେଶକାରୀ ଗଲ୍ଫ ଏବଂ ରଗବୀ ସେଭେନ୍ସରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ କ୍ରୀଡା । ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମୋଟ କ୍ରୀଡା ସଂଖ୍ୟାକୁ ୨୭କୁ ଆଣିବ, ୨୦୨୦ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ୨୮ର ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ କମ୍, ଏହିପରି ଗୋଟିଏ ଖାଲି ପଦବୀ ଛାଡିଦେବ ଯାହା IOC ସାତୋଟି ଉପସ୍ଥାପିତ କ୍ରୀଡା ସହିତ ଏକ ସର୍ଟଲିଷ୍ଟରୁ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ । ୨୦୧୨ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରୁ ଡ୍ରପ୍ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ୧୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୩ ରେ, ଆଇଓସି ନେତାମାନେ ୨୦୨୦ ଗେମ୍ସ ପାଇଁ "ମୂଳ" କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରୁ [[ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ରେସଲିଂ | ରେସଲିଂ]] ଛାଡିବାକୁ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିଲେ; କୁସ୍ତି [[ପ୍ରାଚୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସ]]ରୁ ଆସିଛି ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଖେଳ ପାଇଁ ମୂଳ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ସମ୍ବାଦପତ୍ର ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଥିଲା । '' [[ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ]] '' ଅନୁଭବ କଲା ଯେ ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରତିଭାର ଅଭାବ ଏବଂ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମହିଳା ଇଭେଣ୍ଟଗୁଡିକର ଅନୁପସ୍ଥିତି ଉପରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି ।<ref name="wp-dropped">{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/olympics/wrestling-ioc-make-right-moves-in-getting-sport-back-on-2020-olympics-program/2013/09/08/a2ed9cc4-18a2-11e3-8685-5021e0c41964_story.html|title=Wrestling, IOC make right moves in getting sport back on 2020 Olympics program|last=Hamilton|first=Tracee|date=8 September 2013|work=Washington Post|access-date=16 March 2018|language=en-US|issn=0190-8286|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621143725/https://www.washingtonpost.com/sports/olympics/wrestling-ioc-make-right-moves-in-getting-sport-back-on-2020-olympics-program/2013/09/08/a2ed9cc4-18a2-11e3-8685-5021e0c41964_story.html|archive-date=21 June 2018|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/02/13/sports/olympics-may-drop-wrestling-in-2020.html|title=Olympics Moves to Drop Wrestling in 2020|last=Longman|first=Jeré|date=12 February 2013|work=The New York Times|access-date=16 March 2018|language=en-US|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621150844/https://www.nytimes.com/2013/02/13/sports/olympics-may-drop-wrestling-in-2020.html|archive-date=21 June 2018|url-status=live}}</ref><ref name=bbc-nowrestling>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/olympics/21427455|title=Wrestling to be dropped from 2020 Olympic Games|work=BBC Sport|date=12 February 2013 |access-date=26 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701064236/http://www.bbc.co.uk/sport/0/olympics/21427455|archive-date=1 July 2015|url-status=live}}</ref> ରେସଲିଂ ୨୦୨୦ ଗେମ୍ସରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ସର୍ଟଲିଷ୍ଟରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ସାତୋଟି ନୂତନ କ୍ରୀଡା ସହିତ ବିଚାର ପାଇଁ ଆଗକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା ।<ref name="wp-dropped" /> ୨୯ ମଇ ୨୦୧୩ ରେ, ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ବିଚାର କରାଯାଉଥିବା ଆଠଟି କ୍ରୀଡା ମଧ୍ୟରୁ ତିନୋଟି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସର୍ଟଲିଷ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି: [[ବେସବଲ୍]] / [[ସଫ୍ଟବଲ୍]], [[ସ୍କ୍ୱାସ୍ (ଖେଳ) | ସ୍କ୍ୱାସ୍]] ଏବଂ [[କୁସ୍ତି]] ।<ref>{{cite web|url=https://www.olympic.org/news/baseball-softball-squash-and-wrestling-make-cut-for-ioc-session-vote-in-buenos-aires/199833 |title=Baseball/softball, squash and wrestling make cut for IOC Session vote in Buenos Aires |date=29 May 2013 |website=Olympic.org |publisher=[[International Olympic Committee|IOC]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130607170846/https://www.olympic.org/news/baseball-softball-squash-and-wrestling-make-cut-for-ioc-session-vote-in-buenos-aires/199833 |archive-date=7 June 2013 |url-status=dead}}</ref> ଏହି ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ପାଞ୍ଚଟି କ୍ରୀଡାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିଲା:[[କରାଟେ]], [[ରୋଲର ଖେଳ]],<ref>{{cite web|url=http://www.sportspromedia.com/notes_and_insights/wrestling_baseball_softball_and_squash_shortlisted_by_ioc_for_2020_as_five|title=Wrestling, baseball/softball and squash shortlisted by IOC for 2020 as five fail to make cut|access-date=12 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924124611/http://www.sportspromedia.com/notes_and_insights/wrestling_baseball_softball_and_squash_shortlisted_by_ioc_for_2020_as_five|archive-date=24 September 2015|url-status=live}}</ref> ୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୩ ରେ, [[125th IOC ଅଧିବେଶନ]] ରେ, କୁସ୍ତି ୨୦୨୦ ଏବଂ [[୨୦୨୪ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ | ୨୦୨୪]] ପାଇଁ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲା ।<!--but as a non-"core" sport this time--> ରେସଲିଂ ୪୯ ଭୋଟ୍ ପାଇଥିବାବେଳେ ବେସବଲ୍ / ସଫ୍ଟବଲ୍ ଏବଂ ସ୍କ୍ୱାସ୍ ଯଥାକ୍ରମେ ୨୪ ଭୋଟ୍ ଏବଂ ୨୨ ଭୋଟ୍ ପାଇଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.olympic.org/news/wrestling-added-to-olympic-programme-for-2020-and-2024-games/208839|title=Wrestling added to Olympic programme for 2020 and 2024 Games|publisher=[[IOC]]|date=8 September 2013|access-date=8 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130911122207/http://www.olympic.org/news/wrestling-added-to-olympic-programme-for-2020-and-2024-games/208839|archive-date=11 September 2013|url-status=live}}</ref> ନୂତନ ଆଇଓସି ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ଖେଳକୁ "କ୍ରୀଡା ଭିତ୍ତିକ" କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ "ଇଭେଣ୍ଟ-ଆଧାରିତ" ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରେ, ଆୟୋଜକ ଆୟୋଜକ କମିଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ କ୍ରୀଡା ଯୋଡିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇପାରେ । ସ୍ଥାନୀୟ ନିୟମକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଆୟୋଜକ ଦେଶରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଖେଳକୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଡିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି ।<ref>{{cite web|title=Olympic Agenda 2020 Recommendations|url=http://www.olympic.org/Documents/Olympic_Agenda_2020/Olympic_Agenda_2020-20-20_Recommendations-ENG.pdf|publisher=IOC|access-date=23 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150810121042/http://www.olympic.org/Documents/Olympic_Agenda_2020/Olympic_Agenda_2020-20-20_Recommendations-ENG.pdf|archive-date=10 August 2015|url-status=live}}</ref> ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡିକର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ, ୨୨ ଜୁନ୍ ୨୦୧୫ରେ ଆଠଟି କ୍ରୀଡ଼ାର ଏକ ତାଲିକା ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ବେସବଲ୍ / ସଫ୍ଟବଲ୍, [[ବୋଲିଂ]], କରାଟେ, ରୋଲର୍ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍, କ୍ରୀଡା ଆରୋହଣ, ସ୍କ୍ୱାସ୍, [[ସର୍ଫିଂ]], ଏବଂ ଉସୁ । <ref>{{cite web|url=http://espn.go.com/olympics/story/_/id/13128825/baseball-softball-8-sports-proposed-2020-games|title=Baseball, softball among 8 sports proposed for 2020 Games|work=ESPN.com|access-date=12 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150907101935/http://espn.go.com/olympics/story/_/id/13128825/baseball-softball-8-sports-proposed-2020-games|archive-date=7 September 2015|url-status=live}}</ref> ୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୫ ରେ, ଆୟୋଜକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପାଞ୍ଚଟି କ୍ରୀଡ଼ାର ସର୍ଟଲିଷ୍ଟକୁ ଆଇଓସିରେ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ: ବେସବଲ୍ / ସଫ୍ଟବଲ୍, କରାଟେ, କ୍ରୀଡା ଆରୋହଣ, ସର୍ଫିଂ ଏବଂ [[ସ୍କାଏଟ୍ ବୋର୍ଡିଂ]] ।<ref name="bbc-fivenew">{{cite web|title=Olympics: Skateboarding & surfing among possible Tokyo 2020 sports|url=https://www.bbc.com/sport/olympics/34337877|website=BBC Sport|date=28 September 2015 |access-date=29 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160422043415/http://www.bbc.com/sport/olympics/34337877|archive-date=22 April 2016|url-status=live}}</ref> ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ନୂତନ କ୍ରୀଡା ବ୍ରାଜିଲର [[ରିଓ ଡି ଜେନେରିଓ]]ରେ ୧୨୯ ତମ IOC ଅଧିବେଶନ ସମୟରେ IOCଦ୍ୱାରା ୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬ରେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା କେବଳ ୨୦୨୦ ପାଇଁ କ୍ରୀଡା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବ ଏବଂ ଏଥିରେ ମୋଟ କ୍ରୀଡା ସଂଖ୍ୟା ଆସିବ,୨୦୨୦ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ୩୩ରୁ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.olympic.org/news/ioc-approves-five-new-sports-for-olympic-games-tokyo-2020|title=IOC approves five new sports for Olympic Games Tokyo 2020|date=3 August 2016|website=Olympic.org|access-date=3 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161007222054/https://www.olympic.org/news/ioc-approves-five-new-sports-for-olympic-games-tokyo-2020|archive-date=7 October 2016|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web | title=You're in! Baseball/softball, 4 other sports make Tokyo cut | website=USA Today | date=3 August 2016 | url=https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2016/08/03/ioc-approves-addition-of-5-sports-for-2020-tokyo-olympics/88035700/ | access-date=18 August 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171016073736/https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2016/08/03/ioc-approves-addition-of-5-sports-for-2020-tokyo-olympics/88035700/ | archive-date=16 October 2017 | url-status=live | df=dmy-all }}</ref> ===ପରୀକ୍ଷା ଇଭେଣ୍ଟଗୁଡିକ=== ୨୦୨୦ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଏବଂ ପାରାଲିମ୍ପିକ୍ସ ରନ-ଅପରେ ମୋଟ ୫୬ ପରୀକ୍ଷା ଇଭେଣ୍ଟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାର ଯୋଜନା ରହିଛି । ଦୁଇଟି ଇଭେଣ୍ଟ ୨୦୧୮ ଶେଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ଇଭେଣ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଜୁନ୍ ୨୦୧୯ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ମେ ୨୦୨୦ରେ ଶେଷ ହେବାର ଥିଲା । ଅନେକ ଇଭେଣ୍ଟଗୁଡିକ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଚାମ୍ପିଅନସିପ୍ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ କିଛି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଖେଳ ପାଇଁ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ପରୀକ୍ଷା ଇଭେଣ୍ଟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ନୂତନ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://tokyo2020.org/en/games/sport/testevents/|title=Tokyo 2020 Test Events|access-date=10 January 2019 |publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|TOCOG]] |website=Tokyo2020.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20190103210936/https://tokyo2020.org/en/games/sport/testevents/ |archive-date=3 January 2019 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.paralympic.org/news/tokyo-2020-test-event-schedule-announced |title=Tokyo 2020: Test event schedule announced |date=2 October 2018 |publisher=[[International Paralympic Committee|IPC]] |website=paralympic.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20181202030957/https://www.paralympic.org/news/tokyo-2020-test-event-schedule-announced |archive-date=2 December 2018 |url-status=live}}</ref> ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୯ରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ପରୀକ୍ଷା ଇଭେଣ୍ଟଗୁଡିକ "ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସ୍ଥିର, ଟୋକିଓ" ବ୍ୟାନରରେ ବ୍ରାଣ୍ଡେଡ୍ ହେବ । ୨୨ଟି ପରୀକ୍ଷା ଇଭେଣ୍ଟ ପାଇଁ ଟୋକିଓ ଆୟୋଜକ କମିଟି ଦାୟୀ, ଅବଶିଷ୍ଟ ଇଭେଣ୍ଟଗୁଡିକ ଜାତୀୟ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡା ଫେଡେରେସନ୍ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ହେବ । ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷଣ ଇଭେଣ୍ଟ ଥିଲା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮ରେ [[ଏନୋସିମା]]ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୱାର୍ଲ୍ଡ ସେଲିଂର [[ନାବିକ ବିଶ୍ୱକପ୍ | ବିଶ୍ୱକପ୍ ସିରିଜ୍]] ଏବଂ ଶେଷ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହେଉଛି ଟୋକିଓ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଟ୍ରାକ ମିଟ୍ ଯାହା ମୂଳତ [[ [ଜାପାନ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ (୨୦୧୯) | ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]] ମେ ୨୦୨୦ରେ ।<ref>{{cite web |url=https://www.olympic.org/news/tokyo-2020-unveils-its-olympic-test-event-schedule |title=Tokyo 2020 unveils its Olympic test event schedule |date=30 January 2019 |publisher=[[International Olympic Committee|IOC]] |access-date=31 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190131201432/https://www.olympic.org/news/tokyo-2020-unveils-its-olympic-test-event-schedule |archive-date=31 January 2019 |url-status=live }}</ref> ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୦ରେ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ପରୀକ୍ଷା ଇଭେଣ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା କାରଣ [[କରୋନାଭାଇରସ୍ ରୋଗ 2019 | COVID-19]] ବିସ୍ତାରଦ୍ୱାରା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡା ଇଭେଣ୍ଟ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦ ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଥିବା ସମସ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଇଭେଣ୍ଟଗୁଡିକ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା, ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଖେଳଗୁଡିକର ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ପରୀକ୍ଷା ଇଭେଣ୍ଟ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ସମୀକ୍ଷା କରାଯିବ ।<ref name="Test Event Calendar">{{Cite web |url=https://tokyo2020.org/en/games/testevents/ |title=Tokyo 2020 Test Events |website=Tokyo2020.org |publisher=TOCOG |access-date=2020-03-31 |archive-date=2020-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228171026/https://tokyo2020.org/en/games/testevents/ |url-status=live }}</ref> ===ସାଂସ୍କୃତିକ ମହୋତ୍ସବ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ସୁମୋ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ=== ନିପନ୍ ଫେଷ୍ଟିଭାଲ୍ ନାମକ ଏକ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ସାଂସ୍କୃତିକ ମହୋତ୍ସବ ପ୍ରଥମେ ୨୦୧୯ ଶେଷରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ କଳା ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଏ ଯାହା ଆଧୁନିକ ତଥାପି ଜାପାନୀ ସଂସ୍କୃତି ସହିତ ଜଡ଼ିତ, ଏକ ହାଇବ୍ରିଡ୍ [[କାବୁକି]] - [[ଅପେରା]] ଉତ୍ପାଦନ ସହିତ ।<ref>{{Cite web |url=https://tokyo2020.org/en/special/festival/ |title=Tokyo 2020 NIPPON Festival |publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|TOCOG]] |website=Tokyo2020.org |access-date=1 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200301125249/https://tokyo2020.org/en/events/nippon-festival/ |archive-date=1 March 2020 |url-status=live }}</ref> ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୦ ରେ, [[ଜାପାନ ସୁମୋ ଆସୋସିଏସନ୍]] ନିପନ୍ ଫେଷ୍ଟିଭାଲରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପରେ [[ରାଇଗୋକୁ କୋକୁଗିକାନ୍]]ରେ ଏକ ବିଶେଷ ଦୁଇ ଦିନିଆ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ [ସୁମୋ] ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଆୟୋଜନ କରିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସର ସମାପ୍ତି କିନ୍ତୁ ପାରାଲିମ୍ପିକ୍ ଗେମ୍ସ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ । {{efn | ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ସୁମୋ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ମୂଳତ ୧୨ ଏବଂ ୧୩ & nbsp; ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୦ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାର ଥିଲା ।<ref name="Reuters sumo tournament">{{Cite web |url=https://www.reuters.com/article/us-olympics-2020-sumo-idUSKBN1ZY134 |title=Sumo wrestlers throw considerable weight behind Tokyo 2020 Games |date=4 February 2020 |work=Reuters |access-date=7 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204170724/https://www.reuters.com/article/us-olympics-2020-sumo-idUSKBN1ZY134 |archive-date=4 February 2020 |url-status=live }}</ref>}}<ref name="Reuters sumo tournament" /> ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ସୁମୋ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଏବଂ ଫର୍ମାଟ୍ ବର୍ଷକୁ ୬ ଥର ଆୟୋଜିତ ହେଉଥିବା ସୁମୋ [[ହନବାଶୋ | ପାରମ୍ପାରିକ ୧୫ ଦିନିଆ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ]]ଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଏ । [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା | ଇଂରାଜୀ]] ଏବଂ [[ଜାପାନିଜ ଭାଷା | ଜାପାନିଜ]]ରେ ଏକକାଳୀନ ମନ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବାର ଯୋଜନା ଅଛି, ଯାହା [[ସିଣ୍ଟୋ]] ଧର୍ମରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଗଢିଉଠିଥିବା ବୃତ୍ତିଗତ ସୁମୋର ରୀତିନୀତି ଏବଂ ପରମ୍ପରାକୁ ପରିଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ।<ref>{{Cite web |url=https://tokyo2020.org/en/news/sumo-tournament |title=Grand Sumo Tournament Rooting for the Tokyo 2020 Games |publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|TOCOG]] |website=Tokyo2020.org |date=7 February 2020 |access-date=1 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200301125647/https://tokyo2020.org/en/news/sumo-tournament |archive-date=1 March 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://apnews.com/c1230cbbb6160371d6c96c4daef61688 |title=Sumo wrestling coming – sort of – to the Tokyo Olympics |first=Stephen |last=Wade |date=4 February 2020 |work=[[Associated Press|AP News]] |access-date=7 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200207061333/https://apnews.com/c1230cbbb6160371d6c96c4daef61688 |archive-date=7 February 2020 |url-status=live }}</ref> ===ଜାତୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କମିଟିଗୁଡିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି=== [[୧୯୯୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ | ୧୯୯୬]]ରେ ଡେବ୍ୟୁ ହେବା ପରଠାରୁ ମାକେଡୋନିଆ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଏବଂ ଶୀତକାଳୀନ ଗେମ୍ସରେ "ପୂର୍ବତନ ଯୁଗୋସ୍ଲାଭ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ମାକେଡୋନିଆ" ନାମରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଛି [[ମାକେଡୋନିଆ ନାମକରଣ ବିବାଦ | ଏହାର ସରକାରୀ ନାମର ବିବାଦୀୟ ସ୍ଥିତି]] । ଗ୍ରୀସ୍ ସହିତ ନାମକରଣ ବିବାଦ ୨୦୧୮ରେ [[ପ୍ରେସ୍ପା ଚୁକ୍ତି]] ସ୍ୱାକ୍ଷର ହେବା ସହିତ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୯ରେ ଦେଶର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ [[ଉତ୍ତର ମେସେଡୋନିଆ]] ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲା । ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତର ମାକେଡୋନିଆ (NMOC) ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ନାହିଁ। NMOC ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରେ [[୨୦୨୦ ଶୀତକାଳୀନ ଯୁବ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ]]କୁ ଏକ ପ୍ରତିନିଧୀ ଦଳ ପଠାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଟୋକିଓ ଗେମ୍ସ ଏହାର ନୂତନ ଅଧୀନରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହେବ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1077274/ioc-approve-name-change-to-north-macedonia-national-olympic-committee|title=IOC approve name change to North Macedonia National Olympic Committee|last=Mackay|first=Duncan|date=27 March 2019|website=insidethegames.biz|access-date=4 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709163930/https://www.insidethegames.biz/articles/1077274/ioc-approve-name-change-to-north-macedonia-national-olympic-committee|archive-date=9 July 2019|url-status=live}}</ref> ୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ ରେ, [[ୱାର୍ଲ୍ଡ ଆଣ୍ଟି-ଡୋପିଂ ଏଜେନ୍ସି]] (WADA) Russia ଷକୁ ଚାରି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଖେଳରୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲା, ରୁଷ ସରକାର ଜାନୁଆରୀରେ WADAକୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ଲ୍ୟାବ ତଥ୍ୟରେ ଟ୍ୟାମ୍ପରିଂ କରିଥିବା ଜଣାପଡିଛି। ୨୦୧୯ [ଋଷର ଆଣ୍ଟି-ଡୋପିଂ ଏଜେନ୍ସି]ର ପୁନଃସ୍ଥାପିତ ହେବାର ସର୍ତ୍ତ ଭାବରେ । ଏହି ନିଷେଧାଦେଶର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ, ୨୦୧୮ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇଥିବା ପରି, ନିରପେକ୍ଷ ବ୍ୟାନର ଅନ୍ତର୍ଗତ ୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ WADA ଯୋଜନା କରିଛି । ଦଳ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ । ନିରପେକ୍ଷ ବ୍ୟାନରର ଆଖ୍ୟା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥିର ହୋଇନାହିଁ; ୱାଡା କମ୍ପ୍ଲାଏନ୍ସ ରିଭ୍ୟୁ କମିଟିର ମୁଖ୍ୟ ଜୋନାଥନ ଟେଲର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଇଓସି ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ ନାହିଁ "[୨୦୧୮ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଋଷର ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଆଥଲେଟ୍ସ | ଋଷର ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଆଥଲେଟ୍ସ]]" (OAR) ଯେପରି ୨୦୧୮ରେ କରିଥିଲେ, ନିରପେକ୍ଷ ଆଥଲେଟ୍ମାନେ ଏହା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2019/dec/09/russia-banned-from-tokyo-olympics-and-football-world-cup|title=Russia banned from Tokyo Olympics and football World Cup|last=MacInnes|first=Paul|date=9 December 2019|work=The Guardian|access-date=9 December 2019|language=en-GB|issn=0261-3077|archive-url=https://web.archive.org/web/20191209155622/https://www.theguardian.com/sport/2019/dec/09/russia-banned-from-tokyo-olympics-and-football-world-cup|archive-date=9 December 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/olympics/50710598|title=Russia banned for four years to include 2020 Olympics and 2022 World Cup|work=BBC Sport|date=9 December 2019|access-date=9 December 2019|language=en-GB |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211171354/https://www.bbc.com/sport/olympics/50710598 |archive-date=11 December 2019 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2019/12/13/olympics/wada-lawyer-defends-lack-blanket-ban-russia/#.Xfknqej7S00 |title=WADA lawyer defends lack of blanket ban on Russia |date=13 December 2019 |access-date=17 December 2019 |agency=[[Associated Press|AP]] |work=[[The Japan Times]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214162048/https://www.japantimes.co.jp/sports/2019/12/13/olympics/wada-lawyer-defends-lack-blanket-ban-russia/#.Xfknqej7S00 |archive-date=14 December 2019 |url-status=dead}}</ref> ପରେ ଋଷ WADA ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିରୋଧରେ [[କୋର୍ଟ ଅଫ୍ ଆର୍ବିଟ୍ରେସନ୍ ଫର୍ ସ୍ପୋର୍ଟ]] (CAS)ରେ ଏକ ଆବେଦନ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://time.com/5756077/russia-olympic-ban-appeal/ |title=Russia Confirms It Will Appeal 4-Year Olympic Ban |date=27 December 2019 |website=[[Time (magazine)|Time]] |agency=[[Associated Press|AP]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227213853/https://time.com/5756077/russia-olympic-ban-appeal/ |archive-date=27 December 2019}}</ref> {ସୁଦ୍ଧା | 2020 | 03 | 12 | df =}}, ନିମ୍ନଲିଖିତ 153 [[ଜାତୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କମିଟି]] ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି (ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଏବଂ ସନ୍ତରଣରେ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ଥାନ ବ୍ୟତୀତ, ଯାହା ଅଧୀନରେ ସମସ୍ତ 206 NOC ଯୋଗ୍ୟତା ପ୍ରତିଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ପଠାଇ ପାରନ୍ତି ) {| class="wikitable mw-collapsible" style="width:100%;" |- ! ଅଂଶଗ୍ରହଣ [[:ବର୍ଗ:2020 ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ରାଷ୍ଟ୍ର | ଜାତୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କମିଟି]] |- |{{div col|colwidth=18em}} * {{flagIOC|ALB|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ALG|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ASA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|AND|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ANG|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ARG|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ARM|2020 Summer|}} * {{flagIOC|AUS|2020 Summer|}} * {{flagIOC|AUT|2020 Summer|}} * {{flagIOC|AZE|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BAH|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BRN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BAN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BAR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BLR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BEL|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BEN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BER|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BHU|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BIH|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BOT|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BRA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|IVB|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BUL|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BUR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|BDI|2020 Summer|}} * {{flagIOC|CMR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|CAN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|CAY|2020 Summer|}} * {{flagIOC|CHA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|CHI|2020 Summer|}} * {{flagIOC|CHN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|COL|2020 Summer|}} * {{flagIOC|COK|2020 Summer|}} * {{flagIOC|CRC|2020 Summer|}} * {{flagIOC|CRO|2020 Summer|}} * {{flagIOC|CUB|2020 Summer|}} * {{flagIOC|CYP|2020 Summer|}} * {{flagIOC|CZE|2020 Summer|}} * {{flagIOC|COD|2020 Summer|}} * {{flagIOC|DEN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|DJI|2020 Summer|}} * {{flagIOC|DMA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|DOM|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ECU|2020 Summer|}} * {{flagIOC|EGY|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ESA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ERI|2020 Summer|}} * {{flagIOC|EST|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ETH|2020 Summer|}} * {{flagIOC|FIJ|2020 Summer|}} * {{flagIOC|FIN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|FRA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|GAB|2020 Summer|}} * {{flagIOC|GAM|2020 Summer|}} * {{flagIOC|GEO|2020 Summer|}} * {{flagIOC|GER|2020 Summer|}} * {{flagIOC|GHA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|GBR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|GRE|2020 Summer|}} * {{flagIOC|GRN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|GUA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|GUY|2020 Summer|}} * {{flagIOC|HAI|2020 Summer|}} * {{flagIOC|HKG|2020 Summer|}} * {{flagIOC|HUN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ISL|2020 Summer|}} * {{flagIOC|IND|2020 Summer|}} * {{flagIOC|INA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|IRI|2020 Summer|}} * {{flagIOC|IRL|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ISR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ITA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|CIV|2020 Summer|}} * {{flagIOC|JAM|2020 Summer|}} * {{flagIOC|JPN|2020 Summer|}} '''(host)''' * {{flagIOC|JOR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|KAZ|2020 Summer|}} * {{flagIOC|KEN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|KOS|2020 Summer|}} * {{flagIOC|KUW|2020 Summer|}} * {{flagIOC|KGZ|2020 Summer|}} * {{flagIOC|LAT|2020 Summer|}} * {{flagIOC|LBN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|LES|2020 Summer|}} * {{flagIOC|LBR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|LBA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|LIE|2020 Summer|}} * {{flagIOC|LTU|2020 Summer|}} * {{flagIOC|LUX|2020 Summer|}} * {{flagIOC|MAS|2020 Summer|}} * {{flagIOC|MLI|2020 Summer|}} * {{flagIOC|MRI|2020 Summer|}} * {{flagIOC|MEX|2020 Summer|}} * {{flagIOC|MDA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|MGL|2020 Summer|}} * {{flagIOC|MAR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|MOZ|2020 Summer|}} * {{flagIOC|NAM|2020 Summer|}} * {{flagIOC|NED|2020 Summer|}} * {{flagIOC|NZL|2020 Summer|}} * {{flagIOC|NIG|2020 Summer|}} * {{flagIOC|NGR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|PRK|2020 Summer|}} * {{flagIOC|MKD|2020 Summer|}} * {{flagIOC|NOR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|PAK|2020 Summer|}} * {{flagIOC|PAN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|PNG|2020 Summer|}} * {{flagIOC|PAR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|PER|2020 Summer|}} * {{flagIOC|PHI|2020 Summer|}} * {{flagIOC|POL|2020 Summer|}} * {{flagIOC|POR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|PUR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|QAT|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ROU|2020 Summer|}} * {{flagIOC|RWA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|SAM|2020 Summer|}} * {{flagIOC|SMR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|STP|2020 Summer|}} * {{flagIOC|KSA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|SEN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|SRB|2020 Summer|}} * {{flagIOC|SEY|2020 Summer|}} * {{flagIOC|SGP|2020 Summer|}} * {{flagIOC|SVK|2020 Summer|}} * {{flagIOC|SLO|2020 Summer|}} * {{flagIOC|RSA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|KOR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ESP|2020 Summer|}} * {{flagIOC|SUR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|SWE|2020 Summer|}} * {{flagIOC|SUI|2020 Summer|}} * {{flagIOC|SYR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|TPE|2020 Summer|}} * {{flagIOC|TJK|2020 Summer|}} * {{flagIOC|TAN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|THA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|TOG|2020 Summer|}} * {{flagIOC|TGA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|TTO|2020 Summer|}} * {{flagIOC|TUN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|TUR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|UGA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|UKR|2020 Summer|}} * {{flagIOC|USA|2020 Summer|}} * {{flagIOC|URU|2020 Summer|}} * {{flagIOC|UZB|2020 Summer|}} * {{flagIOC|VEN|2020 Summer|}} * {{flagIOC|VIE|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ZAM|2020 Summer|}} * {{flagIOC|ZIM|2020 Summer|}} {{div col end}} |} <!--(do not remove the arrows until the last athletes are qualified. In the meantime, check for each article of any participating NOC to edit this section below.) ===ଜାତୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କମିଟିଦ୍ୱାରା ଆଥଲେଟ୍ଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା=== {{As of|2020|03|19|df=}}: {| class="wikitable collapsible collapsed sortable" style="border:0;" |- ! [[IOC ଦେଶ ସଂକେତଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା | IOC |]] ! ଦେଶ ! ଆଥଲେଟ୍ସ |- | JPN || {{flagIOC|JPN|2020 Summer}} || 412 |- | USA || {{flagIOC|USA|2020 Summer}} || 340 |- | AUS || {{flagIOC|AUS|2020 Summer}} || 330 |- | GBR || {{flagIOC|GBR|2020 Summer}} || 247 |- | CHN || {{flagIOC|CHN|2020 Summer}} || 231 |- | FRA || {{flagIOC|FRA|2020 Summer}} || 219 |- | GER || {{flagIOC|GER|2020 Summer}} || 208 |- | ESP || {{flagIOC|ESP|2020 Summer}} || 207 |- | ITA || {{flagIOC|ITA|2020 Summer}} || 191 |- | NZL || {{flagIOC|NZL|2020 Summer}} || 180 |- | NED || {{flagIOC|NED|2020 Summer}} || 179 |- | IOP || {{flagIOC|IOP|2020 Summer}} || 169 |- | BRA || {{flagIOC|BRA|2020 Summer}} || 156 |- | KOR || {{flagIOC|KOR|2020 Summer}} || 144 |- | ARG || {{flagIOC|ARG|2020 Summer}} || 143 |- | POL || {{flagIOC|POL|2020 Summer}} || 127 |- | EGY || {{flagIOC|EGY|2020 Summer}} || 88 |- | RSA || {{flagIOC|RSA|2020 Summer}} || 86 |- | MEX || {{flagIOC|MEX|2020 Summer}} || 85 |- | HUN || {{flagIOC|HUN|2020 Summer}} || 76 |- | IND || {{flagIOC|IND|2020 Summer}} || 74 |- | BEL || {{flagIOC|BEL|2020 Summer}} || 67 |- | SWE || {{flagIOC|SWE|2020 Summer}} || 66 |- | SRB || {{flagIOC|SRB|2020 Summer}} || 65 |- | UKR || {{flagIOC|UKR|2020 Summer}} || 64 |- | TUR || {{flagIOC|TUR|2020 Summer}} || 60 |- | ROU || {{flagIOC|ROU|2020 Summer}} || 59 |- | DEN || {{flagIOC|DEN|2020 Summer}} || 58 |- | SUI || {{flagIOC|SUI|2020 Summer}} || 58 |- | KEN || {{flagIOC|KEN|2020 Summer}} || 56 |- | ISR || {{flagIOC|ISR|2020 Summer}} || 54 |- | IRI || {{flagIOC|IRI|2020 Summer}} || 51 |- | BLR || {{flagIOC|BLR|2020 Summer}} || 49 |- | IRL || {{flagIOC|IRL|2020 Summer}} || 48 |- | KAZ || {{flagIOC|KAZ|2020 Summer}} || 48 |- | CZE || {{flagIOC|CZE|2020 Summer}} || 41 |- | NGR || {{flagIOC|NGR|2020 Summer}} || 39 |- | POR || {{flagIOC|POR|2020 Summer}} || 34 |- | AUT || {{flagIOC|AUT|2020 Summer}} || 33 |- | NOR || {{flagIOC|NOR|2020 Summer}} || 31 |- | TPE || {{flagIOC|TPE|2020 Summer}} || 31 |- | MAR || {{flagIOC|MAR|2020 Summer}} || 30 |- | TUN || {{flagIOC|TUN|2020 Summer}} || 29 |- | HKG || {{flagIOC|HKG|2020 Summer}} || 28 |- | CIV || {{flagIOC|CIV|2020 Summer}} || 27 |- | COL || {{flagIOC|COL|2020 Summer}} || 27 |- | CRO || {{flagIOC|CRO|2020 Summer}} || 27 |- | CUB || {{flagIOC|CUB|2020 Summer}} || 27 |- | GRE || {{flagIOC|GRE|2020 Summer}} || 26 |- | FIJ || {{flagIOC|FIJ|2020 Summer}} || 25 |- | SLO || {{flagIOC|SLO|2020 Summer}} || 25 |- | LTU || {{flagIOC|LTU|2020 Summer}} || 23 |- | UZB || {{flagIOC|UZB|2020 Summer}} || 23 |- | PUR || {{flagIOC|PUR|2020 Summer}} || 22 |- | ZAM || {{flagIOC|ZAM|2020 Summer}} || 22 |- | ALG || {{flagIOC|ALG|2020 Summer}} || 21 |- | KSA || {{flagIOC|KSA|2020 Summer}} || 19 |- | AZE || {{flagIOC|AZE|2020 Summer}} || 18 |- | BRN || {{flagIOC|BRN|2020 Summer}} || 18 |- | SVK || {{flagIOC|SVK|2020 Summer}} || 18 |- | DOM || {{flagIOC|DOM|2020 Summer}} || 17 |- | PER || {{flagIOC|PER|2020 Summer}} || 17 |- | THA || {{flagIOC|THA|2020 Summer}} || 17 |- | VEN || {{flagIOC|VEN|2020 Summer}} || 17 |- | TTO || {{flagIOC|TTO|2020 Summer}} || 16 |- | CHI || {{flagIOC|CHI|2020 Summer}} || 15 |- | PRK || {{flagIOC|PRK|2020 Summer}} || 15 |- | ANG || {{flagIOC|ANG|2020 Summer}} || 14 |- | BUL || {{flagIOC|BUL|2020 Summer}} || 14 |- | FIN || {{flagIOC|FIN|2020 Summer}} || 14 |- | JAM || {{flagIOC|JAM|2020 Summer}} || 14 |- | MGL || {{flagIOC|MGL|2020 Summer}} || 13 |- | MAS || {{flagIOC|MAS|2020 Summer}} || 12 |- | CYP || {{flagIOC|CYP|2020 Summer}} || 11 |- | GUA || {{flagIOC|GUA|2020 Summer}} || 11 |- | UGA || {{flagIOC|UGA|2020 Summer}} || 11 |- | EST || {{flagIOC|EST|2020 Summer}} || 10 |- | LAT || {{flagIOC|LAT|2020 Summer}} || 10 |- | SGP || {{flagIOC|SGP|2020 Summer}} || 10 |- | ECU || {{flagIOC|ECU|2020 Summer}} || 7 |- | LUX || {{flagIOC|LUX|2020 Summer}} || 7 |- | MDA || {{flagIOC|MDA|2020 Summer}} || 7 |- | BAH || {{flagIOC|BAH|2020 Summer}} || 6 |- | GEO || {{flagIOC|GEO|2020 Summer}} || 6 |- | JOR || {{flagIOC|JOR|2020 Summer}} || 6 |- | BAR || {{flagIOC|BAR|2020 Summer}} || 5 |- | ERI || {{flagIOC|ERI|2020 Summer}} || 5 |- | ETH || {{flagIOC|ETH|2020 Summer}} || 5 |- | MOZ || {{flagIOC|MOZ|2020 Summer}} || 5 |- | NAM || {{flagIOC|NAM|2020 Summer}} || 5 |- | PAK || {{flagIOC|PAK|2020 Summer}} || 5 |- | VIE || {{flagIOC|VIE|2020 Summer}} || 5 |- | ARM || {{flagIOC|ARM|2020 Summer}} || 4 |- | BOT || {{flagIOC|BOT|2020 Summer}} || 4 |- | CMR || {{flagIOC|CMR|2020 Summer}} || 4 |- | CRC || {{flagIOC|CRC|2020 Summer}} || 4 |- | GHA || {{flagIOC|GHA|2020 Summer}} || 4 |- | INA || {{flagIOC|INA|2020 Summer}} || 4 |- | KGZ || {{flagIOC|KGZ|2020 Summer}} || 4 |- | KUW || {{flagIOC|KUW|2020 Summer}} || 4 |- | PHI || {{flagIOC|PHI|2020 Summer}} || 4 |- | QAT || {{flagIOC|QAT|2020 Summer}} || 4 |- | SAM || {{flagIOC|SAM|2020 Summer}} || 4 |- | COK || {{flagIOC|COK|2020 Summer}} || 3 |- | GRN || {{flagIOC|GRN|2020 Summer}} || 3 |- | NIG || {{flagIOC|NIG|2020 Summer}} || 3 |- | RWA || {{flagIOC|RWA|2020 Summer}} || 3 |- | URU || {{flagIOC|URU|2020 Summer}} || 3 |- | ASA || {{flagIOC|ASA|2020 Summer}} || 2 |- | BIH || {{flagIOC|BIH|2020 Summer}} || 2 |- | BDI || {{flagIOC|BDI|2020 Summer}} || 2 |- | BUR || {{flagIOC|BUR|2020 Summer}} || 2 |- | IVB || {{flagIOC|IVB|2020 Summer}} || 2 |- | PAR || {{flagIOC|PAR|2020 Summer}} || 2 |- | PNG || {{flagIOC|PNG|2020 Summer}} || 2 |- | SMR || {{flagIOC|SMR|2020 Summer}} || 2 |- | STP || {{flagIOC|STP|2020 Summer}} || 2 |- | SYR || {{flagIOC|SYR|2020 Summer}} || 2 |- | TAN || {{flagIOC|TAN|2020 Summer}} || 2 |- | TGA || {{flagIOC|TGA|2020 Summer}} || 2 |- | TJK || {{flagIOC|TJK|2020 Summer}} || 2 |- | ALB || {{flagIOC|ALB|2020 Summer}} || 1 |- | AND || {{flagIOC|AND|2020 Summer}} || 1 |- | BAN || {{flagIOC|BAN|2020 Summer}} || 1 |- | BEN || {{flagIOC|BEN|2020 Summer}} || 1 |- | BER || {{flagIOC|BER|2020 Summer}} || 1 |- | BHU || {{flagIOC|BHU|2020 Summer}} || 1 |- | CAY || {{flagIOC|CAY|2020 Summer}} || 1 |- | CHA || {{flagIOC|CHA|2020 Summer}} || 1 |- | COD || {{flagIOC|COD|2020 Summer}} || 1 |- | DJI || {{flagIOC|DJI|2020 Summer}} || 1 |- | DMA || {{flagIOC|DMA|2020 Summer}} || 1 |- | ESA || {{flagIOC|ESA|2020 Summer}} || 1 |- | GAB || {{flagIOC|GAB|2020 Summer}} || 1 |- | GAM || {{flagIOC|GAM|2020 Summer}} || 1 |- | GUY || {{flagIOC|GUY|2020 Summer}} || 1 |- | HAI || {{flagIOC|HAI|2020 Summer}} || 1 |- | ISL || {{flagIOC|ISL|2020 Summer}} || 1 |- | KOS || {{flagIOC|KOS|2020 Summer}} || 1 |- | LBA || {{flagIOC|LBA|2020 Summer}} || 1 |- | LBN || {{flagIOC|LBN|2020 Summer}} || 1 |- | LBR || {{flagIOC|LBR|2020 Summer}} || 1 |- | LES || {{flagIOC|LES|2020 Summer}} || 1 |- | LIE || {{flagIOC|LIE|2020 Summer}} || 1 |- | MKD || {{flagIOC|MKD|2020 Summer}} || 1 |- | MLI || {{flagIOC|MLI|2020 Summer}} || 1 |- | MRI || {{flagIOC|MRI|2020 Summer}} || 1 |- | PAN || {{flagIOC|PAN|2020 Summer}} || 1 |- | SEN || {{flagIOC|SEN|2020 Summer}} || 1 |- | SEY || {{flagIOC|SEY|2020 Summer}} || 1 |- | SUR || {{flagIOC|SUR|2020 Summer}} || 1 |- | TOG || {{flagIOC|TOG|2020 Summer}} || 1 |- | ZIM || {{flagIOC|ZIM|2020 Summer}} || 1 |- class="sortbottom" |colspan=2; style="text-align:right; border:0px; background:#fff;"| '''Total''' ||style="text-align:center; border:0px; background:#fff;"| '''୬,୦୩୮''' |- |}--> ==କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର== {{୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର}} === ଇଭେଣ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ === ବେଜିଂରେ [[୨୦୦୮ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ]]ରେ ପହଁରିବା ଏବଂ ପ୍ୟୋଙ୍ଗଚାଙ୍ଗରେ ୨୦୧୮ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଫିଗର ସ୍କେଟିଂର ଐତିହାସିକ ଉଦାହରଣ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାରେ ଲାଇଭ୍ [[ପ୍ରାଇମ ଟାଇମ୍]] ପ୍ରସାରଣ ପାଇଁ ସକାଳେ ସୁଇମିଂ ଫାଇନାଲ୍ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି | । [[NBC]] ଅଲିମ୍ପିକ୍ସର ଅଧିକାର ପାଇଁ ମହତ୍ୱପୁର୍ଣ ଦେୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛି, ତେଣୁ ଆଇଓସି NBC ଟେଲିଭିଜନ୍ ମୂଲ୍ୟାୟନକୁ ସମ୍ଭବ କରିବା ପାଇଁ ଇଭେଣ୍ଟ ସିଡ୍ୟୁନିଂକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛି । ୭ ମଇ ୨୦୧୪ ରେ, NBC ୨୦୩୨ ଖେଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସକୁ ପ୍ରସାରଣ ପାଇଁ $ ୭.୭୫ & nbsp; ବିଲିୟନ ଚୁକ୍ତି ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲା,<ref>{{cite news|title=Olympics on NBC through 2032|url=https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2014/05/07/nbc-olympics-broadcast-rights-2032/8805989/|newspaper=[[USA Today]]|publisher=[[Gannett Company]]|date=7 May 2014|access-date=18 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501023722/https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2014/05/07/nbc-olympics-broadcast-rights-2032/8805989/|archive-date=1 May 2019|url-status=live}}</ref> ଯାହାକି IOCର ରାଜସ୍ୱର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ ।<ref>{{web cite|url=https://mobile.nytimes.com/2017/12/07/sports/olympics/russia-olympics-us-business.html|title=Fewer Russians Could Be a Windfall for U.S. Olympic Business|work=[[The New York Times]]|date=7 December 2017|accessdate=5 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180205184807/https://mobile.nytimes.com/2017/12/07/sports/olympics/russia-olympics-us-business.html|archive-date=5 February 2018|url-status=live}}</ref> ଜାପାନର ପ୍ରସାରଣକାରୀମାନେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିବା କୁହାଯାଉଛି, କାରଣ ସନ୍ତରଣ ଦେଶର ଅନ୍ୟତମ ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଇଭେଣ୍ଟ ଅଟେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1067674/fina-back-holding-swimming-finals-in-morning-at-tokyo-2020-olympics|title=FINA back holding swimming finals in morning at Tokyo 2020 Olympics|website=[[insidethegames.biz]]|access-date=25 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725033403/https://www.insidethegames.biz/articles/1067674/fina-back-holding-swimming-finals-in-morning-at-tokyo-2020-olympics|archive-date=25 July 2018|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1069861/tokyo-2020-swimming-finals-set-for-prime-time-in-united-states-as-agreement-reached-to-hold-morning-medal-races|title=Tokyo 2020 swimming finals set for prime-time in United States as agreement reached to hold morning medal races|website=[[insidethegames.biz]]|access-date=24 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180924070647/https://www.insidethegames.biz/articles/1069861/tokyo-2020-swimming-finals-set-for-prime-time-in-united-states-as-agreement-reached-to-hold-morning-medal-races|archive-date=24 September 2018|url-status=live}}</ref> ==ମାର୍କେଟିଂ== {{main|2020 ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ମାର୍କେଟିଂ}} [[File:Tokyo 2020 mascots.svg|thumb|<ref>{{cite news |title=Russia accuses Tokyo of politicizing games |url=https://businessmirror.com.ph/2019/08/13/russia-accuses-tokyo-of-politicizing-games/ |newspaper=[[BusinessMirror]] |date=13 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229200245/https://businessmirror.com.ph/2019/08/13/russia-accuses-tokyo-of-politicizing-games/ |archive-date=29 February 2020 |url-status=live}}</ref> [[୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଟର୍ଚ୍ଚ ରିଲେ | ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଟର୍ଚ୍ଚ ରିଲେ]] [[ଫୁକୁସିମା ପ୍ରିଫେକ୍ଟର | ଫୁକୁସିମା]]ରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯୋଜନା କରାଯାଇଥିଲା, [ଫୁକୁସିମା ଡାଏଚି ପରମାଣୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସ୍ଥାନ],<ref>{{cite news |title=South Korea concerned over food safety at Olympics with events slated for Fukushima |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/aug/22/south-korea-concerned-over-food-safety-at-olympics-with-events-slated-for-fukushima |first=Justin |last=McCurry |work=The Guardian |date=22 August 2019 |access-date=15 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106233630/https://www.theguardian.com/sport/2019/aug/22/south-korea-concerned-over-food-safety-at-olympics-with-events-slated-for-fukushima |archive-date=6 November 2019 |url-status=live }}</ref> ଏବଂ [[ଫୁକୁସିମା ଆଜୁମା ବେସବଲ୍ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ | ଫୁକୁସିମା ଷ୍ଟାଡିୟମ୍]]ରେ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ବେସବଲ୍ ଏବଂ ସଫ୍ଟବଲ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳାଯିବାକୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିବାବେଳେ କିଛି ଫୁଟବଲ୍ ମ୍ୟାଚ୍ [[ରିଫୁ]]ରେ ଖେଳାଯିବାକୁ ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି - [[ସେଣ୍ଡାଇ]], [2011 Tōhoku ଭୂକମ୍ପ ଏବଂ ସୁନାମି]ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଏକ କ୍ଷେତ୍ର । ସେଠାରେ ଇଭେଣ୍ଟଗୁଡିକର ଆୟୋଜନକୁ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାରକୁ ଆଗକୁ ବଢାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଛି, ଖେଳଗୁଡିକ ସାମଗ୍ରିକ ଭାବରେ ବେଳେବେଳେ "ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ" ଭାବରେ ପଦୋନ୍ନତି ପାଇଛି ({{Nihongo|2=復興五輪|3=Fukkō Gorin}}) । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ସଂଗଠନ ଚିନ୍ତାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି; ଫୁକୁସିମା ଅଞ୍ଚଳକୁ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ]] ଏବଂ [ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ]ଦ୍ୱାରା ନିରାପଦ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଯଦିଓ ଫୁକୁସିମାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅଧ୍ୟୟନ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିବାଦ ଘେରରେ ରହିଛି ।<ref>{{cite news |last1=Zirin |first1=Dave |last2=Boykoff |first2=Jules |title=Is Fukushima Safe for the Olympics? |url=https://www.thenation.com/article/is-fukushima-safe-for-the-olympic-games/ |work=[[The Nation]] |date=25 July 2019 |access-date=15 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110161708/https://www.thenation.com/article/is-fukushima-safe-for-the-olympic-games/ |archive-date=10 November 2019 |url-status=live }}</ref> କେତେକ ଟୋକିଓ ବାସିନ୍ଦା ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଏକ ହୋଷ୍ଟ ସାଇଟ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମାଲୋଚନା କରି ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ ଖେଳ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଉଦ୍ୟମକୁ ମନ୍ଥର କରିଦେଇଛି ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଖେଳ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ହରାଉଛି ।<ref>{{Cite news|last=Osumi|first=Magdalena|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/03/10/national/recovery-olympics-moniker-2020-games-rubs-3-11-evacuees-wrong-way/|title='Recovery Olympics' moniker for 2020 Games rubs 3/11 evacuees the wrong way|date=10 March 2019|work=The Japan Times Online|access-date=24 March 2020|language=en-US|issn=0447-5763|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324184242/https://www.japantimes.co.jp/news/2019/03/10/national/recovery-olympics-moniker-2020-games-rubs-3-11-evacuees-wrong-way/|archive-date=24 March 2020|url-status=live}}</ref> ==ପ୍ରସାରଣ== {{main|2020 ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ପ୍ରସାରଣକାରୀଙ୍କ ତାଲିକା}} [[ସୋନି କର୍ପୋରେସନ୍ | ସୋନି]] ଏବଂ [[ପାନାସୋନିକ୍]] [[NHK]] ସହିତ ଟେଲିଭିଜନ ପାଇଁ ପ୍ରସାରଣ ମାନର ବିକାଶ ପାଇଁ ସହଭାଗୀତା କରୁଛନ୍ତି, ୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ 8K ଟେଲିଭିଜନ୍ ସେଟ୍ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=https://www.theverge.com/2016/8/26/12656286/8k-tv-broadcasts-2020-olympics-sony-panasonic|title=Sony and Panasonic target 8K TVs for 2020 Olympics|last=Vincent|first=James|date=26 August 2016|website=The Verge|access-date=21 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170915062727/https://www.theverge.com/2016/8/26/12656286/8k-tv-broadcasts-2020-olympics-sony-panasonic|archive-date=15 September 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://asia.nikkei.com/Business/Companies/Lost-market-share-prompts-Sony-Panasonic-TV-tech-alliance|title=Exclusive: Lost market share prompts Sony-Panasonic TV tech alliance|work=Nikkei Asian Review|access-date=21 July 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170429084721/http://asia.nikkei.com/Business/Companies/Lost-market-share-prompts-Sony-Panasonic-TV-tech-alliance|archive-date=29 April 2017|url-status=dead}}</ref> ୨୦୧୯ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଇଟାଲୀ ବ୍ରଡକାଷ୍ଟର [[RAI]] ଖେଳ ପାଇଁ 8K ପ୍ରସାରଣ ନିୟୋଜନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ​​।<ref>{{Cite web|url=https://www.svgeurope.org/blog/headlines/italys-rai-to-start-8k-broadcasts-in-time-for-2020-tokyo-olympics/|title=Italy's Rai to start 8K broadcasts in time for 2020 Tokyo Olympics|date=21 February 2019|last=Strauss|first=Will|website=SVG Europe|language=en|access-date=8 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190828112516/https://www.svgeurope.org/blog/headlines/italys-rai-to-start-8k-broadcasts-in-time-for-2020-tokyo-olympics/ |archive-date=28 August 2019 |url-status=live}}</ref> ଟୋକିଓ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଆମେରିକାରେ [[NBC ଅଲିମ୍ପିକ୍ ପ୍ରସାରଣ | NBCUniversal]]ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି, ଯାହା ସୋଚିରେ [୨୦୧୪ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ]ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା $ ୪.୩୮ & nbsp; ବିଲିୟନ ଚୁକ୍ତିନାମାର ଅଂଶ ଭାବରେ ।<ref name=nbcsports>{{cite news|last=McCarthy|first=Michael|title=NBC wins U.S. TV rights to four Olympic Games through 2020|url=http://content.usatoday.com/communities/gameon/post/2011/06/olympic-tv-decision-between-nbc-espn-and-fox-could-come-down-today/1|work=USA Today|date=7 June 2011|access-date=7 June 2011|archive-url=https://archive.is/20130205125129/http://content.usatoday.com/communities/gameon/post/2011/06/olympic-tv-decision-between-nbc-espn-and-fox-could-come-down-today/1|archive-date=5 February 2013|url-status=live}}</ref> ଇଉରୋପରେ, [[ୟୁରୋସପୋର୍ଟ]] ସହିତ IOCର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାନ-ୟୁରୋପୀୟ ଅଧିକାର ଚୁକ୍ତି ଅଧୀନରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ହେବ, ଯାହା [[୨୦୧୮ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ]]ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୨୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବାକୁ ଚୁକ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୨୦ ପାଇଁ ଅଧିକାର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ୟୁରୋପରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ; ଜଣେ ମାର୍କେଟରଙ୍କ ସହିତ ଏକ ପୂର୍ବ ଚୁକ୍ତି ଋଷକୁ ବାଦ ଦେଇଛି ।<ref name="sportspro-russiantv">{{Cite news|url=http://www.sportspromedia.com/news/russia-broadcast-pyeongchang-2018|title=Russian state broadcasters commit to PyeongChang coverage|access-date=6 February 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180207015945/http://www.sportspromedia.com/news/russia-broadcast-pyeongchang-2018|archive-date=7 February 2018|url-status=live}}</ref> ୟୁରୋସପୋର୍ଟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ [[ମୁକ୍ତ-ଟୁ-ଏୟାର]] ନେଟୱାର୍କକୁ ଏବଂ [[ଆବିଷ୍କାର, Inc.]] ସହାୟକ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକର ମାଲିକାନା ଥିବା ଅନ୍ୟ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକୁ ସବ୍-ଲାଇସେନ୍ସ କଭରେଜ୍ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛି । ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ, ଏହା [ବିବିସି]ର ମାଲିକାନା ଅଧିକାର ସହିତ ଶେଷ ଖେଳ ହେବାକୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି, ଯଦିଓ ୨୦୨୨ ଏବଂ ୨୦୨୪ ଗେମ୍ସରେ ସବ୍-ଲାଇସେନ୍ସ ଚୁକ୍ତିନାମାର ସର୍ତ୍ତ ଭାବରେ, ୟୁରୋସ୍ପୋର୍ଟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଟେ [[ଟେଲିଭିଜନ ଦିଅ]] ଅଧିକାର ।<ref name="guardian-bbcdiscovery">{{cite web|title=Olympics coverage to remain on BBC after Discovery deal|url=https://www.theguardian.com/sport/2016/feb/02/olympics-bbc-discovery-deal|website=The Guardian|accessdate=7 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812152157/https://www.theguardian.com/sport/2016/feb/02/olympics-bbc-discovery-deal|archive-date=12 August 2016|url-status=live}}</ref><ref name="sbj-discoveryolympics">{{cite web|title=Discovery Lands European Olympic Rights Through '24|url=http://www.sportsbusinessdaily.com/SB-Blogs/On-The-Ground/2015/06/0629-Breaking-News.aspx|website=Sports Business Journal|date=29 June 2015 |first=John |last=Ourand|accessdate=1 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702012124/http://www.sportsbusinessdaily.com/SB-Blogs/On-The-Ground/2015/06/0629-Breaking-News.aspx|archive-date=2 July 2015|url-status=dead}}</ref><ref name="guardian-discoveryolympics">{{cite web|title=BBC dealt another blow after losing control of TV rights for Olympics|url=https://www.theguardian.com/sport/2015/jun/29/bbc-loses-control-olympic-tv-rights-discovery-eurosport|website=The Guardian|accessdate=30 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703194229/http://www.theguardian.com/sport/2015/jun/29/bbc-loses-control-olympic-tv-rights-discovery-eurosport|archive-date=3 July 2015|url-status=live}}</ref> ଫ୍ରାନ୍ସରେ, ଏହା ହେଉଛି ଶେଷ ଖେଳ ହେବ ଯାହାର ଅଧିକାର ମୁଖ୍ୟତ [[[ଫ୍ରାନ୍ସ ଟେଲିଭିଜନ|ଲିଙ୍କ=Special:FilePath/Tokyo_2020_mascots.svg]]ର ମାଲିକାନା । [[କେନାଲ +] ଚ୍ୟାନେଲ ଏହାର ଦେୟ ଟେଲିଭିଜନ ଅଧିକାରକୁ ଖର୍ଚ୍ଚ ସଞ୍ଚୟ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ବିକ୍ରୟ କରିବାକୁ ମନୋନୀତ ହେବା ପରେ ୟୁରୋସପୋର୍ଟ ପେ ଟେଲିଭିଜନ ରାଇଟ୍ସୋଲ୍ଡର ଭାବରେ ଡେବ୍ୟୁ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି । ୟୁରୋସପୋର୍ଟରୁ ୨୦୨୨ ଏବଂ ୨୦୨୪ ଗେମ୍ସକୁ ସବ-ଲାଇସେନ୍ସ କରିବାକୁ ଫ୍ରାନ୍ସ ଟେଲିଭିଜନ ଯୋଜନା କରିଛି ।<ref>{{Cite web|url=http://www.sportspromedia.com/news/eurosport-tokyo-2020-olympics-tv-rights-france|title=Eurosport snaps up Tokyo 2020 pay-TV rights in France|website=SportsPro Media|access-date=2 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191209143859/http://www.sportspromedia.com/news/eurosport-tokyo-2020-olympics-tv-rights-france|archive-date=9 December 2019|url-status=live}}</ref> ଟେଲିକମ୍ କମ୍ପାନୀ [[NTT Docomo]] ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡର [[ନୋକିଆ]] ସହିତ [5G]] - ୨୦୨୦ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ଜାପାନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବେସବ୍ୟାଣ୍ଡ ନେଟୱାର୍କ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି ।<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-telecoms-mwc-ntt-docomo/nokia-ntt-docomo-prepare-for-5g-ahead-of-tokyo-olympics-launch-idUSKBN0LY0FD20150302|title=Nokia, NTT DoCoMo prepare for 5G ahead of Tokyo Olympics launch|date=2 March 2015|via=Reuters|access-date=20 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180121071454/https://www.reuters.com/article/us-telecoms-mwc-ntt-docomo/nokia-ntt-docomo-prepare-for-5g-ahead-of-tokyo-olympics-launch-idUSKBN0LY0FD20150302|archive-date=21 January 2018|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fiercewireless.com/wireless/nokia-wins-5g-business-japan-s-ntt-docomo|title=Nokia wins 5G business with Japan's NTT DoCoMo - FierceWireless|website=fiercewireless.com|access-date=20 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180121071351/https://www.fiercewireless.com/wireless/nokia-wins-5g-business-japan-s-ntt-docomo|archive-date=21 January 2018|url-status=live}}</ref> କାନାଡାରେ, ୨୦୨୦ ଖେଳଗୁଡିକ [[କାନାଡିୟ ବ୍ରଡକାଷ୍ଟିଂ କର୍ପୋରେସନ୍ | ସିବିସି / ରେଡିଓ-କାନାଡା]], [[ସ୍ପୋର୍ଟସନେଟ୍]], [[କ୍ରୀଡା ନେଟୱାର୍କ | TSN]] ଏବଂ [[ଟେଲାଟିନୋ | TLN]]ରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି ।<ref>{{cite news|title=IOC awards 2018–2020 broadcast rights in Canada|url=https://www.olympic.org/news/ioc-awards-2018-2020-broadcast-rights-in-canada|accessdate=29 October 2014|website=Olympic.org |publisher=[[International Olympic Committee|IOC]] |date=28 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161017234654/https://www.olympic.org/news/ioc-awards-2018-2020-broadcast-rights-in-canada |archive-date=17 October 2016 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=CBC Joins with Bell, Rogers to Deliver 2018, 2020 Olympics|url=http://www.sportscastermagazine.ca/on-air/cbc-joins-with-bell-rogers-to-deliver-2018-2020-olympics/1003321703/|accessdate=28 October 2014|publisher=sportscastermagazine|date=28 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304100120/http://www.sportscastermagazine.ca/on-air/cbc-joins-with-bell-rogers-to-deliver-2018-2020-olympics/1003321703/|archive-date=4 March 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Carp|first1=Sam|title=TLN seals Olympic rights in Canada|url=https://www.sportspromedia.com/news/tln-seals-olympic-rights-in-canada|accessdate=16 January 2018|work=[[SportsPro|SportsPro Media]]|date=16 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180325135209/https://www.sportspromedia.com/news/tln-seals-olympic-rights-in-canada |archive-date=25 March 2018 |url-status=live}}</ref> ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ, ସେମାନେ [[ସାତ ନେଟୱାର୍କ]] ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବେ ।<ref>{{cite web|url=https://www.mediaweek.com.au/one-year-until-tokyo-2020-seven-launches-olympic-tv-channel/ |title=One Year Until Tokyo 2020, Seven launches Olympic TV channel |date=24 July 2019 |first=James |last=Manning |website=[[Mediaweek (Australia)|Mediaweek]] |access-date=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190725202348/https://www.mediaweek.com.au/one-year-until-tokyo-2020-seven-launches-olympic-tv-channel/ |archive-date=25 July 2019 |url-status=live}}</ref> ==ଟିପ୍ପଣୀ== {{notelist}} ==ଆଧାର== {{Reflist}} ==ବାହ୍ୟ ଆଧାର== {{Commons category|2020 Summer Olympics}} {{Wikivoyage|Tokyo Olympic and Paralympic Games 2020}} * [https://tokyo2020.jp/en/ Tokyo 2020] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160825235532/https://tokyo2020.jp/en/ |date=2016-08-25 }} * [https://www.olympic.org/tokyo-2020 Tokyo 2020 (IOC)] * [http://www.joc.or.jp/english/ Japanese Olympic Committee] {{S-start}} {{s-bef|before=[[2016 Summer Olympics|Rio de Janeiro]]}} {{s-ttl|title=''Summer Olympic Games'' <br /> [[Tokyo]]|years=''XXXII Olympiad'' (2020)}} {{s-aft|after=''[[2024 Summer Olympics|Paris]]''}} {{S-end}} {{Olympic Games}} {{Qualification for the 2020 Summer Olympics}} {{Events at the 2020 Summer Olympics}} {{2020 Summer Olympic venues}} {{Portal bar|Olympics|Japan|Modern history|Tokyo}} [[Category:2020 Summer Olympics| ]] [[Category:2021 in Japanese sport|Olympics]] [[Category:2020s in Tokyo]] [[Category:Summer Olympics by year]] [[Category:July 2021 sports events in Japan]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଅଲିମ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦]] 7i2v2drtayrzsb11z0ks7cson3kixcs 0 74081 606659 507308 2026-09-23T23:30:41Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606659 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Girish Chandra Murmu}} {{Infobox officeholder | name = ଗିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁର୍ମୁ | successor1 = | occupation = ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ | residence = | children = ୨ | spouse = ସ୍ମିତା ଶୁକ୍ଳା ମୁର୍ମୁ | birth_date = {{Birth date and age|1959|11|21|df=y}} | birth_place = [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା|ମୟୂରଭଞ୍ଜ]], [[ଓଡ଼ିଶା]], [[ଭାରତ]] | birth_name = ଗିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁର୍ମୁ | alma_mater = *[[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] *ବରମିଂହାମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ | nationality = ଭାରତୀୟ | native_name = | predecessor1 = | image = Shri Girish Chandra Murmu, Lieutenant Governor of Jammu and Kashmir (cropped).jpg | termend1 = | termstart1 = | office1 = | 1namedata = [[ରାମନାଥ କୋବିନ୍ଦ]] | 1blankname = ରାଷ୍ଟ୍ରପତି | 2namedata = | 2blankname = ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ | predecessor = | termstart = | office = | website = }} '''ଗିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁର୍ମୁ''' (ଜନ୍ମ: ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୯) ଜଣେ ୧୯୮୫ ମସିହାର [[ଗୁଜରାଟ]] କ୍ୟାଡର ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ । ୨୦୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ''କମ୍ପଟ୍ରୋଲର ଏଣ୍ଡ ଅଡିଟର ଜେନେରାଲ (ସିଏଜି)'' ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ମିଳିଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ ଗିରୀଶ ମୁର୍ମୁ ହେଲେ ଦେଶର ନୂଆ ସିଏଜି । ଗତକାଲି ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରର ଉପରାଜ୍ୟପାଳ ପଦରୁ ଦେଇଥିଲେ ଇସ୍ତଫା । |url=https://kanaknews.com/girish-murmu-appointed-as-new-cag-of-india/ |website=kanaknews.com |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡିଆ ପ୍ରା ଲି |accessdate=7 August 2020}}</ref> ଏହି ପଦବୀରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହେବାରେ ସେ ପ୍ରଥମ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ।<ref>{{cite web |title=GC Murmu becomes first Odia to be CAG of India |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2020/aug/07/gc-murmu-becomes-1st-odia-to-be-cag-of-india-2180282.html |website=www.newindianexpress.com |publisher=The New Indian Express |accessdate=7 August 2020}}</ref> ସେ ଏଥି ପୂର୍ବରୁ ୨୦୧୯ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବାର ମାସରେ ''ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର'' ପ୍ରଥମ ଉପ-ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ୨୦୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପଦବୀରେ ରହିଥିଲେ । ।<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/gc-murmu-appointed-as-jk-lt-guv-rk-mathur-for-ladakh-771164.html|title=GC Murmu appointed as J&K Lt Guv, RK Mathur for Ladakh|date=25 October 2019|website=Deccan Herald|language=en|access-date=25 October 2019}}</ref> [[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]], [[ଗୁଜରାଟ]]<nowiki/>ର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ସମୟରେ, ମୁର୍ମୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/india/2019/10/25/who-is-gc-murmu-modi-aide-and-now-jks-first-lt-governor.html|title=Who is G.C. Murmu, Modi aide and now J&K's first Lt Governor?|website=The Week|language=en|access-date=17 November 2019}}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା == ମୁର୍ମୁ, ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର [[ବେତନଟୀ]] ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଖଡ଼ିଶୋଳ ପଞ୍ଚାୟତର କଞ୍ଚତୋଳ ଗ୍ରାମର ଏକ [[ସାନ୍ତାଳ ଜନଜାତି]] ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/a-tribal-boy-got-a-big-opportunity-gc-murmus-mother-elated-on-his-appointment-as-jks-l-g-2370675.html|title='A Tribal Boy Got a Big Opportunity': GC Murmu's Mother Elated over His Appointment as J&K's L-G|last=Das|first=Anand ST|date=1 November 2019|work=News18|access-date=19 February 2020}}</ref> ତାଙ୍କ ପିତା ଭାଗବତ ମୁର୍ମୁ ଜଣେ [[ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା|ସାନ୍ତାଳୀ]] ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ପାର୍ବତୀ ମୁର୍ମୁ ।<ref>{{cite web |title=ଉଚ୍ଚ ପଦବୀରେ ପୁଣି ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ |url=https://www.dharitri.com/112325/ |website=www.dharitri.com |publisher=www.dharitri.com |accessdate=30 May 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200530064827/https://www.dharitri.com/112325/ |archivedate=30 May 2020 |url-status=dead }}</ref> [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]<nowiki/>ରୁ ସେ [[ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ]]<nowiki/>ରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ବର୍ମିଂହାମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ, ସେ ଏମବିଏ ଡିଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ୮ ଭାଇ ଓ ୨ ଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url= https://government.economictimes.indiatimes.com/news/governance/from-mayurbhanj-to-crown-of-india-girish-chandra-murmus-rise-to-top/71782257|title= From Mayurbhanj to Crown of India|website=Economic Times| date = 27 October 2019| language=en|access-date=8 February 2020}}</ref> == ଭାରତର ସିଏଜି ଦାୟିତ୍ୱ == ୨୦୨୦ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖରେ ମୁର୍ମୁଙ୍କୁ ଭାରତର ୧୪ଶ ସିଏଜି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref> https://timesofindia.indiatimes.com/india/former-jk-lieutenant-governor-g-c-murmu-appointed-new-cag/articleshow/77384411.cms </ref> == ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର ଉପ-ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଦାୟିତ୍ୱ == ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର, କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ସ୍ଥିରିକୃତ ହେବାପରେ, ୨୦୧୯ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୩୧ ତାରିଖରେ ମୁର୍ମୁ ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀରର ପ୍ରଥମ ଉପ-ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଭାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web | url=https://www.livemint.com/news/india/g-c-murmu-set-to-play-a-key-role-in-modi-govt-s-administration-of-j-k-11572265182753.html |title = For GC Murmu, J&K's first L-G, law and order will be top priority|date = 28 October 2019}}</ref> ୨୦୨୦ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୫ ତାରିଖରେ ସେ ଏହି ପଦବୀରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=J&K Lt Governor Girish Chandra Murmu resigns, may take charge as new CAG, say sources |url=https://zeenews.india.com/india/jk-lt-governor-girish-chandra-murmu-resigns-may-take-charge-as-new-cag-say-sources-2300888.html |website=zeenews.india.com |publisher=zee news |accessdate=6 August 2020}}</ref> == ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ == ୨୦୦୧ ମସିହାରେ, ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ସେ ଗୁଜରାଟର ରିଲିଫ କମିଶନର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ପରେ ସେ ଖଣି ସଚିବ ଓ ଗୁଜରାଟ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ବିଭାଗର ସଚିବ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web | url= https://www.outlookindia.com/newsscroll/after-chief-secy-pm-modi-handpicks-trusted-aide-murmu-as-jampks-lt-governor/1649059 | title= PM Modi Hand Picks Murmu | website= The Outlook | date= 25 October 2019 | access-date= 30 May 2020 | archive-date= 23 August 2020 | archive-url= https://web.archive.org/web/20200823142117/https://www.outlookindia.com/newsscroll/after-chief-secy-pm-modi-handpicks-trusted-aide-murmu-as-jampks-lt-governor/1649059 | url-status= dead}}</ref> === ଗୁଜରାଟ ଗୃହ ସଚିବ ଦାୟିତ୍ୱ === ମୁର୍ମୁଙ୍କୁ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟର ଗୃହ ବିଭାଗର ଯୁଗ୍ମ ସଚିବ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଗୃହ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ [[ଅମିତ ଶାହା]] । ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୨ ମସିହା ଗୁଜରାଟ ଦଙ୍ଗାର ତଦନ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିଥିଲା । ଜେଲରେ ଥିବା ଅମିତ ଶାହାଙ୍କ ବେଲ ପାଇଁ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୮ରେ ମୁର୍ମୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସଚିବାଳୟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ୨୦୧୪ରେ ମୋଦୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିଯୁକ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web | url= https://www.nationalheraldindia.com/india/rajiv-shah-writes-on-the-rise-and-rise-of-gc-murmu-the-first-lt-governor-of-j-and-k |title = Rise and Rise of Girish Murmu| website= National Heralad| date = 31 October 2019}}</ref> === ବିବାଦ === ୧୯୭୧ର ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ଆର ବି ଶ୍ରୀକୁମାର, ମୁର୍ମୁଙ୍କୁ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ନାନାବତି କମିଶନଙ୍କ ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ନିଜ ମନ୍ତବ୍ୟ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରରୋଚିତ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିଲେ ।{{ଆଧାର ଲୋଡ଼ା|date=ମଇ ୨୦୨୦}} ଏହା ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଥିବା ସବୁ ଅଭିଯୋଗକୁ ନାକଚ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ଶ୍ରୀକୁମାର ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୩ରେ 'ଇସରତ ଜାହାନ' ଏନକାଉଣ୍ଟର ମାମଲାରେ, ସିବିଆଇ ତଦନ୍ତକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାର ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଲଗାଯାଏ ।<ref>{{Cite web | url= https://www.theweek.in/news/india/2019/10/25/who-is-gc-murmu-modi-aide-and-now-jks-first-lt-governor.html |title = Who is G C Murmu ?| website= The Week| date = 25 October 2019}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] 8qg0xxgnpigt6apttsb294b3jn9x1se 0 75118 606613 596635 2026-09-23T22:16:46Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606613 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ebrahim Alkazi}} {{Infobox person | name = ଇବ୍ରାହିମ ଅଲକାଜୀ | alt = | other_names = | image = Ebrahim Alkazi getting awarded (cropped).jpg | birth_date = {{birth date|df=yes|1925|10|18}} | birth_place = [[ପୁଣେ]], [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2020|08|04|1925|10|18}} | death_place = | nationality = ଭାରତୀୟ | occupation = ନାଟ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ | employer = [[ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ]] | known_for = ଆଷାଢ଼ କା ଏକ ଦିନ }} '''ଇବ୍ରାହିମ ଅଲକାଜୀ''' (୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୨୫ - ୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୦)<ref>[https://books.google.de/books?id=ihtuAAAAMAAJ&pg=PA154 Rashtriya Sahara – Band 2, Ausgabe 2], 1991, p. 154</ref> <ref>[https://indianexpress.com/article/lifestyle/art-and-culture/theatre-legend-ebrahim-alkazi-dead-6538951/ ''Indian Express'']</ref> ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ନାଟକ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ । ଅଲକାଜୀ ଜଣେ କଠୋର ଶୃଙ୍ଖଳିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ଓ ସେ ଏକ ନାଟକ କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଥିଲେ । ସେହି ଅନୁସନ୍ଧାନର ନିଷ୍କର୍ସ ନାଟକର କଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ଦୃଶ୍ୟପଟ୍ଟ ଚିତ୍ରାୟନରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଦଖଲ କରୁଥିଲା । ପରେ ତାଙ୍କର ଏହି ମାନଦଣ୍ଡ ବହୁତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇଥିଲା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="Le">[[Ebrahim Alkazi#Le|Leiter, p.32 - 33]]</ref> ସେ ମଧ୍ୟ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥ [[ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ]]<nowiki/>ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ(୧୯୬୨-୧୯୭୭) ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="me">[[Ebrahim Alkazi#Me|Meyer, p. 9]]</ref> <ref>[[Ebrahim Alkazi#Ba|Banham, p. 18]]</ref><ref>[[Ebrahim Alkazi#Ru|Rubin, p. 158]]</ref> ସେ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ କଳା ସଂଯୋଜକ ଓ ସଂଗ୍ରହକାରୀ ଥିଲେ । ନିଜ ପତ୍ନୀ ରୋଶନ ଅଲକାଜୀଙ୍କ ସହ ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ <nowiki>''ଆର୍ଟ ହେରିଟେଜ୍ ଗ୍ୟାଲେରି''</nowiki> ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । <ref name="hin">{{Cite news|url=http://www.hindu.com/mag/2008/02/24/stories/2008022450160500.htm|title=Theatre is revelation (Interview)|date=24 February 2008|work=[[The Hindu]]|access-date=4 August 2020|archive-date=2 March 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080302010357/http://www.hindu.com/mag/2008/02/24/stories/2008022450160500.htm|url-status=dead}}</ref> ଅଲକାଜୀ ପଚାଶରୁ ଅଧିକ ନାଟକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନାଟକ ଉଭୟ ପରଦା ଉପରେ ଓ ମୁକ୍ତାକାଶ ମଞ୍ଚରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଥିଲା । ମୁକ୍ତାକାଶ ମଞ୍ଚରେ ତାଙ୍କର କଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ମଞ୍ଚସଜ୍ୟା ପାଇଁ ସେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହେଉଥିଲେ ଓ ସେ ସବୁଥର ମଞ୍ଚସଜ୍ୟାରେ କିଛି ନୂତନତ୍ୱ ଆଣୁଥିଲେ ।<ref name="Le">[[Ebrahim Alkazi#Le|Leiter, p.32 - 33]]</ref> ସେ ରୟାଲ୍ ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ଡ୍ରାମାଟିକ୍ ଆର୍ଟରେ (RADA) ତାଲିମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ବିବିସି ବ୍ରଡକାଷ୍ଟିଂ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କିଛି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାଟକ ମଧ୍ୟରେ: [[ଗିରୀଶ କର୍ଣ୍ଣଡ଼|ଗିରିଶ କର୍ଣ୍ଣାଡଙ୍କ]] ''ତୁଗଲକ'', ମୋହନ ରାକେଶଙ୍କ ''ଆଷାଢ଼ କା ଏକ ଦିନ୍'', ଧରମବୀର ଭାରତୀଙ୍କ ''ଅନ୍ଧ ଯୁଗ'' ଏବଂ ଅନେକ [[ୱିଲିଅମ ସେକ୍ସପିଅର|ସେକ୍ସପିୟର]] ଏବଂ ଗ୍ରୀକ ନାଟକ ଅନ୍ୟତମ । ସେ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ନାଟକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । <ref name="me">[[Ebrahim Alkazi#Me|Meyer, p. 9]]</ref> ତାଙ୍କର ଅନେକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ନାଟକ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶରୁ ଆସିଥିଲା ଏବଂ ଇଂରାଜୀରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଅଲକାଜୀ ସେଗୁଡିକୁ ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଅନୁସାରେ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା == ଅଲକାଜୀ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁଣେରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା [[ସାଉଦି ଆରବ]]ର ଜଣେ ଧନୀ ଓ ମା ଜଣେ [[କୁଏତ|କୁଏତର]] ଅଧିବାସୀ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/magazine/profile/story/20051226-ebrahim-alkazi-the-man-who-formed-the-concept-of-indian-theatre-788808-2005-12-26|title=Ebrahim Alkazi: The man who formed the concept of Indian theatre|last=Karnad|first=Girish|date=26 December 2005|work=India Today|access-date=11 May 2020|quote=If we were to choose an individual who formed the concept of Indian theatre, it would almost certainly be Ebrahim Alkazi. But the fact that he is the offspring of a Saudi Arabian father and a Kuwaiti mother is one of those ironies with which theatre history bristles.}}</ref> ସେମାନେ ନଅ ଭାଇଭଉଣୀ ଥିଲେ । ୧୯୪୭ ମସିହାରେ, ଭାରତ ବିଭାଜନ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ପରିବାର [[ପାକିସ୍ତାନ|ପାକିସ୍ତାନକୁ]] ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଅଲକାଜୀ ଭାରତରେ ରହିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/art-and-culture/the-world-in-an-embrace-6069030/|title=Theatre doyen Ebrahim Alkazi remembered through an exhibition|last=Kalra|first=Vandana|date=15 October 2019|work=Indian Express|access-date=11 May 2020|quote=After the Partition, while the rest of his family moved to Pakistan, Alkazi decided to stay back in India.}}</ref> ଆରବୀ, ଇଂରାଜୀ, [[ମରାଠୀ ଭାଷା|ମରାଠୀ]] ଏବଂ [[ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା|ଗୁଜରାଟୀରେ]] ଶିକ୍ଷିତ ଅଲକାଜୀ [[ପୁଣେ|ପୁଣେର]] ସେଣ୍ଟ ଭିନ୍ସେଣ୍ଟ ହାଇସ୍କୁଲରେ ଏବଂ ପରେ ମୁମ୍ବାଇର ସେଣ୍ଟ ଜାଭିୟର କଲେଜରେ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସେଣ୍ଟ ଜାଭିୟରର ଛାତ୍ର ଥିବାବେଳେ ସେ ସୁଲତାନ "ବବି" ପଦମସିଙ୍କ ଇଂରାଜୀ ଥିଏଟର କମ୍ପାନୀ <nowiki>''ଥିଏଟର ଗ୍ରୁପରେ''</nowiki> ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ସେ [[ଲଣ୍ଡନ]]<nowiki/>ର ରୟାଲ ଏକାଡେମୀ ଅଫ ଡ୍ରାମାଟିକ ଆର୍ଟରେ ତାଲିମ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।<ref name="hin"/> ସେ ଉଭୟ ଇଂରାଜୀ ଡ୍ରାମା ଲିଗ ଓ ବ୍ରିଟିଶ ବ୍ରୋଡ଼କାଷ୍ଟିଂ କର୍ପୋରେସନଦ୍ୱାରା ଇଂଲଣ୍ଡରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ସେଠାରେ କାମ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ । ଅଲକାଜୀ, କିନ୍ତୁ ସେ ସବୁ ସୁଯୋଗକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖାନ କରି, ଭାରତ ଫେରି ନିଜର ପୁରୁଣା ନାଟକ କମ୍ପାନୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । <ref name="Le">[[Ebrahim Alkazi#Le|Leiter, p.32 - 33]]</ref> == ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ନିଜ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନର ଆରମ୍ଭରେ ସେ ବମ୍ବେ ପ୍ରଗତିଶୀଳ କଳାକାର ଗୋଷ୍ଠୀ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଏମ ଏଫ ହୁସେନ, ଏଫ ଏନ ସୌଜା , ଏସ ଏଚ ରାଜ, ଆକବର ପଦମସି ଓ ତୟବ ମେହତା ଆଦି କଳାକାରମାନେ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ଥିଲେ । <ref name="hin"/> ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ସେ ''ଥିଏଟର ୟୁନିଟ୍ ବୁଲେଟିନ୍'' ନାମକ ପତ୍ରିକା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ସେଥିରେ ଭାରତର ଥିଏଟର ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା । ଏହା ପରେ ସେ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଡ୍ରାମାଟିକ୍ ଆର୍ଟ୍ସ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବମ୍ବେ ନାଟ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । <ref name="Le">[[Ebrahim Alkazi#Le|Leiter, p.32 - 33]]</ref> ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ଅଲକାଜୀ ତାଙ୍କ ଦୂରଦର୍ଶିତା ଓ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ପ୍ରୟୋଗ କରି ହିନ୍ଦୀ ନାଟକରେ ବିପ୍ଲବ ଆଣିଥିଲେ । [[ବିଜୟ ମହାନ୍ତି]], [[ଅଜିତ ଦାସ]] ପ୍ରମୁଖ ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ଛାତ୍ର ଥିଲେ । ସେ ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏକ ରେପର୍ଟୋରୀ କମ୍ପାନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ନାଟ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଉଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ରୋଶନ ଅଲକାଜୀଙ୍କ ସହ ମିଶି ଦିଲ୍ଲୀରେ ଆର୍ଟ ହେରିଟେଜ୍ ଗ୍ୟାଲେରି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । == ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସମ୍ମାନ == * ତନବୀର ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୪ ( ଥିଏଟରରେ ଆଜୀବନ ଅବଦାନ ପାଇଁ )<ref>[http://www.hindu.comhmag/2004/12/12/stories/2004121200480500.htm The Hindu, Sunday, 12 December 2004]{{Dead link|date=August 2019|fix-attempted=yes}}.</ref> * [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] - ୧୯୬୬ * ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ - ୧୯୯୧ * ପଦ୍ମ ବିଭୁଷଣ - ୨୦୧୦ * ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୬୨ * ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ସେ ରୋଶନ ଅଲକାଜୀଙ୍କୁ ସହ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ରୋଶନ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ନାଟକ ପାଇଁ ପୋଷାକ ପରିକଳ୍ପନା କରିଥିଲେ । ରୋଶନ ଭାରତୀୟ ବସ୍ତ୍ରର ଇତିହାସ ଉପରେ ଦୁଇଟି ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ରୋଶନ ଦିଲ୍ଲୀର ତ୍ରିବେଣୀ କଳା ସଙ୍ଗମରେ ଆର୍ଟ ହେରିଟେଜ୍ ଗ୍ୟାଲେରି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଓ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ନିଜ ଶେଷ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାର ପରିଚାଳନା କରୁଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କର ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ, ଅମଲ ଆଲ୍ଲାନା ଓ ଫୈଜଲ ଅଲକାଜୀ । ଉଭୟ ନାଟ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଟନ୍ତି । ଅମଲ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । == ଅଧିକ ପଢ଼ିବା == * ଆନନ୍ଦ ଲାଲ, ''ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ସାଥୀ ଟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଥିଏଟର'', ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭରସିଟି ପ୍ରେସ୍ (2004), {{ISBN|0-19-564446-8}} * [https://web.archive.org/web/20130601045849/http://www.outlookindia.com/article.aspx?231867 ଭିଜୁଆଲ୍ ମେମୋରୀର ଆଲକାଜର୍ |] * {{Cite news|url=http://www.hindu.com/mag/2008/02/24/stories/2008022450160500.htm|title=Theatre is revelation (Interview)|date=24 February 2008|work=[[The Hindu]]|access-date=4 August 2020|archive-date=2 March 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080302010357/http://www.hindu.com/mag/2008/02/24/stories/2008022450160500.htm|url-status=dead}} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ == * [https://web.archive.org/web/20100505084707/http://www.acparchives.com/pageone.html ଅଲକାଜୀ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଅଫ୍ ଆର୍ଟ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୱେବସାଇଟ୍ |] * [https://web.archive.org/web/20120129190033/http://www.artheritagegallery.com/index.php ଆର୍ଟ ହେରିଟେଜ୍ ଗ୍ୟାଲେରି, ୱେବସାଇଟ୍ |] * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/15708/Ebrahim-Alkazi ''ଇବ୍ରାହିମ୍ ଅଲକାଜୀ ଜୀବନୀ'', ବ୍ରିଟାନିକା, 10 ଅକ୍ଟୋବର 2013 |] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ]] rstrqgzfmdu7ao7djcrmn0qy1yzwv6g 0 75374 606883 522524 2026-09-24T05:12:24Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606883 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sanatan Bisi}} {{Infobox Indian politician | image = {{#property:P18}} | name = ସନାତନ ବିଶି | caption = | birth_date = {{Birth date |df=y|1941|11|16}} | birth_place = | residence = | death_date ={{Death date and age |df=y|2020|04|14|1941|11|16}} | office = ବିଧାୟକ: [[୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୧୨ଶ]], [[୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] | constituency = [[ରେଢ଼ାଖୋଲ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ରେଢ଼ାଖୋଲ]] | salary = | term_start = ୨୦୦୨ | term_end = ୨୦୦୯ | predecessor = [[ଦୂର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସୋହେଲ]] | successor = [[ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] | party = [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]] | otherparty = | religion = [[ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ|ହିନ୍ଦୁ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = ଭାରତୀୟ | occupation = ରାଜନୀତିଜ୍ଞ | parents = ଖଗେଶ୍ୱର ବିଶି (ବାପା) | spouse = ଯାଜ୍ଞସିନି ବିଶି | children = | relations = | website = | footnotes = | date = | year = | source = }} '''ସନାତନ ବିଶି''' (୧୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୧ - ୧୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୦) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ [[ଓଡ଼ିଶା]] ରଜନୀତିରେ [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]]<nowiki/>ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୨ ଉପ-ନିର୍ବାଚନ ଓ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରେଢ଼ାଖୋଲ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ [[୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୧୨ଶ]] ଓ [[୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । == ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା == ସନାତନ ବିଶି ୧୯୪୧ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୧୬ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଖଗେଶ୍ୱର ବିଶି ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଯାଜ୍ଞସିନି ବିଶି । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା ବାଣିଜ୍ୟରେ ସ୍ନାତକ ଓ ପରେ ସେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ ।<ref name="Sanatan Bisi">{{cite web|url=https://odishaassembly.nic.in/memberprofile.aspx?img=611|title=Shri Sanatan Bisi|website=odishaassembly.nic.in|publisher=Odisha Assembly|accessdate=6 September 2020}}</ref> == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == ସନାତନ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]]ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୦୦୮ ମସିହାରୁ ୨୦୦୯ ମସିହାଯାଏଁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="Sanatan Bisi"/> == ମୃତ୍ୟୁ == ସନାତନ ବିଶି ୨୦୨୦ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୧୪ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=Ex-Odisha minister Sanatan Bisi dies at 78 |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/exodisha-minister-sanatan-bisi-dies-at-78/1801884 |accessdate=6 September 2020 |work=Out Look India |date=14 April 2020 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427150112/https://www.outlookindia.com/newsscroll/exodisha-minister-sanatan-bisi-dies-at-78/1801884 |url-status=dead}}</ref> ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୮ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ]] qxldqw6qabmbxwp51j6y33c64qqnqjh 0 75388 606828 559270 2026-09-24T03:55:12Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606828 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Rabindra Biwal}} {{Infobox person |image = |caption = |image_size = |alt = |birth_name = |birth_date = {{birth date|1944|12|31|df=yes}} |birth_place = ଦେବିଲ, [[ଯାଜପୁର]] |death_date = {{Death date and age|df=y|2016|07|19|1944|12|31}} |death_place = |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = |nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |other_names = |known_for = ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ |education = |alma_mater = |spouse = |children = |parents = |awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୫ |notablework = ''ଛବିଟିଏ ଗୀତଟିଏ '' |signature = |website = |footnotes = }} '''ରବୀନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ'''(୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୪ - ୧୯ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ''ଛବିଟିଏ ଗୀତଟିଏ'' ପାଇଁ ୨୦୧୫ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।<ref name=":0">{{cite web |title=Odisha Sahitya Akademi award for 18 authors |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2020/jul/11/odisha-sahitya-akademi-award-for-18-authors-2168295.html |website=www.newindianexpress.com |publisher=The New Indian Express |accessdate=25 July 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200725073013/https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2020/jul/11/odisha-sahitya-akademi-award-for-18-authors-2168295.html |archivedate=25 July 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-28 |archive-date=2022-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715143147/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |url-status=dead}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ୫ଦଶନ୍ଧିରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ କାଳ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରି ଆସିଥିବା ରବୀନ୍ଦ୍ର ପରିବେଶ ଓ ପ୍ରକୃତିର ସୁନ୍ଦର ରୂପଚିତ୍ରକୁ ଶିଶୁ ମନଲାଖି ଭାବେ କବିତାରେ ଫୁଟାଇ ପାରିଥିଲେ । ମୌଖିକ ଶିଶୁ ଗୀତ ଶୈଳୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ବହୁ କବିତା ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶତାଧିକ ଶିଶୁ କବିତା ଓଡ଼ିଶାର ବହୁ ଅଗ୍ରଣୀ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ସ୍ଥାନୀତ ହେବା ସହ ପୁସ୍ତକ ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶିତ । ଅନେକ ଶିଶୁ ପତ୍ରିକାର ସଂପାଦନାରେ ସଂପୃକ୍ତ ରବୀନ୍ଦ୍ର ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟରେ ଉତ୍କର୍ଷ ପାଇଁ ମରଣୋତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == * ''ଗଛଟିଏ ଗୀତଟିଏ<ref>{{cite news |title=Odisha Sahitya Akademi Awards announced {{!}} Sambad English |url=https://sambadenglish.com/odisha-sahitya-akademi-awards-for-2015-2016-announced/ |work=Sambad English |publisher=sambadenglish.com |date=10 July 2020}}</ref> * ''ଛବିଟିଏ ଗୀତଟିଏ * ''ଝୁମୁରୀ ଆଈର ବଉଳା ଗାଈ * ''ଗାଁ ମାଟି ଗାଁ ଗୀତ * ''ନଈ ବହିଯାଏ ଗୀତଟେ ଗାଇ == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୫<ref>{{cite news |title=୨୦୧୫ ଓ ୨୦୧୬ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା |url=https://khabar.odishatv.in/odisha/odisha-declared-sahitya-academy-for-2016-and-2015/194077/ |accessdate=9 September 2020 |work=OTV Khabar. |date=10 July 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200909145215/https://khabar.odishatv.in/odisha/odisha-declared-sahitya-academy-for-2016-and-2015/194077/ |archivedate=9 September 2020 |url-status=dead }}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]] d3w3kz6olayy78d6ya2l9cv9ltlaupv 0 75588 606710 600601 2026-09-24T00:30:45Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606710 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Devdas Gandhi}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ | image = Devdas Gandhi in the 1920s.JPG | alt = | caption = ୧୯୨୦ରେ ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ | native_name = | native_name_lang = | other_names = | birth_name = ଦେବଦାସ ମୋହନଦାସ ଗାନ୍ଧୀ<!-- only use if different from name above --> | birth_date = {{Birth date|df=yes|1900|05|22}} | birth_place = [[ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1957|08|03|1900|05|22}} | death_place = [[ବମ୍ବେ]], [[ଭାରତ]] | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | nationality = ଆଫ୍ରିକୀୟ/ଭାରତୀୟ | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | era = | employer = | organization = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | height = <!-- {{height|cm=X}} OR {{height|ft=X|in=Y}}--> | weight = <!-- {{convert|X|kg|lb|0|abbr=on}} or {{convert|X|lb|kg|0|abbr=on}} --> | boards = | spouse = ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗାନ୍ଧୀ<ref name="oxforddnb">{{cite web|title=Chakravarti Rajagopalachari|first=Antony R. H.|last=Hopley|url=http://www.oxforddnb.com/view/article/31579|publisher=Oxford Dictionary of National Biography|doi=10.1093/ref:odnb/31579|year=2004}}</ref><ref name="ourleadersp52">[[#Varma et al.|Varma et al.]], p 52</ref> | children = {{unbulleted list|ରାଜମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ|ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ଗାନ୍ଧୀ|ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ|ତାରା ଗାନ୍ଧୀ}} | parents = {{unbulleted list|[[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ]]|[[କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀ]]}} | relatives = {{unbulleted list|[[ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜଗୋପାଳାଚାରୀ]] <small>(ଶ୍ୱଶୁର)</small>|ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜଗୋପାଳାଚାରୀ ନରସିହ୍ମା <small>(ଶଳା)</small>|[[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] <small>(ଭାଇ)</small>}} | awards = | signature = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = }} '''ଦେବଦାସ ମୋହନଦାସ ଗାନ୍ଧୀ''' (୨୨ ମଇ ୧୯୦୦ - ୩ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୫୭) [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ|ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ]] ଚତୁର୍ଥ ତଥା ସାନପୁଅ ଥିଲେ । ସେ [[ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା|ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ]] ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯୁବକ ଅବସ୍ଥାରେ ପିତାମାତାଙ୍କ ସହ ଭାରତ ଫେରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସହ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସକ୍ରିୟ ରହି ଅନେକଥର କାରାବରଣ କରିଥିଲେ । ସେ ବିଶିଷ୍ଟ ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବରେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଥିଲେ । ୧୯୧୮ ମସିହାରେ [[ତାମିଲନାଡ଼ୁ]]<nowiki/>ଠାରେ ମୋହନ ଦାସ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ହିନ୍ଦୀ ପ୍ରଚାର ସଭାର ସେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଚାରକ ଥିଲେ । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ଏହି ସଭାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/when-gandhi-turned-halfnaked-fakir-in-tamil-nadu/1631231|title=When Gandhi turned half-naked fakir in Tamil Nadu|last=|first=|date=|website=Outlook India|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210916182328/https://www.outlookindia.com/newsscroll/when-gandhi-turned-halfnaked-fakir-in-tamil-nadu/1631231|archive-date=2021-09-16|access-date=2020-03-11}}</ref> == ପରିବାର == ଦେବଦାସ [[ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ]]<nowiki/>ରେ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ [[ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜଗୋପାଳାଚାରୀ]]<nowiki/>ଙ୍କ କନ୍ୟା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ବୟସ ୧୫ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଦେବଦାସଙ୍କୁ ୨୮ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ରାଜଗୋପାଳଚାରୀ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ କହିଥିଲେ । ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ ୧୯୩୩ ମସିହାରେ ସେମାନଙ୍କର ପିତାଙ୍କର ଅନୁମତି କ୍ରମେ ବିବାହ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite book|title=Indian Summer: The Secret History of the End of an Empire|url=https://archive.org/details/indiansummersecr0000vont|last=Tunzelmann|first=Alex Von|publisher=Simon & Schuster|year=2008|isbn=9781416522256|location=London, United Kingdom|pages=[https://archive.org/details/indiansummersecr0000vont/page/78 78]|quote=|via=}}</ref> ଦେବଦାସ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ଚାରିଟି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ, ରାଜମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ, [[ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଗାନ୍ଧୀ|ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ଗାନ୍ଧୀ]], ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ <ref>{{Cite journal|last=Ramachandra Guha|date=15 August 2009|title=The Rise and Fall of the Bilingual Intellectual|url=http://www.epw.in/epw/uploads/articles/13825.pdf|journal=Economic and Political Weekly|publisher=Economic and Political Weekly|volume=XLIV|issue=33}}</ref> ଏବଂ ତାରା ଗାନ୍ଧୀ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ (ଜନ୍ମ: ୨୪ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୪, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ)। == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == {{ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର}} {{Commons cat|Devdas Gandhi|ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୭ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ]] 4ik2qvoej5sokwuspi14d6jjjwkchwt 0 75818 606674 486924 2026-09-24T00:01:01Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606674 wikitext text/x-wiki {{ତିଆରି ଚାଲିଛି}} [[File:Ecozones.svg|thumb|400px|ଅଷ୍ଟ ଜୈବଭୌଗୋଳିକକ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ଯରୁ ଛଅଟି<ref>{{Citation|title=Biogeographic Realms|url=http://dx.doi.org/10.1007/0-306-48380-7_474|work=Encyclopedia of Entomology|pages=297–297|publisher=Kluwer Academic Publishers|isbn=0-7923-8670-1|access-date=2020-10-20}}</ref> {{legend|#a6b866|[[ନବାର୍କଟୀୟ କ୍ଷେତ୍ର|ନବାର୍କଟୀୟ]] }} {{legend|#b75a5a|[[Palearctic realm|ପୂର୍ବାର୍କଟୀୟ]]}} {{legend|#7188a5|[[Afrotropical realm|ଆଫ୍ରୋବିଷୁବୀୟ]]}} {{legend|#c09551|[[Indomalayan realm|ଇଣ୍ଡୋମଳୟ]]}} {{legend|#d78637|[[Australasian realm|ଅଷ୍ଟ୍ରାଲେସୀୟ]] }} {{legend|#a18fa4|[[Neotropical realm|ନବବିଷୁବୀୟ]]}} {{legend|#f9f9f9|[[Oceanian realm|ଓସେନୀୟ]] ଏବଂ [[Antarctic realm|ଆଣ୍ଟାର୍କଟୀୟ]] କ୍ଷେତ୍ର ଦର୍ଶାଯାଇ ନାହିଁ}}]] '''ଜୈବଭୌଗୋଳିକକ୍ଷେତ୍ର''' ବା '''ଜୈବଭୂମଣ୍ଡଳୀୟକ୍ଷେତ୍ର''' ବା '''ଇକୋକ୍ଷେତ୍ର''', ହେଉଛି ପୃଥିବୀର [[ଜୈବଭୌଗୋଳିକ]] ବିଭାଜନ ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଜୀବମାନେ ପ୍ରାୟ ସମାନ । [[ଜୈବବସ୍ତୁତ୍ୱ]] ଏବଂ [[ବାସସ୍ଥାନ]] ଆଧାରରେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ [[ଜୈବାଞ୍ଚଳ]]ରେ ପୁନଃ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{Cite journal|last=Vilhena|first=Daril A.|last2=Antonelli|first2=Alexandre|date=2015-04-24|title=A network approach for identifying and delimiting biogeographical regions|url=http://dx.doi.org/10.1038/ncomms7848|journal=Nature Communications|volume=6|issue=1|doi=10.1038/ncomms7848|issn=2041-1723}}</ref> ସାଧାରଣତଃ କେତେକ ପ୍ରାକୃତିକ ସଂରଚନା, ଯେପରିକି ବିଶାଳ ପର୍ବତ କିମ୍ବା ପର୍ବତମାଳା, ସୁବିସ୍ତୃତ ନଦନଦୀ, ତଦ୍-ବିସ୍ତୃତ ସମୁଦ୍ର ଇତ୍ୟାଦି, ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବର୍ଷ ଧରି ବାନ୍ଧି ରଖିଥାଏ । ଫଳରେ ସେହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହୁଥିବା ଜୀବମାନେ ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଜୀବମାନଙ୍କ ସହ ମିଳିମିଶି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ ।<ref>{{Cite journal|title=Ecozones|url=https://www.bbc.co.uk/nature/ecozones|journal=BBC Nature|access-date=2020-10-20|archive-date=2018-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710161951/http://www.bbc.co.uk/nature/ecozones|url-status=dead}}</ref> ଜୈବଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ [[ଉଦ୍ଭିଦବିଜ୍ଞାନ]]ର [[ଉଦ୍ଭିଦଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ର]] ଏବଂ [[ପ୍ରାଣୀବିଜ୍ଞାନ]]ର [[ପ୍ରାଣୀଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ର]] ପରି ଅଟେ ।<ref>{{Citation|title=Zoogeographic Realms|url=http://dx.doi.org/10.1007/springerreference_87496|work=SpringerReference|publisher=Springer-Verlag|access-date=2020-10-20}}</ref> ଜୈବଭୌଗଳିକକ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସେଥିରେ ରହୁଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କର ଜୈବବୈବର୍ତ୍ତନିକ ଇତିହାସଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏଗୁଡିକ, ଜୈବକ୍ଷେତ୍ରଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଅଟନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଜୈବକ୍ଷେତ୍ର ରହିପାରିବେ । ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆମେରିକାର ଏକ [[କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଓ ଉପକ୍ରାନ୍ତୀୟ ଆର୍ଦ୍ର ବୃହତପତ୍ରଯୁକ୍ତ ଅରଣ୍ଯ|କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଆର୍ଦ୍ର ବୃହତପତ୍ରଯୁକ୍ତ ଅରଣ୍ଯ]], ଉଦ୍ଭିଦର ପ୍ରକାର, ଗଠନ, ପରିବେଶ, ମୃତ୍ତିକା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନବ ଗ୍ୱିନୀର ସେହିପରି ଏକ ଅରଣ୍ଯ ସହ ସଦୃଶ୍ଯ ହୋଇପାରିବ କିନ୍ତୁ ଏହି ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକ ଜୈବବୈବର୍ତ୍ତନିକ ଇତିହାସ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ପ୍ରାଣୀ, କବକ ତଥା ଅଣୁଜୀବ ଆଦି ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି । ==ବିଷୟବସ୍ତୁର ଇତିହାସ== ଉଦ୍ବର୍ଦି (୧୯୭୫)ର ଜୈବଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଜୈବ-ବର୍ଗୀକରଣ ଆଧାରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି ।<ref>{{Citation|title=Biogeographic Realms|url=http://dx.doi.org/10.1007/0-306-48380-7_474|work=Encyclopedia of Entomology|pages=297–297|publisher=Kluwer Academic Publishers|isbn=0-7923-8670-1|access-date=2020-10-20}}</ref> ଏହାର ସ୍ତରଗୁଡ଼ିକ ଊଣାଅଧିକେ ଉଦ୍ଭିଦଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରାଣୀଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ର ପରି ।<ref>{{Citation|title=Floristic Kingdoms|url=http://dx.doi.org/10.1007/0-306-48380-7_1652|work=Encyclopedia of Entomology|pages=883–883|publisher=Kluwer Academic Publishers|isbn=0-7923-8670-1|access-date=2020-10-20}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} kuhemp43ntgot1q3stacb9cub010u92 0 76029 606617 570991 2026-09-23T22:27:48Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606617 wikitext text/x-wiki {{Infobox landform|name=ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଉପତ୍ୟକା|photo=File:Valley of the Geysers.jpg|photo_caption=କର୍ଦ୍ଦମ ବନ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ୨୦୦୬ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଉପତ୍ୟକାର ଚିତ୍ର|elevation=|elevation_ref=|map=Russia Kamchatka Krai|map_relief=1|map_caption=[[ଋଷିଆ]]ର କାମଚଟକା କ୍ରାଇରେ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଉପତ୍ୟକାର ଅବସ୍ଥିତି|label_position=none|location=କାମଚଟକା, [[ଋଷ]]|coordinates={{coord|54.431|N|160.139|E|display=inline,title}}|volcanic_arc/belt=|last_eruption=}} [[ଫାଇଲ:Valley_of_the_Geysers.jpg|thumb|କର୍ଦ୍ଦମ ବନ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ୨୦୦୬ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଉପତ୍ୟକାର ଚିତ୍ର]] '''ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଉପତ୍ୟକା''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''Valley of Geysers''', ଋଷୀୟ ଭାଷାରେ Долина гейзеров) [[ଋଷିଆ|ଋଷ]] ଦେଶର କାମଚଟକା ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ । ଏହି ସ୍ଥାନରେ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ରହିଛି । ସୁଦୂର-ପୂର୍ବ ଋଷର କାମଚଟକା ଉପଦ୍ୱୀପରେ ଥିବା ଏହି ୬ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବ ଉପତ୍ୟକାରେ ଆଖାପାଖି ୯୦ଟି ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ରହିଛି । ଗେସେର୍ଣ୍ଣାୟା ନଦୀର ବାମ ତଟରେ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ରହିଛି । କିଖ୍‍ପିନିଚ୍ ନାମକ ଏକ ନୂତନ ମିଶ୍ରିତ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରସ୍ରବଣମାନଙ୍କ କାରଣ । ଆଗ୍ନେୟଗିରି ମୁଖରୁ ୫୦୦ ମିଟର ତଳେ ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୨୫୦° ସେଲସିୟସ୍ ।<ref>{{cite journal|last1=Waltham|first1=T|year=2001|title=A guide to the volcanoes of the southern Kamchatka, Russia|url=http://kiska.giseis.alaska.edu/input/pavel/volschool/Waltham01.pdf|journal=Proceedings of the Geologists' Association|volume=112|pages=67–78|doi=10.1016/s0016-7878(01)80051-1|access-date=2020-11-04|archive-date=2011-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719134655/http://kiska.giseis.alaska.edu/input/pavel/volschool/Waltham01.pdf|url-status=dead}}</ref> ଏହି ଉପତ୍ୟକା କ୍ରୋନୋତ୍ସକି ପ୍ରାକୃତିକ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ଅଂଶବିଶେଷ । ଏହାକୁ "କାମଚଟକା ଆଗ୍ନେୟଗିରି (ଇଂରାଜୀରେ Volcanoes of Kamchatka)" ଭାବେ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳର ମାନ୍ୟତା ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି । ଏହି ଉପତ୍ୟକାରେ ପହଞ୍ଚିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଏବଂ କେବଳ ହେଲିକପ୍ଟର୍ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚି ହୁଏ । == ଇତିହାସ == [[ଫାଇଲ:1966_CPA_3449.jpg|ବାଆଁ|thumb|୧୯୬୬ ମସିହାର ଏକ ସୋଭିଏତ ଡାକ ଟିକଟରେ ଉଷ୍ମପ୍ରସ୍ରବଣ ଉପତ୍ୟକା]] ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ତାତ୍ୟାନା ଉସ୍ତିନୋଭା ନାମ୍ନୀ ଜଣେ ସ୍ଥାନୀୟ ମହିଳା ବୈଜ୍ଞାନିକ କାମଚଟକାର ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ସମୂହର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|url=http://www.earthtimes.org/articles/show/news_press_release,116385.shtml|title=Natural Wonder of the World Transformed within Hours, says World Wildlife Fund|date=2007-06-04|accessdate=2007-06-05|archive-url=https://archive.is/20120730025332/http://www.earthtimes.org/articles/show/news_press_release,116385.shtml|archive-date=2012-07-30|publisher=earthtimes.com|url-status=dead}}</ref> ୧୪ ବର୍ଷ ପରେ ସେ ଖୋଜି ପାଇଥିବା ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୧୯୭୨ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ କୌଣସି ଅନୁସନ୍ଧାନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇନଥିଲା । ୧୯୭୦ ଦଶନ୍ଧିର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଏକ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା । ୩୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପ୍ରସ୍ରବଣଙ୍କ ନାମକରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ''ଭେଲିକାନ୍'' ନାମକ ଏକ ପ୍ରଖର ପ୍ରସ୍ରବଣରୁ ବାହାରୁଥିବା ଉଷ୍ମ ଜଳ ପ୍ରାୟ ୪୦ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚକୁ ଉତକ୍ଷେପିତ ହେଉଥିଲା । ୧୯୮୦ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ସମଗ୍ର ସୋଭିଏତ ସଂଘରେ କାମଚଟକା ଓ ସୁଦୂର ପୂର୍ବ ଋଷର ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଆକର୍ଷଣ ଭାବେ ପ୍ରଚାର କରାଗଲା । ୧୯୯୧ରୁ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଏହି ଉପତ୍ୟକାକୁ ଯିବାର ଅନୁମତି ମିଳିଲା । ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୩୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏହି ଦୁର୍ଗମ୍ୟ ଉପତ୍ୟକାକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି ।<ref>{{cite news|url=http://www.itar-tass.com/eng/level2.html?NewsID=11591814&PageNum=|title=Mudslide fully changes terrain in Kamchatka’s Valley of Geysers|last=|first=|date=2007-06-03|work=|accessdate=2007-06-05|publisher=[[ITAR-TASS]]|authorlink=|author2=}}</ref> == ୨୦୦୭ ମସିହାର କର୍ଦ୍ଦମବନ୍ୟା ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥିତି == [[ଫାଇଲ:Landslide_Buries_Valley_of_the_Geysers.jpg|thumb|୨୦୦୭ ମସିହା ଜୁନ୍ ୨୦ ତାରିଖର ଅତଡ଼ା ଖସିବା ପରର ଅବଲୋହିତ ରଶ୍ମୀ ଫଟୋ ଚିତ୍ର]] ୨୦୦୭ ମସିହା ଜୁନ୍ ୩ ତାରିଖରେ ଅତଡ଼ା ଖସି ଏକ କର୍ଦ୍ଦମ ବନ୍ୟା ହେଲା ଓ ଉପତ୍ୟକାର ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ କାଦୁଅରେ ବୁଡ଼ି ଯାଇଥିଲା ।<ref name="NG">{{cite news|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2007/06/070605-geyser-valley.html|title=Photo in the News: Russia's Valley of the Geysers Lost in Landslide|last=Mehta|first=Aalok|date=2007-06-05|accessdate=2007-06-07|publisher=[[National Geographic Society|National Geographic]]|archive-date=2007-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20070617203837/http://news.nationalgeographic.com/news/2007/06/070605-geyser-valley.html|url-status=dead}}</ref> ଋଷିଆର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ନିରୀକ୍ଷଣ ସେବା ସଂସ୍ଥାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଓଲେଗ୍ ମିତଭୋଲ୍ ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ କହିଥିଲେ, “ଆମେ ଏକ ବିଶେଷ ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣା ଦେଖୁଛେ । ଏପରି ପ୍ରାକୃତିକ ଦୁର୍ବିପାକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅବସ୍ଥାରୁ ପୂର୍ବ ସ୍ଥିତିକୁ ଫେରାଇ ନେବା ଅସମ୍ଭବ ।"<ref name="Perry">{{cite news|url=http://news.independent.co.uk/europe/article2614553.ece|title=Massive landslide destroys natural wonder of Russia's Valley of Geysers|last=Heintz|first=Jim|date=2007-06-05|accessdate=2007-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20070607190356/http://news.independent.co.uk/europe/article2614553.ece|archive-date=2007-06-07|publisher=[[The Independent|Independent]]|url-status=dead}}</ref> ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଷୟରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲା ।<ref>[https://whc.unesco.org/fr/actualites/347 Official site of the World Heritage Centre]</ref> "ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହରାଇଥିବାରୁ ମାନବ ସମାଜ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଅତି ଦୁଃଖଦାୟକ ଘଟଣା" ବୋଲି ବିଶ୍ୱ ବନ୍ୟଜୀବ କୋଷ (World Wildlife Fund)ର ପ୍ରବକ୍ତା ମତ ରଖିଥିଲେ ।<ref name="Perry" /> ଜୁନ୍ ୫ ତାରିଖରେ ଏକ ଉତ୍ତପ୍ତ ହ୍ରଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବାର ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/russia/article/0,,2095579,00.html|title=Mudslide fully changes terrain in Kamchatka’s Valley of Geysers|last=Harding|first=Luke|date=2007-06-05|work=|accessdate=2007-06-05|publisher=[[Guardian Unlimited]]|authorlink=|author2=}}</ref> ''ୱାଇଲ୍‍ଡ୍ ରଷିଆ (Wild Russia)'' ନାମକ ଏକ ବୃତ୍ତଚିତ୍ରର ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା । ତେଣୁ ଦୁର୍ଘଟଣାର ପୂର୍ବ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭିଡିଓ ଚିତ୍ର ଏହାର ନିର୍ମାତାମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଉପଲବ୍ଧ ଥିଲା । ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ଘଟିଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ କେତେ ସ୍ଥାୟୀ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇ ପାରିନାହିଁ । ଆକଳନ କରାଯାଇଥିବା କ୍ଷତିରୁ ଏହା କମ୍ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ୨୦୦୭ ମସିହା ଜୁନ୍ ୯ ତାରିଖ ବେଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ଜଳ ସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଇ ଯାଇଥିବାରୁ କିଛି ଭୂତଳ ଓ ଜଳମଗ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଦେଖାଗଲା । ''ଭେଲିକାନ୍'' ମହୋଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଏହି କାଦୁଅ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ବୁଡ଼ି ଯାଇନାହିଁ ଏବଂ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ରହିଛି ।<ref>{{cite news|url=http://www.shpilenok.com/new/index.htm|title=June 2007 Special release – The Natural Disaster at the Valley of the Geysers|last=Shpilenok|first=Igor|date=2007-06-09|accessdate=2007-06-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070513081534/http://www.shpilenok.com/new/index.htm|archivedate=2007-05-13|url-status=dead}}</ref> == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ଋଷିଆ]] * [[ଟ୍ରାନ୍ସ-ସାଇବେରୀୟ ରେଳମାର୍ଗ]] * [[ସାୟନ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ]] * [[ତପ୍ତପାଣି]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଆହୁରି ପଢ଼ିପାରିବେ == * {{cite book|url=http://www.kscnet.ru/ivs/publication/ustinova/index.html|title=Камчатские гейзеры / Geysers of Kamchatka|last=Устинова|first=Т. И.|publisher=State Publisher of Geography Literature|year=1955|location=[[Moscow]]|pages=119 pp|language=Russian|access-date=2020-11-04|archive-date=2020-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200701062301/http://www.kscnet.ru/ivs/publication/ustinova/index.html|url-status=dead}} ([https://translate.google.com/translate?u=http%3A%2F%2Fwww.kscnet.ru%2Fivs%2Fpublication%2Fustinova%2F&langpair=ru%7Cen&hl=en&safe=off&ie=UTF-8&oe=UTF-8&prev=%2Flanguage_tools Google translation]) * Diana Gealdhill, 'Kamchatka', Odyssey Books, 2007. == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ == {{Commons category|Valley of Geysers}} * [http://earthobservatory.nasa.gov/NaturalHazards/shownh.php3?img_id=14313 Landslide buries Valley of the Geysers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071025085705/http://earthobservatory.nasa.gov/NaturalHazards/shownh.php3?img_id=14313 |date=2007-10-25 }} at [[NASA Earth Observatory]] * [http://bbs.keyhole.com/ubb/ubbthreads.php?ubb=showflat&Number=1186578#Post1186578 Google Earth model of the Valley of Geysers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813054506/http://bbs.keyhole.com/ubb/ubbthreads.php?ubb=showflat&Number=1186578#Post1186578 |date=2011-08-13 }} – photos, movies, maps, schemes, landslide animation * {{Cite web|title=Valley Of Geysers, Kamchatka|url=http://valleyofgeysers.com/|website=valleyofgeysers.com|access-date=2020-11-04|archive-date=2020-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201105231923/http://valleyofgeysers.com/|url-status=dead}} === ଋଷୀୟ ଭାଷାରେ === * [https://web.archive.org/web/20070703153207/http://spanishflyer.livejournal.com/7519.html Map of the Valley of Geysers and scheme of the landslide and the landslide-dammed lake] With English translation.<!--seems to be blog entry, but intellectual and very interesting one--> * [http://www.kronoki.ru/territory/reserve/unique/1 Description of the Valley of Geysers on the Official website of Kronotsky Nature Reserve] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180429164644/http://kronoki.ru/territory/reserve/unique/1 |date=2018-04-29 }} === ଋଷୀୟ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ === * [http://www.kscnet.ru/ivs/expeditions/2007/Geyser_Valley-06-2007/Geyser_Valley-06.htm Valley of Geysers – what actually happened], Leonov and Leonov, Institute of Volcanology and Seismology, Far Eastern Branch of the Russian Academy of Sciences, 10 June 2007 [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭୂଗୋଳ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଋଷିଆ]] pb96ccj157kv7vfxyntfeme6tqy8z2o 0 76056 606592 554822 2026-09-23T21:39:33Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606592 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Arnab Goswami}} {{Infobox person | name = ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ | image = Arnab Goswami Times Now.jpg | caption = ୨୦୧୧ରେ ଅର୍ଣ୍ଣବ | birth_name = ଅର୍ଣ୍ଣବ ରଞ୍ଜନ ଗୋସ୍ୱାମୀ<ref>{{cite web|url=https://pbs-h2.twimg.com/media/C3a9MtMWEAE6hB5.jpg|title=Arnab's full signed letter.|last=Ranjan Goswami|first=Arnab|date=28 January 2017|website=Twitter (from handle of @swamy39)|access-date=|archive-date=16 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170416222945/https://pbs-h2.twimg.com/media/C3a9MtMWEAE6hB5.jpg|url-status=dead}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1973|3|7}} | birth_place = [[ଗୌହାଟି]], [[ଆସାମ]], [[ଭାରତ]] | education = ହିନ୍ଦୁ କଲେଜ୍ (ସ୍ନାତକ)<br/>ସେଣ୍ଟ ଆଣ୍ଟୋନିସ୍ କଲେଜ୍, ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼୍ (ସ୍ନାତକୋତ୍ତେ) | occupation = {{unbulleted list |ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ, ଟାଇମ୍‌ସ୍ ନାଓ (୨୦୦୬–୨୦୧୬) |ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ, ରିପବ୍ଲିକ୍ ଟିଭି (୨୦୧୭–ଏବେଯାଏଁ)}} | years_active = ୧୯୯୫–ଏବେଯାଏଁ | organization = ରିପବ୍ଲିକ୍ ଟିଭି | notable_works = ''ଦ ନ୍ୟୁଜ୍ଆୱାର୍''<br />''ଫ୍ରାଙ୍କ୍‌ଲି ସ୍ପିକିଙ୍ଗ୍ ଉଇଥ୍ ଅର୍ଣ୍ଣବ'' <br /> ''ଦ ଡିବେଟ୍ ଉଇଥ୍ ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ''<br />''ନେସନ୍ ୱାଣ୍ଟସ୍ ଟୁ ନୋ'' | net_worth = | title = | spouse = ସମ୍ୟାବ୍ରତ ରାୟ ଗୋସ୍ୱାମୀ | children = ୧ | module = {{Listen |embed= yes |filename= Arnab Goswami voice sample in Hindi.ogg|title= Arnab Goswami's voice in Hindi|type= speech |description= ଭାରତର ତିନୋଟି ଅବସାନ ବିଷୟରେ ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ।}} }} '''ଅର୍ଣ୍ଣବ ରଞ୍ଜନ ଗୋସ୍ୱାମୀ''' (ଜନ୍ମ: ୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାମ୍ବାଦିକ ତଥା ସମ୍ବାଦ ପରିବେଷଣକାରୀ, ଯିଏ ରିପବ୍ଲିକ୍ ମିଡିଆ ନେଟୱାର୍କର ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ସମ୍ପାଦକ ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|last=Bureau|first=Adgully|title=Republic Media Network strengthens the top management team|url=https://www.adgully.com/republic-media-network-strengthens-the-top-management-team-82968.html|access-date=15 July 2020|website=adgully.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Jha|first=Lata|date=6 May 2019|title=Arnab Goswami buys back Republic Media shares from Asianet|url=https://www.livemint.com/industry/media/arnab-goswami-buys-back-republic-media-shares-from-asianet-1557146618503.html|access-date=14 August 2020|website=Livemint|language=en}}</ref> ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କ ରିପବ୍ଲିକ୍ ମିଡିଆ ନେଟୱାର୍କ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଇଟି ଚ୍ୟାନେଲର ମାଲିକାନା ଏବଂ ପରିଚାଳନା କରୁଛି, ଯଥା ଇଂରାଜୀରେ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଟିଭି ଏବଂ ହିନ୍ଦୀରେ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଭରତ । ରିପବ୍ଲିକ୍ ଟିଭି ପୂର୍ବରୁ ଗୋସ୍ୱାମୀ ୨୦୦୬ରୁ ୨୦୧୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଇମ୍‌ସ୍ ନାଓ ଏବଂ ଇଟି ନାଓର ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ତଥା ସମ୍ବାଦ ଉପସ୍ଥାପକ ଥିଲେ।<ref name="ft20152">[https://www.ft.com/content/5e68aa52-ea8e-11e4-a701-00144feab7de Lunch with the FT: Indian TV news anchor Arnab Goswami], ''Financial Times'', James Crabtree (1 May 2015)</ref><ref>[https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/media/times-network-accepts-arnab-goswamis-resignation/articleshow/55300412.cms Times Network accepts Arnab Goswami's resignation], The Economic Times (8 November 2016)</ref> ଏହାପୂର୍ବରୁ ସେ ଏନ୍‌ଡି ଟିଭି ଏବଂ ''ଦି ଟେଲିଗ୍ରାଫରେ'' ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଟାଇମ୍‌ସ୍ ନାଓରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ରାତି ୯ଟା ଆସୁଥିବା ତାଙ୍କ ବିତର୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ''ଦି ନ୍ୟୁଜ୍‌ଆୱାର୍'' ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଦେଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|author=Anuradha Raman|url=http://www.outlookindia.com/article/Wrecking-News/293690|title=Wrecking News|access-date=2020-11-05|archive-date=2018-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224203244/https://www.outlookindia.com/magazine/story/wrecking-news/293690|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|author=Hartosh Singh Bal|url=http://www.outlookindia.com/article/The-Arnab-Cast-Of-Characters/293692|title=The Arnab Cast of Characters|access-date=2020-11-05|archive-date=2018-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224203247/https://www.outlookindia.com/magazine/story/the-arnab-cast-of-characters/293692|url-status=dead}}</ref>&nbsp;ଫ୍ରାଙ୍କ୍‌ଲି ସ୍ପିକିଙ୍ଗ୍ ୱିଥ୍ ଅର୍ଣ୍ଣବ ନାମକ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦୂରଦର୍ଶନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମଧ୍ୟ ସେ ଉପସ୍ଥାପକ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Rahul-Gandhis-first-interview-Full-text/articleshow/29455665.cms|title=Rahul Gandhi's first interview: Full text – Times Of India|work=The Times of India|date=27 January 2014|accessdate=31 January 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2014/01/27/the-gandhi-goswami-smackdown/|title=The Gandhi-Goswami Smackdown – India Real Time – WSJ|work=The Wall Street Journal|date=27 January 2014|accessdate=31 January 2014}}</ref> ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୬ରେ, ଗୋସ୍ୱାମୀ ଟାଇମ୍‌ସ୍ ନାଓର ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ<ref name="indianexpress1">{{Cite web|last=Mohan|first=Kshitiz|title=Arnab Goswami's Republic TV To Launch On 6 May|url=http://businessworld.in/article/Arnab-Goswami-s-Republic-TV-To-Launch-On-6-May/05-05-2017-117680|website=BW Businessworld}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Arnab Goswami India's Inquister|url=http://www.openthemagazine.com/shorts/smallworld/arnab-goswami-india-s-inquisitor|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=12 October 2020|website=Open Magazine}}</ref> ଏବଂ ୨୦୧୭ ମଇରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ନ୍ୟୁଜ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଟିଭି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/current-affairs/arnab-goswami-s-republic-tv-launched-here-s-how-to-watch-it-live-on-phone-117050600230_1.html|title=Arnab Goswami's Republic TV launched; here's how to watch it live on phone|last1=Team|first1=BS Web|date=6 May 2017|newspaper=Business Standard, India.|accessdate=6 May 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/current-affairs/arnab-goswami-s-republic-first-indian-news-channel-to-air-live-on-hotstar-117050500303_1.html|title=Arnab Goswami's Republic first Indian news channel to air live on Hotstar|last1=Team|first1=BS Web|date=5 May 2017|newspaper=Business Standard, India.|accessdate=6 May 2017}}</ref> == ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ଗୋସ୍ୱାମୀ ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବରେ [[କଲିକତା|କୋଲକାତାରେ]] ''ଦି ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍'' ସହିତ ନିଜର ସାମ୍ବାଦିକତା ଜୀବନର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|last=Choudhary|first=Vidhi|date=1 November 2016|title=Arnab Goswami resigns from Times Now|url=https://www.livemint.com/Companies/8PGGgWneqWKhCkmNeVXQMO/Arnab-Goswami-said-to-have-resigned-from-Times-Now.html|access-date=7 August 2020|website=Livemint|language=en}}</ref> ମାତ୍ର ଏକ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ସମୟ ଭିତରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ଯାଇ ଏନ୍‌ଡି ଟିଭିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.firstpost.com/india/arnab-goswamis-last-day-at-times-now-anchor-wont-host-the-newshour-anymore-says-ceo-3111548.html|title=Arnab Goswami's last day at Times Now: Anchor won't host The Newshour anymore, says CEO which was for a stint less than a year|work=FirstPost|date=18 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newsgram.com/15-facts-arnab-goswami-and-republic-tv/|title=All about Arnab Goswami and his channel, Republic TV|date=9 January 2018|website=NewsGram|language=en-US|access-date=23 October 2019|archive-date=23 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191023095036/https://www.newsgram.com/15-facts-arnab-goswami-and-republic-tv/|url-status=dead}}</ref></ref><ref name="outlook2">{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?239453|title=The Soil Beckons|publisher=outlookindia.com|accessdate=4 August 2011|archive-date=24 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224203250/https://www.outlookindia.com/|url-status=dead}}</ref> ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଏନ୍‌ଡିଟିଭି ଛାଡ଼ି<ref>{{Cite web|last=hermesauto|date=2 November 2016|title=Arnab Goswami, loud news anchor of India's prime-time English debate show, quits|url=https://www.straitstimes.com/asia/south-asia/arnab-goswami-loud-news-anchor-of-indias-prime-time-english-debate-show-quits|access-date=7 August 2020|website=The Straits Times|language=en}}</ref> ନୂତନ ଭାବରେ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଥିବା ଟାଇମ୍‌ସ୍ ନ୍ୟୁଜ୍ ଚ୍ୟାନେଲରେ ଏହାର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.onthemedia.org/2008/dec/05/detailed-coverage/transcript/|title=Detailed Coverage: Transcriopt|work=On the Media.orgaccessdate=4 August 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120406080307/http://www.onthemedia.org/2008/dec/05/detailed-coverage/transcript/|archivedate=6 April 2012}}</ref> [[ଫାଇଲ:Arnab_Goswami_WikiConference.jpg|thumb| ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ୱିକି କନଫରେନ୍ସ ମୁମ୍ବାଇ, ଭାରତରେ ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ ।]] === ରିପବ୍ଲିକ୍ ଟିଭି === ଗୋସ୍ୱାମୀ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଟାଇମ୍‌ସ୍ ନାଓରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ୬ ମଇ ୨୦୧୭ରେ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଭାରତ ନାମକ ଏକ ଚେନାଲ୍‌ର ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://businessworld.in/article/Arnab-Goswami-s-Republic-TV-To-Launch-On-6-May/05-05-2017-117680/|title=Arnab Goswami's Republic TV Launch|date=|website=|access-date=|archive-date=2019-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419054547/http://www.businessworld.in/article/Arnab-Goswami-s-Republic-TV-To-Launch-On-6-May/05-05-2017-117680/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.business-standard.com/article/companies/arnab-goswami-s-republic-tv-goes-live-today-but-why-so-much-over-it-117050600114_1.html|title=What's the fuss about Arnab Goswami's Republic TV, which went live today?|publisher=Business Standard, India.|accessdate=6 May 2017}}</ref> ମଇ ୨୦୧୯ରେ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଏହି ଟିଭିର ଅଧିକାଂଶ ସେୟାର୍ କିଣିନେଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏହି ଚେନାଲ୍‌ର ୮୨ ପ୍ରତିଶତ ଅଂଶୀଦାର ଅଛି ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/arnab-goswami-personally-owns-over-82-pc-of-republic-tv-co-says-clearing-air-around-ownership/1738591|title=Arnab Goswami personally owns over 82 pc of Republic TV: Co says, clearing air around ownership|website=outlookindia.com/|access-date=2020-11-05|archive-date=2020-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201006122756/https://www.outlookindia.com/newsscroll/arnab-goswami-personally-owns-over-82-pc-of-republic-tv-co-says-clearing-air-around-ownership/1738591|url-status=dead}}</ref> ଏହି ଟିଭିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରଠାରୁ କ୍ରମାଗତ ୧୦୦ ସପ୍ତାହ ଧରି [[ଭାରତ|ଭାରତରେ]] ସର୍ବାଧିକ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଇଂରାଜୀ ନ୍ୟୁଜ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଥିଲା ।<ref name="financialexpress05062019">[https://www.financialexpress.com/market/arnab-goswami-buys-back-shares-from-asianet-republic-tv-now-valued-at-this-much/1569639/ Arnab Goswami buys back shares from Asianet; Republic TV now valued at this much], The Financial Express (6 May 2019)</ref> ଏହି ସଫଳତାର ଶ୍ରେୟ ଅର୍ଣ୍ଣବଙ୍କ ପାଇଁ ମିଳିଥିବା କଥା କେତେକ ମତ ଦିଅନ୍ତି ।<ref>{{Cite journal|last=Panwar|first=Tapish|last2=Khan|first2=Kalim|year=2019|title=Ingredient Branding as a Branding Strategy for News Channels in India|url=https://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=bth&AN=138805049&site=eds-live|journal=International Journal of Business Insights & Transformation|volume=12|issue=2|pages=8–15}}</ref> === ରଚିତ ପୁସ୍ତକ === ୨୦୦୨ ମସିହାରେ, ଗୋସ୍ୱାମୀ ଏକ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହର ଶୀର୍ଷକ ଥିଲା ''କମାଟିଂ ଟେରରିଜିମ୍: ଦ ଲିଗାଲ୍ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ'' ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ojbcLPW95YsC|title=Combating Terrorism: The Legal Challenge|last=Goswami|first=Arnab|date=1 January 2002|publisher=Har-Anand Publications Pvt. Limited|isbn=9788124108512|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=The truth about POTO|url=https://frontline.thehindu.com/static/html/fl1825/18250970.htm|access-date=22 December 2019|website=The Hindu|archive-date=22 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191222145454/https://frontline.thehindu.com/static/html/fl1825/18250970.htm|url-status=dead}}</ref> == ବିବାଦ ଏବଂ ସମାଲୋଚନା == === ଆତ୍ମହତ୍ୟା ମାମଲା === ୨୦୧୮ ମସିହା ଅନଭୟ ନାଏକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୦ରେ ଧାରା ୩୦୬ ଏବଂ [[ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା, ୧୮୬୦|ଆଇପିସିର]] ଧାରା ୩୪ [[ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା, ୧୮୬୦|ଅନୁଯାୟୀ]] ମୁମ୍ବାଇ ପୋଲିସ ଗିରଫ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=https://zeenews.india.com/india/republic-tv-editor-in-chief-arnab-goswami-arrested-by-mumbai-police-2322333.html|title=Republic TV Editor-in-Chief Arnab Goswami arrested in 2018 suicide case|date=4 November 2020|work=Zee News|access-date=4 November 2020|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/republic-tv-editor-arnab-goswami-arrested-by-mumbai-police-in-2018-abetment-to-suicide-case-3040157.html|title=Republic TV Editor Arnab Goswami Arrested by Mumbai Police in 2018 Abetment to Suicide Case|date=4 November 2020|work=News18|access-date=4 November 2020|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.huffingtonpost.in/entry/republic-tv-chief-arnab-goswami-arrested-by-maharashtra-police_in_5fa21f15c5b6128c6b5dcddc|title=Republic TV Chief Arnab Goswami Arrested; Top BJP Ministers Cry Foul|date=4 November 2020|work=HuffPost India|access-date=4 November 2020|language=en}}</ref> ନାଏକ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ନୋଟ୍‌ରେ ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସମେତ ତିନିଜଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଦେୟ ପ୍ରଦାନ ନକରିବାରୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଶେଷ ହେବାର କାରଣ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/india/this-is-the-2018-suicide-abetment-case-behind-arnab-goswamis-arrest/537007/|title=This is the 2018 suicide abetment case behind Arnab Goswami's arrest|last=Dutta|first=Amrita Nayak|date=4 November 2020|work=ThePrint|access-date=4 November 2020}}</ref> == ସମ୍ମାନ == ଗୋସ୍ୱାମୀ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ଟିଭି ସାମ୍ବାଦିକତାରେ ଉତ୍କର୍ଷତା ପାଇଁ ରାନନାଥ ଗୋଏଙ୍କ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://rngfoundation.com/awards/pastawards/2008.html|title=Rng Past Awards|website=rngfoundation.com|access-date=11 December 2019}}</ref> ୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ, ସେ ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ ନ୍ୟୁଜ୍ ବ୍ରୋଡକାଷ୍ଟିଂ ଫେଡେରେଶନର ସଭାପତି ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହାକି ପ୍ରାୟ ୭୮ଟି ଚ୍ୟାନେଲର ଏକ ନୂତନ ଗଠିତ ଫେଡେରେସନ୍ ।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/news-broadcasters-federation-elects-arnab-goswami-as-governing-board-president/article30238835.ece|title=News Broadcasters Federation elects Arnab Goswami as governing board president|date=8 December 2019|work=The Hindu|access-date=29 December 2019|others=PTI|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.newslaundry.com/2019/07/31/no-republic-tv-led-news-broadcasters-federation-is-not-fighting-lutyens-media|title=No, Republic TV-led News Broadcasters Federation is not fighting 'Lutyens Media'|last=Seshu|first=Geeta|date=31 July 2019|work=Newslaundry|access-date=9 January 2020}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର|2}} == ବାହାର == {{Commons category|Arnab Goswami|ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ}} {{Wikiquote}} * [http://www.caravanmagazine.in/reportage/fast-and-furious?page=0,10 କାରଭାନ୍ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ।] * [http://www.business-standard.com/article/beyond-business/arnab-goswami-ekta-kapoor-of-tv-news-114022100939_1.html ବ୍ୟବସାୟ ମାନଙ୍କରେ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ।] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:Articles with hAudio microformats]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସାମ୍ବାଦିକ]] 1cl102rpv1avrqh9x7sdvqy8m4l33s7 0 76199 606706 539564 2026-09-24T00:24:07Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606706 wikitext text/x-wiki {{short description|ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନର ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଖଣି}} {{ଛୋଟ|Door to Hell}} {{Infobox oil field|name=ଦରୱାଜା ଗ୍ୟାସ ଗହ୍ୱର|image=Glow of Darvaza gas crater, Jähennem derwezesi, Door to Hell, Gates of Hell, Derweze, Turkmenistan.jpg|estimatedgiip=|estimatedstoiip=|currentproductiongas=|currentproductionoil=<!-- Not started -->|abandonment=୧୯୭୧|peakofproduction=|startofproduction=|discovery=୧୯୭୧|caption=ଦୂରରୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦରୱାଜା ଗ୍ୟାସ ଗହ୍ୱରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜ୍ୟୋତି|partners=|location_map=Turkmenistan|operators=|offonshore=onshore|locblock=|country=ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନ|region=ଦେରୱେଜେ, ଅହାଲ୍ ପ୍ରାନ୍ତ|coordinates_ref=|coordinates={{coord|40.2525|58.4396|format=dms|type:landmark_region:TM|display=inline,title}}|location_map_text=|location_map_width=300|producingformations=}} '''ଦରୱାଜା ଗ୍ୟାସ ଗହ୍ୱର''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''Darvaza gas crater''', ତୁର୍କମେନୀ ଭାଷାରେ '''Garagum ýalkymy'''),<ref>{{Cite news|url=http://www.sbs.com.au/topics/science/earth/article/2016/06/24/turkmenistans-door-hell-has-been-burning-45-years|title=Turkmenistan’s 'door to hell' has been burning for 45 years|last=Soldani|first=Bianca|date=2016-06-24|work=|newspaper=Topics|access-date=2017-01-27|language=en|via=|archive-date=2017-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202103558/http://www.sbs.com.au/topics/science/earth/article/2016/06/24/turkmenistans-door-hell-has-been-burning-45-years|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.smithsonianmag.com/travel/giant-hole-ground-has-been-fire-more-40-years-180951247/|title=This Hellish Desert Pit Has Been On Fire for More Than 40 Years|last=Geiling|first=Natasha|date=2014-05-20|work=|newspaper=Smithsonian|access-date=2017-01-27|language=en|via=}}</ref><ref name="BI">{{Cite news|url=http://uk.businessinsider.com/turkmenistan-darvaza-gas-crater-the-door-to-hell-photos-2017-1?r=US&IR=T|title=I traveled to the middle of the desert to see 'The Door To Hell'|last=Davies|first=Elliott|date=2017-01-26|newspaper=Business Insider|access-date=2017-01-28|language=en|via=|archive-date=2018-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180912165749/http://uk.businessinsider.com/turkmenistan-darvaza-gas-crater-the-door-to-hell-photos-2017-1?r=US&IR=T|url-status=dead}}</ref> ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନ ଦେଶର ଦେରୱେଜେରେସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଖଣି ବା ପଡ଼ିଆ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.vice.com/en_uk/read/turkmenistan-has-its-very-own-gate-to-hell|title=Turkmenistan Has Its Very Own 'Gate to Hell'|last=Bland|first=Stephen|date=2014-04-08|website=Vice.com|publisher=|language=en-us|access-date=2017-01-28}}</ref> ଏହି ସ୍ଥାନଟି '''ନର୍କକୁ ଦ୍ୱାର''' ('''Door to Hell''' ବା '''Gates of Hell''') ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ମିଥେନ୍ ଗ୍ୟାସର ବ୍ୟାପ୍ତି ଅଟକାଇବା ପାଇଁ ସୋଭିଏତ ଭୂବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣିଶୁଣି ଏହି ଗ୍ୟାସ ଗହ୍ୱରରେ ଅଗ୍ନି ସଂଯୁକ୍ତ କରିଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/reel/video/p08vxl52/how-the-soviets-accidentally-discovered-the-gates-of-hell-|title=How the Soviets accidentally discovered the 'Gates of Hell'|publisher=BBC|date=2020-10-23|accessdate=2020-10-23}}</ref> ୧୯୭୧ ମସିହାରୁ ଏହି ଗ୍ୟାସୀୟ ଗହ୍ୱର ବା ପଡ଼ିଆ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଆସିଛି । ଏହି ଗ୍ୟାସୀୟ ଗହ୍ୱରର ସର୍ବମୋଟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୫୩୫୦ ବର୍ଗ ମିଟର । ଏହାର ବ୍ୟାସ ପ୍ରାୟ ୬୯ ମିଟର ଓ ଗଭୀରତା ପ୍ରାୟ ୩୦ ମିଟର ।<ref name="NatGeo">{{cite web|url=http://news.nationalgeographic.com/news/energy/2014/07/140716-door-to-hell-darvaza-crater-george-kourounis-expedition/|title=Q&A: The First-Ever Expedition to Turkmenistan's 'Door to Hell'|date=2014-07-14|website=news.nationalgeographic.com|first=Christina|last=Nunez|publisher=National Geographic|access-date=2017-01-28}}</ref> ଏହି ଗ୍ୟାସୀୟ ଗହ୍ୱର ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ତୁର୍କମେନୀ ସରକାର ଆଶା କରନ୍ତି ।<ref name="CTV News">{{cite news|url=http://www.ctvnews.ca/sci-tech/turkmenistan-hopes-door-to-hell-will-boost-tourism-1.1880647|title=Turkmenistan hopes 'Door to Hell' will boost tourism|last=|first=|date=2014-06-22|work=CTVnews.ca|access-date=2017-01-28|publisher=Relaxnews|agency=Agence France-Presse}}</ref> ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ମରୁ କ୍ୟାମ୍ପିଂ ପାଇଁ ଲୋକପ୍ରିୟ । == ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ == ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଆଶ୍‍ଗବାତରୁ ପ୍ରାୟ ୨୬୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ କାରାକୁମ ମରୁଭୂମି ମଧ୍ୟରେ ଦେରୱେଜେ (ବା ଦରୱାଜା) ନାମକ ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ଏହି ଗ୍ୟାସୀୟ ଗହ୍ୱର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଗ୍ୟାସୀୟ ଖଣି ପୃଥିବୀର ବୃହତ୍ତମ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଖଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣା । ପ୍ରାୟ ୭୦ ମିଟର ବ୍ୟାସଯୁକ୍ତ ଗହ୍ୱରରେ ନିଆଁ ଝୁଲ, ଉତ୍ତପ୍ତ କର୍ଦ୍ଦମ ଓ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଦେଖି ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ଏହାକୁ "ନର୍କକୁ ଦ୍ୱାର" ବୋଲି ନାମିତ କରିଥିଲେ ।<ref name="dailytimes.com.pk2012">{{cite news|url=http://archives.dailytimes.com.pk/infotainment/14-Sep-2012/what-a-hell-hole|title=What a ‘hell hole’!|date=2012-09-14|newspaper=Pakistan Daily Times|accessdate=2012-10-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140606231839/http://archives.dailytimes.com.pk/infotainment/14-Sep-2012/what-a-hell-hole|archivedate=2014-06-06|url-status=dead}}</ref> ଏହାର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୬୦ ମିଟର ଚଉଡ଼ା ଓ ୨୦ ମିଟର ଗଭୀର ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ।<ref name="Reuters">{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/2010/04/20/us-turkmenistan-crater-odd-idUSTRE63J4H120100420|title=Turkmen president wants to close "Hell's Gate"|last=Gurt|first=Marat|date=2010-04-20|work=Reuters|accessdate=2012-12-16|archive-date=2013-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130310142906/http://www.reuters.com/article/2010/04/20/us-turkmenistan-crater-odd-idUSTRE63J4H120100420|url-status=dead}}</ref> == ଇତିହାସ == [[ଫାଇଲ:Derweze-Surroundings.JPG|ବାଆଁ|thumb|ଆକାଶ ମାର୍ଗରୁ ଦରୱାଜା ଗ୍ୟାସ ଗହ୍ୱରର ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ । ଗହ୍ୱରରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରତାରେ ଲୋକେ ତମ୍ବୁ ପକାଇ ମରୁ କ୍ୟାମ୍ପିଂ କରିଥାନ୍ତି]] ତୁର୍କମେନୀ ଭୂବିଜ୍ଞାନୀ ଆନାତୋଲି ବୁଶ୍ମାକିନ୍‍ଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ସୋଭିଏତ ସଂଘର ଯନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।<ref name="CTV News" /> ଏହା ଏକ ବିରାଟ ବଡ଼ ତେଲ ଖଣି ଅଞ୍ଚଳ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମେ ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="Institute2010">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9ZhQAQAAIAAJ|title=Earth|last1=Press|first1=Frank|last2=Siever|first2=Raymond|date=January 2010|publisher=American Geological Institute|page=22|accessdate=10 October 2012}}</ref> ଯନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଗଚ୍ଛିତ ପ୍ରାକୃତିକ ତେଲର ପରିମାଣ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସର୍ବେକ୍ଷଣର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟରେ ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଭଣ୍ଡାର ବିଷୟ ଜଣା ପଡ଼ିଲା । ସର୍ବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଖନନ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନ ତମ୍ବୁ ଇତ୍ୟାଦି ସହିତ ମାଟି ଭିତରକୁ ଧସିଯାଇ ଗହ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜୀବନହାନି ଘଟିନଥିଲା ।<ref name="CTV News" /> ଗହ୍ୱରରୁ ବିଷାକ୍ତ ଗ୍ୟାସ ବାହାରି ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବ୍ୟାପିଯିବା ଆଶଙ୍କା କରି ଯନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏହି ଗହ୍ୱରରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଗ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବା ଉଚିତ ହେବ ବୋଲି ମନେ କଲେ । କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଗ୍ୟାସ ଜଳିଯିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ୧୯୭୧ ମସିହାରୁ ଏହି ଗହ୍ୱରର ଅଗ୍ନି ପ୍ରଶମିତ ହୋଇନାହିଁ ଏବଂ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଜଳୁଥିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି ।<ref name="CTV News" /> ଗହ୍ୱରର ପ୍ରଥମ କିଛି ବର୍ଷର ଇତିହାସ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ:<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2014/jul/18/-sp-door-to-hell-turkmenistan-in-pictures|title=Dropping in on Turkmenistan's 'door to hell' – in pictures|last=Shearlaw|first=Maeve|date=2014-07-18|work=The Guardian|accessdate=2017-04-29}}</ref> କିଛି ସ୍ଥାନୀୟ ଭୂବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ୧୯୬୦ରୁ ମାଟି ଧସି ଗହ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଓ ୧୯୮୦ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଥିରେ ଅଗ୍ନି ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇନଥିବାର ଅନୁମାନ କରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣାର ବିବରଣୀ ରହିଥିବା ତୁର୍କମେନୀ କିମ୍ବା ସୋଭିଏତ ଅଭିଲେଖ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ ।<ref name="NatGeo" /><ref name="BI" /> ୨୦୧୦ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ମାସରେ ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଗୁର୍ବାଙ୍ଗୁଲି ବେର୍ଦିମୋହମେଦୋ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଓ ଏହି ଗହ୍ୱରକୁ ପୋତି ଦେବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଏହି ଗହ୍ୱର ରହିଥିବା କାରାକୁମ ମରୁଭୂମିର ଅଂଶକୁ ସେ ସଂରକ୍ଷିତ ପ୍ରାକୃତିକ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ଘୋଷଣା କଲେ ।<ref name="CTV News" /> ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସେ ଏକ ଟେଲିଭିଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଦେଖା ଦେଇଥିଲେ ଓ ଗହ୍ୱର ଚାରିପଟେ କୁଣ୍ଡଳାକାର ପଥରେ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇ ନିଜ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ପର୍କିତ ଗୁଜବକୁ ମିଛ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲେ ।<ref name="ABC">{{cite news|url=https://www.abc.net.au/news/2019-08-07/turkmenistan-president-rally-car-hells-gate-dispel-death-rumours/11392246|title=Turkmenistan's leader does doughnuts next to flaming crater to prove he's not dead|date=2019-08-07|access-date=2019-08-08|publisher=ABC News}}</ref> ନ୍ୟାସନାଲ ଜିଓଗ୍ରାଫିକ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍‍ର ''ଡାଇ ଟ୍ରାଇଂ (Die Trying)'' ନାମକ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଦରୱାଜା ଗହ୍ୱର ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୪ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୬ ତାରିଖରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ "କ୍ରେଟର୍ ଅଫ୍ ଫାୟାର୍ (Crater of Fire)" ଅଧ୍ୟାୟରେ ଜର୍ଜ୍ କୌରୌନିସ୍ ଏହି ଗହ୍ୱର ମଧ୍ୟକୁ ଯାଇ ସେଥିରୁ କିଛି ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ ।<ref name="National Geographic">{{cite magazine|author=Christina Nunez|date=2014-07-16|title=Q&A: The First-Ever Expedition to Turkmenistan's "Door to Hell"|url=http://news.nationalgeographic.com/news/energy/2014/07/140716-door-to-hell-darvaza-crater-george-kourounis-expedition/|magazine=National Geographic|access-date=2017-01-28}}</ref> ୨୦୧୪ ମସିହାର ଗୋଡଜିଲା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ବିଜ୍ଞାପନରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗହ୍ୱରର ଏକ ଚିତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା । ଯଦିଓ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ “ନର୍କକୁ ଦ୍ୱାର” ନାମକରଣ ଓ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗହ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ କାଳ୍ପନିକ କୌତୁହଳ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଏହି ଗହ୍ୱରକୁ ଭୌଗୋଳିକ ବା ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏକ ସଂଯୋଗ ମାତ୍ର ଭାବେ ବିବେଚିତ କରାଯାଏ ଓ ତେଣୁ ଏହା ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରିନଥାଏ । ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠର ଠିକ୍ ତଳେ ରହିଥିବା ଏକ ଗ୍ୟାସୀୟ ଗହ୍ୱର ଯୋଗୁଁ ମାଟି ଧସିଯିବା ଓ ଅତି ମନ୍ଥର ହାରରେ ନିଷ୍କାସିତ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗୁଁ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ଅନ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ କାରଣରୁ ବାଧା ପ୍ରାପ୍ତ ନ ହୋଇ ଗହ୍ୱରର ନିଆଁ ଜଳୁଥିବା ଏହି ଗହ୍ୱର ପଛର ବୈଜ୍ଞାନିକ ବର୍ଣ୍ଣନା । ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଖପାଖରେ ଏପରି ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠର ଫାଟରୁ ଗ୍ୟାସ ନିଷ୍କାସିତ ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ମରୁଭୂମିର ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ଯୋଗୁଁ ତାହା ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ଦରୱାଜା ଗହ୍ୱର ପରି ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ନାହିଁ । ଦରୱାଜା ପରି ବିଶ୍ୱରେ ଅନେକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗ୍ୟାସୀୟ ଗହ୍ୱର ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । == ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଉତ୍ତୋଳନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିକାଶ == ୨୦୧୦ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ୍ ମାସରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବେର୍ଦିମୋହମଦୋଙ୍କ ପରିଦର୍ଶନ ସମୟରେ ସେ ଏହି ଗହ୍ୱରର ପ୍ରଭାବକୁ ସୀମିତ କରି ଏଠାରୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଜାଳେଣୀ ଗ୍ୟାସ ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ଓ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକ ଗ୍ୟାସ ଖଣିରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ।<ref name="Reuters" /> ସେ ସମୟରେ ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନ ନିଜର ପ୍ରୀକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ [[ପାକିସ୍ତାନ]], [[ଚୀନ]], [[ଭାରତ]], [[ଇରାନ]], [[ଋଷ]] ଓ ପଶ୍ଚିମ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶଙ୍କୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଇବାର ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା । ସେ ସମୟରୁ ବିକଶିତ ହୋଇ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନର ଗ୍ୟାସ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ୨୨୫୦୦ କୋଟି ଘନ ମିଟର ହେବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="Reuters" /> {{wide image|Darvasa gas crater panorama.jpg|1000px|୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ନର୍କକୁ ରାସ୍ତା ଗହ୍ୱରର ଏକ ପାନୋରାମା ଦୃଶ୍ୟ}} == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[କେଲିମୁଟୁ]] * [[ମିଖାଇଲ ଗୋର୍ବାଚୋଭ]] * [[ଚେକ୍ ଗଣରାଜ୍ୟ]] * [[ଲିଓନେଲ ବୁଷ୍ଟର କ୍ରାବ]] * [[ଭାଲେଣ୍ଟିନା ତେରେସ୍କୋଭା]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ == {{commons category|Derweze gas fire}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥାନ]] ix83piyyclb9ylju7fc4phicxau5o8j 0 76249 606814 596315 2026-09-24T03:36:41Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606814 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ ଗୁମ୍ଫା | native_name = | native_name_lang = | nickname = | settlement_type = | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = Nepal | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ଉପର ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ, [[ନେପାଳ]] ଯେଉଁଠାରେ ଆକାଶ ଗୁମ୍ଫାମାନ ଅବସ୍ଥିତ | coordinates = {{coord|28|55|48|N|83|54|36|E|display=inline}} }} '''ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ ଗୁମ୍ଫା''' ବା '''ନେପାଳର ଆକାଶ ଗୁମ୍ଫା''' (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ '''Mustang Caves''' ବା '''Sky Caves of Nepal''') [[ନେପାଳ|ନେପାଳର]] ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲାରେସ୍ଥିତ ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦୦ଟି କୃତ୍ରିମ ଗୁମ୍ଫାର ସମାହାରକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏକ ପାହାଡ଼ର ଉପତ୍ୟକାରେ ପଥର ଚଟାଣକୁ ଖୋଳି ଏଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="NatGeo-Finkel1">{{cite web|last=Finkel|first=Michael|title=Sky Caves of Nepal|url=http://ngm.nationalgeographic.com/2012/10/mustang-caves/finkel-text|newspaper=National Geographic|accessdate=27 August 2013|archive-date=12 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130612173909/http://ngm.nationalgeographic.com/2012/10/mustang-caves/finkel-text|url-status=dead}}</ref> ଅନେକ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ଓ ଗବେଷକ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରି ଏଠାରୁ ୨୦୦୦-୩୦୦୦ ବର୍ଷ ପ୍ରାଚୀନ ସଂରକ୍ଷିତ ମାନବ ଅବଶେଷ ଉଦ୍ଧାର କରିଛନ୍ତି ।<ref name="BBC2013-05-08">{{cite news|url=http://www.bbc.com/travel/story/20130501-the-ancient-mysteries-of-mustangs-caves|title=The ancient mysteries of Mustang's caves|author=BBC|accessdate=29 December 2016|publisher=BBC}}</ref> ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏଠାରେ ହୋଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଦ୍ୱାଦଶରୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ କାଳର ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ବୌଦ୍ଧ ଚିତ୍ର, ମୂର୍ତ୍ତି, ପାଣ୍ଡୁଲିପି ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇପାରିଛି ।<ref name="REU2007-03-05">{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/uk-nepal-idUKB50593420070503|title=Explorers find ancient caves and paintings in Nepal|last=Sharma|first=Gopal|accessdate=3 January 2017|publisher=Reuters|archive-date=4 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170104000341/http://uk.reuters.com/article/uk-nepal-idUKB50593420070503|url-status=dead}}</ref><ref name="G2007-04-05">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2007/may/04/nepal|title=Shepherd leads experts to ancient Buddha cave paintings|last=Rahman|first=Maseeh|newspaper=The Guardian|accessdate=3 January 2017}}</ref> ଉପର ମୁସ୍ତାଙ୍ଗରେ କାଳୀ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀର ଏକ ଗଭୀର ଉପତ୍ୟକାରେ ଏହି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ଖୋଦିତ । ଏହି ଗୁମ୍ଫାମାନଙ୍କର ନିର୍ମାତା ବା ଗୁମ୍ଫା ନିର୍ମାଣର କାରଣ ଏଯାବତ ଗବେଷକମାନଙ୍କୁ ଜଣା ପଡ଼ିନାହିଁ । ୧୯୯୬ ମସିହାରୁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ୟୁନେସ୍କୋ (UNESCO) ନିଜର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବା ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ସ୍ଥାନର ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛି ।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/841/|title=Cave architecture of Muktinath Valley of Mustang|first=|last=|website=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ଇତିହାସ == {{multiple image|align=right|direction=horizontal|header=ଆକାଶ ଗୁମ୍ଫା|header_align=center|image1=Caves of Chaile chhuksang VDC, Mustang. !% to 16th Century.jpg|width1=185|caption1=ଛୁସାଙ୍ଗ ଆକାଶ ଗୁମ୍ଫା|image2=Chyosyor cave at Lomangthang, Upper Mustang.jpg|width2=220|caption2=ଲୋମାନ୍ଥାଙ୍ଗର ଛୋସେର ଗ୍ରାମର ଆକାଶ ଗୁମ୍ଫା}} ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୂର୍ବେ ଉତ୍ତର [[ନେପାଳ|ନେପାଳର]] ଲୋ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା ଯାହାର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ଲୋମାନ୍ଥାଙ୍ଗ । ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ବେଳକୁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ନେପାଳରେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଲା । ୧୯୯୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପର ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ ଏକ ଅଣସାମରିକ ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ଥଳ ଥିଲା । ପାରମ୍ପରିକ ତିବ୍ବତୀୟ ଭାଷାଭାଷୀ ଏଠାକାର ଅଧିବାସୀ ବାହ୍ୟ ଜଗତର ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହି ନିଜର ସଂସ୍କୃତି ଓ ଜୀବନ ଶୈଳୀକୁ ବହୁ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂରକ୍ଷିତ କରି ରଖିଥିଲେ ।<ref name="CVN2017-01-03">{{cite news|url=http://www.amusingplanet.com/2016/03/the-mysterious-caves-of-mustang-nepal.html|title=The mysterious caves of Mustang, Nepal|author=Kaushik|accessdate=29 December 2016|publisher=Amusing Planet}}</ref> ୨୦୦୮ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୭ ତାରିଖ ଦିନ ଏକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ହେବା ପରେ [[ନେପାଳ ସରକାର|ନେପାଳ ସରକାରଙ୍କ]] ଆଦେଶାନୁସାରେ ଏଠାରେ ରାଜକୀୟ ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟିଲା ।<ref name="AP2016-07-03">{{cite news|url=http://news.xinhuanet.com/english/2008-10/08/content_10167598.htm|title=Nepali deputy PM asks district "king" to step down|author=Xinhua News Agency|accessdate=3 January 2017|publisher=China View News|archive-date=9 June 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090609135318/http://news.xinhuanet.com/english/2008-10/08/content_10167598.htm|url-status=dead}}</ref> == ମାନବ ଅବଶେଷ == ୧୯୯୦ ଦଶନ୍ଧିର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ କୋଲୋନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ନେପାଳର କିଛି ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ଏହି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକର ପରୀକ୍ଷଣ କରି ସେଥିରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଅନେକ ସଂରକ୍ଷିତ ମାନବ କଙ୍କାଳ (ମମୀକୃତ ମାନବ ଅବଶେଷ) ପାଇଥିଲେ ।<ref name="BBC2013-05-08" /> ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ପର୍ବତାରୋହୀ ଓ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତମାନଙ୍କ ଆଉ ଏକ ଦଳ ସାମଜୋଙ୍ଗ ନିକଟରୁ ଦୁଇଟି ବିରାଟ ଗୁମ୍ଫା ଓ ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଆଉ ୨୭ଟି ମାନବ ଅବଶେଷ ଖୋଜି ପାଇଥିଲେ । ଏହି ସବୁ ଅବଶେଷ ପ୍ରାୟ ୩ୟରୁ ୮ମ ଶତାବ୍ଦୀ ସମୟର ଯେତେବେଳକୁ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ମୁସ୍ତାଙ୍ଗରେ ପହଞ୍ଚି ନଥିଲା । ଏହି ସବୁ ହାଡ଼ରେ କଟା ଦାଗ ରହିଥିଲା । ତିବ୍ବତୀୟ ବୋନ ଧର୍ମ ବା ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ ବା ମିଳିତ ପ୍ରଥାନୁଯାୟୀ ଆକାଶ ସମାଧିର ପ୍ରଥା ଯୋଗୁଁ ଏପରି ସମାଧି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁମାନ କରନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ମୁସ୍ତାଙ୍ଗରେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ ସେମାନଙ୍କ ମୃତ ଶରୀରକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିଦିଆଯାଏ ଯେପରିକି ଶାଗୁଣାମାନେ ସହଜରେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଇନେବେ । ମୁସ୍ତାଙ୍ଗର ଜୋମସୋମ ବିମାନବନ୍ଦରରୁ ଚାଲି ବାହାରିଲେ ୧୫ ମିନିଟ୍ ଦୂରରେ ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ ଇକୋ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଗୁମ୍ଫାମାନଙ୍କରୁ ସଂଗୃହୀତ ଅନେକ ହାଡ଼, ମାଳି ଓ ଗଳା ହାର ଇତ୍ୟାଦି ରଖାଯାଇଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.visitnepal.com/travelers_guide/museums.htm|title=ABC Travel Guide: Museums of Nepal|access-date=2020-11-16|archive-date=2024-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20241208012535/http://www.visitnepal.com/travelers_guide/museums.htm|url-status=dead}}</ref> == ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ == ୨୦୦୭ ମସିହାରେ [[ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]], [[ଇଟାଲୀ|ଇଟାଲି]] ଓ ନେପାଳର ବିଭିନ୍ନ ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀ ଲୋମାନ୍ଥାଙ୍ଗ ନିକଟସ୍ଥ ଗୁମ୍ଫାମାନଙ୍କରୁ ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ କାଳର ଅନେକ ବୌଦ୍ଧ ଚିତ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଲିପି, ମୃତ୍ତିକା ପାତ୍ରର ଅବଶେଷ ଓ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ବସ୍ତୁର ସନ୍ଧାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref name="REU2007-03-05" /> ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ୬୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ମାନବ କଙ୍କାଳ, କିଛି ଚିତ୍ର ଓ ବୋନ-ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର କିଛି ଲେଖା ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା ।<ref name="NG2009-17-11">{{cite news|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/11/091117-shangri-la-secrets-tibet-treasures-caves.html|title="Shangri-La" caves yield treasures, skeletons|last=Owen|first=James|newspaper=National Geographic|accessdate=3 January 2017|archive-date=19 November 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091119111757/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/11/091117-shangri-la-secrets-tibet-treasures-caves.html|url-status=dead}}</ref> == ବ୍ୟବହାର == ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ମତରେ ଉପର ମୁସ୍ତାଙ୍ଗର ଗୁମ୍ଫାମାନ ୩ଟି ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧୦୦୦ ସମୟରୁ ଏହି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧିସ୍ଥଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ ଘଟିଯାଇଥିବାରୁ ଲୋକେ ଏଠାରେ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ପାଇଁ ଲୁଚି ରହୁଥିଲେ । ୧୪୦୦ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଏହି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ଧ୍ୟାନ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ତଥା ସାମରିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଗଚ୍ଛିତ ରଖିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ == * [http://ngm.nationalgeographic.com/2012/10/mustang-caves/richards-photography Photos of Mustang Caves by National Geographic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171231092445/http://ngm.nationalgeographic.com/2012/10/mustang-caves/richards-photography |date=2017-12-31 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=B_C9ywns3Co Cave People of the Himalaya – National Geographic Documentary] * [https://www.youtube.com/watch?v=WMTZBw1SISA Sky Caves of Nepal – Nat Geo] * [https://www.youtube.com/watch?v=BaoZYfBDvXo&t=2731s Lost Caves of Mustang – Ancient Tibet] * [https://web.archive.org/web/20110304165824/http://news.nationalgeographic.com/news/2011/03/110301-himalayas-caves-defleshed-skeletons-science-nepal-mustang New Death Ritual Found by National Geographic] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ]] g0l1gejkcn3ej5dtxcbg35g0ug7uyoh 0 76635 606769 554852 2026-09-24T01:47:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606769 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bak kut teh}} {{Infobox food|name=ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ|image=Bakutteh.jpg|image_size=230px|caption=ଚୀନାମାଟି ପାତ୍ରରେ ବଢ଼ାଯାଇଥିବା ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ|alternate_name=|country=ଫୁଜିୟାନ, [[ଚୀନ]], [[ମାଲେସିଆ]]ର କ୍ଲାଂଗ୍ ନଗର<ref name="Yoshino">{{cite journal|last=Yoshino|first=Kosaku|year=2010|title=Malaysian Cuisine: A Case of Neglected Culinary Globalization|journal=Globalization, Food and Social Identities in the Asia Pacific Region|publisher=Sophia University Institute of Comparative Culture|location=Tokyo|page=4|url=http://icc.fla.sophia.ac.jp/global%20food%20papers/pdf/2_4_YOSHINO.pdf|access-date=2020-11-28|archive-date=2014-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140502154812/http://icc.fla.sophia.ac.jp/global%20food%20papers/pdf/2_4_YOSHINO.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="Chua Lam">{{cite book |url=http://senghuatbakkutteh.com/senghuatbakkutteh-mag2-chualam.pdf |title=chua lam's gourmet journey in Malaysia |author=Chua Lam |pages=26 |publisher=G.F. Publishing(M) Pte Ltd. |date=5 April 2011 |isbn=9789675381119 |access-date=28 November 2020 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220064959/http://senghuatbakkutteh.com/senghuatbakkutteh-mag2-chualam.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="NLB-Bak kut teh">{{cite web | title = Bak kut teh | work = National Library Board of Singapore | author = Damien Lim | url = http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_1800_2011-03-18.html}}</ref><ref name="lee boon teh">{{cite web | title = The man who put Teh in bak kut teh | work = TheStar newspaper | author = WANI MUTHIAH | url = http://www.thestar.com.my/news/nation/2016/08/31/the-man-who-put-teh-in-bak-kut-teh/ }}</ref>, [[ସିଙ୍ଗାପୁର]]<ref name="Singapore Hawker"/>|region=ମାଲେସିଆ, ସିଙ୍ଗାପୁର ଓ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ<ref name="Bak kut teh">{{Cite web|url=http://web.budaya-tionghoa.net/index.php/item/233-resep-masakan--bak-kut-teh-%E8%82%89%E9%AA%A8%E8%8C%B6-ala-teochew|title=Resep Masakan : "Bak Kut Teh 肉骨茶 ala Teochew|website=web.budaya-tionghoa.net|access-date=2020-11-28|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120142701/https://web.budaya-tionghoa.net/index.php/item/233-resep-masakan--bak-kut-teh-%E8%82%89%E9%AA%A8%E8%8C%B6-ala-teochew|url-status=dead}}</ref>|national_cuisine=ଇଣ୍ଡୋନେସୀୟ, ମାଳୟ ଓ ସିଙ୍ଗାପୁରି|creator=|course=|served=|main_ingredient=ଘୁଷୁରୀ ପଞ୍ଜରା ହାଡ଼ ଓ ମାଂସ, ଅନାସି ଫୁଲ-ଲବଙ୍ଗ-ଡାଲଚିନି-ଡାଂଗ୍ ଗ୍ୱି-ପାନମହୁରି-ରସୁଣ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ମସଲା ଓ ପତ୍ର ମିଶି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ବ୍ରଥ୍|variations=ହୋକିଏନ୍ ଓ ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ|calories=|other=}} '''''ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ''''' ବା '''''ବାଃ କୁତ୍ ତେଃ''''' (ଇଂରାଜୀରେ '''''Bak kut teh''''' (also spelt '''bah kut teh''', ଚୀନୀ ଭାଷାରେ '''肉骨茶''') ଘୁଷୁରୀ ପଞ୍ଜରା ହାଡ଼ ଓ ମାଂସରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ବ୍ୟଞ୍ଜନ । ଏହି ଖାଦ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ [[ମାଲେସିଆ]] ଓ [[ସିଙ୍ଗାପୁର|ସିଙ୍ଗାପୁରରେ]] ରହୁଥିବା ହୋକ୍ଲୋ ଏବଂ ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ । [[ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ]] ଓ [[ଥାଇଲାଣ୍ଡ|ଥାଇଲାଣ୍ଡରେ]] ମଧ୍ୟ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ହୋକ୍କିଏନ୍ ଭାଷାରେ ଏହି ଖାଦ୍ୟର ନାମର ଅର୍ଥ ହେଉଛି - "ମାଂସ ଅସ୍ଥି ଚା" । ମୌଳିକ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ପାଇଁ ଘୁଷୁରୀ ପଞ୍ଜରା ହାଡ଼, ମାଂସ, ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ର, ଅନାସୀ ଫୁଲ, ଡାଲଚିନି, ଲବଙ୍ଗ, ଡାଂଗ୍ ଗ୍ୱି, ପାନ ମହୂରି, ଅଦା ପ୍ରଭୃତିର ମିଶ୍ରଣକୁ ଅଳ୍ପ ଜାଳରେ ବହୁ ସମୟ ଧରି ରାନ୍ଧିବା ପରେ ଏକ ଜଟିଳ ବ୍ରଥ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ।<ref>Grêlé D, Raimbault L, Chng N. Discover Singapore on Foot. Select Publishing, 2007. page 158.</ref> ଏହାର ନାମରେ ଚା’ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ସତ୍ତ୍ୱେ ଏଥିରେ ଚା’ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କୌଣସି ଉପାଦାନ ପଡ଼େନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ପରଷିବା ସମୟରେ ଏହା ସହିତ ଊଲଂଗ୍ ଚୀନୀ ଚା’ ବଢ଼ାଯାଇଥାଏ । ଘୁଷୁରୀ ମାଂସରେ ରହିଥିବା ଅତ୍ୟଧିକ ଚର୍ବିକୁ ଏହି ଚା’ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଏଥିରେ ଟୋଫୁ, ଚୀନୀ ବନ୍ଧା କୋବି, ଛତୁ, ଅନ୍ୟ ମାଂସ ମଧ୍ୟ ମିଶାଯାଇପାରେ । ୟୁ ଝୁ, ଜୁ ଝି ପରି ଚୀନୀ ଉପାଦାନ ଏବଂ ସୋୟା ସସ୍ ପ୍ରଭୃତି ଉପାଦାନ ମଧ୍ୟ ମିଶାଇ ହେବ । ବ୍ୟଞ୍ଜନକୁ ବାଢ଼ିବା ସମୟରେ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କିଛି କଟା ଧନିଆ ପତ୍ର ଓ ଭଜା ଶାଲଟ୍ ପିଆଜ ମଧ୍ୟ ରଖାଯାଏ । ମାଲେସିଆରେ ଅଟାକୁ ଛାଣି ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ରୁଟି ‘‘ୟୁ ଚାର୍ କ୍ୱେ’’ ବା ‘‘ୟୁତ୍ୟାଓ’’ ସହ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃକୁ ପରଷାଯାଏ । ଚର୍ବିକୁ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସହିତ ଚା’ ମଧ୍ୟ ପରଷାଯାଏ । ସିଙ୍ଗାପୁରରେ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ ଶୈଳୀର ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ଅନୁରୂପ ଆକାରରେ ପରଷାଯାଏ । ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃକୁ ସାଧାରଣତଃ ଜଳଖିଆ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ସମୟରେ ଖିଆଯାଏ । ହୋକ୍କିଏନ୍ ଓ ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପାନୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଚା’ର ଏକ ବିଶେଷ ଭୂମିକା ରହିଆସିଛି । == ଇତିହାସ == [[ଫାଇଲ:Bak_kut_teh_zz.jpg|thumb|ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ସହ ୟୁତ୍ୟାଓ ପରଷା ଯାଇଥିବାର ଚିତ୍ର]] ଅଧିକାଂଶରେ ମାଲେସିଆ ଓ ସିଙ୍ଗାପୁରରେ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ଖିଆଯାଇଥାଏ ।<ref name="Yoshino" /> ଏହାର ସୃଷ୍ଟି ବା ଉତ୍ସ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ [[ଚୀନ|ଚୀନର]] ଫୁଜିଆନ୍ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।<ref name="Chua Lam" /><ref name="NLB-Bak kut teh" /><ref name="lee boon teh" /> ମାଲେସିଆର ଲୋକେ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନ କ୍ଲାଂଗ୍ ସହରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବାର ଦାବୀ କରନ୍ତି ।<ref name="My & Sg">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=_MkeiYC5g2kC&pg=PA140|title=Malaysia & Singapore|author=Su-Lyn Tan|author2=Mark Tay|publisher=Lonely Planet|year=2003|isbn=9781740593700|page=140}}</ref> ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଆରମ୍ଭ ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଦାବୀ ରହିଆସିଛି । ୧୯୩୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ଜଣେ ଚୀନୀ ଚିକିତ୍ସକ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଉଦ୍‍ଭାବନ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଏକ ଦାବୀ ରହିଛି ।<ref name="Florence A. Samy">{{cite web|url=http://www.thestar.com.my/story/?file=%2f2009%2f9%2f23%2fnation%2f20090923170416&|title=No intention to patent local food, Dr Ng says|author=Florence A. Samy|date=23 September 2009|work=The Star|access-date=28 November 2020|archive-date=20 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220125021/http://www.thestar.com.my/story/?file=%2f2009%2f9%2f23%2fnation%2f20090923170416&|url-status=dead}}</ref> ଆଉ ଏକ ଦାବୀ ଅନୁସାରେ ସେହି ଚିକିତ୍ସକ ୧୯୪୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ଫୁଜିଆନସ୍ଥିତ ନିଜ ଗ୍ରାମରୁ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ରନ୍ଧନ ଶୈଳୀ ଆଣି ପ୍ରସାର କରାଇଥିଲେ ।<ref name="lee boon teh" /> ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ କ୍ଲାଂଗ ବନ୍ଦରର ଶ୍ରମଜୀବୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ମୌଳିକ, ସରଳ କିନ୍ତୁ ଅତି ପୌଷ୍ଟିକ ଆହାରର ଉଦ୍‍ଭାବନ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ମଧ୍ୟ କିଛି ଲୋକ ଦାବୀ କରନ୍ତି ।<ref name="Florence A. Samy" /> ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ଫୁଜିଆନରୁ ଆସିଥିବା ପ୍ରବାସୀ ଚୀନୀ ଲୋକଙ୍କ ଗହଣରେ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା । [[ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]] ପରେ ସିଙ୍ଗାପୁରର ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଓ କ୍ଲାର୍କ୍ କ୍ୱେ ପରି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ ଶୈଳୀ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="Singapore Hawker">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aEB2CgAAQBAJ&pg=PA94|title=Singapore Hawker Classics Unveiled: Decoding 25 Favourite Dishes|author=Temasek Polytechnic|date=15 July 2015|publisher=Marshall Cavendish International (Asia) Pte Ltd.|isbn=9789814677868|pages=93–96}}</ref> ୧୯୬୦ ଦଶନ୍ଧି ବେଳକୁ ସିଙ୍ଗାପୁରରେ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ବହୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇ ଉଠିଥିଲା । କିଛି ଭୋଜନାଳୟ କେବଳ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ପରଷି ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇସାରିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଭୋଜନାଳୟ ଶୃଙ୍ଖଳ ଆରମ୍ଭ କରି ପାରିଛନ୍ତି । ଚୀନୀ ଶବ୍ଦ ''ବାକ୍'' (''肉'') ଅର୍ଥ ମାଂସ (ବିଶେଷରେ ଘୁଷୁରୀ ମାଂସ)କୁ ହୋକ୍କିଏନ୍ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ବାକ୍ କୁହାଯାଏ କିନ୍ତୁ ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁମାନେ ଏହାକୁ ନେକ୍ ବୋଲି କୁହନ୍ତି । ତେଣୁ ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଉତ୍ସ ହୋକ୍କିଏନ୍ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।<ref>{{cite web|url=http://ieatishootipost.sg/seng-huat-bak-kut-teh-restoran-the-origins-of-bak-kut-teh-continued/|title=g Huat Bak Kut Teh Restoran: The Origins of Bak Kut Teh continued…|date=20 July 2011|author=Leslie Tay}}</ref> ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃର ଉତ୍ସକୁ ନେଇ [[ସିଙ୍ଗାପୁର]] ଓ [[ମାଲେସିଆ]] ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦର ସୂତ୍ରପାତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ମାଲେସିଆର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦାବୀ କରିଥିଲେ ଯେ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ଏକ ମାଳୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଓ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶମାନେ ବହୁ ମାଳୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଅନୁକରଣ କରି ତାହାର ଉତ୍ସ ସମ୍ପର୍କରେ ମିଥ୍ୟା ଦାବୀ କରି ଆସୁଛନ୍ତି ।<ref>{{cite news|url=http://www.smh.com.au/world/malaysian-food-being-hijacked-20090917-fto3.html|title=Malaysian food being hijacked|date=18 September 2009|newspaper=The Sydney Morning Herald}}</ref> == ବିବିଧତା == [[ଫାଇଲ:Klang_BakKutTeh.JPG|ଡାହାଣ|thumb|ମାଳୟ (ହୋକ୍କିଏନ୍) ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃର ଝୋଳ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର]] [[ଫାଇଲ:Bak_Kut_Teh,_Singapore.JPG|ବାଆଁ|thumb|ସିଙ୍ଗାପୁରୀ (ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ) ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃର ଝୋଳ ଫିକା ରଙ୍ଗର]] ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃର ବହୁ ପ୍ରକାର ରହିଛି କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ପ୍ରକାର ଅଧିକ ପ୍ରଚଳିତ । ସ୍ଥାନୀୟ ରନ୍ଧନ ଶୈଳୀ, ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଓ ଚୀନୀ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ଏହି ଭିନ୍ନତା ଦେଖା ଦେଇପାରେ । * ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ ଶୈଳୀରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃର ଝୋଳର ରଙ୍ଗ ଫିକା ଏବଂ ଏଥିରେ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଧିକ ପରିମାଣର ଗୋଲମରିଚ ଏବଂ ଅଦା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । * ହୋକ୍ଲୋ ବା ହୋକ୍କିଏନ୍ ଶୈଳୀରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃର ଝୋଳର ରଙ୍ଗ ଗାଢ଼ ଓ ଏଥିରେ ସୋୟା ସସ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଅଧିକ ସୁଗନ୍ଧିତ ମଧ୍ୟ । * କାଣ୍ଟୋନିଜ୍ ଶୈଳୀରେ ସୁପ୍‍ର ଅଧିକ ପ୍ରଚଳନ ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଏକ ସୁପ୍ ପରି ଆହରଣ କରାଯାଏ । ଏଥିରେ ଅନେକ ଔଷଧୀୟ ଜଡ଼ିବୁଟି ଉପାଦାନ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଝୋଳର ରଙ୍ଗ ହିଁ ହୋକ୍କିଏନ୍ ଓ ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ ଶୈଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=qE8kHhSj_o0C&pg=PA153|title=Not Just a Food Guide: Singapore|author=Naleeza Ebrahim|author2=Yaw Yan Yee|date=31 July 2010|publisher=Marshall Cavendish International (Asia) Pte Ltd.|isbn=978-9812329226|pages=153–154}}</ref> ମାଲେସିଆର କ୍ଲାଂଗ୍ ସହରରେ ଶୁଖିଲା ଝୋଳ ରହିଥିବା ଏକ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଖୁବ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଯାଇଛି । ଏଥିରେ ୱୁଲ୍ଫ୍ ବେରି (ଏକ ପ୍ରକାରର କୋଳି), ଶୁଖିଲା ଖଜୁରୀ କୋଳି, ଶୁଖିଲା ଲଙ୍କା, ଶୁଖିଲା ସ୍କ୍ୱିଡ୍ ପ୍ରଭୃତି ଉପାଦାନ ମଧ୍ୟ ମିଶାଯାଏ । ମୂଳ ରୂପରୁ ଏହି ଶୁଖିଲା ରୂପ ଅଧିକ ଖଟା ଓ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ନିଶା ସେବନ ଯୋଗୁଁ ରହିଥିବା ଅସୁସ୍ଥତା ଓ ଦୁର୍ବଳତାର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ ଏହା ସେବନ କରିବାକୁ ଦିଆଯାଏ । ମାଲେସିଆରେ ଘୁଷୁରୀ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅଳ୍ପ ଚର୍ବିବିଶିଷ୍ଟ କୁକୁଡ଼ା ମାଂସରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ଯାହାକୁ ‘‘ଚିକ୍ କୁତ୍ ତେଃ’’ ବୋଲି କୁହନ୍ତି ।<ref>{{citation|title=Chinese Food in Kuala Lumpur|url=http://www.kuala-lumpur.ws/food-dining/chinese.html}}</ref> ଇସଲାମ ଧର୍ମ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ଘୁଷୁରୀ ମାଂସ ଖାଇବା ନିଷେଧ ହୋଇଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହଲାଲ କୁକୁଡ଼ା ମାଂସ ପଡ଼ିଥିବା ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ।<ref>{{cite web|url=http://www.malaysiakini.com/letters/119422|title='Halal' bak kut teh has been around for ages|author=Malaysiakini|date=9 December 2009|work=MalaysiaKini.com}}</ref> ମାଳୟରେ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଏକ ନିରାମିଷ ପ୍ରକାର ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯେଉଁଥିରେ ପନିପରିବା ଓ ଛତୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । == ମାଳୟ ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ୍ == ୨୦୦୮ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୨ ତାରିଖରେ ମାଲେସିଆନ୍ କ୍ଲାଂଗ୍ ଚାଇନିଜ୍ ଚ୍ୟାମ୍ବର୍ ଅଫ୍ କମର୍ସ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି (KCCCI) ପାଞ୍ଚୋଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ବିକାଳୀଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଏକ ବୃହତ ପାତ୍ରରେ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ବ୍ୟଞ୍ଜନକୁ ୧୮୨.୮୮ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ ବ୍ୟାସ, ୯୧.୪୪ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଏହି ପାତ୍ରରେ ୫୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଘୁଷୁରୀ ମାଂସ, ୪୫୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଝୋଳ (ସୁପ୍) ଓ ୫୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଔଷଧୀୟ ଉପାଦାନ ରହିଥିଲା । ମାଲେସିଆରେ ଏହା ଏକ ରେକର୍ଡ୍ ।<ref>{{cite web|url=http://news.xinhuanet.com/english/2008-11/23/content_10399622.htm|title=World's biggest bowl of Bak Kut Teh in Malaysia|author=B.I.|date=23 November 2008|work=XinHuaNet|access-date=28 November 2020|archive-date=21 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221073959/http://news.xinhuanet.com/english/2008-11/23/content_10399622.htm|url-status=dead}}</ref> == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ଟମ୍ ୟୁମ୍‍]] * [[ଥାଇ ଲାଲ୍ ତରକାରୀ]] * [[ଟମ୍ ଖା କାଇ|ଟମ୍ ଖା ଗାଇ]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ == {{Commons category|Bak kut teh}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଏସୀୟ ଖାଦ୍ୟ]] 59h2j22lc9w2qa5e7vx3yhz4fobeih5 0 77102 606768 560280 2026-09-24T01:46:38Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606768 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|FC Bayern Munich}} {{Infobox football club | clubname = ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ୍ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ | fullname = ଫୁସ୍‍ବଲ୍-କ୍ଲୁବ୍ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମୁନ୍ସେନ୍ ଇ ଭି | image = FC Bayern München logo (2017).svg | upright = .8 | alt = crest | current = 2020–21 FC Bayern Munich season | founded = {{Start date and years ago|df=yes|1900|2|27}} | nickname = ''ଡେର୍ ଏଫ୍‍ସି‍ବି'' (ଏଫ୍‍ସି‍ବି)<br />''ଡି ବାଏର୍ଣ୍ଣ୍'' (ବଭାରୀୟ)<br />''ଷ୍ଟେର୍ଣ୍ଣ ଡେସ୍ ସୂଡେନ୍ସ'' (ଦକ୍ଷିଣର ତାରକାସମୂହ)<br />''ଡି ରୋଟେନ୍'' (ଲୋହିତଗଣ)<ref>{{cite web|title=Never-say-die Reds overcome Ingolstadt at the death|url=https://fcbayern.com/en/news/matchreports/2017/02/match-report-bundesliga-fc-ingolstadt---fc-bayern-11.02.2017|publisher=FC Bayern Munich|access-date=12 February 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170212164904/https://fcbayern.com/en/news/matchreports/2017/02/match-report-bundesliga-fc-ingolstadt---fc-bayern-11.02.2017|archive-date=12 February 2017}}</ref><br />ଏଫ୍‍ସି ହଲିଉଡ୍<ref>{{cite web |url=http://www.goal.com/en-us/news/174/uefa-champions-league/2010/04/08/1869197/cl-comment-van-gaals-bayern-give-new-meaning-to-fc-hollywood |title=CL Comment: Van Gaal's Bayern Give New Meaning to "FC Hollywood" |website=Goal.com |date=8 April 2010 |access-date=28 September 2014 |first=Clark |last=Whitney |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629015812/http://www.goal.com/en-us/news/174/uefa-champions-league/2010/04/08/1869197/cl-comment-van-gaals-bayern-give-new-meaning-to-fc-hollywood |archive-date=29 June 2014 }}</ref> | short name = ବାଏର୍ଣ୍ଣ, ଏଫ୍‍ସିବି | ground = ଆଲିଆଞ୍ଜ୍ ଏରିନା | capacity = ୭୫୦୦୦<ref>{{cite web |url=http://www.fcbayern.de/de/news/news/2015/ab-sofort-75-000-fans-bei-bundesliga-heimspielen-genehmigung-130115.php |title=Ab sofort 75.000 Fans bei Bundesliga-Heimspielen |trans-title=As of now 75,000 for Bundesliga home matches |publisher=FC Bayern Munich |date=13 January 2015 |access-date=13 January 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150113190119/http://www.fcbayern.de/de/news/news/2015/ab-sofort-75-000-fans-bei-bundesliga-heimspielen-genehmigung-130115.php |archive-date=13 January 2015 }}</ref> | owntitle = ଅଧ୍ୟକ୍ଷ | owner = ହର୍ବର୍ଟ୍ ହାଇନର୍ | chairman = କାର୍ଲ୍-ହାଇଞ୍ଜ୍ ରୁମେନିଗେ | manager = ହାନ୍ସ-ଡିଟର୍ ଫ୍ଲିକ୍ | league = ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା | season = | position = | pattern_la1 = _bayern2425h | pattern_b1 = _bayern2425h | pattern_ra1 = _bayern2425h | pattern_sh1 = _bayern2425h | pattern_so1 = _bayern2425hl | leftarm1 = FF0000 | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _bayern2425a | pattern_b2 = _bayern2425a | pattern_ra2 = _bayern2425a | leftarm2 = 1E2528 | body2 = 1E2528 | rightarm2 = 1E2528 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _bayern2425t | pattern_b3 = _bayern2425t | pattern_ra3 = _bayern2425t | pattern_sh3 = _adidasred | pattern_so3 = _adidasredl | leftarm3 = FAF0E6 | body3 = FAF0E6 | rightarm3 = FAF0E6 | shorts3 = FAF0E6 | socks3 = FAF0E6 | website = http://www.fcbayern.de/en/ }} '''ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ୍ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ୍''' (ମୂଳ ଜର୍ମାନ ନାମ '''Fußball-Club Bayern München e.V.''', କଥିତ ଜର୍ମାନ ଭାଷାରେ '''FC Bayern München''') [[ଜର୍ମାନୀ]]ର ବଭାରିଆ ଅଞ୍ଚଳସ୍ଥିତ ମ୍ୟୁନିକ୍ ସହରର ଏକ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ବ୍ୟବସାୟିକ [[ଫୁଟବଲ]] କ୍ଲବ । '''ଏଫ୍‍ସିବି''', '''ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ୍''' ବା '''ଏଫ୍‍ସି ବାଏର୍ଣ୍ଣ''' ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ଏହି କ୍ଲବ୍ ଜର୍ମାନୀର ଜାତୀୟ ବୁଣ୍ଡେସ୍ ଲିଗା ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଖେଳିଥାଏ । ଜର୍ମାନ ଫୁଟବଲ ଇତିହାସରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ୍ ସଫଳତମ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ୍ । ଏହି କ୍ଲବ୍ ସର୍ବାଧିକ ୩୦ ଥର ଜର୍ମାନ ଜାତୀୟ ଫୁଟବଲ ଚାମ୍ପିୟନ୍ ହେବାର ଗୌରବ ଲାଭ କରିଛି । ତା’ ସହ ୨୦୧୩ରୁ ୨୦୨୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୮ ବର୍ଷ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଏହା ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତି ଆସୁଛି ।<ref>{{Cite web|url=https://www.90min.com/posts/bayern-munich-s-8-consecutive-bundesliga-titles-ranked|title=Bayern Munich's 8 Consecutive Bundesliga Titles - Ranked|website=90min.com}}</ref> ଏହି କ୍ଲବ୍ ୨୦ ଥର ଡଏସର୍ ଫୁସ୍‍ବଲ୍ ବୁଣ୍ଡ୍ ଜାତୀୟ କପରେ ମଧ୍ୟ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଛି ।<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=30993/index.html |title=Bayern München |publisher=[[FIFA]] |access-date=10 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221115857/http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club%3D30993/index.html |archive-date=21 February 2009 }}</ref> ଫ୍ରାଂଜ୍ ଜନ୍‍ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୧୧ ଜଣ ଫୁଟବଲ ଖେଳାଳି ୧୯୦୦ ମସିହାରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ୍ ଦଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।<ref name="fcbbook1stch">{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 17–33 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ଯଦିଓ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଜାତୀୟ ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ସିପ୍ ୧୯୩୨ ମସିହାରୁ ଜିତି ସାରିଥିଲା<ref name="bayernhistory0045">{{cite web | title = 1900 bis 1932: Von Beginn an erfolgreich | trans-title = 1900 to 1932: Successful from the start | publisher = FC Bayern Munich Official Website | access-date = 28 September 2014 | url = http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1900-1932/index.php | language = de | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20141028114211/http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1900-1932/index.php | archive-date = 28 October 2014 | df = dmy-all }}</ref> ତଥାପି ଉଦଘାଟନୀ ବର୍ଷ ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗାରେ ସ୍ଥାନ ମିଳିନଥିଲା ।<ref name="nobl">{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | page = 134 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ୧୯୭୦ ଦଶନ୍ଧିର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଫ୍ରାଂଜ୍ ବେକେନ୍‍ବାଉଅର୍‍ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ୩ ଥର କ୍ରମାଗତ ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତି ଅଭୂତପୂର୍ବ ସଫଳତା ଲାଭ କରିଥିଲା । ଏଯାବତ (୨୦୨୦ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ୧୧ ଥର ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗର ଫାଇନାଲ ଖେଳିବାର ଯୋଗ୍ୟତା ଲାଭ କରିପାରିଛି ଓ ୨୦୨୦ରେ ୬ଷ୍ଠ ଥର ପାଇଁ ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗ୍ ବିଜେତା ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି । ଦୁଇ ଥର ମହାଦେଶୀୟ ତ୍ରି-ବିଜୟୀ (continental treble) ହେବାରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ୍ ଦ୍ୱିତୀୟ ୟୁରୋପୀୟ କ୍ଲବ୍ ଦଳ ।<ref name=":0">{{Cite web|last=UEFA.com|date=2020-09-04|title=Who's won the treble? Bayern double up|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0251-0e99b1ba85da-ec8053dc0a29-1000--who-s-won-the-treble-bayern-double-up/|access-date=2020-10-08|website=UEFA.com|language=en}}</ref> ଏହା ଛଡ଼ା ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ଥରେ ୟୁଇଫା ୟୁରୋପା ଲିଗ୍, ଥରେ ୟୁଇଫା କପ ୱିନର୍ସ କପ, ଦୁଇ ଥର ୟୁଇଫା ସୁପର କପ, ଥରେ ଫିଫା କ୍ଲବ୍ ବିଶ୍ୱକପ ଓ ଦୁଇଟି ଆନ୍ତଃ-ମହାଦେଶୀୟ କପ ମଧ୍ୟ ଜିତିଛି । ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ୩୦ ଥର ବିଜେତା ହୋଇଥିବାରୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ୍‍କୁ ଏହାର ସଫଳତମ ଦଳ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ । ବଭାରିଆ ଅଞ୍ଚଳର ଅନ୍ୟ ଫୁଟବଲ ଦଳ ଯଥା – ୧୮୬୦ ମ୍ୟୁନିକ୍ ଓ ଏଫ୍‍ସି ନୁର୍ଣ୍ଣବର୍ଗ୍ ଏହି ଦଳର ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ । ୧୯୯୦ ଦଶନ୍ଧିର ମଧ୍ୟ ଭାଗରୁ ଜର୍ମାନୀର ଅନ୍ୟ ଏକ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ୍ [[ବୋରୁସିଆ ଡୋର୍ଟମୁଣ୍ଡ]] ସହିତ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୦୫-୦୬ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷର ଆରମ୍ଭରୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ନିଜର ଘର ମ୍ୟାଚ ସବୁ ଆଲିଆଞ୍ଜ୍ ଏରିନା ପଡ଼ିଆରେ ଖେଳି ଆସିଛି । ତାହା ପୂର୍ବରୁ ୩୩ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ନିଜର ଘର ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ମ୍ୟୁନିକ୍ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍‍କୁ (ଓଲିମ୍ପାଷ୍ଟାଡିୟୋନ୍) ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲା । ଏହି କ୍ଲବ୍ ଦଳର ରଙ୍ଗ ହେଲା ଲାଲ୍ ଓ ଧଳା । ଏହି ଦଳର ଚିହ୍ନରେ ବଭାରିଆର ପତାକାର ଧଳା ଓ ନୀଳ ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।<ref name="crestcolor">{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | page = 581 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ବାର୍ଷିକ ଆୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଜର୍ମାନୀର ବୃହତ୍ତମ ଓ ବିଶ୍ୱର ଚତୁର୍ଥ ବୃହତ୍ତମ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ୍ । ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଏହା ୬୬.୦୧ କୋଟି ୟୁରୋ ଆୟ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/uk/en/pages/sports-business-group/articles/deloitte-football-money-league.html|title=Deloitte Football Money League 2019|date=January 2019 | access-date = 23 January 2019 | publisher=Deloitte |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120033918/https://www2.deloitte.com/uk/en/pages/sports-business-group/articles/deloitte-football-money-league.html|archive-date=20 January 2017}}</ref> ୨୦୧୮-୧୯ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ଆୟ ୭୫.୦୪ କୋଟି ୟୁରୋ ଏବଂ ଏହାର ଲାଭ ୧୪.୬୧ କୋଟି ୟୁରୋ ରହିଥିଲା । ଏହାକୁ ମିଶାଇ ବାଏର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲବ୍ ନିଜ ଖାତାରେ ୨୭ ବର୍ଷ ଲଗାତାର ଲାଭ ଦେଖାଇଆସିଛି ।<ref name="very_solid_foundations">{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/2019/11/record-figures |title=FC Bayern rests on 'very solid foundations' |website= FC Bayern Munich |date= 15 November 2019 | access-date = 16 November 2019}}</ref> ୨୦୧୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସ ବେଳକୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲବ୍‍ର ୨୯୩୦୦୦ ସ୍ୱୀକୃତ ସଦସ୍ୟ ଓ ୩୫୮୧୫୧ରୁ ଅଧିକ ସଦସ୍ୟ ଥିବା ୪୪୯୯ ଅନୁମୋଦିତ ଫ୍ୟାନ୍ କ୍ଲବ୍ (ସମର୍ଥକ ଗୋଷ୍ଠୀ) ରହିଥିଲେ ।<ref name="very_solid_foundations" /> ଏହି କ୍ଲବ୍‍ର ଆଉ କିଛି ଖେଳରେ ମଧ୍ୟ ଶାଖାମାନ ରହିଛି; ଯଥା – [[ଚେସ]], ହ୍ୟାଣ୍ଡବଲ, ବାସ୍କେଟ୍‍ବଲ, ଜିମ୍ନାଷ୍ଟିକ୍ସ, ବୋଲିଂ, ଟେବୁଲ୍ ଟେନିସ୍; ଯେଉଁଥିରେ ୧୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି ।<ref name="otherdepartments">{{cite web|title=Other Sports |access-date=3 July 2008 |year=2007 |publisher=FC Bayern Munich Official Website |url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/company/club/other_sports/index.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080815023121/http://www.fcbayern.t-home.de/en/company/club/other_sports/index.php |archive-date=15 August 2008 }}</ref> ୨୦୧୯-୨୦ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷର ଶେଷ ବେଳକୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ୟୁଇଫାର କୋଏଫିସିଏଣ୍ଟ ରାଂକିଂରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା ।<ref name="uefarankings">{{cite web |url = https://www.uefa.com/memberassociations/uefarankings/club/index.html#/yr/2020 |title = Club coefficients |publisher = UEFA |access-date = 22 August 2019 |archive-date = 18 March 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190318140434/https://www.uefa.com/memberassociations/uefarankings/club/index.html#/yr/2020 |url-status = dead}}</ref> ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଇତିହାସ (୧୯୦୦-୧୯୬୫)== [[File:Fcn-fcb1901.jpg|thumb|right|୧୯୦୧ ମସିହାରେ ଏଫ୍‍ସି ନୁର୍ଣ୍ଣବର୍ଗ ସହିତ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାଚ୍]] ମ୍ୟୁନିକ୍ ଜିମ୍ନାଷ୍ଟିକ୍ସ କ୍ଲବର (ଏମ୍‍ଟିଭି ୧୮୭୯) ସଦସ୍ୟାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏଫ୍‍ସି ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ୍ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଏମ୍‍ଟିଭି ୧୮୭୯ର କିଛି ସଭ୍ୟ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ୧୯୦୦ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୭ ତାରିଖ ଦିନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ ଯେ କ୍ଲବର ଫୁଟବଲ ଖେଳାଳିମାନେ ଜର୍ମାନ ଫୁଟବଲ ସଙ୍ଗଠନରେ (DFB) ଯୋଗଦାନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଏହି ଏକତ୍ରିତ ସଭ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ୧୧ ଜଣ ଫୁଟବଲ ସଦସ୍ୟ ଖେଳାଳି ବାହାରି ଯାଇ ସେହିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଫୁସ୍‍ବଲ୍-କ୍ଲୁବ୍ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମୁନ୍ସେନ୍ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ସ୍ଥାପିତ ହେବାର ଅଳ୍ପ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନୀୟ ଦଳମାନଙ୍କୁ ବିରାଟ ଗୋଲ ବ୍ୟବଧାନରେ ହରାଇ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କଲା । ଏଫ୍‍ସି ନୋର୍ଡଷ୍ଟେର୍ଣ୍ଣ ବିପକ୍ଷରେ ୧୫-୦ ଗୋଲରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|title=Bayern fans bring club's earliest years to light|url=http://www.thelocal.de/20150522/fc-bayern-fans-early-history-rediscovered|access-date=30 May 2015|website=The Local|date=22 May 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150525162232/http://www.thelocal.de/20150522/fc-bayern-fans-early-history-rediscovered|archive-date=25 May 2015}}</ref> ୧୯୦୦-୦୧ ମସିହାର ଦକ୍ଷିଣ-ଜର୍ମାନୀ ଫୁଟବଲ ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ସିପ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ସେମିଫାଇନାଲ ପହଞ୍ଚିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="fcbbook1stch"/> ତାହା ପର ବର୍ଷମାନଙ୍କରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ କିଛି ସ୍ଥାନୀୟ ଟ୍ରଫି ଜିତିବା ସହ ୧୯୧୦-୧୧ ମସିହାରେ ବଭାରିଆରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ପ୍ରାଦେଶିକ ଲିଗ୍ ‘‘କ୍ରାଇସଲିଗା’’ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲା । ଏହି ଲିଗର ଉଦଘାଟନୀ ବର୍ଷରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଚାମ୍ପିୟନ୍ ହୋଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ସେବେଠାରୁ ଏହି ଲିଗ ଜିତି ପାରିନଥିବା ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ପୁଣି [[ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ|ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]]<nowiki/>ର ଆରମ୍ଭ (୧୯୧୪ ମସିହା) ବେଳକୁ କ୍ରାଇସଲିଗ ଜିତିଲା । ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଜର୍ମାନୀରେ ସମସ୍ତ ଫୁଟବଲ ଖେଳ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।<ref name = "bayernhistory0045"/><ref>{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 30–40 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଏକ ଦଶନ୍ଧି ବିତିବା ବେଳକୁ ଜର୍ମାନ ଜାତୀୟ ଦଳର ମାକ୍ସ ଗାବେର୍ଲ ଗାବଲୋନ୍‍ସ୍କି ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://fcbayern.com/de/club/historie/meilensteine-seit-1900/1900-bis-1932-von-beginn-an-erfolgreich|title=Von Beginn an erfolgreich|last=Kwolek|first=Sarah-Luisa|date=13 July 2016|website=FC Bayern München|language=de|access-date=3 February 2019}}</ref> ୧୯୨୦ ମସିହା ବେଳକୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲବର ୭୦୦ ସଦସ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଓ ଏହା ମ୍ୟୁନିକରେ ତତ୍କାଳୀନ ସର୍ବବୃହତ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ୍ ରୂପେ ଉଭା ହେଲା ।<ref name="auto1"/> ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଅନେକ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଜୟ ଲାଭ କଲା । ୧୯୨୬ ଓ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଜର୍ମାନ ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ସିପ୍ ମଧ୍ୟ ଜିତିଲା ।<ref name = "bayernhistory0045" /><ref>{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 51–63 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ରିକାର୍ଡ କୋନ୍‍ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆଇନ୍‍ଟ୍ରାଖ୍‍ଟ୍ ଫ୍ରାଙ୍କଫର୍ଟ ଦଳକୁ ଫାଇନାଲରେ ୨-୦ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରି ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଜର୍ମାନ ଫୁଟବଲ ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ସିପ୍ ଜିତିଥିଲା ।<ref name = "bayernhistory0045" /> ଆଡୋଲ୍‍ଫ୍ ହିଟ୍‍ଲର୍ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ସହିତ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ବିକାଶ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ତତ୍କାଳୀନ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କୁର୍ଟ୍ ଲାଣ୍ଡାଉଅର୍ ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଉଭୟ ଇହୁଦୀ ଥିଲେ ଓ ସେମାନେ ଜର୍ମାନୀ ଛାଡ଼ି ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ । ବାଏର୍ଣ୍ଣକୁ ଏକ “ଇହୁଦୀ କ୍ଲବ” ବୋଲି ତାଚ୍ଛଲ୍ୟର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡ଼ିଲା । କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ କ୍ଲବ “ଟିଏସ୍‍ଭି ୧୮୬୦ ମ୍ୟୁନିକ୍‍”କୁ ଅନେକ ସମର୍ଥନ ମିଳିଲା । [[ସୁଇଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ]]ରେ ଲାଣ୍ଡଆଉଅର୍ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ଏକ ମ୍ୟାଚ୍ ଦେଖୁଥିଲେ ଓ ମ୍ୟାଚ ପରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣର କିଛି ଖେଳାଳି ତାଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାରୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲବ ପ୍ରତି ଏହି ତିକ୍ତତା ଓ ବୈଷମ୍ୟତା ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ।<ref name="landauer">{{cite web | url = http://www.zeit.de/2003/23/Sport_2flandauer/komplettansicht | title = Onkel Kurt und die Bayern | language = de | work = Die Zeit | date = 28 May 2003 | access-date = 16 October 2014 | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20141017200655/http://www.zeit.de/2003/23/Sport_2flandauer/komplettansicht | archive-date = 17 October 2014 | df = dmy-all }}</ref> ସେ ସମୟରେ ଫୁଟବଲ ଦଳର ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ନେଇ ରହିଥିବା ନିୟମ ଯୋଗୁଁ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ଯୁବ ସେଣ୍ଟର-ଫରୱାର୍ଡ ଓସ୍କାର ରୋର୍ ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡ ଫେରିଗଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ କିଛି ବର୍ଷ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ଜାତୀୟ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ତରରେ ନିମ୍ନ ମାନର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 101–2 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> [[ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]] ପରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଜର୍ମାନ ପ୍ରଥମ ଡିଭିଜନର ଦକ୍ଷିଣ ଶାଖାର “ଓବେରଲିଗା ସୂଡ୍”ର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୪୫ରୁ ୧୯୬୩ ମଧ୍ୟରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ୧୩ ଜଣ ପ୍ରଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ନିଯୁକ୍ତି-ଛଟେଇ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ନିରାଶାଜନକ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା । ଲାଣ୍ଡାଉଅର୍ ୧୯୪୭ରେ ଜର୍ମାନୀକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରି ୧୯୫୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲବର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଲାଣ୍ଡାଉଅରଙ୍କୁ ବ୍ୟବସାୟିକ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଫୁଟବଲ ଦଳର ଉଦ୍ଭାବକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।<ref>{{cite web | url = http://www.br.de/fernsehen/bayerisches-fernsehen/sendungen/kurt-landauer-der-film/index.html | title = Kurt Landauer: Der Mann, der den FC Bayern erfand | language = de | publisher = [[Bayerischer Rundfunk]] | access-date = 16 October 2014 | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20141015172638/http://www.br.de/fernsehen/bayerisches-fernsehen/sendungen/kurt-landauer-der-film/index.html | archive-date = 15 October 2014 | df = dmy-all }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.spiegel.de/sport/fussball/fc-bayern-muenchen-schickeria-ultras-erhalten-julius-hirsch-preis-a-997151.html | title = DFB-Auszeichnung: Bayern-Ultras erhalten Julius-Hirsch-Preis | language = de | work = Der Spiegel | date = 14 October 2014 | access-date = 16 October 2014 | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20141018005832/http://www.spiegel.de/sport/fussball/fc-bayern-muenchen-schickeria-ultras-erhalten-julius-hirsch-preis-a-997151.html | archive-date = 18 October 2014 | df = dmy-all }}</ref> ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଓବେରଲିଗା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲା । କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରୀଡ଼ା ବର୍ଷରେ ଯୋଗ୍ୟତା ଲାଭ କଲା ଓ ୧୯୫୬-୫୭ରେ ଫୋର୍ଟୁନା ଡୂସେଲଡୋର୍ଫକୁ ୧-୦ ଗୋଲରେ ହରାଇ ଡିଏଫ୍‍ବି ପୋକାଲ ମଧ୍ୟ ଜିତିଥିଲା ।<ref>{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 105–120 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref><ref name="bayernhistory4667">{{cite web | title = 1933 bis 1965: Harte Zeiten und Wiederaufbau | trans-title = 1933 to 1965: Hard Times and Reconstruction | publisher = FC Bayern Erlebniswelt | access-date = 28 September 2014 | url = http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1933-1965/index.php | language = de | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20140312074509/http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1933-1965/index.php | archive-date = 12 March 2014 | df = dmy-all }}</ref> ୧୯୫୦ ଦଶନ୍ଧିର ଶେଷ ବେଳକୁ ଆର୍ଥିକ ଦୁରବସ୍ଥା ଭୋଗୁଥିବା ବାଏର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲବ ଦେବାଳିଆ ଅବସ୍ଥା ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଉଥିଲା । ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ରାଇଟଲିଙ୍ଗର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦରୁନବିତାଡ଼ିତ ହେଲେ ଓ ଶିଳ୍ପପତି ରୋଲାଣ୍ଡ ଏଣ୍ଡଲର୍ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ । ସେ କ୍ଲବକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଓ ସ୍ଥିରତା ପ୍ରଦାନ କଲେ । ତାଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କାଳ ବାଏର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲବ ପାଇଁ ଓବେରଲିଗାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୟ ଥିଲା । <ref>{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 120–126 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ୱିଲହେଲ୍ମ ନଏଡେକର କ୍ଲବର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ । ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ଓବେରଲିଗା ସବୁ ମିଶାଇ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଦକ୍ଷିଣ ଓବେରଲିଗାରୁ ୫ଟି ଦଳ ଯୋଗ୍ୟତା ପାଇବା ନିଶ୍ଚୟ କରାଗଲା । ଗତ ୧୨ ବର୍ଷର ରେକର୍ଡ ଅନୁସାରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଷଷ୍ଠ ଦଳ ହୋଇଯିବାରୁ ଏହା ମନୋନୀତ ହେଲାନାହିଁ । କଟା ଘାରେ ଚୂନ ଦେଲା ପରି ଟିଏସ୍‍ଭି ୧୮୬୦ ମ୍ୟୁନିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତିଥିଲା ।<ref>Hardy Grüne, Christian Karn: Das große Buch der deutschen Fußballvereine. AGON Sportverlag, Kassel 2009, p. 364, 414.</ref><ref name="nobl"/> ==ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ (୧୯୬୫-୧୯୭୯)== [[File:Gerd Müller c1973.jpg|thumb|left|upright|ଗେର୍ଡ୍ ମ୍ୟୁଲର୍]] [[File:Beckenbauer perfumo buenos aires.jpg|thumb|୧୯୭୦ ମସିହାରେ [[ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା]] ଜାତୀୟ ଦଳ ସହିତ ଏକ ବନ୍ଧୁତାମୂଳକ ମ୍ୟାଚ ପୂର୍ବରୁ ଫ୍ରାଞ୍ଜ୍ ବେକେନବାଉଅର ଓ ରୋବେର୍ତ୍ତୋ ପରଫୁମୋ]] ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ୧୯୬୫-୬୬ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଖେଳିଲା ଓ ଲିଗରେ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା । ସେ ବର୍ଷର ଡିଏଫ୍‍ବି ପୋକାଲ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ବିଜୟ ହାସଲ କରି ୧୯୬୬-୬୭ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷର ୟୁରୋପୀୟ କପ ୱିନର୍ସ କପ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କଲା । ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଫାଇନାଲ ମ୍ୟାଚରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ରେଞ୍ଜର୍ସ ଏଫ୍‍ସି ବିରୁଦ୍ଧରେ ନାଟକୀୟ ଭାବେ ୧-୦ ଗୋଲରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା । ଅତିରିକ୍ତ ସମୟରେ ଫ୍ରାଞ୍ଜ୍ ରୋଥ୍ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷରୁ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଗୋଲ କରିଥିଲେ ।<ref name = "bayernhistory4667" /> ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଡିଏଫ୍‍ବି ପୋକାଲରେ ପୁଣି ବିଜେତା ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରାଙ୍କୋ ଜେବେକ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳର ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ହୋଇଥିଲେ । ଦଳର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ସେ ଖେଳରେ ଅଧିକ ଅନୁଶାସନ ଆଣିବାର ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ଫଳ ସ୍ୱରୂପ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ୧୯୬୮-୬୯ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଓ ଡିଏଫ୍‍ବି ପୋକାଲରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା । ବାଏର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟତୀତ ବୋରୁସିଆ ଡୋର୍ଟମୁଣ୍ଡ, [[ଏଫ୍‍ସି କୋଲ୍‍ନ୍]] ଓ [[ୱେର୍ଡର୍ ବ୍ରେମେନ୍]] ଜର୍ମାନ କ୍ଲବ୍‍ମାନେ ଗୋଟିଏ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ଉଭୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତିବାର ଗୌରବ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୬୮-୬୯ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ଜେବେକ କେବଳ ୧୩ ଜଣ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 155–158 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ଉଡୋ ଲାଟ୍ଟେକ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷ ୧୯୭୦-୭୧ରେ ଡିଏଫ୍‍ବି ପୋକାଲ ଜିତିବା ପରେ ୧୯୭୧-୭୨ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଜିତିଥିଲା । ଏଫ୍‍ସି ଶାଲକେ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୧୯୭୧-୭୨ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷର ଶେଷ ମ୍ୟାଚଟି ସେତେବେଳେ ନୂତନ ଭାବେ ନିର୍ମିତ ଓଲିମ୍ପାଷ୍ଟାଡିୟୋନରେ ଖେଳା ଯାଇଥିଲା ଓ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏହି ମ୍ୟାଚର ସିଧା ପ୍ରସାରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଶାଲକେ ଦଳକୁ ୫-୧ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରି ବୁଣ୍ଡେସଲିଗାରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅକ୍ତିଆର କରିଥିଲା ।<ref>{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 165–171 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ଏହା ପରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଆଉ ଦୁଇଟି ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ସିପ୍ ଜିତିବାରେ ସଫଳ ହେଲା । କିନ୍ତୁ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ୟୁରୋପୀୟ କପ ଫାଇନାଲରେ [[ଆଥଲେଟିକୋ ମାଦ୍ରିଦ]]କୁ ୪-୦ ଗୋଲରେ ହରାଇ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ସେ ସମୟର ସଫଳତାର ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲା ।<ref name="bayernhistory6876">{{cite web | title = 1966 bis 1979: Goldene Jahre | trans-title = 1966 to 1979: Golden Years | publisher = FC Bayern Erlebniswelt | access-date = 28 September 2014 | url = http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1966-1979/index.php | language = de | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20141028114812/http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1966-1979/index.php | archive-date = 28 October 2014 | df = dmy-all }}</ref> ଏହି ବିଜୟ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମାନଙ୍କରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ୍ ଦଳ ରୂପେ ବିବେଚିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । [[File:Bundesarchiv Bild 183-N1108-304, Fußball-Europapokalspiel, Magdeburg - München.jpg|thumb|right|ବାଏର୍ଣ୍ଣ ବନାମ ଏଫ୍‍ସି ମାଗଦେବର୍ଗ ମ୍ୟାଚ୍ (୧୯୭୪)]] ଆଗାମୀ ବର୍ଷମାନଙ୍କରେ ଯଦିଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ତରରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ବିଶେଷ ଭଲ ଖେଳି ନଥିଲା କିନ୍ତୁ ତଥାପି ନିଜର ୟୁରୋପୀୟ ଟାଇଟଲ୍‍କୁ ଲିଡ୍‍ସ୍ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ଏଫ୍‍ସି ବିରୁଦ୍ଧରେ ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସମର୍ଥ ହେଲା । ବାଏର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଏହାକୁ ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ବିଜୟ ଲାଭ କରିବା କଥା କହିବା ବେଳେ ଲିଡ୍‍ସ୍ ଦଳର ଲୋକପ୍ରିୟ ମିଡ୍‍ଫିଲ୍‍ଡର୍ ବିଲି ବ୍ରେମ୍ନର୍ ମ୍ୟାଚର ଫରାସୀ ରେଫରିଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୋଷାରୋପ କରିଥିଲେ । ତା’ ପରେ ଲିଡ୍‍ସ୍‍ର ସମର୍ଥକମାନେ ପ୍ୟାରିସ ସହରରେ ଦଙ୍ଗା କରିଥିଲେ ଓ ଏହି କାରଣରୁ ଲିଡ୍‍ସ୍ ଫୁଟବଲ ଦଳ ଉପରେ ୩ ବର୍ଷ ପାଇଁ ୟୁରୋପୀୟ ଫୁଟବଲ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଖେଳିବାରୁ ରହିତାଦେଶ କରାଗଲା ।<ref name="Unlucky match for Leeds">{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/special_report/1999/05/99/uniteds_euro_showdown/347144.stm | title = Unlucky Paris match for Leeds | date = 19 May 1999 |work=BBC Sport | access-date = 29 March 2012 | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20130615124716/http://news.bbc.co.uk/2/hi/special_report/1999/05/99/uniteds_euro_showdown/347144.stm | archive-date = 15 June 2013 | df = dmy-all }}</ref> ୧୯୭୬ ୟୁରୋପୀୟ ଲିଗରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ଗ୍ଲାସଗୋରେ ସେଣ୍ଟ୍-ଏଟିଏନ୍ନେ ଦଳକୁ ପରାସ୍ତ କରି ପୁଣି ୟୁରୋପୀୟ କପରେ ବିଜୟ ହାସଲ କଲା ଓ କ୍ରମାଗତ ତିନି ବର୍ଷ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତିଲା । ଏହି ସମୟରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତଃ-ମହାଦେଶୀୟ କପରେ ବ୍ରାଜିଲୀୟ କ୍ଲବ୍ କ୍ରୁଜିଏରୋକୁ ହରାଇ ଟ୍ରଫି ଜିତିଥିଲେ ।<ref>{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 190–198 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ଏହା ପରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ କୌଣସି ବୃହତ ବିଜୟ ହାସଲ କରିପାରିନଥିଲା ଓ ଦଳର ଖେଳାଳି ତଥା ପରିଚାଳକ ଅଦଳବଦଳ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 214–226 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ସେ ସମୟରେ “ଅତି ନାଟକୀୟ ଭାବେ ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିବା”କୁ ଈର୍ଷ୍ୟା ବା କଟାକ୍ଷ ଅର୍ଥରେ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ ''ବାଏର୍ଣ୍ଣଡୁସେଲ'' (ଅର୍ଥାତ୍ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ସୌଭାଗ୍ୟ) ବୋଲି ଏକ ଜର୍ମାନ ଶବ୍ଦର ପ୍ରଚଳନ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା । ==ଏଫ୍‍ସି ବ୍ରାଇଟନିଗ୍ଗେରୁ ଏଫ୍‍ସି ହଲିଉଡ୍ କାଳ (୧୯୭୯-୧୯୯୮)== ୧୯୮୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ବାଏର୍ଣ ଦଳରେ ଅନେକ କନ୍ଦଳ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅସୁବିଧା ଦେଖାଦେଲା । କିନ୍ତୁ ପଲ୍ ବ୍ରାଇଟ୍‍ନର୍ ଏବଂ କାର୍ଲ-ହାଇଞ୍ଜ୍ ରୁମେନିଗ୍ଗେଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଯୋଗୁଁ ଦଳ ୧୯୭୯-୮୦ ଏବଂ ୧୯୮୦-୮୧ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷର ବୁଣ୍ଡେସଲିଗାରେ ବିଜୟୀ ହେଲା । ପୁରା ଦଳରେ ଏହି ଖେଳାଳି ଦ୍ୱୟଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆଖିଦୃଶିଆ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ସମୟର ବାଏର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲବକୁ ‘‘ଏଫ୍‍ସି ବ୍ରାଇଟନିଗ୍ଗେ’’ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । ୧୯୮୧-୮୨ ଡିଏଫ୍‍ବି ପୋକାଲରେ ମଧ୍ୟ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲା । ବ୍ରାଇଟନର୍ ଖେଳରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଉଡୋ ଲାଟ୍ଟେକଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ପରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ୧୯୮୩-୮୪ ଡିଏଫ୍‍ବି ପୋକାଲ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ୬ରୁ ୫ ବର୍ଷର ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଜିତିଥିଲା । ୧୯୮୫-୮୬ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଉଭୟ ପୋକାଲ ଓ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଜିତିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ପ୍ରାୟ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ୟୁରୋପୀୟ କପରେ ବିଜୟ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ହାତକୁ ଆସିଲା ନାହିଁ । ୧୯୮୧-୮୨ ଓ ୧୯୮୬-୮୭ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ୟୁରୋପୀୟ କପର ଫାଇନାଲରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 226–267 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ୧୯୮୭ରେ ୟୁପ୍ ହେନକେସ୍ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳର ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଲେ । ୧୯୮୮-୮୯ ଓ ୧୯୮୯-୯୦ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ବିଜୟୀ ହେବାପରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆଶାନୁରୂପ ରହିପାରିଲା ନାହିଁ । ୧୯୯୦-୯୧ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗାରେ କ୍ଲବ୍ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଲା କିନ୍ତୁ ୧୯୯୧-୯୨ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗାରୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ଘୋଷିତ ହେବାରୁ ଅଳ୍ପକେ ବର୍ତ୍ତି ଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୩-୯୪ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷର ୟୁଇଫା କପରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଇଂରାଜୀ ପ୍ରିମିୟର୍ ଲିଗ ଦଳ ନରୱିଚ୍ ସିଟି ଏଫ୍‍ସିଠାରୁ ଓଲିମ୍ଫାଷ୍ଟାଡିୟୋନରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ନରୱିଚ୍ ସିଟି ଏଫ୍‍ସି ଏକମାତ୍ର ଇଂରାଜୀ କ୍ଲବ୍ ଯିଏ ବାଏର୍ଣ୍ଣକୁ ଓଲିମ୍ପାଷ୍ଟାଡିୟୋନରେ ହରାଇଛି । ୧୯୯୩-୯୪ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷ ମଝିରେ ଫ୍ରାଞ୍ଜ୍ ବେକେନ୍‍ବାଉଅର ପୁଣି ବାଏର୍ଣ୍ଣର ପରିଚାଳକ ଦାୟିତ୍ୱ ନେବା ପରେ ଦଳର ପ୍ରଦର୍ଶନରେ କିଛି ଉନ୍ନତି ଆସିଥିଲା । ଚାରି ବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନ ପରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ପୁଣି ୧୯୯୩-୯୪ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷର ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଜିତିଲା । ବେକେନ୍‍ବାଉଅରଙ୍କୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲବର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କରାଗଲା ।<ref>{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 273–299 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଜିଓଭାନି ଟ୍ରାପାଟୋନି ଓ ଓଟ୍ଟୋ ରେହାଗେଲଙ୍କ କାଳରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ କୌଣସି ଟ୍ରଫି ଜିତିବାରେ ସଫଳ ହୋଇନଥିଲା ।<ref name="bayernhistory9199">{{cite web | title = 1990 bis 1999: Trainerwechsel und Titel | trans-title = 1990 to 1999: Titles and Changes of Managers | publisher = FC Bayern Erlebniswelt | access-date = 28 September 2014 | url = http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1990-1999/index.php | language = de | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20150403095829/http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1990-1999/index.php | archive-date = 3 April 2015 | df = dmy-all }}</ref> ବାଏର୍ଣ୍ଣର ଖେଳାଳିମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ତତ୍କାଳୀନ ଖବରକାଗଜର ଖେଳ ପୃଷ୍ଠାରେ କମ୍ ଓ ଗପ-ଚର୍ଚ୍ଚା-ମନୋରଞ୍ଜନ ପୃଷ୍ଠାରେ ଅଧିକ ବିଷୟ ଛପୁଥିଲା । ତେଣୁ ସେ ସମୟରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲବ୍ ନିଜର ଅନ୍ୟ ଡାକ ନାମ ‘‘ଏଫ୍‍ସି ହଲିଉଡ୍’’ ପାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://www.goal.com/en-us/news/174/uefa-champions-league/2010/04/08/1869197/cl-comment-van-gaals-bayern-give-new-meaning-to-fc-hollywood |title=CL Comment: Van Gaal's Bayern Give New Meaning to "FC Hollywood" |publisher=Goal.com |date=8 April 2010 |access-date=9 June 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140118141258/http://www.goal.com/en-us/news/174/uefa-champions-league/2010/04/08/1869197/cl-comment-van-gaals-bayern-give-new-meaning-to-fc-hollywood |archive-date=18 January 2014 }}</ref> ଫ୍ରାଞ୍ଜ୍ ବେକେନ୍‍ବାଉଅର ପୁଣି ସାମୟିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦାୟିତ୍ୱ ନେବା ପରେ ଦଳ ୧୯୯୬ ୟୁଇଫା କପ ଫାଇନାଲରେ ବୋର୍ଡ୍ୟୁ ଏଫ୍‍ସିକୁ ହରାଇ ବିଜୟ ଲାଭ କଲା । ୧୯୯୬-୯୭ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ଟ୍ରାପାଟୋନି ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରି ବାଏର୍ଣ୍ଣକୁ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଜିତାଇଲେ । କିନ୍ତୁ ଏକ ନୂତନ ଦଳ ଏଫ୍‍ସି କାଇଜରଲାଉଟର୍ଣ୍ଣଠାରୁ ୧୯୯୭-୯୮ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗାରେ ହାରିବା ପରେ ଟ୍ରାପାଟୋନି କ୍ଲବରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ ।<ref>{{cite book | last = Schulze-Marmeling | first = Dietrich | title = Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters | language = de | publisher = Die Werkstatt | year = 2003 | pages = 307–345 | isbn = 3-89533-426-X}}</ref> ==ଆଧୁନିକ ଯୁଗ (୧୯୯୮-ବର୍ତ୍ତମାନ)== [[File:Allianz Arena Pahu.jpg|thumb|350px|right|୨୦୦୫ରେ ଉଦଘାଟିତ ଆଲିଆଞ୍ଜ ଏରିନା ବିଶ୍ୱର ଆଧୁନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାବିଶିଷ୍ଟ ଫୁଟବଲ ଷ୍ଟାଡିୟମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ]] ୧୯୯୮ରୁ ୨୦୦୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୋରୁସିଆ ଡୋର୍ଟମୁଣ୍ଡର ପୂର୍ବତନ ସଫଳ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଓଟମାର ହିଜଫେଲ୍ଡଙ୍କୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ କ୍ଲବର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ସେ ଯୋଗ ଦେବା ପରେ ପ୍ରଥମ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷ ୧୯୯୮-୯୯ରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଜିତିଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷର ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗ ଫାଇନାଲରେ [[ମ୍ୟାଞ୍ଚେଷ୍ଟର ୟୁନାଇଟେଡ଼୍ ଏଫ୍‍ସି]]ଠାରୁ ୨-୧ ଗୋଲରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲା । ଆଗାମୀ ବର୍ଷ ବାଏର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲବ ନିଜର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସର ଶତବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ କଲା । ୧୯୯୯-୨୦୦୦ରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଏକା କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ଉଭୟ ବୁଣ୍ଡୋସଲିଗା ଓ ଡିଏଫ୍‍ବି ପୋକାଲ ଜିତି ଦ୍ୱିବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୦୦-୦୧ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ କ୍ରମାଗତ ତୃତୀୟ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗାରେ ବିଜୟ ହାସଲ କଲା ।<ref>{{cite news|url=http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/2001/05/19/german_roundup/|title=Bayern wins Bundesliga, eyes Champions League|date=19 May 2001|access-date=28 November 2013|work=Sports Illustrated|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20040911213058/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/2001/05/19/german_roundup/|archive-date=11 September 2004}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.sport1.de/de/fussball/fussball_bundesliga/artikel_104971.html|title=Vier Minuten im Mai|language=de|date=12 May 2009|access-date=28 November 2013|work=Sport1|archive-date=9 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809212806/http://www.sport1.de/de/fussball/fussball_bundesliga/artikel_104971.html|url-status=dead}}</ref> ଏହାର କିଛି ଦିନ ପରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ପେନାଲ୍‍ଟି ଶୁଟ୍ଆଉଟରେ [[ଭାଲେନ୍ସିଆ ସିଏଫ୍]] ଦଳକୁ ହରାଇ ୨୫ ବର୍ଷର ଅପେକ୍ଷାର ଅନ୍ତ ଘଟାଇଲା ଏବଂ ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗରେ ବିଜେତା ହୋଇଥିଲା । ୨୦୦୪ ବେଳକୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ପ୍ରଦର୍ଶନ ନିମ୍ନଗାମୀ ହେବାରୁ ହିଜଫେଲ୍ଡ ଦଳରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ଫେଲିକ୍ସ ମାଗାଥ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳର ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ । ୨୦୦୫-୦୬ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷର ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ଓଲିମ୍ପାଷ୍ଟାଡିୟୋନରୁ ଆଲିଆଞ୍ଜ୍ ଏରିନାକୁ ନିଜର ଘର ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିଥିଲା । ୧୮୬୦ ମ୍ୟୁନିକ କ୍ଲବ୍ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ନିଜର ଘର ମ୍ୟାଚ ଖେଳୁଥିଲା । ନିମ୍ନ ମାନର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଯୋଗୁଁ ମାଗାଥ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ପରିଚାଳକର ପଦ ଛାଡ଼ିଥିଲେ ।<ref>{{cite web | title = Bayern part company with Felix Magath | publisher = FC Bayern Munich Official Website | access-date = 15 July 2008 | date = 31 January 2007 | url = http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2007/10644.php | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20081221215808/http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2007/10644.php | archive-date = 21 December 2008 | df = dmy-all }}</ref> ହିଜଫେଲ୍ଡ ପୁଣି ବାଏର୍ଣ୍ଣକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ କିନ୍ତୁ ୨୦୦୬-୦୭ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗାରେ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଯୋଗୁଁ ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗ ଖେଳିବାକୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିପାରିଲା ନାହିଁ । ୨୦୦୭-୦୮ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ଦଳରେ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କଲା । ନିଜର ୯ ଜଣ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ବିକ୍ରି କରି ବା ଋଣ ଆକାରରେ ଅନ୍ୟ ଦଳଙ୍କୁ ଦେଇ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ୮ ଜଣ ନୂଆ ଖେଳାଳି କିଣିଲା ।<ref>Bayern Magazin: 1/59, pages: 16–21, 11 August 2007 (in German)</ref> ୨୦୦୬ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପରେ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିବା ଫ୍ରାଂକ ରିବେରି, ମିରେସ୍ଲାଭ୍ କ୍ଲୋଜା ଓ ଲୁକା ଟୋନି ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ବାଏର୍ଣ୍ଣ ସେ ବର୍ଷର ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଓ ଡିଏଫ୍‍ବି ପୋକାଲରେ ବିଜୟୀ ହେଲା ।<ref name="fussballdaten">{{cite web | title = Fussballdaten&nbsp;– Zahlen, Texte, Bilder | publisher = fussballdaten.de | access-date = 15 July 2008 | date = 17 May 2008 | url = http://www.fussballdaten.de | language = de | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20080526120210/http://www.fussballdaten.de/ | archive-date = 26 May 2008 | df = dmy-all }}</ref> ସେହି କ୍ରୀଡ଼ା ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳର ଗୋଲକିପର୍ ଅଲିଭର୍ କାନ୍ ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ହିଜଫେଲ୍ଡଙ୍କ ପରେ ୟୁର୍ଗେନ୍ କ୍ଲିନ୍ସମାନ୍ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ନୂତନ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ହେଲେ ।<ref name=mark25787>{{cite web | title = Jürgen Klinsmann to succeed Hitzfeld at Bayern | url = http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2008/14731.php | access-date = 11 January 2008 | date = 11 January 2008 | publisher = The official FC Bayern Munich website | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20081221215820/http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2008/14731.php | archive-date = 21 December 2008 | df = dmy-all }}</ref> କିନ୍ତୁ ଅନେକ ମ୍ୟାଚରେ ଖରାପ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ କ୍ଲିନ୍ସମାନଙ୍କୁ ପଦରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଗଲା ।<ref name=klinsmannfired>{{cite web | url = http://www.spiegel.de/international/germany/end-of-a-brief-era-german-club-bayern-munich-sacks-coach-klinsmann-a-621336.html | title = End of a Brief Era: German Club Bayern Munich Sacks Coach Klinsmann | work = Der Spiegel | date = 27 April 2009 | access-date = 1 February 2015 | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20150404011410/http://www.spiegel.de/international/germany/end-of-a-brief-era-german-club-bayern-munich-sacks-coach-klinsmann-a-621336.html | archive-date = 4 April 2015 | df = dmy-all }}</ref> [[File:Bayern munich bayer leverkusen.jpg|thumb|୨୦୧୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ ବନାମ ବାୟର୍ ଲେଭର୍କୁସେନ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ମ୍ୟାଚର ଚିତ୍ର]] {{multiple image|align=left | footer = ୨୦୦୯ରୁ ୨୦୧୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ଆକ୍ରମଣ ଶୈଳୀର ପୁରୋଧା ରୋବେନ୍ ଓ ରିବେରି ଯୋଡ଼ି । ଏମାନଙ୍କୁ ମିଳିତ ଭାବେ ରୋବେରି ବା ରୋବରି ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଉଥିଲା । | width = | image1 = Arjen Robben.jpg | width1 = 111 | alt1 = | image2 = Franck Ribéry Bayern.jpg | width2 = 100 | alt2 = }} ୨୦୦୯-୧୦ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷ ପାଇଁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲବ୍ ଓଲନ୍ଦାଜ ପରିଚାଳକ ଲୁଇ ଭାନ୍ ଗାଲ୍ ଓ ଓଲନ୍ଦାଜ ଫରୱାର୍ଡ୍ ଆର୍ୟେନ୍ ରୋବେନଙ୍କୁ ଦଳରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥିଲା । ଆଗାମୀ ଦଶ ବର୍ଷ ପାଇଁ ରୋବେନ୍ ଓ ରିବେରିଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳର ଆକ୍ରମଣ ଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥିଲା । ଏହା ସହିତ ଡେଭିଡ୍ ଆଲାବା ଓ ଥୋମାସ ମ୍ୟୁଲର୍‍ଙ୍କୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳକୁ ଉନ୍ନୀତ ହୋଇ ଆସିଥିଲେ । ୨୦୦୧ ପରଠାରୁ ସମସ୍ତ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିନଥିବା ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଏହା ପରେ ଘରୋଇ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଦ୍ୱିବିଜୟ ହାସଲ କଲା ।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8684950.stm|title=Bayern win Cup to clinch Double|date=15 May 2010|publisher=BBC|access-date=15 May 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100518141828/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8684950.stm|archive-date=18 May 2010}}</ref> କେବଳ ୨୦୧୦ ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫିରେ ଦଳ [[ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ]]ଠାରୁ ୦-୨ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|url=http://www.whoscored.com/Matches/404786/Live/Europe-UEFA-Champions-League-2009-2010-Bayern-Munich-Inter|title=Champions League Final 2010 Statistics|publisher=WhoScored.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110304230125/http://www.whoscored.com/Matches/404786/Live/Europe-UEFA-Champions-League-2009-2010-Bayern-Munich-Inter|archive-date=4 March 2011}}</ref> ଏକ ସଫଳ ୨୦୦୯-୧୦ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷ ସତ୍ତ୍ୱେ ଲିଗରେ ଭଲ ନ କରିବାରୁ ୨୦୧୧ ଅପ୍ରେଲ ମାସରେ ଭାନ୍ ଗାଲ୍ ପରିଚାଳକ ପଦରୁ ବହିଷ୍କୃତ ହେଲେ । ୨୦୧୧-୧୨ରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମାନୁଏଲ୍ ନୟରଙ୍କୁ ନିଜର ଗୋଲକିପର୍ ଭାବେ କିଣି ଅଲିଭର୍ କାଃନ୍‍ଙ୍କ ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପୂରଣ କଲା ଓ ଜର୍ମାନୀର ଆଉ ଜଣେ ଫୁଟବଲ ଖେଳାଳି ୟେରୋମ୍ ବୋଆଟେଂଗଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦଳରେ ସାମିଲ କଲା । ଆଲିଆଞ୍ଜ୍ ଏରିନାରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ୨୦୧୧ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗ ଫାଇନାଲରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ [[ଚେଲସି ଏଫ୍‍ସି]]ଠାରୁ ପେନାଲ୍‌ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୨-୧୩ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷ ପାଇଁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଜାଭି ମାର୍ଟିନେଜଙ୍କୁ ନିଜ ଦଳରେ ନେଇଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ତ ଟ୍ରଫି ଜିତି ବୁଣ୍ଡେସଲିଗାରେ ରେକର୍ଡ ସଫଳତା କରିଥିଲା ।<ref>{{cite web | url = http://www.fcbayern.de/en/matches/match-reports/2013/41344.php | title = Records fall as Bayern seal stunning title triumph | access-date = 28 September 2014 | date = 6 April 2013 | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20140928053010/http://www.fcbayern.de/en/matches/match-reports/2013/41344.php | archive-date = 28 September 2014 | df = dmy-all }}</ref> ତ୍ରିବିଜୟୀ ହେବାରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଥମ ଜର୍ମାନ କ୍ଲବ୍ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ବୋରୁସିଆ ଡୋର୍ଟମୁଣ୍ଡକୁ ୨-୧ ଗୋଲରେ ହରାଇ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ପୁଣି ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗରେ ବିଜୟ ଲାଭ କଲା ।<ref>{{cite web | url = http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2013/matches/round=2000351/match=2009612/postmatch/report/ | title = Robben ends Bayern's run of final misery | publisher = UEFA | date = 25 May 2013 | access-date = 28 September 2014 | first = Andrew | last = Haslam | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20141007130556/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2013/matches/round=2000351/match=2009612/postmatch/report/ | archive-date = 7 October 2014 | df = dmy-all }}</ref> ଏହା ପରେ ବାର୍ସେଲୋନା ପିରଶିକ୍ଷକ ରହିଥିବା ପେପ୍ ଗାର୍ଡିଓଲା ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକର ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲେ । ବାଏର୍ଣ୍ଣ ୨୦୧୩ କ୍ଲବ୍ ବିଶ୍ୱକପ ଓ ୟୁଇଫା ସୁପରକପ ମଧ୍ୟ ଜିତିଥିଲା ।<ref>{{cite web| url =http://www.fcbayern.de/en/matches/match-reports/2013/match-report-cwc-final-bayern-raja-casablanca-211213.php| title =Super Bayern crowned club world champions| url-status=live| archive-url =https://web.archive.org/web/20150212084342/http://www.fcbayern.de/en/matches/match-reports/2013/match-report-cwc-final-bayern-raja-casablanca-211213.php| archive-date =12 February 2015| df =dmy-all}}</ref><ref name="UEFA_1942071">{{cite web | url = http://www.uefa.com/uefasupercup/news/newsid=1942071.html | title = Bayern tackle Chelsea in Prague Super Cup | publisher = UEFA | date = 26 May 2013 | access-date = 13 June 2013 | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20130610140724/http://www.uefa.com/uefasupercup/news/newsid=1942071.html | archive-date = 10 June 2013 | df = dmy-all }}</ref> ୨୦୧୩-୧୪ର ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗ ସେମି-ଫାଇନାଲରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ [[ରିଆଲ ମାଦ୍ରିଦ]]ଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଉଲି ହୋନେସଙ୍କୁ କରଖିଲାପି ଦୋଷରେ ୩.୫ ବର୍ଷର କାରାଦଣ୍ଡାଦେଶ ହେବାପରେ ସେ କ୍ଲବ୍ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ । ୨୦୧୪-୧୫, ୨୦୧୫-୧୬ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷ ବେଳକୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳକୁ ରବର୍ଟ୍ ଲେୱାଣ୍ଡୋସ୍କି, ଜାବି ଆଲୋନ୍ସୋ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଟୋନି କ୍ରୂସ୍, ବାଷ୍ଟିଆନ ଶ୍ୱାଇନ୍‍ଷ୍ଟାଇଗର, କ୍ଲୌଡ଼ିଓ ପିଜାରୋ ଦଳ ଛାଡ଼ିଥିଲେ । ଏହାର କିଛି ସମୟ ପରେ ଗାର୍ଡିଓଲା ବାଏର୍ଣ୍ଣରୁ ବାହାରି ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ କାର୍ଲୋ ଆନ୍ସେଲୋଟି ଦଳର ପରିଚାଳକ ହେଲେ ।<ref>{{cite news | url = http://www.skysports.com/football/news/11890/10105921/bayern-munich-confirm-carlo-ancelotti-will-replace-pep-guardiola | title = Bayern Munich confirm Carlo Ancelotti will replace Pep Guardiola | date = 20 December 2015 | work = Sky Sports | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20160524174457/http://www.skysports.com/football/news/11890/10105921/bayern-munich-confirm-carlo-ancelotti-will-replace-pep-guardiola | archive-date = 24 May 2016}}</ref> ଆନ୍ସେଲୋଟିଙ୍କ ପରିଚାଳିତ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ମାଟ୍ସ ହମ୍ମେଲ୍ସଙ୍କୁ ଦଳରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥିଲା ଓ ୨୦୧୬-୧୭ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଟ୍ରଫି ଜିତିଥିଲା ।<ref>{{cite news|url=http://www.espnfc.com/german-bundesliga/story/3115208/bayern-munich-seal-bundesliga-title-as-leipzig-and-dortmund-draw|title=Bayern Munich seal Bundesliga title as Leipzig and Dortmund draw | date = 29 April 2017 | work = ESPN FC | url-status=live | archive-url = https://web.archive.org/web/20170508192946/http://www.espnfc.com/german-bundesliga/story/3115208/bayern-munich-seal-bundesliga-title-as-leipzig-and-dortmund-draw|archive-date=8 May 2017}}</ref> ପରେ ଦଳକୁ ହାମେସ୍ ରୋଡ୍ରିଗେଜ୍ ଆସିଲେ କିନ୍ତୁ ଫିଲିପ୍ ଲାମ୍ ଓ ଜାବି ଆଲୋନ୍ସୋ ଅବସର ନେଲେ । ଅନେକ ଖେଳାଳି ଏହି ସମୟରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳରୁ ବାହାରି ଯାଇଥିଲେ । ୨୦୧୭-୧୮ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗରେ ପ୍ୟାରିସ୍ ସେଣ୍ଟ୍ ଜର୍ମେନ୍‍ଠାରୁ ୦-୩ ଗୋଲରେ ପରାଜିତ ହେବା ପରେ ଆନ୍ସେଲୋଟିଙ୍କୁ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ୱରୁ ନିବୃତ୍ତି ଦିଆଗଲା ।<ref name="ancelotti sacked">{{cite news |url=https://fcbayern.com/en/news/2017/09/press-release-bayern-and-ancelotti-part-company |title=FC Bayern part company with Carlo Ancelotti |website=fcbayern.com |date=28 September 2017 |access-date=28 September 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170928193602/https://fcbayern.com/en/news/2017/09/press-release-bayern-and-ancelotti-part-company |archive-date=28 September 2017 }}</ref> ଆଇନ୍‍ଟ୍ରାଖ୍‍ଟ୍ ଫ୍ରାଙ୍କଫର୍ଟର ପୂର୍ବ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ କୋଭାଚ୍ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳର ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଆଶାନୁରୂପ ପ୍ରଦର୍ଶନ ନହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ କ୍ଲବ୍ କୋଭାଚଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କଲା । ୨୦୧୮-୧୯ ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗରେ ଲିଭରପୁଲ୍ ବାଏର୍ଣ୍ଣକୁ ପଛରେ ପକାଇଥିଲା । ବାଏର୍ଣ୍ଣର ତାରକା ଖେଳାଳି ରୋବେନ ଓ ରିବେରି ଏହା ପରେ କ୍ଲବ ଛାଡ଼ିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web | url = https://fcbayern.com/en/news/2018/12/arjen-robben-in-interview | title = Robben: I am to leave with at least one trophy | website = FC Bayern Munich official website | date = 3 December 2018 | access-date = 5 May 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bavarianfootballworks.com/2019/2/24/18238448/bayern-munich-franck-ribery-last-season-arjen-robben-bundesliga-title-farewell-game-testimonial|title=Hoeness: Franck Ribery will leave Bayern Munich at the end of the season|first=John|last=Dillon|date=24 February 2019|website=Bavarian Football Works}}</ref> ୨୦୧୯ ଜୁଲାଇ ୧ ତାରିଖରେ ହାନ୍ସ-ଡିଟର୍ ଫ୍ଲିକ୍ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ହେଲେ ।<ref>{{cite web |url=https://fcbayern.com/en/news/2019/07/interview-with-hansi-flick |title=Hansi Flick interviewed: 'A top job and a club that's very close to my heart' |date=7 July 2019 |website=fcbayern.com |publisher=Bayern Munich |access-date=19 August 2019}}</ref> ୨୦୧୯ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ କୋଭାଚ୍ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଛାଡ଼ିବା ପରେ ଫ୍ଲିକ୍ ମୁଖ୍ୟ ପରିଚାଳକ ହେଲେ ।<ref>{{Cite web | url = https://www.theguardian.com/football/2019/nov/03/bayern-munich-niko-kovac | title = Niko Kovac leaves Bayern Munich after Eintracht Frankfurt thrashing | date = 3 November 2019 | website = The Guardian | access-date = 4 November 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=https://fcbayern.com/en/news/2019/11/fc-bayern-relieve-head-coach-niko-kovac-of-his-duties |title=FC Bayern and head coach Niko Kovac part company |date = 3 November 2019 |website=fcbayern.com |publisher=Bayern Munich |access-date=3 November 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://fcbayern.com/en/news/2019/12/hansi-flick-to-remain-fc-bayern-head-coach-until-end-of-season |title=Flick to remain FC Bayern head coach until end of season |date=22 December 2019 |website=fcbayern.com |publisher=Bayern Munich |access-date=26 December 2019}}</ref> ଫ୍ଲିକ୍‍ଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣର ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ଉନ୍ନତି ଆସିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିଚାଳକ ଭାବେ ରଖିବାର ଚୁକ୍ତି କରାଗଲା ।<ref name="usatoday">{{cite web | url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2020/04/03/bayern-gives-coach-hansi-flick-permanent-deal-through-2023/111519252/ |title=Bayern gives coach Hansi Flick permanent deal through 2023 |website=usatoday.com |date=3 April 2020 }}</ref> ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ୨୦୧୯-୨୦ ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା ଓ ଡିଏଫ୍‍ବି ପୋକାଲରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା । ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗର କ୍ୱାର୍ଟର୍-ଫାଇନାଲରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ [[ବାର୍ସେଲୋନା ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ|ଏଫ୍‍ସି ବାର୍ସେଲୋନାକୁ]] ୮-୨ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2030146--barcelona-vs-bayern/|title=Barcelona-Bayern &#124; UEFA Champions League|website=UEFA.com}}</ref> ସେମି-ଫାଇନାଲରେ ଲ୍ୟୋନ୍ ଦଳକୁ ୩-୦ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା । ସେତେବେଳକୁ [[କରୋନାଭୂତାଣୁ ରୋଗ ୨୦୧୯|କୋଭିଡ଼୍-୧୯ ମହାମାରୀ]] ଯୋଗୁଁ ବନ୍ଦ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ହୋଇଥିବା ଫାଇନାଲରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ ଦଳ ପ୍ୟାରିସ୍ ସେଣ୍ଟ୍-ଜର୍ମେନକୁ ୧-୦ ଗୋଲରେ ହରାଇ ବିଜେତା ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|title=Barcelona vs. Bayern Munich – Football Match Summary – August 14, 2020 – ESPN|url=https://www.espn.com/soccer/match?gameId=573704|access-date=14 August 2020|website=ESPN.com|language=en}}</ref> ==କିଟ୍ ଓ ପୋଷାକ== <Center> <gallery mode="packed" caption="'''ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ୍ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବର ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ (ଜର୍ସି)'''"> ଫାଇଲ:Mario Mandžukić Bayern.jpg ଫାଇଲ:Dante 2013.jpg ଫାଇଲ:Philipp Lahm (2006).jpg ଫାଇଲ:Mark van Bommel Bayern.jpg ଫାଇଲ:Testspiel RB Salzburg vs. Bern München 25.JPG ଫାଇଲ:CSKA-Bavaria (17).jpg ଫାଇଲ:Douglas Costa 2016.jpg </gallery> </Center> ===ପ୍ରାୟୋଜକ, ପୋଷାକ-ଯୋତା ଯୋଗାଣକାରୀ=== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- ! ସମୟ ! କିଟ୍ ନିର୍ମାତା ! ପୋଷାକରେ ପ୍ରାୟୋଜକ (ଛାତି) ! ପୋଷାକରେ ପ୍ରାୟୋଜକ (ବାହୁ) |- |୧୯୬୪-୧୯୭୧ |ପାଲମେ ଟ୍ରିକୋଟ୍‍ଫାବ୍ରିକ୍<ref name="footyheadlines_palme">{{cite web|url = https://www.footyheadlines.com/2018/06/fc-bayern-munchen-retro-kit.html | title = FC Bayern München Retro Kit Released | publisher = footyheadlines.com | access-date = 23 December 2020}}</ref> |rowspan="2"|କେହି ନାହିଁ |rowspan="8"|କେହି ନାହିଁ |- |୧୯୭୧-୧୯୭୪ |ଏରିମା |- |୧୯୭୪-୧୯୭୮ |rowspan="8"|ଆଡିଡାସ୍ |ଆଡିଡାସ୍ |- |୧୯୭୮-୧୯୮୧ |ମାଗିରୁସ୍ ଡଏଟ୍‍ଜ୍ |- |୧୯୮୧-୧୯୮୪ |ଇଭେକୋ ମାଗିରୁସ୍ |- |୧୯୮୪-୧୯୮୯ |କୋମ୍ମୋଡୋର୍ ଇଣ୍ଟର୍‍ନ୍ୟାସନାଲ୍ |- |୧୯୮୯-୨୦୦୨ |ଓପେଲ୍ |- |୨୦୦୨-୨୦୧୭ |rowspan="3"|ଡଏଚ୍ ଟେଲିକୋମ୍ |- |୨୦୧୭-୨୦୧୮ |ହାମାଦ୍ ଏୟାର୍ପୋର୍ଟ୍ |- |୨୦୧୮- ୨୦୨୧ |କାତାର୍ ଏୟାରୱେଜ୍ |} ===କିଟ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ=== {| class="wikitable" style="text-align: left" |- ! କିଟ୍ ଯୋଗାଣକାରୀ !! ସମୟକାଳ !! ଚୁକ୍ତି<br />ଘୋଷଣା !! ଚୁକ୍ତି<br />ସମୟସୀମା !! ମୂଲ୍ୟ !! ଅନ୍ୟ ତଥ୍ୟ |- | ଆଡିଡାସ୍ |୧୯୭୪-ବର୍ତ୍ତମାନ | ୨୮-ଅପ୍ରେଲ-୨୦୧୫ | ୨୦୧୫-୨୦୩୦(୧୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ)<ref>{{Cite web|url=https://www.footyheadlines.com/2015/04/bayern-munchen-sign-record-breaking-adidas-kit-deal.html|title=Bayern München Sign Record-Breaking Adidas Kit Deal}}</ref> | ୯୦ କୋଟି ୟୁରୋ<ref>{{cite web|url=https://www.bavarianfootballworks.com/2015/4/29/8512477/bayern-munich-extend-adidas-kit-deal-until-2030|title=Bayern's new kit deal with Adidas is huge|first=Phillip|last=Quinn|date=29 April 2015|website=Bavarian Football Works|access-date=22 April 2019}}</ref> <br />(ବାର୍ଷିକ ୬ କୋଟି ୟୁରୋ) | |} ==ଦଳୀୟ ଚିହ୍ନ== {{gallery |title=ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ୍ ଲୋଗୋର କ୍ରମ-ବିବର୍ତ୍ତନ |mode=packed |width=96 |height=80 |align=center |File:FC Bayern München (Altes Emblem).png |୧୯୦୧ |File:Bayern München Logo (1901-1906).svg|୧୯୦୨-୦୬ |File:Bayern München Logo (1906-1919).svg|୧୯୦୬-୧୯ |File:Bayern München Logo (1919-1924).svg|୧୯୧୯-୨୪ |File:Bayern München Logo (1924-1954).svg|୧୯୨୫-୫୪ |File:Logo Bayern Munchen(1954-1996).svg|୧୯୫୪-୯୬ |File:Bayern München Logo (1996-2002).svg|୧୯୯୬-୨୦୦୨ |File:Logo FC Bayern München.svg|୨୦୦୨-୧୭ |File:FC Bayern München logo (2017).svg|୨୦୧୭- }} ==ସମ୍ମାନ ଓ ସଫଳତା== ===ଜାତୀୟ=== '''ବୁଣ୍ଡେସଲିଗା''' * ୩୦ ଥର ବିଜେତା (ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ) : ୧୯୩୨, ୧୯୬୮-୬୯, ୧୯୭୧-୭୨, ୧୯୭୨-୭୩, ୧୯୭୩-୭୪, ୧୯୭୯-୮୦, ୧୯୮୦-୮୧, ୧୯୮୪-୮୫, ୧୯୮୫-୮୬, ୧୯୮୬-୮୭, ୧୯୮୮-୮୯, ୧୯୮୯-୯୦, ୧୯୯୩-୯୪, ୧୯୯୬-୯୭, ୧୯୯୮-୯୯, ୧୯୯୯-୨୦୦୦, ୨୦୦୦-୦୧, ୨୦୦୨-୦୩, ୨୦୦୪-୦୫, ୨୦୦୫-୦୬, ୨୦୦୭-୦୮, ୨୦୦୯-୧୦, ୨୦୧୨-୧୩, ୨୦୧୩-୧୪, ୨୦୧୪-୧୫, ୨୦୧୫-୧୬, ୨୦୧୬-୧୭, ୨୦୧୭-୧୮, ୨୦୧୮-୧୯, ୨୦୧୯-୨୦ '''ଡିଏଫ୍‍ବି ପୋକାଲ୍''' * ୨୦ ଥର ବିଜେତା (ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ) : ୧୯୫୬-୫୭, ୧୯୬୫-୬୬, ୧୯୬୬-୬୭, ୧୯୬୮-୬୯, ୧୯୭୦-୭୧, ୧୯୮୧-୮୨, ୧୯୮୩-୮୪, ୧୯୮୫-୮୬, ୧୯୯୭-୯୮, ୧୯୯୯-୨୦୦୦, ୨୦୦୨-୦୩, ୨୦୦୪-୦୫, ୨୦୦୫-୦୬, ୨୦୦୭-୦୮, ୨୦୦୯-୧୦, ୨୦୧୨-୧୩, ୨୦୧୩-୧୪, ୨୦୧୫-୧୬, ୨୦୧୮-୧୯, ୨୦୧୯-୨୦ '''ଡିଏଫ୍‍ବି/ଡିଏଫ୍‍ଏଲ୍ ସୁପରକପ''' * ୮ ଥର ବିଜେତା (ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ): ୧୯୮୭, ୧୯୯୦, ୨୦୧୦, ୨୦୧୨, ୨୦୧୬, ୨୦୧୭, ୨୦୧୮, ୨୦୨୦ '''ଡିଏଫ୍‍ଏଲ୍ ଲିଗାପୋକାଲ''' * ୬ ଥର ବିଜେତା (ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ) : ୧୯୯୭, ୧୯୯୮, ୧୯୯୯, ୨୦୦୦, ୨୦୦୪, ୨୦୦୭ ===ୟୁରୋପୀୟ=== '''ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗ''' * ୬ ଥର ବିଜେତା : ୧୯୭୩-୭୪, ୧୯୭୪-୭୫, ୧୯୭୫-୭୬, ୨୦୦୦-୦୧, ୨୦୧୨-୧୩, ୨୦୧୯-୨୦ '''ୟୁଇଫା ୟୁରୋପା ଲିଗ (ୟୁଇଫା କପ)''' * ୧ ଥର ବିଜେତା : ୧୯୯୫-୯୬ '''ୟୁଇଫା କପ ୱିନର୍ସ କପ''' * ୧ ଥର ବିଜେତା : ୧୯୬୬-୬୭ '''ୟୁଇଫା ସୁପରକପ''' * ୨ ଥର ବିଜେତା : ୨୦୧୩, ୨୦୨୦ ===ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ=== '''ଅନ୍ତଃ-ମହାଦେଶୀୟ କପ (ଇଣ୍ଟରକଣ୍ଟିନେଣ୍ଟାଲ କପ)''' * ୨ ଥର ବିଜେତା : ୧୯୭୬, ୨୦୦୧ '''ଫିଫା କ୍ଲବ୍ ବିଶ୍ୱକପ''' * ୧ ଥର ବିଜେତା : ୨୦୧୩ ==ଖେଳ ସାହିତ୍ୟରେ ବାଏର୍ଣ୍ଣ== * Hüetlin, Thomas: ''Gute Freunde. Die wahre Geschichte des FC Bayern München''. Blessing, München 2006, {{ISBN|3-89667-254-1}}. * Schulze-Marmeling, Dietrich: ''Der FC Bayern und seine Juden. Aufstieg und Zerschlagung einer liberalen Fußballkultur''. Verlag Die Werkstatt, Göttingen 2011, {{ISBN|978-3-89533-781-9}}.<ref>Vgl. Markwart Herzog: [http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de/rezensionen/2011-2-213 ''Fußball unterm Hakenkreuz''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028185733/http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de/rezensionen/2011-2-213 |date=28 October 2014 }}. In: ''H-Soz-u-Kult'', 15. Juni 2011 (Sammelrezension zu: Backes, Gregor: ''"Mit Deutschem Sportgruss, Heil Hitler". Der FC St. Pauli im Nationalsozialismus''. Hamburg 2010/Dietrich Schulze-Marmeling: ''Der FC Bayern und seine Juden. Aufstieg und Zerschlagung einer liberalen Fußballkultur''. Göttingen 2011/Jakob Rosenberg u.&nbsp;a. (Hrsg.): ''Grün-Weiß unterm Hakenkreuz. Der Sportklub Rapid im Nationalsozialismus (1938–1945)''. Wien 2011)</ref> * Bausenwein, Christoph, Schulze-Marmeling, Dietrich: ''FC Bayern München. Unser Verein, unsere Geschichte''. Verlag Die Werkstatt, Göttingen 2012, {{ISBN|978-3-89533-894-6}}. ==ଟୀକା== {{notelist}} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍== {{Commons category}} * {{Official website}} (German, Japanese, Spanish, Chinese, Russian, and Arabic versions also available) * [https://web.archive.org/web/20110716015827/http://scoreshelf.com/qmjb/en/Bayern_Munich/German_Bundesliga Yearly record in the Bundesliga] [[Category:କ୍ଲବ୍ ଫୁଟବଲ]] 80i0qcaiduq190vh8mhaiephdqc5hml 0 77213 606609 559504 2026-09-23T22:13:40Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606609 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Inter Milan}} {{Infobox football club|clubname=ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ | pattern_la1 = _internazionale2425h | pattern_b1 = _internazionale2425h | pattern_ra1 = _internazionale2425h | pattern_sh1 = _internazionale2425h | pattern_so1 = _internazionale2425hl | leftarm1 = 0041FF | body1 = 000000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _internazionale2425a | pattern_b2 = _internazionale2425a | pattern_ra2 = _internazionale2425a | pattern_sh2 = _internazionale2425a | pattern_so2 = _internazionale2425al | leftarm2 = F1F6F7 | body2 = F1F6F7 | rightarm2 = F1F6F7 | shorts2 = F1F6F7 | socks2 = F1F6F7 | pattern_la3 = _internazionale2425t | pattern_b3 = _internazionale2425t | pattern_ra3 = _internazionale2425t | pattern_sh3 = _internazionale2425t | pattern_so3 = _internazionale2425tl | leftarm3 = FFCC00 | body3 = FFCC00 | rightarm3 = FFCC00 | shorts3 = 000000 | socks3 = FFCC00 |fullname=ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ୍ ଇଣ୍ଟରନାଜିଓନାଲେ ମିଲାନୋ<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/stream/e617f5c3-8b3e-44f8-b528-54896002132c|title=FC Internazionale Milano S.p.A.|website=Financial Times|language=en|access-date=13 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180613185544/https://www.ft.com/stream/e617f5c3-8b3e-44f8-b528-54896002132c|archive-date=13 June 2018|url-status=live}}</ref>|chrtitle=ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ବା ସଭାପତି|image=FC Internazionale Milano 2021.svg|image_size=190px|current=|nickname={{unbulleted list|''ଇ ନେରାଜ୍ଜୁରି'' (କଳା ଓ ନୀଳ ଦଳ)|''ଲା ବାନିଆମାଟା'' (ସୁପୋଷିତ ଓ ଆଦୃତ ଦଳ)|''ଇଲ୍ ବିଶ୍ୟୋନେ'' (ବୃହତ୍ ତୃଣଭୂମି ସର୍ପ)}}|short name=ଇଣ୍ଟର|founded=୦୯-ମାର୍ଚ୍ଚ-୧୯୦୮|ground=ସାନ୍ ସିରେ|capacity=୭୮,୨୭୫|owner={{unbulleted list|{{nowrap|ସୁନିଂଗ୍ ହୋଲ୍‍ଡିଂଗ୍ସ ଗ୍ରୁପ୍}} (୬୮.୫୫%)<ref name="Suning">{{cite web|url=http://www.inter.it/en/news/53171|title=Suning Holdings Group acquires majority stake of FC Internazionale Milano S.p.A.|website=inter.it|language=en|access-date=6 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160609205104/http://www.inter.it/en/news/53171|archive-date=9 June 2016|url-status=live}}</ref><ref name="SuningGazzetta">{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/06-06-2016/inter-suning-si-prende-6855percento-moratti-lascia-21-anni-150977239315.shtml|title=Inter, Suning si prende il 68,55%, Moratti lascia dopo 21 anni|website=gazzetta.it|language=it|access-date=6 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160606162850/http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/06-06-2016/inter-suning-si-prende-6855percento-moratti-lascia-21-anni-150977239315.shtml|archive-date=6 June 2016|url-status=live}}</ref>|ଲାୟନ୍‍ରକ୍ କ୍ୟାପିଟାଲ (୩୧.୦୫%)<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/65983/lionrock-capital-acquires-31-05-of-fc-internazionale-milano-s-p-a|title=LionRock Capital acquires 31.05% of FC Internazionale Milano S.p.A.|website=inter.it|language=en|access-date=25 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190125183341/https://www.inter.it/en/news/65983/lionrock-capital-acquires-31-05-of-fc-internazionale-milano-s-p-a|archive-date=25 January 2019|url-status=live}}</ref>|ପିରେଲି (୦.୩୭%)<ref name=Pirelli2015bilancio>{{cite web|url=https://www.pirelli.com/mediaObject/corporate/documents/common/investors/annual-report-2015/AnnualREport_2015_eng/original/AnnualREport_2015_eng.pdf|title=Annual Report 2015|date=2016|access-date=14 June 2016|publisher=Pirelli|archive-url=https://web.archive.org/web/20160629120637/https://www.pirelli.com/mediaObject/corporate/documents/common/investors/annual-report-2015/AnnualREport_2015_eng/original/AnnualREport_2015_eng.pdf|archive-date=29 June 2016|url-status=live}}</ref>|ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶୀଦାର (୦.୦୩%)<ref>List of shareholders on 30 June 2016, document purchased from Italian [[Camera di Commercio, Industria, Agricoltura e Artigianato|C.C.I.A.A.]]</ref> }}|chairman=ଷ୍ଟିଭେନ୍ ଝାଂଗ୍<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/64721/steven-zhang-named-president-of-fc-internazionale-milano-s-p-a|title=Steven Zhang named President of FC Internazionale Milano S.p.A.|website=inter.it|language=en|access-date=26 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026182805/https://www.inter.it/en/news/64721/steven-zhang-named-president-of-fc-internazionale-milano-s-p-a|archive-date=26 October 2018|url-status=live}}</ref>|leftarm1=1C57F0|manager=ଆଣ୍ଟୋନିଓ କୋଣ୍ଟେ<ref>{{Cite web|url=https://www.inter.it/en/news/67905/antonio-conte-will-be-inter-s-new|title=ANTONIO CONTE WILL BE INTER'S NEW COACH|language=it|publisher=inter.it|date=31 May 2019|access-date=31 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190531041850/https://www.inter.it/en/news/67905/antonio-conte-will-be-inter-s-new|archive-date=31 May 2019|url-status=live}}</ref>|mgrtitle=ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ|league=ସିରି ଏ|season=|position=|website=http://www.inter.it}} '''ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ''' (ଇଟାଲୀ ଭାଷାରେ ମୂଳନାମ '''Football Club Internazionale Milano''', ଇଟାଲୀର ବ୍ୟବହାରିକ ଭାଷାରେ '''ଇଣ୍ଟରନାଜିଓନାଲେ''' ବା '''ଇଣ୍ଟର''', ଇଟାଲୀ ବାହାରେ '''ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ'''<ref>{{cite news|url=http://www.thejakartapost.com/news/2012/05/24/inter-milan-arrives-jakarta-prepare-two-friendlies.html|title=Inter Milan arrives in Jakarta to prepare for two friendlies|date=24 May 2012|work=The Jakarta Post|access-date=25 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928143528/http://www.thejakartapost.com/news/2012/05/24/inter-milan-arrives-jakarta-prepare-two-friendlies.html|archive-date=28 September 2013|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last1=Grove|first1=Daryl|title=10 Soccer Things You Might Be Saying Incorrectly|date=22 December 2014|url=http://www.pastemagazine.com/articles/2014/11/10-soccer-things-you-might-be-saying-wrong.html|work=[[Paste (magazine)|Paste]]|access-date=21 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730161714/https://www.pastemagazine.com/articles/2014/11/10-soccer-things-you-might-be-saying-wrong.html|archive-date=30 July 2017|url-status=live}}</ref>) [[ଇଟାଲୀ|ଇଟାଲୀର]] ଲୋମ୍ବାର୍ଡ଼ି ପ୍ରାନ୍ତର [[ମିଲାନ]] ସହରର ଏକ ବ୍ୟବସାୟିକ [[ଫୁଟବଲ]] କ୍ଲବ । ଇଟାଲୀର ସିରି ଏ ଫୁଟବଲ ଲିଗରେ ଏହି କ୍ଲବ ଦଳ ଖେଳିଥାଏ । ଇଟାଲୀ କ୍ଲବ ଫୁଟବଲରେ ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ ଦଳ ଏଯାବତ ସବୁ ବର୍ଷ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିଆସିଛି ଓ ଏପରି କରିପାରିଥିବା ଏହା ଏକମାତ୍ର ଇଟାଲୀୟ କ୍ଲବ । ତତ୍କାଳୀନ ମିଲାନ [[କ୍ରିକେଟ]] ଓ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବରେ (ବର୍ତ୍ତମାନ [[ଏସି ମିଲାନ]] ନାମରେ ଖ୍ୟାତ) ଏକ ମତଭେଦ ଯୋଗୁଁ ୧୯୦୮ ମସିହାରେ କ୍ଲବରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ କ୍ଲବ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୧୦ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଟର ନିଜର ପ୍ରଥମ ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ସିପ୍ ଜିତିଥିଲା । ସ୍ଥାପନା ପରଠାରୁ ଇଣ୍ଟର କ୍ଲବ ସମୁଦାୟ ୩୦ଟି ଘରୋଇ ବା ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଆସିଛି । ତନ୍ମଧ୍ୟରେ ୧୮ ଥର ସିରି ଏ ଲିଗ୍, ୭ ଥର କୋପା ଇଟାଲିଆ ଓ ୫ ଥର ସୁପରକୋପା ଇଟାଲିଆନା ବିଜୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ୨୦୦୬ରୁ ୨୦୧୦ ମଧ୍ୟରେ ଇଣ୍ଟର ଦଳ ୫ ବର୍ଷ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଲିଗ୍ ବିଜେତା ହୋଇ ଯୁଗ୍ମ ରେକର୍ଡର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="Italy – List of Champions">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesi/italchamp.html%7Cpublisher=RSSSF|publisher=RSSSF|title=Italy&nbsp;– List of Champions}}{{dead link|date=March 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ୧୯୬୪, ୧୯୬୫ ଓ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଟର ଦଳ ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗରେ ମଧ୍ୟ ବିଜୟୀ ହୋଇ ତିନି ଥର ୟୁରୋପୀୟ ଚାମ୍ପିୟନ୍ ହେବାର ଗୌରବ ଲାଭ କରିଛି । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଟର କୋପା ଇଟାଲିଆ ଓ ଶୁଡେଟୋ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ତ୍ରି-ବିଜୟ ହାସଲ କରିଥିଲା ।<ref name="treble">{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1490968.html|title=Inter join exclusive treble club|work=uefa.com|access-date=9 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121111175751/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1490968.html|archive-date=11 November 2012|url-status=live}}</ref> ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ ଫୁଟବଲ ଦଳ ୩ ଥର ୟୁଇଫା ୟୁରୋପା ଲିଗ୍, ୨ ଥର ଅନ୍ତର୍ମହାଦେଶୀୟ (ଇଣ୍ଟରକଣ୍ଟିନେଣ୍ଟାଲ) କପ ଓ ଥରେ ଫିଫା କ୍ଲବ ବିଶ୍ୱକପ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମଧ୍ୟ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଛି । ଇଣ୍ଟର ନିଜର ଘର ମ୍ୟାଚ୍ ସାନ୍ ସିରୋ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଖେଳିଥାଏ । ଉଭୟ ଇଣ୍ଟର ଓ ମିଲାନ ସହରରେ ଥିବା ଏହାର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଏସି ମିଲାନ (କେବଳ '''ମିଲାନ''' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ) କ୍ଲବ ସାନ୍ ସିରୋକୁ ନିଜର ଘର ମ୍ୟାଚ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ୮୦,୦୧୮ ଦର୍ଶକ ବସିପାରୁଥିବା ସାନ୍ ସିରୋ ଇଟାଲୀୟ ଫୁଟବଲରେ ସର୍ବବୃହତ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ।<ref name="sansirosize">{{cite web|title=Struttura|url=http://www.sansiro.net/struttura.asp|publisher=[[San Siro]]|access-date=4 October 2010|language=it|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100612094451/http://sansiro.net/struttura.asp|archive-date=12 June 2010}}</ref> ଏସି ମିଲାନ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ ଓ ୟୁଭେଣ୍ଟସ୍ ଏଫ୍‍ସି କ୍ଲବ ହେଉଛନ୍ତି ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ କ୍ଲବର ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ । ଏମାନଙ୍କ ସହିତ ଇଣ୍ଟର ଦଳ ଯଥାକ୍ରମେ ଡର୍ବି ଡେଲା ମାଡୋନିନା ଓ ଡର୍ବି ଡି’ଇଟାଲିଆରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରିଥାଏ । ଏସି ମିଲାନ ଓ ଇଣ୍ଟର ମିଲାନର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା ଇଟାଲୀରେ ଖୁବ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ।<ref>{{cite web|url=http://www.theroar.com.au/2010/01/26/is-this-the-greatest-derby-in-the-world/|title=Is this the greatest derby in world sports?|publisher=Theroar.com.au|date=26 January 2010|access-date=28 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111020204305/http://www.theroar.com.au/2010/01/26/is-this-the-greatest-derby-in-the-world/|archive-date=20 October 2011|url-status=live}}</ref> ୧୯୧୯ ମସିହା ବେଳକୁ ଇଣ୍ଟରର ଘର ମ୍ୟାଚ ଦେଖିବାକୁ ଆସୁଥିବା ଦର୍ଶକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଇଟାଲୀରେ ସର୍ବାଧିକ ଏବଂ ବିଶ୍ୱରେ ଷଷ୍ଠ ସର୍ବାଧିକ ରହିଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=https://talksport.com/football/477635/best-supported-clubs-aggregate-attendance-celtic-liverpool-manchester-united/|title=Best supported clubs who attract more than a million fans every season|date=31 March 2019|website=talkSPORT|access-date=29 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190629131419/https://talksport.com/football/477635/best-supported-clubs-aggregate-attendance-celtic-liverpool-manchester-united/|archive-date=29 June 2019|url-status=live}}</ref> ଇଟାଲୀୟ ଓ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟବସାୟିକ ଫୁଟବଲରେ ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଦଳ ।<ref name="Football Team Valuations">{{cite news|url=https://www.forbes.com/pictures/mlm45eigjk/14-inter-milan/|title=The World's Most Valuable Soccer Teams|date=17 April 2013|work=Forbes|access-date=13 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130704152116/http://www.forbes.com/pictures/mlm45eigjk/14-inter-milan/|archive-date=4 July 2013|url-status=live}}</ref> ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଇତିହାସ (୧୯୦୮-୧୯୬୭)== [[File:Internazionale1910Scudetto.jpg|thumb|୧୯୧୦ ମସିହା ଇଣ୍ଟର ଦଳ]] {| border=0 |- | valign=top | {{quote|1="''Questa notte splendida darà i colori al nostro stemma: il nero e l'azzurro sullo sfondo d'oro delle stelle. Si chiamerà Internazionale, perchè noi siamo fratelli del mondo.''" |2=9 March 1908, Milan<ref>{{cite web|url=http://www.inter.it/it/news/61746|title=Qualcosa di speciale? La patch 105|language=it|website=inter.it|access-date=18 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402094227/http://www.inter.it/it/news/61746|archive-date=2 April 2015|url-status=live}}</ref>}} | valign=top | {{quote|1="''ଆଜିର ଏହି ମନୋରମ ରାତ୍ରି ଆମକୁ ଆମର ଦଳୀୟ ଚିହ୍ନର ରଙ୍ଗ ପ୍ରଦାନ କରିଛି : କଳା-ନୀଳ ରଙ୍ଗ ଏକ ତାରକାପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ । ଆମେ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ବୋଲାଇବା, କାରଣ ଆମେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ସହ ଭ୍ରାତୃତ୍ୱ ଭାବନା ରଖୁ ।''" |2=ତା ୦୯-୦୨-୧୯୦୮ରିଖ, ମିଲାନ}} |} ମତଭେଦ ଯୋଗୁଁ ତତ୍କାଳୀନ ‘‘ମିଲାନ କ୍ରିକେଟ୍ ଓ ଫୁଟବଲ’’ (ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟର ଏସି ମିଲାନ) କ୍ଲବଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ୧୯୦୮ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୯ ତାରିଖ ଦିନ ''ଫୁଟବଲ କ୍ଲୁବ ଇଣ୍ଟରନାଜିଓନାଲେ'' ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଏହି କ୍ଲବର ସଂସ୍ଥାପକମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା ଯେ ତାଙ୍କ କ୍ଲବ ଇଟାଲୀୟ ସହିତ ବିଦେଶୀ ଖେଳାଳୀଙ୍କୁ କୌଣସି ଆରକ୍ଷଣ ନିୟମର ଅନୁସରଣ ନକରି ଦଳରେ ଖେଳିବାର ସୁଯୋଗ ଦେବ । ଏହି କାରଣରୁ କ୍ଲବର ନାମ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ (ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ) ବୋଲି ରଖାଯାଇଥିଲା । ୧୯୧୦ ଓ ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଟର କ୍ଲବ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ସିପ୍ ଜିତିଥିଲା । ୧୯୧୦ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଚାମ୍ପିୟନ୍ ହୋଇଥିବା ଇଣ୍ଟର ଦଳର ଅଧିନାୟକ ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଭିର୍ଜିଲିଓ ଫୋସାଟି [[ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ|ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]]<nowiki/>ରେ ଇଟାଲୀୟ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ସମୟରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ । ୧୯୨୨ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଟର କ୍ଲବ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଫୁଟବଲ ଲିଗରେ ଅଯୋଗ୍ୟ ଘୋଷିତ ହୋଇ ନିମ୍ନ ସ୍ତରକୁ ଅବନତି ପାଇବାର ଅତି ନିକଟତର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଶେଷ ଦୁଇ ପ୍ଲେ-ଅଫ୍ ମ୍ୟାଚ ଜିତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ଖେଳିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲା । ୬ ବର୍ଷ ପରେ ଫାସିବାଦୀ ସରକାର ସମୟରେ ଇଣ୍ଟର କ୍ଲବକୁ ବାଧ୍ୟ କରି ''ଉନିଓନେ ସ୍ପୋର୍ଟିଭା ମିଲାନିଜ୍ (Unione Sportiva Milanese, ମିଲାନ କ୍ରୀଡ଼ା ସଂଘ)''ରେ ବିଲୟ କରି ଦିଆଗଲା ଓ ଏହାର ନାମ ''ସୋଶିଏଟା ସ୍ପୋର୍ଟିଭା ଆମ୍ବ୍ରୋସିଆନା'' ବୋଲି ରଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=http://www.inter.it/en/societa/storia.html|publisher=FC Internazionale Milano|title=Storia|access-date=6 September 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20100130141713/http://www.inter.it/en/societa/storia.html|archive-date=30 January 2010|url-status=live}}</ref> ୧୯୨୮-୨୯ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ଏହି ଫୁଟବଲ ଦଳ ମିଲାନର ପ୍ରାଦେଶିକ ଧ୍ୱଜା ଓ ରାଜସଙ୍କେତରୁ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ଲାଲ କ୍ରଶ୍ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଧଳା ରଙ୍ଗର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଖେଳିଥିଲା । ୧୯୨୯ ମସିହାରେ କ୍ଲବର ନୂଆ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓରେଷ୍ଟେ ସିମୋନୋଟି ଏହି କ୍ଲବର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ''ଆସୋସିଆଜିଓନେ ସ୍ପୋର୍ଟିଭା ଆମ୍ବ୍ରୋସିଆନା (Associazione Sportiva Ambrosiana)'' ରଖିଲେ ଏବଂ ଦଳ ପୂର୍ବେ ବ୍ୟବହାର କରି ଆସୁଥିବା କଳା-ନୀଳ ପୋଷାକର ପ୍ରଚଳନ କରାଇଲେ । କିନ୍ତୁ ଦଳର ସମର୍ଥକମାନେ ସେହି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଦଳକୁ ''ଇଣ୍ଟର'' ବୋଲି ହିଁ କହୁଥିଲେ । ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ନୂଆ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇବା ପରେ ପୋଜ୍ଜାନି ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ଚାପର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ କ୍ଲବର ନାମ ''ଆସୋସିଆଜିଓନେ ସ୍ପୋର୍ଟିଭା ଆମ୍ବ୍ରୋସିଆନା - ଇଣ୍ଟର'' ବୋଲି ରଖିଥିଲେ । [[File:Giuseppe Meazza 1935.jpg|thumb|upright|left|ନିଜ ପ୍ରଥମ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷ ୧୯୨୯-୩୦ରେ ସିରି ଏ ଲିଗରେ ଜ୍ୟୁସେପ୍ ମେଆଜ୍ଜା ୩୧ଟି ଗୋଲ କରିଥିଲେ ଯାହାକି ଏକ ରେକର୍ଡ]] ଜ୍ୟୁସେପ୍ ମେଆଜ୍ଜାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୧୯୩୮-୩୯ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ଇଣ୍ଟର ଦଳ ନିଜର ପ୍ରଥମ କୋପା ଇଟାଲିଆ ଟ୍ରଫି ଜିତିଥିଲା । ସାନ୍ ସିରୋ ଷ୍ଟାଡିୟମର ପଞ୍ଜୀକୃତ ନାମ “ଷ୍ଟାଡିଓ ଜ୍ୟୁସେପ୍ ମେଆଜ୍ଜା” ତାଙ୍କରି ସମ୍ମାନରେ ରଖାଯାଇଛି । ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ମେଆଜ୍ଜା ଆହତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଇଣ୍ଟର ଦଳ ନିଜର ପଞ୍ଚମ ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ସିପ୍ ଜିତିଥିଲା । [[ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]]ର ସମାପ୍ତି ପରେ କ୍ଲବ ପୁଣି ନିଜର ପୂର୍ବ ମୂଳନାମ ଫେରି ପାଇଲା । ୧୯୫୩ ଓ ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଟର ଦଳ ନିଜର ଷଷ୍ଠ ଓ ସପ୍ତମ ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ସିପ୍ ଜିତିଥିଲା । === ଗ୍ରାଣ୍ଡେ ଇଣ୍ଟର (୧୯୬୦-୧୯୬୭) === ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ହେଲେନିଓ ହେରେରା [[ବାର୍ସେଲୋନା ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ|ଏଫ୍‍ସି ବାର୍ସେଲୋନା]] ଛାଡ଼ି ଇଣ୍ଟର କ୍ଲବରେ ପରିଚାଳକ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସହିତ ସେ ମିଡ୍-ଫିଲ୍‍ଡର୍ ଲୁଇ ସୁଆରେଜ୍‍ଙ୍କୁ (୧୯୩୫ ମସିହାରେ ଜାତ ଫୁଟବଲ ଖେଳାଳି) ଇଣ୍ଟର ଦଳକୁ ଆଣିଥିଲେ । ସୁଆରେଜ ସେହି ବର୍ଷ ବାର୍ସେଲୋନା ପକ୍ଷରୁ ଲା ଲିଗା ଓ ଫେୟାର୍ସ କପରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସେ ବର୍ଷର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୟୁରୋପୀୟ ଫୁଟବଲ ଖେଳାଳି ବିବେଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ହେରେରାଙ୍କ ଆଗମନ ପରେ ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ ୟୁରୋପର ଏକ ମହାନ ଦଳରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଇଣ୍ଟରରେ ୫-୩-୨"''ଭେରୌ''" ("ଦୁଆର କବଜା") ଖେଳାଳି ସଜ୍ଜାର ପ୍ରଚଳନ କରାଇଲେ ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟାକ୍ରମଣ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲା । କାର୍ଲ ରାପାନ୍ ନାମକ ଜଣେ ଅଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ''କାଟେନାଚ୍ଚିଓ (catenaccio)'' ସଜ୍ଜା ରଣନୀତିର ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥିଲେ । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଗୋଲକିପର ସମ୍ମୁଖରେ ୪ ଜଣ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷକ (ଡିଫେଣ୍ଡର୍) ରହୁଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ (ଫରୱାର୍ଡ) ମ୍ୟାନ୍-ଟୁ-ମ୍ୟାନ୍ ମାର୍କିଂ ଯୋଗେ ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ । ମଝି ପଡ଼ିଆରେ ଆଉ ଜଣେ ପ୍ଲେମେକର୍ ଖେଳାଳି ରହି ଦୁଇ ଡେଣାର ଖେଳାଳିଙ୍କ (ୱିଂଗର୍) ସହଯୋଗରେ ବଲ ପାସ୍ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ । ହେରେରା ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣି ଦୁଇ ସେଣ୍ଟର-ବ୍ୟାକ୍‍ଙ୍କ ପଛରେ ‘‘ସ୍ୱିପର୍’’ ବା ‘‘ଲିବେରୋ’’ ବୋଲାଉଥିବା ଆଉ ଜଣେ ପଞ୍ଚମ ପ୍ରତିରକ୍ଷକ ରଖିଲେ । ଲିବେରୋ ସ୍ଥାନର ଖେଳାଳି ମୁକ୍ତ ଭାବେ ଖେଳୁଥିଲା ଓ ସେଣ୍ଟର୍-ବ୍ୟାକ୍‍ଙ୍କୁ ପ୍ରତିହତ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଆକ୍ରମଣକାରୀକୁ ଅଟକାଇବାରେ ଉପଯୋଗୀ ହେଉଥିଲା । ଇଣ୍ଟର ଦଳ ସିରି ଏ ଲିଗରେ ହେରେରାଙ୍କ ପ୍ରଥମ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ, ଦ୍ୱିତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ ଅକ୍ତିଆର କରିବା ପରେ ତୃତୀୟ ବର୍ଷ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା । ତା’ ପରେ ୧୯୬୪ ଓ ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗରେ ବିଜୟୀ ହେବା ପରେ ହେରେରାଙ୍କୁ "''ଇଲ୍ ମାଗୋ''" ("ଜାଦୁଗର") ଉପାଧି ଦିଆଯାଇଥିଲା । ହେରେରାଙ୍କ ଖେଳାଳି ସଜ୍ଜା ଅନୁସାରେ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଫୁଲ୍‍ବ୍ୟାକ୍ ସ୍ଥାନରେ ତାର୍ଚିସିଓ ବୁର୍ଗନିଶ ଓ ଜିଆଚିନ୍ତୋ ଫାଚ୍ଚେଟି; ସ୍ୱିପର୍ ସ୍ଥାନରେ ଆର୍ମାଣ୍ଡୋ ପିଚ୍ଚି, ପ୍ଲେମେକର୍ ସ୍ଥାନରେ ସୁଆରେଜ୍, ହାଏର୍ ଡା କୋଷ୍ଟା ୱିଂଗର୍ ସ୍ଥାନରେ, ମାରିଓ କୋର୍ସୋ ବାମ ମିଡ୍‍ଫିଲ୍‍ଡର୍ ଭାବରେ ଓ ସାଣ୍ଡ୍ରୋ ମାଜ୍ଜୋଲା ଇନ୍‍ସାଇଡ୍‍-ଡାହାଣ ସ୍ଥାନରେ ରହି ଖେଳୁଥିଲେ ।<ref name="Helenio Herrera: More than just catenaccio">{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=61622/profile.html|title=Helenio Herrera: More than just catenaccio|website=www.fifa.com|publisher=FIFA|access-date=10 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170116143638/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=61622/profile.html|archive-date=16 January 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/707/431/index.html|title=Mazzola: Inter is my second family|publisher=FIFA|access-date=11 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141009215949/http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/707/431/index.html|archive-date=9 October 2014|url-status=live}}</ref><ref name=leggenda>{{cite web|url=http://www.inter.it/it/societa/storia2005-2.html |title=La leggenda della Grande Inter|trans-title=The legend of the Grande Inter|publisher=Inter.it|language=it|access-date=10 September 2014 |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121019213304/http://www.inter.it/it/societa/storia2005-2.html|archive-date=19 October 2012}}</ref><ref name=sempreinter>{{cite web|url=http://www.sempreinter.com/2012/10/15/la-grande-inter-helenio-herrera-1910-1997-il-mago/|title=La Grande Inter: Helenio Herrera (1910–1997) – "Il Mago"|publisher=Sempre Inter|language=it|access-date=10 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140911110359/http://www.sempreinter.com/2012/10/15/la-grande-inter-helenio-herrera-1910-1997-il-mago/|archive-date=11 September 2014|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://bleacherreport.com/articles/1606149-great-team-tactics-breaking-down-helenio-herreras-la-grande-inter|title=Great Team Tactics: Breaking Down Helenio Herrera's 'La Grande Inter'|work=Bleacher Report|access-date=10 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141220192454/http://bleacherreport.com/articles/1606149-great-team-tactics-breaking-down-helenio-herreras-la-grande-inter|archive-date=20 December 2014|url-status=live}}</ref><ref name=Obituary>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obitaury-helenio-herrera-1293412.html |title=Obituary: Helenio Herrera – Obituaries, News |work=The Independent |location=UK |first=Norman |last=Fox |date=11 November 1997 |access-date=22 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100303163359/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obitaury-helenio-herrera-1293412.html |archive-date=3 March 2010 |url-status=live }}</ref> [[ଫାଇଲ:Inter Milan 1971-1972 Sandro Mazzola.jpg|thumb|୧୯୬୦ ଦଶନ୍ଧିର ପ୍ରସିଦ୍ଧ "ଲା ଗ୍ରାଣ୍ଡେ ଇଣ୍ଟର" ଦଳର ଖେଳାଳି ସାଣ୍ଡ୍ରୋ ମାଜ୍ଜୋଲା]] ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଟର ଦଳ [[ବୋରୁସିଆ ଡୋର୍ଟମୁଣ୍ଡ]] ଦଳକୁ ହରାଇ ୟୁରୋପୀୟ କପ ଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା । ଇଣ୍ଟର ଦଳ ସେ ସମୟରେ ୯ରୁ ୭ଟି ଫାଇନାଲ ଖେଳି ଉନ୍ନତ ଫର୍ମରେ ଥିବା [[ରିଆଲ ମାଦ୍ରିଦ]] ବିପକ୍ଷରେ ଫାଇନାଲ ଖେଳିଥିଲା । ମାଜ୍ଜୋଲାଙ୍କ ଦୁଇଟି ଗୋଲ ସହାୟତାରେ ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ ଫାଇନାଲରେ ୩-୧ ଗୋଲରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା । ପରେ ଇଣ୍ଟର ଦଳ ଇଣ୍ଡିପେଣ୍ଡିଏଣ୍ଟେ ବିପକ୍ଷରେ ଅନ୍ତଃ-ମହାଦେଶୀୟ କପ ମଧ୍ୟ ଜିତିଥିଲା । ୧୯୬୫ ୟୁରୋପୀୟ କପ ଫାଇନାଲରେ ଇଣ୍ଟର ଦଳ ବେନ୍‍ଫିସିଆ ଫୁଟବଲ ଦଳକୁ ଏବଂ ହାଏର୍‍ଙ୍କ ଗୋଲ ଯୋଗୁଁ ଅନ୍ତଃ-ମହାଦେଶୀୟ କପରେ ଇଣ୍ଡିପେଣ୍ଡିଏଣ୍ଟେକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା । ୧୯୬୭ ମସିହା ବେଳକୁ ହାଏର୍ କ୍ଲବରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥିଲେ ଓ ସୁଆରେଜ୍ ଆହତ ଥିଲେ । ସେହି ବର୍ଷ ୟୁରୋପୀୟ କପ ଫାଇନାଲରେ ଇଣ୍ଟର ଦଳ [[ସେଲ୍‍ଟିକ୍ ଏଫ୍‍ସି]]ଠାରୁ ୧-୨ ଗୋଲରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ କ୍ଲବର ନାମ ''ଫୁଟବଲ କ୍ଲୁବ୍ ଇଣ୍ଟରନାଜିଓନାଲେ ମିଲାନୋ''କୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରାଯାଇଥିଲା । ==ଷ୍ଟାଡିୟମ== [[File:Scudo2009.jpg|thumb|300px|ଇଣ୍ଟର ମିଲାନର ଏକ ମ୍ୟାଚ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ ସାନ୍ ସିରୋର ଦୃଶ୍ୟ]] ମିଲାନ ସହରରେ ନିର୍ମିତ ''ସାନ୍ ସିରୋ ଷ୍ଟାଡିୟମ'' (ପଞ୍ଜୀକୃତ ନାମ – ''ଷ୍ଟାଡିଓ ଜ୍ୟୁସେପ୍ ମେଆଜ୍ଜା'') ଉଭୟ ଏସି ମିଲାନ ଓ ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ ଦଳର ଘରୋଇ ପଡ଼ିଆ । ଜ୍ୟୁସେପ୍ ମେଆଜ୍ଜା ନିଜ ଖେଳ ଜୀବନରେ ଉଭୟ ଇଣ୍ଟର ଓ ଏସି ମିଲାନ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହି ଷ୍ଟାଡିୟମର ଦର୍ଶକଧାରଣ କ୍ଷମତା ୮୦,୦୧୮ । ସାନ୍ ସିରୋ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହି ଷ୍ଟାଡିୟମ ରହିଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସାନ୍ ସିରୋ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ୧୯୨୬ ମସିହାରୁ ସାନ୍ ସିରୋ ଏସି ମିଲାନର ଘରୋଇ ପଡ଼ିଆ ରହିଆସିଛି । ମିଲାନର ତତ୍କାଳୀନ ସଭାପତି ପିଏରୋ ପିରେଲିଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନରେ ଏହି ଷ୍ଟାଡିୟମ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ସାଢ଼େ ୧୩ ମାସ ସମୟରେ ୧୨୦ ଜଣ ଲୋକଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ଷ୍ଟାଡିୟମ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଗଲା । କ୍ଲବ ଅଧୀନରେ ରହିଥିବା ଏହି ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ୧୯୩୫ ମସିହାରେ ନଗରପାଳିକାକୁ ବିକ୍ରି କରାଗଲା । ୧୯୪୭ ମସିହାରୁ ଏସି ମିଲାନ ସହ ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ ମଧ୍ୟ ସାନ୍ ସିରୋକୁ ନିଜ ଘରୋଇ ମ୍ୟାଚ୍ ପଡ଼ିଆ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲା । ୧୯୨୬ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖରେ ସାନ୍ ସିରୋରେ ପ୍ରଥମ ଫୁଟବଲ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟମୂଳକ ମ୍ୟାଚରେ ଇଣ୍ଟର ଦଳ ଏସି ମିଲାନ ଦଳକୁ ୬-୩ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା । ଏହି ପଡ଼ିଆରେ ଏସି ମିଲାନ ଦଳ ଖେଳିଥିବା ନିଜ ପ୍ରଥମ ଲିଗ୍ ମ୍ୟାଚରେ ସାମ୍ପିଏର୍ଡାରେନେସ୍ କ୍ଲବଠାରୁ ୧-୨ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ଷ୍ଟାଡିୟମର ଦର୍ଶକ କ୍ଷମତା ୩୫ ହଜାର ଥିଲା । ଏହି ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଅନେକ ନବୀକରଣ ପ୍ରକଳ୍ପ କରାଯାଇଛି । ୧୯୯୦ ମସିହା [[ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ]] ପାଇଁ ଷ୍ଟାଡିୟମର ନବୀକରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ଉପର ପଟେ ଏକ ପଲିକାର୍ବୋନେଟ୍ ଛାତ ନିର୍ମିତ ହେଲା ଓ ଏହାର ଦର୍ଶକ କ୍ଷମତା ୮୫ ହଜାର ୭୦୦କୁ ବଢ଼ାଯାଇଥିଲା । ୟୁଇଫା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ନୂତନ ନିୟମାବଳୀ ଆଧାରରେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ଷ୍ଟାଡିୟମର ଦର୍ଶକ କ୍ଷମତା ୮୦ ହଜାର ୦୧୮କୁ କମାଇ ଦିଆଯାଇଛି । ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ନିର୍ମାଣର ଇଂରାଜୀ ମଡେଲ୍ ଅନୁଯାୟୀ ସାନ୍ ସିରୋକୁ ଫୁଟବଲ ଖେଳ ପାଇଁ ହିଁ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ସିରି ଏରେ ବହୁମୁଖୀ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ କିଛି ଷ୍ଟାଡିୟମ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଅନ୍ତି । ବସିବା ସ୍ଥାନର ଅବସ୍ଥିତି ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ପଡ଼ିଆଠାରୁ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ନିକଟତର ହୋଇଥିବାରୁ ଖେଳ ଦେଖିବା ବେଳେ ରୋମାଞ୍ଚ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଓ ସାନ୍ ସିରୋ ପଡ଼ିଆ ଇଟାଲୀରେ ଏହି କାରଣରୁ ଖୁବ୍ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଅଗ୍ନିସଂଯୁକ୍ତ ଆଲୋକମାଳା ଯୋଗୁଁ ଏହି ପରିବେଶ ଅଧିକ ମନୋରଞ୍ଜକ ଲାଗିପାରେ କିନ୍ତୁ ଅନେକ ସମୟରେ ଏହା ଯୋଗୁଁ ବହୁ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ==ପୋଷାକ ଯୋଗାଣକାରୀ ଓ ପ୍ରାୟୋଜକ== <Center> <gallery mode="packed" caption="ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ ଦଳ ଓ ଖେଳାଳିଙ୍କ ପୋଷାକ"> ଫାଇଲ:Inter Mailand (2009-08-16).jpg|୨୦୦୯ ଫାଇଲ:FC Inter 1970-71 Como.jpg|୧୯୭୦-୭୧ ଫାଇଲ:1973–74 Inter Milan.jpg|୧୯୭୩-୭୪ ଫାଇଲ:Dnepr-Inter (1).jpg|୨୦୧୪ ଫାଇଲ:FC Internazionale 2011-2012.jpg|୨୦୧୧-୧୨ </gallery> </Center> {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !ସମୟ !କିଟ୍ ନିର୍ମାତା !ପୋଷାକ ପ୍ରାୟୋଜକ |- |୧୯୭୯-୧୯୮୧ |rowspan=2|ପ୍ୟୁମା | |- |୧୯୮୧-୧୯୮୨ |ଇନ୍ନୋ-ହିଟ୍ |- |୧୯୮୨-୧୯୮୬ |ମେକସ୍ପୋର୍ଟ୍ |rowspan=3|ମିସୁରା |- |୧୯୮୬-୧୯୮୮ |ଲେ କୋକ୍ ସ୍ପୋର୍ଟିଫ୍ |- |୧୯୮୮-୧୯୯୧ | ଉଃଲସ୍ପୋର୍ଟ୍ |- |୧୯୯୧-୧୯୯୨ |rowspan=3|ଉମ୍ବ୍ରୋ | ଫିଟ୍‍ଗାର୍ |- | ୧୯୯୨-୧୯୯୫ |ସିଜାରେ ଫିଓରୁଚ୍ଚି |- |୧୯୯୫-୧୯୯୮ | rowspan=2|ପିରେଲି |- |୧୯୯୮-୨୦୧୬ | rowspan=2|ନାଇକି |- | ୨୦୧୬– |{{unbulleted list|ପିରେଲି (ପ୍ରକୃତ ମ୍ୟାଚ ପୋଷାକ)|ସୁନିଂଗ୍ ଡଟ୍ କମ୍ (ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପୋଷାକ)<ref>{{cite press release|url=http://www.inter.it/it/news/77843|title=Comunicato di FC Internazionale Milano|date=20 December 2016|access-date=15 July 2017|work=inter.it|publisher=FC Internazionale Milano|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20170716075644/http://www.inter.it/it/news/77843|archive-date=16 July 2017|url-status=dead}}</ref>}} |} ==ବିଜୟ ଓ ସମ୍ମାନ== [[File:Inter1965-66.jpg|thumb|୧୯୬୫ ମସିହା ଅନ୍ତଃ-ମହାଦେଶୀୟ କପ ବିଜୟୀ ଇଣ୍ଟର ଫୁଟବଲ ଦଳ]] ଇଣ୍ଟର କ୍ଲବ ୩୦ ଗୋଟି ଘରୋଇ ବା ଜାତୀୟ ଟ୍ରଫି ଜିତିଛି । ୧୮ ଥର ସିରି ଏ ଲିଗ୍, ୭ ଥର କୋପା ଇଟାଲିଆ, ୫ ଥର ସୁପରକୋପା ଇଟାଲିଆନା ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଗତ । ୨୦୦୬ ମସିହାରୁ ୨୦୧୦ ମସିହା ଯାଏଁ ଇଣ୍ଟର କ୍ଲବ କ୍ରମାଗତ ୫ ବର୍ଷ ଲିଗ୍ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ସେ ସମୟରେ ଏକ ଯୁଗ୍ମ ରେକର୍ଡ ଥିଲା । ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ୟୁଭେଣ୍ଟସ୍ କ୍ଲବ ଷଷ୍ଠ ବର୍ଷ କ୍ରମାଗତ ଲିଗ୍ ବିଜୟୀ ହୋଇ ନୂତନ ରେକର୍ଡ କରିଥିଲା ।<ref name="Italy&nbsp;– List of Champions"/> ୧୯୬୪, ୧୯୬୫ ଓ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଟର କ୍ଲବ ୩ ଥର ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗ୍ ମଧ୍ୟ ଜିତିଛି । ୨୦୧୦ ବର୍ଷରେ ଇଣ୍ଟର ଜାତୀୟ ତ୍ରି-ବିଜୟ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="treble" /> ଏହା ଛଡ଼ା ଇଣ୍ଟର କ୍ଲବ ଦୁଇ ଥର ୟୁଇଫା ୟୁରୋପା ଲିଗ୍, ଦୁଇ ଥର ଅନ୍ତଃମହାଦେଶୀୟ କପ ଓ ଥରେ ଫିଫା କ୍ଲବ ବିଶ୍ୱକପ ମଧ୍ୟ ଜିତିଛି । ସ୍ଥାପନା ପରଠାରୁ ୨୦୨୧ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁ ବର୍ଷ ଇଟାଲୀର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଫୁଟବଲ ଲିଗରେ ଇଣ୍ଟର କ୍ଲବ ଖେଳିବାର ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିଆସିଛି । ସିରି ଏ ଓ ତା ପୂର୍ବରୁ ରହିଥିବା ଇଟାଲୀୟ ଲିଗର ସମସ୍ତ କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷରେ ଖେଳିଥିବା ଏକମାତ୍ର ଦଳ ହେଉଛି ଇଣ୍ଟର ଦଳ । [[ୟୁରୋପ]] ମହାଦେଶରେ ନିଜ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲିଗରେ ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ସମୟ ପାଇଁ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ଖେଳିବାରେ ଯେଉଁ କିଛି ଦଳ ରହିଛନ୍ତି ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଇଣ୍ଟର ଅନ୍ୟତମ । ୨୦୨୦ ଯାଏଁ ଇଣ୍ଟର କ୍ରମାଗତ ୧୦୬ ବର୍ଷ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲିଗରେ ଖେଳିଆସିଛି । ଇଣ୍ଟର ଆଗକୁ ଆଉ ପାଞ୍ଚଟି ଇଂରାଜୀ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ ଦଳ ରହିଛନ୍ତି । {| class="wikitable plainrowheaders" style="font-size:95%; text-align:center;" |+ଇଣ୍ଟର ମିଲାନର ସଫଳତା କାହାଣୀ ! scope=col|ପ୍ରକାର !scope=col|ପ୍ରତିଯୋଗିତା !scope=col|ଟାଇଟଲ୍ !scope=col|କ୍ରୀଡ଼ାବର୍ଷ |- | rowspan="3" |'''ଜାତୀୟ''' ! scope=col|ସିରି ଏ<br/>ବା<br/>ଇଟାଲୀୟ ଫୁଟବଲ ଚାମ୍ପିୟନ୍‍ସିପ୍ |align="center"|୧୮ |align="left"| ୧୯୦୯-୧୦, ୧୯୧୯-୨୦, ୧୯୨୯-୩୦, ୧୯୩୭-୩୮, ୧୯୩୯-୪୦, ୧୯୫୨-୫୩, ୧୯୫୩-୫୪, ୧୯୬୨-୬୩, ୧୯୬୪-୬୫, ୧୯୬୫-୬୬, ୧୯୭୦-୭୧, ୧୯୭୯-୮୦, ୧୯୮୮-୮୯, ୨୦୦୫-୦୬{{#tag:ref|୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଇଟାଲୀୟ ଫୁଟବଲରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା କାଲ୍‍ସିଓପୋଲି କେଳେଙ୍କାରୀ ପରେ ନ୍ୟାୟାଳୟମାନେ ଇଣ୍ଟର ଦଳକୁ ବିଜୟୀ ଘୋଷିତ କରିଥିଲେ ।|group="nb"}}, ୨୦୦୬-୦୭, ୨୦୦୭-୦୮, ୨୦୦୮-୦୯, ୨୦୦୯-୧୦ |- ! scope=col|କୋପା ଇଟାଲିଆ |align="center"|୭ |align="left"|୧୯୩୮-୩୯, ୧୯୭୭-7୮, ୧୯୮୧-୮୨, ୨୦୦୪-୦୫, ୨୦୦୫-୦୬,୨୦୦୯-୧୦, ୨୦୧୦-୧୧ |- ! scope=col|ସୁପରକୋପା ଇଟାଲିଆନା |align="center"|୫ |align="left"|୧୯୮୯, ୨୦୦୫, ୨୦୦୬, ୨୦୦୮, ୨୦୧୦ |- | rowspan="2" |'''ମହାଦେଶୀୟ''' ! scope=col|ୟୁରୋପୀୟ କପ / ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗ୍ |align="center"|୩ |align="left"|୧୯୬୩-୬୪, ୧୯୬୪-୬୫, ୨୦୦୯-୧୦ |- ! scope=col|ୟୁଇଫା କପ (ୟୁରୋପା ଲିଗ୍) |align="center"|୩ |align="left"|୧୯୯୦-୯୧, ୧୯୯୩-୯୪, ୧୯୯୭-୯୮ |- | rowspan="2" |'''ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ''' ! scope=col|ଅନ୍ତଃ-ମହାଦେଶୀୟ କପ |align="center"|୨ |align="left"|୧୯୬୪, ୧୯୬୫ |- ! scope=col|ଫିଫା କ୍ଲବ୍ ବିଶ୍ୱକପ |align="center"|୧ |align="left"|୨୦୧୦ |} ==କ୍ଲବ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅନ୍ୟ ରେକର୍ଡ ଓ ପରିସଂଖ୍ୟାନ== [[File:Javier Zanetti FC Internazionale.jpg|thumb|upright|ୟାଭିଏର୍ ଜାନେଟ୍ଟି ଇଣ୍ଟର ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ୮୫୮ଟି ମ୍ୟାଚରେ ଏବଂ ସିରି ଏ ଲିଗରେ ୬୧୮ଟି ମ୍ୟାଚରେ ଖେଳିଛନ୍ତି]] ୟାଭିଏର୍ ଜାନେଟ୍ଟି ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ ଦଳ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ୮୫୮ଟି ମ୍ୟାଚରେ ଏବଂ ସିରି ଏ ଲିଗରେ ୬୧୮ଟି ମ୍ୟାଚରେ ଖେଳିଛନ୍ତି । ଉଭୟ ତାଙ୍କ ନାମରେ ରହିଥିବା ରେକର୍ଡ । ଜ୍ୟୁସେପ୍ ମେଆଜ୍ଜା ଇଣ୍ଟରମିଲାନ କ୍ଲବ ପକ୍ଷରୁ ସର୍ବକାଳୀନ ସର୍ବାଧିକ ଗୋଲ କରିଥିବା ଖେଳାଳି । ସେ ୪୦୮ଟି ମ୍ୟାଚରେ ୨୮୪ଟି ଗୋଲ କରିଛନ୍ତି ।<ref name=recordholders>{{cite web |url=http://archivio.inter.it/cgi-bin/primatisti?L=en |title=record holders |publisher=inter.it |access-date=8 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130225180743/http://archivio.inter.it/cgi-bin/primatisti?L=en |archive-date=25 February 2013 |url-status=live }}</ref> ତାଙ୍କ ପଛକୁ ଆଲେସାନ୍ଦ୍ରୋ ଆଲ୍ଟୋବେଲି ୪୬୬ଟି ମ୍ୟାଚରେ ୨୦୯ଟି ଗୋଲ କରି ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଏବଂ ରୋବେର୍ତ୍ତୋ ବୋନିନସେଗ୍ନା ୨୮୧ଟି ମ୍ୟାଚରେ ୧୭୧ଟି ଗୋଲ କରି ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛନ୍ତି । ଇଣ୍ଟର ମିଲାନ କ୍ଲବରେ ସର୍ବାଧିକ ସମୟ ୯ ବର୍ଷ ପାଇଁ ହେଲେନିଓ ହେରେରା ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଇଣ୍ଟର କ୍ଲବ ୩ ଥର ଶୁଡେଟି, ୨ ଥର ୟୁରୋପୀୟ କପ ଓ ୨ ଥର ଅନ୍ତଃ-ମହାଦେଶୀୟ କପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଛି । ଇଣ୍ଟର ପାଇଁ ହୋଜେ ମୌରିନ୍ୟୋ ଅନ୍ୟତମ ସଫଳ ପରିଚାଳକ ଥିଲେ ଯାହାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଦଳ ୨୦୦୮-୦୯ ସିରି ଏ ଓ ସୁପରକୋପା ଇଟାଲିଆନାରେ ବିଜୟ, ୨୦୦୯-୧୦ ଇଟାଲୀରେ ଜାତୀୟ ତ୍ରି-ବିଜୟ ଏବଂ ୨୦୧୦ ୟୁଇଫା ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଲିଗରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲା । == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ଫୁଟବଲ]] * [[ବାର୍ସେଲୋନା ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ|ଏଫ୍‍ସି ବାର୍ସେଲୋନା]] * [[ବାଏର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ୍ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ|ଏଫ୍‍ସି ବାୟର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟୁନିକ୍]] == ଟୀକା == {{Reflist|group="nb"}} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ == {{Commons category|FC Internazionale Milano}} * [http://www.legaseriea.it/en/serie-a/teams/inter FC Internazionale Milano] at [[Serie A]] {{in lang|en|it}} * [https://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=50138/profile/index.html FC Internazionale Milano] at [[UEFA]] * [https://web.archive.org/web/20180615044056/https://www.fifa.com/live-scores/clubs/club=italy-internazionale-1914619/index.html FC Internazionale Milano] at [[FIFA]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ଲବ୍ ଫୁଟବଲ]] 77htdm0aho3wjhbh8u8hjvnyacua8yq 0 77393 606667 571654 2026-09-23T23:37:56Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606667 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଜେନେରାଲ | death_place = | website = | signature = | relations = | spouse = | awards = [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] [[Ati Vishisht Seva Medal]]<br>[[File:Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] [[Vishisht Seva Medal]]<br>[[File:Sena Medal ribbon.svg|20px]] [[Sena Medal]] | battles = [[Insurgency in Northeast India]] | commands = [[File:IA Southern Command.jpg|20px]] [[Southern_Command_(India)|Southern Command]] <br> Uttar Bharat Area <br> [[XXXIII Corps (India)|XXXIII Corps]] | unit = ରାଜପୁତ ରେଜିମେଣ୍ଟ | rank = [[File:Lieutenant General of the Indian Army.svg|22px]] [[Lieutenant General (India)|Lieutenant General]] | serviceyears = ଜୁନ ୧୯୮୨- | branch = {{army|India}} | allegiance = {{IND}} | birth_name = | nickname = | birth_place = ଜୟବଡ଼, ଜଗତସିଂହପୁର ସବଡିଭିଜନ, [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]]<br>(ବର୍ତ୍ତମାନର [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା]]), [[ଓଡ଼ିଶା]]<ref name="TNIE">{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2020/jan/24/lt-gen-chandi-prasad-mohanty-is-general-officer-commanding-in-chief-of-southern-army-command-2093740.html|title=Lt Gen Chandi Prasad Mohanty is General Officer Commanding-in-Chief of Southern Army Command|date=26 January 2020|work=The New Indian Express|access-date=2 April 2020}}</ref> | name = ଚଣ୍ଡି ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି | caption = | honorific-suffix = ଅତି ବିଶିଷ୍ଟ ସେବା ମେଡ଼ାଲ, ସେନା ମେଡ଼ାଲ, ବିଶିଷ୍ଟ ସେବା ମେଡ଼ାଲ | native_name = | native_name_lang = | image = Lt. General Chandi Prasad Mohanty.jpg | width = 200px | alt = | office1 = ୪୨ତମ ଭାରତୀୟ ସେନା ଉପମୁଖ୍ୟ | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | termstart1 = ୨୦୨୧ ଫେବୃଆରୀ ୧ | termend1 = | president1 = [[ରାମନାଥ କୋବିନ୍ଦ]] | primeminister1 = [[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]] | predecessor1 = ସତିନ୍ଦର କୁମାର ସୈନୀ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | signature_alt = }} ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଜେନେରାଲ '''ଚଣ୍ଡି ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଅଧିକାରୀ । ସେ ପରମ ବିଶିଷ୍ଟ ସେବା ମେଡ଼ାଲ, ଅତି ବିଶିଷ୍ଟ ସେବା ମେଡ଼ାଲ, ବିଶିଷ୍ଟ ସେବା ମେଡ଼ାଲ ଓ ସେନା ମେଡ଼ାଲ ଆଦି ସେନା ପଦକ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୨୧ ଫେବୃଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ସେ [[ଭାରତୀୟ ସ୍ଥଳସେନା|ଭାରତୀୟ ସେନାର]] ଉପମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ <ref>{{Cite web |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/amp/lt-gen-chandi-prasad-mohanty-takes-charge-as-vice-chief-of-army-staff/2021148 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2021-02-01 |archive-date=2021-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201154056/https://www.outlookindia.com/newsscroll/amp/lt-gen-chandi-prasad-mohanty-takes-charge-as-vice-chief-of-army-staff/2021148 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.aninews.in/news/national/general-news/lt-gen-cp-mohanty-takes-over-as-vice-chief-of-army-staff20210201135804 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2021-02-01 |archive-date=2021-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201085040/https://www.aninews.in/news/national/general-news/lt-gen-cp-mohanty-takes-over-as-vice-chief-of-army-staff20210201135804/ |url-status=dead }}</ref> ଓ ୨୦୨୨ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୩୧ତାରିଖରେ ନିଜ ଅବସର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଏହି ପଦବୀରେ ରହିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=ଅବସର ନେଲେ ସେନା ଉପମୁଖ୍ୟ ସି ପି ମହାନ୍ତି |url=http://dharitriepaper.in/edition/9822/bhubaneswar/page/11 |accessdate=1 February 2022 |issue=ଧରିତ୍ରୀ ୦୧/୦୨/୨୦୨୨ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୩ |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |date=1 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220201065737/http://dharitriepaper.in/edition/9822/bhubaneswar/page/11 |archivedate=1 February 2022 |url-status=live }}</ref> ପୂର୍ବରୁ ସେ ୨୦୨୦ ଜାନୁଆରୀ ୩୦ ତାରିଖରେ ଦକ୍ଷିଣ କମାଣ୍ଡର କମାଣ୍ଡିଂ ଇନ ଚିଫ ଭାବରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । <ref name="HT"/> ସେ ଆରଆଇଏମସିରେ ତାଲିମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା == ଚଣ୍ଡିପ୍ରସାଦଙ୍କ ପିତା ଜିତେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି ଜଣେ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ମା ସାରଦା ମହାନ୍ତି ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦ ସ୍ମାରକୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଅଧ୍ୟାପିକା ଥିଲେ । <ref>{{Cite news|url=https://odishabytes.com/odisha-born-lt-general-chandi-prasad-mohanty-takes-charge-of-southern-command/|title=Odisha-Born Lt General Chandi Prasad Mohanty Takes Charge Of Southern Command|date=30 January 2020|work=OdishaBytes|access-date=2 April 2020}}</ref> ଚଣ୍ଡିପ୍ରସାଦ, ବାଗାସାହି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ଡେରାଡୁନର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ମିଲିଟାରି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ରକ୍ଷା ଏକାଡେମୀରେ ତାଲିମ ପାଇଥିଲେ । ସେ ୱେଲିଙ୍ଗଟନ୍‌ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସେବା କର୍ମଚାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓ ଏମଫିଲ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ଚୀନ, ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ଏବଂ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଭାରତ ଉପରେ ସେ ବିସ୍ତୃତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି । <ref name="HT"/> == ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ଚଣ୍ଡିପ୍ରସାଦ ୧୯୮୨ ମସିହା ଜୁନ ମାସରେ ରାଜପୁତ ରେଜିମେଣ୍ଟରେ ସେକେଣ୍ଡ ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଉଭୟ [[ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର|ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର]] ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ସେନାର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶ [[କଙ୍ଗୋ]]<nowiki/>ଠାରେ ସେ ଜାତିସଂଘ ପାଇଁ ଏକ ବହୁ ଦେଶିୟ ମିଳିତ ବାଟାଲିୟନରେ ନେତୃତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ନେଇଥିଲେ । ସେ ସେଚେଲ୍ସ ସରକାରଙ୍କ ସାମରିକ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । <ref name="HT">{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/pune-news/lt-gen-cp-mohanty-assumes-command-of-pune-based-southern-command/story-DDUDrdPqYoSF1hGqGauECO.html|title=Lt Gen CP Mohanty assumes command of Pune-based Southern Command|date=2020-01-31|work=Hindustan Times|access-date=2020-04-02}}</ref> ସେ ଭାରତ-ଚୀନ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପାର୍ବତୀୟ ସୈନ୍ୟଦଳ ଓ ୨୦୧୪ରେ ଆସାମରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ପାର୍ବତୀୟ ସୈନ୍ୟଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ସେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ହେଡକ୍ୱାର୍ଟରରେ ଅପରେସନ୍ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ଏବଂ ସାମରିକ ବିଭାଗର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଡୋକଲାମ ଘଟଣା ପରେ, ସେ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ କମାଣ୍ଡରେ ସେ XXXIII କର୍ପ୍ସର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ବରେଲିଠାରେ ଉତ୍ତର ଭାରତ କ୍ଷେତ୍ରର ଜିଓସି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୨୨ ଜାନୁଆରୀ ୩୧ ତାରିଖରେ ସେ ସେନାବାହିନୀରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । === ସେନାବାହିନୀରେ ପ୍ରାପ୍ତ ମେଡ଼ାଲ === * ପରମ ବିଶିଷ୍ଟ ସେବା ମେଡ଼ାଲ * ଅତି ବିଶିଷ୍ଟ ସେବା ମେଡ଼ାଲ * ବିଶିଷ୍ଟ ସେବା ମେଡ଼ାଲ * ସେନା ମେଡ଼ାଲ <!-- == ପଦୋନ୍ନତି == {| class="wikitable" style="background:white" !<nowiki>ଇନସିନିୟା |</nowiki> ! ରାଙ୍କ୍ !<nowiki> ଉପାଦାନ |</nowiki> ! ମାନ୍ୟତାର ତାରିଖ |- | align="center" |</img> |<nowiki> ଦ୍ୱିତୀୟ ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ |</nowiki> | [[ଭାରତୀୟ ସ୍ଥଳସେନା|ଭାରତୀୟ ସେନା]] | 12 ଜୁନ୍ 1982 <ref>{{Cite news|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=29 September 1984|publisher=The Gazette of India|page=1666}}</ref> |- | align="center" |</img> | ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ | ଭାରତୀୟ ସେନା | 12 ଜୁନ୍ 1984 <ref>{{Cite news|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=11 May 1985|publisher=The Gazette of India|page=652}}</ref> |- | align="center" |</img> |<nowiki> କ୍ୟାପଟେନ |</nowiki> | ଭାରତୀୟ ସେନା | 12 ଜୁନ୍ 1987 |- | align="center" |</img> | ମେଜର | ଭାରତୀୟ ସେନା | 12 ଜୁନ୍ 1993 <ref>{{Cite news|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=18 September 1993|publisher=The Gazette of India|page=1658}}</ref> |- | align="center" |</img> | ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ-କର୍ଣ୍ଣେଲ | ଭାରତୀୟ ସେନା | 16 ଡିସେମ୍ବର 2004 <ref>{{Cite news|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=15 October 2005|publisher=The Gazette of India|page=18}}</ref> |- | align="center" |</img> | କର୍ଣ୍ଣେଲ | ଭାରତୀୟ ସେନା | 1 ମାର୍ଚ୍ଚ 2006 <ref>{{Cite news|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=1 September 2007|publisher=The Gazette of India|page=1339}}</ref> |- | align="center" |</img> | ବ୍ରିଗେଡିୟର୍ | ଭାରତୀୟ ସେନା | 5 ଡିସେମ୍ବର 2009 (ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, 8 ଜାନୁଆରୀ 2009ରୁ ବରିଷ୍ଠତା ସହିତ) <ref>{{Cite news|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=16 February 2013|publisher=The Gazette of India|page=272}}</ref> |- | align="center" |</img> |<nowiki> ମେଜର ଜେନେରାଲ୍ |</nowiki> | ଭାରତୀୟ ସେନା | 10 ଜାନୁଆରୀ 2015 (4 ଜୁନ୍ 2012ରୁ ବରିଷ୍ଠତା ସହିତ ମହତ୍ତ୍) ପୂର୍ଣ୍ଣ) <ref>{{Cite news|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=21 May 2016|publisher=The Gazette of India|page=1308}}</ref> |- | align="center" |</img> | ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ-ଜେନେରାଲ୍ | ଭାରତୀୟ ସେନା | 20 ମଇ 2017 (1 ମଇରୁ ବରିଷ୍ଠତା) <ref>{{Cite news|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=9 February 2019|publisher=The Gazette of India|page=393}}</ref> |- |} --> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} <!-- {{S-start}} {{s-mil}}{{Succession box}} {{S-end}} --> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] 2w97cqe8u0izbyt6e0lircwt2ljni71 0 77577 606788 581309 2026-09-24T02:37:02Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606788 wikitext text/x-wiki {{Infobox high court | court_name = ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ | native_name = '''Supreme Court of India''' | image = Insignia of the Supreme Court of India.svg | imagesize = 152px | caption = ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ପ୍ରତୀକ ଚିହ୍ନ | image2 = Flag of the Supreme Court of India.svg | imagesize2 = 154px | caption2 = ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଧ୍ବଜ | established = {{start date and age|1937|10|1|df=yes}}<br /> {{small|([[ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଘୀୟ ନ୍ୟାୟାଳୟ]] ରୂପେ)}}<br />{{start date and age|1950|1|28 |df=yes}}<br />{{small|(ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାଯାଳୟ ରୂପେ)}}<ref> 28 January 1950 [https://www.sci.gov.in/history History of the Supreme Court of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190128191141/https://www.sci.gov.in/history |date=28 January 2019 }}</ref> | city = [[ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ]] | state = [[ଦିଲ୍ଲୀ]] | location = ତିଳକ ମାର୍ଗ, [[ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ]], [[ଦିଲ୍ଲୀ]] | country = [[ଭାରତ]] | coordinates = {{coord|28.622237|N|77.239584|E|region:IN_type:landmark|display=inline, title}}<!-- {{coord|45.000|-122.000|display=inline,title}} --> | type = [[ନ୍ୟାୟାଧୀଶଙ୍କ (ନିଯୁକ୍ତି ସମ୍ବନ୍ଧିତ) ତିନି ମାମଲା|ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାଯାଳୟର କଲେଜିଅମ]] | authority = [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ]] | appeals = | terms = ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅବସର | positions = ୩୪ (୩୩+୧; ଏବେକାର ସଦସ୍ୟତା)<ref>{{cite web|title=Chief Justice & Judges|url=https://www.sci.gov.in/chief-justice-judges|publisher=Supreme Court of India|access-date=12 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20191025230422/https://sci.gov.in/chief-justice-judges|archive-date=25 October 2019|url-status=dead}}</ref> | website = {{url|https://www.sci.gov.in}} | motto = यतो धर्मस्ततो जयः॥ (ୟତୋ ଧର୍ମସ୍ତତୋ ଜୟଃ); ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ ସେହିଠାରେ ବିଜୟ । | chiefjudgetitle = [[ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି]] | chiefjudgename = [[ଶରଦ୍ ଅରବିନ୍ଦ ବୋବଡେ]] |termstart = ୧୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୯ }} '''ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ''', [[ଭାରତ ସରକାର|ଭାରତର]] ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅଟେ ଏବଂ [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ]] ଅଧୀନସ୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଅଟେ । ଏହା ସର୍ବ ବରିଷ୍ଠ ସାମ୍ବିଧାନିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଅଟେ ଏବଂ ଏହି [[ନ୍ୟାୟିକ ପୁନରାବଲୋକନ]]ର କ୍ଷମତା ରହିଛି । [[ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି]] ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ତତ୍ସହିତ ଏଥିରେ ସର୍ବାଧିକ ୩୪ ଜଣ ବିଚାରପତି ଅଛନ୍ତି । [[ମୁଖ୍ୟ ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ର|ମୁଖ୍ୟ]], [[ଅପିଲୀୟ ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ର|ଅପିଲୀୟ]] ତଥା [[ପରାମର୍ଶିକ ମତ|ପରାମର୍ଶିକ ଆଦି ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ର]] ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ବିସ୍ତୃତ କ୍ଷମତା ରହିଛି ।<ref>{{cite web|title=Rule of law index 2016|url=http://data.worldjusticeproject.org/#|access-date=13 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20150429071718/http://data.worldjusticeproject.org/|archive-date=29 April 2015|url-status=live}}</ref> ଏହା ଭାରତରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକାନୁଷ୍ଠାନ ବୋଲି ଧରାଯାଇଅଛି ।<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2018/09/27/world/asia/india-supreme-court-modi.html|title=Hundreds of Cases a Day and a Flair for Drama: India's Crusading Supreme Court|last1=Gettleman|first1=Jeffrey|date=2018-09-27|work=The New York Times|access-date=2019-11-16|last2=Kumar|first2=Hari|language=en-US|issn=0362-4331|last3=Schultz|first3=Kai|archive-url=https://web.archive.org/web/20191103062351/https://www.nytimes.com/2018/09/27/world/asia/india-supreme-court-modi.html|archive-date=3 November 2019|url-status=live}}</ref> ଦେଶର ସାମ୍ବିଧାନିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ [[ଭାରତର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସମୂହର ସୂଚୀ|ସଙ୍ଘର ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]] ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଓ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲମାନଙ୍କର ରାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅପିଲ୍ ନିଏ । ଏହା ନାଗରିକମାନଙ୍କର [[ମୌଳିକ ଅଧିକାର]]ର ରକ୍ଷାକରେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ତଥା ଦେଶରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବନାମ ରାଜ୍ୟ ସରକାର କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବନାମ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦର ସମାଧାନ କରେ । ଏକ ପରାମର୍ଶଦାତା ହିସାବରେ, ଏହା [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ]] ଅନୁସାରେ [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି|ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୂଚୀତ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଶୁଣାଣି କରିଥାଏ । ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାଯାଳୟଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ବିଧି ଓ ନିୟମ ଭାରତରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ନ୍ୟାୟାଳୟ ତଥା କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ବନ୍ଧନୀୟ ।<ref name="History PDF">{{cite web|title=History of Supreme Court of India|url=http://supremecourtofindia.nic.in/supct/scm/m2.pdf|publisher=Supreme Court of India|access-date=30 August 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141222100038/http://www.supremecourtofindia.nic.in/supct/scm/m2.pdf|archive-date=22 December 2014|df=dmy-all}}</ref> [[Wikisource: Constitution of India/Part V|ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୪୨]] ଅନୁସାରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଆଦେଶ ଲାଗୁ କରାଇବା [[ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି]]ଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ଅଟେ ଏବଂ ନ୍ୟାୟାଳୟକୁ ନ୍ୟାୟ ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଅଛି । ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାଯାଳୟ ପୂର୍ବର [[ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରିଭି ପରିଷଦ]]କୁ ଅପିଲର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାଯାଳୟ ଭାବେ ବିସ୍ଥାପିତ କଲା । == ଇତିହାସ == ୧୮୬୧ ମସିହାରେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ''[[ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ ଅଧିନିୟମ, ୧୮୬୧]]'' ପ୍ରଣୟନ କରାଗଲା ଏବଂ କଲିକତା, ମାଡ୍ରାସ ଓ ବମ୍ବେର ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ଯାୟାଳୟ ତଥା ସେଗୁଡ଼ିକର ସହରମାନଙ୍କ ସଦର ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକୁ ବିଲୋପ କରିଦିଆଗଲା । ''[[ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନ ଅଧିନିୟମ, ୧୯୩୫]]'' ଅଧିନରେ [[ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଘୀୟ ନ୍ଯାୟାଳୟ]] ନିର୍ମାଣ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ନୂଆ ଉଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସମସ୍ତ ମାମଲା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ଯାୟାଳୟ ହେବାର ଗରିମା ପ୍ରାପ୍ତ ଥିଲା । ସଙ୍ଘୀୟ ନ୍ଯାୟାଳୟ ପାଖରେ ପ୍ରାନ୍ତ ଓ ସଙ୍ଘୀୟ ପ୍ରଶାସନ ମଧ୍ଯରେ ଥିବା ବିବାଦ ସମାଧାନ ତଥା ଉଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ରାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅପିଲ ଶୁଣାଣି କରିବାର ଅଧିକାର ଥିଲା । ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତି ହେଉଛନ୍ତି [[ଏଚ୍. ଜେ. କନିଆ]].<ref name="History PDF" /> ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୯ରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା ।<ref name="history">History of the Supreme Court of India</ref> ଏହା ଉଭୟ [[ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଘୀୟ ନ୍ଯାୟାଳୟ|ସଂଘୀୟ ନ୍ଯାୟାଳୟ]] ଓ [[ପ୍ରିଭି ପରିଷଦର ନ୍ୟାୟିକ କମିଟି]]କୁ ଭାରତର ଶୀର୍ଷତମ ନ୍ଯାୟାଳୟ ରୂପେ ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ କଲା । କିନ୍ତୁ ୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ, ସକାଳ ୯:୪୫ରେ ପ୍ରଥମ ଶୁଣାଣି ଓ ଉଦ୍ଘାଟନ ହୋଇଥିଲା । ତେଣୁକରି ଏହି ଦିନକୁ ଆଧିକାରିକ ସ୍ଥାପନ ଦିବସ ରୂପେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଅଛି ।<ref>[https://www.sci.gov.in/pdf/Museum/m2.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170712132113/http://www.sci.gov.in/pdf/Museum/m2.pdf|date=12 July 2017}}[https://www.indianage.com/indian_history] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190128191154/https://www.indianage.com/indian_history|date=28 January 2019}}[http://delhibarcouncil.com/resources-for-lawyers/delhi-courts/supreme-court/ Evolution of Judiciary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190128191100/http://delhibarcouncil.com/resources-for-lawyers/delhi-courts/supreme-court/|date=28 January 2019}}</ref> ୧୯୩୭ରୁ ୧୯୫୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସଂଘୀୟ ନ୍ଯାୟାଳୟ ସଂସଦ ଭବନର [[ରାଜ ସଦନ]]ରେ ଶୁଣାଣି କରୁଥିଲା । ତେଣୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ମଧ୍ଯ ସେହିଠାରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ୧୯୫୮ ମସିହାରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଆସିଲେ ।<ref name="history" /> ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଜଣେ ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସହ ସାତ ଜଣ ଅନ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର କଳନା କରିଥିଲେ । ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ସଂସଦ ଏହି ସଂଖ୍ଯାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରିବ ।<ref name=SCcosnti>{{cite web|title=Constitution of Supreme Court of India|publisher=Supreme Court of India}}</ref> ଆରମ୍ଭ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ ସକାଳ ୧୦ଟାରୁ ଦିନ ୧୨ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ପରେ ଦିନ ୨ଟାରୁ ଅପରାହ୍ଣ ୪ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାସକୁ ୨୮ ଦିନ ପାଇଁ ବସୁଥିଲେ ।<ref>name="History PDF"</ref> ==କଲେଜିଅମର ସଦସ୍ଯଗଣ== ବର୍ତ୍ତମାନ, କଲେଜିଅମର ସଦସ୍ଯମାନେ ହେଲେ: *[[ଶରଦ୍ ଅରବିନ୍ଦ ବୋବଡେ|ଶରଦ ଅରବିନ୍ଦ ବୋବ୍ଡେ]] [[ଭାରତର ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତି|(ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତି)]] *[[ଏନ୍. ଭି. ରମଣା]] (ବିଚାରପତି) *[[ରୋହିନ୍ତୋନ ଫଲି ନରିମନ]] (ବିଚାରପତି) *[[ଉଦୟ ଉମେଶ ଲଳିତ|ଉଦୟ ଉ. ଲଲିତ]] (ବିଚାରପତି) *[[ଅଜୟ ମାଣିକରାଓ ଖନ୍ୱିଲକର]] (ବିଚାରପତି) == ନ୍ଯାୟାଳୟ ଭବନ ନିର୍ମାଣଶୈଳୀ == [[File:Supreme Court of India - Central Wing.jpg|thumbnail| ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନ୍ଯାୟକକ୍ଷ ଥିବା ନ୍ଯାୟାଳୟର ମଧ୍ଯ ଭାଗ]] ଏହି ଭବନଟିକୁ, ନ୍ୟାୟର ନିକିତିକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଆକୃତି ଦିଆଯାଇଛି । ଏହାର ମଧ୍ଯ ଭାଗ ନିକିତିର ଦଣ୍ଡ, ତଥା ଦୁଇ ପଟେ ଦୁଇଟି ନ୍ୟାୟକକ୍ଷ ନିକିତିର ଦୁଇ ଭାରକୁ ଦର୍ଶାଉଛି । ଭବନର ମଧ୍ଯ ଭାଗରେ ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନ୍ୟାୟକକ୍ଷ ଅବସ୍ଥିତ । ଭବନର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ବାର୍, ଯେଉଁଥିରେ [[ଭାରତର ମହାନ୍ୟାୟବାଦୀ]]ଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଧି ଅଧିକାରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ରହିଛି ଏବଂ ନ୍ଯାୟାଳୟର ଏକ ପାଠାଗାର ମଧ୍ଯ ରହିଛି । ଭବନର ବାମ ଭାଗରେ ନ୍ଯାୟାଳୟର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ରହିଛି । ସର୍ବମୋଟରେ, ଭବନରେ ୧୫ଟି ନ୍ୟାୟକକ୍ଷ ରହିଛି ।<ref name="History PDF" /><ref name=history /><ref>{{cite web|title=Constitution |publisher=Supreme Court of India |date=28 January 1950 }}</ref> [[File:Building of The Supreme Court of India.jpg|thumb|ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ଭବନର ବାମ ଭାଗ]] ଭାରତର ପ୍ରଥମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ଡ. ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦଙ୍କଦ୍ୱାରା ୨୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୪ ମସିହାରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ଆଧାର ଶିଳା ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା । ଭବନର ମୁଖ୍ଯ ଭାଗଟି ୧୭ ଏକରର ଏକ ତ୍ରିଭୁଜାକାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ତିଆରି କରାଯାଇଅଛି । [[କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଲୋକକାର୍ଯ୍ୟ ବିଭାଗ]]ର ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଅଧ୍ଯକ୍ଷ, ମୁଖ୍ଯ ସ୍ଥପତି [[ଗଣେଶ ଭିକାଜୀ ଦେଓଲାଲିକର]]ଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ [[ଭାରତ-ସାରାସେନୀୟ ପୁନରୁତ୍ଥାନ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ|ଭାରତୀୟ-ବ୍ରିଟିଶ ଶୈଳୀରେ]] ତିଆରି କରାଯାଇଅଛି । ଏହାର {{convert|27.6|m|ftin|abbr=on}} ଉଚ୍ଚର ଏକ ଗମ୍ବୁଜ ଏବଂ ଏକ ସୁବିସ୍ତୃତ ଉପନିବେଶିତ ବାରଣ୍ଡା ରହିଛି । ଏହି ଭବନରେ ନ୍ୟାୟାଳୟ ୧୯୫୮ରୁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲା । ୧୯୭୯ରେ ଦୁଇଟି ନୂଆ ଭାଗ{{Snd}} ପୂର୍ବ ଭାଗ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଭାଗ {{Snd}} ଏଥିରେ ଯୋଡାଗଲା । ୧୯୯୪ରେ ଶେଷଥର ପାଇଁ ଏଥିରେ ବର୍ଦ୍ଧନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="history" /> === ମା ଓ ସନ୍ତାନ ପ୍ରତିମା === [[File:Inside the Supreme Court of India. 16.jpg|thumb|ମା ଓ ସନ୍ତାନ ପ୍ରତିମା]] ୧୯୮୦ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୦ ତାରିଖ ଦିନ, {{convert|210|cm|ftin|abbr=on}} ଉଚ୍ଚତାର ଏକ କୃଷ୍ଣ-କାଂସ୍ୟ ପ୍ରତିମା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ଉଦ୍ୟାନରେ ସ୍ଥାନିତ କରାଗଲା । ଏହା ଭାରତମାତାଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ଓ ନବସ୍ଥାପିତ ବିଧିର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟକୁ ଏକ ସନ୍ତାନ ରୂପେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ କରୁଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ଜଣେ ମା ନିଜ ସନ୍ତାନକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଥିବା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦର୍ଶାଉଛି । ପିଲାଟି ନିକିତି ଥିବା ଏକ ପୁସ୍ତକ ଧରିଛି ଯାହା ସମାନ ନ୍ୟାୟର ସୂଚନା ଦେଉଅଛି । ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶିଳ୍ପୀ [[ଚିନ୍ତାମଣୀ କର]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରାଯାଇଅଛି । ଏହି ପ୍ରତିମା ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ପଛରେ ରହିଛି । === ମୋହର === [[ସାରନାଥ ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭ]]ରେ ୨୪ଟି ଅର ଥିବା ଚକ୍ର ଆଧାରରେ ନ୍ଯାୟାଳୟର ମୋହରକୁ ତିଆରି କରାଯାଇଛି । ଏଥିରେ ଥିବା ସଂସ୍କୃତ ଅଭିଲେଖ [[ୟତୋ ଧର୍ମସ୍ତତୋ ଜୟଃ|यतो धर्मस्ततो जयः]] (ୟତୋ ଧର୍ମସ୍ତତୋ ଜୟଃ)ର, ଅର୍ଥ "ଧର୍ମ ଥିଲେ ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ" । ଏହି ଚକ୍ରକୁ ଧର୍ମର ଚକ୍ର ବୋଲି ମଧ୍ଯ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ସତ୍ଯ, ମଙ୍ଗଳ ଓ [[ସମତା (ବିଧି)|ସମତା]] ସମେଇ ରହିଛି ।<ref name="History PDF" /> == ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ସଂରଚନା == [[File:Supreme Court of India - Retouched.jpg|thumb|ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ ଭବନ]] === ରେଜିଷ୍ଟ୍ରି === ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରି, ପ୍ରଧାନ ସଚିବଙ୍କ ନେତୃତ୍ବାଧୀନ ରହିଛି । ଏଥିରେ ତାଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ ୧୦ ଜଣ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର, କେତେକ ଅତିରିକ୍ତ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ଓ ଉପରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ରହିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|title=Supreme Court of India Official Website|url=https://main.sci.gov.in/registry-officers/|access-date=2021-02-25|archive-date=2020-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201105025851/https://main.sci.gov.in/registry-officers|url-status=dead}}</ref> ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୪୬ ଅନୁସାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରିର ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ସେବକମାନଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଏ ।<ref name=Consti>{{cite web|title=Constitution of Supreme Court|url=http://www.supremecourtofindia.nic.in/constitution.htm|publisher=Supreme Court of India|access-date=31 March 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130330233810/http://supremecourtofindia.nic.in/constitution.htm|archive-date=30 March 2013|df=dmy-all}}</ref><ref name=OC-registry>{{cite web|title=Organisational Chart of the Registry of the Supreme Court of India|url=http://sci.nic.in/registry/org_chart.pdf|publisher=Supreme Court of India|access-date=26 April 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140531212401/http://sci.nic.in/registry/org_chart.pdf|archive-date=31 May 2014|df=dmy-all}}</ref> === ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ଆଇନଜୀବୀ === {{Main|Advocates-on-Record}} ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ନିୟମ, ୨୦୧୩ ଅନୁସାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ସହିତ ପଞ୍ଜିକୃତ ଓକିଲମାନେ ହିଁ ନ୍ଯାୟାଳୟ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ପକ୍ଷର ଓକିଲାତି କରିପାରିବେ ।<ref name="SCRules">{{cite web|url=http://sci.nic.in/Supreme%20Court%20Rules,%202013.pdf|title=Supreme Court Rules, 2013|date=27 May 2014|website=sci.nic.in|publisher=Supreme Court of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20140722120505/http://supremecourtofindia.nic.in/Supreme%20Court%20Rules%2C%202013.pdf|archive-date=22 July 2014|url-status=dead|access-date=22 July 2014|df=dmy-all}}</ref> == ଗଠନ == === ନ୍ୟାୟାଳୟର ଆକାର === ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ସାତ ଜଣ ବିଚାରପତି ଓ ଜଣେ ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ପରିକଳ୍ପନା କରିଥିଲା । ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, [[ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣ୍ଡପୀଠ]] ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ବସୁଥିଲେ । ନ୍ୟାୟାଳୟର କାର୍ଯ୍ୟ ବଢିବା ସହ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ଯା ବଢିବାରୁ ସଂସଦ ଅଧିନିୟମଦ୍ୱାରା ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି ସଂଖ୍ଯା ମୂଳ ୧୯୫୦ର ୮ରୁ ୧୯୫୬ରେ ୧୧, ୧୯୬୦ରେ ୧୪, ୧୯୭୮ରେ ୧୮, ୧୯୮୬ରେ ୨୬,୨୦୦୯ରେ ୩୧ ଏବଂ ୨୦୧୯ରେ ୩୪କୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଇଲା । ବିଚାରପତି ସଂଖ୍ଯା ବଢିବାରୁ ସେମାନେ ଦୁଇରୁ ତିନି ଜଣ ସଦସ୍ଯ ବିଶିଷ୍ଟ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଗଠନ କରି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କଲେ ।<ref>{{cite journal|last1=Chowdhury|first1=Rishad Ahmed|title=Missing the Wood for the Trees: The Unseen Crisis in the Supreme Court|journal=NUJS Law Review |date=July–September 2012|volume=5|issue=3/4|page=358|url=http://nujslawreview.org/wp-content/uploads/2015/02/04_rishad_ahmed.pdf#page=8|access-date=3 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208081111/http://nujslawreview.org/wp-content/uploads/2015/02/04_rishad_ahmed.pdf#page=8|archive-date=8 December 2015|df=dmy-all}}</ref> କୌଣସି ବିଧି ବା ସମ୍ବିଧାନର ଅର୍ଥ ବାହାର କରିବା ସମୟରେ ପାଞ୍ଚ ବା ଅଧିକ ଜଣ ବିଚାରପତି ମିଶି ଏକ [[ସାମ୍ବିଧାନିକ ଖଣ୍ଡପୀଠ (ଭାରତ)|ସାମ୍ବିଧାନିକ ଖଣ୍ଡପୀଠ]] ଗଢନ୍ତି । ଆବଶ୍ୟକତା ପଡିଲେ ଏକ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡପୀଠ ତାଠାରୁ ବଡ଼ ଖଣ୍ଡପୀଠକୁ କୌଣସି ମାମଲା ହସ୍ତାନ୍ତର କରିପାରିବ ।<ref name="Supreme Court of India&nbsp;— History">{{cite web|title=Supreme Court of India&nbsp;— History|url=http://supremecourtofindia.nic.in/history.htm|publisher=Supreme Court of India|access-date=21 June 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120527162408/http://supremecourtofindia.nic.in/history.htm|archive-date=27 May 2012|df=dmy-all}}</ref> ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୪୫(୩) ଅନୁସାରେ, ଯେଉଁ ମାମଲାରେ ସମ୍ବିଧାନର ଅର୍ଥ ବାହାର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡେ, ସେହି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ଅତିକମରେ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ବିଚାରପତି ବିଶିଷ୍ଟ ଖଣ୍ଡପୀଠଦ୍ୱାରା ଶୁଣାଣି କରାଯିବ ।<ref>{{Cite web|title=Supreme Court of India- All you need to know|url=https://strictlylegal.in/supreme-court-of-india-wiki/|website=Strictlylegal}}</ref> ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଖଣ୍ଡପୀଠ ୧୯୭୩ ମସିହାରେ [[କେଶବାନନ୍ଦ ଭାରତୀ ବନାମ କେରଳ ସରକାର|'''କେଶବାନନ୍ଦ ଭାରତୀ ବନାମ କେରଳ ସରକାର''']] ମାମଲାରେ ବସିଥିଲା । ୧୩ ଜଣ ବିଚାରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଏହି ଖଣ୍ଡପୀଠ ବିଚାର କଲେ ଯେ, ସମ୍ବିଧାନର ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ସଂସଦ ପାଖରେ ଅସୀମିତ କ୍ଷମତା ରହିଛି ନା ନାହିଁ । ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ବେଳେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ପ୍ରଥମ ଥରପାଇଁ ''ମୌଳିକ ଗଠନର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ''କୁ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ରୂପେ ପରିବେଷଣ କଲେ । === ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ବିଚାରପତିଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା === ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ [[wikisource:Constitution of India/Part V|ଧାରା ୧୨୪]] ଅନୁସାରେ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ୍ ଏକ [[ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତା ବିଧି|ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ]] ଯିଏ: * ଅତିକମରେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବା (କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ) ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି ହୋଇଥିବେ, * ଅତିକମରେ ଦଶବର୍ଷ ପାଇଁ ସେଠାରେ ଓକିଲାତି କରିଥିଲେ, * ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ମତରେ ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବିଶେଷ [[ବିଧିଜ୍ଞାତା]] ହୋଇଥିବେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ବିଚାରପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହୋଇପାରିବେ ।<ref name="Section 124, Constitution of India">{{cite web|title=Section 124, Constitution of India|url=http://www.vakilno1.com/bareacts/Constitution/S124.htm|publisher=VakilNo1|access-date=27 October 2012}}{{dead link|date=July 2020|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ବିଚାରପତିଙ୍କ ଦରମା ଦେଶରେ ଷଷ୍ଠ ସର୍ବାଧିକ । === ନ୍ୟାୟାଳୟର ଜନସାଂଖ୍ୟିକୀ === {{Quote |''ମୁଁ ଭାରତୀୟ ହେବାରେ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରୁଛି । ଭାରତ କେବଳ ଏକ ମାତ୍ର ଦେଶ ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ପରି, ୧,୬୭,୦୦୦ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ପାରସୀ ସମାଜର ବ୍ଯକ୍ତି, ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତି ହେବାର ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ରଖିପାରିବ । ଏହି ଘଟଣା ସବୁ ଆମ ପୋଡ଼ଶୀ ଦେଶଗୁଡିକରେ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।'' |sign=ପୂର୍ବତମ [[ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ]], [[ଏସ୍. ଏଚ୍. କପାଡିଆ]]|source = <ref name="Minorities can rise to top jobs only in India: Chief Justice of India">{{cite news|title=Minorities can rise to top jobs only in India: Chief Justice of India|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-16/india/33232149_1_justice-kapadia-chief-justice-minority-communities|access-date=16 August 2012|newspaper=The Times of India|date=16 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817083144/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-16/india/33232149_1_justice-kapadia-chief-justice-minority-communities|archive-date=17 August 2012|url-status=live}}</ref><ref name="Accountability law must not encroach on judicial independence, cautions CJI">{{cite news|title=Accountability law must not encroach on judicial independence, cautions CJI|url=http://www.indianexpress.com/news/accountability-law-must-not-encroach-on-judicial-independence-cautions-cji/988900/|access-date=16 August 2012|newspaper=The Indian Express|date=16 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317084603/http://www.indianexpress.com/news/accountability-law-must-not-encroach-on-judicial-independence-cautions-cji/988900/|archive-date=17 March 2013|url-status=live}}</ref>}} ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ବିଚାରପତିମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ରାଜ୍ଯ ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ଯରୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଏ । କେବଳ ସାତଜଣ ବିଧିଜ୍ଞାତା —[[ସର୍ବ ମିତ୍ର ସିକ୍ରି|ଏସ୍. ଏମ୍. ସିକ୍ରି]], [[ସୁବିମଲ ଚନ୍ଦ୍ର ରୋୟ|ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ର ରୋୟ]], [[କୁଲ୍ଦୀପ ସିଂହ]], [[ସନ୍ତୋଷ ହେଗ୍ଡେ]], [[ରୋହିନ୍ତୋନ ଫଲି ନରିମନ|ଆର୍. ଏଫ୍. ନରିମନ]], [[ଉଦୟ ଉମେଶ ଲଳିତ|ଉଦୟ ୟୁ. ଲଲିତ]], [[ଏଲ୍. ନାଗେଶ୍ୱର ରାଓ]] ଏବଂ [[ଇନ୍ଦୁ ମଲହୋତ୍ରା]]— ହିଁ ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସିଧାସଳଖ [[ବାର (ବିଧି)|ବାର]]ରୁ (ଅର୍ଥାତ୍, ଯେଉଁମାନେ ସେତେବେଳେ ଓକିଲାତି କରୁଥିଲେ), ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି ।<ref name=age-factor>{{cite web|last=Chandrachud|first=Abhinav|title=The age factor|url=http://www.frontline.in/static/html/fl2821/stories/20111021282104900.htm|publisher=Frontline|access-date=26 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140426193740/http://www.frontline.in/static/html/fl2821/stories/20111021282104900.htm|archive-date=26 April 2014|year=2011}}</ref><ref name="5th Advo">{{cite news|title=Justices Arun Mishra, Adarsh Goel and lawyer Rohinton Nariman appointed Supreme Court judges|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-06-26/news/50884910_1_rohinton-nariman-supreme-court-apex-court|access-date=30 August 2014|work=Economic Times|agency=PTI|date=26 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903181021/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-06-26/news/50884910_1_rohinton-nariman-supreme-court-apex-court|archive-date=3 September 2014|url-status=live}}</ref> ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ବିଚାରପତି [[ଫାତିମା ବିବି]] ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ପଦାରୋହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=Supreme Court of India&nbsp;— Former Judges|url=http://supremecourtofindia.nic.in/judges/bio/mfbeevi.htm|publisher=Supreme Court of India|access-date=30 November 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081205061057/http://supremecourtofindia.nic.in/judges/bio/mfbeevi.htm|archive-date=5 December 2008|df=dmy-all}}</ref> ବିଚାରପତି [[ଇନ୍ଦୁ ମଲହୋତ୍ରା]] ସପ୍ତମ ମହିଳା ବିଚାରପତି ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/from-trial-court-to-sc-woman-judge-may-go-all-the-way/article1-1239424.aspx|title=From trial court to Supreme Court, woman judge may go all the way|date=11 July 2014|author=Bhadra Sinha|work=The Hindustan Times|access-date=30 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140817191223/http://www.hindustantimes.com/india-news/from-trial-court-to-sc-woman-judge-may-go-all-the-way/article1-1239424.aspx|archive-date=17 August 2014|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Justice-Banumathi-becomes-1st-woman-SC-judge-from-TN/articleshow/40221484.cms|title=Justice Banumathi becomes 1st woman SC judge from TN|date=14 August 2014|author=A Subramani|work=The Times of India|access-date=30 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013080116/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Justice-Banumathi-becomes-1st-woman-SC-judge-from-TN/articleshow/40221484.cms|archive-date=13 October 2014|url-status=live}}</ref> ୧୯୬୮ ମସିହାରେ, ବିଚାରପତି [[ମୁହମ୍ମଦ ହିଦାୟତୁଲ୍ଲାହ]] ଭାରତର ପ୍ରଥମ [[ମୁସଲମାନ]] ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତି ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୦ ମସିହାର, ବିଚାରପତି [[କେ. ଜି. ବାଲକ୍ରିଷ୍ଣନ୍]] ଦଳିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ପ୍ରଥମ ବିଚାରପତି ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୦୭ରେ ସେ ପ୍ରଥମ ''ଦଳିତ'' ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତି ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୦ରେ, ବିଚାରପତି [[ଏସ୍. ଏଚ୍. କପାଡିଆ]] [[ପାରସୀ]] ସଂଖ୍ଯାଲଘୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତି ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="Minorities can rise to top jobs only in India: Chief Justice of India" /><ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-05-12/india/28294862_1_justice-kapadia-strict-judicial-discipline-ninth-schedule|title=Justice S H Kapadia sworn in as new Chief Justice of India|date=12 May 2010|work=[[The Times of India]]|access-date=12 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20130526140733/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-05-12/india/28294862_1_justice-kapadia-strict-judicial-discipline-ninth-schedule|archive-date=26 May 2013|url-status=live}}</ref> ୨୦୧୭ ମସିହାରେ, ବିଚାରପତି [[ଜଗଦୀଶ ସିଂହ ଖେହର]] ଭାରତର ପ୍ରଥମ [[ଶିଖ]] ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତି ହୋଇଥିଲେ । ସିଧାସଳଖ ବାରରୁ ନିଯୁକ୍ତ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ବିଚାରପତି ହେଲେ ଇନ୍ଦୁ ମଲହୋତ୍ରା । == ନ୍ୟାୟିକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା == ସମ୍ବିଧାନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଯତ୍ନ କରିଅଛି । [[wikisource:or:: ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ/ଭାଗ ୪|ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୫୦]] ଅନୁସାରେ, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକାକୁ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଅଲଗା ରଖିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ରାଜ୍ଯର ଅଟେ । ନ୍ୟାୟତନ୍ତ୍ରର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା, ସମ୍ବିଧାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚତା ଏବଂ ବିଧିର ଶାସନ ଇତ୍ୟାଦି [[ସମ୍ବିଧାନର ମୌଳିକ ଗଠନ]] ଅଟନ୍ତି । ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ, ''[[ସୁଆ ସ୍ପୋନ୍ତେ|ସୁଓ ମୋତୋ]]'' ମାମଲା ଆରମ୍ଭ କରିପାରିବ । ଯେକୌଣସି ସନ୍ଦେହିତ ଅନ୍ୟାୟ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା, ବିଧାୟିକା ବା ନାଗରିକଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ବିଧାନ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟାଳୟର ଅବମାନନା ପାଇଁ ସୁଓ ମୋତୋ ମାମଲା ଦାୟର କରିପାରିବ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/calcutta-high-court-judge-cs-karnan-cji-js-khehar-supreme-court-suo-moto-order-971226-2017-04-13|title=Justice CS Karnan issues suo-moto order against CJI, 6 other Supreme Court judges; orders them to appear before his 'Rosedale Residential Court'|last=Kundu|first=Indrajit|date=13 April 2017|website=[[India Today]]|location=[[Kolkata]]|issn=0254-8399|access-date=25 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325231956/https://www.indiatoday.in/india/story/calcutta-high-court-judge-cs-karnan-cji-js-khehar-supreme-court-suo-moto-order-971226-2017-04-13|archive-date=25 March 2018|url-status=live}}</ref> ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଏସିଆର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ରୂପେ ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ମୁଖ୍ଯ କର୍ତ୍ତବ୍ଯ ହେଉଛି ସାମ୍ବିଧାନିକ ମାମଲାର ବିଚାର କରିବା ।<ref>{{Cite web|url=http://www.livelaw.in/dr-ambedkar-wouldnt-imagined-sc-hearing-bail-pleas-intended-decide-constitutional-matters-justice-chelameswar/|title=Dr Ambedkar Wouldn't Have Imagined SC Hearing Bail Pleas, It Was Intended To Decide Only Constitutional Matters: Justice Chelameswar|access-date=11 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180413030531/http://www.livelaw.in/dr-ambedkar-wouldnt-imagined-sc-hearing-bail-pleas-intended-decide-constitutional-matters-justice-chelameswar/|archive-date=13 April 2018|url-status=live}}</ref> ସୁଓ ମୋତୋ ମାମଲା ଦାୟର କରିବା କିମ୍ବା ସମ୍ବିଧାନ ଅବମାନନା କରୁଥିବା ବିଧି ପ୍ରଣୟନ ବା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଗଲେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏବଂ ବିଧାୟିକାର ତର୍ଜମା କରିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର କର୍ତ୍ତବ୍ଯ ଅଟେ । କାରଣ ରାଜ୍ଯ ନୀତିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଅନୁସାରେ [[ରାଜ୍ଯ]] ତଥା ନ୍ୟାୟାଳୟ ସର୍ବଦା [[ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ|ସାମାଜିକ]], [[କଲ୍ୟାଣ ଅର୍ଥନୀତି|ଅର୍ଥନୈତିକ]] ତଥା ରାଜନୈତିକ ନ୍ୟାୟ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବ, ଏପରି ଏକ ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ସ୍ଥାପନ କର [[କଲ୍ୟାଣକାରୀ ରାଜ୍ଯ|ଲୋକକଲ୍ୟାଣ]] ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଯତ୍ନରତ ରହିବ ।<ref>{{cite web |url=https://indiankanoon.org/doc/682692/ |title=Constituent Assembly of India |date=19 November 1948 |access-date=31 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811155819/https://indiankanoon.org/doc/682692/ |archive-date=11 August 2019 |url-status=live }}</ref> === କାର୍ଯ୍ୟକାଳ === ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ବିଚାରପତିମାନେ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଅବସର ନିଅନ୍ତି । କିନ୍ତୁ, ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଚାରପତିମାନେ ଏକ ସ୍ଥିରୀକୃତ କାର୍ଯ୍ୟକାଳର ଆଶା ବ୍ଯକ୍ତ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite news|last=Chhibber|first=Maneesh|title=CJIs must have fixed tenures: Sathasivam|url=https://indianexpress.com/article/india/india-others/cjis-must-have-fixed-tenures-sathasivam/|access-date=26 April 2014|newspaper=Indian Express|date=25 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140426054956/http://indianexpress.com/article/india/india-others/cjis-must-have-fixed-tenures-sathasivam/|archive-date=26 April 2014|url-status=live}}</ref> === ଦରମା === ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୨୫, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ବିଚାରପତିମାନଙ୍କ ଦରମା, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭତ୍ତା, ଛୁଟି ମଞ୍ଜୁର, ପେନସନ ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥିରୀକରଣର ଦାୟିତ୍ୱ ସଂସଦ ହାତରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରିଛି । କିନ୍ତୁ କୌଣସି ବିଚାରପତିଙ୍କ ପଦାରୋହଣ ପରେ ସଂସଦ ଏଥିରେ ଅବନତି ଆଣିପାରିବ ନାହିଁ ।<ref>[[s:Constitution of India/Part V#Article 125 {Salaries, etc., of Judges}]]</ref> ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ଏକ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଦରମା ମାସକୁ ୨,୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଅଟେ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନର ବରିଷ୍ଠତମ ଲୋକସେବକ [[କ୍ୟାବିନେଟ ସଚିବ]]ଙ୍କ ଦରମା ସହ ସମାନ । ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଦରମା ମାସକୁ ୨,୮୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଅଟେ ।<ref>{{cite news|title=Salaries of SC, HC judges to increase three-fold|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Salaries-of-SC-HC-judges-to-increase-three-fold-/articleshow/4183674.cms|access-date=9 June 2014|publisher=[[Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160507170643/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Salaries-of-SC-HC-judges-to-increase-three-fold-/articleshow/4183674.cms|archive-date=7 May 2016|url-status=live}}</ref> ===ଶପଥ ବା ନିଶ୍ଚିତକରଣ=== ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୨୪ ଏବଂ ତୃତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଅନୁସାରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର କୌଣସି ବିଚାରପତି କିମ୍ବା ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନିମ୍ନମତେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡିବ: ଯେ {{Quotation| ''ମୁଁ ବିଧି ସହିତ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରତି ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା ଏବଂ ଆସ୍ଥା ବହନ କରିବି, ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡତାର ରକ୍ଷା କରିବି, କାହାରି ପ୍ରତି ଭୟ କିମ୍ବା ଅନୁଗ୍ରହ, ସ୍ନେହ କିମ୍ବା ଦ୍ୱେଷର ପରିତ୍ଯାଗ କରି ବିଧିସଂଗତ ଏବଂ ବିଶ୍ବାସର ସହ ମୋର କ୍ଷମତା, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଆଧାରରେ ନିଜ ପଦବୀର କର୍ତ୍ତବ୍ଯ ପୂରଣ କରିବି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଏବଂ ବିଧିର ସୁରକ୍ଷା କରିବି ।''}} ===ପଦଚ୍ଯୁତ=== [[Wikisource: Constitution of India/Part V|ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୨୪(୪)]] ଅନୁସାରେ, ଯଦି ସଂସଦର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦନରେ ମୋଟ ସଦସ୍ଯତାର ବହୁମତ ଏବଂ ଉପସ୍ଥିତ ସଦସ୍ଯତାର ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସଦସ୍ଯ କୌଣସି ବିଚାରପତିଙ୍କ ପଦଚ୍ଯୁତି ପାଇଁ ସମ୍ମତି ଦେଇଦେଲେ, ତେବେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଉକ୍ତ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ପଦଚ୍ଯୁତ କରିପାରିବେ । ''ବିଚାରପତି (ଅନୁସନ୍ଧାନ) ଅଧିନିୟମ, ୧୯୬୮'' ଅନୁସାରେ, କୌଣସି ବିଚାରପତିଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ [[ମହାଭିଯୋଗ]] ଆରମ୍ଭ କରିବାପାଇଁ, ଅତିକମରେ [[ରାଜ୍ୟ ସଭା]]ର ୫୦ ଜଣ ସଦସ୍ଯ କିମ୍ବା [[ଲୋକ ସଭା]]ର ୧୦୦ ଜଣ ସଦସ୍ଯ ଏଥିପାଇଁ ସୂଚନା ପ୍ରକାଶ କରିବେ ।<ref>{{cite web|url=http://thenewsinformer.com/national-news/supreme-courtsc-stcentral-gormentsc-st-actcentral-government/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190127000528/http://thenewsinformer.com/national-news/supreme-courtsc-stcentral-gormentsc-st-actcentral-government/|url-status=dead|archive-date=2019-01-27|title=THE SUPREME COURT REFUSES TO BAN CHANGE IN SC-ST ACT}}</ref> ପରେ ଏକ ନ୍ୟାୟିକ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଏ । ଯଦି ନ୍ୟାୟିକ କମିଟିର ରିପୋର୍ଟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ଅସଦାଚରଣ ବା ଅସମର୍ଥତାରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ଯସ୍ତ କରେ, ତେବେ ସଂସଦ ପଦଚ୍ଯୁତିର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିପାରେ ।<ref>{{cite web|title=Motion for removal of Mr. Justice Soumitra Sen, Judge, Calcutta High Court|url=http://rajyasabha.nic.in/rsnew/Soumitra_Sen_Judge.pdf#page=409|publisher=Rajya Sabha Secretariat, New Delhi, October 2011|pages=414–419|access-date=4 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140826131307/http://rajyasabha.nic.in/rsnew/Soumitra_Sen_Judge.pdf#page=409|archive-date=26 August 2014|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bhushan|first1=Prashant|title=A historic non-impeachment|url=http://bharatiyas.in/cjarold/files/cover_story_ramaswami.pdf|publisher=Frontline (4 June 1993)|access-date=5 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141209164542/http://bharatiyas.in/cjarold/files/cover_story_ramaswami.pdf|archive-date=9 December 2014|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Talks revived to consider impeachment of CJI|url=http://www.thehindu.com/news/national/talks-revived-to-consider-impeachment-of-cji/article23367815.ece|access-date=31 March 2018}}</ref> ଦୋଷୀ ସାବ୍ଯସ୍ତ ହେଲେ, ଉକ୍ତ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଚଳିତ ନିୟମାନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା [[ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନର ଅପମାନ ପ୍ରତିରୋଧ ଅଧିନିୟମ, ୧୯୭୧|ସମ୍ବିଧାନ ଅବମାନନା]] ଅପରାଧରେ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇ ପାରିବ ।<ref>{{cite web|title=The Prevention of Insults to National Honour (Amendment) Act of 1971|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/pdf/Prevention_Insults_National_Honour_Act1971.pdf|access-date=2 July 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123231821/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/pdf/Prevention_Insults_National_Honour_Act1971.pdf|archive-date=23 January 2017|df=dmy-all}}</ref> === ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ପରେ === ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି ଭାବେ ଅବସର ନେବା ପରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଧି ନ୍ୟାୟାଳୟ କିମ୍ବା ସରକାରୀ ପ୍ରାଧିକାରୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି । କିନ୍ତୁ, ଅବସର ପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଓ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତିମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଓ କମିଶନ ଆଦିର ପଦବୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ଆଇନଜୀବୀ ଆଶୀଶ ଗୋଏଲଙ୍କ ମତରେ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଅବସର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସୁବିଧା ନ୍ୟାୟିକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ।<ref>{{Cite web |url=https://www.firstpost.com/india/post-retirement-prospects-for-constitutional-court-judges-tear-the-fabric-of-judicial-independence-7281471.html |title=Archived copy |access-date=9 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190905130533/https://www.firstpost.com/india/post-retirement-prospects-for-constitutional-court-judges-tear-the-fabric-of-judicial-independence-7281471.html |archive-date=5 September 2019 |url-status=live }}</ref> ପୂର୍ବ ବିଧିମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ବରିଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀ, ଅରୁଣ ଜେଟଲୀ, ଅବସର ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ସରକାରୀ ପଦବୀରେ ନିଯୁକ୍ତିର ସମାଲୋଚ଼ନା କରିଥିଲେ । ଜେଟଲୀ କହିଥିଲେ:"ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ବିଚାରପତି ଅଛନ୍ତି - ବିଧି ଜାଣିଥିବା ବିଚାରପତି ଏବଂ ବିଧିମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଜାଣିଥିବା ବିଚାରପତି । ବିଶ୍ୱରେ ଆମେ ଏକ ମାତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ଯେଉଁଠାରେ ବିଚାରପତି ଅନ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି । ଏକ ଅବସର ବୟସ ଥିଲେ ମଧ୍ଯ, ବିଚାରପତିମାନେ ଅବସର ନେବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛୁକ ନୁହଁନ୍ତି । ଅବସର ପାଇ ନ ଥିବା ବିଚାରପତିମାନେ ଅବସର ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିଯୁକ୍ତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି ।"<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/judges-verdicts-are-influenced-by-post-retirement-jobs-arun-jaitley-500640 |title=Archived copy |access-date=9 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190923051233/https://www.ndtv.com/india-news/judges-verdicts-are-influenced-by-post-retirement-jobs-arun-jaitley-500640 |archive-date=23 September 2019 |url-status=live }}</ref> === ପୁନରାବଲୋକନ ନିବେଦନ === {{Further|ପୁନରାବଲୋକନ ନିବେଦନ}} ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୩୭ ଅନୁସାରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ନିଜ ପୂର୍ବ ରାୟକୁ ପୁନରାବଲୋକନ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିଛି । ଏହି ଧାରାନୁସାରେ, ସଂସଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୟିତ କୌଣସି ବିଧି କିମ୍ବା ଧାରା ୧୪୫ ଅଧିନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କୌଣସି ନିୟମର ସମ୍ମତିକ୍ରମେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ପାଖରେ ନିଜଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ବା ଆଦେଶିତ କୌଣସି ଆଜ୍ଞାକୁ ପୁନରାବଲୋକନ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିବ । ମୌଳିକ ଗଠନର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ସଂସଦୀୟ କିମ୍ବା ପ୍ରଶାସନିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟକୁ ଏହା ରଦ୍ଦ କରିପାରିବ । ସାମ୍ବିଧାନିକ ସମ୍ମତି ତଥା ମୌଳିକ ଗଠନ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଆଧାରରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସହିତ କୌଣସି ବିଚାରପତିଙ୍କ ମହାଭିଯୋଗ ଅଧ୍ୟାଦେଶକୁ ରଦ୍ଦ କରିପାରିବ ।<ref>{{cite journal|last1=Chowdhury|first1=Rishad Ahmed|title=Missing the Wood for the Trees: The Unseen Crisis in the Supreme Court|journal=NUJS Law Review (July–September)|volume=2012|issue=3/4|page=367|url=http://nujslawreview.org/wp-content/uploads/2015/02/04_rishad_ahmed.pdf#page=17|access-date=3 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208081111/http://nujslawreview.org/wp-content/uploads/2015/02/04_rishad_ahmed.pdf#page=17|archive-date=8 December 2015|df=dmy-all}}</ref> === ଅଦାଲତ ଅବମାନନା ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦେବାର କ୍ଷମତା === ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୨୯ ଓ ୧୪୨ ଅନୁସାରେ, ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ, ନିଜ ସହିତ ଅନ୍ୟ ଯେକୌଣସି ନ୍ୟାୟାଳୟର ଅବମାନନା କରିଥିବା ବ୍ଯକ୍ତିକୁ ଏଥିପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇପାରିବେ । ୧୨ ମଇ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରର ଏକ ପଦସ୍ଥ ରାଜ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱରୂପ ସିଂହ ନାଏକଙ୍କୁ ଅଦାଲତ ଅବମାନନା ପାଇଁ ଏକ ମାସ କାଳ ଜେଲ ଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିଥିଲେ ।<ref>[http://www.ibnlive.com/news/maha-minister-gets-jail-for-contempt/10038-4.html Maha minister gets jail for contempt<!-- Bot generated title -->] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20061115231830/http://www.ibnlive.com/news/maha-minister-gets-jail-for-contempt/10038-4.html |date=15 November 2006 }}</ref><ref>{{cite news | url=http://www.hindu.com/2006/05/11/stories/2006051116320100.htm | title=Maharashtra Minister gets one-month jail term | work=News | date=11 May 2006 | access-date=30 November 2011 | location=Chennai, India | archive-url=https://web.archive.org/web/20110912021501/http://www.hindu.com/2006/05/11/stories/2006051116320100.htm | archive-date=12 September 2011 | url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/maha-minister-gets-jail-for-contempt/10038-4.html |title=Maha minister gets jail for contempt |work=News |date=11 May 2006 |access-date=30 November 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110812003309/http://ibnlive.in.com/news/maha-minister-gets-jail-for-contempt/10038-4.html |archive-date=12 August 2011 }}</ref> == ନିୟମ == ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୪୫ ଅନୁସାରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ (ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଅନୁମତି ସହିତ) ନିଜ ନିୟମ ନିଜେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିପାରିବ । ନିୟମର ତିନୋଟି ପ୍ରରୂପ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇପାରିଛି: ୧୯୫୦ରେ ପ୍ରଥମ, ତାପରେ ୧୯୬୬ରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ୨୦୧୩ରେ ।<ref>{{cite web|title=Supreme Court rules,1966|url=http://supremecourtofindia.nic.in/scrules1966.pdf|publisher=Supreme Court of India|access-date=22 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140816090224/http://supremecourtofindia.nic.in/scrules1966.pdf |archive-date=16 August 2014 }}</ref> == ରିପୋର୍ଟକରଣ ଏବଂ ଉଦ୍ଧାରଣ == ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟଙ୍କ ରିପୋର୍ଟଯୋଗ୍ଯ ରାୟଗୁଡ଼ିକୁ ଏହାର ଆଧିକାରିକ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ରିପୋର୍ଟରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ । ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟଙ୍କ ଅଧିକାର ଅଧୀନରେ ରହି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରକାଶନ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଏହି ରିପୋର୍ଟକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି ।<ref>"Supreme Court Reports". Supreme Court of India. Archived from the original on 23 April 2013. Retrieved 30 March 2013.</ref> ତା ସହିତ, ଅନେକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବ୍ଯକ୍ତିଗତ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ମଧ୍ଯ ଅଛନ୍ତି ଯେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ରାୟକୁ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତି । ଏହି ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ମଧ୍ଯରୁ କେତେକଙ୍କ ନାମ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା: SCR (ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ରିପୋର୍ଟ), SCC (ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କେସେସ୍), AIR (ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ରିପୋର୍ଟର୍), SCALE, ଇତ୍ୟାଦି । ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ସରକାର]] t2zacmxivozib04pw8mi1y546b4nmau 0 77836 606798 550001 2026-09-24T02:59:07Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606798 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Manaswini Dash}} {{Infobox person | name = ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | spouse = | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୯ | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ''' ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକା । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ସେ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ''ଅକଲ ମକଲ ଟକଲ ଟିଆଁ'' ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{cite journal |title=ODISHA SAHITYA ACADEMY AWARDED BOOKS AND WRITERS |journal=ODISHA REFERENCE ANNUAL - 2014 |page=109 |url=http://magazines.odisha.gov.in/orissaannualreference/2014/pdf/108-109.pdf |accessdate=27 March 2021 |archive-date=25 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025070625/http://magazines.odisha.gov.in/orissaannualreference/2014/pdf/108-109.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award12.php |website=odishasahityaakademi.org |publisher=Odisha Sahitya Akademi |accessdate=27 March 2021 |archive-date=5 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205032849/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award12.php |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |title=State Sahitya Akademi awards announced |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/State-Sahitya-Akademi-awards-announced/articleshow/17850379.cms |accessdate=27 March 2021 |work=The Times of India |date=2 January 2013 |language=en}}</ref> ପ୍ରକାଶିତ ରଚନାବଳୀ * ଭିଜା ମାଟିର ବାସ୍ନା (କବିତା) ୨୦୨୪, ପଶ୍ଚିମା ପବ୍ଲିକେଶନ, ଭୁବନେଶ୍ୱର * ପୁନଶ୍ଚ * ଜଳଖିଆ ଗଛ (ଅନୁବାଦ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ) ମୂଳ: ମ୍ୟାରୀ ଆନ୍ ସେନଗୁପ୍ତ, ଫ୍ରକାଶକ - ଜାତୀୟ ପୁସ୍ତକ ନ୍ୟାସ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ * ନିଜ ପାଇଁ ଭାବିଲା ବେଳେ (ଗଳ୍ପ) ୨୦୨୩, ପଶ୍ଚିମା ପବ୍ଲିକେଶନ, ଭୁବନେଶ୍ୱର * ଏବଂ ପ୍ରଥମା ୨୦୧୧ == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ) - ୨୦୦୯ (ଅକଲ ମକଲ ଟକଲ ଟିଆଁ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ) * ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ପରିଜା ଲୋକପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ ସମ୍ମାନ (ଓଡ଼ିଶା ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ) - ୨୦୦୯ (ଜାଣିବାକୁ ଲୋଡ଼ା ମନଟିଏ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ)<ref>{{cite web |title=Pranakrushna Parija Popular Science Award |url=http://www.orissabigyanacademy.nic.in/award_oriya_scientific_prv_winner.html |website=www.orissabigyanacademy.nic.in/ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡ଼େମୀ |accessdate=28 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210328072606/http://www.orissabigyanacademy.nic.in/award_oriya_scientific_prv_winner.html |archivedate=28 March 2021}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] ln7ebfpvdq6i8kw3eftx236mh233ahj 0 78006 606562 427498 2026-09-23T15:42:19Z Ssgapu22 7676 606562 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Jaya Swami}} {{Infobox person | name = ଜୟା ସ୍ୱାମୀ | image = | imagesize = 220px | caption = | birth_date = | birth_place = [[ଓଡ଼ିଶା]], [[ଭାରତ]] | birth_name = | occupation = ଅଭିନେତ୍ରୀ ([[ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତ|ଓଡ଼ିଆ]]) | years_active = ୧୯୭୮-ଏବେଯାଏଁ | spouse = ଜି କେ ଯୋଗେଶ | children = | parents = | relatives = | awards = |website = }} '''ଜୟା ସ୍ୱାମୀ''', ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ।<ref name="Nash1988">{{cite book|author=Jay Robert Nash|title=The Motion Picture Guide: 1988 Annual (The Films of 1987)|url=https://books.google.com/books?id=o9JyjQP3504C|year=1988|publisher=Cinebooks|isbn=978-0-933997-16-5}}</ref><ref>{{cite book|title=Orissa Reference: Glimpses of Orissa|url=https://books.google.com/books?id=1RBuAAAAMAAJ|year=2001|publisher=TechnoCAD Systems}}</ref> ସେ ୫୦ଟିରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ଅନେକ ଟିଭି ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ସେ [[ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା|ବଙ୍ଗଳା]], [[ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା|ଗୁଜରାଟୀ]] ଓ [[ରାଜସ୍ଥାନୀ ଭାଷା|ରାଜସ୍ଥାନୀ]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ଜୟାଙ୍କ ପରିବାର, [[ବିଶାଖାପାଟଣା]]ର ମୂଳ ନିବାସୀ । ବାପାଙ୍କ ଚାକିରୀ ପାଇଁ ସେମାନେ [[ଚୌଦ୍ୱାର]]ରେ ରହୁଥିଲେ । ଜୟା ତାଙ୍କ ମାମୁଙ୍କ ଘରେ [[ଜଗଦଲପୁର]]ଠାରେ ନିଜର ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଦୟାନିଧି ଦାସଙ୍କଠାରୁ ସେ [[ଓଡ଼ିଶୀ]] ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଜି କେ ଯୋଗେଶଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି । == ଅଭିନୟ ଜୀବନ == ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିବା ''[[ଝିଲିମିଲି]]'' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ ଜୟା ନିଜ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୫ ମସିହାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର [[ହାକିମ ବାବୁ|''ହାକିମ ବାବୁ'']]ରେ ଅଭିନୟ କରିବା ପରେ ସେ କିଛି ବର୍ଷ ଅଭିନୟରୁ ଦୂରେଇ ରହିଥିଲେ । ପୁଣି ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ଜି କେ ଯୋଗେଶଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''[[ଭାଗ୍ୟ ଚକ୍ର]]'' ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଅଭିନୟକ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=I Have Never Surrendered To My Destiny: Jaya Swami |url=https://mycitylinks.in/i-have-never-surrendered-to-my-destiny-jaya-swami/ |website=www.mycitylinks.in |publisher=my city links |accessdate=24 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424104422/https://mycitylinks.in/i-have-never-surrendered-to-my-destiny-jaya-swami/ |archivedate=24 April 2021 |url-status=live}}</ref> ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଭିନ୍ନ ସେ ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ଧାରାବାହିକରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । == ଅଭିନୀତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର == * ''[[ଝିଲିମିଲି]]'' * ''[[ଅନ୍ଧ ଦିଗନ୍ତ]]''<ref>{{cite book|title=National Film Festival|url=https://books.google.com/books?id=7X_kEnZC7VcC|year=1990|publisher=Directorate of Film Festivals, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref> * ''[[ଭାଗ୍ୟ ଚକ୍ର]]'' * ''[[ହାକିମ ବାବୁ]]'' * ''[[ଜାଇଫୁଲ]]'' * ''[[ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]'' * ''[[ରାମ ରହିମ]]'' * ''[[ପୂଜାଫୁଲ]]'' * ''[[ସମର ସଲିମ ସାଇମନ]]'' * ''[[ଅଗ୍ନି ବୀଣା]]'' * ''[[ଫୁଲ ଚନ୍ଦନ]]''<ref>{{cite web |title=ଜୟାଙ୍କ ଜୟଯାତ୍ରା |url=http://www.enewspapr.com/News/NITIDIN/BHUB/2021/04/23/ArticleImages/1811675.jpg |website=enewspapr.com/News/NITIDIN |accessdate=23 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210423142720/http://www.enewspapr.com/News/NITIDIN/BHUB/2021/04/23/ArticleImages/1811675.jpg |archivedate=୨୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧ |page=୯ |date=୨୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧ |url-status=live}}</ref> == ଯାତ୍ରା == * [[ନାଟ୍ୟ ମନ୍ଦିର]]<ref>{{cite news|url=https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|title=ଯାତ୍ରାରେ ଜୟା|date=23 September 2026|work=ପ୍ରମେୟ|access-date=23 September 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260923153741/https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|archive-date=23 September 2026|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> – ୨୦୨୬ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] czog43fwn27n13ly1wv2wf6jb4dy99j 0 78299 606637 522426 2026-09-23T23:09:49Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606637 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Kiran Chandra Singh Deo}} {{Infobox Indian politician | image = {{#property:P18}} | name = କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ | caption = | birth_date = {{Birth date |df=y|1930|03|19}} | birth_place = | residence = | death_date = {{Death date and age |df=y|2011|12|03|1930|03|19}} | death_cause = [[ହୃଦଘାତ]] | death_place = [[ପୁରୁଲିଆ]], [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]] | office = ବିଧାୟକ: [[୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] | constituency = [[କେସିଙ୍ଗା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କେସିଙ୍ଗା]] | salary = | term_start = ୧୯୯୦ | term_end = ୧୯୯୫ | predecessor = [[ଭୂପିନ୍ଦର ସିଂହ]] | successor = ଭୂପିନ୍ଦର ସିଂହ | party = [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]] | otherparty = [[ଜନତା ଦଳ]] | religion = | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = ଭାରତୀୟ | occupation = ରାଜନୀତିଜ୍ଞ | parents = ମଦନ ମୋହନ ସିଂହ ଦେଓ (ବାପା) | spouse = ସୁଶୀଳା ସିଂହ ଦେଓ | children = | relations = | website = | footnotes = | date = | year = | source = }} '''କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ''' (୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୦ - ୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୧) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ [[କେସିଙ୍ଗା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କେସିଙ୍ଗା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ]]ରୁ [[୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । == ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା == କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ ୧୯୩୦ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ୯ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ମଦନ ମୋହନ ସିଂହ ଦେଓ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସୁଶୀଳା ସିଂହ ଦେଓ ।<ref name="Kiran Chandra Singh Deo">{{cite web|url=https://odishaassembly.nic.in/memberprofile.aspx?img=560|title=Shri Kiran Chandra Singh Deo|website=odishaassembly.nic.in|publisher=Odisha Assembly|accessdate=3 June 2021}}</ref> == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଥମେ [[ଜନତା ଦଳ]]ରେ ଏବଂ ପରେ [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]]<nowiki/>ର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ୧୯୯୭ ମସିହାରୁ ୨୦୦୯ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବିଜେଡିର [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା]] ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="Kiran Singhdeo">{{cite news |title=Kiran Singhdeo passes away |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2011/dec/05/kiran-singhdeo-passes-away-317208.html |accessdate=3 June 2021 |work=The New Indian Express |date=4 December 2011 |location=Bhawanipatna |language=English}}</ref> ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>ର ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="Kiran Chandra Singh Deo"/> ୧୯୯୧ ମସିହାରୁ ୧୯୯୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ [[୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]ରେ [[ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]]ଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=Former Odisha Minister Kiran Chandra Singh Deo Dead |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/former-odisha-minister-kiran-chandra-singh-deo-dead/743382 |accessdate=3 June 2021 |work=Outlook India |date=4 DECEMBER 2011 |location=Bhawanipatna |language=English |archive-date=3 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603165334/https://www.outlookindia.com/newswire/story/former-odisha-minister-kiran-chandra-singh-deo-dead/743382 |url-status=dead}}</ref> == ମୃତ୍ୟୁ == ୨୦୧୧ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ସେ ଏକ ବିବାହ ଭୋଜିରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଯାଇଥିବାବେଳେ [[ହୃଦ୍‌ଘାତ]]<nowiki/>ରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |last1=Pradhan |first1=Ashok |title=Former Odisha minister Kiran Chandra Singhdeo died of heart attack at Purulia in West Bengal on Saturday. The leader from Kalahandi district had been to the neighbouring state to attend a wedding, family sources said. - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/former-odisha-minister-kiran-chandra-singhdeo-died-of-heart-attack-at-purulia-in-west-bengal-on-saturday-the-leader-from-kalahandi-district-had-been-to-the-neighbouring-state-to-attend-a-wedding-family-sources-said-/articleshow/10982055.cms |accessdate=3 June 2021 |work=The Times of India |date=4 December 2011 |language=English}}</ref> ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୧ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା]] 478d98wkpxmi8bexyqopgxkxfiusua6 0 78477 606747 598837 2026-09-24T01:27:52Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606747 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition (new) | name = Progeria | risks = | frequency = 1 in 6 million births<ref name=NORD2020>{{cite web |title=Hutchinson-Gilford Progeria |url=https://rarediseases.org/rare-diseases/hutchinson-gilford-progeria/ |website=NORD (National Organization for Rare Disorders) |accessdate=28 November 2020}}</ref> | prognosis = Average age at death is 13 years<ref name=NORD2020 /> | medication = [[Lonafarnib]]<ref name=FDA2020>{{cite web |last1=Commissioner |first1=Office of the |title=FDA Approves First Treatment for Hutchinson-Gilford Progeria Syndrome and Some Progeroid Laminopathies |url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-treatment-hutchinson-gilford-progeria-syndrome-and-some-progeroid-laminopathies |website=FDA |accessdate=28 November 2020 |language=en |date=23 November 2020 |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128211144/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-treatment-hutchinson-gilford-progeria-syndrome-and-some-progeroid-laminopathies |url-status=dead}}</ref> | treatment = Mostly [[Symptomatic treatment|symptomatic]]<ref name=NORD2020 /> | prevention = | differential = [[Hallermann–Streiff syndrome]], [[Acrogeria|Gottron's syndrome]], [[Wiedemann–Rautenstrauch syndrome]]<ref name=NORD2020 /> | diagnosis = Based on symptoms, [[genetic tests]]<ref name=NORD2020 /> | causes = [[Genetics|Genetic]] ([[autosomal dominate]])<ref name=NORD2020 /> | image = Hutchinson-Gilford Progeria Syndrome.png | duration = | onset = 9–24 months<ref name=NORD2020 /> | symptoms = Growth delay, short height, small face, [[hair loss]]<ref name=NORD2020 /> | specialty = [[Medical genetics]] | synonym = Hutchinson–Gilford progeria syndrome (HGPS),<ref name=NORD2020 /> progeria syndrome<ref name="Bolognia">{{cite book |author1=Rapini, Ronald P. |author2=Bolognia, Jean L. |author3=Jorizzo, Joseph L. |title=Dermatology: 2-Volume Set |publisher=Mosby |location=St. Louis |year=2007 |isbn=978-1-4160-2999-1}}</ref> | pronounce = {{IPAc-en|p|r|oʊ|ˈ|dʒ|ɪər|i|ə}}<ref>{{cite web |title=Definition of progeria {{!}} Dictionary.com |url=http://dictionary.reference.com/browse/Progeria |website=www.dictionary.com |accessdate=28 November 2020 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Progeria |url=http://www.thefreedictionary.com/Progeria |website=The Free Dictionary |accessdate=28 November 2020}}</ref> | caption = A young girl with progeria (left). A healthy cell nucleus (right, top) and a progeric [[cell nucleus]] (right, bottom). | deaths = }} '''ପ୍ରୋଜେରିଆ''' ହେଉଛି ଏକ ଅନୁବଂଶିକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ବାଲ୍ୟକାଳରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ | <ref name=NORD2020 /> ସାଧାରଣତଃ ୯ରୁ ୨୪ ମାସ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱଳ୍ପ ଅଭିବୃଦ୍ଧି, ଛୋଟ ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଏବଂ [[କେଶହାନୀ]] ହେବା ଦେଖାଯାଏ | <ref name=NORD2020 /> ପ୍ରଭାବିତ ରୋଗୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ ୮ରୁ ୨୧ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ [[ହୃଦରକ୍ତନାଳୀ ରୋଗ]] ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି। <ref name=NORD2020 /> ଲାମିନ ଏ ପୁଷ୍ଟିସାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ଜିନର ଏକ ନୂତନ ମ୍ୟୁଟେସନ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ | <ref name=NORD2020 /> ଗୋଟିଏ ପ୍ରଭାବିତ ସନ୍ତାନ ପାଇବା ପରେ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶିଶୁ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ୩% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ | <ref name=NORD2020 /> ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ପ୍ରୋଜେରଏଡ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ | <ref name=NORD2020 /> <ref>{{Cite journal|last=Ramírez|first=CL|last2=Cadiñanos|first2=J|last3=Varela|first3=I|last4=Freije|first4=JM|last5=López-Otín|first5=C|date=January 2007|title=Human progeroid syndromes, aging and cancer: new genetic and epigenetic insights into old questions.|url=https://archive.org/details/sim_cellular-and-molecular-life-sciences_2007-01_64_2/page/155|journal=Cellular and molecular life sciences : CMLS|volume=64|issue=2|pages=155-70|doi=10.1007/s00018-006-6349-3|pmid=17131053}}</ref> ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଏବଂ ଜେନେଟକ ପରୀକ୍ଷାନ କରି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ । <ref name=NORD2020 /> ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରାୟତଃ ଲକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ କରାଯାଏ । | <ref name=NORD2020 /> ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୨୦୨୦ରେ ପ୍ରୋଜେରିଆର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଲୋନାଫାର୍ନିବ ଔଷଧ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା । <ref name=FDA2020 /> ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାୟ ୬ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଏହି ରୋଗଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ। <ref name=NORD2020 /> ପୁରୁଷ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ସମାନ ଭାବରେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି | <ref name=NORD2020 /> ପ୍ରୋଜେରିଆ ପ୍ରଥମେ ୧୮୮୬ ମସିହାରେ ଜୋନାଥନ ହଚିନସନ ଓ ୧୮୯୭ ମସିହାରେ ହାସ୍ଟିଙ୍ଗସ୍ ଗିଲଫୋର୍ଡଙ୍କଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା | <ref name=NORD2020 /> == ଆଧାର == <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[Category:Translated from MDWiki]] 199fw1tycbe5wvcaj8v3iin7rsitpo2 0 79051 606899 512063 2026-09-24T05:34:43Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606899 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ସୁଗତା କୁମାରୀ‌ | image = Sugathakumari1.jpg | imagesize = 225px | caption = | birth_name = ସୁଗତା କୁମାରୀ‌ | birth_date = {{Birth date|df=yes|1934|01|22}} | birth_place = [[Aranmula]], [[Travancore|Kingdom of Travancore]] | death_date = {{Death date and age|2020|12|23|1934|01|22|df=yes}} | death_place = [[Thiruvananthapuram, Kerala]], India | resting_place = | occupation = {{hlist|Poet|Environmentalist|Social activist}} | language = [[Malayalam]] | nationality = [[Indian people|Indian]] | education = | alma_mater = [[University College, Thiruvananthapuram]] | genre = | period = 1957–2020 | notableworks = ''Raathrimazha'', ''Ambalamani'', ''Manalezhuthu'' | spouse = {{Marriage|Dr. K. Velayudhan Nair||2003|end=death}} | children = 1 | signature = | signature_alt = | website = |module={{Infobox person|child=yes}} | parents = {{Unbulleted_list|[[Bodheswaran]]|V. K. Karthiyayini Amma}} | awards = {{ublist|1968&nbsp;[[Kerala Sahitya Akademi Award for Poetry]]|1978&nbsp;[[Sahitya Akademi Award]]|2006&nbsp;[[Padma Shri]]|2009&nbsp;[[Ezhuthachan Puraskaram]]}} }} ସୁଗତା କୁମାରୀ‌ (୨୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୪-୨୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କବି ତଥା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ, ଯିଏ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର କେରଳରେ ପରିବେଶ ତଥା ନାରୀବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା କେଶଭ ପିଲ୍ଲାଇ (ବୋଧେଶ୍ୱରନ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା), ଜଣେ ଗାନ୍ଧୀ ଚିନ୍ତକ ତଥା ଲେଖକ ଥିଲେ , ଯିଏ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ଏବଂ ମାତା ଭିକେ କର୍ଥିୟାଈନୀ ଆମ୍ମା ଜଣେ ସଂସ୍କୃତ ଶିକ୍ଷକ ତଥା ଜଣାଶୁଣା ପଣ୍ଡିତ ଥିଲେ । ପ୍ରକୃତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ସଂଗଠନ ଏବଂ ଅଭୟ, ଗରିବ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଘର ଏବଂ ମାନସିକ ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଦିନ ଯତ୍ନ କେନ୍ଦ୍ର କରିଥିଲେ । ସେ କେରଳ ରାଜ୍ୟ ମହିଳା ଆୟୋଗର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ ।<ref name=VanithaCommission>{{cite news|title=Status of women declining: Sugathakumari|url=http://www.hindu.com/2000/11/03/stories/0403404f.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20020129215035/http://www.hindu.com/2000/11/03/stories/0403404f.htm|url-status=dead|archive-date=29 January 2002|work=[[The Hindu]]|date=3 November 2000|access-date=27 May 2013|location=[[Thiruvananthapuram|Thiruvananthapuram, India]]}}</ref> ଜଣେ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ସଂରକ୍ଷଣବାଦୀ, ସୁଗତା କୁମାରୀ ଥିରୁବନନ୍ତପୁରମ ପ୍ରକୃତିର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୦ ଦଶକର ଶେଷରେ ସେ ଦେଶର ଏକ ପୁରାତନ ପ୍ରାକୃତିକ ଜଙ୍ଗଲ, କେରଳର ସାଇଲେଣ୍ଟ ଉପତ୍ୟକାକୁ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପର ଜଳମଗ୍ନରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସେଭ ସାଇଲେଣ୍ଟ ଭ୍ୟାଲି ନାମରେ ଏକ ସଫଳ ଦେଶ ବ୍ୟାପୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ==ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି== ସୁଗତା କୁମାରୀଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକରେ ମୁଥୁଚି ପିକାଲ, ପାଥୀରାପୁକ୍କାଲ, କୃଷ୍ଣ କବିତାକାଲ, ରତ୍ରିମାଜା ଏବଂ ମନେଲୁଜୁଥୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ସେ କେରଳ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୧୯୬୮), କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୧୯୭୮), ଓଡ଼କ୍କୁଜାଲ ପୁରସ୍କାର (୧୯୮୨), ଭାୟାଲ ପୁରସ୍କାର (୧୯୮୪), ଇନ୍ଦିରା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମିତ୍ର ପୁରସ୍କାର (୧୯୮୬), ଆସାନ ପୁରସ୍କାର (୧୯୯୧), ସହିତ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଭାଲାଥୋଲ ପୁରସ୍କାର (୨୦୦୩), କେରଳ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ (୨୦୦୪), ଏଜୁଥାଚାନ ପୁରସ୍କାରମ (୨୦୦୯), ସରସ୍ବତୀ ସାମନ (୨୦୧୨), ମାଥୄଭୂମି ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୪) ଏବଂ ONV ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୭) ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଟାଙ୍କି ଦେଶର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ସୁଗତା କୁମାରୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ କେ. ଭେଲାୟୁଧାନ ନାୟାର (୨୦୦୩ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ) ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ ତଥା ଲେଖକ ଥିଲେ ଯିଏ ଶିକ୍ଷାଗତ ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ ।<ref name="VelayudhanNair">{{cite news|date=22 September 2013|title=Educationist Velayudhan Nair dead|newspaper=[[The Times of India]]|publisher=Indiatimes.com|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-09-22/thiruvananthapuram/27181128_1_k-velayudhan-nair-educationist-velayudhan-nair-ncert|archive-url=https://web.archive.org/web/20131103232317/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-09-22/thiruvananthapuram/27181128_1_k-velayudhan-nair-educationist-velayudhan-nair-ncert|url-status=dead|archive-date=3 November 2013|access-date=27 May 2013}}</ref> ସେମାନଙ୍କର ଗୋଟେ ଝିଅ ଲେକ୍ସମି ଦେବୀ ଥିଲେ ।<ref>name=":3">{{Cite web|title=Eminent poet-activist Sugathakumari no more|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/eminent-poetactivist-sugathakumari-no-more/1997982|access-date=24 December 2020|website=Outlook India|archive-date=23 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201223112005/https://www.outlookindia.com/newsscroll/eminent-poetactivist-sugathakumari-no-more/1997982|url-status=dead}}</ref> ସୁଗତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ହ୍ରିଦୟା କୁମାରୀ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ ସମାଲୋଚକ ବକ୍ତା ତଥା ଶିକ୍ଷାବିତ ଥିଲେ ।<ref name=":4">{{Cite web|date=23 December 2020|title=Sugathakumari, a pensive poet who fought for nature and mankind, passes away|url=https://www.thenewsminute.com/article/sugathakumari-pensive-poet-who-fought-nature-and-mankind-passes-away-140140|access-date=24 December 2020|website=The News Minute|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Poet Sugathakumari passes away|url=https://english.mathrubhumi.com/books/books-news/poet-sugathakumari-passes-away-1.5302473|access-date=24 December 2020|website=Mathrubhumi|language=en|archive-date=23 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201223055248/https://english.mathrubhumi.com/books/books-news/poet-sugathakumari-passes-away-1.5302473|url-status=dead}}</ref> କେରଳ ସରକାର ସୁଗତା କୁମାରୀଙ୍କ ପୈତୃକ ଘର ଭାଜୁଭେଲିଲ ତରଭାଦୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ୮୪ ତମ ଜନ୍ମଦିନରେ ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । <ref>{{Cite web|last1=Jan 23|first1=TNN / Updated|last2=2018|last3=Ist|first3=10:55|title=Poet Sugathakumari's ancestral home declared protected monument {{!}} Thiruvananthapuram News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/poet-sugathakumaris-ancestral-home-declared-protected-monument/articleshow/62609908.cms|access-date=26 December 2019|website=The Times of India|language=en}}</ref> ଭାରତରେ COVID-19 ମହାମାରୀ ସମୟରେ COVID-19ର ଜଟିଳତା ହେତୁ ସୁଗତା କୁମାରୀଙ୍କର ୮୭ତମ ଜନ୍ମଦିନର ତିରିଶ ଦିନ ପରେ ତିରୁଅନନ୍ତପୁରମର ସରକାରୀ ମେଡିକାଲ କଲେଜରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।<ref name=":2">{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/sugathakumari-dead-7116387/lite/|title=Renowned Malayalam poet-activist Sugathakumari dies of covid-19 complications|newspaper=Indian Express |date=23 December 2020 |access-date=23 December 2020}}</ref><ref>{{Cite news |title=Eminent poet-activist Sugathakumari no more |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/eminent-poetactivist-sugathakumari-no-more/1997982 |newspaper=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=23 December 2020 |access-date=23 December 2020 |archive-date=23 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201223112005/https://www.outlookindia.com/newsscroll/eminent-poetactivist-sugathakumari-no-more/1997982 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.asianetnews.com/amp/kerala-news/poet-and-social-activist-sugathakumari-is-no-more-qls2p2|title=കവി സുഗതകുമാരി അന്തരിച്ചു; കൊവിഡ് ബാധിതയായിരുന്നു|website=Asianetnews.com}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେରଳ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରରେ ପୁରସ୍କୃତ]] m6urvcrfww47kh24sbli5p6ybtoaji3 606900 606899 2026-09-24T05:34:46Z KiranBOT 39495 removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v3.1.1-current 606900 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ସୁଗତା କୁମାରୀ‌ | image = Sugathakumari1.jpg | imagesize = 225px | caption = | birth_name = ସୁଗତା କୁମାରୀ‌ | birth_date = {{Birth date|df=yes|1934|01|22}} | birth_place = [[Aranmula]], [[Travancore|Kingdom of Travancore]] | death_date = {{Death date and age|2020|12|23|1934|01|22|df=yes}} | death_place = [[Thiruvananthapuram, Kerala]], India | resting_place = | occupation = {{hlist|Poet|Environmentalist|Social activist}} | language = [[Malayalam]] | nationality = [[Indian people|Indian]] | education = | alma_mater = [[University College, Thiruvananthapuram]] | genre = | period = 1957–2020 | notableworks = ''Raathrimazha'', ''Ambalamani'', ''Manalezhuthu'' | spouse = {{Marriage|Dr. K. Velayudhan Nair||2003|end=death}} | children = 1 | signature = | signature_alt = | website = |module={{Infobox person|child=yes}} | parents = {{Unbulleted_list|[[Bodheswaran]]|V. K. Karthiyayini Amma}} | awards = {{ublist|1968&nbsp;[[Kerala Sahitya Akademi Award for Poetry]]|1978&nbsp;[[Sahitya Akademi Award]]|2006&nbsp;[[Padma Shri]]|2009&nbsp;[[Ezhuthachan Puraskaram]]}} }} ସୁଗତା କୁମାରୀ‌ (୨୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୪-୨୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କବି ତଥା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ, ଯିଏ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର କେରଳରେ ପରିବେଶ ତଥା ନାରୀବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା କେଶଭ ପିଲ୍ଲାଇ (ବୋଧେଶ୍ୱରନ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା), ଜଣେ ଗାନ୍ଧୀ ଚିନ୍ତକ ତଥା ଲେଖକ ଥିଲେ , ଯିଏ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ଏବଂ ମାତା ଭିକେ କର୍ଥିୟାଈନୀ ଆମ୍ମା ଜଣେ ସଂସ୍କୃତ ଶିକ୍ଷକ ତଥା ଜଣାଶୁଣା ପଣ୍ଡିତ ଥିଲେ । ପ୍ରକୃତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ସଂଗଠନ ଏବଂ ଅଭୟ, ଗରିବ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଘର ଏବଂ ମାନସିକ ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଦିନ ଯତ୍ନ କେନ୍ଦ୍ର କରିଥିଲେ । ସେ କେରଳ ରାଜ୍ୟ ମହିଳା ଆୟୋଗର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ ।<ref name=VanithaCommission>{{cite news|title=Status of women declining: Sugathakumari|url=http://www.hindu.com/2000/11/03/stories/0403404f.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20020129215035/http://www.hindu.com/2000/11/03/stories/0403404f.htm|url-status=dead|archive-date=29 January 2002|work=[[The Hindu]]|date=3 November 2000|access-date=27 May 2013|location=[[Thiruvananthapuram|Thiruvananthapuram, India]]}}</ref> ଜଣେ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ସଂରକ୍ଷଣବାଦୀ, ସୁଗତା କୁମାରୀ ଥିରୁବନନ୍ତପୁରମ ପ୍ରକୃତିର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୦ ଦଶକର ଶେଷରେ ସେ ଦେଶର ଏକ ପୁରାତନ ପ୍ରାକୃତିକ ଜଙ୍ଗଲ, କେରଳର ସାଇଲେଣ୍ଟ ଉପତ୍ୟକାକୁ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପର ଜଳମଗ୍ନରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସେଭ ସାଇଲେଣ୍ଟ ଭ୍ୟାଲି ନାମରେ ଏକ ସଫଳ ଦେଶ ବ୍ୟାପୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ==ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି== ସୁଗତା କୁମାରୀଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକରେ ମୁଥୁଚି ପିକାଲ, ପାଥୀରାପୁକ୍କାଲ, କୃଷ୍ଣ କବିତାକାଲ, ରତ୍ରିମାଜା ଏବଂ ମନେଲୁଜୁଥୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ସେ କେରଳ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୧୯୬୮), କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୧୯୭୮), ଓଡ଼କ୍କୁଜାଲ ପୁରସ୍କାର (୧୯୮୨), ଭାୟାଲ ପୁରସ୍କାର (୧୯୮୪), ଇନ୍ଦିରା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମିତ୍ର ପୁରସ୍କାର (୧୯୮୬), ଆସାନ ପୁରସ୍କାର (୧୯୯୧), ସହିତ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଭାଲାଥୋଲ ପୁରସ୍କାର (୨୦୦୩), କେରଳ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ (୨୦୦୪), ଏଜୁଥାଚାନ ପୁରସ୍କାରମ (୨୦୦୯), ସରସ୍ବତୀ ସାମନ (୨୦୧୨), ମାଥୄଭୂମି ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୪) ଏବଂ ONV ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୭) ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଟାଙ୍କି ଦେଶର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ସୁଗତା କୁମାରୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ କେ. ଭେଲାୟୁଧାନ ନାୟାର (୨୦୦୩ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ) ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ ତଥା ଲେଖକ ଥିଲେ ଯିଏ ଶିକ୍ଷାଗତ ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ ।<ref name="VelayudhanNair">{{cite news|date=22 September 2013|title=Educationist Velayudhan Nair dead|newspaper=[[The Times of India]]|publisher=Indiatimes.com|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-09-22/thiruvananthapuram/27181128_1_k-velayudhan-nair-educationist-velayudhan-nair-ncert|archive-url=https://web.archive.org/web/20131103232317/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-09-22/thiruvananthapuram/27181128_1_k-velayudhan-nair-educationist-velayudhan-nair-ncert|url-status=dead|archive-date=3 November 2013|access-date=27 May 2013}}</ref> ସେମାନଙ୍କର ଗୋଟେ ଝିଅ ଲେକ୍ସମି ଦେବୀ ଥିଲେ ।<ref>name=":3">{{Cite web|title=Eminent poet-activist Sugathakumari no more|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/eminent-poetactivist-sugathakumari-no-more/1997982|access-date=24 December 2020|website=Outlook India|archive-date=23 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201223112005/https://www.outlookindia.com/newsscroll/eminent-poetactivist-sugathakumari-no-more/1997982|url-status=dead}}</ref> ସୁଗତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ହ୍ରିଦୟା କୁମାରୀ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ ସମାଲୋଚକ ବକ୍ତା ତଥା ଶିକ୍ଷାବିତ ଥିଲେ ।<ref name=":4">{{Cite web|date=23 December 2020|title=Sugathakumari, a pensive poet who fought for nature and mankind, passes away|url=https://www.thenewsminute.com/article/sugathakumari-pensive-poet-who-fought-nature-and-mankind-passes-away-140140|access-date=24 December 2020|website=The News Minute|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Poet Sugathakumari passes away|url=https://english.mathrubhumi.com/books/books-news/poet-sugathakumari-passes-away-1.5302473|access-date=24 December 2020|website=Mathrubhumi|language=en|archive-date=23 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201223055248/https://english.mathrubhumi.com/books/books-news/poet-sugathakumari-passes-away-1.5302473|url-status=dead}}</ref> କେରଳ ସରକାର ସୁଗତା କୁମାରୀଙ୍କ ପୈତୃକ ଘର ଭାଜୁଭେଲିଲ ତରଭାଦୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ୮୪ ତମ ଜନ୍ମଦିନରେ ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । <ref>{{Cite web|last1=Jan 23|first1=TNN / Updated|last2=2018|last3=Ist|first3=10:55|title=Poet Sugathakumari's ancestral home declared protected monument {{!}} Thiruvananthapuram News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/poet-sugathakumaris-ancestral-home-declared-protected-monument/articleshow/62609908.cms|access-date=26 December 2019|website=The Times of India|language=en}}</ref> ଭାରତରେ COVID-19 ମହାମାରୀ ସମୟରେ COVID-19ର ଜଟିଳତା ହେତୁ ସୁଗତା କୁମାରୀଙ୍କର ୮୭ତମ ଜନ୍ମଦିନର ତିରିଶ ଦିନ ପରେ ତିରୁଅନନ୍ତପୁରମର ସରକାରୀ ମେଡିକାଲ କଲେଜରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।<ref name=":2">{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/sugathakumari-dead-7116387/lite/|title=Renowned Malayalam poet-activist Sugathakumari dies of covid-19 complications|newspaper=Indian Express |date=23 December 2020 |access-date=23 December 2020}}</ref><ref>{{Cite news |title=Eminent poet-activist Sugathakumari no more |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/eminent-poetactivist-sugathakumari-no-more/1997982 |newspaper=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=23 December 2020 |access-date=23 December 2020 |archive-date=23 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201223112005/https://www.outlookindia.com/newsscroll/eminent-poetactivist-sugathakumari-no-more/1997982 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/poet-and-social-activist-sugathakumari-is-no-more-qls2p2|title=കവി സുഗതകുമാരി അന്തരിച്ചു; കൊവിഡ് ബാധിതയായിരുന്നു|website=Asianetnews.com}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେରଳ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରରେ ପୁରସ୍କୃତ]] p7rph8kpb20qj2e69s7qqxcf42q9o9j 0 79129 606912 480117 2026-09-24T05:49:58Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606912 wikitext text/x-wiki {{Infobox drug | drug_name = | type = <!-- empty --> | IUPAC_name = <!--External links--> | image = Semaglutide.svg | width = 300px | alt = | caption = <!--Names--> | pronounce = | tradename = Ozempic, Rybelsus, others | Drugs.com = {{Drugs.com|monograph|semaglutide}} | MedlinePlus = a618008 <!-- Clinical data --> | licence_EU = | licence_US = | pregnancy_AU = D | pregnancy_AU_comment= <ref name=Preg2021>{{cite web |title=Semaglutide Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |website=Drugs.com |accessdate=16 April 2021 |language=en}}</ref> | pregnancy_US = <!-- A/B/C/D/X/N --> | pregnancy_category= | legal_AU = S4 | legal_AU_comment= | legal_CA = Rx-only | legal_DE = <!-- Anlage I, II, III --> | legal_EU = Rx-only | legal_EU_comment= <ref name="Ozempic EPAR">{{cite web | title=Ozempic EPAR | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | access-date=26 September 2020}}</ref><ref name="Rybelsus EPAR">{{cite web | title=Rybelsus EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=29 January 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | access-date=26 September 2020}}</ref> <!-- Legal status --> | legal_NZ = <!-- Class A, B, C --> | legal_UK = <!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C --> | legal_US = Rx-only | legal_UN = <!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV--> | legal_status = Rx-only | routes_of_administration= [[Subcutaneous injection|Subcutaneous]], [[Oral administration|by mouth]]<ref name=AHFS2021>{{cite web |title=Semaglutide Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists |accessdate=2 April 2021 |language=en}}</ref> | bioavailability = 89% | protein_bound = | metabolism = [[Proteolysis]] | metabolites = | onset = | elimination_half-life= 1 week | duration_of_action= 63.6 h | excretion = Urine and faeces <!-- Chemical and physical data --> | synonyms = | C = 187 | H = 291 | N = 45 | O = 59 | SMILES = CCC(C)C(C(=O)NC(C)C(=O)NC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)C(=O)NC(CC(C)C)C(=O)NC(C(C)C)C(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)O)NC(=O)C(CC3=CC=CC=C3)NC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CCCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)CCC(C(=O)O)NC(=O)CCCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O)NC(=O)C(C)NC(=O)C(C)NC(=O)C(CCC(=O)N)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CC(C)C)NC(=O)C(CC4=CC=C(C=C4)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)C)NC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)C(CC5=CC=CC=C5)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(C)(C)NC(=O)C(CC6=CN=CN6)N | StdInChI = 1S/C187H291N45O59/c1-18-105(10)154(180(282)208-108(13)159(261)216-133(86-114-89-200-119-50-40-39-49-117(114)119)170(272)218-129(82-102(4)5)171(273)228-152(103(6)7)178(280)215-121(53-44-72-199-186(192)193)162(264)201-91-141(242)209-120(52-43-71-198-185(190)191)161(263)204-94-151(257)258)230-172(274)131(83-111-45-33-31-34-46-111)219-167(269)126(64-69-149(253)254)214-166(268)122(51-41-42-70-195-144(245)98-290-79-78-289-76-74-197-145(246)99-291-80-77-288-75-73-196-139(240)66-61-127(183(285)286)211-140(241)54-37-29-27-25-23-21-19-20-22-24-26-28-30-38-55-146(247)248)212-158(260)107(12)206-157(259)106(11)207-165(267)125(60-65-138(189)239)210-142(243)92-202-163(265)123(62-67-147(249)250)213-168(270)128(81-101(2)3)217-169(271)130(85-113-56-58-116(238)59-57-113)220-175(277)135(95-233)223-177(279)137(97-235)224-179(281)153(104(8)9)229-174(276)134(88-150(255)256)221-176(278)136(96-234)225-182(284)156(110(15)237)231-173(275)132(84-112-47-35-32-36-48-112)222-181(283)155(109(14)236)227-143(244)93-203-164(266)124(63-68-148(251)252)226-184(287)187(16,17)232-160(262)118(188)87-115-90-194-100-205-115/h31-36,39-40,45-50,56-59,89-90,100-110,118,120-137,152-156,200,233-238H,18-30,37-38,41-44,51-55,60-88,91-99,188H2,1-17H3,(H2,189,239)(H,194,205)(H,195,245)(H,196,240)(H,197,246)(H,201,264)(H,202,265)(H,203,266)(H,204,263)(H,206,259)(H,207,267)(H,208,282)(H,209,242)(H,210,243)(H,211,241)(H,212,260)(H,213,270)(H,214,268)(H,215,280)(H,216,261)(H,217,271)(H,218,272)(H,219,269)(H,220,277)(H,221,278)(H,222,283)(H,223,279)(H,224,281)(H,225,284)(H,226,287)(H,227,244)(H,228,273)(H,229,276)(H,230,274)(H,231,275)(H,232,262)(H,247,248)(H,249,250)(H,251,252)(H,253,254)(H,255,256)(H,257,258)(H,285,286)(H4,190,191,198)(H4,192,193,199)/t105-,106-,107-,108-,109+,110+,118-,120-,121-,122-,123-,124-,125-,126-,127+,128-,129-,130-,131-,132-,133-,134-,135-,136-,137-,152-,153-,154-,155-,156-/m0/s1 <!-- Pharmacokinetic data --> | StdInChIKey = DLSWIYLPEUIQAV-CCUURXOWSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|pubchem}} }} '''ସେମାଗ୍ଲୁଟାଇଡ, ('''[[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ]] '''Semaglutide,''' ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ ଓଜେମ୍ପିକ/ '''Ozempic)''' ଯାହା [[ମଧୁମେହ ଟାଇପ ୨]] ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କାରାଯାଏ । <ref name=AHFS2021 /> [[ମେଟ୍‌ଫର୍ମିନ|ମେଟ୍‌ଫର୍ମିନ୍]] ଅପେକ୍ଷା ଏହା କମ୍ ପସନ୍ଦ କରାଯାଏ, ଯଦିଓ ସେଗୁଡିକ ଏକତ୍ର ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରେ | <ref name=AHFS2021 /> <ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref> ଏହା ରକ୍ତ ଶର୍କରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଉନ୍ନତି ଆଣେ, ଯାହା [[ହୃଦରକ୍ତନାଳୀ ରୋଗ|ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗର]] ଆଶଙ୍କା କମେଇଦିଏ ଏବଂ ବୃକ୍‌କ ରୋଗ ସଙ୍କଟ କମେଇଦିଏ । <ref name=AHFS2021 /> ଏହା ପାଟିରେ କିମ୍ବା ଚର୍ମ ତଳେ ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | <ref name=AHFS2021 /> ଏହାର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବାନ୍ତି, ଅଇ, [[ତରଳ ଝାଡ଼ା]], ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ହୋଇପାରେ | <ref name=AHFS2021 /> ଗମ୍ଭୀର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ଡାଏବେଟିକ କିଟୋଏସିଡୋସିସ|ଡାଏବେଟିକ କେଟୋଏସିଡୋସିସ୍]], [[ନିମ୍ନ ରକ୍ତ ଶର୍କରା|କମ୍ ରକ୍ତ ଶର୍କରା]] ଏବଂ [[ଅଗ୍ନାଶୟ ପ୍ରଦାହ]] ହୋଇପାରେ । <ref name="autogen1">{{cite book | title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref> ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଶିଶୁର କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ ଏବଂ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଇବା ସମୟରେ ନଦେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ। <ref name=AHFS2021 /> ଏହା ମାନବ ଗ୍ଲୁକାଗନ-ଲାଇକ ପେପଟାଇଡ-୧ ଭଳି କାମ କରେ ଓ ଇନସୁଲିନ ନିଷ୍କାସନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଗ୍ଲୁକାଗନ ନିଷ୍କାସନ କମେଇ ଦିଏ ଓ ପାକସ୍ଥଳୀ ଚଳନ ଧୀର କରିଦେଇ ପେଟ ଖାଲି କରିଦିଏ ।<ref name="autogen1" /> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଡାକ୍ତରୀ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ୨୦୧୭ରେ ସେମାଗ୍ଲୁଟାଇଡ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା। <ref name=AHFS2021 /> ଏହା ନୋଭୋ ନୋରଡିସ୍କଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା । <ref name=AHFS2021 /> ଏହା ପ୍ରଥମ ଜିଏଲପି-1 ଥିଲା ଯାହା ପାଟିଦ୍ୱାରା ଦିଆପାରେ | <ref name="FDA2019">{{Cite press release|title=FDA approves first oral GLP-1 treatment for type 2 diabetes|url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-oral-glp-1-treatment-type-2-diabetes|publisher=FDA|accessdate=20 September 2019|date=20 September 2019|archive-date=23 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190923102804/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-oral-glp-1-treatment-type-2-diabetes|url-status=dead}}</ref>ବ୍ରିଟେନରେ ୨୦୨୦ରେ ଏହାର ୨ ମିଗ୍ରା ଇଞ୍ଜେକସନର ମୂଲ୍ୟ ୭୩ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା । <ref name="autogen1" /> ଆମେରିକାରେ ଏହି ପରିମାଣ ନିମନ୍ତେ ୨୯୨୧ରେ ୮୫୦ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିଲା । <ref name="GRx2021">{{Cite web|url=https://www.goodrx.com/ozempic?dosage=2-pens-of-1mg&form=carton&label_override=Ozempic&quantity=1&sort_type=popularity|title=Ozempic Prices, Coupons & Savings Tips|website=GoodRx|language=en-us|access-date=16 April 2021}}</ref> == ଆଧାର == <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[Category:Translated from MDWiki]] n11w51ihs1vxvwtalsct6n8r8z7st61 0 79140 606800 593590 2026-09-24T03:02:16Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606800 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Mamata Mohanta}} {{Infobox Indian politician | image = {{#property:P18}} | name = ମମତା ମହନ୍ତ | caption = | birth_date = | birth_place = | residence = | death_date = | death_cause = | death_place = | office = ସାଂସଦ: [[ରାଜ୍ୟ ସଭା]] | constituency = ଓଡ଼ିଶା | salary = | term_start = ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୦ | term_end = ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ | predecessor = | successor = | party = | otherparty = [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]] (ଇସ୍ତଫା: ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪) | religion = | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = ଭାରତୀୟ | occupation = ରାଜନୀତିଜ୍ଞ | parents = | spouse = ବିଜୟ କୁମାର ମହନ୍ତ<ref>{{cite web |title=Mamata Mohanta(BJD):(ORISSA) - Affidavit Information of Candidate: |url=https://myneta.info/rajsab09aff/candidate.php?candidate_id=863 |website=myneta.info |accessdate=5 September 2021}}</ref> | children = | relations = | website = | footnotes = | date = | year = | source = }} '''ମମତା ମହନ୍ତ''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞା । ସେ [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ|ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର]] ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ଉପର ସଦନରେ [[ରାଜ୍ୟ ସଭା|ରାଜ୍ୟ ସଭାର]] ସାଂସଦ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ରେ, ସେ ରାଜ୍ୟସଭାରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last=Otv |first=News Desk |title=ବିଜେଡି ଛାଡ଼ିଲେ, ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଲେ |url=https://otvkhabar.in/news/politics/bjd-mp-mamata-mohanta-resigns-from-the-rajya-sabha/133882 |access-date=2024-07-31 |website=ବିଜେଡି ଛାଡ଼ିଲେ, ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଲେ |language=or}}</ref> ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ୪ ଗୋଟି ରାଜ୍ୟ ସଭା ଆସନ ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଚାରିଜଣ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ରଜ୍ୟ ସଭାକୁ ନିର୍ଦ୍ୱନ୍ଦରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.republicworld.com/india-news/politics/4-bjd-candidates-set-to-be-elected-unopposed-to-rs.html|title=4 BJD Candidates Set To Be Elected Unopposed To RS|date=14 March 2020|publisher=Republic World|access-date=14 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/4-bjd-candidates-set-to-be-elected-unopposed-to-rs/1760910|title=4 BJD candidates set to be elected unopposed to RS|date=13 March 2020|publisher=Outlook|access-date=14 March 2020|archive-date=5 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210905163610/https://www.outlookindia.com/newsscroll/4-bjd-candidates-set-to-be-elected-unopposed-to-rs/1760910|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |title=ବିଜେଡିର ରାଜ୍ୟସଭା ପ୍ରାର୍ଥୀ : ସୁବାସ ସିଂ, ମୁନ୍ନା ଖାଁ, ମମତା ମହନ୍ତ ଓ ସୁଜିତ କୁମାରଙ୍କ ନାଁରେ ନବୀନଙ୍କ ମୋହର |url=http://www.prameyanews7.com/bjd-announced-rajya-sabha-candidates/ |accessdate=5 September 2021 |work=Prameyanews7 |date=7 March 2020 |archive-date=5 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905170211/http://www.prameyanews7.com/bjd-announced-rajya-sabha-candidates/ |url-status=dead }}</ref> == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == ମମତା ମହନ୍ତ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୨୦୨୪ ମସିହା ଯାଏଁ, ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |date=2024-07-31 |title=Odisha MP Mamata Mohanta quits BJD, resigns from Rajya Sabha seat {{!}} Sambad English |url=https://sambadenglish.com/odisha-mp-mamata-mohanta-quits-bjd-resigns-from-rajya-sabha-seat/ |access-date=2024-07-31 |language=en-US}}</ref> ରାଜନୀତିର ଆରମ୍ଭରୁ, ସେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ବିଶୋଇ ବ୍ଲକ୍‌ର ୩୪ ନମ୍ବର ଜୋନ୍‌ରୁ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ସଦସ୍ୟା ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ମହିଳା ମୋର୍ଚ୍ଚା ସଭାପତି କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web |date=2024-07-31 |title=କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସରିବା ପୂର୍ବରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଲେ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ମମତା ମହାନ୍ତ |url=https://sambad.in/state/rajya-sabha-mp-mamata-mahanta-resign-1177716/ |access-date=2024-07-31 |website=Sambad |language=en-US}}</ref> ୨୦୧୯ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପାଇଁ ତାଙ୍କର କୁଦୁମୀ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଭୋଟ୍ ସଂଗ୍ରହର ମୂଳଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=Women, Kudumi community top on Mamata’s agenda |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2020/mar/08/women-kudumi-community-top-on-mamatas-agenda-2113997.html |accessdate=5 September 2021 |work=The New Indian Express |date=8 March 2020}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟସଭା ସଭ୍ୟ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା]] lliimx9sp1ohkrp557gcu59w0fuhgvn 0 79144 606812 551062 2026-09-24T03:28:12Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606812 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | headercolor = | name = ମୀରା ରାଇ | nickname = | fullname = | image = Mira Rai 02.JPG | imagesize = | caption = | nationality = [[Nepal]]ese | sport = [[Trail running]]<br>[[Skyrunning]] | event = | club = Trail Running Nepal | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1988|12|31}}<ref>{{cite web|url=http://www.fidal.it/atleta/Mira-Rai/dqqRmJeja2U%3D|title=Mira Rai|publisher=fidal.it|accessdate=8 November 2017}}</ref> | birth_place = | residence = | coach= | death_date = | death_place= | height = | weight = | pb = | country = {{NEP}} | worlds = | medaltemplates= }} ମୀରା ରାୟ (ଜନ୍ମ:୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୮) ଜଣେ ନେପାଳର ଟ୍ରେଲ ରନର ଏବଂ ସ୍କାଏ ରନର ଅଟନ୍ତି । ସେ ଅନେକ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗ ନେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଛନ୍ତି । ସେ ୨୦୧୭ ମସିହା ନ୍ୟାସନାଲ ଜିଓଗ୍ରାଫିକ ଆଡ଼ଭେଞ୍ଜର ଅଫ ଦି ଇୟର ବିଜେତା ହୋଇଥିଲେ । <ref>{{cite web|title=This Woman is Your Adventurer of the Year—Video Exclusive|url=http://www.nationalgeographic.com/adventure/adventurers-of-the-year/2017/mira-rai-peoples-choice-adventurer-of-the-year/|publisher=National Geographic|accessdate=30 January 2017|ref=22|archive-date=26 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170126204507/http://www.nationalgeographic.com/adventure/adventurers-of-the-year/2017/mira-rai-peoples-choice-adventurer-of-the-year/|url-status=dead}}</ref> ==ଜୀବନୀ== ସେ ଦୁନିଆର କେତେକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଟ୍ରେଲ ରେସରେ ଭାଗ ନେଇଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web|url=http://www.miraraifilm.com/ |title=Mira Rai &#124; Mira Rai, a short story about a talented runner from Nepal |publisher=Miraraifilm.com |date= |accessdate=2015-07-10}}</ref><ref>{{cite web|url=http://trailrunningnepal.org/nepali-runners/mira-anurag-rai/ |title=Mira Rai |publisher=Trail Running Nepal |date= |accessdate=2015-07-10}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.myrepublica.com/feature-article/item/23584-mira-rai-clinches-int-l-ultra-marathon-in-france.html |title=Mira Rai clinches int'l ultra-marathon in France |publisher=My Republica |date=2015-06-27 |accessdate=2015-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150701180724/http://www.myrepublica.com/feature-article/item/23584-mira-rai-clinches-int-l-ultra-marathon-in-france.html |archive-date=2015-07-01 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|author=Naresh Newar |url=http://nepalitimes.com/article/Nepali-Times-Buzz/mira-rai-trail-running-nepa,2014 |title=Running all her life &#124; Nepali Times Buzz |publisher=Nepali Times |date= |accessdate=2015-07-10}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sisugirls.org/serioussisu/2014/11/4/serious-sisu-mira-rai |title=Serious Sisu: Mira Rai — SisuGirls |publisher=Sisugirls.org |date=2014-11-04 |accessdate=2015-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150701192900/http://www.sisugirls.org/serioussisu/2014/11/4/serious-sisu-mira-rai |archive-date=2015-07-01 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ekantipur.com/2014/12/07/sports/rai-wins-title-in-hong-kong/398669.html |title=Rai wins title in Hong Kong &#124; Sports |publisher=Ekantipur.com |date=2014-12-07 |accessdate=2015-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150701190353/http://www.ekantipur.com/2014/12/07/sports/rai-wins-title-in-hong-kong/398669.html |archive-date=2015-07-01 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|last=McMahan |first=Ian |url=http://www.outsideonline.com/1994336/meet-nepals-breakout-trail-running-phenom |title=Meet Nepal's Breakout Trail Running Phenom |publisher=Outside Online |date= 25 June 2015|accessdate=2015-07-10}}</ref><ref>{{cite web|author=Stéphane Huët |url=http://nepalitimes.com/article/Nepali-Times-Buzz/mira-rai-trail-running,1776 |title=The inspiration of a long-distance runner &#124; Nepali Times Buzz |publisher=Nepali Times |date= |accessdate=2015-07-10}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/magazine-34704385|title=From teenage guerrilla to top athlete|last=Haslam|first=Chris|date=2015-11-06|access-date=2019-09-18|language=en-GB}}</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2015/oct/05/mira-rai-former-child-soldier-athlete-women-nepal</ref><ref>{{Cite web|url=https://trailrunningnepal.org/girls-running-fund/|title=Mira & the girls running fund|date=2014-03-31|website=Trail Running Nepal|language=en-US|access-date=2019-09-18}}</ref> ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ== ମୀରା ରାୟ ଦେଶର ପୂର୍ବରେ ଥିବା ଭୋଜପୁରର ଏକ ଦୂର ଗ୍ରାମରୁ ଆସିଛନ୍ତି । ବଡ଼ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଚାଷ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୈନଦିନ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବାକୁ ସଂଘର୍ଷ କଲେ । ସେ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଦୈନଦିନ ଘରକାମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ୧୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସ୍କୁଲ ଛାଡିଥିଲେ କାରଣ ତାଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଦେଇପାରିନଥିଲେ। ଜଳ ସଂଗ୍ରହ କରି ବଜାରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ସେ ନିୟମିତ ଭାବେ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରକୁ ଚାଲିଆସୁଥିଲେ । ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ନିଜ ଗାଁ ଦେଇ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାବେଳେ ମାଓବାଦୀ ବିଦ୍ରୋହରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ନ ଜଣେଇ ରାତି ଅଧରେ ଘରୁ ବାହାରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ନାବାଳକ ହୋଇଥିବାରୁ ଯେତେବେଳେ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେଲା ସେତେବେଳେ ସେ ନେପାଳ ସେନାରେ ଏକିକରଣ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଡିସଚାର୍ଜ କରାଯାଇଥିଲା । ଘରକୁ ଫେରିବା ପରେ ସେ ନିଜ ପରିବାରକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନ ସହିତ ଅଧିକ କିଛି କରିବାର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ ଏବଂ କରାଟେ ଏବଂ ଦୌଡ଼ିବା ପାଇଁ କାଠମାଣ୍ଡୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । <ref>{{cite web|author=Stéphane Huët |url=https://www.bbc.com/news/magazine-34704385|title= From teenage guerrilla to top athlete |publisher=BBC |accessdate=6 November 2015}}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଖେଳାଳି]] cvuxhry07xockwjjnm3l14q5dz5z76q 0 79338 606903 590465 2026-09-24T05:37:35Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606903 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ସୁନିତା ଦନୁୱାର | image = Sunita Danuwar.jpg | caption = ୨୦୧୮ରେ ସୁନିତା ଦନୁୱାର | birth_date = {{Birth date|1977|7|16}} | birth_place = [[Dailekh]], [[Nepal]] | occupation = President of [[Sunita Foundation]] | known_for = Social activist, president of [[Sunita Foundation]], a NGO that works against the trafficking of women. | website = {{official website|http://www.sunitadanuwar.net}} }} '''ସୁନିତା ଦନୁୱାର''' (ଜନ୍ମ ଜୁଲାଇ ୧୬, ୧୯୭୭) ଜଣେ ନେପାଳୀ ମାନବ ଅଧିକାର କର୍ମୀ (ମହିଳା) ଯିଏ ସୁନିତା ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଓ ନେପାଳରେ ‘ଶକ୍ତି ସମୂହ’ ନାମକ ଏକ ଅଣ-ସରକାରୀ ସଂଗଠନ (ଏନଜିଓ) ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ଯାହା ଭାରତର ବେଶ୍ୟାଳୟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି ଓ ସେମାନେ ମାନବ ଚାଲାଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି । <ref>{{Cite web|url=http://shaktisamuha.org.np/|title=Shakti-Samuha {{!}} Home|website=shaktisamuha.org.np|access-date=2016-05-05|archive-date=2019-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20190908041617/http://shaktisamuha.org.np/|url-status=dead}}</ref> ==ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ== ===ବାଲ୍ୟକାଳ (୧୯୭୭-୧୯୯୨)=== ପଶ୍ଚିମ [[ନେପାଳ]]ର ସୀମାନ୍ତବର୍ତ୍ତୀ ଦଇଲେଖ ([[:en:Dailekh|Dailekh]]) ଜିଲ୍ଲାର କାଶିଗଡ଼ରେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ବନ ଓ ଗଙ୍ଗ ବନଙ୍କ ଔରସରୁ ସୁନିତା ଦନୁୱାର ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.sunitadanuwar.net/links/biography.php|title=Sunita Danuwar - Biography|website=www.sunitadanuwar.net|access-date=2016-05-05|archive-date=2021-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522163400/http://www.sunitadanuwar.net/links/biography.php|url-status=dead}}</ref> ଗରିବ ନେପାଳୀ ପରିବାରରେ ଝିଅ ଶିକ୍ଷାକୁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ଦିଆଯାଉନଥିବାରୁ ଦନୁୱାର ବାଲ୍ୟକାଳରେ ସ୍କୁଲ ଯିବା ସୁବିଧା ପାଇନଥିଲେ । ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ନେପାଳୀ ଅକ୍ଷର ଓ ସଂଖ୍ୟା ବତେଇଦେଇଥିଲେ । ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଡାକ୍ତରୀ ଚିକିତ୍ସା ଅଭାବ ଓ ଖାଦ୍ୟାଭାବ ଜନିତ ଅପପୁଷ୍ଟିର ଶିକାର ହୋଇ ଛଅ ଭାଇ ଭଉଣୀ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରେ ପଡ଼ିବା କାରଣରୁ ସେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ସହିତ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଥିବା ଜାମୁ କାଶ୍ମୀର ଯାଇ ସେଠାରେ ବସବାସ କରିବାକୁ ବାହାରିଲେ ।<ref name=":0">{{Cite web|url = http://nepalitimes.com/article/nation/nation-sunita-danuwar-magsasay-human-trafficking-nepal,732|title = Sunita's long walk to freedom|last = Bista|first = Devaki|date = 2013-09-06|website = Nepali Times|access-date = 2016-05-05}}</ref> ଦନୁୱାରକୁ ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ପୁନର୍ବାର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବାକୁ ବାହାରିଲେ, ଏଥର [[ନୈନିତାଲ୍­]]କୁ । ===ବେଶ୍ୟାଳୟରେ ଛଅ ମାସ (୧୯୬୬)=== ନୈନିତାଲ୍ ଯିବା ବାଟରେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଆଲାମୋରାରେ କିଛି ରୋଜଗାର କରିବା ଆଶାରେ ରହିଲେ । ସେଠାରେ ଦୁଇଜଣ ନେପାଳୀ ଟ୍ରାକ୍ଟର ଡ୍ରାଇଭରଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତା ହୋଇଗଲା । ସେମାନଙ୍କର କିଛି ରୋଜଗାର ହୋଇଗଲା ପରେ ନୈନିତାଲ୍­ ଯିବାକୁ ବାହାରିବା ସମୟରେ ଡ୍ରାଇଭରଦ୍ୱୟ ଦନୁୱାରକୁ ଖାଦ୍ୟ ସାଥିରେ ଔଷଧ ଦେଇ ବେହୋସ କରେଇଦେଲେ ।<ref name=":2" /><ref name=":0" /> ମୁମ୍ବାଇର ଏକ ବେଶ୍ୟାଳୟକୁ ୪୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାରେ ଦନୁୱାରକୁ ବିକ୍ରି କରିଦେଲେ । ଦନୁୱାରଙ୍କର ଚେତା ଆସିବା ପରେ ସେ ବେଶ୍ୟାଳୟରେ ଥିବା ଅନୁଭବ କଲେ ଓ ମାନସିକ ତଥା ଶାରୀରିକ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ସତ୍ତ୍ୱେ ସହବାସ କରିବାକୁ ମନା କରି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ । ଏକ ମାସ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ବେଶ୍ୟାଳୟକୁ ବିକ୍ରୟ କରିଦିଆଗଲା ।<ref name=":0" /> ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ଭୟ ଦେଖେଇ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ତାଙ୍କୁ ଧର୍ଷଣ କଲେ । ପ୍ରାୟ ଛଅ ମାସ ଧରି ସେ ଯୌନ କର୍ମୀ ଭାବରେ ରହିଲେ । ଅବଶେଷରେ ୫ ଫେବୃୟାରୀ ୧୯୯୬ରେ,<ref>{{Cite web|url = http://www.human-dignity-forum.org/2013/09/sunita-danuwar/|title = Sunita Danuwar {{!}} Berliner Menschenwürde Forum|website = www.human-dignity-forum.org|access-date = 2016-05-05|archive-date = 2021-11-19|archive-url = https://web.archive.org/web/20211119221339/http://www.human-dignity-forum.org/2013/09/sunita-danuwar/|url-status = dead}}</ref> ଜାତୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚାପ ଯୋଗୁ ଯୌନ ଦାସତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ ବଡ଼ ଧରଣର ଚଢଉ (ରେଡ) କରାଗଲା । <ref>{{Cite news|url = https://www.nytimes.com/1996/11/24/nyregion/police-arrest-70-queens-brothel-so-bold-that-employees-handed-fliers-street.html|title = Police Arrest 70 at a Queens Brothel So Bold That Employees Handed Out Fliers on the Street|last = Kocieniewski|first = David|date = 1996-11-24|newspaper = The New York Times|issn = 0362-4331|access-date = 2016-05-05}}</ref> ସେହି ରେଡ ସମୟରେ ଦନୁୱାରଙ୍କ ସହିତ ୪୮୪ ଜଣ ଝିଅଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଗଲା । ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୪୦%ରୁ ଅଧିକ କେବଳ ନେପାଳୀ ଥିଲେ । ସାତ ମାସ ପରେ ୧୨୮ ଜଣ ନେପାଳୀ ଝିଅ ଓ ମହିଳା [[କାଠମାଣ୍ଡୁ]] ଫେରିଗଲେ ଓ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୫ ଜଣ ମିଶି ‘ଶକ୍ତି ସମୂହ’ ନାମକ ଏକ ସଂସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କଲେ । ==ବେଶ୍ୟାଳୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନ (୧୯୯୬-ଚାଲିଛି)== ===ଶକ୍ତି ସମୂହ=== ଦନୁୱାର ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନେ ମିଶି ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ‘ଶକ୍ତି ସମୂହ’ ନାମକ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ କଲେ । ବେନିୟମ ଭାବରେ ଝିଅ ଓ ମହିଳାଙ୍କର ଚାଲାଣ କରିବା ବିଷୟରେ ଜଣ ସାଧାରଣଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ଏହାର ଲକ୍ଷ ଥିଲା । ନେପାଳରେ ଥିବା ଅନେକ ଗ୍ରାମରେ ଅନେକ ସମୟ ନଷ୍ଟ କରି ରାସ୍ତାରେ ଚାଲି ଚାଲି ସେ ଝିଅ ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ଚାଲାଣ ସଙ୍କଟ ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।<ref>{{Cite web|url = http://pulitzercenter.org/reporting/nepal-sex-trafficking-indian-brothels-shelter|title = For Nepali Girls Trafficked to Indian Brothels, Where Is Home?|last = Nosheen|first = Habiba|last2 = Kaphle|first2 = Anup|date = 2011-11-30|website = Pulitzer Center|access-date = 2016-05-05|archive-date = 2016-05-03|archive-url = https://web.archive.org/web/20160503051853/http://pulitzercenter.org/reporting/nepal-sex-trafficking-indian-brothels-shelter|url-status = dead}}</ref> ସେ ଅନେକ ନାଟକର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଲେଖି ତାକୁ ପଥପ୍ରାନ୍ତରେ ନାଟକ କରି ନିଜେ ବେଶ୍ୟାଳୟ ମାଲିକ ବା ଦଲାଲ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଦନୁୱାର ନିଜକୁ କେବଳ ଉକ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଢିବାରେ ସୀମିତ ରଖିନଥିଲେ । ଉଦ୍ଧାର କରିଥିବା ଝିଅ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କର ସେ ଉଭୟ ପରାମର୍ଶଦାତ୍ରୀ ଓ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଥିଲେ । ଅନୁଷ୍ଠାନର ନୀତି-ତିଆରି, ରଣନୀତି ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଇତ୍ୟାଦି ୨୦୦୪ରୁ ୨୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିଲେ । ସଂସ୍ଥାର ସଭାପତି ଭାବରେ ୨୦୧୧ ମସିହାରୁ ସେବା କରୁଛନ୍ତି । ===ଶିକ୍ଷା=== ଦନୁୱାର ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ନେପାଳର କାଠମାଣ୍ଡୁ ସ୍କୁଲରେ ସପ୍ତମ ଗ୍ରେଡରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇ ଦୁଇ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ ଯାହା ଶକ୍ତି ସମୂହର ଦାନ ଯୋଗୁ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ପୂର୍ବ ଭଳି ଫଣ୍ଡ ଯୋଗାଡ଼ କରି ଚାରି ମାସ ପଢ଼ିବା ପରେ ଏସ.ଏଲ.ସି.ର ଶେଷ ବର୍ଷରେ ଯୋଗଦେଲେ ଓ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ସ୍କୁଲରୁ ପାସ କରି କାଠମାଣ୍ଡୁର ପଦ୍ମ କନ୍ୟା କ୍ୟାମ୍ପସରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପଢ଼ିଥିଲେ । ତାପରେ ସେ କାଠମାଣ୍ଡୁ କଦମବେରି ଅକାଦେମୀରେ ସୋସିଆଲ ୱର୍କ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଚେଲର ଡିଗ୍ରୀ ପାଠ କରିଥିଲେ । ===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା=== ‘ଗ୍ଲୋବାଲ ଆଲିଆନ୍ସ ଏଗେନଷ୍ଟ ଟ୍ରାଫିକ ଇନ ଓମେନ’ (Global Alliance Against Traffic in Women) ସଂସ୍ଥାରେ ଦନୁୱାର ୨୦୦୮ରୁ ବୋର୍ଡ ସଭ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ଓ <ref>{{Cite web|url=http://n-peace.net/candidate/candidate-257 |title=Sunita Danuwar |website=N-Peace Network |archive-url=https://web.archive.org/web/20140628030257/http://n-peace.net/candidate/candidate-257 |archive-date=June 28, 2014 |access-date=2016-05-05 |url-status=unfit }}</ref> ‘ଏନ.ଜି.ଓ. ଫେଡେରେସନ ଅଫ ନେପାଳ’ର ବୋର୍ଡ ସଭ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url = http://www.ngofederation.org/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=7&Itemid=58|title = Executive Board|website = NGO Federation of Nepal|access-date = 2016-05-05}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ସେ ୨୦୦୯ରୁ ୨୦୧୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଲିଆନ୍ସ ଆଗେନଷ୍ଟ ଟ୍ରାଫିକିଙ୍ଗ ଇନ ଓମେନ ଆଣ୍ଡ ଚିଲ୍ଡ୍ରେନ ଇନ ନେପାଳ ((AATWIN)) ସଂସ୍ଥାର ଚେୟାର ପରସନ ଥିଲେ । <ref>{{Cite web|url = http://www.aatwin.org.np/index.php/about-aatwin/67-aatwin-secretariat|title = AATWIN Secretariat|website = Alliance Against Trafficking in Women and Children in Nepal|access-date = 2016-05-05|archive-date = 2017-07-28|archive-url = https://web.archive.org/web/20170728210107/http://www.aatwin.org.np/index.php/about-aatwin/67-aatwin-secretariat|url-status = dead}}</ref> ଏପ୍ରିଲ ୧୪, ୨୦୧୫ରେ ମାନବ ଚାଲାଣର ଶିକାର ଜନିତ ବିଶ୍ୱ ଜାତିସଂଘ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଫଣ୍ଡର ([[:en:United Nations Voluntary Trust Fund for Victims of Trafficking in Persons|United Nations Voluntary Trust Fund for Victims of Trafficking in Persons]]) ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ସଭାରେ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦନୁୱାର ଜଣେ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url = https://www.unodc.org/congress/en/high-level-events-un-voluntary-trust-fund.html|title = The UN Voluntary Trust Fund for Victims of Trafficking in Persons: Achievements and Challenges Five Years On|website = United Nations Office on Drugs and Crime|access-date = 2016-05-05|archive-date = 2015-12-12|archive-url = https://web.archive.org/web/20151212152910/http://www.unodc.org/congress/en/high-level-events-un-voluntary-trust-fund.html|url-status = dead}}</ref> ନେପାଳରେ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୫ରେ ହୋଇଥିବା ଭୂମକମ୍ପ ପରେ ଦନୁୱାର ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଝିଅ ଓ ମହିଳାମାନକୁ ଯୌନ ଚାଲାଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ଜାଗରୁକ ରହିଲେ । ସେ ଘୋଷଣା କରି କହିଲେ, “ଅନେକ ଲୋକ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଆଳରେ ଏହି ଚାଲାଣ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଝିଅ ଓ ମହିଳା ଖୋଜୁଛନ୍ତି ।”<ref name=":1">{{Cite web|url = https://www.theguardian.com/world/2015/may/05/nepal-quake-survivors-face-threat-from-human-traffickers-supplying-sex-trade|title = Nepal quake survivors face threat from human traffickers supplying sex trade|last = Burke|first = Jason|date = 2015-05-05|website = the Guardian|access-date = 2016-05-05}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://www.christianheadlines.com/blog/human-traffickers-target-nepal-earthquake-survivors-under-guise-of-rescue-effort.html|title = Human Traffickers Target Nepal Earthquake Survivors under Guise of Rescue Effort|last = Dedrick|first = Carrie|date = 2015-05-05|website = ChristianHeadlines.com|access-date = 2016-05-05}}</ref> ଚାଇଲ୍ଡରିଚ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ([[:en:Childreach International|Childreach International]]) ଚ୍ୟାରିଟି ସଂସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଟଟ ନଟ ଟ୍ରାଫିକଡ଼ (Taught, Not Trafficked project) ପ୍ରୋଜେକ୍ଟର ଶକ୍ତି ସମୂହ ଏକ ପାର୍ଟନର । <ref>{{Cite web|url = https://www.childreach.org.uk/projects/taught-not-trafficked|title = Taught Not Trafficked|website = Childreach International|access-date = 2016-05-05}}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ବିଷୟରେ ସେ କହନ୍ତି, “ଚାଲାଣର ଭୁକ୍ତଭୋଗୀ ଭାବରେ ତାହା କେତେ କ୍ଷତିକାରକ ଓ ହାନିକାରକ ଅଭ୍ୟାସ, ସେ କଥା ମୁଁ ଜାଣିଛି ଏହାର ଫଳାଫଳ କେବଳ ଚାଲାଣ ହୋଇଥିବା ମଣିଷ ଭୋଗକରେନି, ସାରା ଗୋଷ୍ଠୀ ଭୋଗକରେ ।” ଚାଇଲ୍ଡରିଚ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ([[:en:Childreach International]]) ଚ୍ୟାରିଟି ସଂସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଟଟ ନଟ ଟ୍ରାଫିକଡ଼ ଏକ ବିରାଟ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଅଭିଯାନ ଯାହା ନେପାଳରୁ ଚାଲାଣ ଦୂର କରିଦେବ ଓ ଶିକ୍ଷା ତଥା କାହାଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବ । ପ୍ରଯୋଜକ ବିନୋଦ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଡକୁମେଣ୍ଟାରି ‘କଲର ଅଫ ଦି ବ୍ରେଭ’ରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ଚରିତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଚରିତ୍ର ତାଙ୍କର ଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url = http://news.xinhuanet.com/english/world/2014-01/09/c_133032042.htm|title = Feature: Documentary tells stories of women trafficking in Nepal|date = 2014-01-09|website = Xinhua|access-date = 2016-05-05}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url = http://thecolorofbrave.blogspot.ca/2013/10/film-himalaya-presents-color-of-brave.html|title = the color of brave|date = 2013-10-21|website = thecolorofbrave.blogspot.ca|access-date = 2016-05-05}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://www.asafeworldforwomen.org/v-all/96-color-of-brave.html?category_id=1279|title = The Color Of Brave|website = Safe World for Women|access-date = 2016-05-05|archive-date = 2016-03-04|archive-url = https://web.archive.org/web/20160304124254/http://www.asafeworldforwomen.org/v-all/96-color-of-brave.html?category_id=1279|url-status = dead}}</ref> ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== * ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଦନୁୱାର ଆମେରିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅପରେସନ କମାଣ୍ଡରୁ ଏକ ସମ୍ମାନପତ୍ର ପାଇଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନେ ମାନବ ଚାଲାଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଉଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.human-dignity-forum.org/2013/09/sunita-danuwar/|title=Sunita Danuwar {{!}} Berliner Menschenwürde Forum|website=www.human-dignity-forum.org|access-date=2016-05-05|archive-date=2021-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119221339/http://www.human-dignity-forum.org/2013/09/sunita-danuwar/|url-status=dead}}</ref>{{Better source needed|reason=There is no such thing as US Separations Command, as the source writes it. I have a strong suspicion that they mean to say US Special Operations Command. But we need a better source|date=May 2016}} * ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ମହିଳା ଚାଲାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ ଶକ୍ତି ସମୂହ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ରୋମାନ ମାଗସେସେ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା । * ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସେ ରୋଲାଣ୍ଡ ବର୍ଜର ହ୍ୟୁମାନ ଡିଗ୍ନିଟି ପୁରସ୍କାରର ଅନ୍ୟତମ ଫାଇନାଲିଷ୍ଟ ଭାବରେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.nepalipana.com/Nepalean/index.php/blog-recent/blog/11-sunita-danuwar-nominated-as-top-finalist-of-roland-berger-human-dignity-award-2014|title=Sunita Danuwar nominated as top finalist of Roland Berger Human Dignity Award 2014|website=Nepalipana|language=en-US|access-date=2016-05-05|archive-date=2016-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160228044056/http://nepalipana.com/Nepalean/index.php/blog-recent/blog/11-sunita-danuwar-nominated-as-top-finalist-of-roland-berger-human-dignity-award-2014|url-status=dead}}</ref> * ଶିଶୁ ଚାଲାଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ‘ଶିଶୁ ଦଶ’ ପୁରସ୍କାର ନିମନ୍ତେ ଦଶ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ଜଣେ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://reachforchange.org/fr/child10/|title=Child10 Stockholm 2014 « Reach for Change|website=reachforchange.org|access-date=2016-05-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.childreach.org.uk/news/sunita-danuwar-president-shakti-samuha-awarded-child-10-c10-award-her-work-against-child|title=Sunita Danuwar President of Shakti Samuha is Awarded the Child 10 (C10) Award for Her Work Against Child Trafficking|website=Childreach International|access-date=2016-05-05}}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.childreach.org.uk/news/taughtnottrafficked-partner-sunita-danuwar-wins-award-fighting-against-child-trafficking|title=#TaughtNotTrafficked partner Sunita Danuwar wins award for fighting against child trafficking|website=Childreach International|access-date=2016-05-05}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://shaktisamuha.org.np/shakti-news/ms-sunita-danuwar-founder-member-current-chairperson-of-shakti-samuha-awarded-by-c10-award-2014/|title=C10 Award-2014 officially announced for Ms. Sunita Danuwar, Founder Member & Current Chairperson of Shakti Samuha|website=Shakti Samuha|access-date=2016-05-05|archive-date=2021-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119221346/http://shaktisamuha.org.np/shakti-news/ms-sunita-danuwar-founder-member-current-chairperson-of-shakti-samuha-awarded-by-c10-award-2014/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2014-11-04/danuwar-bags-c10-2014.html|title=Danuwar bags C10 2014|website=kathmandupost.ekantipur.com|access-date=2016-05-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://medianp.tv/sunita-danuwar-honored-c10-award/|title=Sunita Danuwar is honored by C10 Award|date=2014-11-09|website=MediaNP TV|language=en-US|access-date=2016-05-05|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304052333/http://medianp.tv/sunita-danuwar-honored-c10-award/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nepalmountainnews.com/cms/2014/11/06/c10-award-conferred-on-sunita/|title=C10 award conferred on Sunita|last=Shrestha|first=Hari Kumar|date=2014-11-06|website=Nepal Mountain News|access-date=2016-05-05|archive-date=2015-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103160233/http://www.nepalmountainnews.com/cms/2014/11/06/c10-award-conferred-on-sunita/|url-status=dead}}</ref> * ଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ, ୱାସିଙ୍ଗଟନ ([[:en:United States Department of State|U.S. Department of State]]) ପକ୍ଷରୁ ୨୦୧୮ ମସିହାର ସେ ତାଙ୍କ କାମ ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱିକୃତୀପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://np.usembassy.gov/tip/|title=Nepal’s Danuwar Honored as "TIP Hero" during U.S. State Department Release of the Annual Trafficking in Persons (TIP) Report|date=2018-06-29|website=np.usembassy.gov|access-date=2018-07-01|archive-date=2018-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20180701165025/https://np.usembassy.gov/tip/|url-status=dead}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} rs68ois93g0u7gohxnfp5bn2ruepkqt 0 79974 606569 581785 2026-09-23T15:46:42Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟ */ 606569 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sastha Ru Nashta}} {{Infobox film | name = ଷଷ୍ଠରୁ ନଷ୍ଟ | image = | image size = | alt = | caption = | director = ମୂରଲୀ କ୍ରିଷ୍ଣା | producer = ସୂର୍ଯ୍ୟ ରଥ | writer = ଦୀପକ କୁମାର | screenplay = ମୂରଲୀ କ୍ରିଷ୍ଣା | story = | based on = | narrator = | starring = [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<br>[[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]]<br>[[ମହାଶ୍ୱେତା ରାୟ]]<br>[[ଇଲୁ ବାନାର୍ଜୀ]]<br>ରତନ ମେହେର | music = ଗୁଡ୍‌ଲି ରଥ | cinematography = ପ୍ରତାପ ରାଉତ | editing = ରଞ୍ଜନ ଖଟେଇ | studio = | distributor = | released = ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''ଷଷ୍ଠରୁ ନଷ୍ଟ''', ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରଥ । ଦୀପକ କୁମାର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମୂରଲୀ କ୍ରିଷ୍ଣା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୂଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ ଓ ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ । ମହାଶ୍ୱେତା ରାୟ, ଇଲୁ ବାନାର୍ଜୀ, ରତନ ମେହେର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ରେ [[ଜୀ ସାର୍ଥକ]]<nowiki/>ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite news|url=https://www.dailypioneer.com/2021/state-editions/bunch-of-odia-movies-up-for-grabs-this-puja.html|title=Bunch of Odia movies up for grabs this Puja|date=13 October 2021|work=The Pioneer|accessdate=22 November 2021|location=Bhubaneswar|language=English|archive-date=12 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211112144209/https://www.dailypioneer.com/2021/state-editions/bunch-of-odia-movies-up-for-grabs-this-puja.html|url-status=dead}}</ref> ==ଅଭିନୟ== * [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<ref>{{cite news|url=https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|title=ବନବାସ ଶେଷ, ଏବେ ଗେମ୍ ଓଭର୍|date=23 September 2026|work=ପ୍ରମେୟ|access-date=23 September 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260923153741/https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|archive-date=23 September 2026|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> - ଆଦିତ୍ୟ ବଳବନ୍ତରାୟ *[[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]] - ନନ୍ଦିନୀ *[[ମହାଶ୍ୱେତା ରାୟ]] *[[ଇଲୁ ବାନାର୍ଜୀ]] *[[ରତନ ମେହେର]] *[[ଶକ୍ତି ବରାଳ]] - କ୍ଲବ୍ ମାଲିକ *ଜୋଜୋ *[[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]] *[[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା]] *[[ସୁଜିତ ପାଇକରାୟ]] *[[ଜୀବନ ପଣ୍ଡା]] - ପାନ ଦୋକାନୀ *[[ଭବାନୀ ପ୍ରସାଦ]] *[[ରାକ୍ଷୀ ଦାଶ]] ==କାହାଣୀ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ [[ଗୁଡ୍‌ଲି ରଥ]] । ଗୀତିକାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମହାପାତ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତିଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । [[ଉଦିତ ନାରାୟଣ]], [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]], [[ଲିପ୍ସା ମହାପାତ୍ର]] ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = ସାଥୀ ଆ ସାଥୀ ଆ | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = ପ୍ରେମ କ'ଣ କି ଆଉ | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|tt15672238}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] j3abwom30fvnfgn6ldfz03md8o2rseg 0 80320 606850 511232 2026-09-24T04:28:50Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606850 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lucky Ra Lock Down Love Story}} {{Infobox film | name = ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ଅଶୋକ ପତି]] | producer = ତରଙ୍ଗ ସିନେ ପ୍ରଡକ୍ସନ | writer = ମୋନାଲିସା ମହାନ୍ତି<br>ବି. ଚନ୍ଦନ କୁମାର | screenplay = [[ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାଶ]] | story = [[ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାଶ]] | based on = | narrator = | starring = [[ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ର]]<br>[[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]]<br>[[ବବି ମିଶ୍ର]]<br>[[ପପୁ ପମ ପମ]]<br>[[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]]<br>[[ପ୍ରଦ୍ୟମ୍ନ ଲେଙ୍କା]] | music = [[ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର]] | cinematography = ସୁଦର୍ଶନ ସେନାପତି | editing = ରଞ୍ଜନ ଖଟେଇ | studio = | distributor = | released = ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ''', ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ତରଙ୍ଗ ସିନେ ପ୍ରଡକ୍ସନରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ଲେଖିଥିଲେ ମୋନାଲିସା ମହାନ୍ତି ଓ ବି. ଚନ୍ଦନ କୁମାର । ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି ଓ ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାଶ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଓ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଶୋକ ପତି ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।<ref name="Lucky"/> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ର ଓ ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ ।<ref name="Lucky">{{cite news |title=Sabyasachi’s “Lucky Ra Lockdown Love Story” To Hit Screens On October 18 |url=https://mycitylinks.in/sabyasachi-s-lucky-ra-lockdown-love-story-to-hit-screens-on-october-18/ |accessdate=10 January 2022 |work=My City Links |date=14 October 2020 |language=English}}</ref> ବବି ମିଶ୍ର, ପପୁ ପମ ପମ, ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା, ଜୀବନ ପଣ୍ଡା, ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ, ତ୍ରିଭୁବନ ପଣ୍ଡା, କୁନାଲ, ସୋମୁ, ମାନସ ମିଶ୍ର, ରବି ମିଶ୍ର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ୨୦୨୦ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ୧୮ ତାରିଖରେ ତରଙ୍ଗ ଟିଭି ଓ ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍‌ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite news |title=୧୮ରେ ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ‘ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍‌ ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରି’ {{!}} Sambad |url=https://sambad.in/metro/sabyasachis-love-story-on-the-18th-oct-574033/ |accessdate=10 January 2022 |work=ସମ୍ବାଦ |publisher=sambad.in |date=15 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220110154932/https://sambad.in/metro/sabyasachis-love-story-on-the-18th-oct-574033/ |archivedate=10 January 2022 |location=[[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] |language=ଓଡ଼ିଆ |url-status=live }}</ref> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରଥମ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ସମୟରେ ସୁଟିଂ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/bhubaneswar/sabyasachi-mishra-shot-for-a-film-alongside-helping-migrants-reach-their-home/articleshow/77990537.cms|title=Sabyasachi Mishra shot for a film alongside helping migrants reach their home {{!}} Bhubaneswar News - Times of India|last=S|last2=Sep 8|first2=ip Bal / TNN /|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-01-10|last3=2020|last4=Ist|first4=10:11}}</ref> ==ଅଭିନୟ== * [[ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ର]]<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/a-celebrity-to-call-in-distress/303519|title=A Celebrity to Call in Distress {{!}} Outlook India Magazine|website=Outlook India|language=English|access-date=2022-01-10|archive-date=2022-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20220110161734/https://www.outlookindia.com/magazine/story/a-celebrity-to-call-in-distress/303519|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://sambad.in/entertainment/bollywood-movie-actor-sabyasachi-mishra-887827/|title=ପହିଲି ପୁଲକ: ମାତ୍ର ଦୁଇ ଧାଡ଼ିର ସଂଳାପ ଅଭିନେତା ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କୁ ନାକେଦମ୍ କରିଦେଇଥିଲା|date=12 October 2022|work=ସମ୍ବାଦ|accessdate=12 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221012123110/https://sambad.in/entertainment/bollywood-movie-actor-sabyasachi-mishra-887827/|archivedate=12 October 2022|publisher=sambad.in|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> * [[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]] * [[ବବି ମିଶ୍ର]] * [[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]] * [[ପପୁ ପମ ପମ]] * [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା]] * [[ଜୀବନ ପଣ୍ଡା]] * [[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]] * [[ତ୍ରିଭୁବନ ପଣ୍ଡା]] * କୁନାଲ * ସୋମୁ * ମାନସ ମିଶ୍ର * [[ରବି ମିଶ୍ର]] ==କାହାଣୀ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ [[ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର]] ।<ref name="Lucky" /> ଗୀତିକାର [[ନିର୍ମଳ ନାୟକ]] ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । [[ସତ୍ୟଜିତ ପ୍ରଧାନ]], [[ଲିପ୍ସା ମହାପାତ୍ର]] ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = ଟ୍ରିଂ ଟ୍ରିଂ | lyrics1 = ନିର୍ମଳ ନାୟକ | length1 = | extra1 = ସତ୍ୟଜିତ ପ୍ରଧାନ, ଲିପ୍ସା ମହାପାତ୍ର | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|tt13393724}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଟିଟିରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] 4rthob88xn2zpf9etpsffw9snd9k5xh 0 80382 606844 551717 2026-09-24T04:26:21Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606844 wikitext text/x-wiki {{Infobox drug | drug_name = | INN = | type = <!-- empty --> | image = Remdesivir.svg | width = | alt = | caption = | image2 = Remdesivir-from-xtal-Mercury-3D-ball-and-stick-with-bond-orders.png | width2 = | alt2 = <!-- Clinical data --> | pronounce = {{IPAc-en|r|ɛ|m|ˈ|d|ɛ|s|ɪ|v|ɪər}} {{respell|rem|DESS|i|veer}} | tradename = Veklury | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|remdesivir}} | MedlinePlus = a620033 | licence_CA = <!-- Health Canada may use generic or brand name (generic name preferred) --> | licence_EU = yes | DailyMedID = Remdesivir | licence_US = <!-- FDA may use generic or brand name (generic name preferred) --> | pregnancy_AU = B2 | pregnancy_AU_comment= <ref name="Veklury APM summary">{{cite web | title=Veklury Australian prescription medicine decision summary | website=[[Therapeutic Goods Administration]] (TGA) | date=13 July 2020 | url=https://www.tga.gov.au/apm-summary/veklury | access-date=16 August 2020 | archive-date=13 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200813151939/https://www.tga.gov.au/apm-summary/veklury | url-status=live }}</ref> | pregnancy_category= | dependency_liability= | addiction_liability= | routes_of_administration= [[Intravenous therapy|Intravenous]] | class = | ATCvet = | ATC_prefix = J05 | ATC_suffix = AB16 | ATC_supplemental= <!-- Legal status --> | legal_AU = S4 | legal_AU_comment= <ref>{{cite web | url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2020-PI-01927-1 | title=Veklury Powder for Injection Product Information | website=[[Therapeutic Goods Administration]] (TGA) | access-date=16 August 2020 | date=9 June 2021 }}</ref><ref name="Veklury APM summary" /><ref>{{cite web | title=Veklury remdesivir 100 mg powder for injection vial | website=Therapeutic Goods Administration (TGA) | url=https://tga-search.clients.funnelback.com/s/search.html?collection=tga-artg&profile=record&meta_i=338419 | access-date=22 October 2021 | archive-date=23 October 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211023054715/https://tga-search.clients.funnelback.com/s/search.html?collection=tga-artg&profile=record&meta_i=338419 | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | title=COVID-19 treatment: Gilead Sciences Pty Ltd, remdesivir (Veklury) | website=Therapeutic Goods Administration (TGA) | date=10 July 2020 | url=https://www.tga.gov.au/covid-19-treatment-gilead-sciences-pty-ltd-remdesivir-veklury | access-date=22 October 2021 | archive-date=21 October 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211021023631/https://www.tga.gov.au/covid-19-treatment-gilead-sciences-pty-ltd-remdesivir-veklury | url-status=dead }}</ref> | legal_BR = <!-- OTC, A1, A2, A3, B1, B2, C1, C2, C3, C4, C5, D1, D2, E, F --> | legal_BR_comment= | legal_CA = Rx-only | legal_CA_comment= <ref name="CA Veklury Product information">{{cite web | title=Veklury Product information | website=[[Health Canada]] | date=25 April 2012 | url=https://health-products.canada.ca/dpd-bdpp/info.do?lang=en&code=99173 | access-date=22 October 2020 | archive-date=26 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201026070615/https://health-products.canada.ca/dpd-bdpp/info.do?lang=en&code=99173 | url-status=live }}</ref> | legal_DE = <!-- Anlage I, II, III or Unscheduled --> | legal_DE_comment= | legal_NZ = <!-- Class A, B, C --> | legal_NZ_comment= | legal_UK = POM | legal_UK_comment= <ref name="Veklury SmPC">{{cite web | title=Veklury 100 mg concentrate for solution for infusion – Summary of Product Characteristics (SmPC) | website=(emc) | date=6 July 2020 | url=https://www.medicines.org.uk/emc/product/11596/smpc | access-date=4 October 2020 | archive-date=24 November 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201124070402/https://www.medicines.org.uk/emc/product/11596/smpc | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | title=Veklury 100 mg powder for concentrate for solution for infusion – Summary of Product Characteristics (SmPC) | website=(emc) | url=https://www.medicines.org.uk/emc/product/11597/smpc | access-date=4 October 2020 | archive-date=8 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201008230759/https://www.medicines.org.uk/emc/product/11597/smpc | url-status=live }}</ref> | legal_US = Rx-only | legal_US_comment= <ref name="Remdesivir FDA label">{{cite web | title=Remdesivir injection Remdesivir injection, powder, lyophilized, for solution | website=DailyMed | date=1 September 2020 | url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=98b7e6bf-2668-4a61-a874-194eb674b15c | access-date=25 September 2020 | archive-date=26 September 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200926053534/https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=98b7e6bf-2668-4a61-a874-194eb674b15c | url-status=live }}</ref><ref name="FDA PR 20201022" /> | legal_EU = Rx-only | legal_EU_comment= <ref name="Veklury EPAR" /> | legal_UN = <!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV --> | legal_UN_comment= | legal_status = <!--For countries not listed above --> <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | metabolites = | onset = | elimination_half-life= | duration_of_action= | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CAS_number = 1809249-37-3 | CAS_supplemental= | PubChem = 121304016 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB14761 | ChemSpiderID_Ref= | ChemSpiderID = 58827832 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 3QKI37EEHE | KEGG_Ref = | KEGG = D11472 | ChEBI_Ref = | ChEBI = 145994 | ChEMBL_Ref = | ChEMBL = 4065616 | NIAID_ChemDB = | PDB_ligand = | synonyms = GS-5734 <!-- Chemical and physical data --> | IUPAC_name = (2''S'')-2-<nowiki/>{(2''R'',3''S'',4''R'',5''R'')-[5-(4-Aminopyrrolo[2,1-''f''] [1,2,4]triazin-7-yl)-5-cyano-3,4-dihydroxy-tetrahydro-furan-2-ylmethoxy]phenoxy-(''S'')-phosphorylamino}propionic acid 2-ethyl-butyl ester | C =27 | H =35 | N =6 | O =8 | P =1 | SMILES = CCC(COC(=O)[C@@H](NP(=O)(Oc1ccccc1)OC[C@H]1O[C@@]([C@@H]([C@@H]1O)O)(C#N)c1ccc2n1ncnc2N)C)CC | StdInChI = 1S/C27H35N6O8P/c1-4-18(5-2)13-38-26(36)17(3)32-42(37,41-19-9-7-6-8-10-19)39-14-21-23(34)24(35)27(15-28,40-21)22-12-11-20-25(29)30-16-31-33(20)22/h6-12,16-18,21,23-24,34-35H,4-5,13-14H2,1-3H3,(H,32,37)(H2,29,30,31)/t17-,21+,23+,24+,27-,42-/m0/s1 | StdInChI_comment= | StdInChIKey = RWWYLEGWBNMMLJ-YSOARWBDSA-N | density = | density_notes = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | sol_units = | specific_rotation= }}  '''ରେମଡେସିଭିର,''' ବ୍ରାଣ୍ଡ ନାମ ଭେକ୍ଲୁରି, ଏକ ଭୂତାଣୂରୋଧୀ ଔଷଧ ଯାହା [[ଅମ୍ଳଜାନ ଚିକିତ୍ସା]] ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଅଧିକ ବିପଦ ପୂର୍ଣ୍ଣ [[କୋଭିଡ-୧୯]] ରୋଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।<ref name="AHFS2021">{{Cite web|url=https://www.drugs.com/monograph/remdesivir.html|title=Remdesivir Monograph for Professionals|website=Drugs.com|language=en|access-date=13 July 2021}}</ref> <ref name="EU2021">{{cite web | title=Veklury EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=23 June 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/veklury | access-date=6 July 2020}}</ref> ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୦ ମସିହାରେ [[ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ]] ଏହି ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ସର୍ତ୍ତମୂଳକ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା | ଏହା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ୩ରୁ ୧୦ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିଆଯାଏ ।<ref name="autogen1">{{cite web |title=Remdesivir Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/remdesivir.html |website=Drugs.com |accessdate=13 July 2021 |language=en}}</ref> <ref name="NIH2021Dec">{{Cite web|url=https://www.covid19treatmentguidelines.nih.gov/therapies/statement-on-therapies-for-high-risk-nonhospitalized-patients/|title=Statement on Therapies for High-Risk, Nonhospitalized Patients|website=COVID-19 Treatment Guidelines|language=en|access-date=7 January 2022|archive-date=7 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220107173300/https://www.covid19treatmentguidelines.nih.gov/therapies/statement-on-therapies-for-high-risk-nonhospitalized-patients|url-status=dead}}</ref> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଧିକ ଯକୃତ ଏଞ୍ଜାଇମ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ଏବଂ [[ଅଇ]] ଉଠିଥାଏ | <ref name="autogen1" /> ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ଆଲର୍ଜି]] ହୋଇପାରେ | <ref name="Fact2022">{{Cite web|url=https://www.fda.gov/media/137565/download|title=Fact Sheet for Patients And Parent/Caregivers Emergency Use Authorization (EUA) Of Remdesivir For Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|publisher=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)|format=PDF|access-date=8 May 2020}}</ref> ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାର ନିରାପଦ କି ନୁହେଁ ତାହା ଅସ୍ପଷ୍ଟ; ଯଦିଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନରେ ନିରାପଦ ଅଛି | <ref name="Preg2021">{{Cite web|url=https://www.drugs.com/pregnancy/remdesivir.html|title=Remdesivir (Veklury) Use During Pregnancy|website=Drugs.com|language=en|access-date=13 July 2021}}</ref> ଶରୀର ଭିତରେ '''ରେମଡେସିଭିର''' ରୁପାନ୍ତର ହୋଇ ଜିଏସ-୪୪୧୫୨୪ ଟ୍ରାଇଫସଫେଟରେ ପରିଣତ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ଭୂତାଣୁ ଆରଏନଏ ପଲିମରେଜର ଏକ ରାଇବୋନିଉକ୍ଲିଓଟାଇଡ ଅନାଲଗ ଇନହିବିଟର ।<ref name="Yan_2020">{{Cite web|url=https://www.statnews.com/2020/05/14/gilead-should-ditch-remdesivir-and-focus-on-its-simpler-safer-ancestor/|title=Gilead should ditch remdesivir and focus on its simpler and safer ancestor|last=Yan|first=Victoria C.|last2=Muller|first2=Florian L.|date=14 May 2020|website=[[Stat (website)|Stat]]|publisher=Boston Globe Media Partners}}</ref> ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଆମେରିକାରେ ଓ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ୟୁରୋପରେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା <ref name="EU2021" /> <ref name="FDA2020Aprov">{{Cite web|url=https://www.fda.gov/drugs/new-drugs-fda-cders-new-molecular-entities-and-new-therapeutic-biological-products/new-drug-therapy-approvals-2020|title=New Drug Therapy Approvals 2020|date=31 December 2020|website=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)|access-date=17 January 2021|archive-date=18 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118011953/https://www.fda.gov/drugs/new-drugs-fda-cders-new-molecular-entities-and-new-therapeutic-biological-products/new-drug-therapy-approvals-2020|url-status=dead}}</ref> ଏହା ଗିଲିଡ ବିଜ୍ଞାନ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ମୂଳତଃ [[ହେପାଟାଇଟିସ ସି]], [[ଇବୋଲା ଭୂତାଣୁ ରୋଗ]], ଏବଂ [[ମାରବର୍ଗ ଭୂତାଣୁ ରୋଗ]] ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଅନୁଶୀଳନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="Scavone_2020">{{Cite journal|displayauthors=6|vauthors=Scavone C, Brusco S, Bertini M, Sportiello L, Rafaniello C, Zoccoli A, Berrino L, Racagni G, Rossi F, Capuano A|date=April 2020|title=Current pharmacological treatments for COVID-19: What's next?|journal=British Journal of Pharmacology|volume=177|issue=21|pages=4813–4824|doi=10.1111/bph.15072|eissn=1476-5381|pmc=7264618|pmid=32329520|doi-access=free}}</ref> <ref name="Stephens2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2020/04/17/opinion/remdesivir-coronavirus.html|title=The Story of Remdesivir|last=Stephens|first=Bret|date=18 April 2020|work=[[The New York Times]]|access-date=11 May 2020|page=A23|author-link=Bret Stephens}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୨୦୨୧ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ପାଞ୍ଚ ଦିନ ପାଇଁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨,୬୦୦ ଡଲାର ଥିଲା | <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2021/01/31/remdesivir-covid-coronavirus/?sh=6945c6c066c2|title=The Strange Story Of Remdesivir, A Covid Drug That Doesn’t Work|last=Chamary|first=J. V.|website=Forbes|language=en|access-date=13 July 2021}}</ref> ବ୍ରିଟେନରେ ଏହି ରାଶି ପ୍ରାୟ ୨,୦୪୦ ପାଉଣ୍ଡ ଅଟେ | <ref name="BNF82">{{Cite book|title=[[British National Formulary|British National Formulary (BNF)]]|date=September 2021 - March 2022|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|isbn=978-0-85711-413-6|edition=82|pages=665-667|chapter=6.1. Coronavirus}}</ref>   == ଆଧାର == <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[Category:Translated from MDWiki]] oe59f6t93y8jcrpp43rxh5pob6gl69t 0 80394 606909 551205 2026-09-24T05:45:19Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606909 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Surendra Nath Satapathy}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଶତପଥୀ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଶତପଥୀ''' ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାବିତ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଭାଷା ସମ୍ମାନ]] ଓ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ସମ୍ମାନ ଭଳି ଅନେକ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନର ଅଧିକାରୀ । ତାଙ୍କର ୫୦ଟିରୁ ଅଧିକ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ଉପନିଷଦ, ଯାତକ କଥା ଓ ରାମାୟଣ ଭଳି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ସେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ, ୮ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୩ଟି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ, ୫ଟି ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ୨ଟି କବିତା ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ଉପନିଷଦ, ରାମାୟଣ ଓ ଜାତକ କଥା ଆଦି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ [[ସଂସ୍କୃତ]] ଓ [[ପାଲି ଭାଷା]]ରୁ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । === ରଚନାବଳୀ === {{div col|colwidth=30em}} * ଶର୍ମିଷ୍ଠା * କୁନ୍ତୀ * ମନ୍ଥରା * ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତି * ଯୋଜନଗନ୍ଧା * କୃଷ୍ଣା * ରାବଣ * କର୍ଣ୍ଣ * ଜାନକୀ * ବୌଦ୍ଧ ଜାତକ ଗଳ୍ପ * ସଂସ୍କାର ଓ ସଂସ୍କୃତି {{div col end}} == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଭାଷା ସମ୍ମାନ]] - ୨୦୦୮<ref>{{cite web |title=BHASHA SAMMAN AWARDEES |url=https://sahitya-akademi.gov.in/awards/bhasha%20samman_suchi.jsp |website=www.sahitya-akademi.gov.in |publisher=sahitya akademi |accessdate=18 January 2022}}</ref> * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୭ (ମନ୍ଥରା ଉପନ୍ୟାସ)<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award7.php |website=www.odishasahityaakademi.org/ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |accessdate=18 January 2022 |archive-date=15 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240415222000/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award7.php |url-status=dead}}</ref> * ଶୁକଦେବ ସାହୁ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୪ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ ସମ୍ମାନ)<ref>{{cite web |title=‘Bhasa Samman is an honour for my mother tongue’ |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2010/jan/01/bhasa-samman-is-an-honour-for-my-mother-tongue-117966.html |website=www.newindianexpress.com |publisher=The New Indian Express |accessdate=18 January 2022 |archive-date=18 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118112307/https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2010/jan/01/bhasa-samman-is-an-honour-for-my-mother-tongue-117966.html |url-status=dead }}</ref> * ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ * ଲେଖକ ସାମୁଖ୍ୟ ସମ୍ମାନ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)}} {{ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] btdgxyokvub8ykhod80gwx9tutws2t2 0 80574 606696 600085 2026-09-24T00:14:02Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606696 wikitext text/x-wiki {{Infobox drug | drug_name = | type = <!-- empty --> | IUPAC_name = (2''S'',3''R'',4''R'',5''S'',6''R'')-2-[4-Chloro-3-(4-ethoxybenzyl)phenyl]-6-(hydroxymethyl)tetrahydro-2''H''-pyran-3,4,5-triol <!-- Clinical data --> | image = Dapagliflozin skeletal.svg | width = 275 | alt = | caption = Haworth projection (bottom) | image2 = Haworth projection of dapagliflozin.svg | width2 = 225 | alt2 = | widthR = 250 <!--Names--> | imageR = Dapagliflozin-from-xtal-Mercury-3D-bs.png | pronounce = {{IPAc-en|ˌ|d|æ|p|ə|g|l|ᵻ|ˈ|f|l|oʊ|z|ɪ|n}} {{respell|DAP|ə-glif|LOH|zin}} | tradename = Forxiga, Farxiga, Edistride, others | Drugs.com = {{Drugs.com|monograph|dapagliflozin-propanediol}} | MedlinePlus = <!-- Legal status --> | licence_EU = yes | licence_US = Dapagliflozin | DailyMedID = Dapagliflozin | pregnancy_AU = D | pregnancy_AU_comment= <ref name="pregnancy">{{cite web | title=Dapagliflozin (Farxiga) Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=30 August 2018 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/dapagliflozin.html | access-date=5 May 2020}}</ref> | pregnancy_US = N | pregnancy_US_comment= <ref name="pregnancy" /> | pregnancy_category= | legal_AU = S4 | legal_AU_comment= | legal_CA = <!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> | legal_CA_comment= | legal_DE = <!-- Anlage I, II, III or Unscheduled--> | legal_DE_comment= | legal_EU = Rx-only | legal_EU_comment= <!-- Pharmacokinetic data --> | legal_NZ = <!-- Class A, B, C --> | legal_NZ_comment= | legal_UK = POM | legal_UK_comment= | legal_US = Rx-only | legal_UN = <!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV--> | legal_US_comment= | legal_UN_comment= | legal_status = Rx-only | dependency_liability= | addiction_liability= <!--External links--> | routes_of_administration= [[Oral administration|By mouth]] ([[Tablet (pharmacy)|tablets]]) | bioavailability = 78% (after 10 mg dose) | protein_bound = ~91% | metabolism = [[UGT1A9]] (major), [[Cytochrome P450|CYP]] (minor) | metabolites = Dapagliflozin 3-''O''-glucuronide (inactive) | onset = | elimination_half-life= ~12.9 hours | duration_of_action= | excretion = [[Urine]] (75%), [[feces]] (21%)<ref name=AHFS2020>{{cite web |title=Dapagliflozin Propanediol Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/dapagliflozin-propanediol.html |website=Drugs.com |accessdate=3 December 2020 |language=en}}</ref> <!-- Chemical and physical data --> | synonyms = BMS-512148; (1''S'')-1,5-anhydro-1-''C''-{4-chloro-3-[(4-ethoxyphenyl)methyl]phenyl}-<small>D</small>-glucitol | C = 21 | Cl = 1 | H = 25 | O = 6 | SMILES = Clc1ccc(cc1Cc2ccc(OCC)cc2)[C@@H]3O[C@H](CO)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H]3O | StdInChI = 1S/C21H25ClO6/c1-2-27-15-6-3-12(4-7-15)9-14-10-13(5-8-16(14)22)21-20(26)19(25)18(24)17(11-23)28-21/h3-8,10,17-21,23-26H,2,9,11H2,1H3/t17-,18-,19+,20-,21+/m1/s1 | StdInChI_comment= | StdInChIKey = JVHXJTBJCFBINQ-ADAARDCZSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | density_notes = | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation= | verifiedrevid = 457635935 }} '''ଡାପାଗ୍ଲିଫ୍ଲୋଜିନ,''' ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ '''ଫାର୍ସିଗା,''' ଏକ ଔଷଧ ଯାହା [[ମଧୁମେହ ଟାଇପ ୨|ଟାଇପ୍-୨ ମଧୁମେହର]] ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । <ref name="autogen2">{{Cite web|title=Dapagliflozin Propanediol Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/dapagliflozin-propanediol.html |website=Drugs.com |language=en|access-date=3 December 2020}}</ref> ଏହା [[ହୃଦ୍‌ପାତ|ହୃଦ୍‌ପାତରେ]] ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | <ref name="FDA2020May">{{Cite press release|title=FDA approves new treatment for a type of heart failure|date=5 May 2020|url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-new-treatment-type-heart-failure|accessdate=5 May 2020|archive-date=6 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200506004626/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-new-treatment-type-heart-failure|url-status=dead}}</ref> [[ମଧୁମେହ ଟାଇପ ୧|ଟାଇପ୍ -୧ ମଧୁମେହରେ]] , ଏହାକୁ ଇନସୁଲିନ ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ | <ref name="BNF79">{{Cite book|title=BNF 79|url=https://archive.org/details/bnf79britishnati0000join|date=March 2020|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=978-0857113658|location=London|page=725}}</ref> ଏହାକୁ ଦିନକୁ ଥରେ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ | <ref name=AHFS2020 /> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ମୂତ୍ରାଙ୍ଗ ସଂକ୍ରମଣ]], କବକ ସଂକ୍ରମଣ, ପରିସ୍ରାର ବୃଦ୍ଧି, ଅଇ ଏବଂ କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | <ref name="autogen2" /> ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ନିମ୍ନ ରକ୍ତ ଶର୍କରା]] ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ, ବିଶେଷତଃ ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ମଧୁମେହ ଔଷଧ ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ, ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ, ଫୋରନିଅର ଗାଙ୍ଗ୍ରିନ, ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ [[ଡାଏବେଟିକ କିଟୋଏସିଡୋସିସ|ମଧୁମେହିକ କିଟୋଏସିଡୋସିସ]] ହୋଇପାରେ | <ref name=AHFS2020 /> ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଇବାରେ ବ୍ୟବହାର ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ ନାହିଁ | <ref name="BNF79" /> ଏହା ଗ୍ଲିଫ୍ଲୋଜିନ (ଏସଜିଏଲଟି ୨ ଇନହିବିଟର) ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ଔଷଧ ଅଟେ | <ref name=AHFS2020 /> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏହି ଔଷଧ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା। <ref name=AHFS2020 /> <ref name="GX2020">{{Cite web|url=https://www.goodrx.com/dapagliflozin|title=Dapagliflozin Prices, Coupons & Savings Tips|website=GoodRx|language=en-us|access-date=3 December 2020}}</ref> ୨୦୨୦ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଏହା ପିଛା ମାସକୁ ପ୍ରାୟ ୫୦୦ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ। ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଏନଏଚଏସର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୪୦ ପାଉଣ୍ଡ | <ref name="BNF79" /> ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଏହା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୨୫୯ତମ ସାଧାରଣ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଔଷଧ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ମିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ୍ ହୋଇଥିଲା । <ref name="ref">{{Cite web|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|title=The Top 300 of 2020|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020}}</ref> <ref name="ref1">{{Cite web|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Dapagliflozin|title=Dapagliflozin - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020}}</ref> == ଆଧାର == <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[Category:Translated from MDWiki]] jnhm4a1oo1x3x1m6nw6y48m1ingheil 0 80751 606807 559844 2026-09-24T03:24:30Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606807 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = ମାଷ୍ଟର | name = ମିତ୍ରସେନ | honorific_suffix = | image = Master Mitrasen 2001 stamp of India.jpg | image_upright = | image_size = 245px | alt = | caption = Master Mitrasen on a 2001 stamp of India ଭାରତରେ ତିଆରି ମାଷ୍ଟର ମିତ୍ରସେନଙ୍କର ୨୦୦୧ରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ସ୍ଟାମ୍ପ | native_name = मित्रसेन | native_name_lang = ne | pronunciation = | birth_name = Mitrasen Thapa Magar | birth_date = 29 December 1895 | birth_place =[[Tota Rani]], [[Dharamshala]], [[India]] | baptised = <!-- will not display if birth_date is entered --> | disappeared_date = <!-- {{disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) --> | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = 7 April 1946 (aged 50) | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | burial_place = <!-- may be used instead of resting_place and resting_place_coordinates (displays "Burial place" as label) --> | burial_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | residence = | nationality = | other_names = | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | era = | employer = | organization = | agent = <!-- Discouraged in most cases, specifically when promotional, and requiring a reliable source --> | known_for = | notable_works = <!-- produces label "Notable work"; may be overridden by |credits=, which produces label "Notable credit(s)"; or by |works=, which produces label "Works" --> | style = | home_town = | salary = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | height = <!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) --> | weight = <!-- "X kg", "X lb" or "X st Y lb" plus optional reference (conversions are automatic) --> | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | criminal_charge = <!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources --> | criminal_penalty = | criminal_status = | spouse = <!-- Use article title or common name --> | partner = <!-- (unmarried long-term partner) --> | children = | parents = <!-- overrides mother and father parameters --> | mother = <!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) --> | father = <!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) --> | relatives = | family = | callsign = | awards = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | signature = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = }} '''ମାଷ୍ଟର ମିତ୍ରସେନ''' (ଜନ୍ମ ୨୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୮୯୫ – ୭ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୪୬) ଜଣେ ନେପାଳୀ ଲୋକ ଗାୟକ, ଗୀତ ଲେଖକ, ନାଟ୍ୟକାର ଓ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.saavn.com/s/artist/master-mitrasen-thapa-magar-albums/LIThmeJlXOs_|title=Master Mitrasen Thapa Magar|website=www.saavn.com|access-date=30 July 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/khutrukai-paryo-jethan-adhunik/id603388195|title=Khutrukai Paryo Jethan (Adhunik) by Master Mitrasen Thapa Magar on Apple Music|website=iTunes|access-date=30 July 2017|archive-date=19 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181119091903/https://itunes.apple.com/us/album/khutrukai-paryo-jethan-adhunik/id603388195|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://gulmimgrsangh.blogspot.com/2013/03/brief-history-of-magars-in-nepal.html|title=नेपाल मगर सघं-गुल्मी काठमान्डौ सम्पर्क समिती : Brief History of Magars in Nepal (with 1st Boxer of Nepal Dal Bdr Rana from Arkhale, Gulmi)|last=Manch|first=Nepal Magar Sangh Gulmi-kathmandu Samparka|date=28 March 2013|website=नेपाल मगर सघं-गुल्मी काठमान्डौ सम्पर्क समिती|access-date=30 July 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.usnepalonline.com/literature/great-nepalese-folk-singer-master-mitrasen-118th-birthday-jan-3-2014.html|title='मलाई खुत्रुक्कै पार्‍यो जेठान तिम्रो बैनीले'- नेपाली लोकगीत संगितका अमर स्रस्टा मास्टर मित्रसेनको ११८ औं जन्मोत्सब {{!}} literature|last=Administrator|website=www.usnepalonline.com|language=en-gb|access-date=30 July 2017|archive-date=19 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181119051642/http://www.usnepalonline.com/literature/great-nepalese-folk-singer-master-mitrasen-118th-birthday-jan-3-2014.html|url-status=dead}}</ref> ସେ ଆର୍ମି ପରିତ୍ୟାଗ କରି ନେପାଳୀ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ସାମାଜିକ ଉନ୍ନତି କଳ୍ପେ କାମ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=http://www.veergorkha.com/2012/02/tribute-master-mitrasen-thapa-1895-1946.html|title=TRIBUTE: Master Mitrasen Thapa (1895 -1946)|work=वीर गोरखा|access-date=30 July 2017|archive-date=31 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170731000803/http://www.veergorkha.com/2012/02/tribute-master-mitrasen-thapa-1895-1946.html|url-status=dead}}</ref> ନେପାଳ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ଥିଲା । == ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ == ===ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ=== ମିତ୍ରସେନ [[ଭାରତ]]ର ଧର୍ମଶାଳାର ଭଗସୁ କାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟରେ ୨୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୮୯୫ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ନାମ ମନବିରସେନ ଥାପା ମଗର ଥିଲା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ରାଧା ଥାପା ମଗର ଥିଲା । ତାଙ୍କର ଅଜାଙ୍କ ନା ସୁରେନ୍ଦ୍ରସେନ ଥାପା ଥିଲା ଓ ତାଙ୍କର ଦିଗବିଜୟ ସେନ ଥାପା ନାମକ ଏକ ମାତ୍ର ପୁଅ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପୁର୍ବ ପୁରୁଷଙ୍କ ଘର ନେପାଳର ପର୍ବତ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ରଖୁ ପୁଲ ଗ୍ରାମରେ ଥିଲା ।<ref>Harsha Bahadur Budha Magar, p.7.</ref>{{Listen|filename=Lahure Ko Relimai - Master Mitrasen Thapa.ogg|title="Lahure Ko Relimai"|description=Magar's famous song Lahure Ko Relimai}} [[File:Mastermitrasenthapamagar.jpg|thumb|Master Mitrasen on a 1999 poststamp of Nepal.|240px]] ===ଶିକ୍ଷା=== ଭଗସୁ କାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟରେ କୌଣସି ବିଦ୍ୟାଳୟ ନ ଥିବାରୁ ସେ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଆଠ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ତାଙ୍କ ଘରଠାରୁ ୫ ମାଇଲ ଦୂରରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଥମ ଗ୍ରେଡ ଛାତ୍ର ଭାବରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ସେ ଭାନୁଭକ୍ତଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦିତ ରାମାୟଣ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । <ref>Harsha Bahadur Budha Magar, p. 11.</ref> ===ମିଲିଟାରୀ ସେବା=== ମାତ୍ର ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ସେ ୧/୧ ଗୁର୍ଖା ରାଇଫଲରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ସେହି ୟୁନିଟରେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ସେବା କରିଥିଲେ । ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ୧ ସମୟରେ ସେ ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ୟୁନିଟକୁ ନେଇ ଫ୍ରାନସରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ସେ ମିଲିଟାରୀ ସେବ ୧୯୨୦ ମସିହାର ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଭାବରେ କାମ କରିବାକୁ ତାଙ୍କର ସ୍ପୃହା ଥିବାରୁ ସେ ତାଙ୍କର ଅବଶିଷ୍ଟ ଜୀବନ ନେପାଳର ସାମାଜିକ ଓ ସଙ୍ଗୀତର ଉନ୍ନତି ନିମନ୍ତେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ ।<ref>Harsha Bahadur Budha Magar, pp. 13–14.</ref> ==ସଙ୍ଗୀତ ଅବଦାନ== ଭାରତ ଓ [[ନେପାଳ]]ରେ ବାସ କରୁଥିବା ନେପାଳୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ତାଙ୍କର ହାରମୋନିଅମ ବାଦ୍ୟ ଧରି ପରିଭ୍ରମଣରେ ଯାଇଥିଲେ । ନେପାଳୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର କେତେକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଗୀତର ନାମ "ଲହୁରେ କୋ ରେଲିମାଇ ଫଶିନାଇ ରାମରୋ", "ଧନ କୋ ବାଲା ଝୁଲ୍ୟୋ ହଜୁର ଦାଶଇନ ରମାଇଲୋ" ଓ "ମଲାଇ ଖୁତ୍ରୁକାଇ ପର୍ୟୋ ଜେଥନ ତିମରୋ ବ‌ହିନି" ଇତ୍ୟାଦି । ସେ ନେପାଳୀ ସଙ୍ଗୀତରେ ୯୭ଟି ଗୀତ ଗାଇ ୨୪ଟି ଡିସ୍କ ରେକର୍ଡ଼ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ।<ref>Harsha Bahadur Budha Magar, p. 42.</ref> ସେ କେବଳ ଗାୟକ ନଥିଲେ, ତାହା ସ‌ହିତ ନାଟକ, କାହାଣୀ, ଉପନ୍ୟାସ, ରଚନା ଓ ଗୀତ ରଚନା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ନେପାଳୀ ସମାଜକୁ ସାମାଜିକ ଓ ସଙ୍ଗୀତର ଅନବଦ୍ୟ ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କ ଛବି ଥିବା ଡାକ ଟିକେଟ ଉଭୟ ଭାରତ ଓ ନେପାଳରେ ଛପା ହୋଇଥିଲା । <ref>''Himal'' Khabarpatrika. Kathmandu, Nepal. 1–16 September 2010. p.62.</ref> ନେପାଳୀ ସଙ୍ଗୀର ଓ ସମାଜକୁ ଆଗକୁ ନେବାପାଇଁ ଓ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ମିତ୍ରସେନ ଏକାଡେମୀ ଖୋଲିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ହିଁ ତାଙ୍କୁ "ମାଷ୍ଟର" କରିଦେଲା ଓ ସେ ଅମର ହୋଇଗଲେ । [[File:Mastermitrasen.jpg|thumb|Master Mitrasen Thapa's song.|250px]] ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} k4vba18ndd0vwt3ubpjh4ghjtyc971e 0 80756 606737 580681 2026-09-24T01:19:08Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606737 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Prabodh Kumar Mishra}} {{Infobox writer | name = ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର | image = File:Prabodh Kumar Mishra (cropped).jpg | imagesize = | alt = ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର | caption = ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age |df=y|1939|10|18}} | birth_place = ସରପଡ଼ା, ସାଲେପୁର, କଟକ | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = ସଂସ୍କୃତ ପଣ୍ଡିତ ଏବଂ ଲେଖକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ସଂସ୍କୃତ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | ethnicity = <!--[[Image:Seal of Orissa.gif|25px]]-->[[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = | spouse = | children = [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (୧୯୮୭) | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର''' (ଜନ୍ମ: ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୯) ଜଣେ [[ସଂସ୍କୃତ|ସଂସ୍କୃତ ପଣ୍ଡିତ]] ତଥା ଲେଖକ । ସେ ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ସେ ''ମଳୟଦୂତମ୍'' ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref name=":0">{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ (୧୯୮୪, ୧୯୮୫, ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ୧୯୮୭ ବର୍ଷର ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ) |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award5.php |website=Odisha Sahitya Akademi |accessdate=20 February 2022 |archive-date=10 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110060619/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award5.php |url-status=dead}}</ref> ସଂସ୍କୃତରେ ଦୂତ କାବ୍ୟ ଲେଖିବାରେ ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ପ୍ରବୋଧ ସଂସ୍କୃତରେ ଶାସ୍ତ୍ରୀ, ସାହିତ୍ୟାଚାର୍ଯ୍ୟ, ହିନ୍ଦୀରେ କୋବିଦ, ବାରାଣସୀରୁ ସଂସ୍କୃତ ବିଶାରଦ ସମାପ୍ତ କରି ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ୧୯୬୨ରେ ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ରରେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ୧୯୬୬ରେ ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ସହକାରୀ କ୍ୟୁରେଟର ପରେ 'ମାତୃଭୂମି'ରେ ସାମ୍ବାଦିକତା କଲେ । ୧୯୮୨ରେ 'ନିତ୍ୟ ନୂତନ'ର ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୨ୟ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୦୫ |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୮୪୮}}</ref> କୌଣସି ଘଟଣା ବା ଦୃଶ୍ୟ ଉପରେ ଶ୍ଳୋକ ଲେଖିପାରନ୍ତି । ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ସଂସ୍କୃତରେ କାବ୍ୟକବିତା ରଚନାରେ ଧୂରୀଣ ପ୍ରବୋଧ ନିଜ ସଂସ୍କୃତ କାବ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ 'ସ୍ୱପ୍ନ୍ଦୂତମ୍' ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ । ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥରେ ସେ ଭାରତ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ବିଶେଷକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । == ରଚନାବଳୀ == {| class="wikitable" |+ !ପୁସ୍ତକ !ପ୍ରକାଶନ ସମୟ !ବିଷୟବସ୍ତୁ |- |''ଯୁଗର ଆହ୍ୱାନ'' |୧୯୬୪ |[[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ]], କବିତା |- |''ନଅଟି ଗୋଲାପ'' |୧୯୬୧ |କବିତା |- |''ବନ୍ଦେ ଭାରତମ୍<ref>{{cite news |title=PM releases the book "Vande Bharatam" by Pt. Prabodh Kumar Mishra |url=https://www.business-standard.com/article/government-press-release/pm-releases-the-book-vande-bharatam-by-pt-prabodh-kumar-mishra-114122300377_1.html |accessdate=20 February 2022 |work=Business Standard India |date=24 December 2014}}</ref>'' |୨୦୧୪ |ସଂସ୍କୃତ କବିତାବଳୀ<ref>{{cite web |title=PM releases the book &quot;Vande Bharatam&quot; by Pt. Prabodh Kumar Mishra |url=https://www.narendramodi.in/mobile/pm-releases-the-book-vande-bharatam-by-pt-prabodh-kumar-mishra |website=Narendra Modi |publisher=narendramodi.in |accessdate=20 February 2022}}</ref> |- |''ରାମଲାଲ ମନ୍ଦିରମ୍ ନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ୟ ବନ୍ଦନମ୍'' |୨୦୨୪ |କାବ୍ୟ<ref>https://samajaepaper.in/imageview_77_6122025203521987_4_83_07-12-2025_5_i_1_sf.html</ref> |- | |- |''ମରାଳର କାବ୍ୟ'' |୧୯୬୬ |କାବ୍ୟ |- |''ଉର୍ବଶୀର କାବ୍ୟ'' |୧୯୮୦ |କାବ୍ୟ |- |''ମାଳିନୀର ନିଦ୍ରାଭଙ୍ଗ'' | |କାବ୍ୟ |- |''ପିଙ୍ଗଳାର କାବ୍ୟ'' | |କାବ୍ୟ |- |''ମାଳବିକାର ସ୍ୱପ୍ନ'' | |କାବ୍ୟ |- |''ଗିରି କନ୍ୟା'' | | |- |''ମହାକବି କାଳିଦାସ'' | |ଜୀବନୀ |- |''ସ୍ୱପ୍ନ ଦୂତମ୍'' | |ଦୂତ କାବ୍ୟ |- |''ମଳୟ ଦୂତମ୍'' | |ଦୂତ କାବ୍ୟ |- |''ପ୍ରଜ୍ଞା ଦୂତମ୍'' | |ଦୂତ କାବ୍ୟ |- |''ସ୍ମୃତି ଦୂତମ୍'' | |ଦୂତ କାବ୍ୟ |- |''ମାନସ ଦୂତମ୍'' |୨୦୦୦ |ଦୂତ କାବ୍ୟ |- |''ତାମସ ଦୂତମ୍'' | |ଦୂତ କାବ୍ୟ |- |''ଶାଳିନୀ ଦୂତମ୍'' | |ଦୂତ କାବ୍ୟ<ref>https://samajaepaper.in/imageview_157_4102025205539617_4_83_05-10-2025_5_i_1_sf.html</ref> |-ଅନୁବାଦ |''ବନ୍ଦିନଃ ଆତ୍ମକଥା'' | |ମୂଳ ଓଡ଼ିଆ - ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ (ବନ୍ଦୀର ଆତ୍ମକଥା) |- |''କୌମୁଦୀ'' | | |- |''ଆନନ୍ଦ ସନ୍ଧାନମ୍'' | |ମୂଳ ଓଡ଼ିଆ - ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ (ଆନନ୍ଦ ସନ୍ଧାନ) |} == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ୧୯୮୭: [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟ)<ref name=":0" /> * ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାର 'ସ୍ୱପ୍ନ ଦୂତମ୍' ପାଇଁ ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] 1jdoofbe75u3d3gb6wwtqzhg1zzgusw 0 80910 606580 480320 2026-09-23T21:21:04Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606580 wikitext text/x-wiki {{Drugbox | Verifiedfields = verified | verifiedrevid = 462266722 | IUPAC_name = (1S,3aS,3bR,5aS,9aS,9bS,11aS)-1-hydroxy-1,9a,11a-trimethyl-2,3,3a,3b,4,5,5a,6,9,9b,10,11-dodecahydroindeno[4,5-h]isochromen-7-one | image = Oxandrolone.svg | width = 225px | image2 = Oxandrolone molecule ball.png | width2 = 235px <!--Clinical data--> | tradename = Oxandrin, Anavar, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|oxandrolone}} | MedlinePlus = a604024 | pregnancy_category= X | legal_CA = Schedule IV | legal_US = Schedule III | routes_of_administration= [[Oral administration|By mouth]] | class = [[Androgen]]; [[Anabolic steroid]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 97%<ref name="MozayaniRaymon2003">{{cite book|author1=Ashraf Mozayani|author2=Lionel Raymon|title=Handbook of Drug Interactions: A Clinical and Forensic Guide|url=https://books.google.com/books?id=dwMyBwAAQBAJ&pg=PA513|date=15 October 2003|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-59259-654-6|pages=513–}}</ref> | protein_bound = 94–97%<ref name="MozayaniRaymon2003" /> | metabolism = [[Kidney]]s (primarily), [[liver]]<ref name="Hemat2003">{{cite book|author=R.A.S Hemat|title=Andropathy|url=https://books.google.com/books?id=hfwlDwAAQBAJ&pg=PA108|date=2 March 2003|publisher=Urotext|isbn=978-1-903737-08-8|pages=108–}}</ref><ref name="MozayaniRaymon2003" /> | elimination_half-life= Adults: 9.4–10.4 hours<ref name="MozayaniRaymon2003" /><ref name="pmid19170590">{{cite journal | vauthors = Miller JT, Btaiche IF | title = Oxandrolone treatment in adults with severe thermal injury | journal = Pharmacotherapy | volume = 29 | issue = 2 | pages = 213–26 | date = February 2009 | pmid = 19170590 | doi = 10.1592/phco.29.2.213 | url = https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/90285/1/phco.29.2.213.pdf | s2cid = 25780591 | hdl = 2027.42/90285 | hdl-access = free }}</ref><br />Elderly: 13.3 hours<ref name="pmid19170590" /> | excretion = [[Urine]]: 28% (unchanged)<ref name="pmid19170590" /><br />[[Feces]]: 3%<ref name="pmid19170590" /> <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 7092 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 53-39-4 | ATC_prefix = A14 | ATC_suffix = AA08 | ATC_supplemental= | PubChem = 5878 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00621 | ChemSpiderID_Ref= {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 5667 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 7H6TM3CT4L | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D00462 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 7820 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1200436 | synonyms = Var; CB-8075; NSC-67068; SC-11585; Protivar; 17α-Methyl-2-oxa-4,5α-dihydrotestosterone; 17α-Methyl-2-oxa-DHT; 17α-Methyl-2-oxa-5α-androstan-17β-ol-3-one <!--Chemical data--> | C =19 | H =30 | O =3 | SMILES = C[C@]12CC[C@H]3[C@H]([C@@H]1CC[C@]2(C)O)CC[C@@H]4[C@@]3(COC(=O)C4)C | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C19H30O3/c1-17-11-22-16(20)10-12(17)4-5-13-14(17)6-8-18(2)15(13)7-9-19(18,3)21/h12-15,21H,4-11H2,1-3H3/t12-,13+,14-,15-,17-,18-,19-/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = QSLJIVKCVHQPLV-PEMPUTJUSA-N }} ଅକ୍ସାଣ୍ଡ୍ରୋଲୋନ, ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀକ ନାମ '''ଅକ୍ସାଣ୍ଡ୍ରିନ,''' ଏକ ଉତ୍ପାଦିତ ଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନ ଓ ଆନାବୋଲିକ ଷ୍ଟିରଏଡ (AAS) | <ref name="AHFS2020">{{Cite web|url=https://www.drugs.com/monograph/oxandrolone.html|title=Oxandrolone Monograph for Professionals|website=Drugs.com|language=en|access-date=14 December 2020}}</ref> ଏହା ଓଜନ କମୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କର୍ଟିକୋଷ୍ଟିରଏଡ ସେବନ ଜନିତ ପ୍ରୋଟିନ କ୍ଷୟକୁ ଅବରୋଧ କରିବାକୁ ଓ [[ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ|ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍]] ଯୋଗୁ ହେଉଥିବା ହାଡ଼ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | <ref name="autogen3">{{cite web |title=Oxandrolone Monograph for Professionals |url=https://www.drugs.com/monograph/oxandrolone.html |website=Drugs.com |accessdate=14 December 2020 |language=en}}</ref> <ref name="LiGuo2016">{{Cite journal|vauthors=Li H, Guo Y, Yang Z, Roy M, Guo Q|date=June 2016|title=The efficacy and safety of oxandrolone treatment for patients with severe burns: A systematic review and meta-analysis|journal=Burns|volume=42|issue=4|pages=717–27|doi=10.1016/j.burns.2015.08.023|pmid=26454425}}</ref> ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ । <ref name="autogen3" /> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଯକୃତ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଲିପିଡ ହେବା ଦେଖାଯାଏ | <ref name="AHFS2020" /> ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ହୃଦ୍‌ପାତ]], [[ବ୍ରଣ]], କେଶ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସ୍ୱର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ | <ref name="autogen3" /> ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାର ଶିଶୁର କ୍ଷତି କରିପାରେ | <ref name="autogen3" /> [[ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ|ଟେଷ୍ଟୋଷ୍ଟେରନର]] ଜୈବିକ ଲକ୍ଷ ଥିବା ଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନ ରିସେପ୍ଟରକୁ (ଏଆର) ଅକ୍ସାଣ୍ଡ୍ରୋଲୋନ ସକ୍ରିୟ କରିଥାଏ | <ref name="BMJ2008">{{Cite journal|vauthors=Kicman AT|date=June 2008|title=Pharmacology of anabolic steroids|journal=British Journal of Pharmacology|volume=154|issue=3|pages=502–21|doi=10.1038/bjp.2008.165|pmc=2439524|pmid=18500378}}</ref> ଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନିକ ପ୍ରଭାବ ଅପେକ୍ଷା ଏହାର ଅଧିକ ଆନାବୋଲିକ ପ୍ରଭବ ଥାଏ । <ref name="autogen3" /> ୧୦୬୪ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅକ୍ସାଣ୍ଡ୍ରୋଲୋନ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା। <ref name="AHFS2020" /> ଏହା ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ମେଡିକାଲରେ ଉପଲବ୍ଧ ନୁହେଁ। <ref name="BMJ2008" /> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୧୦୦ ମିଗ୍ରାର ୬୦ଟି ଟାବଲେଟର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨୮୪ ଡଲାର ଅଟେ। <ref name="GX2020">{{Cite web|url=https://www.goodrx.com/oxandrolone|title=Oxandrolone Prices, Coupons & Savings Tips|website=GoodRx|language=en-us|access-date=14 December 2020}}</ref> କ୍ରିଡ଼ା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନର ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି | <ref name="autogen3" /> ଏହା ଅନେକ ଦେଶରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପଦାର୍ଥ, ତେଣୁ ଅଣ-ଚିକିତ୍ସା ସାଧାରଣତଃ ବେଆଇନ୍ ଅଟେ | <ref name="FDA2009">{{Cite web|url=https://www.fda.gov/regulatoryinformation/legislation/ucm148726.htm|title=Controlled Substances Act|date=11 June 2009|publisher=United States Food and Drug Administration|access-date=17 June 2016|archive-date=2 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302014716/https://www.fda.gov/regulatoryinformation/legislation/ucm148726.htm|url-status=dead}}</ref> <ref name="CanadaLaws">{{Cite web|url=http://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/C-38.8/page-15.html|title=Consolidated federal laws of Canada, Controlled Drugs and Substances Act|last=Branch|first=Legislative Services|website=laws-lois.justice.gc.ca|access-date=2017-01-14}}</ref> <ref name="GovUK">{{Cite web|url=https://www.gov.uk/government/publications/controlled-drugs-list--2/list-of-most-commonly-encountered-drugs-currently-controlled-under-the-misuse-of-drugs-legislation|title=List of most commonly encountered drugs currently controlled under the misuse of drugs legislation - GOV.UK|website=www.gov.uk|access-date=2017-01-14}}</ref> == ଆଧାର == <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[Category:Translated from MDWiki]] fos3amme93oq73m9qqut9c51t4yutpj 0 80946 606757 509492 2026-09-24T01:36:20Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606757 wikitext text/x-wiki {{Drugbox | verifiedrevid = 447411501 | image = Fluticasone propionate and salmeterol.svg | width = 225px | alt = | caption = Fluticasone propionate (top)<br /> and salmeterol (bottom) <!--Combo data--> | drug_name = | type = combo | component1 = Fluticasone propionate | class1 = [[Glucocorticoid]] | component2 = Salmeterol | class2 = [[Long-acting beta-adrenoceptor agonist|Long-acting β<sub>2</sub> agonist (LABA)]] <!--Clinical data--> | tradename = Advair, Seretide, Cyplos, others | Drugs.com = {{drugs.com|pro|fluticasone-and-salmeterol-inhalation}} | MedlinePlus = a699063 | licence_EU = | licence_US = | pregnancy_AU = B3 | pregnancy_category= | routes_of_administration= Inhalation | ATC_prefix = R03 | ATC_suffix = AK06 | legal_AU = [[Standard for the Uniform Scheduling of Medicines and Poisons|S4]] ([[Prescription drug|Rx-only]]) | legal_CA = Rx-only | legal_UK = POM | legal_US = Rx-only | legal_EU = Rx-only | legal_status = Rx-only <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 136112-01-1 | PubChem = 9811567 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = | ChemSpiderID_Ref= {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 7987322 | KEGG = D08699 }} '''ଫ୍ଲୁଟିକାସୋନ/ସାଲମେଟେରୋଲ,''' ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀକ ନାମ '''ଆଡଭେୟାର,''' ଏକ ଔଷଧ ମିଶ୍ରଣ ଯେଉଁଥିରେ [[ଫ୍ଲୁଟିକାସୋନ ପ୍ରୋପିଓନେଟ|ଫ୍ଲୁଟିକାସୋନ ପ୍ରୋପିଅନେଟ]] ଏବଂ ସାଲମେଟେରୋଲ ଥାଏ ।<ref name="BNF76">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|edition=76|pages=263–264}}</ref> [[ଆଜ୍‌ମା]] ଏବଂ [[କ୍ରନିକ ଅବ୍‌ସ୍ଟ୍ରକ୍ଟିଭ୍ ପଲ୍‌ମୋନାରି ଡିଜିଜ|କ୍ରନିକ୍ ଅବଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟିଭ ଫୁସଫୁସ ରୋଗ]] (COPD) ପରିଚାଳନାରେ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | <ref name="autogen4">{{cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=263–264|edition=76}}</ref> ଆଘ୍ରାଣଦ୍ୱାରାଏହି ଔଷଧ ଫୁସଫୁସକୁ ନିଆଯାଏ | <ref name="autogen4" /> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଥ୍ରସ, [[ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା|ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା]] ଏବଂ କାଶ ହୋଇପାରେ | <ref name="FDA2018PI">{{Cite web|url=https://www.drugs.com/pro/fluticasone-and-salmeterol-inhalation.html|title=Fluticasone and Salmeterol inhalation - FDA prescribing information, side effects and uses|website=Drugs.com|language=en|access-date=4 March 2019}}</ref> ଗମ୍ଭୀର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଆଜ୍‌ମା ସ୍ଥିତି ଅଧିକ ଖରାପ ହୋଇପାରେ, [[ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ|ଆନାଫିଲାକ୍ସିସ୍]], [[ବାତ]] ଏବଂ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଇପାରେ | <ref name="autogen3">{{cite web |title=Fluticasone and Salmeterol inhalation - FDA prescribing information, side effects and uses |url=https://www.drugs.com/pro/fluticasone-and-salmeterol-inhalation.html |website=Drugs.com |accessdate=4 March 2019 |language=en}}</ref> ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏବଂ ସ୍ତନ୍ୟପାନରେ ସୁରକ୍ଷା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଟେ | <ref name="Preg2019">{{Cite web|url=https://www.drugs.com/pregnancy/fluticasone-salmeterol.html|title=Fluticasone / salmeterol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|website=Drugs.com|language=en|access-date=3 March 2019}}</ref> ଫ୍ଲୁଟିକାସୋନ ଏକ କର୍ଟିକୋଷ୍ଟିରଏଡ ଯାହା ପ୍ରଦାହକୁ କମେଇଦିଏ ଓ ସାଲମେଟେରୋଲ ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବିଟା-ଆଡ୍ରେନର୍ଜିକ ଆଗୋନିଷ୍ଟ ଯାହା ବିଟା୨-ଆଡ୍ରେନର୍ଜିକ ରିସେପ୍ଟରକୁ ସକ୍ରିୟ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।<ref name="autogen3" /> ୨୦୦୦ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏହି ମିଶ୍ରଣକୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା | <ref name="FDA2018PI" /> <ref>{{Cite web|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm630151.htm|title=Press Announcements - FDA approves first generic Advair Diskus|last=Office of the Commissioner|website=www.fda.gov|access-date=1 February 2019|archive-date=6 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190206200035/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm630151.htm|url-status=dead}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ଏକ ଜେନେରିକ ସଂସ୍କରଣ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା | ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତି ମାସରେ ଏନଏଚଏସର ଏହା ନିମନ୍ତେ ୩୫ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ । <ref name="BNF76" /> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ପରିମାଣର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୮୯ ଡଲାର ଅଟେ। <ref name="NADAC2019">{{Cite web|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6|title=NADAC as of 2019-02-27|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|language=en|access-date=3 March 2019|archive-date=2019-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044447/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6|url-status=dead}}</ref> ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଔଷଧ ଥିଲେ ଯାହା ୯ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଔଷଧ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ୍ ଥିଲା | <ref>{{Cite web|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|title=The Top 300 of 2019|website=ClinCalc|access-date=16 October 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/FluticasoneSalmeterol|title=Fluticasone; Salmeterol - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|access-date=16 October 2021}}</ref> == ଆଧାର == <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[Category:Translated from MDWiki]] r5v6x8xc3su27qoitj4nvsk720n8nfw 0 81398 606829 567061 2026-09-24T03:55:44Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606829 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Rabindra Nath Das}} {{Infobox person <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date |df=yes|1943|05|17}} | birth_place = ପାଇଲେ, ପାଟକୁରା, [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]] | death_date = {{death date and age|2022|04|20|1943|05|17|df=yes}} | death_place = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | resting_place = | occupation = ପ୍ରଶାସକ | nationality = ଭାରତୀୟ | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = | alma_mater = [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = ଇନ୍ଦିରା ଦାସ | children = ଲିପିକା, ଆକାଶ | relatives = ମନୋରଞ୍ଜନ (ଜାମାତା) | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ''' (୧୭ ମଇ ୧୯୪୩ - ୨୦ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ । ସେ ''ରବି ଦାସ'' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା ନିମନ୍ତେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଓ ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ଆଦି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ପରଲୋକରେ ନାଟ୍ୟକାର ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ |url=https://sambad.in/state/in-the-afterlife-playwright-rabindranath-das-807741/ |website=www.sambad.in |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |accessdate=21 April 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220421071734/https://sambad.in/state/in-the-afterlife-playwright-rabindranath-das-807741/ |archivedate=21 April 2022 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=ବିଶିଷ୍ଟ ନାଟ୍ୟକାର ତଥା କଥାକାର ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସଙ୍କ ଦେହାନ୍ତରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶୋକ ପ୍ରକାଶ |url=https://thesakala.in/chief-minister-mourns-the-death-of-renowned-playwright-and-storyteller-rabindranath-das/ |website=www.thesakala.in |publisher=ସକାଳ |accessdate=21 April 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220421071939/https://thesakala.in/chief-minister-mourns-the-death-of-renowned-playwright-and-storyteller-rabindranath-das/ |archivedate=21 April 2022 |url-status=live }}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ୧୯୪୩ ମସିହା ମଇ ୧୭ତାରିଖରେ [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]]ର ପାଟକୁରା ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ''ପାଇଲେ'' ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ପରଲୋକରେ ନାଟ୍ୟକାର ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ |url=https://www.enewspapr.com/News/NITIDIN/BHUB/2022/04/21/ArticleImages/1ECB263.jpg |publisher=ନିତିଦିନ |accessdate=22 April 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220421094632/https://www.enewspapr.com/News/NITIDIN/BHUB/2022/04/21/ArticleImages/1ECB263.jpg |archivedate=୨୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨ |page=୪ |date=୨୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨}}</ref> ପିଲାବେଳୁ ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟରେ ରୁଚି ଥିଲା । ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଡ଼ିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗପ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସେ [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ । [[ଆକାଶବାଣୀ କଟକ]]ର ସେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଗୀତିକାର ଥିଲେ । ୨୦୦୬-୦୭ ମସିହାରେ ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]]ର ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>https://dharitriepaper.in/edition/10449/bhubaneswar/page/15</ref> == ରଚନାବଳୀ == === ନାଟକ === * ବିଷର୍ଣ୍ଣ ପୃଥ୍ୱୀ * ଯୋଦ୍ଧା * ଧୃବ * ଦେବୀ * ଚିତ୍ରସେନ * ଅଙ୍ଗାର * ଅନ୍ତିମ ପର୍ବ === ଗଳ୍ପଗ୍ରନ୍ଥ === * ଅନେକ ଯନ୍ତ୍ରଣା * ମୁଖବନ୍ଧ (ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାକୁ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଛି) * ନିସଃଙ୍ଗ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ * ନିର୍ବାସିତ ସମ୍ରାଟ === ଉପନ୍ୟାସ === * ଘର * ବାପା * ବୋଉ * ମାୟା * ରମା * ହୃଦୟେଶ୍ୱରୀ * ନିସଃଙ୍ଗ ଆକାଶ == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୭୯ (ନାଟକ ''ବିଷର୍ଣ୍ଣ ପୃଥ୍ୱୀ'')<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କ୍ଟତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php |website=odishasahityaakademi.org |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |accessdate=21 April 2022 |archive-date=17 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200117122250/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award2.php |url-status=dead}}</ref> * [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକ ମେଳା ପୁରସ୍କାର]] - ୨୦୦୯<ref>{{cite web |title=LIST OF AWARDS |url=http://www.rajdhanibookfair.com/awards.htm |website=www.rajdhanibookfair.com/ |publisher=rajdhani book fair |accessdate=21 April 2022 |archive-date=7 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220707101657/http://www.rajdhanibookfair.com/awards.htm |url-status=dead }}</ref> * ବିଷୁବ ସମ୍ମାନ<ref>{{cite news |title=ନାଟ୍ୟକାର ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସଙ୍କ ପରଲୋକ |url=http://dharitriepaper.in/edition/10384/bhubaneswar/page/5 |accessdate=21 April 2022 |issue=ଧରିତ୍ରୀ ୨୧/୦୪/୨୦୨୨ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୫ |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |date=21 April 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220421071241/http://dharitriepaper.in/edition/10384/bhubaneswar/page/5 |archivedate=21 April 2022 |url-status=live }}</ref> * ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୬ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ ସମ୍ମାନ) * ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା)}} {{ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] 5je70tjou2uisojbek8apes8z5wu448 0 81970 606872 546061 2026-09-24T04:55:18Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606872 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Subhendra Mohan Srichandan Singh}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ଶୁଭେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନସିଂହ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date |1933|08|06|df=yes}} | birth_place = ପାପସାର, [[ଆଠମଲ୍ଲିକ]] | death_date = {{Death date and age|df=y|2023|11|15|1933|08|06}} | death_place = ନାଗପୁର | resting_place = | occupation = ଶିଶୁସାହିତ୍ୟିକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = ଭାରତୀୟ | education = ଏମଏ, ବିଏଡ଼, ପିଏଚଡ଼ି | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = ଶକୁନ୍ତଳା ଦେବୀ | partner = | children = ଶିଳାଦିତ୍ୟ ଓ ବାଳାଦିତ୍ୟ | relatives = | influences = | influenced = | awards = କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ( ବାଳ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ) - ୨୦୧୭ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ଶୁଭେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନସିଂହ''' (୬ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୩୩ - ୧୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପକ୍ଷରୁ ଅତିବଡ଼ି ଓ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ ଉତ୍ସବ |url=https://www.odiasahitya.com/odia-literature-news/sahitya-academyra-purskara-utsaba/ |website=www.odiasahitya.com |publisher=odiasahitya.com |accessdate=2 July 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220702073928/https://www.odiasahitya.com/odia-literature-news/sahitya-academyra-purskara-utsaba/ |archivedate=2 July 2022}}</ref> ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ । ସେ ଅନେକ ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ପୁସ୍ତକକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକୁ ସାମଗ୍ରିକ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟସ୍ନାତ ପାଇବେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର |url=https://www.pratinidhiodia.in/page_details.php?id=5379 |website=www.pratinidhiodia.in |publisher=pratinidhi |accessdate=22 February 2019 |archive-date=20 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920170538/https://www.pratinidhiodia.in/page_details.php?id=5379 |url-status=dead }}</ref> ''ଟିକିପରୀ'' ପୁସ୍ତକପାଇଁ ସେ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ । == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ== ଶୁଭେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ୧୯୩୩ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖରେ ଆଠମଲ୍ଲିକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପାପସାର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଜୟକୃଷ୍ଣ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ମନୋରମା ଥିଲା । ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ । ୧୯୬୩ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୭ ତାରିଖରେ ସେ ନିଜର ମୂଳ ନାମ ''ମୋହନ ମୁରାରୀ ବାରିକ''କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ''ଶୁଭେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନସିଂହ'' ରଖିଥିଲେ ।<ref>{{cite book |title=The Orissa Gazette |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସରକାର |edition=1963 |url=https://books.google.co.in/books?id=hFoRPnDQuvYC&q=Subhendra+Mohan+Srichandan+Singh&dq=Subhendra+Mohan+Srichandan+Singh&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjH9_uh6Nn4AhWaRWwGHQHNB5wQ6AF6BAgEEAI |accessdate=2 July 2022}}</ref> ସେ ଶକୁନ୍ତଳା ଦେବୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶିଳାଦିତ୍ୟ ଓ ବାଳାଦିତ୍ୟ ନାମରେ ଦୁଇ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି । ୨୦୨୩ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]]ର [[ନାଗପୁର]]ଠାର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା । ତାଙ୍କ ଶେଷଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ପାର୍ଥିବ ଶରୀର ନାଗପୁର ହସପିଟାଲକୁ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="Bureau 2023 o888">{{cite web | last=Bureau | first=Sambad | title=ବିଶିଷ୍ଟ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଡ. ଶୁଭେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ ସିଂହଙ୍କ ପରଲୋକ | website=Sambad | date=15 November 2023 | url=https://sambad.in/state/prominent-childrens-literature-dr-death-of-shubendra-mohan-srichandan-singh-1091594/ | access-date=15 November 2023}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == === ମୌଳିକ ରଚନା === * ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଷ - ୧୯୯୧ (ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ସ୍ମୃତି ସଂସଦ) * ରୁସ୍ତମ କାହାଣୀ - ୧୯୮୦ (ଗ୍ରନ୍ଥମନ୍ଦିର, କଟକ) * ସ୍ୱାଧିନତାର କାହାଣୀ - ୨୦୦୬ (ମନୋଜ ପ୍ରକାଶନ) * ଦେଶବିଦେଶର ପିଲାଂକ କାହାଣୀ - ୧୯୯୬ (କୈଶରିକ, କଟକ) * ଟିକିପରୀ === ଅନୁବାଦ === * ଗାନ୍ଧୀ ଅନ୍ନଦା ଶଂକର ରାୟ - ୨୦୦୨ (ଗ୍ରନ୍ଥମନ୍ଦିର, କଟକ) * କେନିଲୱର୍ଥ - ୧୯୭୪ (ଗ୍ରନ୍ଥମନ୍ଦିର, କଟକ) * କ୍ରାଇମ ଏଣ୍ଡ ପନିଶମେଣ୍ଟ - ୧୯୯୬ (ବିଦ୍ୟାପୁରୀ, କଟକ) * ଦ ହାଉଣ୍ଡ୍ ଅଫ୍ ଦ ବାସ୍କରଭିଲସ - ୨୦୦୪ (ବିଦ୍ୟାପୁରୀ, କଟକ) == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର (ବାଳ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର) - ୨୦୧୭<ref>{{cite web |title=BAL SAHITYA PURASKAR (2010-2021) |url=https://sahitya-akademi.gov.in/awards/bal%20sahitya%20samman_suchi.jsp |website=www.sahitya-akademi.gov.in |publisher=କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |accessdate=2 July 2022}}</ref> * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ) - ୨୦୧୦<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award12.php |website=www.odishasahityaakademi.org/ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |accessdate=2 July 2022 |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922041543/http://www.odishasahityaakademi.org/sahitya-award12.php |url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୩ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] 5exqjbphod4phqqy7dew5ikojt3x4wq 0 82507 606606 599770 2026-09-23T22:07:21Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606606 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border-spacing:2px;" |+ class="infobox-title" id="4" |<span title="International nonproprietary name (INN): <nowiki&gt;Mr. Ibrahem/Alglucosidase alfa</nowiki&gt;">Mr. Ibrahem/Alglucosidase alfa</span> ! colspan="2" class="infobox-header" style="background:#ddd" |Clinical data |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em;" |[[Drug nomenclature#Trade names|Trade names]] | class="infobox-data" |Myozyme, Lumizyme, others |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em;" |[[American Society of Health-System Pharmacists|AHFS]]/[[Drugs.com]] | class="infobox-data" |<span title="www.drugs.com">[https://www.drugs.com/monograph/alglucosidase_alfa.html Monograph]</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em;" |[[Regulation of therapeutic goods|License data]] | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * <small><abbr class="country-name" title="<nowiki&gt;European Union</nowiki&gt;">EU</abbr></small>&nbsp;[[European Medicines Agency|EMA]]:&nbsp;<span title="www.ema.europa.eu: 'Mr. Ibrahem/Alglucosidase alfa' ">[http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=%2Fpages%2Fmedicines%2Flanding%2Fepar_search.jsp&mid=&searchTab=searchByKey&alreadyLoaded=true&isNewQuery=true&status=Authorised&status=Withdrawn&status=Suspended&status=Refused&keywordSearch=Submit&searchType=inn&taxonomyPath=&treeNumber=&searchGenericType=generics&keyword=Mr.+Ibrahem+%2F+Alglucosidase+alfa by INN]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span> * <small><abbr class="country-name" title="<nowiki&gt;United States</nowiki&gt;">US</abbr></small>&nbsp;[[DailyMed]]:&nbsp;<span title="dailymed.nlm.nih.gov">[https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/search.cfm?labeltype=all&query=Alglucosidase_alfa Alglucosidase_alfa]</span> </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em;" |[[Route of administration|Routes of<br /><br />administration]] | class="infobox-data" |[[Intravenous]]<ref name="PI2022"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="111">[https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=d6bfbc45-2d34-439e-8aad-59ee2d53d4df "Lumizyme- alglucosidase alfa injection, powder, for solution"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="112">''DailyMed''. 22 February 2020. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="113">[https://web.archive.org/web/20210325075706/https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=d6bfbc45-2d34-439e-8aad-59ee2d53d4df Archived] from the original on 25 March 2021<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="114"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">14 August</span> 2020</span>.</span></cite></ref><ref name="FDA2006"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://www.fda.gov/bbs/topics/NEWS/2006/NEW01365.html "FDA Approves First Treatment for Pompe Disease"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060519213752/http://www.fda.gov/bbs/topics/NEWS/2006/NEW01365.html |date=2006-05-19 }}. </cite></ref> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em;" |[[Drug class]] | class="infobox-data" |[[Enzyme]]<ref name="EPAR2022"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/myozyme "Myozyme"]. </cite></ref> |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background:#ddd" |Legal status |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em;" |[[Regulation of therapeutic goods|Legal status]] | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * <small><abbr class="country-name" title="<nowiki&gt;Australia</nowiki&gt;">AU</abbr>:</small>&#x20;[[Standard for the Uniform Scheduling of Medicines and Poisons#Schedule 4|S4]] (Prescription only)&#x20; * <small><abbr class="country-name" title="<nowiki&gt;United States</nowiki&gt;">US</abbr>:</small>&#x20;[[Prescription drug|℞-only]]&#x20;<ref name="PI2022" /> </div> |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background:#ddd" |Identifiers |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="text-align: center; font-size: 95%;"> <div style="line-height: 1.6em; font-weight: bold; font-size: 100%; text-align: left;"><div>[[IUPAC nomenclature of chemistry|IUPAC name]]</div></div> * <div style="font-size: 97%;">Human glucosidase, prepro-α-[199-arginine,223-histidine] <ref name="USAN"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1" id="CITEREFAmerican_Medical_Association_(USAN)">American Medical Association ([[United States Adopted Name|USAN]]). </cite></ref></div> </div> |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background:#ddd" |Chemical and physical data |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em;" |[[Chemical formula|Formula]] | class="infobox-data" |<span title="Carbon">C</span><sub>4758</sub><span title="Hydrogen">H</span><sub>7262</sub><span title="Nitrogen">N</span><sub>1274</sub><span title="Oxygen">O</span><sub>1369</sub><span title="Sulfur">S</span><sub>35</sub><ref name="USAN" /> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em;" |[[Molar mass]] | class="infobox-data" |<span class="nowrap">105<span style="margin-left:.25em;">338</span></span>&nbsp;g·mol<sup>−1</sup><ref name="USAN" /> |- | colspan="2" class="infobox-below" |<templatestyles src="Nobold/styles.css" /><span class="nobold">&nbsp;<sup>[[ଫାଇଲ:X_mark.svg|ଲିଙ୍କ=|alt=&#9746;|8x8_ପିକସେଲ]]<span style="display:none">N</span>[[File:Yes_check.svg|ଲିଙ୍କ=|alt=check|7x7_ପିକସେଲ]]<span style="display:none">Y</span></sup>&nbsp;(what is this?)</span><templatestyles src="Nobold/styles.css" /><span class="nobold">&nbsp;&nbsp;<span class="reflink plainlinks nourlexpansion">[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ComparePages&rev1=477314655&page2=User%3AMr.+Ibrahem%2FAlglucosidase+alfa (verify)]</span></span> |} '''ଆଲଗ୍ଲୁକୋସିଡେଜ ଆଲଫା, ବିକ୍ରୟ ନାମ''' '''ମାୟୋଜାଇମ,''' ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ପମ୍ପେ ରୋଗ (ଗ୍ଲାଇକୋଜେନ୍ ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ରୋଗ ପ୍ରକାର ୨)ର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । <ref name="AHFS2022">{{Cite web|url=https://www.drugs.com/monograph/alglucosidase-alfa.html|title=Alglucosidase Alfa Monograph for Professionals|website=Drugs.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191104121624/https://www.drugs.com/monograph/alglucosidase-alfa.html|archive-date=4 November 2019|access-date=13 January 2022}}</ref> ଏହା ଏକ ଶିରାରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଦେଇ ଦିଆଯାଏ । <ref name="BNF81">{{Cite book|title=BNF 81: March-September 2021|url=https://archive.org/details/bnf81marchseptem0000unse|date=2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|isbn=978-0857114105|page=1117}}</ref> ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ଆଲର୍ଜି|ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା]], ଜ୍ୱର, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ଝାଳ, ଅଇ, ଥକାପଣ ଏବଂ ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ । <ref name="PI2022" /> ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ [[ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ|ଆନାଫାଇଲକ୍ସିସ୍]] ହୋଇପାରେ । <ref name="PI2022" /> ଏହା ଏକ ଏନଜାଇମ୍ ଯାହା ନିଖୋଜ ଆଲଫା-ଗ୍ଲୁକୋସିଡେଜକୁ ପୁନଃ‌ସ୍ଥାପନ କରିଥାଏ । <ref name="EPAR2022" /> ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ୟୁରୋପରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ '''ଆଲଗ୍ଲୁକୋସିଡେଜ ଆଲଫା''' ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା। <ref name="AHFS2022" /><ref name="EPAR2022" /> ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ £୩୬୦ ଅଟେ । <ref name="BNF81" /> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ୯୦୦ ଡଲାର ଅଟେ । <ref>{{Cite web|url=https://www.drugs.com/price-guide/lumizyme|title=Lumizyme Prices, Coupons & Patient Assistance Programs|website=Drugs.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127050110/https://www.drugs.com/price-guide/lumizyme|archive-date=27 January 2021|access-date=13 January 2022}}</ref> == ଆଧାର == <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] [[Category:Translated from MDWiki]] 5hb5dvfagu9j4un8au2tuwll1ljyhg7 0 82548 606603 553826 2026-09-23T21:58:47Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606603 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | | name = {{big|ଜାତିପ୍ରଥାର ବିନାଶ}} | title_orig = Annihilation of Caste | translator = | image = [[File:First edition of Annihilation of Caste.jpg|200px|alt="ଆହ୍ନିଲେସନ ଅଫ କାଷ୍ଟ"ର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣର ମଲାଟ]] | caption= "ଆହ୍ନିଲେସନ ଅଫ କାଷ୍ଟ"ର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣର ମଲାଟ | author = [[ବି. ଆର. ଆମ୍ବେଦକର]] | cover_artist = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] | series = | genre = | publisher = | release_date = ୧୯୩୬ | media_type = | isbn = 978-8189059637 | oclc = 498680197 | preceded_by = }} '''''ଜାତିପ୍ରଥାର ବିନାଶ''''' ({{lang-en|'''Annihilation of Caste'''|label=[[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]]}}) ୧୯୩୬ରେ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷାବିଦରୁ ରାଜନେତା ହୋଇଥିବା [[ବି. ଆର. ଆମ୍ବେଦକର|ବି. ଆର. ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କଦ୍ୱାରା]] ଲିଖିତ ଏବଂ ଦିଆଯାଇନଥିବା ଏକ ଭାଷଣ। ସେ [[ଲାହୋର|ଲାହୋରରେ]] ଏକ ଉଦାରବାଦୀ ହିନ୍ଦୁ ଜାତି-ସଂସ୍କାରକଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀର ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଏକ ବୈଠକ ପାଇଁ ''ଆନିହିଲେସନ୍ ଅଫ୍ କାଷ୍ଟ୍'' ଲେଖିଥିଲେ। ଭାଷଣର ସମ୍ଭାବିତ ବିବାଦୀୟତା ସମୀକ୍ଷା କରିବା ପରେ ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜକମାନେ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଥିଲେ। ତା'ପରେ ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନିଜେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏକ କ୍ଲାସିକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ପୁନଃ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରାଯାଉଛି। == ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ == ୧୯୩୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୨ରେ ଏକ ଚିଠିରେ ଲାହୋରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜାତି ବିରୋଧୀ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କାରବାଦୀ ସଙ୍ଗଠନ "''ଜାତ-ପାତ ତୋଡ଼କ ମଣ୍ଡଳ''"ର (ଜାତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭଙ୍ଗନ ମଣ୍ଡଳ, {{lang-mr|जात-पात तोड़क मण्डळ}}) ସଚିବ ୧୯୩୬ରେ ସେମାନଙ୍କର ବାର୍ଷିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ [[ଭାରତର ଜାତିପ୍ରଥା]] ଉପରେ ଭାଷଣ ଦେବା ପାଇଁ ବି ଆର ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ।<ref name="Annihilating"/> ଆମ୍ବେଦକର ଏହି ଭାଷଣକୁ "ଆନିହିଲେସନ୍ ଅଫ୍ କାଷ୍ଟ୍" ଶୀର୍ଷକରେ ଏକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଭାବରେ ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ମୁଦ୍ରଣ ଏବଂ ବଣ୍ଟନ ପାଇଁ ଲାହୋରର ଆୟୋଜକମାନଙ୍କୁ ଆଗୁଆ ପଠାଇଥିଲେ।<ref name="aoc2">{{cite web|url=http://caravanmagazine.in/reportage/doctor-and-saint|title=The Doctor and the Saint|last=Arundhati Roy|work=caravanmagazine.in|access-date=6 April 2014|archive-date=10 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140410200719/http://www.caravanmagazine.in/reportage/doctor-and-saint|url-status=dead}}</ref> ଆୟୋଜକମାନେ କିଛି ବିଷୟବସ୍ତୁ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ଆପତ୍ତିଜନକ ମନେକରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଭାଷଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ଭାଷା ଏବଂ ପ୍ରବାଦରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଧର୍ମାନ୍ତରୀକରଣରୁ ଦୂରେଇ ଯିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ଉତ୍ତେଜକ ମନେକରିଥିଲେ। ଭାଷଣଟି ବ୍ରାହ୍ମଣବାଦୀ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଥିବା ଆଶଙ୍କା କରି ଅଧିକ ବିବାଦୀୟ ବିଷୟବସ୍ତୁର ବୃହତ ବିଭାଗକୁ ବିଲୋପ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।<ref name="Annihilating"/> ସେମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ "ଅସହ୍ୟ" ମନେହେଉଥିବା ଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କୁ ଲେଖିଥିଲେ।<ref name="Annihilating">{{cite news|url=http://www.frontline.in/static/html/fl2815/stories/20110729281509500.htm|title=Annihilating caste|date=16 July 2011|work=Frontline|access-date=22 March 2014}}</ref> ଆମ୍ବେଦକର ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ସେ ତାଙ୍କ ଲେଖାର "କମା [ସୁଦ୍ଧା] ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବେ ନାହିଁ"। ବହୁ ବିଚାର ବିମର୍ଶ ପରେ ଆୟୋଜକ କମିଟି ସେମାନଙ୍କର ବାର୍ଷିକ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବାତିଲ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଭୟ ଥିଲା ଯେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ପରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କଲେ ସଭାସ୍ଥଳରେ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ହିନ୍ଦୁମାନେ ହିଂସା କରିପାରନ୍ତି।<ref name="Annihilating"/> ଜାତ-ପାତ ତୋଡ଼କ ମଣ୍ଡଳ ନିଜ କଥା ରଖିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିବାରୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆମ୍ବେଦକର ନିଜ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ୧୯୩୬ ମଇ ୧୫ରେ ଏକ ପୁସ୍ତକ ଭାବରେ ଭାଷଣର ୧୫୦୦ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।<ref name="Wankhede2009">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1QT2oec2u3oC&pg=PA6|title=Geographical Thought of Doctor B.R. Ambedkar|author=Deepak Mahadeo Rao Wankhede|publisher=Gautam Book Center|year=2009|isbn=978-81-87733-88-1|pages=6–}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?289691|title=We Need Ambedkar--Now, Urgently...|work=Outlook|publisher=The Outlook Group|access-date=5 April 2014|archive-date=5 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140405061134/http://www.outlookindia.com/article.aspx?289691|url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ବି. ଆର. ଆମ୍ବେଦକର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଅଣ-କାଳ୍ପନିକ ପୁସ୍ତକ]] 4liu4i4au685u0oi7j84682fiiwoavr 0 83373 606838 583340 2026-09-24T04:10:30Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606838 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ram Krushna Patnaik}} {{Infobox Indian politician | image = {{#property:P18}} | name = ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ | caption = | birth_date = {{Birth date |df=y|1940|08|28}} | birth_place = | residence = | death_date = {{Death date and age |df=y|2021|12|24|1940|08|28}} | office = ବିଧାୟକ: [[୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୯ମ]], [[୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୧୦ମ]], [[୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୧୧ଶ]], [[୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] | constituency = [[କୋଦଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କୋଦଳା]] | salary = | term_start = ୧୯୮୫ | term_end = ୨୦୦୪ | predecessor = | successor = | office1 = ବିଧାୟକ: [[୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] | constituency1 = କୋଦଳା | salary1 = | term_start1 = ୧୯୭୭ | term_end1 = ୧୯୮୦ | predecessor1 = | successor1 = | office2 = ବିଧାୟକ: [[୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] | constituency2 = କୋଦଳା | salary2 = | term_start2 = ୧୯୭୧ | term_end2 = ୧୯୭୩ | predecessor2 = | successor2 = | party = [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] | otherparty = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]], [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]], ଜନତା ଦଳ, ଜନତା ପାର୍ଟି, ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ | religion = | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = ଭାରତୀୟ | occupation = ରାଜନୀତିଜ୍ଞ | parents = ଲକ୍ଷ୍ମୀଶରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ (ବାପା) | spouse = କୁମୁଦିନୀ ପଟ୍ଟନାୟକ | children = | relations = | website = | footnotes = | date = | year = | source = }} '''ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ''' (୨୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୦ - ୨୪ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୧) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଛଅ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧, ୧୯୭୭, ୧୯୮୫, ୧୯୯୦, ୧୯୯୫ ଓ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ[[କୋଦଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କୋଦଳା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ]]ରୁ ଯଥାକ୍ରମେ [[୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୫ମ]], [[୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୭ମ]], [[୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୯ମ]], [[୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୧୦ମ]], [[୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|୧୧ଶ]] ଓ [[୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । == ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା == ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୯୪୦ ମସିହାର ଅଗଷ୍ଟ ୨୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ କୁମୁଦିନୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ।<ref name=" Ram Krushna Patnaik">{{cite web|url=https://odishaassembly.nic.in/memberprofile.aspx?img=70|title=Shri Ram Krushna Patnaik|website=odishaassembly.nic.in|publisher=Odisha Assembly|accessdate=13 October 2022}}</ref> == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଥମେ ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସରେ ଓ ପରେ ଜନତା ପାର୍ଟି, ଜନତା ଦଳ ଓ [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]]<nowiki/>ର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସେ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]]<nowiki/>ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=Ramkrushna Patnaik joins BJP {{!}} Sambad English |url=https://sambadenglish.com/ramkrushna-patnaik-joins-bjp/ |accessdate=13 October 2022 |work=Odisha Sun Times |publisher=sambadenglish.com |date=19 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221013182919/https://sambadenglish.com/ramkrushna-patnaik-joins-bjp/ |archivedate=13 October 2022 |location=Bhubaneswar |language=English |url-status=live }}</ref> ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ କଂଗ୍ରସରୁ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.dnaindia.com/india/report-former-odisha-minister-ramkrushna-patnaik-and-wife-quit-congress-1964464|title=Former Odisha minister Ramkrushna Patnaik and wife quit Congress|work=[[DNA India]]|access-date=2021-12-24|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/inside-the-kalinga-cabal/222903|title=Inside The Kalinga Cabal|work=[[Outlook (Indian magazine)]]|access-date=2021-12-24|language=en|url-status=dead|archive-date=2022-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20221013183327/https://www.outlookindia.com/magazine/story/inside-the-kalinga-cabal/222903}}</ref> ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଛଅ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name=" Ram Krushna Patnaik"/> === ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ === {| class="wikitable sortable" !ଆରମ୍ଭ !ଶେଷ !ପଦବୀ !ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ !ଦଳ |- |୧୯୭୧ |୧୯୭୨ |ସଭ୍ୟ, [[୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |[[କୋଦଳା (ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ସଭା)|କୋଦଳା]] |[[ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ]] |- |୧୯୭୭ |୧୯୮୦ |ସଭ୍ୟ, [[୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |କୋଦଳା |[[ଜନତା ପାର୍ଟି]] |- |୧୯୮୫ |୧୯୯୦ |ସଭ୍ୟ, [[୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |କୋଦଳା |[[ଜନତା ଦଳ]] |- |୧୯୯୦ |୧୯୯୫ |ସଭ୍ୟ, [[୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |କୋଦଳା |ଜନତା ଦଳ |- |୧୯୯୫ |୨୦୦୦ |ସଭ୍ୟ, [[୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |କୋଦଳା |ଜନତା ଦଳ |- |୨୦୦୦ |୨୦୦୪ |ସଭ୍ୟ, [[୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] |କୋଦଳା |[[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ]] |} == ମୃତ୍ୟୁ == ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ୨୦୨୧ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ୨୪ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2021/dec/24/veteran-odisha-minister-ram-krushna-patnaik-passes-away-at-81-2399244.amp|title=Veteran Odisha minister Ram Krushna Patnaik passes away at 81|work=The New Indian Express|access-date=2021-12-24|url-status=dead|archive-date=2021-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224080442/https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2021/dec/24/veteran-odisha-minister-ram-krushna-patnaik-passes-away-at-81-2399244.amp}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/former-odisha-finance-minister-ramakrushna-pattnaik-dies-at-81/article38026951.ece|title=Former Odisha Finance Minister Ramakrushna Pattnaik dies at 81|last=PTI|date=2021-12-24|work=The Hindu|access-date=2021-12-24|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୧ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ରାଜନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା]] fmjpooxgz6hqzvyycju5q6f8qvnpvs6 0 84416 606745 599908 2026-09-24T01:25:40Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606745 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ପ୍ରେମ ଚୌଧୁରୀ | image = | imagesize = | caption = | birth_date = ୧୯୪୪<ref>[http://www.indiankanoon.org/doc/169233307/ Central Administrative Tribunal – Delhi]</ref> | birth_place = [[ଭାରତ]] | nationality = ଭାରତୀୟ | religion = | occupation = ଏକାଡେମିକ୍, କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, କଳାକାର | period = | notableworks = | awards = | signature = }} '''ପ୍ରେମ ଚୌଧୁରୀ''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାମାଜିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ, ଐତିହାସିକ,<ref>Different Types of History Part 4 of History of science, philosophy and culture in Indian civilization. Ray, Bharati. Pearson Education India, 2009. {{ISBN|8131718182}},</ref> ଏବଂ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଭାରତୀୟ ପରିଷଦର ଐତିହାସିକ ଅନୁସନ୍ଧାନର ବରିଷ୍ଠ ଏକାଡେମିକ ସହଯୋଗୀ ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |url=http://www.sagepub.com/authorDetails.nav?contribId=645165 |title=Sage Publishing: Prem Chowdhry Affiliations |access-date=2023-02-03 |archive-date=2013-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106084047/http://www.sagepub.com/authorDetails.nav?contribId=645165 |url-status=dead }}</ref> ସେ ଜଣେ ନାରୀବାଦୀ <ref name="prem">{{cite book|title=The Emergence of Feminism in India, 1850–1920|last=Anagol|first=Padma|author-link = Padma Anagol |publisher=Ashgate Publishing Company|year=2005|isbn=9780754634119}}</ref> ଏବଂ ବିବାହକୁ ମନା କରୁଥିବା ଦମ୍ପତିଙ୍କ ପ୍ରତି ହିଂସାକୁ ସମାଲୋଚନା କରନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?266072 |title=‘Khaps Have To Reform’, Sheela Reddy, Outlook India, July 2010 |access-date=2023-02-03 |archive-date=2013-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105231018/http://www.outlookindia.com/article.aspx?266072 |url-status=dead}}</ref> ସେ ଲିଙ୍ଗ ଅଧ୍ୟୟନ, ରାଜନୈତିକ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପ୍ରାଧିକରଣ ଏବଂ ଭାରତରେ ହରିୟାଣା ରାଜ୍ୟର ସାମାଜିକ ଇତିହାସର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିଦ୍ୱାନ ଅଟନ୍ତି ।<ref name="Geetha 2012">{{cite news |last1=Geetha |first1=V. |title=Power, violence and Dalit women |url=https://www.thehindu.com/books/power-violence-and-dalit-women/article3515761.ece |access-date=10 July 2021 |work=[[The Hindu]] |date=June 11, 2012 |quote=her study would have been richer had she placed it in the context of feminist scholarship — one thinks of Prem Chowdhry's fantastic work on changing gender relations in Haryana, for instance, and how she works with notions of caste, gender, labour and economic change.}}</ref><ref>[http://global.oup.com/academic/product/political-economy-of-production-and-reproduction-9780198067702;jsessionid=76B4088195F4A55D75A4C5E8FB25BE5A?cc=gb&lang=en& Oxford University Press]</ref> ଡକ୍ଟର ପ୍ରେମ ଚୌଧୁରୀ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଭାରତୀୟ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ତଥା ହରିୟାଣାର ରାଜନୈତିକ ଅର୍ଥନୀତି ତଥା ସାମାଜିକ ଇତିହାସ ଉପରେ ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ସ୍ବୟଂ ଶିକ୍ଷିତ କଳାକାର ଏବଂ ତାଙ୍କ କଳା କାରନାମା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି ==ବୃତ୍ତି== ଚୌଧୁରୀ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରର ଜଣେ ଜୀବନ ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।<ref>India Court of Women on Dowry and Related Forms of Violence against Women, 2009 [http://christuniversity.in/uploadimages/WomensCourt.pdf]</ref><ref>{{cite web |url=http://www.cwds.org/aboutus.htm |title=Centre for Women's Development Studies |access-date=2013-06-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130826070111/http://cwds.org/aboutus.htm |archive-date=26 August 2013 |df=dmy-all }}[http://www.cwds.org/LifeMembers.pdf CWDS About Us] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105214021/http://www.cwds.org/LifeMembers.pdf |date=5 November 2013 }}</ref> ସେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର "ଇଣ୍ଡିଆନ୍ କାଉନସିଲ୍ ଅଫ୍ ସୋସିଆଲ୍ ସାଇନ୍ସ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସପୋଟେଡ ସେଣ୍ଟର ଫର କଣ୍ଟେମ୍ପୋରାରୀ ଷ୍ଟଡିଜ୍" ଓ "ନେହେରୁ ମେମୋରିଆଲ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଏବଂ ଲାଇବ୍ରେରୀର ଏକ ଉନ୍ନତ ଅଧ୍ୟୟନ ୟୁନିଟ୍"ରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref>Law and Social Science Research Network, Nehru Memorial Museum & Library 2008 [http://lassnet.blogspot.co.uk/2008/09/prem-chowdhry-brief-biographical-note.html]</ref> ଚୌଧୁରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପୂର୍ବ ଛାତ୍ରୀ ଏବଂ <ref>[http://www.jnu.ac.in/aaj/AlumniMember.asp?searchStr=P JNU Alumni Association] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130303044856/http://www.jnu.ac.in/AAJ/AlumniMember.asp?searchStr=P |date=3 March 2013 }}</ref> ଏବଂ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁଦାନ ଆୟୋଗର ସହକର୍ମୀ ଅଟନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଜାତିର ବିବାହ/ଜାତି ବାହାରେ ବିବାହ ସହ ଜଡ଼ିତ ହିଂସା,<ref name="Chowdhry 2019">{{cite news |last1=Chowdhry |first1=Prem |title=Violence around inter-caste marriages |url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/comment/violence-around-inter-caste-marriages-803140 |access-date=10 July 2021 |work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] |date=July 19, 2019}}</ref> ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ବାଳିକାମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ସହିତ ସେ ''ଦି ଟ୍ରିବ୍ୟୁନ୍'' ପାଇଁ ମନ୍ତବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଛନ୍ତି ।<ref name="Chowdhry 2020">{{cite news |last1=Chowdhry |first1=Prem |title=Invest in education for girls to reduce poverty |url=https://www.tribuneindia.com/news/comment/invest-in-education-for-girls-to-reduce-poverty-39014 |access-date=10 July 2021 |work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] |date=February 11, 2020}}</ref> ସେ ନ୍ୟୁଜ୍ ମିଡିଆ ଯଥା: ଭାରତରେ ଏକ କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ପାଇବା ବିରୁଦ୍ଧରେ କୁସଂସ୍କାରର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ''ଦି ଗାର୍ଡିଆନ''କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି;<ref name="Ramesh 2007">{{cite news |last1=Ramesh |first1=Randeep |title=Foetuses aborted and dumped secretly as India shuns baby girls |url=https://www.theguardian.com/world/2007/jul/28/india.randeepramesh |access-date=10 July 2021 |work=[[The Guardian]] |date=July 28, 2007}}</ref><ref name="Burke 2010">{{cite news |last1=Burke |first1=Jason |title=Triple murder in India highlights increase in 'honour killings' |url=https://www.theguardian.com/world/2010/jun/25/triple-murder-india-honour-killings |access-date=10 July 2021 |work=The Guardian |date=June 25, 2010}}</ref> ''ଆସୋସିଏଟେଡ଼ ପ୍ରେସ'',<ref name="George 2010">{{cite news |last1=George |first1=Nirmala |title=Divorce or die -- old rules clash with new India |url=https://archive.boston.com/news/world/asia/articles/2010/07/12/divorce_or_die____old_rules_clash_with_new_india/?page=2 |access-date=10 July 2021 |work=Boston.com |agency=[[Associated Press]] |date=July 12, 2010}}</ref> ''ଟାଇମ୍ସ'',<ref name="Singh 2010">{{cite magazine |last1=Singh |first1=Madhur |title=Why Are Hindu Honor Killings Rising in India? |url=https://content.time.com/time/world/article/0,8599,1991195,00.html |access-date=10 July 2021 |magazine=[[Time (magazine)|TIME]] |date=May 25, 2010 |archive-date=10 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710171230/https://content.time.com/time/world/article/0,8599,1991195,00.html |url-status=dead }}</ref> ଏବଂ "ଅନର କିଲିଙ୍ଗ" ବିଷୟରେ ''ରୀଉଟର୍ସ''କୁ<ref name="Denyer 2008">{{cite news |last1=Denyer |first1=Simon |title=Indian village proud after double "honor killing" |url=https://www.reuters.com/article/us-india-honourkilling-idUSDEL29449420080516 |access-date=10 July 2021 |work=[[Reuters]] |date=May 15, 2008}}</ref> ; ହରିୟାଣା ସାମାଜିକ ଗଠନ ଉପରେ ଷ୍ଟେଟ୍ସମ୍ୟାନକୁ;<ref name="Gursoy 2020">{{cite news |last1=Gursoy |first1=Rabia |last2=Jalali |first2=Falah |title=Black and white selfies on social media bring awareness to violence against women |url=https://www.sbstatesman.com/2020/08/24/black-and-white-selfies-on-social-media-bring-awareness-to-violence-against-women/ |access-date=10 July 2021 |work=[[The Statesman (India)|The Statesman]] |date=August 24, 2020}}</ref> ହରିୟାଣାର ସାମାଜିକ ଗଠନ ଉପରେ NPR ଏବଂ ଏହା କିପରି ଦଳିତ ମହିଳାଙ୍କ ବଳାତ୍କାର ସହିତ ଜଡ଼ିତ;<ref name="McCarthy 2013">{{cite news |last1=McCarthy |first1=Julie |title=Outside The Big City, A Harrowing Sexual Assault In Rural India |url=https://www.npr.org/2013/02/08/171372687/outside-the-big-city-a-harrowing-sexual-assault-in-rural-india |access-date=10 July 2021 |work=[[NPR]] |date=February 8, 2013}}</ref> ଭାରତୀୟ ସିନେମାର ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସକୁ;<ref name="Rathi 2017">{{cite news |last1=Rathi |first1=Nandini |title=1930s imperial propaganda: How star-studded western films justified British colonialism |url=https://indianexpress.com/article/research/1930s-imperial-propaganda-how-star-studded-western-films-justified-british-colonialism-4783908/ |access-date=10 July 2021 |work=[[The Indian Express]] |date=August 11, 2017}}</ref> ଏବଂ ଭାରତରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଅଧିକାର ବିଷୟରେ ''ରୀଉଟର୍ସ''କୁ<ref>{{cite news |title=As property prices rise, more Indian women claim inheritance |url=https://www.livemint.com/news/india/as-property-prices-rise-more-indian-women-claim-inheritance-1552462132830.html |access-date=10 July 2021 |work=Mint |agency=[[Reuters]] |date=March 13, 2019}}</ref> ବିଶେଷ ମନ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । ==କଳା ବୃତ୍ତି== ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ଏକ କଳା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ତ୍ରିବେଣୀ କଳା ସଙ୍ଗମରେ ବିତାଇଥିବା ଏକ ବର୍ଷ ବ୍ୟତୀତ ଚୌଧୁରୀ ଜଣେ ସ୍ୱ-ଶିକ୍ଷିତ କଳାକାର<ref>{{cite AV media | last = Chowdhry | first = Prem (artist) | year = 2008 | title =Scarlet Woman | medium = Painting: oil on canvas, for use on front cover of academic journal ''[[Signs (journal)|Signs]]'', autumn 2010 | url = http://signsjournal.org/prem-chowdhry-scarlet-woman-2008/ | access-date = 21 February 2015 | publisher = [[University of Chicago Press|Chicago Journals]] }}</ref><ref>{{Cite journal | last = Chowdhry | first = Prem | title = Illustration | journal = [[Signs (journal)|Signs: Journal of Women in Culture and Society]] | volume = 36 | issue = 1 | pages = Front cover| doi = 10.1086/651184 | date = Autumn 2010 | jstor = 10.1086/651184 }}</ref> ଯାହାଙ୍କର ଚିତ୍ର ନ୍ୟାସନାଲ ଗ୍ୟାଲେରୀ, ଭାରତ ଏବଂ ଲଲିତ କଳା ଏକାଡେମୀ, [[ଭାରତ]]ର ନ୍ୟାସନାଲ ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ଫାଇନ ଆର୍ଟଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତର ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥାଏ ।<ref>{{cite news|last1=Salwat|first1=Ali|title=The Art of Dialogue|url=https://newslinemagazine.com/magazine/the-art-of-dialogue-2/|work=[[Newsline (magazine)|Newsline Magazine]]|date=1 February 2008|access-date=3 February 2023|archive-date=3 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203173018/https://newslinemagazine.com/magazine/the-art-of-dialogue-2/|url-status=dead}} Retrieved 21 February 2015.</ref><ref name="Jayetilleke 2004">{{cite news |last1=Jayetilleke |first1=Rohan |title=Prem Chowdry explores life |url=http://archives.dailynews.lk/2004/06/02/artscop06.html |access-date=10 July 2021 |work=Daily News |date=June 2, 2004}}</ref> ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଅରୁଣ ଚୋପ୍ରା ଭିଜୁଆଲ୍ ଆର୍ଟ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାପନରେ ଅଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଖ୍ୟାତି ଆଣିଥିଲା ​​ତାହା ହେଲା ଆର୍ଟ ଫିଲ୍ମ ''ଆଶ୍ରୟ'' (ଅର୍ଥାତ୍ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ) ଯାହା ସେ ବର୍ଷେ ପୂର୍ବରୁ ତିଆରି କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ଆମୋଲ ପାଲେକର ଏବଂ କଳାକାର ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ କମ ଜଣାଶୁଣା ଅଭିନେତା ଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଚୋପ୍ରାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ​​। ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ସେ ହରିୟାଣାର ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ତଥା ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦ<ref>[https://dsal.uchicago.edu/books/socialscientist/text.html?objectid=HN681.S597_244-46_114.gif] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150427143215/http://dsal.uchicago.edu/books/socialscientist/text.html?objectid=HN681.S597_244-46_114.gif |date=2015-04-27 }} Social Scientist. v 21, no. 244-46 (Sept–Nov 1993) p. 112</ref> ହରଦ୍ୱାରୀ ଲାଲଙ୍କ ଝିଅ ଅଟନ୍ତି ।<ref>[http://www.tribuneindia.com/2011/20110327/spectrum/book6.htm Reformist revisited], Humra Quraishi, The Tribune India. 27 March 2011</ref> ==କାର୍ଯ୍ୟ== ===ପୁସ୍ତକ=== * {{cite book | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ଦି ଭ୍ୟାଲିଡ଼ ଓମ୍ୟାନ: ଗ୍ରାମୀଣ ହରିୟାଣାରେ ଲିଙ୍ଗ ସମୀକରଣ ସ୍ଥାନାନ୍ତର । | url = https://archive.org/details/veiledwomenshift0000chow | publisher = ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭରସିଟି ପ୍ରେସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ । | year = 1994 | isbn = 978-0195670387 }} * {{cite book | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = କଲୋନିଆଲ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଣ୍ଡ ଦି ମେକିଙ୍ଗ ଅଫ ଏମ୍ପାୟାର ସିନେମା: ପ୍ରତିଛବି, ଆଦର୍ଶ ଏବଂ ପରିଚୟ । | publisher = ମଞ୍ଚେଷ୍ଟର ୟୁନିଭରସିଟି ପ୍ରେସ୍ । | year = 2000 | pages = 294 | isbn = 978-0719057922 }} * {{cite book | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = କଣ୍ଟେଣ୍ଟିଅସ ମ୍ୟାରେଜ, ଏଲୋପିଙ୍ଗ କପୁଲ : ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଲିଙ୍ଗ, ଜାତି ଏବଂ ପିତୃପୁରୁଷ । | url = https://archive.org/details/contentiousmarri0000chow | publisher = ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭରସିଟି ପ୍ରେସ୍ । | date = Jul 2009 | pages = 360 | isbn = 978-0198063612 }} * {{cite book | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ଜେଣ୍ଡର ଡିସ୍କ୍ରିମିନେସନ ଇନ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଓନରସିପ | publisher = ସାଗେ ପ୍ରକାଶନ | year = 2010 | pages = 314 | isbn = 978-8178299426 }} * {{cite book | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ପଲିଟିକାଲ ଏକୋନୋମି ଅଫ ପ୍ରଡକ୍ସନ ଆଣ୍ଡ ରି-ପ୍ରଡକ୍ସନ | url = https://archive.org/details/politicaleconomy0000chow | publisher = ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭରସିଟି ପ୍ରେସ୍ | year = 2011 | pages = 464 | isbn = 9780198067702 }} * {{cite book | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ଅଣ୍ଡରଷ୍ଟାଣ୍ଡିଙ୍ଗ ପଲିଟିକ୍ସ ଆଣ୍ଡ ସୋସାଇଟି - ହରଦ୍ୱାରି ଲାଲ | publisher = ମାନକ ପ୍ରକାଶନ | year = 2011 | pages = 423 | isbn = 978-8178312279 }} ===ପେପର=== * {{cite journal | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ମନୋଭାବର ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିମାଣ : ଉପନିବେଶ ସମୟରେ ହରିୟାଣାର ମହିଳାମାନେ | journal = ଇକୋନୋମିକ ଆଣ୍ଡ ପଲିଟିକାଲ ଉଇକଲି | volume = 22 | issue = 48 | pages = 2060–2066 | date = 28 November 1987 | jstor = 4377793 }} * {{cite journal | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ସତୀ ମଡେଲ ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ : ଲୋକନୃତ୍ୟରେ ଏକ ସାମାଜିକ ବାସ୍ତବତାର ଧାରଣା | journal = ଏସିଆନ ଫୋକ ଷ୍ଟଡିଜ | volume = 49 | issue = 2 | pages = 259–274 | doi = 10.2307/1178036 | date = 1990 | jstor = 1178036 }} * {{cite journal | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ଉଚ୍ଚ ଅଂଶଗ୍ରହଣ, ନିମ୍ନ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ : ମହିଳା ଏବଂ ହରିୟାଣାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ କାମ କରୁଥିବା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ | journal = ଇକୋନୋମିକ ଆଣ୍ଡ ପଲିଟିକାଲ ୱିକ୍ଲି | volume = 28 | issue = 52 | pages = A–135–A–137 and A–140–A–148 | date = 25 December 1993 | jstor = 4400591 }} * {{cite journal | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ସମ୍ମିଳନୀ, ଆଇନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ : ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ମୂଳ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଅଧିକାର | journal = ଇ-ଣ୍ଡୋ ବ୍ରିଟିଶ ରିଭ୍ୟୁ | volume = 21 | issue = 1 | pages = 59–72 | oclc = 193906854 | date = 1996 }} * {{cite journal | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତାର ବିଷୟବସ୍ତୁ : ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ପଞ୍ଜାବରେ ଧର୍ମ, ଜାତି ଏବଂ ପରିଚୟ | journal = ସୋସିଆଲ ସାଇଣ୍ଟିଷ୍ଟ | volume = 24 | issue = 4/6 | pages = 130–163 | date = April–June 1996 | doi =10.2307/3517794 | jstor = 3517794 }} * {{cite journal | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ବିବାହ, ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ମହିଳା 'ଅସନ୍ତୋଷ' : ଏକ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମକୁ ବୁଝିବା | journal = ଇକୋନୋମିକ ଆଣ୍ଡ ପଲିଟିକାଲ ୱିକ୍ଲି | volume = 31 | issue = 34 | pages = 2307–2321 | date = 24 August 1996 | jstor = 4404549 }} * {{cite journal | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂକେତକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା : ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ହିଂସା | journal = ଇକୋନୋମିକ ଆଣ୍ଡ ପଲିଟିକାଲ ୱିକ୍ଲି | volume = 32 | issue = 19 | pages = 1019–1028 | date = 10 May 1997 | jstor = 4405393 }} * {{cite journal | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ପ୍ରଚାର ଏବଂ ବିରୋଧ: ଏକ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମୁସଲମାନ ବିପଦର ପୁରାଣ (ଡ୍ରମ୍, ୧୯୩୮) | journal = ଷ୍ଟଡିଜ ଇନ ହିଷ୍ଟ୍ରି | volume = 16 | issue = 1 | pages = 109–130 | doi = 10.1177/025764300001600105 | date = February 2000 | s2cid = 159486594 }} * {{cite journal | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ଲୋଭୀ ମହିଳା, ପୁରୁଷ ପ୍ରେମୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ମହିଳା ଇଚ୍ଛାର ବସ୍ତୁ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି | journal = ଇଣ୍ଡିଆନ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ଅଫ ଜେଣ୍ଡର ଷ୍ଟଡିଜ | volume = 8 | issue = 1 | pages = 23–50 | doi = 10.1177/097152150100800102 | date = January–July 2001 | s2cid = 143881077 }} * {{cite journal | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ହରିୟାଣାରେ ପୁରୁଷତ୍ୱର ସଙ୍କଟ : ଅବିବାହିତ, ବେକାର ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ | journal = ଇକୋନୋମିକ ଆଣ୍ଡ ପଲିଟିକାଲ ୱିକ୍ଲି | volume = 40 | issue = 49 | pages = 5189–5198 | date = 3 December 2005 | jstor = 4417491 }} * {{cite journal | last = ଚୌଧୁରୀ | first = ପ୍ରେମ | title = ସେନାର ମହିଳାମାନେ | journal = ଇକୋନୋମିକ ଆଣ୍ଡ ପଲିଟିକାଲ ୱିକ୍ଲି | volume = 45 | issue = 31 | date = 31 July 2010 | url = http://www.epw.in/commentary/women-army.html }} ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] mf3xgod651k0ku207pqa8cennvn12p6 0 84464 606792 606502 2026-09-24T02:49:22Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606792 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Bhuvan Bam}} {{Infobox YouTube personality | name = ଭୁବନ ବାମ୍ | image = Bhuvan Bam at the launch of MTV Unplugged Season 8 (cropped).jpg | caption = ୨୦୧୯ରେ ଭୁବନ | birth_name = ଭୁବନ ଅବନୀନ୍ଦ୍ର ଶଙ୍କର ବାମ୍ | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1994|1|22}} | birth_place = [[ବଡ଼ୋଦରା]], [[ଗୁଜରାଟ]], [[ଭାରତ]] | nationality = | occupation = {{hlist|ୟୁଟ୍ୟୁବର୍|ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା|ଗାୟକ|ଗୀତିକାର|ଉଦ୍ୟୋଗପତି}} | height = | education = ଭଗତ ସିଂହ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, [[ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] (ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକ) | years active = ୨୦୧୫–ଏବେଯାଏଁ | channels = {{bulleted list | {{url|https://www.youtube.com/channel/UCqwUrj10mAEsqezcItqvwEw|ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ}}|{{url|https://youtube.com/user/bhuvanbam2006|ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ ପ୍ରଡକ୍ସନ}}}} | genre = ହାସ୍ୟ ଅଭିନୟ | subscribers = ୨.୬୭୮ କୋଟି (ମିଳିତ) <!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW --> | views = ୬୪୫ କୋଟି (ମିଳିତ) <!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW --> | associated_acts = | stats_update = ୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୩ | silver_button = yes | silver_year = ୨୦୧୭ | gold_button = yes | gold_year = ୨୦୧୮ | diamond_button = yes | diamond_year = ୨୦୧୮ }} '''ଭୁବନ ବାମ୍''' (ଉଚ୍ଚାରଣ: Bʱʊʋən baːm; ଜନ୍ମ ନାମ:'''ଭୁବନ ଅବନୀନ୍ଦ୍ର ଶଙ୍କର ବାମ୍'''; ୨୨ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୯୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା, ଲେଖକ, ଗାୟକ, ଗୀତିକାର ଏବଂ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍‌ର୍ । ସେ [[ୟୁ ଟ୍ୟୁବ|ୟୁଟ୍ୟୁବରେ]] ''ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ'' ନାମକ କମେଡ଼ି ଚ୍ୟାନେଲ୍ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା == ଭୁବନ ୧୯୯୪ ମସିହାର ଜାନୁୟାରୀ ୨୨ ତାରିଖରେ [[ଗୁଜରାଟ|ଗୁଜରାଟର]] [[ବଡ଼ୋଦରା|ବଡ଼ୋଦରାଠାରେ]]<ref name="birthcity">{{Citation|last=BBC News Hindi|title=Bhuvan Bam अपने YouTube चैनल BB Ki Vines से कितना पैसा कमाते हैं? (BBC Hindi)|date=28 June 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=jnzrQ_DfPas&app=desktop|access-date=29 June 2019}}</ref> ଏକ ମରାଠୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଅବନୀନ୍ଦ୍ର ବାମ୍ ଏବଂ ମାଆଙ୍କ ନାମ ପଦ୍ମା ବାମ୍ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର [[ଦିଲ୍ଲୀ]]<nowiki/>ରେ ବାସ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ଗ୍ରୀନ୍ ଫିଲ୍ଡସ୍ ସ୍କୁଲରେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନରେ ଥିବା ସହିଦ ଭଗତ ସିଂହ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/youtube-star-bhuvan-bam-students-need-to-know-that-there-is-a-life-beyondmarks/story-tG3LVzv5Y4UQmZGYCRITpI.html|title=Youtube star Bhuvan Bam: Students need to know that there is a life #BeyondMarks|date=24 May 2017|work=Hindustan Times|access-date=4 August 2017}}</ref> ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ୨୦୨୧ ମସିହାରେ [[୨୦୧୯ ନୂତନ କରୋନା ଭୂତାଣୁ|କରୋନା ଭୂତାଣୁ]] ସଂକ୍ରମଣରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/bhuvan-bam-loses-parents-to-covid-19-will-have-to-learn-to-live-again-don-t-want-to-101623506166853.html|title=Bhuvan Bam loses parents to Covid-19: 'Will have to learn to live again. Don't want to'|date=12 June 2021|website=Hindustan Times|language=en|access-date=12 June 2021}}</ref> == ପେଷା == [[କାଶ୍ମୀର]] ବନ୍ୟାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଜଣେ ଯୁବକର ମାଆକୁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରୁଥିବା ଏକ ସମ୍ବାଦିକର ଅଭିନୟ କରି ଭୁବନ ତାଙ୍କର ଏକ ଭିଡିଓ [[ଫେସବୁକ]]<nowiki/>ରେ ଅପଲୋଡ଼ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ କିଛି ଭିଡିଓ ପାକିସ୍ତାନରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବାପରେ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ସେ ୟୁ-ଟ୍ୟୁବ୍‌ରେ ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ ନାମରେ ସେ ତାଙ୍କର ଚ୍ୟାନେଲ ଖୋଲିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/slideshows/people/meet-indias-top-10-youtube-superstars/meet-indias-youtube-superstars/slideshow/52173565.cms|title=Meet India's top 10 YouTube superstars|last=Goyal|first=Malini|date=8 May 2016|work=The Times of India|access-date=21 July 2017|publisher=Bennet, Coleman, & Co.}}</ref> === ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ === ଭୁବନ ତାଙ୍କ ୟୁ-ଟ୍ୟୁବ୍ ଚ୍ୟାନେଲର ନାମ ବିବି କି ଭାଇନ୍ସ ଏକ ଆମେରକୀୟ ଭିଡିଓ ଆପ୍‌ରୁ ଅନୁପ୍ରେରିତ ହୋଇ ରଖିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନିଜେ ଅନେକ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ଏହି ଚରିତ୍ର ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ''ନିଜେ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଜଣ ସାଙ୍ଗ (ସମୀର ଓ ବଞ୍ଛୋଡ଼ ଦାସ), ତାଙ୍କ ମାଆ, ବାପା, ମାମୁଁ (ଟିଟୁ), ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ (ବବ୍‌ଲି ସାର୍), ମିଷ୍ଟର ହୋଲା, ଡ. ସେହଗଲ୍, ଅଦରକ୍ ବାବା, ପାପା ମାକିଚୁ, ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ ମଙ୍ଗଲୁ, ଶ୍ରୀମତି ବର୍ମା'' ଆଦି କିଛି ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି ।<ref>{{Cite news|url=https://www.businesstoday.in/magazine/features/how-ordinary-individuals-have-found-fame-and-fortune-on-the-video-sharing-platform/story/244684.html|title=Meet India's YouTube Millionaires|last=Singh|first=Devika|date=12 February 2017|work=Business News|access-date=12 November 2018}}</ref> ତାଙ୍କର ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ଚ୍ୟାନେଲରେ ତାଙ୍କର ୨.୫ରୁ ଅଧିକ ସବ୍‌ସ୍କାଇବର୍ ଅଛନ୍ତି ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/article/30-under-30-2020/bhuvan-bam-making-of-a-star/57527/1|title=Bhuvan Bam: Making of a Star|website=[[Forbes India]]|access-date=28 March 2020}}</ref> ଏହି ଭିଡିଓଗୁଡ଼ିକ ସେ ନିଜେ ଏକ ଫୋନରେ ସାମ୍ନା କ୍ୟାମେରା ବ୍ୟବହାର କରି ସୁଟିଂ କରନ୍ତି ।<ref name="arora">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/delhi-news/bollywood-is-the-final-stop-for-youtube-star-bhuvan-bam/story-tfitRMWWxYlusMqlUDFsWK.html|title=Bollywood is the Final Stop for YouTube Star Bhuvan Bam|date=4 July 2016}}</ref> === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାମ === ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬ରେ, ଭୁବନ ଏକ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଭିଡିଓ ତେରି ମେରି କାହାନି ରିଲିଜ୍ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସାଙ୍ଗ୍ ହୁଁ ତେରେ, ସଫର, ରାହୁଗୁଜର୍ ଏବଂ ଅଜନବି ଆଦି ଗୀତ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/each-time-in-front-of-camera-is-different-experience-bhuvan-bam/1665896|title=Each time in front of camera is different experience: Bhuvan Bam|website=outlookindia.com/|access-date=12 May 2020|archive-date=8 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210608180037/https://www.outlookindia.com/newsscroll/each-time-in-front-of-camera-is-different-experience-bhuvan-bam/1665896|url-status=dead}}</ref> ସେ [[ଦିବ୍ୟା ଦତ୍ତ]]<nowiki/>ଙ୍କ ସହ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ପ୍ଲସ୍ ମାଇନସ୍''ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]]<nowiki/>ଙ୍କ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/winning-the-filmfare-award-was-a-magical-moment-bhuvan-bam/articleshow/68657237.cms|title=Winning the Filmfare Award Was a Magical Moment|last=Arote|first=Vinay|date=31 March 2019|website=[[Mumbai Mirror]]|access-date=28 March 2020|archive-date=28 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328191156/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/winning-the-filmfare-award-was-a-magical-moment-bhuvan-bam/articleshow/68657237.cms|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/bhuvan-bam-divya-dutta-on-their-short-film-plus-minus-winning-big-at-filmfare-awards-2019-6358951.html|title=Bhuvan Bam, Divya Dutta on Their Short film – Plus – Minus Winning Big at Filmfare Awards 2019|date=31 March 2019|website=[[Firstpost]]|access-date=28 March 2020}}</ref> ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୮ରେ, ସେ [[ୟୁ ଟ୍ୟୁବ|ୟୁଟ୍ୟୁବରେ]] ''ଟିଟୁ ଟକ୍ସ୍'' ନାମକ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ [[ସାହାରୁଖ ଖାଁ|ଶାହରୁଖ ଖାନ୍]] ପ୍ରଥମ ଅତିଥି ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref name=":0" /> ମଇ ୨୦୨୦ରେ ସେ ଟିଟୁ ଟକ୍ସର 'ଲାଇଫ୍ ଲାଇନ୍ ଅଫ୍ ସୋସାଇଟି' ନାମକ ଏକ ଏପିସୋଡ୍ ଅପଲୋଡ୍ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଭାରତରେ କରୋନା ଭୂତାଣୁ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିବା ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ସମୟରେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଅସୁବିଧାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ କିଛି ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କର ସାକ୍ଷାତକାର ନେଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/coronavirus-lockdown-no-1-youtuber-bhuvan-bam-shoots-video-for-charity-2236522|title=Top YouTuber Bhuvan Bam Shoots Video To Help Raise Funds For Migrants|work=NDTV.com}}</ref> ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ତାଙ୍କ ଚେନାଲ୍‌ର ଥିବା ସମୁଦାୟ ଭିଡିଓଗୁଡ଼ିକୁ ମୋଟ ୩୦୦ କୋଟିରୁ (୩ ବିଲିଅନ୍) ଅଧିକ ଥର ଦେଖାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.in/entertainment/news/bhuvan-bam-on-being-indias-first-digital-content-creator-with-3-billion-collective-views-reach-and-20-million-subscribers/articleshow/80345958.cms|title=Bhuvan Bam on being India's first digital content creator with 3 billion collective views reach and 20 million subscribers|last=|first=|date=19 January 2021|website=Business Insider|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120214913/https://www.businessinsider.in/entertainment/news/bhuvan-bam-on-being-indias-first-digital-content-creator-with-3-billion-collective-views-reach-and-20-million-subscribers/amp_articleshow/80345958.cms|archive-date=20 January 2021|access-date=}}</ref> ୨୦୨୧ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ତାଙ୍କ ଚ୍ୟାନେଲ୍‌ରେ ସେ ଅଭିନୟ କରୁଥିବା ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଆଠ ଏପିସୋଡ୍ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ଢିଣ୍ଡୋରା ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref name="dhindora review">{{Cite news|url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhindora-review-bhuvan-bams-show-works-when-he-plays-to-his-strengths-but-only-then-10209611.html|title=Dhindora review: Bhuvan Bam's show works when he plays to his strengths – but only then|last=Das|first=Shreemayee|date=14 December 2021|work=Firstpost|access-date=4 February 2022}}</ref> ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୩ରେ, ସେ ଡିଜ୍ନି ପ୍ଲସ୍ ହଟ୍‌ଷ୍ଟାର୍‌ରେ ''ତାଜା ଖବର'' ନାମକ ଏକ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ଜରିଆରେ ଓଟିଟିରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/-taaza-khabar-on-disney-hotstar-review-bhuvan-bam-shines-in-this-utterly-predictable-rags-to-riches-story-movie_reviews-252553|title=Bhuvan Bam Shines In This Utterly Predictable Rags-To-Riches Story|date=10 January 2022|website=Outlook India|access-date=12 January 2022}}</ref> ଏହି ମାସରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ରଫ୍ତା ରଫ୍ତା ଆମାଜନ୍ ମିନିଟିଭିରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/bhuvan-bam-s-rafta-rafta-is-about-goofy-man-who-keeps-upsetting-his-wife-news-254361|title=Bhuvan Bam's 'Rafta Rafta' Is About Goofy Man Who Keeps Upsetting His Wife|date=17 January 2023|website=Outlook India|access-date=4 February 2023}}</ref> == ମିଡ଼ିଆ == ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୯ରେ, ଭୁବନ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସ ବ୍ରଞ୍ଚ କଭର୍ ଷ୍ଟୋରୀରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/brunch/social-media-stars-the-rise-and-rise-of-bhuvan-bam/story-NEtFseZ0rXWC6eX80EBmwJ.html|title=The rise and rise of Bhuvan Bam|date=20 April 2019|website=Hindustan Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190420194135/https://www.hindustantimes.com/brunch/social-media-stars-the-rise-and-rise-of-bhuvan-bam/story-NEtFseZ0rXWC6eX80EBmwJ.html|archive-date=20 April 2019|access-date=26 October 2021}}</ref> ସେହି ବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ମାସରେ, ସେ ରୋଲିଂ ଷ୍ଟୋନର ପ୍ରଚ୍ଛଦରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite magazine|date=9 July 2019|title=COVER STORY: The Unstoppable Bhuvan Bam -|url=https://rollingstoneindia.com/cover-unstoppable-bhuvan-bam/|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802132954/https://rollingstoneindia.com/cover-unstoppable-bhuvan-bam/|archive-date=2 August 2019|access-date=26 October 2021}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=5 July 2019|title=Bhuvan Bam Launches Rolling Stone India's Cover Amidst Hundreds of Fans in New Delhi -|url=https://rollingstoneindia.com/bhuvan-bam-launches-rolling-stone-indias-cover-amidst-hundreds-fans-new-delhi/|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923003013/https://rollingstoneindia.com/bhuvan-bam-launches-rolling-stone-indias-cover-amidst-hundreds-fans-new-delhi/|archive-date=23 September 2020|access-date=26 October 2021}}</ref> ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରେ, ସେ ପୁମାର ସହଯୋଗରେ ଗ୍ରାଜିଆ ଇଣ୍ଡିଆର କଭରରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.grazia.co.in/video/grazia-x-puma-bts-for-january-2020_-4459.html|title=Grazia X Puma BTS For January 2020|website=grazia.co.in|language=en|access-date=11 November 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.grazia.co.in/people/bhuvan-bam-on-how-to-create-conscious-content-that-connects-5148.html|title=Bhuvan Bam On Conscious Content That Connects|website=grazia.co.in|language=en|access-date=11 November 2021}}</ref> ସେହି ମାସରେ, ସେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫୋରମରେ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/celebrity/story/bhuvan-bam-on-attending-wef-for-the-first-time-sirf-main-hoodie-mein-tha-baaki-sab-suit-mein-the-1639395-2020-01-23|title=Bhuvan Bam on attending WEF for the first time: Sirf main hoodie mein tha, baaki sab suit mein the|last=|first=|last2=|first2=|website=India Today|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200123113449/https://www.indiatoday.in/lifestyle/celebrity/story/bhuvan-bam-on-attending-wef-for-the-first-time-sirf-main-hoodie-mein-tha-baaki-sab-suit-mein-the-1639395-2020-01-23|archive-date=23 January 2020|access-date=24 October 2021|last3=|first3=}}</ref> ଏହାର ପର ମାସରେ ସେ ଡିଜିଟାଲ୍ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ କ୍ରିଏଟର୍‌ସ୍ ବର୍ଗରେ ଫୋର୍ବସ୍ ୩୦ ଅଣ୍ଡର ୩୦ ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/article/30-under-30-2020/bhuvan-bam-making-of-a-star/57527/1|title=Bhuvan Bam: Making Of A Star|website=Forbes India|language=en|access-date=24 October 2021}}</ref> ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ରେ, ସେ ପୁନର୍ବାର ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସ ବ୍ରଞ୍ଚ କଭର ଷ୍ଟୋରୀରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/brunch/ht-brunch-cover-story-chitty-chitty-bam-bam-101635016702429.html|title=HT Brunch Cover Story: Chitty Chitty Bam Bam|date=24 October 2021|website=Hindustan Times|language=en|access-date=26 October 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/brunch/thickskinned-but-happy-101633456996392.html|title=HT Brunch Cover Story: Thick-skinned, but happy!|date=5 October 2021|website=Hindustan Times|language=en|access-date=26 October 2021}}</ref> == ଅଭିନୀତ କାର୍ଯ୍ୟ == === ଟେଲିଭିଜନ === {| class="wikitable" |+ !ବର୍ଷ ! କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ! ଭୂମିକା ! ମନ୍ତବ୍ୟ ! ଆଧାର |- | ୨୦୧୯ | ''ଏମ୍‌ଟିଭି ଅନ୍‌ପ୍ଲଗ୍‌ଡ୍'' | ନିଜେ/ଗାୟକ | ୮ମ ଭାଗ, ୪ର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ | <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/royal-stag-barrel-select-mtv-unplugged-s8-diljit-dosanjh-guru-randhawa-bhuvan-bam-perform-on-show-6356841.html|title=Royal Stag Barrel Select MTV Unplugged S8: Diljit Dosanjh, Guru Randhawa, Bhuvan Bam perform on show|date=30 March 2019|website=Firstpost|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401032913/https://www.firstpost.com/entertainment/royal-stag-barrel-select-mtv-unplugged-s8-diljit-dosanjh-guru-randhawa-bhuvan-bam-perform-on-show-6356841.html|archive-date=1 April 2019|access-date=}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/parties-and-events/sonu-nigam-guru-randhawa-others-attend-launch-mtv-unplugged-season-8/sonu-nigam-guru-randhawa-and-others-attend-the-launch-of-mtv-unplugged-season-8-3/|title=Sonu Nigam, Guru Randhawa, Bhuvan Bam and others attend the launch of MTV Unplugged Season 8 – Bollywood Hungama|last=|first=|language=en|access-date=6 December 2021}}</ref> |- | rowspan="2" | ୨୦୨୧ | ''ବିଙ୍ଗୋ କମେଡି ଆଡ୍ଡା'' | rowspan="2" | ନିଜେ | ୨ୟ ଅଧ୍ୟା | <ref>{{Cite web|url=https://www.mumbailive.com/en/television/bingo-comedy-adda-set-to-tickle-audiences-funny-bones-with-television-premier-on-star-plus-61243|title='Bingo! Comedy Adda' set to tickle audiences' funny bones with television premier on Star Plus|website=Mumbai Live|language=en|access-date=6 December 2021}}</ref> |- | ବିଗ୍ ବସ୍ ୧୫ | ଅତିଥି | <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/bigg-boss-15-weekend-ka-vaar-written-update-farah-khan-takes-a-dig-at-miesha-eishaan-s-love-story-1865955-2021-10-18|title=Bigg Boss 15 Weekend Ka Vaar Written Update|last=|first=|last2=|first2=|website=India Today|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018042741/https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/bigg-boss-15-weekend-ka-vaar-written-update-farah-khan-takes-a-dig-at-miesha-eishaan-s-love-story-1865955-2021-10-18|archive-date=18 October 2021|access-date=26 October 2021|last3=|first3=}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.zee5.com/zee5news/bigg-boss-15-weekend-ka-vaar-youtuber-bhuvan-bam-to-grace-the-stage-with-salman-khan-fans-get-excited|title=Bigg Boss 15 Weekend Ka Vaar: YouTuber Bhuvan Bam To Grace The Stage With Salman Khan|date=16 October 2021|website=ZEE5|language=en|access-date=26 October 2021}}</ref> |} === ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ === {| class="wikitable" ! scope="col" |ବର୍ଷ ! scope="col" | ସିରିଜ୍ ! scope="col" | ଭୂମିକା ! scope="col" | ମନ୍ତବ୍ୟ ! ଆଧାର |- | ୨୦୧୬–୧୭ | ''ଟିଭିଏଫ୍ ବ୍ୟାଚେଲର୍ସ୍'' | ଭୁବନେଶ୍ୱର ବାମ୍ | ୧ମ ଭାଗ | <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/tvf-bachelors-newest-episode-takes-a-funny-twist-on-the-film-a-wednesday/articleshow/57435214.cms|title=TVF Bachelors newest episode takes a funny twist on the film A Wednesday – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=15 October 2021}}</ref> |- | ୨୦୧୯ | ''ୱାନ୍ ମାଇକ୍ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ୍'' | ନିଜେ | ୧ମ ଭାଗ, ୧ମ ଅଧ୍ୟାୟ | <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/shashi-tharoor-bhuvam-bam-taapsee-pannu-one-mic-stand-amazon-prime-video-6118256/|title=One Mic Stand sneak peek: Shashi Tharoor and others test their stand-up comedy chops|date=13 November 2019|website=The Indian Express|language=en|access-date=15 October 2021}}</ref> |- | ୨୦୨୧ | ''ଢିଣ୍ଢୋରା'' | ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଚରିତ୍ର | ଲେଖକ ଏବଂ ପ୍ରଯୋଜକ | <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/prajakta-koli-carryminati-bhuvan-bam-mallika-dua-why-digital-influencers-are-fetching-key-acting-roles-9219841.html|title=Prajakta Koli, CarryMinati, Bhuvan Bam, Mallika Dua — why digital influencers are fetching key acting roles-Entertainment News, Firstpost|date=20 January 2021|website=Firstpost|language=en|access-date=15 October 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.thelivemirror.com/bhuvan-bam-begin-dhindora-shooting/|title=Bhuvan Bam Starts Shooting For His First Film 'Dhindora'|date=17 March 2020|website=The Live Mirror|language=en-US|access-date=15 October 2021}}</ref> |- | rowspan="2" | ୨୦୨୩ | ''ତାଜା ଖବର'' | ବସନ୍ତ ଗାୱଡ଼େ (ବସ୍ୟା) | ନିଜ ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା | <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/bhuvan-bam-kickstarts-shoot-debut-ott-taaza-khabar-shriya-pilgaonkar-deven-bhojani-7962163/|title=Bhuvan Bam announces his new Web Series on Disneyplus Hotstar|date=10 June 2022|website=TheIndianExpress|language=en|access-date=10 June 2022}}</ref> |- | ''ରଫ୍ତା ରଫ୍ତା'' | କରଣ | | <ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/bhuvan-bam-is-back-on-ott-with-rafta-rafta-471182|title=Bhuvan Bam is back on OTT with Rafta Rafta|last=|first=|website=Tribuneindia News Service|language=en|access-date=2023-02-04}}</ref> |} === କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର === {| class="wikitable" |+ !ବର୍ଷ ! ଶୀର୍ଷକ ! ଭୂମିକା ! ଆଧାର |- | ୨୦୧୮ | ''ପ୍ଲସ୍ ମାଇନସ୍'' | [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ|ବାବା ହରଭଜନ ସିଂ]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/bhuvan-bam-divya-dutta-on-their-short-film-plus-minus-winning-big-at-filmfare-awards-2019-6358951.html|title=Bhuvan Bam, Divya Dutta on their short film Plus Minus winning big at Filmfare Awards 2019-Entertainment News, Firstpost|date=31 March 2019|website=Firstpost|language=en|access-date=26 October 2021}}</ref> <ref>{{Citation|title=Plus Minus Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/plus-minus/movieshow/69020666.cms|access-date=26 October 2021}}</ref> |} === ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଭିଡିଓ === {| class="wikitable" |+ ! ବର୍ଷ ! ଆଖ୍ୟା ! ଗାୟକ (ଗୁଡିକ) ! ରେଫ। |- | ୨୦୨୨ | ''ଲକଡାଉନ୍ ରାପ୍'' | ଏସ୍ଏସ୍‌‌ଡି ମ୍ୟୁଜିକ୍ | <ref>{{Cite web|url=https://www.siasat.com/bhuvan-bam-ashish-among-youtube-stars-lockdown-rap-1872824/|title=Bhuvan Bam, Ashish among YouTube stars in 'The Lockdown Rap'|date=11 April 2020|website=The Siasat Daily|language=en-US|access-date=18 October 2021}}</ref> |- | ୨୦୨୧ | ''କିଲ୍ ଚୋରି'' | ଆଶ୍ କିଙ୍ଗ୍, ନିକିତା ଗାନ୍ଧୀ | <ref>{{Cite web|url=http://www.univarta.com/sachin-jigar-s-new-song-kill-chhori-released/entertainment/news/2549054.html|title=सचिन-जिगर का नया गाना 'किल छोरी' रिलीज|date=30 October 2021|website=United News Of India (UNI)|archive-url=https://web.archive.org/web/20211030123846/http://www.univarta.com/sachin-jigar-s-new-song-kill-chhori-released/entertainment/news/2549054.html|archive-date=30 October 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ndtv.in/bollywood/youtuber-bhuvan-bam-will-be-seen-in-the-music-video-of-free-fire-with-shraddha-kapoor-2592022|title=श्रद्धा कपूर के साथ यूट्यूबर भुवन बाम फ्री-फायर के म्यूजिक वीडियो में आए नजर|date=30 October 2021|website=NDTV India|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029073929/https://ndtv.in/bollywood/youtuber-bhuvan-bam-will-be-seen-in-the-music-video-of-free-fire-with-shraddha-kapoor-2592022|archive-date=29 October 2021|access-date=}}</ref> |} == ଗୀତ == {| class="wikitable" |+ ! ବର୍ଷ ! ଶୀର୍ଷକ ! ଆଲବମ୍ ! ଗାୟକ (ଗୁଡ଼ିକ) ! ଆଧାର |- | ୨୦୧୬ | ତେରି ମେରି କାହାନି | rowspan="6" | ''-'' | rowspan="10" | ନିଜେ | <ref>{{Citation|title=Teri Meri Kahani {{!}} Permanent Roommates {{!}} Song by Bhuvan Bam – SPOTIFY|date=31 August 2016|url=https://open.spotify.com/track/3rEKTqMSfrLuZq12YYczwR|language=en|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | rowspan="3" | ୨୦୧୮ | ସଙ୍ଗ୍ ହୁଁ ତେରେ | <ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/lifestyle/interview-to-own-your-song-is-very-special-says-bhuvan-bam-2575687|title=To own your song is very special, says Bhuvan Bam|last=|first=|date=16 January 2018|website=DNA India|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180117162243/http://www.dnaindia.com:80/lifestyle/interview-to-own-your-song-is-very-special-says-bhuvan-bam-2575687|archive-date=17 January 2018|access-date=18 October 2021}}</ref> |- | ସଫର | <ref>{{Cite web|url=http://www.uniindia.com/-bb-ki-vines-sensation-bhuvan-bam-releases-3rd-single-titled-safar/entertainment/news/1260678.html|title=BB KI VINES sensation Bhuvan Bam releases 3rd single titled SAFAR|date=14 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018131322/http://www.uniindia.com/-bb-ki-vines-sensation-bhuvan-bam-releases-3rd-single-titled-safar/entertainment/news/1260678.html|archive-date=18 October 2021}}</ref> |- | ରାହଗୁଜର୍ | <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/bhuvan-bb-ki-vines-youtube-rehguzar-big-bam-theory-songs-social-media-5340051/|title=Bhuvan Bam: An artiste can only create if he is free|date=5 September 2018|website=The Indian Express|language=en|access-date=18 October 2021}}</ref> |- | rowspan="3" | ୨୦୧୯ | ବସ୍ ମେଁ | <ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/music/bhuvan-bam-music-is-my-escape-route/articleshow/68636077.cms|title=YouTube sensation says music is his escape and he is listening to BTS|last=|first=|last2=|website=Mumbai Mirror|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331031045/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/music/bhuvan-bam-music-is-my-escape-route/articleshow/68636077.cms|archive-date=31 March 2019|access-date=18 October 2021|last3=|first3=}}</ref> |- | ଅଜନବି | <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/music/2020-is-going-to-be-an-exciting-year-bhuvan-bam/story-1h1VYrVu1DrTEGqqrSeAhL.html|title=2020 is going to be an exciting year: Bhuvan Bam|date=14 November 2019|website=Hindustan Times|language=en|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | ଗୁଞ୍ଚା କୋଇ | ''ଏମ୍‌ଟିଭି ଅନ୍‌ପ୍ଲଗ୍‌ଡ୍'' | <ref>{{Citation|title=Guncha Koi – Unplugged|date=7 September 2021|url=https://open.spotify.com/track/4d0nxsP3iwxCjX9ksMefkC|language=en|access-date=18 October 2021}}</ref> |- | rowspan="2'" | ୨୦୨୦ | ହମ୍ ସାଥ୍ ହେଁ | rowspan="2" | ''-'' | <ref>{{Citation|title=Listen to Hum Saath Hain Song by Bhuvan Bam on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/hum-saath-hain|language=en|access-date=18 October 2021}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | ହୀରା ରାଞ୍ଝା | <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/star-crossed-love-for-bhuvan-bam/article32102707.ece|title=Star-crossed love for Bhuvan Bam in new single, 'Heer Ranjha'|last=|first=|date=16 July 2020|work=[[The Hindu]]|access-date=1 December 2021|language=en-IN|issn=}}</ref> |- | rowspan="4" | ୨୦୨୨ | ଦିଦି ଗୀତ | rowspan="4" | ''ଢିଣ୍ଢୋରା'' | <ref>{{Citation|title=Dhindora – All Songs – JioSaavn|date=6 October 2021|url=https://www.jiosaavn.com/album/dhindora/XJI88F7X2bg_|language=en-US|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | ସାଜିସ୍ | ନିଜେ ଓ ରେଖା ଭରଦ୍ୱାଜ | <ref>{{Cite web|url=https://telanganatoday.com/bhuvan-bam-collaborates-with-rekha-bhardwaj-for-song-saazish|title=Bhuvan Bam collaborates with Rekha Bhardwaj for song 'Saazish'|date=25 November 2021|website=[[Telangana Today]]|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125171254/https://telanganatoday.com/bhuvan-bam-collaborates-with-rekha-bhardwaj-for-song-saazish|archive-date=25 November 2021|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | ବନ୍ ଗଇ ଜିନ୍ଦେଗି | ନିଜେ | <ref>{{Citation|title=Bann Gayi Zindagi – song by Bhuvan Bam {{!}} Spotify|date=6 October 2021|url=https://open.spotify.com/track/65th5rvfKwwBfR4YaJvpEY|language=en|access-date=3 December 2021}}</ref> |- | ଢିଣ୍ଢୋରା | କୈଳାଶ ଖେର୍ | <ref>{{Citation|title=Dhindora – song by Bhuvan Bam {{!}} Spotify|date=6 October 2021|url=https://open.spotify.com/track/65th5rvfKwwBfR4YaJvpEY|language=en|access-date=14 October 2021}}</ref> |} == ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ନାମାଙ୍କନ == {| class="wikitable sortable" !ବର୍ଷ ! ପୁରସ୍କାର ! ବର୍ଗ ! କାର୍ଯ୍ୟ !ଫଳାଫଳ ! ଆଧାର |- | 2019 | ଫିଲ୍ମେଫେୟାର୍ | ସର୍ବୋତ୍ତମ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର | ''ପ୍ଲସ୍ ମାଇନସ୍'' |ବିଜେତା | <ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/winning-the-filmfare-award-was-a-magical-moment-bhuvan-bam/articleshow/68657237.cms|title=Winning the Filmfare Award was a magical moment|last=|first=|last2=|website=Mumbai Mirror|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328191156/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/winning-the-filmfare-award-was-a-magical-moment-bhuvan-bam/articleshow/68657237.cms|archive-date=28 March 2020|access-date=15 October 2021|last3=|first3=}}</ref> |- | 2022 | ଫିଲ୍ମଫେୟାର ଓଟିଟି ପୁରସ୍କାର | ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ଅଭିନେତା (ପୁରୁଷ) | ଢିଣ୍ଢୋରା |ନାମାଙ୍କିତ | <ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-ott-awards-2022/vote|title=Filmfare OTT Awards 2022|website=filmfare.com|language=en|access-date=2022-12-04}}</ref> |} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == * {{YouTube|channel=UCqwUrj10mAEsqezcItqvwEw}} * {{IMDb name|8827769}} {{Subject bar |commons = yes |commons-search = Category:Bhuvan Bam |d = yes |d-search = Q30323629 |portal1 = }} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ୟୁଟୁବର୍]] 43hjoycm292f0b4w0g8674pxbgps9rk 0 84507 606893 586243 2026-09-24T05:24:56Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606893 wikitext text/x-wiki {{ infobox writer | name = ସି. ଏସ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ | image = CS Lakshmi.jpg | imagesize = | alt = | caption = ଅମ୍ବାଇ | pseudonym = ଅମ୍ବାଇ | birth_name = | birth_date = ୧୯୪୪ | birth_place = [[କୋଇମ୍ବାଟୋର]], ତାମିଲନାଡୁ, [[ଭାରତ]] | death_date = | death_place = | occupation = ଲେଖକ, [[ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନ]] | language = [[ତାମିଲ ଭାଷା | ତାମିଲ]], ଇଂରାଜୀ | nationality = ଭାରତୀୟ | ethnicity = | citizenship = | education = ପିଏଚଡି | alma_mater = ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ | period = ୧୯୬୨-ବର୍ତ୍ତମାନ | genre = କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ | subject =ମହିଳା, ନାରୀବାଦ | movement = | notableworks = '' ସିରାଗୁକାଲ୍ ମୁରିୟମ୍ ''<br />'' ଭେତିନ୍ ମୁଲାଇୟଲ୍ ଅରୁ ସମାୟାଲାଇ ''<br />'' କାଟିଲ ଓରୁ ମାନ '' | spouse = ବିଷ୍ଣୁ ମଥୁର | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୨୦୨୧) | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ସି. ଏସ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ''' (ଜନ୍ମ ୧୯୪୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ ଲେଖକ ଏବଂ ଭାରତରୁ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଗବେଷକ ଅଟନ୍ତି । ସେ '''ଅମ୍ବାଇ''' ଛଦ୍ମ ନାମରେ ଲେଖନ୍ତି । ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ଲକ୍ଷ୍ମୀ ୧୯୪୪ ମସିହାରେ ତାମିଲନାଡୁର [[କୋଇମ୍ବାଟୋର]]ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ବଡ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ବାଙ୍ଗାଲୋର ୟୁନିଭରସିଟିରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ମାଡ୍ରାସ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ କଲେଜରୁ ମାଷ୍ଟର ଅଫ୍ ଆର୍ଟ ଏବଂ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପିଏଚଡି ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ସେ ତାଙ୍କ ମା’ଙ୍କଠାରୁ ଅନେକ ପ୍ରେରଣା ଆଣିଛନ୍ତି ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଚେନ୍ନାଇରେ ପଢିବାକୁ କହିଥିଲେ । ୧୯୫୬ ମସିହାର ବିଫଳ ବିପ୍ଳବ ହେତୁ ହଙ୍ଗେରୀରୁ ପଳାୟନ କରୁଥିବା ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସନ୍ଦର୍ଭ ଥିଲା । ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ସେ ତାମିଲନାଡୁରେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ କଲେଜ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ବିଷ୍ଣୁ ମଥୁରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେ ମୁମ୍ବାଇରେ ରୁହନ୍ତି । ==ଲେଖା ବୃତ୍ତି== 1962 ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ସେ କିଶୋର ଥିଲେ,, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜର ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟ ''ନନ୍ଦିମଲାଇ ଚାରାଲାଲା'' (ନନ୍ଦୀ ପାହାଡରେ) ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ପରେ ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ତାମିଲ ଉପନ୍ୟାସ ''ଆନ୍ଧି ମାଲାଇ'' (ଦ୍ୱିପ୍ରହର) ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏହି ଉପନ୍ୟାସ "କଲାଇମଗଲ ନାରାୟଣସ୍ୱାମୀ ଆୟର" ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା । ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା କାନାୟାଜିରେ ପ୍ରକାଶିତ କ୍ଷୁଦ୍ର କାହାଣୀ ''ସିରାଗୁକାଲ ମୁରିୟମ୍'' (ଡେଣା ଭାଙ୍ଗିଯିବ) (୧୯୬୭) ପାଇଁ ସେ ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି କାହାଣୀ ପରେ ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ସମାନ ନାମରେ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପୁସ୍ତକ ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷ ତାମିଲ ମହିଳା ଲେଖକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ବର୍ଷର ଫେଲୋସିପ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା କାର୍ଯ୍ୟ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ''ଦି ଫେସ୍ ବିହାଈଣ୍ଡ ଦି ମାସ୍କ'' (ଆଡଭେଣ୍ଟ ବୁକ୍) ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୮୮ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ତାମିଲ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହ ''ଭେତିନ୍ ମୁଲାଇଏଲ୍ ଅରୁ ସମାୟାଲାଇ'' (ଘରର କୋଣରେ ଥିବା ଏକ ରୋଷେଇ ଘର) ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଲେଖକ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ​​। ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ନାରୀବାଦ, ସବିଶେଷ ଆଖି ଏବଂ ବିଡ଼ମ୍ବନାଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ <ref name="tharu">{{cite book | first=Susie J.| last=Tharu| first2=Ke.| last2=Lalitha| year= 1993| title=Women Writing in India: The twentieth century| publisher=Feminist Press| id= {{ISBN|1-55861-029-4}}, {{ISBN|978-1-55861-029-3}}| pages=487–8| url =https://books.google.com/books?id=OjZYf9Xf9bcC&pg=PA488}}</ref><ref name="miller">{{cite book | first=Jane Eldridge| last=Miller| year= 2001| title=Who's who in contemporary women's writing| publisher=Routledge| id= {{ISBN|0-415-15980-6}}, {{ISBN|978-0-415-15980-7}}| pages=13 | url =https://books.google.com/books?id=Y-TMhtk5AUYC&pg=PA13}}</ref><ref name="dutt">{{cite book | first=Kartik Chandra | last=Dutt | year=1999| title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M| publisher=Sahitya Akademi| id= {{ISBN|81-260-0873-3}}, {{ISBN|978-81-260-0873-5}}| pages=38 | url =https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA38}}</ref><ref>{{cite web|title=C. S. Lakshmi (Ambai), 1944–|url=https://www.loc.gov/acq/ovop/delhi/salrp/cslakshmi.html|work=The South Asian Literary Recording Project| access-date = 11 December 2009}}</ref><ref>{{cite web|title=Profiles : Ambai (C. S. Lakshmi)|url=http://www.womenswriting.com/WomensWriting/AuthorProfileDetail.asp?AuthorID=85|work=womenswriting.com|access-date=11 December 2009|archive-date=9 February 2013|archive-url=https://archive.today/20130209201937/http://www.womenswriting.com/WomensWriting/AuthorProfileDetail.asp?AuthorID=85|url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କର କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ - ''ଏ ପର୍ପଲ ସୀ'' (୧୯୯୨) ଏବଂ ''ଇନ୍ ଏ ଫରେଷ୍ଟ, ଏ ଡୀଅର'' (୨୦୦୬) - ଲକ୍ଷ୍ମୀ ହୋଲମଷ୍ଟ୍ରୋମଙ୍କଦ୍ୱାରା ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="forbes">{{cite book | first=Geraldine Hancock| last= Forbes| year= 2005| title=Women in colonial India: essays on politics, medicine, and historiography| publisher=Orient Blackswan| id= {{ISBN|81-8028-017-9}}, {{ISBN|978-81-8028-017-7}}| pages=166 | url =https://books.google.com/books?id=ClNEJwXLNQIC&pg=PA166}}</ref><ref>{{cite web|title=SPARROW Trustees|url=http://www.sparrowonline.org/trustees.htm|work=sparrow.org|access-date=11 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090317200337/http://sparrowonline.org/trustees.htm|archive-date=17 March 2009|url-status=dead}}</ref> ତାମିଲ ସାହିତ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ କାନାଡା ଭିତ୍ତିକ ତାମିଲ ସାହିତ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ୨୦୦୮ ମସିହାର ''ଆଇୟାଲ ବିରୁଧୁ'' (ଲାଇଫ୍ ଟାଇମ୍ ଆଚିଭମେଣ୍ଟ ଆୱାର୍ଡ) ପାଇଥିଲେ ।<ref name="thinnai1">{{cite news | url = http://www.thinnai.com/?module=displaystory&story_id=80901082&format=html | title = An Announcement | language = ta | work = Thinnai | publisher = thinnai.com | date = 9 January 2009 | access-date = 11 December 2009 }}</ref><ref name="tlg">{{cite web | url = http://www.tamilliterarygarden.com/file/Tamil%20LG%20Book%2008.pdf | title = Lifetime Achievement Award Ceremony, 2008 | work = Tamil Literary Garden | access-date = 11 December 2009 | archive-date = 24 December 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101224142829/http://www.tamilliterarygarden.com/file/Tamil%20LG%20Book%2008.pdf | url-status = dead }}</ref> ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ସେ ''ସିଭାପୁକ୍ କାଜୁଟୁ ଟାନ୍ ଓରୁ ପାକ୍କାଇପ୍ ପରଭା'' କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାହିତ୍ୟିକ ସମ୍ମାନ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|last=K. Sreenivasarao|date=30 December 2021|title=List of Winners - 2021|url=http://sahitya-akademi.gov.in/pdf/sahityaakademiawards21.pdf|url-status=live|website=[[Sahitya Akademi]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20211231033434/http://sahitya-akademi.gov.in/pdf/sahityaakademiawards21.pdf |archive-date=31 December 2021 }}</ref> ==ଏକାଡେମିକ୍ କ୍ୟାରିଅର୍== ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତିରିଶ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନ ଗବେଷକ ରହିଛନ୍ତି । ସେ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ନାମ (ଡଃ.ସି. ଏସ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ଭାବରେ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ , ସେ ଅମ୍ବାଇର କଲମ ନାମ ବ୍ୟବହାର କରି ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଦି ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଭଳି ଖବରକାଗଜରେ ତଥା ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସାପ୍ତାହିକ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୨ ମସିହାରେ, ସେ ଚିକାଗୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଚେତନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଜଣେ ଭ୍ରମଣକାରୀ ସାଥୀ ଥିଲେ । ସେ ରୋଜା ମୁଥିଆ ଚେତିଆରଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ସାମଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିବାକୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ରୋଜା ମୁଥିଆ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଲାଇବ୍ରେରୀ (RMRL) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="uchichago1">{{cite web | url = https://www.lib.uchicago.edu/e/su/southasia/about-rmrl.html | title = Raja Muthiah Research Library | work = [[Raja Muthiah Research Library (RMRL)]] | publisher = [[University of Chicago]] | access-date = 11 December 2009 }}</ref><ref name="uchichago2">{{cite web | url = http://magazine.uchicago.edu/9512/9512Obsession2.html | title = Magnificent Obsession : The U of C discovers a massive private collection of Tamil literature—and a story stranger than fiction | author = William Harms | work = [[Raja Muthiah Research Library (RMRL)]] | publisher = The University of Chicago Magazine | date = December 1995 | access-date = 11 December 2009 }}</ref><ref name="hindu3">{{cite news | url = http://www.hinduonnet.com/fline/fl1717/17170650.htm | title = An archive for Tamil studies | author = S. Theodore Baskaran | author-link = S. Theodore Baskaran | work = [[Frontline (magazine)|Frontline]] | publisher = [[The Hindu Group]] | date = 19 August 2000 | access-date = 11 December 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20091125021544/http://hinduonnet.com/fline/fl1717/17170650.htm | archive-date = 25 November 2009 | url-status = usurped }}</ref> ସେ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପରିଷଦରେ ଜଣେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଜଣେ କଲେଜ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ରଚନା ''ସେଭେନ ସୀ'' ଏବଂ ''ସେଭେନ ମାଉଣ୍ଟେନ''ର ଦୁଇଟି ଭଲ୍ୟୁମ୍ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ପ୍ରଥମ ଭଲ୍ୟୁମ୍, ''ସିଙ୍ଗର ଆଣ୍ଡ ଦି ସଙ୍ଗ୍'' (୨୦୦୦), ମହିଳା ସଂଗୀତଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତକାରର ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭଲ୍ୟୁମ୍, ''ମୀରର୍ ଆଣ୍ଡ ଗେଷ୍ଚର'' (୨୦୦୩), ମହିଳା ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତକାରର ସଂଗ୍ରହ ଅଟେ ।<ref>{{cite web|title=The Art of Memory|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?210150|work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook Magazine]]|publisher=The Outlook Group|author=Swati Menon|date=29 October 2000|access-date=23 September 2009|archive-date=11 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100811095845/http://outlookindia.com/article.aspx?210150|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=A Place Under The Sun|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?221534|work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook Magazine]]|publisher=The Outlook Group|author=Radhika Jha|date=2003-09-29|access-date=11 December 2009|archive-date=2010-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20100811064617/http://outlookindia.com/article.aspx?221534|url-status=dead}}</ref><ref name="tulika">{{cite web | url = http://www.tulikabooks.com/translators.htm | title = authors, translators, illustrators & photographers | work = tulikabooks.com | publisher = [[Tulika Books]] | access-date = 15 December 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100302000412/http://www.tulikabooks.com/translators.htm | archive-date = 2 March 2010 | url-status = dead }}</ref> ୧୯୮୮ ମସିହାରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମହିଳା ଲେଖକ ଏବଂ କଳାକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦଲିଲ ଏବଂ ଅଭିଲେଖାଗାର ପାଇଁ ଏକ (ଏନଜିଓ) ସ୍ପାରୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ସ୍ପାରୋ ମହିଳା କଳାକାର ଏବଂ ଲେଖକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୯ ସୁଦ୍ଧା, ସେ ସଂଗଠନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ଏହାର ଟ୍ରଷ୍ଟି ବୋର୍ଡର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ଅବ୍ୟାହତ ରହିଛନ୍ତି । ସେ ମିଚିଗାନ୍ ୟୁନିଭରସିଟିର ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଫେମିନିଜିମ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟର ବର୍ତ୍ତମାନର ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।<ref name="umich">{{cite web | url = http://www.umich.edu/~glblfem/about_bios.html | title = Biographical Sketches of Project Members | work = Global Feminisms Project | publisher = [[University of Michigan]] | access-date = 15 December 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100720195649/http://www.umich.edu/~glblfem/about_bios.html | archive-date = 20 July 2010 | url-status = dead }}</ref> ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ "ନାରୀବାଦୀ ଯିଏ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା ବିନା ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି" ଭାବରେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି ।<ref name="hindu1">{{cite news | url = http://www.hindu.com/fr/2005/05/06/stories/2005050603560300.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20050506023923/http://www.hindu.com/fr/2005/05/06/stories/2005050603560300.htm | url-status = dead | archive-date = 6 May 2005 | title = The little bird's long journey | author = Aditi De | work = [[The Hindu]] | publisher = [[The Hindu Group]] | date = 6 May 2005 | access-date = 11 December 2009 }}</ref><ref name="express1">{{cite news | url = http://www.indianexpress.com/oldStory/27418/ | title = More Ayyos from Ambai | author = Renuka Narayanan | work = [[The New Indian Express]] | publisher = [[Indian Express Group]] | date = 13 July 2003 | access-date = 11 December 2009 }}</ref><ref name="express2">{{cite news | url = http://www.expressindia.com/latest-news/lost-in-translation/248891/ | title = Lost in translation | author = Alaka Sahani | work = [[The New Indian Express]] | publisher = [[Indian Express Group]] | date = 11 December 2007 | access-date = 11 December 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20121002034531/http://www.expressindia.com/latest-news/lost-in-translation/248891/ | archive-date = 2 October 2012 | url-status = dead }}</ref><ref name="katha">{{cite web | url = http://www.katha.org/community-translation.html | title = Authors | work = katha.org | access-date = 15 December 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100115231007/http://www.katha.org/community-translation.html | archive-date = 15 January 2010 | url-status = dead }}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା]] foohcxppw8nqchn9vz56u18vzkxhjls 0 84524 606932 562468 2026-09-24T06:16:46Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606932 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ହେମା ନାଏକ | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = ହେମା ଧୁମାତକର୍ | occupation = {{flatlist| * ଲେଖକ * ପ୍ରକାଶକ }} | notableworks = {{flatlist| * ଭୋଗଦାଣ୍ଡ୍ * ଦୁର୍ଗାବତାର୍ }} | awards = ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର }} '''ହେମା ନାଏକ''' ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ [[ଭାରତ]] ଗୋଆର କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଲେଖକ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଏବଂ କୋଙ୍କଣୀ ଲେଖକ ପୁଣ୍ଡାଲିକ୍ ନାୟକଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/Hema-Naik-wins-Sahitya-Akademi-prize/articleshow/31811297.cms|title=Hema Naik wins Sahitya Akademi prize|date=Mar 11, 2014|website=The Times of India|access-date=2020-01-20}}</ref> ସେ "ଭଲଭୋଇ" ଭିତ୍ତିକ ଆପୁରବାଇ ପ୍ରକାଶନର ବ୍ୟାନରରେ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://www.goa365.tv/artculture/E/won’t-back-down-because-of-complaint-nothing-derogatory-in-sudirsukt-hema-naik/01697.html|title=#GOA365 VIDEO: Won’t back down because of complaint, nothing derogatory in Sudirsukt: Hema Naik|website=Goa365|access-date=2020-01-20}}</ref> ==ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ== ହେମା ଧୁମାତକର୍ ଭାବରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସେ ଜଣେ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକତ୍ତ୍ୱର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଛାତ୍ର ସମୟରୁ ହିଁ ସେ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୭୩ ମସିହାରେ କୋଲକାତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ୱ ମହିଳା ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ କୋଙ୍କଣୀରେ ସମାଜରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ।<ref name="MangaloreTodayMeet">{{Cite web|url=http://www.mangaloretoday.com/main/-rsquo-Meet-the-Author-rsquo-Hema-Naik-in-Mangalore-on-Aug-31.html|title=’Meet the Author’ Hema Naik in Mangalore on Aug 31|website=Mangalore Today|access-date=2020-01-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=186375|title=Mangalore: Renowned Konkani author Hema Naik interacts with city's literati|website=Daijiworld|access-date=2020-01-20}}</ref> ==ବୃତ୍ତି== ନିଜର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ, ହେମା ନାଏକ କୋଙ୍କଣୀ ସାହିତ୍ୟରେ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ଏବଂ ପୁରୁଷବାଦ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । କୋଙ୍କଣୀ ସାହିତ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ନାରୀବାଦୀ ଆଦର୍ଶକୁ ଏକୀଭୂତ କରିବା ପାଇଁ ସେ "ଚିତ୍ରାଙ୍ଗୀ ମେଲାଭ" ନାମକ ଯୁବ ମହିଳା ଲେଖକମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ଆଲୋଚନାଚକ୍ର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ଅଂଶ ହେବା ସହିତ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଗୋଆର ରାଜ୍ୟତା ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରକାଶନ ଗୃହ ଅପୁରବାଇ ପ୍ରକାଶନ ଅଧୀନରେ କୋଙ୍କଣୀରେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ନାଏକ ଜଣେ ଲେଖକ, କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ଲେଖକ, ଅନୁବାଦକ, ପ୍ରକାଶକ ଏବଂ ନିର୍ମାତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲୋକ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଆଚରଣ, ଶ୍ରେଣୀ ଏବଂ ଜାତି ବିଷୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପରେ ନିମାନ ସାନସ୍କର, ନାୟକ ପ୍ରଣିତା ପାରମ୍ପାରିକ ରୀତିନୀତିଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ ତାଙ୍କ ମୃତ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ହିଂସା ଉପରେ ସରକାରୀ ନିରବତା ବିରୋଧରେ ନାୟକ ଭାରତୀୟ ଲେଖକଙ୍କ ବିରୋଧର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=http://m.goanews.com/news_details.php?id=6240|title=Hema will return award if SA doesn't take a firm stand today|website=Goa News|date=23 October 2015|access-date=2020-01-20|archive-date=2021-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623200118/https://m.goanews.com/news_details.php?id=6240|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/sahitya-akademi-writers-from-goa-launch-campaign/articleshow/49359623.cms|title=Sahitya Akademi writers from Goa launch campaign|date=2015-10-14|work=The Economic Times|access-date=2020-01-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/sahitya-akademi-writers-from-goa-launch-campaign-494730-2015-10-14|title=Sahitya Akademi writers from Goa launch campaign|date=Oct 14, 2015 |website=India Today|access-date=2020-01-20}}</ref> ୨୦୧୨-୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଦେଶରେ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ଅତ୍ୟାଚାରର ବୃଦ୍ଧି ଘଟଣାର ଉତ୍ତରରେ ସେ କ୍ରମିକ ଭାବରେ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ 'ଲଗ୍ ଆଉଟ୍ ଇନ୍ ଡେନିକ୍ ହେରାଲ୍ଡ'ରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ସେ କୋଙ୍କଣୀ ଉପନ୍ୟାସ ''ଅପରୁପ୍ ଓଧ୍'' ଲେଖିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://digitalgoa.com/event/aprup-odh-konkani-book-release/|title=‘Aprup Odh’ Konkani Book Release|access-date=2020-01-20|archive-date=2020-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125073930/https://digitalgoa.com/event/aprup-odh-konkani-book-release/|url-status=dead}}</ref> ୨୦୧୭ ମସିହାରେ, ବିଷ୍ଣୁ ୱାଘଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ''ସୁଧୀର ସୁକ୍ତା'' ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକ [[ଏତଲା]] ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଜାତି ଓ ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ଆପତ୍ତିଜନକ ବିଷୟବସ୍ତୁ ପାଇଁ ବିତର୍କର ବିଷୟ ପାଲଟିଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/fir-against-goas-exbjp-mlapoet-vishnu-wagh-for-obscene/1169894|title=FIR against Goa's ex-BJP MLA-poet Vishnu Wagh for 'obscene language'|website=Outlook India|access-date=2020-01-20|archive-date=2020-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125073929/https://www.outlookindia.com/newsscroll/fir-against-goas-exbjp-mlapoet-vishnu-wagh-for-obscene/1169894|url-status=dead}}</ref> ==ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା== ନାଏକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କୋଙ୍କଣୀ ଉପନ୍ୟାସ ''ଭୋଗଦାଣ୍ଡ'' ପାଇଁ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ କୋଙ୍କଣୀରେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ହିନ୍ଦୀ ଉପନ୍ୟାସ କାଳୀ କଥାର ଅନୁବାଦ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/Hema-Naik-wins-Sahitya-Akademi-prize/articleshow/31811297.cms|title=Hema Naik wins Sahitya Akademi prize|date=11 March 2014|website=The Times of India|access-date=2020-04-04}}</ref><ref>{{cite web|url=http://sahitya-akademi.gov.in/e-newsletter/July-August_2014_NewsLetter.pdf|title=Sahitya Akademi Translation Prize 2013- News Letter|date= 22 August 2014|publisher=Sahitya-akademi.gov.in}}</ref> ସେ ''ଭୋଗଦାଣ୍ଡ'' ପାଇଁ ଟିଏମଏ ପାଏ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ମଣିପାଲଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁସ୍ତକ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି । ଚିତ୍ରାଙ୍ଗୀ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶନରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଫେଡେରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରକାଶକଦ୍ୱାରା କାଥା ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲା । ==କାର୍ଯ୍ୟ== ===ଅନୁବାଦଗୁଡିକ=== * ପି. ଏସ. ରମଣୀଙ୍କର ''ତାଥ କାନା'' (ଆତ୍ମଜୀବନୀ) କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷାରେ । * କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷାରେ ଭାଲଚନ୍ଦ୍ର ମୁଙ୍ଗେକରଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ । * କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷାରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ଯାଦବଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ । * ଗୋଆ: କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷାରେ ମାରିଆ ଆରୋରା କାଉଟୋଙ୍କ ଝିଅର କାହାଣୀ । ===କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ=== * ନିର୍ବଳା * ନିମାନେ ସଂସ୍କାର * ଦୁର୍ଗାବତାର୍ ===ଉପନ୍ୟାସ=== * ଅପରୁପ୍ ଓଧ୍ (୨୦୧୬) * ଲଗ୍ ଆଉଟ * ଭୋଗଦାଣ୍ଡ ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା]] lm4xpoms34md34r66h9jucd9cxd64ml 0 84526 606870 581782 2026-09-24T04:48:41Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606870 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ଶାଲୁ ନିଗମ | nationality = ଭାରତୀୟ | alma_mater = {{Plainlist| * [[ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] * [[ଜାମିଆ ମିଲିଆ ଇସଲାମିଆ]] }} | occupation = ଓକିଲ | known_for = {{Plainlist| * ମହିଳା ଅଧିକାର ଓକିଲାତି * '' ଶାଲୁ ନିଗମ ବନାମ ଆଞ୍ଚଳିକ ପାସପୋର୍ଟ ଅଧିକାରୀ '' }} }} '''ଶାଲୁ ନିଗମ''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓକିଲ,<ref>{{cite journal |last1=Sood |first1=Yoshita |last2=Showkat |first2=Seerat |title=Ramifications of the Dearth of Female Representation in Indian Judiciary: An Appraisal |journal=International Journal of Policy Sciences and Law (IJPSL)|date=2018 |volume=1 |issue=3 |page=1237 |url=https://ijpsl.in/wp-content/uploads/2021/03/Ramifications-of-the-Dearth-of-Female-Representation-in-Indian-Judiciary-An-Appraisal_Yoshita-Sood-Seerat-Showkat.pdf |access-date=24 July 2021}}</ref> ନାରୀବାଦୀ ଆଇନ ପଣ୍ଡିତ ଏବଂ ଲେଖକ ଅଟନ୍ତି । ସେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ TEDx ବକ୍ତା ।<ref>{{Cite web |title=TEDxSIBMBengaluru {{!}} TED |url=https://www.ted.com/tedx/events/49309 |access-date=2022-05-20 |website=www.ted.com}}</ref> ସେ ୧୭ ମଇ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିବା ଲ୍ୟାଣ୍ଡମାର୍କ ମାମଲାରେ ଶାଲୁ ନିଗମ ବନାମ ଆଞ୍ଚଳିକ ପାସପୋର୍ଟ ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପିତାଙ୍କ ନାମ ଆବଶ୍ୟକ ନକରି ପାସପୋର୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି କହିଥିଲେ ।<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://indiankanoon.org/doc/156343614/|title=Shalu Nigam & Anr vs The Regional Passport Officer & ... on 17 May, 2016|website=indiankanoon.org}}</ref> ==ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ବୃତ୍ତି== ନିଗମ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଲେଡି ଇରୱିନ୍ କଲେଜରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ LLB ଏବଂ ଜାମିଆ ମିଲିଆ ଇସଲାମିଆରୁ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ MA ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଜାମିଆ ମିଲିଆ ଇସଲାମିଆଙ୍କଠାରୁ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଡକ୍ଟରେଟ ମଧ୍ୟ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅନୁସନ୍ଧାନର ବିଷୟ ଥିଲା "ଉପଭୋକ୍ତା ସୁରକ୍ଷା ଆକ୍ଟ, ୧୯୮୬କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରେଫରେନ୍ସ ସହିତ ଡାକ୍ତର ରୋଗୀ ସମ୍ପର୍କକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ।"<ref>{{Cite web|last=Shalu Nigam|first=Jamia Millia Islamia|date=2001|title=Changing doctor patient relationship with special reference to the consumer protection act,1986.|url=http://203.190.132.18:8080/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=100749&query_desc=su%3A%22Social%20work%20-%20Thesis%22|url-status=live|access-date=18 November 2021}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> "ସେଣ୍ଟର ଫର ଓମେନ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ଷ୍ଟଡିଜ୍"ରେ ତାଙ୍କର ଡକ୍ଟରାଲ୍ ଫେଲୋସିପ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ କାଉନସିଲ୍ ଅଫ୍ ସୋସିଆଲ୍ ସାଇନ୍ସ ରିସର୍ଚ୍ଚଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ।<ref>{{cite web |title=Visiting Fellows |url=https://www.cwds.ac.in/faculty-and-staff/visiting-faculty/ |website=Centre for Women's Development Studies |access-date=24 July 2021}}</ref> ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ପିପୁଲ୍ସ ୟୁନିଅନ ଫର ସିଭିଲ ଲିବର୍ଟିସ୍ (PUCL)ର ସଚିବ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି ।<ref>{{cite news |title=PUCL Bulletin |url=https://www.pucl.org/sites/default/files/bulletins/PUCL%20Bulletin%20-%20FEBRUARY%202020.pdf |access-date=24 July 2021 |work=PUCL Bulletin, Vol. XXXX |issue=2 |date=February 2020 |archive-date=24 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724083050/http://www.pucl.org/sites/default/files/bulletins/PUCL%20Bulletin%20-%20FEBRUARY%202020.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=TCN News |title=FIR against Mandeep Punia attack on freedom of press: PUCL |url=https://twocircles.net/2021feb02/440824.html |access-date=24 July 2021 |work=[[Two Circles]] |date=2 February 2021}}</ref> ଏହାପୂର୍ବରୁ ସେ ଭାରତୀୟ ସାମାଜିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ସହିତ ଆଇନଗତ ସାକ୍ଷରତା, ଲିଙ୍ଗ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା, ଆଇନ ସଚେତନତା, ଆଇନ ଅନୁସନ୍ଧାନ, ପାରା ଲିଗାଲର ତାଲିମ, ମାନବିକ ଅଧିକାର ଉପରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ଜେଲ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ଆଇନ ସହାୟତା, ତାଲିମ ମାନୁଆଲ, ବୁକଲେଟ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତାଲିମ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite journal |last1=Nigam Shalu |first1=(2008) |title=Legal Literacy: A Tool for Empowerment |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2976377 |website=Available at SSRN |date=April 2008 |publisher=Social Action Vol. 58 No. 2 pp. 216-226 |ssrn=2976377 |access-date=24 October 2021}}</ref> ନିଗମାଙ୍କୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ସହ ଜଡ଼ିତ ପାରିବାରିକ ହିଂସାରୁ ବଞ୍ଚିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଆଇନଗତ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା,<ref>{{cite news |last1=Rajvanshi |first1=Astha |title=India's women are suffering under lockdown |url=https://www.icwa.org/indias-women-suffering-lockdown/ |access-date=24 July 2021 |work=[[Institute of Current World Affairs]] |date=24 June 2020}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Hossain |first1=Elias |last2=Najib |first2=Arshadina Umara |last3=Islam |first3=Zahidul |title=Combating Domestic Violence during COVID-19 Pandemic in Bangladesh: Using a Mobile Application integrated with an Effective Solution |journal=[[IEEE Xplore]] |date=6 April 2021 |pages=1–6 |doi=10.1109/ICCIT51783.2020.9392691 |isbn=978-1-6654-2244-4 |s2cid=233197054 |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/9392691 |access-date=24 July 2021 |archive-date=24 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724225301/https://ieeexplore.ieee.org/document/9392691/ |url-status=dead}}</ref> ବ୍ୟାଟେରୀ ମହିଳା ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, <ref>{{cite journal |last1=Deb |first1=Aishwarya |title=Battered Woman Syndrome: Prospect of Situating It within Criminal Law in India |date=30 May 2018 |doi=10.2139/ssrn.3458792 |ssrn=3458792 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3458792 |access-date=24 July 2021}}</ref> ଆତ୍ମରକ୍ଷା ଅଧିକାର,<ref>{{cite news |last1=Mantri |first1=Geetika |title=Can Kerala woman who cut 'rapist' godman's penis plead self defence? Experts weigh in |url=https://www.thenewsminute.com/article/can-kerala-woman-who-cut-rapist-godman-s-penis-plead-self-defence-experts-weigh-62361 |access-date=24 July 2021 |work=[[The News Minute]] |date=20 May 2017}}</ref> ବୈବାହିକ ବଳାତ୍କାର ଆଇନ,<ref>{{cite web |last1=Gupta Aashna |first1=3 May 2021 |title=Marital Rape in India – An (Un)Recognised Offence The social, cultural, and legal contexts of marital rape in India. |date=3 May 2021 |url=https://criticaledges.com/2021/05/03/marital-rape-in-india/ |publisher=CRITICAL EDGES |access-date=27 August 2021 |archive-date=27 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827092542/https://criticaledges.com/2021/05/03/marital-rape-in-india/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite journal|last1=Patel|first1=Krina|date=2019|title=The Gap in Marital Rape Law in India: Advocating for Criminalization and Social Change|url=https://ir.lawnet.fordham.edu/ilj/vol42/iss5/7/|journal=Fordham International Law Journal|volume=42|issue=5|pages=1019–1046|access-date=2021-08-27}}</ref> ସମ୍ପତ୍ତି ଅଧିକାର,<ref>{{cite news |last1=Mishra |first1=Sourav |title=Agricultural land rights for women |url=https://www.downtoearth.org.in/news/agriculture/agricultural-land-rights-for-women-10149 |access-date=24 July 2021 |work=DownToEarth |date=30 September 2005}}</ref> ଜାତି ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ଥିତି,<ref>{{cite journal |last1=Sutradhar |first1=Ruman |title=What Caused Marginalization: A Study of the Tea Plantation Women of Cachar |journal=International Journal of Science and Research |date=May 2015 |volume=4 |issue=5 |page=2773 |issn=2319-7064}}</ref> COVID-19 ଯୁଗରେ ମହିଳାଙ୍କ ଅଧିକାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା,<ref>{{cite web |title='Constructive hope' in the constant struggle for women's rights, 25 years after the Beijing Conference |url=https://www.humanrights.unsw.edu.au/news/constructive-hope-constant-struggle-womens-rights-25-years-after-beijing-conference |website=Australian Human Rights Institute |access-date=24 July 2021 |date=3 December 2020}}</ref> ଏବଂ COVID ସମୟରେ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ହିଂସା ବୃଦ୍ଧି -19 ମହାମାରୀ<ref>{{cite journal |last1=Ganesh S. |first1=Selva |last2=Chandran |first2=RK |last3=Lambodaran |first3=G |last4=Manodh |first4=Pedamally |title=COVID-19: Current Status and Future Strategies to Control the Spread in the State of Tamil Nadu, India |journal=Medico-legal Update |date=December 2020 |volume=20 |issue=4 |page=2201}}</ref> ଇତ୍ୟାଦି ସମ୍ପୃକ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କର ପାରଦର୍ଶିତା ପାଇଁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ଭାରତରେ ଶିକ୍ଷା ସହ ଜଡ଼ିତ ତାଙ୍କର ଓକିଲାତି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।<ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Sunil |title=Mystery of the missing girls |url=https://www.financialexpress.com/archive/mystery-of-the-missing-girls/78147/ |access-date=24 July 2021 |work=Financial Express |date=21 August 2005}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kabilan |first1=Kannalmozhi |title=The Value of Inclusive Education and its Benefits |url=https://www.parentcircle.com/benefits-and-value-of-inclusive-education/article |access-date=24 July 2021 |work=[[ParentCircle]]}}</ref> ଓକିଲଙ୍କ ପୋଷାକ<ref>{{cite web |last1=Pramar Karan |first1=15 May 2020 |title=The Advocates' Dress Code -Let Us Make It More Indian And Suitable To Our Climate |url=https://www.livelaw.in/columns/partition-horrors-remembrance-day-prime-minister-of-india-home-ministry-180061?infinitescroll=1 |website=LiveLaw.in |date=23 August 2021 |access-date=24 August 2021}}</ref><ref>{{cite web |last1=Ahmed |first1=Jalal Uddin |title=Shades of the Colonial Past: Wigs and Robes in the courts of Bangladesh |url=https://futrlaw.org/shades-colonial-past-wigs-robes-courts-bangladesh/ |website=FutureLaw.org |date=11 October 2017 |access-date=24 August 2021 |archive-date=24 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824100851/https://futrlaw.org/shades-colonial-past-wigs-robes-courts-bangladesh/ |url-status=dead }}</ref> ଟିକା ନିରପକ୍ଷତା<ref>{{cite journal |last1=Tarigan MI |first1=Hafandi R |title=Equal Access to the Vaccination of Covid-19 in Southeast Asia: Can ASEAN be a Catalyst? |journal=Hasanuddin Law Review |year=2021 |volume=7 |issue=2 |page=119 |url=http://pasca.unhas.ac.id/ojs/index.php/halrev/article/view/2875 |publisher=HLR |doi=10.20956/halrev.v7i2.2875 |s2cid=237787542 |access-date=1 August 2021 |ref=2021 |doi-access=free |archive-date=1 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210801100650/http://pasca.unhas.ac.id/ojs/index.php/halrev/article/view/2875 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last1=Sangiovanni Paola |first1=(August 2021) |title=Worldwide: Are Patents To Blame For Scarcity Of Vaccines? |url=https://www.mondaq.com/unitedstates/patent/1107174/are-patents-to-blame-for-scarcity-of-vaccines |website=mondaq.com |access-date=13 September 2021}}</ref> ଏବଂ ଶାସନରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା<ref>{{cite web |last1=Cañizares Espada, Manuela and Muñoz Colomina, Clara Isabel and Pérez Estébanez, Raquel and Urquía Grande, Elena |first1=January 2021 |title=Transparency and Accessibility in Municipalities: The Case of Social Services in Spain |url=https://eprints.ucm.es/id/eprint/65219/ |website=UCM.ES |access-date=24 August 2021}}</ref> ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେ ଜଣାଶୁଣା । ==ଓକିଲାତି== ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ, ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ଓକିଲ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀରର କାଥୁଆ ବଳାତ୍କାର ମାମଲାର ଓକିଲମାନଙ୍କୁ ଲାଇସେନ୍ସ ବାତିଲ କରି ଦଣ୍ଡିତ କରାଯିବାକୁ ଦାବି କରି ଏକ ନିରବ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |last1=Firstpost.com |first1=(2018) |title=Protesting lawyers take out silent march from Indian Law Institute to Bar Council of India in Delhi |url=https://www.firstpost.com/india/kathua-rape-and-murder-case-live-updates-pdp-to-meet-today-to-decide-future-course-of-action-after-two-bjp-ministers-quit-4431283.html |website=Firstpost |date=14 April 2018 |access-date=9 October 2021}}</ref> ୧୫ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ, ସେ ଅନ୍ୟ ଓକିଲମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆରାରିଆ ଜିଲ୍ଲା କୋର୍ଟରେ ହିଂସାତ୍ମକ ଯୌନ ଅପରାଧରେ ବଞ୍ଚିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ସମ୍ପର୍କରେ ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |last1=LiveLaw.in |first1=15 July 2020 |title=Letter from Lawyers to the Hon'ble Chief Justice of Patna High Court and other Hon'ble Judges |url=https://www.livelaw.in/pdf_upload/pdf_upload-378266.pdf |website=LiveLaw.in |access-date=2 November 2021}}</ref> ଜୁଲାଇ ୨୦୨୧ ରେ, ନିଗମ ୯୦୦ ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଯୋଗ ଦେଇ ଅନଲାଇନରେ ମୁସଲମାନ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଘୃଣା ଭାଷଣ ତଥା ମିସୋଗିନି ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |last1=Pandey |first1=Shrutika |title=De-Humanizing And Sexualizing Muslim Women: An Open Letter By 900 Activists/Lawyers Against 'Auction' Of Muslim Women On GitHub Platform |url=https://livelaw.in/news-updates/an-open-letter-by-900-activists-lawyers-against-auction-of-muslim-women-on-github-platform-177598 |access-date=24 July 2021 |work=LiveLaw |date=16 July 2021}}</ref><ref>{{cite news |last1=The Wire Staff |title='Act of Intimidation and Harm': Rights Activists on 'Sulli Deals' App Targeting Muslim Women |url=https://thewire.in/women/sulli-deals-muslim-women-cyber-harassment-statement |access-date=25 July 2021 |work=The Wire |date=13 July 2021}}</ref> ==ଆଧାର== rgwv8tbq74r5b6lu6px5qcjh4h0euo2 0 84569 606868 487146 2026-09-24T04:47:11Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606868 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ଶର୍ମିଳା ରେଗେ |image = Sharmila Rege (cropped).jpg | birth_date = {{Birth date|1964|10|07|df=yes}} | birth_place = [[ପୁଣେ]], ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଭାରତ | death_date = {{Death date and age|2013|07|13|1964|10|07|df=yes}} | death_place = Pune| occupation = [[ସମାଜବିଜ୍ଞାନୀ]], ଲେଖକ, [[ନାରୀବାଦୀ]] | nationality = ଭାରତୀୟ }} '''ଶର୍ମିଳା ରେଗେ''' (୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୬୪ - ୧୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୩)<ref name=rege01>{{cite news|last=Trivedi|first=Divya|title=Sociologist who studied intersection of gender, caste|url=http://www.thehindu.com/news/national/sociologist-who-studied-intersection-of-gender-caste/article4912635.ece|accessdate=14 July 2013 |newspaper=The Hindu|date=13 July 2013}}</ref> ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସମାଜବିଜ୍ଞାନୀ, ନାରୀବାଦୀ ପଣ୍ଡିତ ତଥା ଲିଖନ ଜାତିର ଲେଖକ ଥିଲେ ।<ref name="Rege2006">{{cite book|last=Rege|first=Sharmila|title=Writing caste, writing gender: reading Dalit women's testimonios|url=https://books.google.com/books?id=Msaki69NQHsC|accessdate=27 September 2011|date=2 July 2006|publisher=Zubaan|isbn=978-81-89013-01-1}}</ref> ସେ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ [[ପୁଣେ]] ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କ୍ରାନ୍ତିଜ୍ୟୋତି ସାବିତ୍ରୀବାଇ ଫୁଲେ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ର, (ଲିଙ୍ଗ ଅଧ୍ୟୟନ ବିଭାଗ)ର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|last=Unacknowledged|title=Krantijyoti Savitribai Phule Women's Studies Centre, University of Pune|url=http://www.unipune.ac.in/snc/womens_studies_centre/wsc_webfiles/faculty.htm|publisher=University of Pune|accessdate=26 September 2011}}</ref> ୨୦୦୬ରେ ମାଡ୍ରାସ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ଷ୍ଟଡିଜ୍ (MIDS)ରୁ ବିକାଶ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ମାଲକମ୍ ଆଡିଶିୟା ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news|last=Rege|first=Sharmila|title=Dalit studies must move across disciplines: Sharmila Rege |date=22 November 2006|url=http://www.hindu.com/2006/11/22/stories/2006112210820400.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823015740/http://www.hindu.com/2006/11/22/stories/2006112210820400.htm|url-status=dead|archive-date=23 August 2007|newspaper=[[The Hindu]]|accessdate=26 September 2011}}</ref> ସେ ୧୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୩ ମସିରେ କୋଲନ କର୍କଟରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ==ଏକାଡେମିକ ଅବଦାନ== ରେଗେ ଭାରତର ଅଗ୍ରଣୀ ନାରୀବାଦୀ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ, ଯାହାର ଶ୍ରେଣୀ, ଜାତି, ଧର୍ମ ଏବଂ ଯୌନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଭାରତରେ ନାରୀବାଦୀ ବିତର୍କ ଖୋଲିବାରେ 'ଦଳିତ ଷ୍ଟାଣ୍ଡପଏଣ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ'<ref>{{cite web|url=http://www.epw.in/authors/sharmila-rege |title=Sharmila Rege &#124; Economic and Political Weekly |publisher=Epw.in |date= |accessdate=14 July 2013}}</ref>ର ବିକାଶରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ଏକାଡେମୀର ରେଗେଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ, ଦଳିତ ଛାତ୍ରଙ୍କ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଲଢିବା, ଭାରତରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିକ୍ଷାଗତ ସଂସ୍କାର ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ପ୍ରମାଣ ଅଟେ ।<ref>{{cite web|url=http://kafila.org/2012/06/05/cartoon-controversy-in-conversation-with-satyanarayana-sharmila-rege/ |title=Cartoon controversy – In conversation with Satyanarayana: Sharmila Rege |publisher=Kafila |date= |accessdate=14 July 2013}}</ref> ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ତାଙ୍କୁ "ଫୁଲେ-ଆମ୍ବେଦକରାଇଟ୍ ଫେମିନିଷ୍ଟ ୱେଲଡର୍" ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ଯିଏ "ଜାତିର ଗଠନମୂଳକ ହିଂସା ଏବଂ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଶ୍ରମ ସହିତ ଏହାର ସମ୍ପର୍କକୁ ନାରୀବାଦୀ ବକ୍ତବ୍ୟରେ ଆଣିଥିଲେ ।<ref name="Devika John Kannabiran Sen 2013 pp. 22–25">{{cite journal | last=Devika | first=J | last2=John | first2=Mary E | last3=Kannabiran | first3=Kalpana | last4=Sen | first4=Samita | last5=Swaminathan | first5=Padmini | title=Sharmila Rege (1964-2013): Tribute to a Phule-Ambedkarite Feminist Welder | journal=Economic and Political Weekly | publisher=Economic and Political Weekly | volume=48 | issue=32 | year=2013 | issn=00129976 | eissn=23498846 | jstor=23528021 | pages=22–25 | url=http://www.jstor.org/stable/23528021 | access-date=2022-11-13}}</ref> ଭାରତରେ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ନେଇ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାଧାରା, ଇତିହାସ ଲିପିର ନୂତନ ତଥା ବିକଳ୍ପ ପଦ୍ଧତିରେ ବହୁ ଅବଦାନ ରଖିଥିଲା, ଯାହାକି ହିନ୍ଦୁ ଜାତିର ଦଳିତ ସ୍ୱର ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ ଇତିହାସର ରାଜନୈତିକ ମିଲିୟମରେ ଅବହେଳିତ ହୋଇଆସୁଥିଲା । ତାଙ୍କର ଶେଷ ପ୍ରକାଶିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ''ମ୍ୟାଡନେସ୍ ଅଫ୍ ମନୁ'',<ref>{{cite web |url=http://navayana.org/against-the-madness-of-manu/ |archive-url=https://archive.today/20130717082936/http://navayana.org/against-the-madness-of-manu/ |url-status=dead |archive-date=17 July 2013 |title=Against the Madness of Manu |publisher=Navayana.org |accessdate=16 July 2013 }}</ref> ବ୍ରାହ୍ମଣୀୟ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ଆଦର୍ଶଗତ ଲଢେଇ ଏବଂ ଜାତି ପ୍ରଣାଳୀ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ହିଂସା ସୃଷ୍ଟି କରି ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା । ବିକଳ୍ପ ଇତିହାସ ଲେଖା ଉପରେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ସ୍ଥାନୀୟ ତଥା ମୌଖିକ ପରମ୍ପରାକୁ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅଭ୍ୟାସରେ ନୂତନ ଜୀବନ ଦେଇଛି, ଯାହା ଜାତୀୟ ସ୍ମୃତିର ଅଭିଲେଖାଗାର ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା ଅନୁବାଦ ପ୍ରକଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଛି ।<ref>{{cite web |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?281948 |title=Songsters From The Mudhouse &#124; Sharmila Rege |publisher=Outlookindia.com |date= |accessdate=14 July 2013 |archive-date=15 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130715022906/http://www.outlookindia.com/article.aspx?281948 |url-status=dead}}</ref> ଡକ୍ଟର ରେଗେ ନାରୀବାଦୀ ଅଧ୍ୟୟନ ଉପରେ ପୁସ୍ତକ ପୁନଃଲିଖନ କରି ପିତୃପୁରୁଷ ଜାତି ଏବଂ ଏହାର କ୍ରମବିକାଶକୁ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରଖିବା ବିଷୟରେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି । ସାମାଜିକ ଗତିବିଧିର ଇତିହାସ ଏବଂ ରାଜନୀତିରେ ବିଶେଷ କରି ନିମ୍ନ ଜାତିର ସଂଘର୍ଷରେ ସେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ଜାତି ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ । ପୁଣେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କ୍ରାନ୍ତିଜୋତି ସାବିତ୍ରୀବାଇ ଫୁଲେ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଭାବରେ ଡକ୍ଟର ରେଗେ ଯୁବକ ମାନସିକତାକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଛାତ୍ର ଏବଂ ସହକର୍ମୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ ଯେପରି ତାଙ୍କର ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଲକ୍ଷ୍ୟ ନଥିଲା । ୨୦୦୨ ମସିହାରେ, ସେ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନ ବିଭାଗରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଯତ୍ନ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|title=Day Care Centre : Department of Womens Studies Center,University of Pune|url=http://www.unipune.ac.in/snc/womens_studies_centre/wsc_webfiles/daycarecentre.htm|access-date=2020-06-25|website=www.unipune.ac.in}}</ref><ref>{{Cite news|last=Trivedi|first=Divya|date=2013-07-13|title=Sociologist who studied intersection of gender, caste|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/sociologist-who-studied-intersection-of-gender-caste/article4912635.ece|access-date=2020-06-25|issn=0971-751X}}</ref> ==ଗ୍ରନ୍ଥସମୂହ== * କାଷ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ଜେଣ୍ଡର: ଭାରତରେ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ହିଂସା, ୟୁରୋପୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ୧୯୯୬ * ସୋସିଓଲୋଜୀ ଅଫ ଜେଣ୍ଡର: ନାରୀବାଦୀ ସମାଜବିଜ୍ଞାନ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଆହ୍ୱାନ, SAGE ପ୍ରକାଶନ ଭାରତ, ୨୦୦୩ * ରାଇଟିଙ୍ଗ କାଷ୍ଟ, ରାଇଟିଙ୍ଗ ଜେଣ୍ଡର: ଦଲିତ ମହିଳା ସାକ୍ଷ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା * ସାବିତ୍ରୀବାଇ ଫୁଲେ ଦ୍ୱିତୀୟ ମେମୋରିଆଲ୍ ଅଧ୍ୟାପନା, NCERT, ୨୦୦୯ * ଏଗ୍ନେଷ୍ଟ ଦି ମ୍ୟାଡନେସ ଅଫ ମନୁ, ନାଭାୟାନା, ୨୦୧୩ ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ]] r16tm2l3ztg2e20bslb179h0uzpr408 0 84601 606686 550201 2026-09-24T00:05:54Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606686 wikitext text/x-wiki '''ଜୟା ଶର୍ମା''' [[ଭାରତ]]ର ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜଣେ ନାରୀବାଦୀ ଲେଖକ<ref>{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/the-word-reached-the-fields/229581|title = ...The Word Reached the Fields &#124; Outlook India Magazine| date=5 February 2022 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.posterwomen.org/Posterwomen/?p=5993 |title=Poster Women – A Zubaan project » Jaya Sharma |website=www.posterwomen.org |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119183340/http://www.posterwomen.org/Posterwomen/?p=5993 |archive-date=2016-11-19}} </ref><ref name="https://books.google.com/books=jaya+sharma+nirantar">{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=5uHIYv6LISMC&pg=PA259 |title = The One and the Many: Contemporary Collaborative Art in a Global Context|isbn = 978-0822349877|last1 = Kester|first1 = Grant H.|date = 2011-09-12}}</ref>। ଲିଙ୍ଗ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଯୌନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ସେ ଜଣେ କୁଆଁରୀ ନାରୀବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ପରିଚିତ । ନିରନ୍ତରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ନିରନ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଯୌନ ଶିକ୍ଷା ଅଭିଯାନର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ସେ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି, ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ଓକିଲାତି ସହିତ ଜଡି଼ତ ଅଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=http://www.rahifoundation.org/rahi-board-of-trustees.html|title=RAHI Board of Trustees|website=RAHI Foundation|access-date=2018-03-23|archive-date=2018-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20180315044055/http://www.rahifoundation.org/rahi-board-of-trustees.html|url-status=dead}}</ref> ସେ କୋଡିଏ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ମହିଳାଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ==ଜୀବନ ଏବଂ ବୃତ୍ତି== ସେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ନିରନ୍ତର [http://www.nirantar.net Nirantar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090206102300/http://nirantar.net/ |date=2009-02-06 }}ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ନିରନ୍ତର ଭାରତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଏନଜିଓ ଯାହା ନାରୀବାଦୀ ଏବଂ LGBT ପ୍ରସଙ୍ଗ ସହିତ ଜଡି଼ତ । ସେ ପନ୍ଦର ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ମହିଳା ଏବଂ LGBTQ + ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅଧିକାର ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=https://insightbhutan.wordpress.com/2015/12/04/talking-lgbtq-with-indian-activist-jaya-sharma/|title = Talking LGBTQ with Indian Activist Jaya Sharma|date = 4 December 2015}}</ref> ସେ ପିଟାରା ନାମକ ଏକ ଗ୍ରାମୀଣ ପତ୍ରିକାର ସହ-ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ଯାହା ସ୍ଥାନୀୟ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରକାଶନ କରି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ସାକ୍ଷରତା ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଥିଲା । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନିରନ୍ତର ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା । ସର୍ବଶିକ୍ଷା ଅଭିଯାନ ପରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୧୦ରେ କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/the-word-reached-the-fields/229581|title=...The Word Reached The Fields|work=outlookindia.com/|access-date=2018-02-10|archive-date=2017-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20171117070008/https://www.outlookindia.com/magazine/story/the-word-reached-the-fields/229581|url-status=dead}}</ref> ସେ ମଧ୍ୟ ରାହିର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=http://www.rahifoundation.org/rahi-board-of-trustees.html|title=RAHI Board of Trustees|website=RAHI Foundation|access-date=2018-03-23|archive-date=2018-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20180315044055/http://www.rahifoundation.org/rahi-board-of-trustees.html|url-status=dead}}</ref> ଏହି ସଂସ୍ଥା ମହିଳାଙ୍କ ସହ କାମ କରେ ଯେଉଁମାନେ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଶିଶୁ ଯୌନ ଶୋଷଣର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି । ସେ କିଶୋର ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଯୌନ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଓକିଲାତି କରିଛନ୍ତି । ସେ କର୍ମଶାଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଅବହେଳିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ମହିଳାମାନଙ୍କ ଯୌନ ଶୋଷଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=http://www.ids.ac.uk/files/dmfile/Pp6.pdf|title=Bringing together pleasure and politics: sexuality workshops in rural India.|last=Sharma|first=Jaya|date=|website=Institute of Development Studies|access-date=2018-08-30}}</ref> ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥିତ କୁଇର ଆକ୍ଟିଭିଟି ଫୋରମ୍ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି, ଯାହାର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ସେ କୁଇର୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନ ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗତିବିଧି ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସର ଏକ ଅଂଶ ଅଟନ୍ତି । ଜୟା ଶର୍ମା ଲଣ୍ଡନ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଇକୋନୋମିକ୍ସରେ ନିଜ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । । ==ଏକାଡେମିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟ== ସେ ଆନନ୍ଦ / ବିପଦ ବାଇନାରୀ ଉପରେ କାଗଜପତ୍ର ଲେଖିଛନ୍ତି, ଯାହା ଏଜେନ୍ସି ଗ୍ରାମୀଣ ତଥା ସମସ୍ତ ବର୍ଗର ମହିଳାମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ କର୍ମଶାଳା ମାଧ୍ୟମରେ ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=aONiDgAAQBAJ&q=jaya+sharma+nirantar&pg=PT46|title=Women, Sexuality and the Political Power of Pleasure|last1=Jolly|first1=Susie|last2=Cornwall|first2=Andrea|last3=Hawkins|first3=Kate|date=2013-06-13|publisher=Zed Books Ltd.|isbn=9781780325736|language=en}}</ref><ref>{{cite journal|last=Sharma|first=Jaya|date=2013|title=Challenging the Pleasure versus Danger Binary: Reflections on Sexuality Workshops with Rural Women's Rights Activists in North India|journal=Sexuality and the Political Power of Pleasure Sex, Gender and Empowerment}}</ref> ସେ ଭାରତରେ ବାଲ୍ୟ ବିବାହର ଏକ ଲ୍ୟାଣ୍ଡସ୍କେପ୍ ବିଶ୍ଳେଷଣର ସହ-ଲେଖିକା ଥିଲେ । ଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ସାମାଜିକ ସଂସ୍କୃତିର ଆଦର୍ଶର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଏକ ନାରୀବାଦୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ମଧ୍ୟ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ଯାହା ସରକାର, ଏନଜିଓ ଏବଂ ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରିବ ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଜୀବନରେ ଅଧିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିପାରିବେ ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=aONiDgAAQBAJ&q=jaya+sharma+nirantar&pg=PT46|title=Women, Sexuality and the Political Power of Pleasure|last1=Jolly|first1=Susie|last2=Cornwall|first2=Andrea|last3=Hawkins|first3=Kate|date=2013-06-13|publisher=Zed Books Ltd.|isbn=9781780325736|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nirantar.net/uploads/files/EM%20Report%20-%20English.pdf|title=Early and Child Marriage in India: A Landscape Analysis.|website=Narintar Trust|access-date=2018-08-30}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା]] l2fpc7rkvf6egt76934yizqk07ag75j 0 84697 606734 573724 2026-09-24T01:11:55Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606734 wikitext text/x-wiki {{Infobox recurring event | native_name = ''କାର୍ତ୍ତିକ ମେଳା'' | native_name_lang = ନମସ୍କାର | image = (A) Camel Pushkar fair.jpg | alt = ଏକ ଓଟ କାର୍ଟ | caption = ପୁଷ୍କର ମେଳାରେ ଏକ ଓଟ କାର୍ଟ | status = <!-- e.g. ନିଷ୍କ୍ରିୟ, ସକ୍ରିୟ ... --> | genre = ପଶୁପାଳନ, ସାଂସ୍କୃତିକ ପର୍ବ | date = କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ତ୍ତିକ (ମାସ)ର ଆରମ୍ଭ; ଶିଖର: ଗତ ୫ ଦିନ | frequency = ବାର୍ଷିକ | location = [[ପୁଷ୍କର]], [[ଅଜମେର ଜିଲ୍ଲା]], [[ରାଜସ୍ଥାନ]], [[ଭାରତ]] | coordinates = {{coord|26.487652|N|74.555922|E|display=inline,title}} | country = {{Flag|India}} | participants = କୃଷକ, ହିନ୍ଦୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ <br> ପର୍ଯ୍ୟଟକ (ଘରୋଇ, ବିଦେଶୀ) | attendance = > ୨୦୦,୦୦୦ | activity = ଫେଟେ, ପଶୁପାଳନ ଶୋ (ଓଟ, ଘୋଡା, ଗାଇ), ନୃତ୍ୟ, ଗ୍ରାମୀଣ କ୍ରୀଡା, ଫେରିସ୍ ଚକ, ପ୍ରତିଯୋଗିତା }} '''ପୁଷ୍କର ମେଳା''', ଯାହାକୁ ପୁଷ୍କର ଓଟ ମେଳା କୁହାଯାଏ କିମ୍ବା ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବରେ କାର୍ତ୍ତିକ ମେଳା କିମ୍ବା ପୁଷ୍କର ମେଳା ହେଉଛି ବାର୍ଷିକ ବହୁ ଦିନିଆ ପଶୁପାଳନ ମେଳା ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଫେଟ୍ (ରାଜସ୍ଥାନ, ଭାରତ)ର ଅଜମେର ସହର ନିକଟ ପୁଷ୍କର ସହରରେ ଆୟୋଜିତ । ଏହି ମେଳା କାର୍ତ୍ତିକ ହିନ୍ଦୁ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଶେଷ ହୁଏ, ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଅକ୍ଟୋବର ଶେଷ ଏବଂ ନଭେମ୍ବର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଗ୍ରେଗୋରିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ଓଭରଅପ୍ ହୋଇଯାଏ ।<ref name="Gladstone2013p179">{{cite book|author=David L. Gladstone|title=From Pilgrimage to Package Tour: Travel and Tourism in the Third World|url=https://books.google.com/books?id=bqOhCRKTEqcC |year=2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-07874-3|pages=179–186}}</ref> ୧୯୯୮ ରେ, ପୁଷ୍କରଙ୍କୁ ବର୍ଷସାରା ୧ ମିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ପରିଦର୍ଶକ ଆସନ୍ତି । କେବଳ ପୁଷ୍କର ମେଳା ୨୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପରିଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ । {{multiple image|perrow = 2|total_width=200 | align=left | image1 = (1) Pushkar Fair, Camel Festival, I love my camel.jpg | alt1=Livestock at the fair|width1=2607|height1=1741 | image2 = Giant wheels at Pushkar, Rajasthan.jpg | alt2=Fete|width2=480|height2=640 | image3 = Tug of war, at Pushkar Fair, Rajasthan.jpg | alt3= Sports |width3=350|height3=245 | image4 = (2) Faces and colours at Pushkar Fair.jpg | alt4=Ceremonies|width4=2816|height4=2112 | image5 = Rajasthan, India (27637376753).jpg | alt5=Livestock |width5=3618 |height5=2456 | image6 = Hot Air Balloon Ride by Sky Waltz.jpg | alt6=Hot air balloon|width6=4288|height6=2848 | footer = Pushkar fair attracts nearly 200,000 visitors.<ref name="Lochtefeld2002p539">{{cite book|author=James G. Lochtefeld|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z|url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch |url-access=registration|year=2002|publisher=The Rosen Publishing Group|isbn=978-0-8239-3180-4|page=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/539 539]}}</ref><ref>[https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2013/11/14/indias-camel-doctors/ Pushkar Fair] The Wall Street Journal (14 November 2013)</ref> }} ପୁଷ୍କର ମେଳା<ref>{{Cite web |url=http://www.toptraveldestinationsindia.com/2018/03/puskhar-the-exotic-travel-destination-in-rajasthan/ |title=Pushkar Fair, Rajasthan |access-date=2023-02-20 |archive-date=2020-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207042240/http://www.toptraveldestinationsindia.com/2018/03/puskhar-the-exotic-travel-destination-in-rajasthan/ |url-status=dead }}</ref> ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ ଓଟ, ଘୋଡା ଏବଂ ଗୋରୁ ମେଳା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ପଶୁପାଳନ କାରବାର ବ୍ୟତୀତ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଶୀତ ଋତୁ, ରଙ୍ଗୀନ ସାଂସ୍କୃତିକ ଥିମର ପ୍ରଚୁରତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପୁଷ୍କର ମେଳା ଘରୋଇ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ପାଲଟିଛି । ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ନୃତ୍ୟ, ମହିଳା ଦଳ ଏବଂ ପୁରୁଷ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଦଉଡି ଟଣା, ମାଟିହାଣ୍ଡି ଫୋଡା, ସବୁଠାରୁ ବଡ ନିଷ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ବରଯାତ୍ରୀ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ଓଟ ଦୌଡ଼ା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।<ref>[https://www.outlookindia.com/outlooktraveller/destinations/rajasthan-its-fair-time-in-pushkar/ RAJASTHAN: IT'S FAIR TIME IN PUSHKAR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171024152700/https://www.outlookindia.com/outlooktraveller/destinations/rajasthan-its-fair-time-in-pushkar/ |date=2017-10-24 }}, Outlook Traveller (26 October 2016)</ref><ref>{{cite web | url=https://www.bloomberg.com/news/photo-essays/2015-11-25/pushkar-camel-fair-lights-up-the-indian-thar-desert | title=Pushkar Camel Fair Lights Up the Indian Thar Desert | date=25 November 2015 | first=Tom | last=Lasseter | publisher=Bloomberg | access-date=10 December 2018 }}</ref><ref>{{cite web|title=The Desert Comes Alive Once Again... Pushkar Camel Fair 2011|url=http://www.efi-news.com/2011/10/desert-comes-alive-once-again-pushkar.html|access-date=31 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111107171152/http://www.efi-news.com/2011/10/desert-comes-alive-once-again-pushkar.html|archive-date=7 November 2011|url-status=dead}}</ref> ଏହା ଏକ ସାତ ଦିନର ରଙ୍ଗୀନ, ଅନନ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଯାହା ସାରା ବିଶ୍ୱରୁ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ । ପଶୁପାଳନ ବ୍ୟବସାୟ ବ୍ୟତୀତ,ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ଓଟ ଏବଂ ଘୋଡା ଦୌଡ଼, ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ପ୍ରଦର୍ଶନୀ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏହି ମେଳା ଦୁନିଆର ସବୁଠୁ ବଡ ଗୋରୁ ମେଳା ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ କୂଳକୁ ଯାଆନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ମେଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ପୁରୁଷମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପଶୁମାନଙ୍କୁ ବାଣିଜ୍ୟ କରାନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଓଟ, ଘୋଡା, ଗାଇ, ମେଣ୍ଢା ଓ ଛେଳି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।<ref name=imp>[https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V21_007.gif Pushkar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210726131902/https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V21_007.gif |date=2021-07-26 }} [[The Imperial Gazetteer of India]], 1909, v. 21, ''p. 1.''</ref> ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବାର ବ୍ରେସଲେଟ୍, ପୋଷାକ, ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ କପଡ଼ାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହସ୍ତତନ୍ତ ଷ୍ଟଲରେ ଦୋକାନ କରନ୍ତି । ସଂଗୀତ, ଗୀତ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ସହିତ ଏକ ଓଟ ଦୌଡ଼ ଉତ୍ସବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ, ଓଟ କିପରି ଜିନିଷ ଆଣିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୁଏ ତାହାର ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ । ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ, ପୁରୁଷମାନେ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ଓଟ ଦଳକୁ ଯାଆନ୍ତି । ପୁଷ୍କର ରାଜସ୍ଥାନର ମଧ୍ୟ-ପୂର୍ବ ଭାଗରେ, ଆରାଭାଲୀ ପର୍ବତର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଛି । ପୁଷ୍କରଠାରୁ ନିକଟତମ ବିମାନବନ୍ଦର ହେଉଛି ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ପ୍ରାୟ ୪୦ କିଲୋମିଟର (୨୫ ମାଇଲ) ଅଜମେରର କିଶାନଗଡ ବିମାନବନ୍ଦର । ଜୟପୁର ଭାରତର ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ସହର ସହିତ ଭଲ ଭାବରେ ସଂଯୁକ୍ତ । ପୁଷ୍କର ଅଜମେରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ କିଲୋମିଟର (୬.୨ ମାଇଲ୍), ପୁଷ୍କର ରାସ୍ତା (ରାଜପଥ ୫୮) ଦେଇ ସଂଯୁକ୍ତ ଯାହା ଅରବାଲି ରେଞ୍ଜ ପର୍ବତ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ । ଅଜମର୍ ମଧ୍ୟ ନିକଟତମ ପ୍ରମୁଖ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଅଟେ । ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଣି]] su7hhgbifkt1p02jngl944ymdu5phfr 0 86554 606762 594683 2026-09-24T01:40:46Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606762 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Badnaam Gali}} {{Infobox film | name = ବଦନାମ ଗଳି | image = | caption = | alt = | director = ଅଶ୍ୱିନୀ ଶେଟ୍ଟି | producer = | writer = | screenplay = | story = | based_on = <!-- {{Based on|title of the original work|creator of the original work|additional creator(s), if necessary}} --> | starring = {{plainlist| * [[ପତ୍ରଲେଖା ପଲ୍]] * [[ଦିବ୍ୟେନ୍ଦୁ ଶର୍ମା]]}} | narrator = | music = | cinematography = ବିଷ୍ଣୁ ରାଓ | distributor = ଜୀ୫ | released = ୧୦ ମଇ ୨୦୧୯ | runtime = ୧୨୦ ମନିଟ୍ | country = [[ଭାରତ|ଭାରତ]] | language = [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]] }} '''ବଦନାମ ଗଳି''' ବା '''ବଦନାମ ଗଲି''' ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଓଟିଟିରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର, ଯାହାକି ୧୦ ମଇ ୨୦୧୯ରେ ଜୀ୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web |title=Badnaam Gali Review: Patralekhaa Delivers In This Enjoyable Romp, Divyenndu Hits Heights |url=https://zeetv.zee5.com/badnaam-gali-review-patralekhaa-delivers-in-this-enjoyable-romp-divyenndu-hits-heights/ |access-date=2023-07-01 |archive-date=2019-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190608121634/https://zeetv.zee5.com/badnaam-gali-review-patralekhaa-delivers-in-this-enjoyable-romp-divyenndu-hits-heights/ |url-status=dead }}</ref> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଜଣେ ସରୋଗେଟ୍ ମଦର୍ ଉପରେ ଆଧାରିତ ।<ref>{{Cite web |title=Divyenndu Sharma joins web film Badnaam Gali |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/may/03/divyenndu-sharma-joins-web-film-badnaam-gali-1972080.html}}</ref><ref>{{Cite web |title='Badnaam Gali' means well, but flounders and falls |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/badnaam-gali-means-well-but-flounders-and-falls-review/1532958 |access-date=2023-07-01 |archive-date=2021-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205092036/https://www.outlookindia.com/newsscroll/badnaam-gali-means-well-but-flounders-and-falls-review/1532958 |url-status=dead}}</ref> କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ [[ପତ୍ରଲେଖା ପଲ୍]] ଏବଂ [[ଦିବ୍ୟେନ୍ଦୁ ଶର୍ମା]] ।<ref>{{Cite web |date=28 April 2019 |title=Patralekhaa to play surrogate mother in Zee 5 web feature Badnaam Gali; film will release on 10 May |url=https://www.firstpost.com/entertainment/patralekhaa-to-play-surrogate-mother-in-zee-5-web-feature-badnaam-gali-film-will-release-on-10-may-6530531.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=E-Buzz: Patralekha And Divyendu's Badnaam Gali |url=https://www.news18.com/videos/india/e-buzz-patralekha-and-divyendus-badnaam-gali-2135153.html}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 2019 |title=Mirzapur Actor Divyenndu is playing righteous person in Badnaam Gali |url=https://www.mid-day.com/articles/mirzapur-actor-divyenndu-is-playing-righteous-person-in-badnaam-gali/20854180 |access-date=2023-07-01 |archive-date=2019-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190522152646/https://www.mid-day.com/articles/mirzapur-actor-divyenndu-is-playing-righteous-person-in-badnaam-gali/20854180 |url-status=dead }}</ref> ୨୦୧୯ ମସିହାର ମଦର୍ସ ଡେ'ରେ ଏହା ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web |title=ZEE5 premiering two web films on Mother's Day — Badnaam Gali and D.A.T.E |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/may/13/zee5-premiering-two-web-films-on-mothers-day--badnaam-gali-and-date-1976051.html}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 May 2019 |title=Patralekhaa, Divyendhu come together for Badnaam Gali, a digital film on surrogate mothers |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/patralekhaa-divyendhu-come-together-for-badnaam-gali-a-digital-film-on-surrogate-mothers/story-B9dSZ3lvvbysh1Yd7NB5CM.html}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 May 2019 |title=Patralekhaa: Badnaam Gali deals with important issues in a humorous way |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/patralekhaa-badnaam-gali-deals-with-important-issues-in-a-humorous-way-5721282/}}</ref> == ଅଭିନୟ == * [[ପତ୍ରଲେଖା ପଲ୍]] - ନୟନିକା (ନୟନ) * [[ଦିବ୍ୟେନ୍ଦୁ ଶର୍ମା]] - ରଣଦୀପ ସିଂହ ସୋଢ଼ୀ * [[ଡଲି ଆଲୁୱାଲିଆ]] - ରଣଦୀପର ପିଉସୀ * ପରିତୋଷ ଷଣ୍ଢ - ରଣଦୀପର ବାପା == ମୁକ୍ତିଲାଭ == ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବା ପରେ ଏହାକୁ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ଏହାକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ । [[ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ|ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍‌]]<nowiki/>ର ଇଶିତା ସେନଗୁପ୍ତା ଏହାକୁ ସରୋଗେସି ଉପରେ ଏକ ମଜାଦାର କଥାଚିତ୍ର ବୋଲି ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |date=14 May 2019 |title=Badnaam Gali review: A fun take on surrogacy that sheds light on societal prejudices |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/badnaam-gali-review-rating-divyendu-sharma-patralekhaa-5726096/}}</ref> ହାଇ ଅନ୍ ଫିଲ୍ମସ୍‌ର ନଫିସ୍ ଅହମ୍ମଦ ତାଙ୍କ ସମୀକ୍ଷାରେ ଲେଖିଥିଲେ, "ବଦନାମ ଗଳି ଏହାର କାହାଣୀ ଓ ମୌଳିକତା ପାଇଁ ଭଲ ନିଶ୍ଚିତ କିନ୍ତୁ ଦୁଃର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏହାର ଲେଖକମାନେ ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିପାରିନାହାନ୍ତି ।"<ref>{{Cite web |date=20 May 2019 |title=Badnaam Gali review: Don't visit this gali. |url=https://www.highonfilms.com/badnaam-gali-review/}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == * {{IMDb title|10318332}} * ଜୀ୫ରେ [https://www.zee5.com/movies/details/watch-badnaam-gali-online/0-0-49971 ବଦନାମ ଗଳି] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର]] 3xh6r7r08agyznqzb04npvisqh7h322 0 87535 606716 572791 2026-09-24T00:38:22Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606716 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Nambi Narayanan}} {{Infobox person | name = ଏସ. ନମ୍ବି ନାରାୟଣନ୍ | image = Nambi Narayanan.jpg | caption = ୨୦୧୭ରେ ନାରାୟଣନ୍ | birth_date = {{Birth date and age|1941|12|12|df=yes}} | birth_place = ନାଗେରକୋଏଲ, ତ୍ରାଭାଙ୍କୋର, ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ<br>(ବର୍ତ୍ତମାନର କନ୍ୟାକୁମାରୀ ଜିଲ୍ଲା, [[Tamil Nadu|ତାମିଲନାଡୁ]], ଭାରତ)<ref>{{Cite news |title=Nambi Narayanan : R Madhavan's 'Rocketry: The Nambi Effect' will explore the untold story of scientist Nambi Narayanan. Here's what you need to know |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/r-madhavans-rocketry-the-nambi-effect-will-explore-the-untold-story-of-scientist-nambi-narayanan-heres-what-you-need-to-know/articleshow/92484451.cms?from=mdr |access-date=2022-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627073403/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/r-madhavans-rocketry-the-nambi-effect-will-explore-the-untold-story-of-scientist-nambi-narayanan-heres-what-you-need-to-know/articleshow/92484451.cms?from=mdr |archive-date=2022-06-27}}</ref> | occupation = ଏରୋସ୍ପେସ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟର | awards = [[Padma Bhushan|ପଦ୍ମଭୂଷଣ]] (୨୦୧୯) | alma_mater = {{Unbulleted_list| ପ୍ରିନଷ୍ଟନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ<br>{{small|(ଇଞ୍ଜିନିଅରିଂରେ ମାଷ୍ଟର ଅଫ ସାଇନ୍ସ)}} | ଥିୟାଗରାଜର କଲେଜ ଅଫ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, ମଦୁରାଇ<br>{{small|(ବ୍ୟାଚଲର ଅଫ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି)}}}} | spouse = ମୀନା ନାରାୟଣନ | children = ୨ | relatives = [[ସୁବ୍ବିୟା ଅରୁଣନ]] (ଜ୍ୱାଇଁ) }} '''ନମ୍ବି ନାରାୟଣନ୍''' (ଜନ୍ମ: ୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୧)<ref>{{Cite book |last=Narayanan |first=Nambi |url=https://books.google.com/books?id=Ks1SDwAAQBAJ |title=Ready To Fire: How India and I Survived the ISRO Spy Case |last2=Ram |first2=Arun |date=2018-04-10 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-93-86826-27-5 |language=en}}</ref> ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଯିଏ କି [[ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ]] (ଇସ୍ରୋ) ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ [[ବିକାଶ ରକେଟ ଇଞ୍ଜିନ]] ବିକଶିତ କରି ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲେ । ଭାରତ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ [[ପୋଲାର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଲଞ୍ଚ୍ ଭେଇକିଲ୍‌|ପୋଲାର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଲଞ୍ଚ ଭେଇକିଲ୍]] (ପିଏସ୍ଏଲ୍ଭି)ରେ ବ୍ୟବହୃତ ବିକାଶ ଇଞ୍ଜିନ୍ ପାଇଁ ଫ୍ରାନ୍ସଠାରୁ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ ହାସଲ କରିଥିବା ଦଳର ସେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web |url=https://www.isro.gov.in/sites/default/files/article-files/node/7808/from_fishing_hamlet_to_red_planet_p_v_manoranjan_r.epub |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2023-08-26 |archive-date=2017-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170909100121/http://www.isro.gov.in/sites/default/files/article-files/node/7808/from_fishing_hamlet_to_red_planet_p_v_manoranjan_r.epub |url-status=dead }}</ref> ଇସ୍ରୋର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ ସେ କ୍ରାୟୋଜେନିକ୍ସ ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/former-scientist-sees-us-hand-in-isro-spy-case/article35771034.ece|title=Nambi Narayanan sees U.S. hand in ISRO spy case|last=Correspondent|first=Special|date=2021-08-06|work=The Hindu|access-date=2023-08-26|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୯ରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ତୃତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ [[ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ|ପଦ୍ମଭୂଷଣରେ]] ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Citation|title=President Kovind presents Padma Bhushan to Shri S. Nambi Narayanan|url=https://www.youtube.com/watch?v=Tb_z0jFpQKk|language=or-IN|access-date=2023-08-26}}</ref> ୧୯୯୪ ମସିହାରେ କେରଳ ପୁଲିସ ହେପାଜତରେ ଥିବା ବେଳେ ଗୁପ୍ତଚରତା ଅଭିଯୋଗରେ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web |last=Staff |first=Scroll |date=2018-10-31 |title=‘Rocketry – The Nambi Effect’ teaser: Madhavan presents scientist Nambi Narayanan’s story |url=https://scroll.in/reel/900365/rocketry-the-nambi-effect-teaser-madhavan-presents-scientist-nambi-narayans-story |access-date=2023-08-26 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref> ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୬ରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ତଦନ୍ତ ବ୍ୟୁରୋ (ସିବିଆଇ) ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ ଭିତ୍ତିହୀନ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲା।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/isro-spy-case-the-scientist-who-came-in-from-the-cold/articleshow/64616516.cms|title=Isro spy case: The scientist who came in from the cold|last=Aravind|first=Indulekha|date=2018-06-17|work=The Economic Times|access-date=2023-08-26|issn=0013-0389}}</ref> ଫଳରେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଅଭିଯୋଗକୁ ଖାରଜ କରି ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ବୈଷୟିକ କାରଣ ଦର୍ଶାଇ କେରଳ ସରକାରଙ୍କୁ ଏହାର ତଦନ୍ତ ଜାରି ରଖିବାକୁ ବାରଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last=MS |first=Nileena |title=How the CBI killed India's biggest espionage case |url=https://caravanmagazine.in/reportage/space-secrets |access-date=2023-08-26 |website=The Caravan |language=en}}</ref> ୨୦୧୮ମସିହାରେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଦୀପକ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟର ଖଣ୍ଡପୀଠ ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା କ୍ଷତିପୂରଣ (୨୦୨୩ରେ ୬୭ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବା ୮୩,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହାବ୍ୟତୀତ କେରଳ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୯ରେ ୧.୩ କୋଟି ଟଙ୍କା (୨୦୨୩ରେ ୧.୭ କୋଟି ଟଙ୍କା ବା ୨,୨୦,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web |title=Isro scientist Nambi Narayanan implicated in fake spy case to get Rs 1.3 crore from Kerala govt |url=https://www.indiatoday.in/india/story/isro-scientist-implicated-in-fake-spy-case-to-get-rs-1-3-crore-from-kerala-govt-1631928-2019-12-27 |access-date=2023-08-26 |website=India Today |language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/nambi-narayanan-to-get-13-crore/article30405362.ece|title=Former ISRO scientist Nambi Narayanan to get ₹1.3 crore|last=Correspondent|first=Special|date=2019-12-26|work=The Hindu|access-date=2023-08-26|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> [[ଆର୍. ମାଧବନ୍]]‍ଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ''[[ରକେଟ୍ରୀ: ଦଇ ନମ୍ବି ଇଫେକ୍ଟ]]'' ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ନମ୍ବି ନାରାୟଣନ ୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୧ରେ ତାମିଲ ହିନ୍ଦୁ ପିତାମାତାଙ୍କ ଘରେ ତତ୍କାଳୀନ ଟ୍ରାଭାଙ୍କୋର (ବର୍ତ୍ତମାନର [[କନ୍ୟାକୁମାରୀ ଜିଲ୍ଲା]])ର ନାଗରକୋଇଲଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |date=2023-08-24 |title='Is It Sin To Be Hindu?', Nambi Narayanan Responds To Criticism Over His Religion In 'Rocketry' |url=https://www.indiatimes.com/entertainment/bollywood/nambi-narayanan-criticism-hindu-rocketry-nambi-effect-575085.html |access-date=2023-08-26 |website=IndiaTimes |language=en-IN |archive-date=2023-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825160921/https://www.indiatimes.com/entertainment/bollywood/nambi-narayanan-criticism-hindu-rocketry-nambi-effect-575085.html |url-status=dead }}</ref> ସେ ନାଗରକୋଇଲସ୍ଥିତ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ।<ref>{{Cite web |title=Memories of a ‘spy’ who won - Framed scientist vindicated on milestone-eve |url=https://www.telegraphindia.com/india/memories-of-a-spy-who-won-framed-scientist-vindicated-on-milestone-eve/cid/379297 |access-date=2023-08-26 |website=www.telegraphindia.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-09-17 |title=How Nambi Narayanan was framed in a fake Spy Case? - Taazakhabar News |url=https://taazakhabarnews.com/how-was-nambi-narayanan-framed-in-a-fake-spy-case/ |access-date=2023-08-26 |website=taazakhabarnews.com |language=en-US}}</ref> ସେ [[ମଦୁରାଇ]]<nowiki/>ର ଥିୟାଗରାଜର କଲେଜ ଅଫ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରୁ ମେକାନିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Madurai/after-5-decades-tce-students-come-together-for-a-reunion/article6675198.ece|title=After 5 decades, TCE students come together for a reunion|date=2014-12-09|work=The Hindu|access-date=2023-08-26|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ନାରାୟଣନ ମଦୁରାଇରେ ଡିଗ୍ରୀ ପଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପରେ ତାଙ୍କ ମା' ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଭଉଣୀ ଥିଲେ। ନମ୍ବି ମୀନା ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶଙ୍କର ନମ୍ବି ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀ। ସେମାନଙ୍କ ଝିଅ ଗୀତା ଅରୁଣନ [[ବାଙ୍ଗାଲୋର]]<nowiki/>ର ମଣ୍ଟେସୋରୀ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ । ଗୀତା ଅରୁଣନ, ଇସ୍ରୋ ବୈଜ୍ଞାନିକ, [[ମଙ୍ଗଳଯାନ-୧|ମଙ୍ଗଳ ଅର୍ବିଟର ମିଶନର]] ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ସୁବ୍ବିୟା ଅରୁଣନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/articleshow/43406070.cms|title=S Arunan: Man behind ISRO's Mars Orbiter Mission|last=Ram|first=Arun|date=2014-09-25|work=The Economic Times|access-date=2023-08-26|issn=0013-0389}}</ref> == ପେଶା == ମଦୁରାଇରେ ମେକାନିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ପଢିବା ପରେ ନାରାୟଣନ ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ଇସ୍ରୋରେ [[ତୁମ୍ବା ଇକ୍ୱେଟୋରିଆଲ ରକେଟ୍ ଲଞ୍ଚିଂ ଷ୍ଟେସନ]]<nowiki/>ରେ ବୈଷୟିକ ସହାୟକ ଭାବରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last=MS |first=Nileena |title=How the CBI killed India's biggest espionage case |url=https://caravanmagazine.in/reportage/space-secrets |access-date=2023-08-26 |website=The Caravan |language=en}}</ref> ୧୯୬୯ ମସିହାରେ [[ଭାରତ ସରକାର]]<nowiki/>ଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିନ୍ସଟନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଡେପୁଟେସନରେ ପଠାଯାଇଥିଲା । ସେ ସେଠାରେ ପ୍ରଫେସର ଲୁଇଗି କ୍ରୋକୋଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରାସାୟନିକ ରକେଟ୍ ପ୍ରୋପଲସନରେ ମାଷ୍ଟର ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଶେଷ କରିଥିଲେ। ଭାରତୀୟ ରକେଟ୍ କେବଳ କଠିନ ପ୍ରୋପେଲାଣ୍ଟ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଥିବା ବେଳେ ସେ ତରଳ ପ୍ରୋପଲସନରେ ପାରଦର୍ଶିତା ସହ ଭାରତ ଫେରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web |url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/a-gladiator-in-the-space-ring/299101 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2023-08-26 |archive-date=2023-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404162214/https://www.outlookindia.com/magazine/story/a-gladiator-in-the-space-ring/299101 |url-status=dead}}</ref> ସେ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କୁ ସାରାଭାଇଙ୍କୁ ତରଳ ପ୍ରୋପଲସନ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବିଷୟରେ ଶିଖେଇବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।<ref>{{Cite book |last=Narayanan |first=Nambi |url=https://books.google.com/books?id=Ks1SDwAAQBAJ |title=Ready To Fire: How India and I Survived the ISRO Spy Case |last2=Ram |first2=Arun |date=2018-04-10 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-93-86826-27-5 |language=en}}</ref> ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ସୋସିଏଟ୍ ୟୁରୋପେନ୍ ଡି ପ୍ରୋପଲ୍ସନ୍ ଇସ୍ରୋଠାରୁ ୧୦୦ ବର୍ଷର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କାମ ବଦଳରେ ଭାଇକିଙ୍ଗ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନାନ୍ତର ତିନୋଟି ଦଳଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ନାରାୟଣନ ଫ୍ରାନ୍ସରୁ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଅଧିଗ୍ରହଣ ଉପରେ କାମ କରୁଥିବା ୫୨ ଜଣ ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ଟିମର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଦଳ ଭାରତରେ ହାର୍ଡୱେରକୁ ସ୍ୱଦେଶୀକରଣ କରିବା ଏବଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରିରେ କାମକରିବାର ସୁବିଧା ପ୍ରବନ୍ଧନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ବିକାଶ ନାମକ ପ୍ରଥମ ଇଞ୍ଜିନର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web |url=https://www.isro.gov.in/sites/default/files/article-files/node/7808/from_fishing_hamlet_to_red_planet_p_v_manoranjan_r.epub |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2023-08-26 |archive-date=2017-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170909100121/http://www.isro.gov.in/sites/default/files/article-files/node/7808/from_fishing_hamlet_to_red_planet_p_v_manoranjan_r.epub |url-status=dead }}</ref> ପରେ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଭିଜିଲାନ୍ସ ସେଲ‌ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ତଦନ୍ତକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିଲା । == ମିଥ୍ୟା ଗୁଇନ୍ଦାଗିରି ଅଭିଯୋଗ == ୧୯୯୪ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖରେ କେରଳ ପୁଲିସ ଓ ଗୁଇନ୍ଦା ବ୍ୟୁରୋ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଏକ ଦଳ ମାଳଦ୍ୱୀପର ଦୁଇ ଜଣ ମହିଳା ମରିୟମ ରସିଦା ଏବଂ ଫୌଜିଆ ହାସନଙ୍କୁ ରକେଟ ଇଞ୍ଜିନର ଚିତ୍ର ଏବଂ ଦସ୍ତାବିଜ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ଟଙ୍କା ପାଇଥିବା ଜଣେ ସହକର୍ମୀଙ୍କ ଭିଡିଓଗ୍ରାଫି ବୟାନ ଆଧାରରେ ଗିରଫ କରିଥିଲେ ।&nbsp; ଯେଉଁମାନେ ଗୁପ୍ତଚର ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କରାଯାଉଥିଲା। ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୪ରେ ଏହି ମାମଲା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ତଦନ୍ତ ବ୍ୟୁରୋ (ସିବିଆଇ)କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯିବା ଘଟଣାକୁ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ କେରଳର ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ସିବିଆଇରେ ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ପି. ଭି. ନରସିଂହ ରାଓ|ପିଭି ନରସିଂହ ରାଓଙ୍କ]] ଆଧିପତ୍ୟ ଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ଏବଂ ତଦନ୍ତରେ ନାମିତ କିଛି ଲୋକ କେରଳର ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରାଓ ଏବଂ କେ କରୁଣାକରନଙ୍କ ନିକଟତର ଥିଲେ।<ref name=":0">{{Cite web |last=MS |first=Nileena |title=How the CBI killed India's biggest espionage case |url=https://caravanmagazine.in/reportage/space-secrets |access-date=2023-08-26 |website=The Caravan |language=en}}</ref> ନାରାୟଣନ ୫୦ ଦିନ ଜେଲରେ ବିତାଇଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ପଚରାଉଚରା କରିଥିବା ଗୁଇନ୍ଦା ବ୍ୟୁରୋର ଅଧିକାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଇସ୍ରୋର ଶୀର୍ଷ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆଇବିର ଦୁଇ ଜଣ ଅଧିକାରୀ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମାଲିକ ତଥା ଲିକ୍ୱିଡ୍ ପ୍ରୋପଲସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ସେଣ୍ଟର (ଏଲପିଏସସି)ର ତତ୍କାଳୀନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏଇ ମୁଥୁନାୟାଗମଙ୍କୁ ଫସାଇବାକୁ କହିଥିଲେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଏହାକୁ ମାନିବାକୁ ମନା କଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନା ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା। ସେ କହନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରୋ ବିରୋଧରେ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି ଯେ, ଇସ୍ରୋ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିନଥିଲା । ସେତେବେଳେ ଇସ୍ରୋ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିବା କେ କସ୍ତୁରୀରଙ୍ଗନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରୋ କୌଣସି ଆଇନଗତ ମାମଲାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ସିବିଆଇର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ବିଜୟ ରାମା ରାଓ ଡିସେମ୍ବର ୮ ତାରିଖରେ (ମାମଲା ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହେବାର ଚାରି ଦିନ ପରେ) ତାଙ୍କୁ ଜେଲରେ ଭେଟିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କୁ ବୁଝାଇଥିଲେ ଯେ ରକେଟ୍ ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନର ଚିତ୍ର ବର୍ଗୀକୃତ ହୋଇନାହିଁ ଏବଂ ସିବିଆଇ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ଯେ ମାମଲା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେମିତି ପହଞ୍ଚିଲା ଏବଂ ସେହି ବୈଠକରେ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ।<ref name=":0" /> ୧୯୯୬ ମସିହା ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୯୬ରେ ସିବିଆଇ ଏକ କ୍ଲୋଜର ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିଥିଲା,<ref>{{Cite web |title=ISRO spy scandal: IB, Kerala Police dispute CBI contention of bungling up the probe |url=https://www.indiatoday.in/magazine/investigation/story/19960831-isro-spy-scandal-ib-kerala-police-dispute-cbi-contention-of-bungling-up-the-probe-833786-1996-08-30 |access-date=2023-08-26 |website=India Today |language=en}}</ref> ଯେଉଁଥିରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ କୌଣସି ଗୁପ୍ତଚରତା ନାହିଁ ଏବଂ ସନ୍ଦିଗ୍ଧଙ୍କ ସାକ୍ଷ୍ୟକୁ ନିର୍ଯାତନା ଦିଆଯାଉଛି ।<ref name=":0" />: ସମ୍ପୃକ୍ତ ମାମଲାରେ ପୂର୍ବ ଆଦେଶରେ କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟ, ଯିଏ କି ପଚରାଉଚରାର ଭିଡିଓ ଦେଖିଥିଲେ, ନିର୍ଯାତନା ଅଭିଯୋଗକୁ ଖାରଜ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟକୁ ପାଳନ କରିବାରେ ସିବିଆଇର ବିଫଳତା ବିଷୟରେ ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ । ସିବିଆଇ କ୍ଲୋଜର ରିପୋର୍ଟରେ ଥିବା ତ୍ରୁଟି, ଜଣେ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀ ଏସ ବିଜୟନଙ୍କଦ୍ୱାରା କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟରେ ରିପୋର୍ଟକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଚାପ ଜାରି ରହିଥିବା ବେଳେ କେରଳ ସରକାର ଏହି ମାମଲାର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ସିବିଆଇକୁ ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନୁମତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ନେଇଥିଲେ ଏବଂ କେରଳ ପୋଲିସକୁ ଏହାକୁ ପୁନର୍ବାର ବିଚାର କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ୧୯୯୮ ଏପ୍ରିଲରେ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟର ଏକ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରି କହିଥିଲେ ଯେ "ସିବିଆଇ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲା ଯେ କୌଣସି ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇନାହିଁ" ଏବଂ କେରଳ ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ (ନାରାୟଣନଙ୍କ ସମେତ) ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୨୦୨୩ରେ ୪.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବା ୫,୬୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web |date=1998-05-08 |title=Requiem for a scandal |url=https://frontline.thehindu.com/the-nation/article30161423.ece |access-date=2023-08-26 |website=Frontline |language=en}}</ref>ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୯ରେ ଜାତୀୟ ମାନବାଧିକାର ଆୟୋଗ (ଏନଏଚଆରସି) ମହାକାଶ ଗବେଷଣାରେ ନାରାୟଣନଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କ୍ୟାରିୟରକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା ସହ ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ନିର୍ଯାତନା ଦେଇଥିବାରୁ କେରଳ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଖାରଜ ହେବା ପରେ ଦୁଇ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଶଶିକୁମାର ଓ ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ତିରୁବନନ୍ତପୁରମ୍ ବାହାରକୁ ବଦଳି କରାଯାଇ ଡେସ୍କ ଚାକିରି ଦିଆଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?204019 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2023-08-26 |archive-date=2014-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140107105801/http://www.outlookindia.com/article.aspx?204019 |url-status=dead}}</ref> ୨୦୦୧ରେ ଏନଏଚଆରସି କେରଳ ସରକାରଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ୧ କୋଟି ଟଙ୍କା କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ (୨୦୨୩ରେ ୪.୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବା ୫୦୦,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ସମାନ)। ସେ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୨ରେ ଏନ୍ଏଚ୍ଆର୍ସି ଇଣ୍ଡିଆର ଆବେଦନ ଆଧାରରେ କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟ ନମ୍ବି ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା କ୍ଷତିପୂରଣ ରାଶି (୨୦୨୩ରେ ୧୯ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବା ୨୪,୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ସମାନ) ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web |title=BJP attacks Modi-baiter cop Sreekumar, rakes up ISRO spy case |url=https://www.rediff.com/news/report/bjp-attacks-modi-baiter-cop-sreekumar-rakes-up-isro-spy-case/20131107.htm |access-date=2023-08-26 |website=Rediff |language=en}}</ref> ତିରୁବନନ୍ତପୁରମରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ନାରାୟଣନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବୈଠକ ପରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ୨୦୧୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ନିଜର ପ୍ରଚାର ଅଭିଯାନରେ ଏହି ମାମଲା ଏବଂ ନାରାୟଣନଙ୍କ ବ୍ୟବହାର, ବିଶେଷକରି ଶ୍ରୀକୁମାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web |title=BJP attacks Modi-baiter cop Sreekumar, rakes up ISRO spy case |url=https://www.rediff.com/news/report/bjp-attacks-modi-baiter-cop-sreekumar-rakes-up-isro-spy-case/20131107.htm |access-date=2023-08-26 |website=Rediff |language=en}}</ref> ୧୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ନାରାୟଣନଙ୍କୁ "ଦୁଃଖଦାୟକ" ଗିରଫଦାରୀ ଏବଂ ନିର୍ଯାତନାର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ୟାନେଲ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଦୀପକ ମିଶ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗଠିତ ତିନି ଜଣିଆ ଖଣ୍ଡପୀଠ ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ଏତେ ବର୍ଷ ଧରି 'ମାନସିକ ନିର୍ଯାତନା' ପାଇଁ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୨୦୨୩ରେ ୬୭ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବା ୮୩,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/sc-appoints-panel-to-look-into-harrowing-torture-of-nambi-narayanan/article61533138.ece|title=ISRO spy case: Nambi Narayanan framed by police, says SC|last=Rajagopal|first=Krishnadas|date=2018-09-14|work=The Hindu|access-date=2023-08-26|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ସେହି ମାସରେ ନାରାୟଣନଙ୍କ ନାମ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ତତ୍କାଳୀନ ବିଜେପି ସାଂସଦ ରାଜୀବ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସୁପାରିସ କରିଥିଲେ । ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯ରେ ମୋଦି କହିଥିଲେ ଯେ ନମ୍ବି ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିବା ତାଙ୍କ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ମାନର ବିଷୟ । ୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ବିଜେପିର ପ୍ରଚାରରେ ଏହି ମାମଲା ଏବଂ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା,<ref name=":0" /> ଥିରୁବନନ୍ତପୁରମରେ ଏକ ରାଲିରେ ମୋଦୀ ପଚାରିଥିଲେ "ମୁଁ ଆଶା କରୁଛି ଯେ କଂଗ୍ରେସ କେରଳର ନିଜ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନମ୍ବି ନାରାୟଣଙ୍କ ସହ କ'ଣ କରିଛି ତାହା ଆପଣ ଜାଣିଥିବେ"।<ref>{{Cite web |date=2019-04-19 |title=‘Can we forgive Cong for what they did to scientist Nambi Narayanan’: Modi in Kerala |url=https://www.thenewsminute.com/article/can-we-forgive-cong-what-they-did-scientist-nambi-narayanan-modi-kerala-100312 |access-date=2023-08-26 |website=The News Minute |language=en}}</ref> ୨୦୨୧ରେ କେରଳ ସରକାର ନାରାୟଣନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦାୟର ମାମଲାର ସମାଧାନ କରି ୧.୩ କୋଟି ଟଙ୍କା (୧୬୦,୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ଦେବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web |date=2021-03-12 |title=Nambi Narayanan gets ₹1.3 cr. additional compensation - The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/nambi-narayanan-gets-13-cr-additional-compensation/article32329022.ece |access-date=2023-08-26 |website=web.archive.org |archive-date=2021-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210312125858/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/nambi-narayanan-gets-13-cr-additional-compensation/article32329022.ece |url-status=bot: unknown }}</ref> ୧୪ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୧ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରରେ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତି ନେଇ ସିବିଆଇ ତଦନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |date=2021-04-15 |title=ISRO spy case: Nambi Narayanan welcomes CBI probe, says conspirators should be exposed- The New Indian Express |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/apr/15/isro-spy-case-nambi-narayanan-welcomes-cbi-probe-says-conspirators-should-be-exposed-2290329.html |access-date=2023-08-26 |website=web.archive.org |archive-date=2021-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415094846/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/apr/15/isro-spy-case-nambi-narayanan-welcomes-cbi-probe-says-conspirators-should-be-exposed-2290329.html |url-status=bot: unknown }}</ref> ସମ୍ପୃକ୍ତ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ କେରଳର ବିଭିନ୍ନ ଅଦାଲତରେ ପିଟିସନ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ନାରାୟଣନଙ୍କଦ୍ୱାରା ୨୦୦୪ରୁ ୨୦୦୮ ମଧ୍ୟରେ ତଦନ୍ତରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ସିବିଆଇ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିବାର ଅନେକ ଦସ୍ତାବିଜ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web |date=2021-07-24 |title=ISRO case getting murkier: Ex-cops allege Nambi Narayanan transferred acres of land to CBI officers |url=https://englisharchives.mathrubhumi.com/features/specials/isro-case-getting-murkier-ex-cops-allege-nambi-narayanan-transferred-acres-of-land-to-cbi-officers-1.5854176 |access-date=2023-08-26 |website=English Archives |language=en}}</ref> କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟ ଜମି କାରବାରର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଆବେଦନକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଥିଲେ । ଏଥିରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା ଯେ ଦସ୍ତାବିଜଗୁଡ଼ିକ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଆବେଦନକାରୀମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ବିକ୍ରୟ ରେକର୍ଡ ସହିତ ଏକ ନୂତନ ମାମଲା ଦାୟର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |date=2021-11-10 |title=Nambi Narayanan influenced CBI probe in ISRO spy case through land deals with agency officials: Kerala HC told |url=https://indianexpress.com/article/india/nambi-narayanan-isro-spy-case-cbi-kerala-high-court-7616337/ |access-date=2023-08-26 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == [[File:President Kovind presents Padma Bhushan to Shri S. Nambi Narayanan.webm|thumb|ତତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କୋବିନ୍ଦ, ନମ୍ବି ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସମୟରେ]] * ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୯: ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ , ଭାରତର ତୃତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ<ref>{{Citation|title=President Kovind presents Padma Bhushan to Shri S. Nambi Narayanan|url=https://www.youtube.com/watch?v=Tb_z0jFpQKk|language=or-IN|access-date=2023-08-26}}</ref> == ଗ୍ରନ୍ଥସୂଚୀ == === ପୁସ୍ତକ === * ଓର୍ମାକାଲୁଡେ ଭ୍ରମନାପଦମ: ନମ୍ବି ନାରାୟଣନ, ପ୍ରଜେଶ ସେନଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ; ତ୍ରିଶୂର କରେଣ୍ଟ ବୁକ୍ସ, ୨୦୧୭ * ''Ready To Fire: How India and I Survived the ISRO Spy Case'' ନମ୍ବି ନାରାୟଣନ; ବ୍ଲୁମ୍ସବରି ଇଣ୍ଡିଆ, ୨୦୧୮ == ଲୋକପ୍ରିୟ ଘଟଣାରେ == ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨ରେ, ''ରକେଟ୍ରି: ଦ ନମ୍ବି ଇଫେକ୍ଟ'' ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଜୀବନୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ [[ଆର୍. ମାଧବନ୍|ଆର ମାଧବନ୍]], ଯିଏ କି ନାରାୟଣନ ଭୂମିକାରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |date=2018-11-01 |title=R. Madhavan: 95 per cent of Indians don’t know about Nambi Narayanan, which I think is a crime |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/madhavan-nambi-narayanan-rocketry-the-nambi-effec-5428666/ |access-date=2023-08-26 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲନାଡ଼ୁର ବୈଜ୍ଞାନିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାର ବ୍ୟକ୍ତି]] ktbw6grzevlj0rfmdip4iv04nxk8muv 0 88170 606744 596421 2026-09-24T01:24:57Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606744 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ପ୍ରୀତି ଗୌତମ ଅଦାନୀ | image = Priti_Adani.jpg | caption = ୨୦୨୧ରେ ଅଦାନୀ | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1965|08|29|df=yes}} | birth_place = [[ମୁମ୍ବାଇ]], [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]], ଭାରତ | alma_mater = ସରକାରୀ ଦନ୍ତ କଲେଜ ଏବଂ ହସ୍ପିଟାଲ, ଅହମ୍ମଦାବାଦ |<br>([[ଦନ୍ତ ଡିଗ୍ରୀ # ଭାରତ | ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଦନ୍ତ ସର୍ଜରୀ]]) | spouse = [[ଗୌତମ ଅଦାନୀ]] | children = ୨ | relatives = [[ପ୍ରଣବ ଅଦାନୀ]] (nephew) | occupation = ବ୍ୟବସାୟୀ ମହିଳା | title = ଅଦାନୀ ଫାଉଣ୍ଡେସନର ଚେୟାରମ୍ୟାନ }} ପ୍ରୀତି ଗୌତମ ଅଦାନୀ (ଜନ୍ମ ୨୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀ, ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସକ, ଚାଣକ୍ୟ ତଥା ଅଦାନୀ ଫାଉଣ୍ଡେସନର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/adani-vidya-mandirs-win-samagra-shiksha-awards/articleshow/74232885.cms|title=Adani Vidya Mandirs win Samagra Shiksha awards|date=February 21, 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=2021-03-08}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ahmedabadmirror.indiatimes.com/columns/the-informer/leading-by-example/articleshow/70777999.cms|title=Leading by example|date=August 22, 2019|website=Ahmedabad Mirror|language=en|access-date=2021-03-08}}</ref> ୧ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ସମ୍ପତ୍ତି ସହିତ ସେ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/a-few-good-women/704930/|title=A few good women|date=2010-11-01|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2021-03-08}}</ref> ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ== ପ୍ରୀତି ଆଦାନୀ ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଗୁଜରାଟୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ସରକାରୀ ଡେଣ୍ଟାଲ କଲେଜରୁ ଡେଣ୍ଟାଲ ସର୍ଜରୀରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/companies/a-business-can-only-thrive-if-it-is-sensitive-to-its-society-priti-adani-119031300642_1.html|title=A business can only thrive if it is sensitive to its society: Priti Adani|last=Kohli|first=Namrata|date=2019-03-13|work=Business Standard India|access-date=2021-03-08}}</ref> ==ବୃତ୍ତି== ପ୍ରୀତି ଅଦାନୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସକ ଭାବରେ ବୃତ୍ତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୬ ମସିହାରେ, ସେ ଅଦାନୀ ଫାଉଣ୍ଡେସନର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ, ଭୁଜ ଭୂକମ୍ପ ପରେ ସେ ମୁନ୍ଦ୍ରାରେ "ଅଦାନୀ ଡିଏଭି ସ୍କୁଲ" ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ, ବିଦ୍ୟାଳୟର ନାମ "ଅଦାନୀ ପବ୍ଲିକ ସ୍କୁଲ"ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା । ଜୁନ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ, ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଭଦ୍ରେଶ୍ୱର (ମୁନ୍ଦ୍ରା ନିକଟରେ) ଏବଂ ଅହମ୍ମଦାବାଦରେ ଅଦାନୀ ବିଦ୍ୟା ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/interviews/goodness-at-the-grassroots|title=Goodness at the grassroots: Dr Priti G Adani explains how Adani Foundation is changing lives|website=Free Press Journal|language=en|access-date=2021-03-08}}</ref> ଅଦାନୀ ବିଦ୍ୟା ମନ୍ଦିର ଅଳ୍ପ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ମାଗଣା ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatvnews.com/news/good-news-this-ahmedabad-school-offers-free-education-to-poor-children-380667|title=This Ahmedabad school offers free education to poor children|last=Ranjan|first=Abhinav|date=2017-05-08|website=www.indiatvnews.com|language=en|access-date=2021-03-08}}</ref> ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୨୦୧୮-୨୦୧୯ ପାଇଁ ଅଦାନୀ ଗ୍ରୁପର ସିଏସ୍ଆର୍ ବଜେଟ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୯୫ କୋଟିରୁ ୧୨୮ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ।<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/our-projects-aligned-with-nation-building-priti-adani-119091001127_1.html|title=Our projects aligned with nation-building: Priti Adani|date=2019-09-10|work=Business Standard India|access-date=2021-03-08|agency=Press Trust of India}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.theweek.in/content/archival/wire-updates/business/2019/09/10/des40-adani-csr-skill.html|title=Our projects aligned with nation-building Priti Adani|website=The Week|language=en|access-date=2021-03-08|archive-date=2022-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20220406171607/https://www.theweek.in/content/archival/wire-updates/business/2019/09/10/des40-adani-csr-skill.html|url-status=dead}}</ref> ==ପୁରସ୍କାର== * FICCI ଫେଲୋ ମହିଳା ଚାଣକ୍ୟ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୦-୨୦୧୧)<ref>{{Cite web|url=http://www.ficciflo.com/wp-content/uploads/2017/01/AWARDS-2010-11.pdf|title=Women Philanthropist Awards 2010-11, FICCI|website=[[Federation of Indian Chambers of Commerce & Industry]]|access-date=8 March 2021|archive-date=21 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021232412/https://www.ficciflo.com/wp-content/uploads/2017/01/AWARDS-2010-11.pdf|url-status=dead}}</ref> * ଗୁଜରାଟ ଆଇନ ସୋସାଇଟି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନଜନକ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଡିଗ୍ରୀ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/dr-priti-adani-receives-doctorate-for-her-contribution-to-csr/1730315|title=Dr. Priti Adani receives Doctorate for her contribution to CSR|website=[[Outlook India]]|access-date=2021-03-08|archive-date=2021-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912154744/https://www.outlookindia.com/newsscroll/dr-priti-adani-receives-doctorate-for-her-contribution-to-csr/1730315|url-status=dead}}</ref> ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ପ୍ରୀତି ଅଦାନୀ "ଅଦାନୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଚେୟାରମ୍ୟାନ" ଗୌତମ ଅଦାନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/ratio-of-indias-working-women-is-low-priti-adani-5946258/|title=Ratio of working women in India lower than in Afghanistan, Bangladesh: Priti Adani|date=2019-08-29|website=The Indian Express|language=en|access-date=2021-03-08}}</ref> ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି; କରଣ ଅଦାନୀ [12] ଏବଂ ଜିତ ଅଦାନୀ ।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/adani-household-in-celebration-mode-karan-paridhi-to-become-first-time-parents/articleshow/52035250.cms|title=Adani household in celebration mode, Karan & Paridhi to become first-time parents|last=Saxena|first=Aditi|work=The Economic Times|access-date=2021-03-08}}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ୟବସାୟରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା]] mdbhkk1ps9pqcpvy0zc7yedzzinmn62 0 88318 606938 585697 2026-09-24T06:33:18Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606938 wikitext text/x-wiki {{ଲେଖା ଚାଲିଛି}} {{ଛୋଟ|Waheeda Rehman}} {{Infobox person | name = ୱହୀଦା ରହମାନ | image_size = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1936|02|03}} | birth_place = ଚେଙ୍ଗଲପେଟ, ମାଡ୍ରାସ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି, [[ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ]] | occupation = ଅଭିନେତ୍ରୀ | image = Waheeda Rehman (cropped) enhanced.jpg | image_caption = ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ୱାହୀଦା ରହମାନ | yearsactive = ୧୯୫୫–୧୯୯୧ <br /> ୨୦୦୨–ଏବେଯାଏଁ | awards = | honours = [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] (୧୯୭୨)<br/>[[ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ]] (୨୦୧୧)<br/>[[ଦାଦାସାହେବ ଫାଲକେ ପୁରସ୍କାର]] (୨୦୨୩) | homepage = | spouse = [[ଶଶି ରେଖି]] (୧୯୭୪ – ୨୦୦୦; ମୃତ୍ୟୁ) | children = ୨ }} '''ୱାହିଦା ରହମାନ''' (ଜନ୍ମ: ୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଯିଏକି ମୁଖ୍ୟତଃ ତେଲୁଗୁ, ତାମିଲ, ହିନ୍ଦୀ, ବଙ୍ଗଳା ଓ ମାଲାୟଲମ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରନ୍ତି । [[ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ]]<nowiki/>ର ଅନ୍ୟତମ ସଫଳ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ସେ ଥରେ [[ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର]], ତିନୋଟି [[ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଛନ୍ତି । [[ଭାରତ ସରକାର]] ତାଙ୍କୁ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] ଏବଂ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ [[ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ]] ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=Interview: Waheeda Rehman |url=http://www.glamsham.com/movies/interviews/25-waheeda-rahman-interview-101012.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140313161029/http://www.glamsham.com/movies/interviews/25-waheeda-rahman-interview-101012.asp |archive-date=13 March 2014 |access-date=13 March 2014 |work=glamsham.com}}</ref><ref>{{cite web |title='I did not consider myself beautiful' – Waheeda Rehman |url=http://window2india.com/cms/admin/article.jsp?aid=9985 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304035738/http://window2india.com/cms/admin/article.jsp?aid=9985 |archive-date=4 March 2016 |access-date=13 March 2014 |work=india.com}}</ref> ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରସ୍କାର [[ଦାଦାସାହେବ ଫାଲକେ ପୁରସ୍କାର]]<nowiki/>ରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି । ସେ ପାଞ୍ଚ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଅଭିନୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସକ୍ରିୟ ରହି ୯୦ରୁ ଅଧିକ କଥାଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web |title=Waheeda Rehman: The Quintessential Beauty of Bollywood |url=http://www.firstpost.com/topic/bollywood/guru-dutt-100-years-of-bollywood-waheeda-rehman-the-quintessential-video-rgs-xhigAE-122229-1.html |access-date=13 March 2014 |work=firstpost.com}}</ref><ref>{{cite news |title=I am not very keen on doing films: Waheeda Rehman |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/I-am-not-very-keen-on-doing-films-Waheeda-Rehman/articleshow/16878105.cms?referral=PM |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170914141357/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/I-am-not-very-keen-on-doing-films-Waheeda-Rehman/articleshow/16878105.cms?referral=PM |archive-date=14 September 2017 |access-date=13 March 2014 |work=timesofindia.com| date=20 October 2012 }}</ref> ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ସେ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ''ରୋଜୁଲୁ ମାରାୟି'' ଜରିଆରେ କଥାଚିତ୍ରରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଜଣେ ନର୍ତ୍ତକୀ ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ''ଜୟସ୍ମିତା'' ଜରିଆରେ ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା [[ଗୁରୁ ଦତ୍ତ]]<nowiki/>ଙ୍କ ରୋମାଣ୍ଟିକ୍ କଥାଚିତ୍ର ''ପ୍ୟାସା'' (୧୯୫୭), ''କାଗଜ କା ଫୁଲ୍'' (୧୯୫୯) ଆଦିରେ ଅଭିନୟ କରିବା ପରେ ''ଚୌଦହବି କା ଚାନ୍ଦ୍'' (୧୯୬୦), ''ସାହେବ ବିବି ଔର୍ ଗୁଲାମ୍'' (୧୯୬୨) ଆଦିରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ରୋମାଣ୍ଟିକ୍ ଫିଲ୍ମ ''ଗାଇଡ୍'' ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ୧୯୬୮ରେ ''ନୀଲ୍ କଲମ୍'' ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପୁଣିଥରେ ଫିଲ୍ମଫେୟାର୍ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୬୭ ଓ ୧୯୭୦ରେ ଫିଲ୍ମଫେୟାର୍ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଅପରାଧିକ ଡ୍ରାମା ''ରେଶ୍ମା ଔର୍ ଶେରା'' ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ୧୯୭୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ସେ କଥାଚିତ୍ରରେ ଚରିତ୍ର ଅଭିନେତା ଭାବରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥିଲେ । ୧୯୭୬ର ''କଭି କଭି'', ୧୯୭୮ର ''ତ୍ରିଶୁଳ'', ୧୯୮୨ର ''ନମକୀନ୍'' ଓ ''ନମକ ହଲାଲ୍'', ୧୯୮୪ର ''ମଶାଲା'', ୧୯୮୯ର ''ଚାନ୍ଦିନୀ'', ୧୯୯୧ର ''ଲହ୍ମେ'', ୨୦୦୬ର ''ରଙ୍ଗ ଦେ ବାସନ୍ତୀ'', ୨୦୦୯ର ''ଦିଲ୍ଲୀ ୬'' ଆଦି କଥାଚିତ୍ରରେ ସେ କାମ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୧ ମସିହାରୁ ଅଭିନୟ ଦୁନିଆରୁ ଦୂରେଇ ଯିବା ପରେ ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମଫେୟାର୍ ଲାଇଫ୍‍ଟାଇମ୍ ଆଚିଭ୍‍‍ମେଣ୍ଟ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଅଭିନୟ ବ୍ୟତୀତ ସେ ଜଣେ ସମାଜସେବୀ ଭାବରେ କାମ କରନ୍ତି । ଭାରତରେ ଦାରିଦ୍ର ଦୂରିକରଣ ପାଇଁ କାମ କରୁଥିବା ବେସକାରୀ ସଂସ୍ଥା ରଙ୍ଗଦେର ସେ ଦୂତ ଭାବରେ କରୁଛନ୍ତି । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ୱହୀଦା ରହମାନ ୧୯୩୮ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ୩ ତାରିଖରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ ଅନ୍ତର୍ଗତ ମାଡ୍ରାସ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିର ଚେଙ୍ଗାଲପେଟଠାରେ (ବର୍ତ୍ତମାନର [[ତାମିଲନାଡୁ|ତାମିଲନାଡ଼ୁ]]) ଏକ ଡେକାନୀ ମୁସଲମାନ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="dob12">{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Waheeda-Rehmans-date-issues/articleshow/35143364.cms |title=Waheeda Rehman's date issues |author=Rachana Dubey |date=15 May 2014 |work=[[The Times of India]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170914142931/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Waheeda-Rehmans-date-issues/articleshow/35143364.cms |archive-date=14 September 2017 |url-status=live |access-date=15 January 2015}}</ref><ref name="dob22">{{Cite web |url=http://trove.nla.gov.au/people/1447973?c=people |title=Rehman, Waheeda (1938-) |work=National Library of Australia |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518090337/http://trove.nla.gov.au/people/1447973?c=people |archive-date=18 May 2015 |url-status=live |access-date=15 January 2015}}</ref><ref name="dob32">{{Cite web |url=http://id.loc.gov/authorities/names/nr96035018.html |title=Rahman, waheeda, 1938 |work=id.loc |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518101754/http://id.loc.gov/authorities/names/nr96035018.html |archive-date=18 May 2015 |url-status=live |access-date=15 January 2015}}</ref> ସେ ତାମିଲନାଡ଼ୁ ବଦଳରେ [[ହାଇଦ୍ରାବାଦ]]<nowiki/>ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଏକ ସାଧାରଣ ଭୁଲ ଧାରଣା ରହିଛି ।<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Guru-Dutt-was-my-mentor-Waheeda/articleshow/4687931.cms?referral=PM |title=My Mentor |website=[[The Times of India]] |date=23 June 2009 |access-date=17 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150127124803/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Guru-Dutt-was-my-mentor-Waheeda/articleshow/4687931.cms?referral=PM |archive-date=27 January 2015 |url-status=live}}</ref> ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଅବଦୁଲ ରହମାନ ଓ ମାଆଙ୍କ ନାମ ମମତାଜ ବେଗମ୍, ସେ ୪ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ସାନ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=tqfzAgAAQBAJ&q=waheeda+rehman |title=Conversations with Waheeda Rehman |last=Kabir |first=Nasreen Munni |date=15 March 2015 |publisher=Penguin UK |isbn=9789351186427 |language=en}}</ref> ଛୋଟବେଳୁ ସେ ଓ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀମାନେ [[ଚେନ୍ନାଇ]]<nowiki/>ରେ [[ଭରତନାଟ୍ୟମ]]<nowiki/>ର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଇଥିଲେ ।<ref name="Waheeda">[https://web.archive.org/web/20110928174821/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-06-23/news-interviews/28202984_1_guru-dutt-rojulu-maraayi-waheeda-rehman Guru Dutt was my mentor: Waheeda]/</ref> ସେ [[ବିଶାଖାପାଟଣା]]<nowiki/>ର ସେଣ୍ଟ ଜୋସେଫ୍ କନ୍‍‍ଭେଣ୍ଟ ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର କିଶୋର ଅବସ୍ଥାରେ ୧୯୫୧ ମସିହାରେ, ଜିଲ୍ଲା କମିଶନର୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।<ref>[[#En|Gulzar, p. 22]]</ref><ref>{{Cite web |url=http://waheedarehman1.blogspot.in/2015/08/interview-with-waheeda-rehman.html |title=Interview with Waheeda Rehman<!-- Bot generated title --> |access-date=6 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305233040/http://waheedarehman1.blogspot.in/2015/08/interview-with-waheeda-rehman.html |archive-date=5 March 2016 |url-status=live |date=5 August 2015}}</ref> ଜଣେ ଡାକ୍ତର ହେବା ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛ ଥିଲା, ମାତ୍ର ପାରବାରିକ ପରିସ୍ଥିତି ଓ ମାଆଙ୍କର ଅସୁସ୍ଥତା କାରଣରୁ ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟ କଳା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା କଥାଚିତ୍ରର ସୁଯୋଗକୁ ସେ ହାତକୁ ନେଇଥିଲେ ଓ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=8y8vN9A14nkC&q=Waheeda+Rehman&pg=PT533 |title=Encyclopaedia of Hindi Cinema |last=Britannica |first=Encyclopedia |date=2003 |publisher=Popular Prakashan |isbn=9788179910665 |language=en}}</ref> ==ଅଭିନୟ ଜୀବନ== === ଆରମ୍ଭ ଏବଂ ସଫଳତା === ୱାହୀଦା ଜଣେ ନର୍ତ୍ତକୀ ଭାବରେ ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ରରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ [[ତାମିଲ ଭାଷା|ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର]] ''ଅଲିବାବାବୁମ ୪୦ ତିରୁଦରନାଲୁମ'' କଥାଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ଜଣେ ନର୍ତ୍ତକୀ ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ସେ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ''ରୋଜୁଲୁ ମାରାୟି''ରେ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ପ୍ରଥମେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷ [[ଏନ୍. ଟି. ରାମା ରାଓ]]<nowiki/>ଙ୍କ ନାୟିକା ଭାବରେ ସେ ''ଜୟସ୍ମିତା''ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ''ଅଲିବାବାବୁମ ୪୦ ତିରୁଦରନାଲୁମ'' ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite book |last=Modern Theatres |url=https://archive.org/details/Alibabavum40Thirudargalum1956Songbook |title=Alibabavum 40 Thirudargalum 1956 Songbook |date=14 January 1956}}</ref> ୧୯୫୦ ଦଶକର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ, ସେ [[ଦେବ ଆନନ୍ଦ]]<nowiki/>ଙ୍କ ସହ କିଛି ସଫଳ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରୁ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ''ସୋଲଭା ସାଲ୍'' ଅନ୍ୟତମ । [[ଦି ହିନ୍ଦୁ]]<nowiki/>ର ସୁରେଶ କୋହଲି ''ସୋଲଭା ସାଲ୍'' ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରସଂଶାରେ ଲେଖିଥିଲେ, "ଯଦିଓ ବୟସ ପାଖାପାଖି ୨୦ ଓ ଏହା ତାଙ୍କର ୪ର୍ଥ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର, ତଥାପି ରହମାନ ତାଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ନିଖୁଣ ଭାବରେ ନିଭେଇଛନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ଯେତିକି ଗମ୍ଭୀର ହେବା କଥା ସେଠାରେ ସେତିକି ଯତ୍ନର ସହିତ କାମ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁ ମନୋରଞ୍ଜନ ଦରକାର, ସେଇଠି ଆଖିରେ ଆଖିରେ ବଦମାସିକୁ ଦେଖାଇଛନ୍ତି ।"<ref>{{Cite news |last=Kohli |first=Suresh |date=30 August 2012 |title=Solva Saal (1958) |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/solva-saal-1958/article3839841.ece |access-date=7 August 2019 |issn=0971-751X}}</ref> '''ଗୁରୁ ଦତ୍ତଙ୍କ ସହିତ କାମ''' Waheeda's performances caught the eye of Hindi filmmaker [[Guru Dutt]], whom she considered her mentor.<ref>{{Cite web |url=https://www.msn.com/en-us/lifestyle/home-and-garden/how-guru-dutt-discovered-legendary-actress-waheeda-rehman/vp-BBT9Ydq |title=How Guru Dutt Discovered Legendary Actress Waheeda Rehman |website=www.msn.com |access-date=7 August 2019}}</ref> Dutt brought her to [[Mumbai|Bombay]] (present-day Mumbai) and cast her as Kamini in the [[Crime film|crime thriller]] ''[[C.I.D. (1956 film)|C.I.D.]]'' (1956). Because of the trend set of the then popular actresses such as [[Madhubala]], [[Nargis]] and [[Meena Kumari]], Waheeda was asked to use a stage name, reasoning that her name should be "something sexy"; which she refused and continued with her birth name.<ref>{{Cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/was-a-stubborn-newcomer-in-industry-waheeda-rehman/articleshow/45980487.cms?from=mdr |title=Was a stubborn newcomer in industry: Waheeda Rehman |date=22 January 2015 |work=The Economic Times |access-date=7 August 2019}}</ref> Dutt would next cast her in her first lead role in Hindi films in the [[Drama (film and television)|drama]] ''[[Pyaasa]]'' (1957), where she portrayed a prostitute. The film was a commercial success, and it has been regarded by critics as one of the greatest films ever made.<ref>{{Cite web |date=2 January 2010 |title=BoxOffice India.com |url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=163&catName=MTk1Nw== |archive-url=https://web.archive.org/web/20100102005739/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=163&catName=MTk1Nw== |url-status=dead |archive-date=2 January 2010 |access-date=26 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web |last=An |first=Gautam |date=27 November 2014 |title='Pyaasa' (1957) is an Eternal Classic. Here's Why. |url=https://thecinemaholic.com/pyaasa/ |access-date=26 May 2021 |website=The Cinemaholic |language=en-US}}</ref> She continued collaborations with Dutt which include the [[noir film]] [[12 O'Clock (film)|''12 O'Clock'']] (1958),<ref>{{Cite web |title=Filmfare recommends: Best Bollywood noir films of the '50s |url=https://www.filmfare.com/features/filmfare-recommends-best-bollywood-noir-films-of-the-50s_-40059.html |access-date=26 May 2021 |website=filmfare.com |language=en}}</ref> the romantic drama ''[[Kaagaz Ke Phool]]'' (1959), and the [[Muslim social]] film ''[[Chaudhvin Ka Chand]]'' (1960); all of which earned her critical praise.<ref>{{Cite web |last=Sood |first=Samira |date=16 May 2020 |title=Kaagaz Ke Phool is Guru Dutt's masterclass in filmmaking and heartbreak |url=https://theprint.in/features/kaagaz-ke-phool-is-guru-dutts-masterclass-in-filmmaking-and-heartbreak/421852/ |access-date=26 May 2021 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> Rehman and Dutt's last collaboration was the romantic drama ''[[Sahib Bibi Aur Ghulam]]'' (1962), which starred Dutt, Kumari, and Rehman herself in a supporting role.<ref>{{Cite web |date=11 March 2018 |title=Raise a Glass for the Lady |url=https://indianexpress.com/article/express-sunday-eye/raise-a-glass-for-the-lady-5092875/ |access-date=26 May 2021 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> The film was a major success, being lauded by both Indian and international critics.<ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Anuj |date=1 June 2012 |title=The legend endures |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/the-legend-endures/article3476550.ece |access-date=7 August 2019 |issn=0971-751X}}</ref> This earned Rehman her first [[Filmfare Awards|Filmfare]] nomination in the category of [[Filmfare Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]],<ref>{{Cite web |url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/366477.cms |archive-url=https://archive.today/20120708060818/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/366477.cms |url-status=dead |archive-date=8 July 2012 |title=The Nominations - 1962- The 51st Filmfare Awards |date=8 July 2012 |website=archive.is |access-date=7 August 2019}}</ref> meanwhile the film itself received nominations for the [[Golden Bear]] at the [[13th Berlin International Film Festival]] and won the [[Filmfare Award for Best Film]].<ref>{{Cite journal |date=2005 |title=Sahib bibi aur ghulam |journal=100 Bollywood Films |doi=10.5040/9781838710538.0089 |isbn=9781838710538 |last1=Alvi |first1=Abrar}}</ref> === ବ୍ୟାପକ ସଫଳତା === The actress next ventured into [[Cinema of West Bengal|Bengali]] film-making with [[Satyajit Ray]]'s film ''[[Abhijan (1962 film)|Abhijan]]'' (1962).<ref>{{Cite news |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/conversations-with-waheeda-rehman-the-endearing-story-of-a-remarkable-actress-book-review-114040900414_1.html |title='Conversations With Waheeda Rehman' : The endearing story of a remarkable actress (Book Review) |last=IANS |date=9 April 2014 |work=Business Standard India |access-date=8 August 2019}}</ref> Following this, she played a murder suspect in ''[[Baat Ek Raat Ki]]'' (1962), a girl embroiled in a sibling feud in [[Rakhi (1962 film)|''Rakhi'']] (1962) and an infertile woman in ''[[Ek Dil Sau Afsane]]'' (1963). As a leading lady, she was cast opposite many familiar faces of Hindi Cinema; notably, this includes [[Sunil Dutt]] in ''[[Mujhe Jeene Do]]'' (1962), [[Nirupa Roy]] in ''[[Kaun Apna Kaun Paraya]]'' (1963) and [[Biswajit Chatterjee|Biswajit]] in the horror film ''[[Kohra (1964 film)|Kohraa]]'' (1964), the drama [[Majboor (1964 film)|''Majboor'']] (1964), and the psychological-thriller ''[[Bees Saal Baad (1962 film)|Bees Saal Baad]]'' (1962)—the latter becoming the [[List of Bollywood films of 1962|highest-grossing Hindi film of 1962]].<ref>{{Cite book |last=Britannica |first=Encyclopedia |url=https://books.google.com/books?id=8y8vN9A14nkC&q=Bees+saal+baad+hound+of+baskervilles |title=Encyclopaedia of Hindi Cinema |date=2003 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-7991-066-5 |language=en}}</ref> At the end of 1964, Rehman became the third-highest paid actress in Hindi films, from 1959 to 1964. [[File:Nanda-Waheeda-Helen-Sadhana.jpg|thumb|186x186px|(ବାମରୁ-ଡାହାଣ) ନନ୍ଦା, ୱାହୀଦା ରହମାନ, ହେଲେନ ଏବଂ ସାଧନା|left]] Rehman's peak continued when she was paired with other well-established superstars, namely [[Dilip Kumar]], [[Rajendra Kumar]], [[Raj Kapoor]], and [[Rajesh Khanna]]. Among her most acclaimed films of the late 1960s include ''[[Teesri Kasam]]'' (1966), which won the [[National Film Award for Best Feature Film]], ''[[Ram Aur Shyam]]'' (1967), [[Neel Kamal (1968 film)|''Neel Kamal'']] (1968) and [[Khamoshi (1970 film)|''Khamoshi'']] (1969). The last three films each earned Rehman consecutive nominations for the Filmfare Award for Best Actress each, winning for ''Neel Kamal''.<ref name=":0">{{cite news |title=The Winners – 1968 |publisher=Filmfare Awards |url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/366813.cms |url-status=dead |access-date=15 December 2010 |archive-url=https://archive.today/20120710162530/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/366813.cms |archive-date=10 July 2012}}</ref> In her highly praised role in ''Khamoshi'' starring alongside Rajesh Khanna and [[Dharmendra]], she plays a nurse who goes mentally insane after falling in love with one of her patients, and eventually is sent to her own mental institution. Other commercial successes of this period were ''[[Patthar Ke Sanam]]'' (1967) and ''[[Aadmi (1968 film)|Aadmi]]'' (1968). At the end of the 1960s, Rehman ranked a new record amongst herself in becoming the second-paid actress in Hindi films, from 1964 to 1969. She states herself, "For ''Solva Saal'', my first film as a freelancer, I received ₹30,000. The highest I ever earned in my career was Rs. 7 [[lakh]] for a film."<ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Trisha |title=In her own name |url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/watch/in-her-own-name/article8223891.ece |access-date=8 August 2019 |website=@businessline |date=12 February 2016 |language=en}}</ref> '''''ଗାଇଡ୍ ଓ ରେଶ୍ମା ଔର୍ ଶେରା''''' [[Vijay Anand (filmmaker)|Vijay Anand]]'s [[magnum opus]], the 1965 romantic drama ''[[Guide (film)|Guide]]'' was an [[The Guide|adaptation of the same book]] written by [[R. K. Narayan]], published in 1958.<ref>{{Cite web |title=rediff.com, Movies: Classics Revisited: Guide |url=https://www.rediff.com/entertai/2002/apr/18dinesh.htm |access-date=26 May 2021 |website=www.rediff.com}}</ref> Rehman starred as Rosie, a rebellious, strong-willed wife of an unfaithful [[archaeologist]]. She stated that the role proved difficult for her, particularly because it broke several film stereotypes at the time.<ref>{{Cite news |title='Guide' was a challenge for me: Waheeda Rehman - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Guide-was-a-challenge-for-me-Waheeda-Rehman/articleshow/15091077.cms |access-date=8 August 2019 |website=The Times of India |date=22 July 2012 |language=en}}</ref> ''Guide'' was a major commercial success, emerging as the [[List of Bollywood films of 1965|fifth-highest grossing Hindi film of 1965]], and it opened to widespread critical acclaim, with Rehman's performance receiving particular praise. Trisha Gupta of ''[[Hindustan Times]]'' writing, "Rosie was triply unusual: a woman who walks out of an unhappy marriage, begins a romantic relationship with a man who isn't her husband, and simultaneously embarks on a successful career as a dancer. She would be an unusual Hindi film heroine even today..."<ref>{{Cite web |date=27 October 2018 |title=60 years of RK Narayan's The Guide: A tale ahead of its time |url=https://www.hindustantimes.com/books/60-years-of-rk-narayan-s-the-guide-a-tale-ahead-of-its-time/story-djxz0t5RZz6ZqK8ftXkcRK.html |access-date=8 August 2019 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> and ranked her performance amongst Indian cinema's greatest. For her performance, Rehman won the [[Filmfare Award for Best Actress]], and ''Guide'' went on to win the [[National Film Award for Best Feature Film]] and the [[Filmfare Award for Best Film]]. It became [[List of Indian submissions for the Academy Award for Best Foreign Language Film|India's official entry to the Oscars]], though it did not get nominated. It is now considered a [[cult following|cult classic]], and is considered Rehman's signature film performance.<ref>{{Cite web |title=Time Magazine |url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2022076_2022067_2022043,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101030233038/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2022076_2022067_2022043,00.html |archive-date=30 October 2010 |website=Time: Guide (1965)}}</ref> For headlining the film ''[[Reshma Aur Shera]]'' (1971), Rehman won the [[National Film Award for Best Actress]], which is India's equivalent to the [[Academy Award for Best Actress]]. ''Reshma Aur Shera'' also received nominations for the [[Golden Bear]] at the [[22nd Berlin International Film Festival]] and garnered her praise from critics, however the film failed at the box office. === ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭୂମିକା ଓ ଚରିତ୍ର ଅଭିନେତା === Rehman began experimenting with roles at this stage of career. She accepted the offer to play a mother to [[Jaya Bhaduri]] in ''[[Phagun (1973 film)|Phagun]]'' (1973). In her new innings from the '70s, her successful films include ''[[Kabhie Kabhie (1976 film)|Kabhi Kabhie]]'' (1976), ''[[Trishul (film)|Trishul]]'' (1978), ''[[Jwalamukhi (1980 film)|Jwalamukhi]]'' (1980), [[Naseeb (1981 film)|''Naseeb'']] (1981), ''[[Namkeen]]'' (1982), ''[[Dharam Kanta]]'' (1982), ''[[Namak Halaal]]'' (1982), ''[[Coolie (1983 Hindi film)|Coolie]]'' (1983), ''[[Mashaal]]'' (1984), ''[[Chandni (film)|Chandni]]'' (1989) and ''[[Lamhe]]'' (1991). ''Kabhi Kabhie'', ''Namkeen'', ''Chandni'' and ''Lamhe'' garnered her nominations for the [[Filmfare Award for Best Supporting Actress]]. Film expert Rajesh Subramanian reported that [[Manmohan Desai]] had approached Rehman, on behalf of [[Shammi Kapoor]], during the making of ''Naseeb''. In the song "John Jani Janardhan", Kapoor and Rehman make a grand-entry holding hands. Incidentally, this was the first time the two stars appeared together on screen. After her appearance in ''Lamhe'' (1991), she announced a sabbatical from the film industry. [[File:WaheedaRehman.jpg|thumb|୨୦୧୨ରେ ରହମାନ|alt=|253x253px]] Initially, Rehman was supposed to play the role of her frequent co-star [[Amitabh Bachchan]]'s mother in [[Karan Johar]]'s ensemble family drama ''[[Kabhi Khushi Kabhie Gham...]]'' (2001). However, after having shot a few scenes, she dropped out of the film due to her husband's death in November 2000; subsequently, her role was then played by [[Achala Sachdev]].<ref>{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |date=2000-11-24 |title=Waheeda Rehman opts out of Kabhi Khushi Kabhi Gham: : Bollywood News - Bollywood Hungama |website=[[Bollywood Hungama]] |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/waheeda-rehman-opts-out-of-kabhi-khushi-kabhi-gham/ |access-date=2023-02-26 |language=en}}</ref> In recent years, she has played motherly roles in ''[[Om Jai Jagadish]]'' (2002), ''[[Water (2005 film)|Water]]'' (2005), ''[[15 Park Avenue]]'' (2005), ''[[Rang De Basanti]]'' (2006) and ''[[Delhi 6]]'' (2009), all of which earned her critical acclaim. In 2011, she was honoured by the [[Government of India]] with the [[Padma Bhushan]], and in 2013 with the [[International Film Festival of India#Indian Film Personality of The Year|Cenetary Award for Indian Film Personality]] for her contribution to Indian Cinema. A biography has been written and published in 2014 about Rehman, entitled ''Conversations With Waheeda Rehman'',<ref>{{Cite book |last=Kabir |first=Nasreen Munni |url=https://books.google.com/books?id=tqfzAgAAQBAJ |title=Conversations with Waheeda Rehman |date=15 March 2015 |publisher=Penguin UK |isbn=9789351186427 |language=en}}</ref> which consist of interviews collected by author and director [[Nasreen Munni Kabir]]. == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ଅପ୍ରେଲ ୧୯୭୪ରେ, ସେ ଅଭିନେତା ଶଶି ରେଖିଙ୍କୁ (ମଞ୍ଚନାମ: କମଲଜିତ) ବିବାହ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|title=Secrets: Unknown Husbands Of Bollywood|url=https://www.indiatimes.com/culture/who-we-are/secrets-unknown-husbands-of-bollywood-actresses-277717-26.html|website=Indiatimes|date=9 March 2016|publisher=Times Internet Limited|accessdate=11 March 2018|archive-date=12 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180312083326/https://www.indiatimes.com/culture/who-we-are/secrets-unknown-husbands-of-bollywood-actresses-277717-26.html|url-status=dead}}</ref> ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ସେମାନେ ''ଶଗୁନ୍'' କଥାଚିତ୍ରରେ ଏକାଠି କାମ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କର ଦୁଇ ଜଣ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି; ସୋହେଲ ଓ କଶ୍ୱି ଉଭୟ ଲେଖକ । ବିବାହ ପରେ ସେ ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ରେଖିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ [[ମୁମ୍ବାଇ]] ଆସିଯାଇଥିଲେ ଓ ବାଣ୍ଡ୍ରାରେ ରହୁଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web|title=Exclusive: Waheeda Rehman's Son Has A Dream Wedding In Bhutan|url=https://www.thequint.com/entertainment/waheeda-rehman-son-wedding-bhutan-asha-parekh-helen-bhawana-somaaya|website=The Quint|date=15 June 2016 |accessdate=11 March 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=Mirror on a Full Moon|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/mirror-on-a-full-moon/290301|website=Outlook India|accessdate=11 March 2018|archive-date=12 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180312022538/https://www.outlookindia.com/magazine/story/mirror-on-a-full-moon/290301|url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ବିଷୟରେ ଜନସାଧାରଣରେ ଅଧିକ ଧାରଣା ନାହିଁ । ନସରୀନ ମୁନ୍ନି କବିରଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ପୁସ୍ତକ ''କନ୍‍ଭରସେସନ୍ ଉଇଥ୍ ୱାହୀଦା ରହମାନ''ର ଉନ୍ମୋଚନ ବେଳେ ସେ ଦେଇଥିବା ସାକ୍ଷାତକାରରେ କହିଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ରଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |date=6 April 2014 |title=My private life nobody's business: Waheeda Rehman on relationship with Guru Dutt |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/my-private-life-nobodys-business-waheeda-rehman-on-relationship-with-guru-dutt/ |access-date=6 August 2019 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> == ପ୍ରଶଂସା == ରହମାନ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ବିବେଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।<ref>{{Cite news |title=Top heroines of Bollywood |work=[[India Today]] |url=https://www.indiatoday.in/cinema/100-years-of-indian-cinema/photo/top-actresses-of-bollywood-ever-367543-2012-05-01/16 |url-status=live |access-date=24 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128234730/https://www.indiatoday.in/cinema/100-years-of-indian-cinema/photo/top-actresses-of-bollywood-ever-367543-2012-05-01/16 |archive-date=28 November 2020}}</ref> ''ରେଡିଫ୍.କମ୍'' ତାଙ୍କୁ "ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ" ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରିଥିଲେ ।<ref name="ever">{{cite web |author=Sen, Raja |work=Rediff.com |title=Bollywood's best actresses. Ever |date=6 March 2007 |url=http://specials.rediff.com/women07/2007/mar/06wslid6.htm |access-date=13 March 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070309122104/http://specials.rediff.com/women07/2007/mar/06wslid6.htm |archive-date=9 March 2007}}</ref> ୨୦୨୨ ମସିହାରେ, ସେ ''[[ଆଉଟ୍‌ଲୁକ୍ ଇଣ୍ଡିଆ]]''ର "୭୫ ବେଷ୍ଟ ବଲିଉଡ୍ ଆକ୍ଟ୍ରେସ୍"ରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାନିତ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |title=75 Bollywood Actresses Who Ruled The Silver Screen With Grace, Beauty And Talent |work=Outlook India |access-date=16 August 2022 |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/75-bollywood-actresses-who-ruled-the-silver-screen-with-grace-beauty-and-talent-news-216694/amp |archive-date=16 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816142138/https://www.outlookindia.com/art-entertainment/75-bollywood-actresses-who-ruled-the-silver-screen-with-grace-beauty-and-talent-news-216694/amp |url-status=live }}</ref> ୧୯୬୦ ଓ ୧୯୭୦ ଦଶକରେ ସେ ଭାରତୀୟ ବକ୍ସ ଅଫିସ୍‌ରେ ସର୍ବାଧିକ ପାରିଶ୍ରମିକ ନେଉଥିବା ନାୟିକ ଅଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=Top Actresses |url=http://boxofficeindia.com/cpages.php?pageName=top_actress |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120104144753/http://boxofficeindia.com/cpages.php?pageName=top_actress |archive-date=4 January 2012 |access-date=24 April 2020 |work=Box Office India}}</ref> == ପୁରସ୍କୃତ ଓ ମନୋନିତ ହୋଇଥିବା କଥାଚିତ୍ର == {{Main|ୱାହୀଦା ରହମାନଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର}} {| class="wikitable" !ବର୍ଷ !!କଥାଚିତ୍ର !!ପୁରସ୍କାର !!ବର୍ଗ !!ଫଳାଫଳ !!ଆଧାର |- |୧୯୬୨ |''ସାହେବ ବିବି ଔର୍ ଗୁଲାମ୍'' | rowspan="2" |ଫିଲ୍ମଫେୟାର୍ ପୁରସ୍କାର |ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାର୍ଶ୍ୱ ଅଭିନେତ୍ରୀ |{{nom}} |<ref>{{cite news |title=The Nominations – 1962 |publisher=Filmfare Awards |url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/366477.cms |url-status=dead |access-date=15 December 2010 |archive-url=https://archive.today/20120708060818/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/366477.cms |archive-date=8 July 2012}}</ref> |- | rowspan="2" |୧୯୬୫ | rowspan="2" |''ଗାଇଡ୍'' |ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ |{{won}} |<ref>{{cite news |title=The Winners – 1966 |publisher=Filmfare Awards |url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/366585.cms |url-status=dead |access-date=15 December 2010 |archive-url=https://archive.today/20120708000553/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/366585.cms |archive-date=8 July 2012}}</ref> |- |ଚିକାଗୋ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଫିଲ୍ମ ଫେଷ୍ଟିଭାଲ୍ |ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ |{{won}} |<ref>{{cite web| title=Chicago International Film Festival Awards| url=https://www.chicagofilmfestival.com/about-us/mission-history/| work=The Chicago International Film Festival| access-date=October 25, 2017}}</ref> |- |୧୯୬୬ |ତୀସ୍ରି କସମ୍ |ବିଏଫ୍‌ଜେଏ ଆୱାର୍ଡ଼ |ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ (ହିନ୍ଦୀ) |{{won}} |<ref>[https://web.archive.org/web/20080506034230/http://www.bfjaawards.com/legacy/pastwin/196932.htm 32nd Annual BFJA Awards]</ref> |- |୧୯୬୭ |ରାମ୍ ଔର୍ ଶ୍ୟାମ୍ | rowspan="3" |ଫିଲ୍ମଫେୟାର୍ ପୁରସ୍କାର | rowspan="3" |ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ |{{nom}} |<ref>{{cite news |title=The Nominations – 1967 |publisher=Filmfare Awards |url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/366594.cms |url-status=dead |access-date=15 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071029231245/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/366594.cms |archive-date=29 October 2007}}</ref> |- |୧୯୬୮ |ନୀଲ୍ କମଲ୍ |{{won}} |<ref name=":0" /> |- |୧୯୭୦ |ଖାମୋଶି |{{nom}} |<ref>{{cite news |title=The Nominations – 1970 |publisher=Filmfare Awards |url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/366830.cms |url-status=dead |access-date=15 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040323041919/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/366830.cms |archive-date=23 March 2004}}</ref> |- |୧୯୭୧ |ରେଶ୍ମା ଔର୍ ଶେରା |[[ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର]] |ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ |{{won}} |<ref>{{Cite news |date=25 October 2008 |title=Reshma Aur Shera 1971 |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/Reshma-Aur-Shera-1971/article15391878.ece |access-date=31 December 2018 |issn=0971-751X}}</ref> |- |୧୯୭୬ |କଭି କଭି | rowspan="4" |ଫିଲ୍ମଫେୟାର୍ ପୁରସ୍କାର | rowspan="4" |ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହାୟକ ଅଭିନେତ୍ରୀ |{{nom}} |<ref>{{cite news |title=The Nominations – 1976 |publisher=Filmfare Awards |url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/366919.cms |url-status=dead |access-date=15 December 2010 |archive-url=https://archive.today/20120710105030/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/366919.cms |archive-date=10 July 2012}}</ref> |- |୧୯୮୨ |ନମକୀନ୍ |{{nom}} |<ref>{{cite news |title=The Nominations – 1982 |publisher=Filmfare Awards |url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/367120.cms |url-status=dead |access-date=15 December 2010 |archive-url=https://archive.today/20120708001712/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/367120.cms |archive-date=8 July 2012}}</ref> |- |୧୯୮୯ |ଚାନ୍ଦିନୀ |{{nom}} | |- |୧୯୯୧ |''ଲହ୍ମେ'' |{{nom}} |<ref>{{cite news |title=The Nominations – 1991 |publisher=Filmfare Awards |url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/368596.cms |url-status=dead |access-date=15 December 2010 |archive-url=https://archive.today/20120710182858/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/368596.cms |archive-date=10 July 2012}}</ref> |} === ସମ୍ମାନ === *[[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] (୧୯୭୨)<ref>{{cite web|title=Padma Awards Directory (1954–2014)|url= http://www.mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/YearWiseListOfRecipientsBharatRatnaPadmaAwards-1954-2014.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170914220252/http://www.mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/YearWiseListOfRecipientsBharatRatnaPadmaAwards-1954-2014.pdf|archivedate=14 September 2017|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=21 May 2014|accessdate=22 March 2016|format=PDF|pp=37–72}}</ref> *ଫିଲ୍ମଫେୟାର ଜୀବନ ବ୍ୟାପି ସାଧନା ପୁରସ୍କାର (୧୯୯୪)<ref>{{cite news |title=Lifetime Achievement (Popular) |publisher=Filmfare Awards |url=http://filmfareawards.indiatimes.com/cms.dll/articleshow?artid=33782146 |url-status=dead |access-date=15 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080212082935/http://filmfareawards.indiatimes.com/cms.dll/articleshow?artid=33782146 |archive-date=12 February 2008}}</ref> *ଆଇଫା ଜୀବନ ବ୍ୟାପି ସାଧନା ପୁରସ୍କାର (୨୦୦୧)<ref>{{cite news|url=http://www.iifa.com/iifa-years/iifa-years-2001/ |title=IIFA Through the Years – IIFA 2001: South Africa |website=International Indian Film Academy Awards |access-date=3 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925131700/http://www.iifa.com/iifa-years/iifa-years-2001/ |archive-date=25 September 2015 }}</ref> *ଏନ୍‌ଟିଆର୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଆୱାର୍ଡ଼ (୨୦୦୬)<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=N.T.R. NATIONAL FILM AWARDEES|url=https://www.apsftvtdc.in/ntr-national-film-award.html|access-date=3 January 2021|website=APSFTVTDC|archive-date=24 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124031804/http://apsftvtdc.in/ntr-national-film-award.html|url-status=dead}}</ref> *[[ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ]] (୨୦୧୧)<ref>{{cite news |title=Brajesh Mishra, Azim Premji, Montek in list of 128 Padma awardees |work=The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Brajesh-Mishra-Azim-Premji-Montek-in-list-of-128-Padma-awardees/articleshow/7361816.cms |url-status=live |access-date=26 January 2011 |archive-url=https://archive.today/20120716120734/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Brajesh-Mishra-Azim-Premji-Montek-in-list-of-128-Padma-awardees/articleshow/7361816.cms |archive-date=16 July 2012}}</ref> *ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କିଶୋର କୁମାର ସମ୍ମାନ (୨୦୨୦)<ref>{{Cite web |date=2020-02-04 |title=Waheeda Rehman conferred with Kishore Kumar Award |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/waheeda-rehman-conferred-with-kishore-kumar-award-6250909/ |access-date=2022-03-20 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> *[[ଦାଦାସାହେବ ଫାଲକେ ପୁରସ୍କାର]]: ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ୨୦୨୧ (୨୦୨୩ ମସିହାରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା)<ref name="Waheeda Rehman honoured with Dadasaheb Phalke Award for contributions to Indian cinema, expemplifying ‘strength of Bharatiya Nari’">{{cite news |last1=The Indian Express |title=Waheeda Rehman honoured with Dadasaheb Phalke Award for contributions to Indian cinema, expemplifying ‘strength of Bharatiya Nari’ |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/waheeda-rehman-honoured-with-dadasaheb-phalke-award-for-contributions-to-indian-cinema-expemplifying-strength-of-bharatiya-nari-8956704/ |access-date=26 September 2023 |date=26 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926093107/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/waheeda-rehman-honoured-with-dadasaheb-phalke-award-for-contributions-to-indian-cinema-expemplifying-strength-of-bharatiya-nari-8956704/ |archive-date=26 September 2023 |language=en}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର|30em}} === ଉତ୍ସ === * {{cite book |title=[[Encyclopaedia of Hindi Cinema]] |last1=Gulzar |last2=Nihalani |first2=Govind |last3=Chatterjee |first3=Saibal |author-link1=Gulzar |author-link2=Govind Nihalani |author-link3=Saibal Chatterjee |publisher=[[Popular Prakashan]] |year=2003 |isbn=81-7991-066-0 |ref=En}} == ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ == * {{Cite book |last=Kabir |first=Nasreen Munni |title=[[Conversations with Waheeda Rehman]] |publisher=[[Penguin India]] |year=2014 |isbn=978-06-70086-92-4 |author-link=Nasreen Munni Kabir}} ==ବାହାର ଲିଙ୍କ୍== {{commons category|Waheeda Rehman}} {{wikiquote}} * {{IMDb name|0716851}} * {{Bollywood Hungama person|waheeda-rehman}} * [https://web.archive.org/web/20110928174821/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-06-23/news-interviews/28202984_1_guru-dutt-rojulu-maraayi-waheeda-rehman Waheeda Rehman Interview] *[https://web.archive.org/web/20061210124307/http://www.geocities.com/chchamuk_chchaili/WaheedaRehman.html?1092378902750 A Film Retrospective in Seattle. October 2004] * [http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article3694350.ece Queen of Hearts] – interview with Rehman published in ''[[The Hindu]]'' {{Navboxes | title = Awards and honours for Waheeda Rehman | list = {{Dadasaheb Phalke Award}} {{National Film Award for Best Actress}} {{IFFI - Indian Film Personality of the year Award}} {{NTR National Award}} {{FilmfareBestActressAward}} {{FilmfareLifetimeAchievementAward}} {{PadmaBhushanAwardRecipients 2010–19}} {{Padma Shri Award Recipients in Art}} }} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମାଲାୟଲମ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ]] l03t8xep616luvm8ghkvb3hg55tsws5 0 88396 606921 603127 2026-09-24T06:06:00Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606921 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Harilal Gandhi}} {{Infobox person | name = ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ | image = Harilal Mohandas Gandhi in 1910.jpg | image_size = 250px | caption = ୧୯୧୦ରେ ଗାନ୍ଧୀ | other_names = ହୀରାଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ | birth_name = ହୀରାଲାଲ ମୋହନଦାସ ଗାନ୍ଧୀ (ପରେ, ଅବଦୁଲ୍ଲ ଏବଂ ପରେ ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ) | birth_date = {{Birth date|df=yes|1888|08|23}} | birth_place = [[ଦିଲ୍ଲୀ]], [[ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ]] | death_date = {{death date and age|1948|06|18|1888|08|23|df=yes}} | death_place = [[ମୁମ୍ବାଇ|ବମ୍ବେ]], [[ବମ୍ବେ ରାଜ୍ୟ]], [[ଭାରତୀୟ ଅଧିରାଜ୍ୟ]] | nationality = | alma_mater = | occupation = | spouse = ଗୁଲାବ ଗାନ୍ଧୀ | children = ୫ {{hlist|(ରାଣୀ|ମନୁ|କାନ୍ତିଲାଲ|ରସିକଲାଲ|ଶାନ୍ତିଲାଲ)}} | parents = {{ubl|[[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ]] (ବାପା)|[[କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀ]] (ମାଆ)}} | signature = }} '''ହରିଲାଲ ମୋହନଦାସ ଗାନ୍ଧୀ''' (ଅନ୍ୟନାମ '''ଅବଦୁଲ୍ଲା ଗାନ୍ଧୀ'''; ୨୩ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୮୮ – ୧୮ ଜୁନ ୧୯୪୮)<ref>Gandhi, Rajmohan (2006) p 376</ref> [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ]] ଏବଂ [[କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀ|କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ]] ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ।<ref name="gft">[https://web.archive.org/web/20071012232237/http://www.kincafe.com/family-tree/mahatma-gandhi/ Gandhi Family Tree]</ref> ତାଙ୍କର ତିନି ସାନ ଭାଇ ଥିଲେ: [[ମଣିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]], [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] ଏବଂ [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ହରିଲାଲ ୧୮୮୮ ମସିହାର ଅଗଷ୍ଟ ୨୩ ତାରିଖରେ, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ [[ଇଂଲଣ୍ଡ]] ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref name="Gandhiserve">{{Cite web |title=The Collected Works of Mahatma Gandhi |url=https://www.gandhiservefoundation.org/about-mahatma-gandhi/collected-works-of-mahatma-gandhi/ |access-date=4 March 2019 |website=www.gandhiservefoundation.org |publisher=Gandhiserve foundation (Berlin) |archive-date=6 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044204/https://www.gandhiservefoundation.org/about-mahatma-gandhi/collected-works-of-mahatma-gandhi/ |url-status=dead }}</ref> ହରିଲାଲ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ସହିତ ଭାରତରେ ରହିଥିଲେ । ହରିଲାଲ [[ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ]]<nowiki/>ରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୦୮ ମସିହାରୁ ୧୯୧୧ ମଧ୍ୟରେ ଛଅ ଥର ସତ୍ୟଗ୍ରାହୀ ଭାବରେ କାରାବାରଣ କରିଥିଲେ ।<ref name=":1">{{Cite book |last=Gandhi, Rajmohan |title=Gandhi : the man, his people and the empire |url=https://archive.org/details/gandhimanhispeop0000gand_d1p1 |date=August 2015 |isbn=9781910376263 |oclc=936199613}}</ref> ସେ ମାହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପରି ଜଣେ ବାରିଷ୍ଟର ହେବାକୁ ସେ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଇଂଲଣ୍ଡ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ, କାରଣ ଇଂଲଣ୍ଡରୁ ପଢ଼ି ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନାଧୀନ ଭାରତରେ ବ୍ରିଟିଶ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବା ସମ୍ଭବପର ନଥିଲା । ଫଳରେ ବାପ ପୁଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ବଢ଼ିଥିଲା ।<ref name="Opposition">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/article2275430.ece|title=The Mahatma and his son|date=22 July 2007|work=The Hindu|access-date=6 August 2016|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ଶେଷରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ କରି ୧୯୧୧ ମସିହାରେ ସେ ସମସ୍ତ ପାରିବାରିକ ସମ୍ପର୍କ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ୧୯୦୬ ମସିହାରେ<ref>{{Cite web |last=Desai |first=Sukrat |date=2 May 2015 |title=Mahatma Gandhi opposed son marrying young |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Mahatma-Gandhi-opposed-son-marrying-young/articleshow/47126787.cms |access-date=3 April 2019 |website=Times of India}}</ref> ସେ ଗୁଲାବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଜଣ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ; ଦୁଇ ଝିଅ, ରାନୀ ଏବଂ ମନୁ ଏବଂ ତିନି ପୁଅ, କାନ୍ତିଲାଲ, ରସିକଲାଲ ଏବଂ ଶାନ୍ତିଲାଲ । ରସିକଲାଲ ଏବଂ ଶାନ୍ତିଲାଲ ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୧୮ ମସିହାରେ ସ୍ପାନିଷ ଫ୍ଲୁ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ହରିଲାଲ ତାଙ୍କ ପିଲାମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଭଉଣୀ କୁମି ଅଦାଲାଜାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ, ଯିଏକି ଏକ ବିଧବା ଥିଲେ, ତଥାପି ଏଥିରେ ସେ ସଫଳ ହୋଇପାରିନଥିଲେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ସେ ଅବସାଦଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୨୫ ମସିହାରେ କଲିକତାର ଏକ ସଂସ୍ଥା ''ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ଷ୍ଟୋରସ''ର ଜଣେ ନିବେଶକ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ହରିଲାଲଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ ଆଇନଗତ ନୋଟିସ୍ ପଠେଇଥିଲେ, ଯାହାର ଉତ୍ତରରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ କହିଥିଲେ କି 'ହରିଲାଲ ପ୍ରକୃତରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଉଭୟଙ୍କର ଆଦର୍ଶ ଭିନ୍ନ ଓ ସେ ୧୯୧୫ ମସିହାରୁ ଅଲଗା ରହୁଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite book |last=Guha |first=Ramchandra |title=Gandhi: The Years That Changed the World |url=https://archive.org/details/gandhiyearsthatc0000guha_r7g4 |publisher=Penguin Allen Lane |year=2018 |isbn=978-0670083886 |pages=[https://archive.org/details/gandhiyearsthatc0000guha_r7g4/page/233 233]}}</ref> ସେ ୧୯୪୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଣାଶୁଣା ଲୋକଙ୍କ ଜରିଆରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗରେ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.dnaindia.com/analysis/standpoint-the-truth-behind-news-report-suggesting-mahatma-gandhi-accused-his-son-harilal-of-raping-his-own-daughter-tushar-gandhi-s-open-letter-to-media-1988627|title=The truth behind news report suggesting Mahatma Gandhi accused his son Harilal of raping his own daughter: Tushar Gandhi's open letter to media|last=Gandhi|first=Tushar|access-date=4 March 2019|publisher=DNA}}</ref> ହରିଲାଲ [[ଗାନ୍ଧୀ ତିରୋଧାନ|ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ]] ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଖରାପ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କୁ ଲୋକମାନେ ଚିହ୍ନିପାରିନଥିଲେ । ଫଳରେ ବଡ଼ ପୁଅର ଉପସ୍ଥିତ ସତ୍ତ୍ୱେ ଅନ୍ତେଷ୍ଟି କ୍ରିୟା ତାଙ୍କ ସାନଭାଇ [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] ଓ [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] ସମ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ । == ଧର୍ମ ପରିବର୍ତ୍ତନ == ମଇ ୧୯୩୬ରେ, ୪୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ହରିଲାଲ [[ଇସଲାମ ଧର୍ମ]] ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଅବଦୁଲ୍ଲା ଗାନ୍ଧୀ ରଖିଥିଲେ ।<ref>Gandhi, Rajmohan (2006), pp374</ref> ଅବଶ୍ୟ, ୧୯୩୬ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କ ମାଆ [[କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀ]] ତାଙ୍କୁ [[ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ]]<nowiki/>କୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସେ ତାହା କରିନଥିଲେ । ଶେଷରେ ଉଭୟ ପିତା ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନିରନ୍ତର ଅନୁରୋଧ ପରେ ହରିଲାଲ ପୁଣି ଥରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । == ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିଠି == ଜୁନ ୧୯୩୫ରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ହରିଲାଲଙ୍କୁ ଏକ ଚିଠି ଲେଖିଥିଲେ,<ref>{{Cite web |title=The Tribune, Chandigarh, India - Main News |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20140512/main8.htm |website=www.tribuneindia.com}}</ref> ଯେଉଁଥିରେ ସେ ତାଙ୍କ ମଦ୍ୟପାନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚିଠିରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଲେଖିଥିଲେ କି, ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ ଗଠନ ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ ଅପେକ୍ଷା ହରିଲାଲଙ୍କ ସମସ୍ୟା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଥିଲା ।<ref name="Gandhi letters">{{Cite web |title=Gandhi three autograph letters signed to his son |url=http://www.mullocksauctions.co.uk/lot-668278-gandhi_three_autograph_letters_signed_his_son.html?p=32 |access-date=19 September 2016 |website=Mullock's Auctions}}</ref> == ମୃତ୍ୟୁ == ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ଚାରି ମାସ ପରେ ହରିଲାଲଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ୧୮ ଜୁନ ୧୯୪୮ରେ, [[ମୁମ୍ବାଇ|ମୁମ୍ବାଇର]] ଏକ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ହସ୍ପିଟାଲରେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ସେୱ୍ରି ଟିବି ହସ୍ପିଟାଲ) ୫୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । କମାଠିପୁରାଠାରେ ସେ ଅଚାନକ ଚେତା ହରେଇବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଡାକ୍ତରଖାନରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରମାଣପତ୍ରରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ।<ref>{{Cite web |last=Mishra |first=Lata |title=OLD HOSPITAL RECORDS REVEAL LONELY DEATH OF GANDHI'S SON |url=http://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/Old-hospital-records-reveal-lonely-death-of-Gandhis-son/articleshow/17863394.cms |access-date=5 February 2017 |publisher=Mumbai Mirror |archive-date=6 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170206111959/http://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/Old-hospital-records-reveal-lonely-death-of-Gandhis-son/articleshow/17863394.cms |url-status=dead }}</ref> ଡାକ୍ତରାଖାନାରେ ସେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କର ପୁଅ ବୋଲି ନିଜର ପରିଚୟ ଦେଇନଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଲୋକ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last=Mishra |first=Lata |date=15 December 2012 |title=Old hospital records reveal lonely death of Gandhi's son |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/old-hospital-records-reveal-lonely-death-of-gandhis-son/articleshow/17863394.cms |access-date=3 April 2019 |website=Mumbai Mirror |archive-date=3 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403153418/https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/old-hospital-records-reveal-lonely-death-of-gandhis-son/articleshow/17863394.cms |url-status=dead }}</ref>{{Gandhi}} == ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ == * ''ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ: ହ୍ୱାଟ୍ ଲାଇଫ୍''<ref name="Vedamsbooks">{{Cite web |title=Vedams eBooks |url=https://www.vedamsbooks.com/no49306.htm |website=www.vedamsbooks.com |access-date=2023-10-01 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928055510/https://www.vedamsbooks.com/no49306.htm |url-status=dead }}</ref> ଚାନ୍ଦୁଲାଲ ଭାଗୁଭାଇ ଦଲାଲଙ୍କ ରଚିତ * ''ଗାନ୍ଧୀଜୀଜ୍ ଲଷ୍ଟ ଜୁଏଲ୍: ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ''<ref>{{Cite web |title=The Prodigal Who Didn't Return |url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/the-prodigal-who-didnt-return/235415 |access-date=6 August 2016 |archive-date=7 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160807162938/http://www.outlookindia.com/magazine/story/the-prodigal-who-didnt-return/235415 |url-status=dead}}</ref> ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନାତୁଣୀ ନୀଲମ ପାରିଖଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == {{ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର}} {{କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]] ffak97oldmci1q91yswfh42bkmrelja 0 91366 606728 581797 2026-09-24T01:05:58Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606728 wikitext text/x-wiki '''ପାଟନା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ''' ହେଉଛି [[ବିହାର]] ରାଜ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ । ଏହା ୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୧୬ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ [[ଭାରତ]] [[ଭାରତ ସରକାର|ସରକାର]] ଅଧିନିୟମ ୧୯୧୫ ଅନୁଯାୟୀ ଅନୁବନ୍ଧିତ ହୋଇଥିଲା । [[ବିହାର]] ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଶାସନିକ ରାଜଧାନୀ [[ପାଟଣା, ବିହାର|ପାଟନାରେ]] ଅବସ୍ଥିତ। <ref>[http://patnahighcourt.gov.in/AboutUs https://patnahighcourt.gov.in/AboutUs]</ref><ref name=":0">http://patnahighcourt.gov.in/AboutUs</ref> {{Infobox High Court|court_name=ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟ|native_name='''पटना उच्च न्यायालय'''|image=Logo of the High Court of Patna.png|caption=ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ପ୍ରତୀକ|established={{start date and age|df=yes|1916|02|09}}|coordinates={{coord|25|36|32|N|85|7|32|E|type:landmark_region:IN|display=title,inline}}|chiefjudgetitle=[[ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି]]|chiefjudgename=[[କେ. ବିନୋଦ ଚନ୍ଦ୍ରନ |କ୍ରିଷ୍ଣନ ବିନୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର]]|termstart=୨୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୩|authority=[[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ]]|terms=୬୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅବସର|positions=୫୩|website=[http://patnahighcourt.gov.in/ patnahighcourt.gov.in]|country=ଭାରତ|location=ପାଟଣା, ବିହାର|termend=୨୪ ଅପ୍ରିଲ ୨୦୨୫}} == ଇତିହାସ == ୨୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୧୨ରେ ଭାରତର ଗଭର୍ଣ୍ଣର-ଜେନାରେଲଙ୍କଦ୍ୱାରା କୋର୍ଟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଏକ ଘୋଷଣାନାମା ଜାରି କରାୟାଇଥିଲା। ୧୯୧୩ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ ଭାଇସରୟ ଏବଂ ଭାରତର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଜେନେରାଲ୍ ସାର୍ ଚାର୍ଲସ୍ ହାର୍ଡିଞ୍ଜ୍ ଅଫ୍ ପେନ୍ଶାର୍ସ୍ଟଙ୍କଦ୍ୱାରା ହାଇକୋର୍ଟ ଭବନର ଶିଳାନ୍ୟାସ କରାୟାଇଥିଲା। ୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୧୬ରେ କାମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର କୋଠା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ସେହି ଭାଇସରୟ ୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୧୬ରେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ଖୋଲିଥିଲେ। ଏଡ୍ୱାର୍ଡ ମେନାର୍ଡ ଡେସ ଚାମ୍ପସ୍ ଚାମିଅର ଏହି କୋର୍ଟର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଥିଲେ। ୧୯୪୮ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୨୬ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟ ବିହାର ଓ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ଅଧିକାର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏକ ପୃଥକ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ରାଞ୍ଚିରେ ସର୍କିଟ୍ ବେଞ୍ଚ ଖୋଲିଥିଲେ। ୧୯୭୬ମସିହାରେ ରାଞ୍ଚିସ୍ଥିତ ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ସର୍କିଟ୍ ବେଞ୍ଚସ୍ଥାୟୀ ଖଣ୍ଡପୀଠରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ରାଞ୍ଚିସ୍ଥିତ ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ସର୍କିଟ ବେଞ୍ଚ ବିହାର ପୁନର୍ଗଠନ ଆଇନ, ୨୦୦୦ ଅନୁଯାୟୀ ନଭେମ୍ବର ୨୦ରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ହାଇକୋର୍ଟରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ।<ref name=":0" /> ୧୮ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୫ରୁ ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟ ୧୦୦ ବର୍ଷର ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଏକ ଶତବାର୍ଷିକୀ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଉତ୍ସବକୁ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ପ୍ରଣବ ମୁଖାର୍ଜୀ|ଶ୍ରୀ ପ୍ରଣବ ମୁଖାର୍ଜୀ]] ଉଦ୍ଘାଟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିହାର ଶ୍ରୀ ରାଜ୍ୟପାଳ [[କେଶରୀ ନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ]]<nowiki/>ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା; ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି [[ଏଚ୍. ଏଲ୍. ଦତ୍ତୁ]] ଏବଂ ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି [[ଏଲ୍. ନରସିଂହ ରେଡ୍ଡୀ]] ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । <ref name=":0" /> == ପାଟନା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଶିଷ୍ଟ ବିଚାରପତିମାନେ == * ମାନ୍ୟବର ଶ୍ରୀମତୀ ଜଷ୍ଟିସ [[ରେଖା ଦୋଶିତ]] ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ତଥା ଏହି ପଦବୀରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଥିଲେ।<ref>https://web.archive.org/web/20140314032741/http://www.hindustantimes.com/india-news/patna/justice-rekha-doshit-sworn-in-as-chief-justice-of-patna-hc/article1-561954.aspx</ref> * ପାଟଣା ହାଇକୋର୍ଟର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ହେଉଛନ୍ତି ମାନ୍ୟବର ସାର୍ [[ଏଡୱାର୍ଡ ମେନାର୍ଡ ଡେସ୍ ଚାମ୍ପସ୍ ଚାମିର୍]]।<ref name=":1">http://patnahighcourt.gov.in/retired_cj</ref> * ମାନ୍ୟବର ପଣ୍ଡିତ [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ କାନ୍ତ ଝଆ]] ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଥିଲେ।<ref name=":1" /> * ମାନ୍ୟବର ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ପ୍ରଥମ ନାରୀ ଜଜ୍ ଶ୍ରୀମତୀ ଜଷ୍ଟିସ୍ ପ୍ରଭୁ ସିଂହ ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟ ଏବଂ ଏହାର ରାଞ୍ଚି ବେଞ୍ଚରେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ବିଚାରପତି ହେବାର ଭିନ୍ନତା ରହିଛି।<ref name=":2">http://patnahighcourt.gov.in/judges_ret</ref> * ମାନ୍ୟବର ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ଦ୍ୱିତୀୟ ନାରୀ ଜଜ୍ ଶ୍ରୀମତୀ ଜଷ୍ଟିସ୍ ଜିଆନ୍ ସୁଧା ମିଶ୍ର ବିହାରରୁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ବିଚାରପତି ଅଟନ୍ତି।<ref name=":2" /> * ହାଇକୋର୍ଟ ଭାରତର ଦୁଇ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି ମାନ୍ୟବର ଭାରତର ୬ ତମ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଶ୍ରୀ ଜଷ୍ଟିସ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ସିହ୍ନା]]।<ref name=":2" /><ref name=":3">http://patnahighcourt.gov.in/judges/</ref> ମାନ୍ୟବର ଭାରତର ୨୪ ତମ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଶ୍ରୀ ଜଷ୍ଟିସ [[ଲଳିତ ମୋହନ ଶର୍ମା]] । <ref name=":2" /><ref name=":3" /> == ବିଚାରପତିମାନେ == ନିମ୍ନଲିଖିତମାନେ ଉଚ୍ଚ ଅଦାଲତର ବିଚାରପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି<ref>http://patnahighcourt.gov.in/judges/</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ !ସ.ନୋ. !ବିଚାରପତିଙ୍କ ନାମ !ପଦବୀ !ଉଚ୍ଚତା ତାରିଖ !ଅବସର ତାରିଖ !ନିଯୁକ୍ତି ଉତ୍ସ !ଟିପ୍ପଣୀ |- |୧ |କୃଷ୍ଣ ବିନୋଦ ଚନ୍ଦ୍ରନ୍ |ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି |୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧ |୨୪ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୨୫ |ବାର୍ |୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୩ରୁ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟରୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୋଇଥିଲେ |- |୨ |[[ଚକ୍ରଧାରୀ ଶରଣ ସିଂହ]] |ବିଚାରପତି |୫ ଅପ୍ରିଲ ୨୦୧୨ |୧୯ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୫ |ବାର |୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩ରୁ ୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି, ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ତଥା ଜଷ୍ଟିସ ଅହସାନୁଦ୍ଦିନ ଅମାନୁଲ୍ଲା, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ତତ୍କାଳୀନ ବରିଷ୍ଠ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ ସଞ୍ଜୟ କାରୋଲଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ହେତୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। |- |୩ |ଆଶୁତୋଷ କୁମାର |ବିଚାରପତି |୧୫ ମେ ୨୦୧୪ |୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୮ |ବାର |୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୫ରେ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ୨୪-୧୧-୧୭ରେ ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟକୁ ଫେରଛନ୍ତି। |- |୪ |ଭିପୁଲ୍ ଏମ୍ ପାନଚୋଲି |ବିଚାରପତି |୨୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୩ |୨୩ ମେ ୨୦୩୦ |ବାର | |- |୫ |ପୱନ କୁମାର ଭୀମପ୍ପା ବନଜନ୍ତ୍ରି |ବିଚାରପତି |୨ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୫ |୨୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ |ବାର | |- |୬ |ଅରବିନ୍ଦ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ |ବିଚାରପତି |୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬ |୩ ଅପ୍ରିଲ ୨୦୨୪ |ସାର୍ଭିସ | |- |୭ |ରାଜୀବ ରଂଜନ ପ୍ରସାଦ |ବିଚାରପତି |୨୨ ମେ ୨୦୧୭ |୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୮ |ବାର | |- |୮ |ମୋହିତ କୁମାର ଶାହା |ବିଚାରପତି |୨୨ ମେ ୨୦୧୭ |୨୫ ଅପ୍ରିଲ ୨୦୩୧ |ବାର | |- |୯ |ବିବେକ ଚୌଦହରି |ବିଚାରପତି |୨୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୩ | |ବାର | |- |୧୦ |ନାନା ତ୍ୟଗା |ବିଚାରପତି |୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୩ | |ବାର | |- |୧୧ |ଅଞ୍ଜାନି କୁମାର ଶରଣ |ବିଚାରପତି |୧୭ ଅପ୍ରିଲ ୨୦୧୯ |୯ ଅପ୍ରିଲ ୨୦୨୫ |ବାର | |- |୧୨ |ଅନିଲ କୁମାର ସିହ୍ନା |ବିଚାରପତି |୧୭ ଅପ୍ରିଲ ୨୦୧୯ |୧୮ ଜୁନ ୨୦୨୭ |ବାର | |- |୧୩ |ପ୍ରଭାତ କୁମାର ସିଂହ |ବିଚାରପତି |୧୭ ଅପ୍ରିଲ ୨୦୧୯ |୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୯ |ବାର | |- |୧୪ |ପାର୍ଥ ସାରଥୀ |ବିଚାରପତି |୧୭ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୯ |୨୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୩୧ |ବାର | |- |୧୫ |ଏ. ଅଭିଷେକ ରେଡ୍ଡୀ |ବିଚାରପତି |୧୫ ମଇ ୨୦୨୩ |୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୯ |ବାର | |- |୧୬ |ନବନୀତ କୁମାର ପାଣ୍ଡେ |ବିଚାରପତି |୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ |୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୮ |ସାର୍ଭିସ | |- |୧୭ |ସୁନୀଲ କୁମାର ପାନୱାର |ବିଚାରପତି |୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ |୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ |ସାର୍ଭିସ | |- |୧୮ |ସନ୍ଦୀପ କୁମାର |ବିଚାରପତି |୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ |୧୯ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୯ |ବାର | |- |୧୯ |ପୂର୍ଣ୍ଣେନ୍ଦୁ ସିଂହ |ବିଚାରପତି |୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ |୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୯ |ବାର | |- |୨୦ |ସତ୍ୟବ୍ରତ ବର୍ମା |ବିଚାରପତି |୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ |୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୩୦ |ବାର | |- |୨୧ |ରାଜେଶ କୁମାର ବର୍ମା |ବିଚାରପତି |୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ |୧୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୩୧ |ବାର | |- |୨୨ |ଗୁଣୁ ଅନୁପମା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ |ବିଚାରପତି |୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୩ |୨୦୩୦ |ସାର୍ଭିସ | |- |୨୩ |ରାଜୀବ ରାୟ |ବିଚାରପତି |୨୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ |୩୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୭ |ବାର | |- |୨୪ |ହରିଶ କୁମାର |ବିଚାରପତି |୨୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ |୯ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୩୭ |ବାର | |- |୨୫ |ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ |ବିଚାରପତି |୪ ଜୁନ୍ ୨୦୨୨ |୩ ଜୁନ ୨୦୩୪ |ସାର୍ଭିସ | |- |୨୬ |ଅରୁଣ କୁମାର ଝା |ବିଚାରପତି |୪ ଜୁନ୍ ୨୦୨୨ |୧୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୩୩ |ସାର୍ଭିସ | |- |୨୭ |ଜିତେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |ବିଚାରପତି |୪ ଜୁନ୍ ୨୦୨୨ |୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୩୧ |ସାର୍ଭିସ | |- |୨୮ |ଆଲୋକ କୁମାର ପାଣ୍ଡେ |ବିଚାରପତି |୪ ଜୁନ୍ ୨୦୨୨ |୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୩୩ |ସାର୍ଭିସ | |- |୨୯ |ସୁନୀଲ ଦତ୍ତ ମିଶ୍ର |ବିଚାରପତି |୪ ଜୁନ୍ ୨୦୨୨ |୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୯ |ସାର୍ଭିସ | |- |୩୦ |ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରକାଶ ସିଂହ |ବିଚାରପତି |୪ ଜୁନ୍ ୨୦୨୨ |୨୨ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ |ସାର୍ଭିସ | |- |୩୧ |ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଝା |ବିଚାରପତି |୪ ଜୁନ୍ ୨୦୨୨ |୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୩୦ |ସାର୍ଭିସ | |- |୩୨ |ଖତିମ ରେଜା |ବିଚାରପତି |୫ ଜୁନ୍ ୨୦୨୨ |୪ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୮ |ବାର | |- |୩୩ |ଡ. ଅଂଶୁମାନ |ବିଚାରପତି |୫ ଜୁନ୍ ୨୦୨୨ |୧୦ ଜୁନ୍ ୨୦୩୧ |ବାର | |- |୩୪ |ରୁଦ୍ର ପ୍ରକାଶ ମିଶ୍ର |ବିଚାରପତି |୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୩ | |ସାର୍ଭିସ | |- |୩୫ |ରମେଶ ଚାନ୍ଦ ମାଲବ୍ୟ |ବିଚାରପତି |୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୩ | |ସାର୍ଭିସ | |} == ପ୍ରସଂଗ[ସମ୍ପାଦନା] == # {{Cite web |title=The High Court of Judicature at Patna |url=http://patnahighcourt.gov.in/AboutUs |access-date=2022-05-31 |website=patnahighcourt.gov.in}} # {{Cite web |title=The High Court of Judicature at Patna |url=http://patnahighcourt.gov.in/AboutUs |access-date=2022-05-31 |website=patnahighcourt.gov.in}} # {{Cite web |date=2014-03-14 |title=Justice Rekha Doshit sworn in as Chief Justice of Patna HC - Hindustan Times |url=http://www.hindustantimes.com/india-news/patna/justice-rekha-doshit-sworn-in-as-chief-justice-of-patna-hc/article1-561954.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140314032741/http://www.hindustantimes.com/india-news/patna/justice-rekha-doshit-sworn-in-as-chief-justice-of-patna-hc/article1-561954.aspx |archive-date=14 March 2014 |access-date=2022-08-19}} # {{Cite web |title=LIST OF RETIRED CHIEF JUSICE |url=http://patnahighcourt.gov.in/retired_cj |access-date=2022-08-19 |website=patnahighcourt.gov.in}} # {{Cite web |title=LIST OF RETIRED JUDGES |url=http://patnahighcourt.gov.in/judges_ret |access-date=2022-08-19 |website=patnahighcourt.gov.in}} # {{Cite web |title=FORMER CHIEF JUSTICES {{!}} SUPREME COURT OF INDIA |url=https://main.sci.gov.in/former-chief-justices |access-date=2022-08-19 |website=main.sci.gov.in |archive-date=2020-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200508110745/https://main.sci.gov.in/former-chief-justices |url-status=dead}} # {{Cite web |title=The High Court of Judicature at Patna |url=http://patnahighcourt.gov.in/judges/ |access-date=2022-05-31 |website=patnahighcourt.gov.in}} <references /> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ସରକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଆଇନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟସମୂହ]] ohc5w5qtrq8wiznpgkcnxa2mplyp76b 0 91916 606835 539007 2026-09-24T04:08:42Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606835 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Radhamohana Mahapatra}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age |df=y|1944|02|03}} | birth_place = ଚର୍ଚ୍ଚିକା, ବାଙ୍କି, [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = {{Hlist|ଲେଖକ|ଔପନ୍ୟାସିକ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର (ଇତିହାସ) | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ''ଭୂମିତୃଷ୍ଣା'' (ଉପନ୍ୟାସ) | spouse = ପ୍ରତିଭା ମହାପାତ୍ର | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୦୦ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଲେଖକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ । ସେ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ଉପନ୍ୟାସ ''ଭୂମିତୃଷ୍ଣା'' ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref name="OSA">{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award8.php |access-date=3 April 2024 |publisher=[[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] |archive-date=13 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211013070054/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award8.php |url-status=dead}}</ref> == ଜୀବନୀ == ୧୯୪୪ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ୩ ତାରିଖରେ ସେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ବାଙ୍କୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚର୍ଚ୍ଚିକାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିବା ପରେ ଓଡ଼ିଶା ଅର୍ଥ ସେବା ସଂସ୍ଥାର ଜଣେ ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।<ref name="BR">{{cite book |last1=ମହାପାତ୍ର |first1=ରାଧାନାଥ |url=https://archive.org/details/raktara-ranga-1997/page/n115/ |title=ରକ୍ତର ରଙ୍ଗ |date=1997 |publisher=ପ୍ରତିଭାନୀ |edition=1 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |page=୧୧୫ |language=Oriya |access-date=3 April 2024}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ''ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାତ'' (୧୯୮୧) * ''ସତ୍ୟମ୍ ଏବ'' (୧୯୮୪) * ''ଝରେ ଶ୍ରାବଣ ଝୁରେ ଫଗୁଣ'' (୧୯୮୮) * ''ଜୀଅନ୍ତ ଶବ'' (୧୯୮୯) * ''ତମସା ତୀର୍ଥ'' (୧୯୯୩) * ''ଜଙ୍ଗଲର ଜମାନବନ୍ଦୀ'' (୧୯୯୪) * ''ବ୍ୟାଘ୍ର ନିନାଦ'' (୧୯୯୫) * ''ଅରଣ୍ୟ ଅତିଥି'' (୧୯୯୬) * ''ରକ୍ତର ରଙ୍ଗ'' (୧୯୯୭) * ''ଭୂମିତୃଷ୍ଣା'' (୨୦୦୦) == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ଉପନ୍ୟାସ) - ୨୦୦୦<ref name="OSA" /> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} ==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ== {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] bf8h6kq9cidpjb4jo0gm26w63a7j71s 0 91929 606799 551254 2026-09-24T03:00:14Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606799 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Manoj Kumar Mahapatra}} {{Infobox writer | name = ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age |df=y|1949|05|12}} | birth_place = ଗୁଆମାଳ, [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲ|ଭଦ୍ରକ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = {{Hlist|ଲେଖକ|ଔପନ୍ୟାସିକ|ଅନୁବାଦକ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ''ନିର୍ବାଣ'' (ଉପନ୍ୟାସ) | spouse = | partner = ଜିତେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାପାତ୍ର (ବାପା)<br>ସୁଶୀଳା ଦେବୀ (ମାଆ) | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ଉପନ୍ୟାସ), ୨୦୦୭ | signature = | signature_alt = | website = https://www.manojmahapatra.in | portaldisp = }} '''ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର''' (ଜନ୍ମ: ୧୨ ମଇ ୧୯୪୯)<ref name="BR">{{cite book |last1=ମହାପାତ୍ର |first1=ମନୋଜ କୁମାର |url=https://archive.org/details/bidrohi-sanyasi-2008/page/%E0%AD%AB%E0%AD%AD%E0%AD%AE/ |title=ବିଦ୍ରୋହୀ ସନ୍ୟାସୀ |date=1997 |publisher=ପ୍ରତିଭାନୀ |edition=1 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |page=୫୭୮ |language=Oriya |access-date=3 April 2024}}</ref> ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଲେଖକ, ଅନୁବାଦକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ । ସେ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ଉପନ୍ୟାସ ''ନିର୍ବାଣ'' ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref name="OSA">{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php |access-date=3 April 2024 |publisher=[[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921230939/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php |url-status=dead}}</ref> == ଜୀବନୀ == ୧୯୪୯ ମସିହାର ମଇ ୧୨ ତାରିଖରେ ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ତିହିଡ଼ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗୁଆମାଳଠାରେ ଜିତେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାପାତ୍ର ଓ ସୁଶୀଳା ଦେବୀଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ମନୋଜ । ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ମାଟ୍ରିକ୍ ପାସ୍ କରିବା ପରେ ସେ ଭଦ୍ରକ କଲେଜରୁ ପିୟୁ ଓ ୧୯୬୯ ମସିହାରେ [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ|ବିଜେବି କଲେଜ]]<nowiki/>ରୁ କଳାରେ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓ ପରେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |title=About < Manoj Kumar Mahapatra |url=https://www.manojmahapatra.in/about/ |access-date=2024-04-05 |website=www.manojmahapatra.in |archive-date=2024-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404150837/http://www.manojmahapatra.in/about/ |url-status=dead }}</ref> == ରଚନାବଳୀ == ମନୋଜ ଜଣେ ଅନୁବାଦକ ଭାବରେ ଅବଦୁଲ କଲାମଙ୍କ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକ; ''ଅଗ୍ନିର ଡେଣା'', ''ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ମନ'', ''ଭାରତ ୨୦୨୦'', ''ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିକଶିତ ଭାରତର ସ୍ୱପ୍ନ'', ''ଅଦମ୍ୟ ଉତ୍ସାହ'', ''ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ'', ''ମୋ ଯାତ୍ରା'', ''କଲାମଙ୍କୁ ପିଲାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ'' ଆଦି ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । ସେ ''ଋଷି ମଣିଷ କଲାମ'', ''ସମର୍ଥ ଉପନ୍ୟାସ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପ୍ରଭା'', ''ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଅନ୍ୟନାମ'', ''କାଳିସୀ କନ୍ୟା'', ''କାମ ତୃଷ୍ଣା'' ଓ ''ତୁମ ପାଇଁ ଗପ'' ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।<ref name="BR" /> == ରଚନାବଳୀ == * ''ନିର୍ବାଣ'' (୨୦୦୭) * ''ଅଗ୍ନିର ଡେଣା'' (ଅନୁବାଦ) * ''ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ମନ'' (ଅନୁବାଦ) * ''ଭାରତ ୨୦୨୦'' (ଅନୁବାଦ) * ''ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିକଶିତ ଭାରତର ସ୍ୱପ୍ନ'' (ଅନୁବାଦ) * ''ଅଦମ୍ୟ ଉତ୍ସାହ'' (ଅନୁବାଦ) * ''ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ'' (ଅନୁବାଦ) * ''ମୋ ଯାତ୍ରା'' (ଅନୁବାଦ) * ''କଲାମଙ୍କୁ ପିଲାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ'' (ଅନୁବାଦ) * ''ତୁମର ଫୁଟିବା ପାଇଁ ଜନ୍ମ'' (ଅନୁବାଦ) * ''ତୁମେ ଅସାଧାରଣ'' (ଅନୁବାଦ) * ''ମୋ ଯାତ୍ରା'' (ଅନୁବାଦ) * ''ସାସିଆ କାହାଣୀ'' (ଅନୁବାଦ) * ''ଇଡ୍‌ଲି, ଅର୍କିଡ଼ ଓ ଆତ୍ମବଳ'' (ଅନୁବାଦ) * ''ବିଦ୍ରୋହୀ ସନ୍ୟାସୀ'' * ''ସାଲବେଗ'' * ''ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଆଗସେବକ ଭିକ୍ଷୁ ସାରିପୁତ୍ତ'' * ''ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଅନ୍ୟନାମ'' * ''ସମର୍ଥ'' * ''ତଥାଗତର ପଥ'' * ''ଆମ୍ରପାଲ୍ଲୀ'' * ''ମା'' * ''ଏକ ସତ୍ୟ ଅନେକ ପଥ'' * ''କିଏ ସେଇ ସନ୍ୟାସୀ'' * ''ଋଷି ମଣିଷ କଲାମ'' * ''ସମର୍ଥ ଉପନ୍ୟାସ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପ୍ରଭା'' * ''ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଅନ୍ୟନାମ'' * ''କାଳିସୀ କନ୍ୟା'' * ''କାମ ତୃଷ୍ଣା'' * ''ତୁମ ପାଇଁ ଗପ'' * ''ଅନ୍ଧାରୀ ଗୁମ୍ଫା'' * ''ଭଗିନୀ ନିବେଦିତା'' * ''ପିଲାଙ୍କ କଲାମ'' * ''ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପ୍ରଭା'' * ''କାଳିସୀକନ୍ୟା'' * ''ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ'' * ''ବୋଊ'' (କବିତା ପୁସ୍ତକ) == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ଉପନ୍ୟାସ) - ୨୦୦୭<ref name="OSA" /> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} ==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ== * {{Official website|https://manojmahapatra.in/}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] 24mi96ocq6fbs651txl13pwbssmzb5o 0 91957 606777 566225 2026-09-24T02:07:24Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606777 wikitext text/x-wiki {{About|ଓଡ଼ିଆ ଲୋଖକ||ବିଶ୍ୱନାଥ}} {{ଛୋଟ|Biswanath Sahu (scientist)}} {{Infobox writer | name = ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = {{Hlist|ବୈଜ୍ଞାନିକ|ଲେଖକ|ସାହିତ୍ୟିକ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ''ପୁଷ୍ପଚାଷ'' (ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟ) | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟ), ୧୯୫୬-୫୮ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟ ଲେଖକ ତଥା ବୈଜ୍ଞାନିକ, ଯିଏକି ୧୯୫୬-୫୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ''ପୁଷ୍ପଚାଷ'' ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref name="OSA">{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php |access-date=3 April 2024 |publisher=[[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] |archive-date=3 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171103124649/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php |url-status=dead}}</ref> == ଜୀବନୀ == ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ ଜଣେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବରେ କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଗବେଷଣାମୂଳକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ସ୍ଥିତ [[ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ଅଧିନରେ ଥିବା କୃଷି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର କ୍ଷେତ୍ରବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗର ଜଣେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବରେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।<ref>{{Cite book |last=ସାହୁ |first=ବିଶ୍ୱନାଥ |url=https://archive.org/details/phasala-utpadanara-moulika-tatwa-1991/page/n1 |title=ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନର ମୌଳିକ ତତ୍ତ୍ୱ |date=1991 |language=Odia}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == {| class="wikitable" |+ ! ବର୍ଷ !! ବହିର ନାମ !! ପ୍ରକାର !ପ୍ରକାଶକ |- | ୧୯୫୧ || ଶାଗ ଜାତୀୟ ଫସଲ || ଖାଦ୍ୟ, କୃଷି, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଖଡ଼ା, ସଜନା, କଳମ | |- | ୧୯୫୨ || ଫଳ ଚାଷ, ଭାଗ ୬ || କୃଷି, ଫଳ | |- | ୧୯୫୩ || କଖାରୁ ଜାତି ଫସଲ || କୃଷି, କଖାରୁ, ଫସଲ | |- | ୧୯୫୩ || କପାଚାଷ || କୃଷି, କପା | |- | ୧୯୫୩ || ପିଆଜ ଜାତି ଫସଲ || କୃଷି, ପରିବା, ଚାଷ | |- | ୧୯୫୬ || ଘାସ ଓ ଗୋଖାଦ୍ୟ ଫସଲ || କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ, ଡୃଣ, ଦୁବ, ଶୁଆଁ, ପଶୁରୋଗ | |- | ୧୯୫୬ || ଫଳ ଚାଷ, ଭାଗ ୧ || କୃଷି, ଫଳ | |- | ୧୯୫୭ || ଆମ ମାଛ ସମ୍ପଦ || କୃଷିବିଜ୍ଞାନ, ମାଛଚାଷ, ଶୁଖୁଆ, ଯାଆଁଳ, ଚିଲିକା | |- | ୧୯୬୪ || ଫଳ ଚାଷ, ଭାଗ ୫ || କୃଷି, ଫଳ | |- | ୧୯୬୫ || ଧାନ || ପ୍ରବନ୍ଧ | |- | ୧୯୬୬ || କୃଷି ପ୍ରବଚନ || ପ୍ରବନ୍ଧ, କୃଷି, ସୂଚନା, ଚାଷୀ | |- | ୧୯୭୭ || ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ କୃଷି || କୃଷି, ଇତିହାସ | |- | ୧୯୮୦ || ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ କୃଷି, ଊାଗ ୨ || କୃଷି, ଇତିହାସ | |- | ୧୯୮୭ || ଓଡ଼ିଶାର ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା ଓ ପରିବେଶ || ପ୍ରବନ୍ଧ, ନଦୀ, ନଦୀବନ୍ଧ, ଜଳ ଭଣ୍ଡାର, ପରିବେଶ | |- | ୧୯୮୮ || ଆମ ପରିବେଶ – ପ୍ରଦୂଷଣ ଓ ସୁରକ୍ଷା || ବିଜ୍ଞାନ, ଜନପ୍ରିୟ, ପରିସ୍ଥିକୀ, କୃଷି, ଶିଳ୍ପ, ଜନସଂଖ୍ୟା | |- | ୧୯୯୧ || ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନର ମୌଳିକ ତତ୍ତ୍ୱ || କୃଷି, ଶସ୍ୟ |[[ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ ଓ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା, ଭୁବନେଶ୍ୱର]] |- | || ପନି ପରିବା ଚାଷ || ପ୍ରବନ୍ଧ, ଚାଷ | |- | || ପୁଷ୍ପଚାଷ || | |} == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟ) - ୧୯୫୬-୫୮<ref name="OSA" /> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବୈଜ୍ଞାନିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] cpn09rooz6vgi53g01ds3zjxqfcvrb1 0 91971 606773 566226 2026-09-24T02:01:14Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606773 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Binod Routray}} {{Infobox writer | name = ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = {{Hlist|ଅଧ୍ୟାପକ|ଲେଖକ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ''ଓଡ଼ିଶୀ ଚିତ୍ର'' (ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟ) | spouse = | partner = | children = | relatives = ଚୌଧୁରୀ ଜାନକୀନାଥ ରାଉତରାୟ (ବାପା)<ref name="UP">{{cite book |title=ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁରୁଷ |date=1984 |publisher=ଗୋପବନ୍ଧୁ ସାହିତ୍ୟ ମନ୍ଦିର |location=[[କଟକ]] |page=୫ |edition=୧ |url=https://archive.org/details/ujjwala-purusa-1984/page/n5/mode/2up |access-date=7 April 2024 |language=Oriya}}</ref> | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟ), ୧୯୫୬-୫୮ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟ ଲେଖକ ତଥା ଅଧ୍ୟାପକ, ଯିଏକି ୧୯୫୬-୫୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ''ଓଡ଼ିଶୀ ଚିତ୍ର'' ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref name="OSA">{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php |access-date=3 April 2024 |publisher=[[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] |archive-date=3 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171103124649/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php |url-status=dead}}</ref> == ଜୀବନୀ == ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ [[ସରକାରୀ କଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଖଲ୍ଲିକୋଟ]]ରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।<ref name="UP"/> == ରଚନାବଳୀ == {| class="wikitable" |+ ! ବର୍ଷ !! ବହିର ନାମ !! ପ୍ରକାର !!ପ୍ରକାଶକ |- | ୧୯୫୦ || ରୂପାନ୍ୱେଷୀର ସ୍ୱାକ୍ଷର || ପ୍ରବନ୍ଧ, ସଂକଳନ || |- | ୧୯୫୧ || ମୌସୁମୀ || କବିତା || |- | ୧୯୫୮ || ଓଡ଼ିଶୀ ଚିତ୍ର || ପ୍ରବନ୍ଧ, ଓଡ଼ିଶୀ, ଚିତ୍ର, ଗଞ୍ଜପା || |- | ୧୯୬୦ || କଥା କୁସୁମ || ଗଳ୍ପ, ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ, କିଶୋର || |- | ୧୯୬୮ || କାଠ ଖୋଦେଇ ଓ ରଙ୍ଗିନ୍ କାଠ ଖୋଦେଇ || ପ୍ରବନ୍ଧ, କଳା, ଛପା || |- | ୧୯୭୫ || ପଞ୍ଚଶିଖା || ଜୀବନୀ, ଚିତ୍ରକର, ସଂକଳନ, ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ || |- | ୧୯୭୬ || ଲୋକକଳା ଓ ଲୋକସଂସ୍କୃତି || ପ୍ରବନ୍ଧ, ଅଳଙ୍କାର, ଲୁଗା, ପିଠା || |- | ୧୯୭୬ || ଶିଳ୍ପୀ ବିମ୍ବାଧର ବର୍ମା || ଜୀବନୀ, କଳାସୃଷ୍ଟି, ଚିତ୍ରକଳା || |- | ୧୯୮୪ || ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁରୁଷ || ଜୀବନୀ, ଜ୍ୟୋତିଷ, ଶିକ୍ଷା ||ଗୋପବନ୍ଧୁ ସାହିତ୍ୟ ମନ୍ଦିର |- | ୧୯୮୫ || ନନ୍ଦନର କୁଞ୍ଜ ତଳେ || ସ୍ମୃତିଲିପି, ଶାନ୍ତିନିକେତନ, ନନ୍ଦଲାଲ ବସୁ || |- | ୧୯୯୨ || ଅଗତିର ଗତି || ଗଳ୍ପ, ସଂକଳନ || |- | ୧୯୯୨ || ଆମ ଗାଁର ଚିତ୍ରକଳା || ପ୍ରବନ୍ଧ, ଚିତ୍ରକଳା, ମଣ୍ଡଳ ଚିତ୍ର, ଲୋକଚିତ୍ର, ଝୋଟି || |} == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟ) - ୧୯୫୬-୫୮<ref name="OSA" /> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] n1zl5vnudrdew2lyosxvb6f032txloj 0 92304 606789 587563 2026-09-24T02:37:14Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606789 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Freedom of the press in India}} ସ୍ୱାଧୀନ ସାମ୍ବାଦିକତା ପାଇଁ ହାଇବ୍ରିଡ୍ ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନଦ୍ୱାରା ଭାରତରେ ପ୍ରେସର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆଇନଗତ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିବା ବେଳେ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ଜାତୀୟ ଅଖଣ୍ଡତା ଏବଂ ନୈତିକ ନୀତି ସାଧାରଣତଃ ଭାରତର ଆଇନଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଥାଏ । ଭାରତରେ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କେତେକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ଅନୁଯାୟୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପକ୍ଷପାତିତା କିମ୍ବା ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ସୂଚନା ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯାଇଛି। ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅପରାଧ ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ବିଧି (ଆଇପିସି)ଦ୍ୱାରା କଭର କରାଯାଏ ଯାହା ଅପରାଧିକ ଆଇନର ସମସ୍ତ ମୂଳ ଦିଗ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/in-modis-india-journalists-face-bullying-criminal-cases-and-worse/2018/02/13/e8176b72-8695-42ab-abd5-d26aab830d3e_story.html|title=In Modi's India, journalists face bullying, criminal cases and worse|work=Washington Post}}</ref> ତଥାପି ଭାରତରେ ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା କେତେକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଅଧୀନରେ ରହିଛି, ଯେପରିକି ମାନହାନି ଆଇନ, ଭିସଲବ୍ଲୋଅରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷାର ଅଭାବ, ସୂଚନା ପ୍ରାପ୍ତିରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ପ୍ରତି ଜନସାଧାରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ଶତ୍ରୁତା କାରଣରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ । ପ୍ରିଣ୍ଟ, ଟେଲିଭିଜନ, ରେଡିଓ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସମେତ ପ୍ରେସକୁ ନାମମାତ୍ର ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇ ଧାରା-୧୯ (ଯାହା ୧୯୫୦ରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା) ଭଳି ବଛାବଛା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ନିଜର ଚିନ୍ତା ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଏ, ଯଦିଓ ଏଥିରେ "କ" ଏବଂ "ଜି" ଧାରାରେ "ପ୍ରେସ୍"ର ନାମ ନରଖି "କବ୍ଜା, ବାଣିଜ୍ୟ କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟ" ଏବଂ "ବାକ୍ ଏବଂ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା" ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।<ref>{{Cite web|url=https://indiankanoon.org/doc/1142233/|title=Article 19(1) in The Constitution Of India 1949}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/what-is-article-19-in-the-constitution-of-india/articleshow/73184095.cms|title=What is Article 19 in the Constitution of India: Explained|work=[[The Times of India]]|date=10 January 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thestatesman.com/india/explained-section-499-the-defamation-law-in-india-1502696982.html|title=Explained: Section 499 — the defamation law in India|website=[[The Statesman (India)|The Statesman]]|date=15 October 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.lawcommissionofindia.nic.in/main.htm|title=Back to Law Commission Home Page|website=www.lawcommissionofindia.nic.in}}</ref> ଦେଶର ଜାତୀୟ ନିରାପତ୍ତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ ନକରି କୌଣସି ସାମ୍ବାଦିକ କିମ୍ବା ଗଣମାଧ୍ୟମ ଶିଳ୍ପକୁ ଯେକୌଣସି ଖବରକୁ କଭର କରି ଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବାପାଇଁ ଏହି ଲେଖାରେ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି।<ref>{{Cite web|url=http://14.139.60.114:8080/jspui/bitstream/123456789/688/34/Freedom%2520of%2520the%2520Press%2520in%2520India.pdf|title=Freedom of the Press in India}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ନାଗରିକଙ୍କ ବୌଦ୍ଧିକ, ନୈତିକ ଏବଂ ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସରକାର ଏକାଧିକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ମିଥ୍ୟା ଖବର ପ୍ରସାରଣକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ଆପତ୍ତିଜନକ ବିଷୟବସ୍ତୁଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ଭାରତର ଏହି ଆଇନରେ ସୋସିଆଲ କିମ୍ବା ଗଣମାଧ୍ଯମ ମାଧ୍ୟମରେ ମିଥ୍ୟା ଖବର ପ୍ରସାରଣ କିମ୍ବା ପ୍ରକାଶ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯାଇଛି ଏବଂ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଖବରକାଗଜ ନିଷେଧ କରାଯାଇପାରେ ।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/new-media-policy-for-ut-jk-officials-to-rule-on-fake-news-take-legal-action-6451379/|title=New media policy for UT: J&K officials to rule on 'fake news', take legal action|date=10 June 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2020/04/17/fake-news-real-arrests/|title=Fake News, Real Arrests|website=[[Foreign Policy]]|first=Bhavya|last=Dore|date=17 April 2020}}</ref> == ଗ୍ଲୋବାଲ ରାଙ୍କିଙ୍ଗରେ == ରିପୋର୍ଟର୍ସ ବିଦାଉଟ ବର୍ଡର୍ସ ପ୍ରେସ ଫ୍ରିଡମ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ଅନୁଯାୟୀ ୨୦୨୩ରେ ପ୍ରେସ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର ମାନ୍ୟତା ୨୦୨୨ରେ ୧୫୦ଥିବା ବେଳେ ୧୮୦ଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ୧୬୧କୁ ଖସି ଆସିଛି।<ref>{{Cite web|date=2023-08-25|title=India {{!}} RSF|url=https://rsf.org/en/country/india|access-date=2023-09-02|website=rsf.org|language=en}}</ref> ମେ ୩, ୨୦୨୨ ସଂସ୍କରଣରେ ଭାରତର ମାନ୍ୟତା ୨୦୨୧ରେ ୧୪୨ରୁ ୧୫୦କୁ ଖସି ଆସିଛି।<ref>{{Cite web|date=2022-05-03|title=India Slips 8 Notches to 150 out of 180 Countries in World Press Freedom Index|url=https://www.newsclick.in/india-slips-8-notches-150-out-180-countries-world-press-freedom-index|access-date=2022-08-14|website=NewsClick|language=en}}</ref><ref name="Index {{!}} RSF">{{Cite web|title=Index {{!}} RSF|url=https://rsf.org/en/index|access-date=2023-09-02|website=rsf.org|language=en}}</ref> ୨୦୨୦ରେ ପ୍ରେସ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ ରେଙ୍କ୍ ୨୦୧୯ରେ ୧୪୦ରୁ ୧୪୨କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ପୂର୍ବ ବାର୍ଷିକ ରିପୋର୍ଟ ତୁଳନାରେ ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।<ref>{{Cite web|url=https://theprint.in/india/pressure-to-toe-hindutva-line-sees-india-drop-to-142-on-world-press-freedom-index/406123/|title='Pressure to toe Hindutva line' sees India drop to 142 on World Press Freedom Index|website=[[ThePrint]]|first=Fiza|last=Jha|date=21 April 2020}}</ref><ref name="Index {{!}} RSF" /> ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ହତ୍ୟା, ନ୍ୟୁଜ୍ ମିଡିଆ ଉପରେ ଲଗାଯାଇଥିବା କଟକଣା, କାଶ୍ମୀରରେ ସେନ୍ସରସିପ୍ ଏବଂ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଭଳି ଅନେକ କାରଣରୁ ଭାରତର ଗ୍ଲୋବାଲ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ରେଙ୍କ୍ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/opinion/over-reliance-on-advertising-revenue-not-immune-to-the-levers-of-the-state-has-whittled-down-the-freedom-of-the-press-in-india/cid/1768623|title=On all fours: The press freedom|website=[[The Telegraph (India)|The Telegraph]]}}</ref> ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଶାରୀରିକ ନିର୍ଯାତନା ଏବଂ ପକ୍ଷପାତିତା ଭଳି ପୀଡ଼ିତାଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ବିଶ୍ୱ ମାନ୍ୟତା ସୂଚକାଙ୍କ ହ୍ରାସର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/indias-ranking-in-press-freedom-falls-to-138/article23679187.ece|title=India's ranking in press freedom falls to 138|date=26 April 2018|website=[[The Hindu]]}}</ref> ୨୦୧୭ରେ ୧୮୦ଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ଦେଶ ୧୩୬ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ବେଳେ ୨୦୧୮ ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ୧୩୮ତମ ସ୍ଥାନକୁ ଖସି ଆସିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/pci-rejects-world-press-freedom-index-citing-lack-of-clarity/article23791829.ece|title=PCI rejects World Press Freedom Index citing 'lack of clarity'|date=6 May 2018|website=The Hindu}}</ref> === ପ୍ରତିକ୍ରିୟା === ସୂଚନା ଓ ପ୍ରସାରଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ୨୦୨୦ରେ 'ରିପୋର୍ଟର୍ସ ବିଦାଉଟ୍ ବର୍ଡର୍ସ'ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟକୁ ସମାଲୋଚନା କରି କହିଛି ଯେ ଏହି ସର୍ଭେ ଭାରତରେ ପ୍ରେସ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ବିଷୟରେ ଖରାପ ଚିତ୍ର ଦର୍ଶାଉଛି।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/india-slips-in-press-freedom-rankings-javadekar-slams-report/article31494652.ece|title=India slips in press freedom rankings; Javadekar slams report|date=3 May 2020|website=The Hindu}}</ref> == ପ୍ରେସ୍ ଉପରେ ସେନ୍ସରସିପ୍ == ୧୯୫୬ ମସିହାରେ [[ଫିରୋଜ ଗାନ୍ଧୀ|ଫିରୋଜ]] ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆଗତ ଏକ ଘରୋଇ ବିଲ୍ ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ସଂସଦୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାରତୀୟ ପ୍ରେସ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ଇତିହାସରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="Mathrubhumi">{{Cite news|title=അന്നാദ്യമായി ഇന്ദിര ഫാസിസ്റ്റ് എന്ന വിളി കേട്ടു, പിന്നെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോയി|url=https://www.mathrubhumi.com/in-depth/features/remembering-feroze-gandhi-husband-of-indira-gandhi-1.7608550|work=[[Mathrubhumi]]|date=15 June 2022|language=ml}}</ref> କିନ୍ତୁ ୧୯୭୫ରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ସମୟରେ ତତ୍କାଳୀନ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ]] ଏହି ଆଇନକୁ ରଦ୍ଦ କରିଥିଲେ।<ref name="Mathrubhumi" /> ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଘରୋଇ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଖବର ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଥିଲେ, ଅନେକ ବିଦେଶୀ ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ସମ୍ବାଦଦାତାଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଏବଂ ୪୦ରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଥିଲେ।<ref name="jagran">{{Cite web|title=World Press Freedom Day: When press in India faced its darkest hour during emergency {{!}} Jagran Trending|url=https://english.jagran.com/india/world-press-freedom-day-how-press-in-india-faced-its-darkest-hour-during-emergency-jagran-trending-10043013|website=English Jagran|language=en|date=6 May 2022}}</ref> ଅନେକ ଐତିହାସିକବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ସରକାରଙ୍କ ବଢୁଥିବା ସମାଲୋଚନାରେ ସେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ [[ଜୟପ୍ରକାଶ ନାରାୟଣ|ଜୟପ୍ରକାଶ]] ନାରାୟଣଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସମର୍ଥନ କରୁଛି ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରିଥିଲେ ।<ref name="jagran" /> ୨୦୨୦ରେ ପ୍ରେସ୍ କାଉନସିଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ନାମକ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ସଂସ୍ଥା ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିଲା ଯେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଉପରେ ରାଜ୍ୟ ପୁଲିସର ସେନ୍ସରସିପ୍ ସମେତ ସରକାରୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରେସ୍ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ 'କ୍ଷୁଣ୍ଣ' କରିବା କାରଣରୁ ପ୍ରତିକୂଳ। ଦେଶର ନ୍ୟୁଜ୍ ଆଉଟଲେଟ୍ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଦେଶଦ୍ରୋହ ଏବଂ ଅପରାଧିକ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ପ୍ରେସ୍ କ୍ଲବ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ପିସିଆଇ) ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ 'ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ସେନ୍ସରସିପ୍ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଦାୟୀ ବୋଲି ସଂଗଠନ ଦାବି କରିଛି।<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/nation/media-bodies-slam-authorities-for-curtailing-press-freedom-85244|title=Media bodies slam authorities for 'curtailing' press freedom|first=Tribune News|last=Service|website=Tribuneindia News Service}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/media/press-club-gujarati-editor-himachal|title=Press Club of India Slams Police Action Against Gujarati Editor, FIRs Against Himachal Scribes|website=The Wire}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/media/press-freedom-in-india-over-the-years|title=The Fate of Press Freedom in India Over the Years|website=The Wire}}</ref> ସାମ୍ବାଦିକତା ଅଭ୍ୟାସର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠନ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ପ୍ରେସ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ (ଆଇପିଆଇ) ଦାବି କରିଛି ଯେ ଦେଶରେ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରିପୋର୍ଟକୁ କଭର କରୁଥିବା ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଦାୟୀ।<ref>{{Cite web|url=https://thediplomat.com/2020/05/covid-19-and-shrinking-press-freedom-in-india/|title=COVID-19 and Shrinking Press Freedom in India|first=Bansari|last=Kamdar|website=thediplomat.com}}</ref> ସୂଚନା ଓ ପ୍ରସାରଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ୨୦୨୦ରେ ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ 'ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ଉପରେ ଭିଡ଼ ଆକ୍ରମଣ' ବିଷୟରେ ଖବର ପ୍ରସାରଣ କରିଥିବାରୁ ମିଡିଆୱାନ୍ ଟିଭିକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା। ପରେ ୪୮ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/04/02/world/asia/modi-india-press-media.html|title=Under Modi, India's Press Is Not So Free Anymore|first=Vindu|last=Goel|first2=Jeffrey|last2=Gettleman|first3=Saumya|last3=Khandelwal|date=2 April 2020|website=[[The New York Times]]}}</ref> ଆଇନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କାରୀ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦ ନିରୋଧୀ ଏଜେନ୍ସି ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ପୋଲିସ ପ୍ରାୟତଃ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ପଚରାଉଚରା କରୁଥିବା ବେଳେ କେତେକଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ନିରାପତ୍ତା ରିପୋର୍ଟିଂ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ସହ ଜଡିତ ନାମମାତ୍ର ଅପମାନଜନକ ଖବର ପାଇଁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇ ଗିରଫ କରାଯାଏ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/03/journalism-kashmir-state-repression-media-watchdog-200318064232321.html|title=Journalism in Kashmir in 'state of repression': Media watchdog|website=www.aljazeera.com}}</ref> ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନ ମଧ୍ୟ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲୁଥିବା ''ଗ୍ରେଟର କଶ୍ମୀର'' ଏବଂ ''କାଶ୍ମୀର ରିଡର୍'' ସମେତ ଖବରକାଗଜକୁ ସରକାରୀ ବିଜ୍ଞାପନ ଦେବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିବା ବେଳେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ''[[ଦି ଟାଇମସ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ|ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ]]'', ''[[ଦି ହିନ୍ଦୁ|ଦ ହିନ୍ଦୁ]]'' ଆଣ୍ଡ ''ଟେଲିଗ୍ରାଫ ଇଣ୍ଡିଆକୁ'' ସେମାନଙ୍କ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ସରକାରୀ ବିଜ୍ଞାପନ ଚଳାଇବା ଉପରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛନ୍ତି।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/jk-govt-stopped-advertisements-newspapers-kashmir-editors-guild-5597901/|title=J&K govt has stopped advertisements in two newspapers, alleges Kashmir Editors Guild|date=23 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/india-modi-government-media-ad-spending-newspapers-press-freedom-a8990451.html|title=How Modi government uses ad spending to 'reward or punish' Indian media|date=7 July 2019|website=The Independent}}</ref> ବେଳେବେଳେ କେବଳ ସରକାରଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ଖବର ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ ତ ଆଉ କେତେବେଳେ ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ କିମ୍ବା ସରକାରଙ୍କ ସମାଲୋଚନାକୁ ନେଇ ସରକାର ଜାରି କରିଥିବା ଚେତାବନୀର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରିଣ୍ଟ ଓ ବ୍ରଡକାଷ୍ଟିଂ ମିଡିଆ ଭାବନା ଆଧାରରେ କିମ୍ବା କ୍ଷମତାରେ ଥିବା ଦଳର ରାଜନୈତିକ ଚାପରେ ଖବର ପ୍ରସାରଣ କରୁଥିବା ବେଳେ ଘରୋଇ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଗୁଡ଼ିକ ନେତାଙ୍କ ଯୁକ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଦାବି କରାଯାଉଛି।<ref>{{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2019/08/02/indias-media-cant-speak-truth-to-power-modi-bjp-journalism/|title=India's Media Can't Speak Truth to Power|website=Foreign Policy|first=Raksha|last=Kumar|date=2 August 2019}}</ref><ref>{{Cite magazine|url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/12/09/blood-and-soil-in-narendra-modis-india|title=Blood and Soil in Narendra Modi's India|first=Dexter|last=Filkins|author-link=Dexter Filkins|magazine=[[The New Yorker]]|date=2 December 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/article/938885/indias-media-saw-modis-us-visit-as-a-great-success-but-americans-themselves-barely-noticed-it|title=The Indian media saw Modi's US visit as a great success. But Americans themselves barely noticed it|first=Shoaib|last=Daniyal|website=Scroll.in|date=29 September 2019}}</ref> ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥନ ଦେଇ ଏକତରଫା ପରିଚୟ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବାରୁ ଭାରତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ଅନେକ ସମୟରେ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଏ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-47481757|title=India and Pakistan: How the war was fought in TV studios|work=BBC News|date=10 March 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ids.ac.uk/opinions/could-better-accountability-put-a-stop-to-india-and-pakistans-war-mongering/|title=Could better accountability put a stop to India and Pakistan's war-mongering?|website=www.ids.ac.uk|date=6 March 2019}}</ref> ଶାସକ ଦଳର ନେତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଏଜେଣ୍ଡା ପ୍ରକାଶ କରି ଅନେକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଚିୟରଲିଡର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ବାକ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ପ୍ରେସର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ । ତେବେ ସମାଲୋଚକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରେସ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଏବଂ ସରକାର କେବଳ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଭାଷଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଚଳିତ ଶାସକ ଦଳକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=https://asiatimes.com/2020/04/corporate-media-a-serious-threat-to-indian-democracy/|title=Corporate media a serious threat to Indian democracy|first=Bhim|last=Bhurtel|date=29 April 2020|website=[[Asia Times]]}}</ref> ଗଣମାଧ୍ୟମର ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ସରକାର ସ୍ୱାଧୀନ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ମିଥ୍ୟା ଖବର ବୋଲି ମିଥ୍ୟା ଆଖ୍ୟା ଦେଉଥିବା ସମାଲୋଚକମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି।<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/article/961681/modi-government-is-misusing-the-fake-news-tag-to-try-to-evade-media-scrutiny|title=Modi government is misusing the 'fake news' tag to try to evade media scrutiny|first=Shoaib|last=Daniyal|website=Scroll.in|date=12 May 2020}}</ref> ୨୦୨୦ କିମ୍ବା ତା'ପୂର୍ବରୁ ଭାରତ ସରକାର ''ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ'', ''ଦି ଗାର୍ଡିଆନ୍'', ଅଲ୍ ଜଜିରା, ''ୱାଶିଂଟନ୍ ପୋଷ୍ଟ'', ଟାଇମ୍, ''ଦି ଇକୋନୋମିଷ୍ଟ'', ବିବିସି ଏବଂ ହଫିଙ୍ଗଟନ୍ ପୋଷ୍ଟ ୍ ଭଳି ବିଦେଶୀ ନ୍ୟୁଜ୍ ସଂସ୍ଥା ଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧରେ ଚେତାବନୀ ଜାରି କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/india-news-sarkar-unhappy-with-india-as-seen-from-abroad/302944|title=India As Seen From Abroad: Why Government Is Angry With Foreign Media|website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]|access-date=2024-05-06|archive-date=2023-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230721090818/https://www.outlookindia.com/magazine/story/india-news-sarkar-unhappy-with-india-as-seen-from-abroad/302944|url-status=dead}}</ref> ରିପୋର୍ଟର୍ସ ବିଦାଉଟ ବର୍ଡର୍ସ କହିଛି ଯେ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱର ଅନୁଗାମୀମାନେ ଦାବି କରାଯାଇଥିବା "ଦେଶ ବିରୋଧୀ" ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ସେନ୍ସର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ହିନ୍ଦୁତ୍ୱକୁ ସମାଲୋଚନା କରୁଥିବା ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କର ସମନ୍ୱିତ ଘୃଣା ଅଭିଯାନ ବେଳେବେଳେ ସେହି ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥାଏ । ସରକାରଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରୁଥିବା ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ଅନେକ ସମୟରେ ଅପରାଧିକ ମାମଲାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡବିଧି ସଂହିତାର ଧାରା ୧୨୪ଏକୁ ପ୍ରସିକ୍ୟୁଟରମାନେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଉଦାହରଣ ଦେଇଥାନ୍ତି।<ref name=":0">{{Cite web|last=|first=|date=2020|title=India: Modi tightens his grip on the media|url=https://rsf.org/en/india|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=Reporters Without Borders}}</ref> ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩ରେ, ସରକାର ବିବିସିର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ଟିକସ ଚୋରି ଅଭିଯୋଗ ଆଣି ଚଢ଼ାଉ କରିଥିଲେ, ଯାହାର କିଛି ସମୟ ପରେ ମୁସଲମାନ ବିରୋଧୀ ହିଂସାରେ ମୋଦୀଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରି ଏକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ (ଯାହାକୁ ସରକାର ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ) ପ୍ରସାରଣ କରିଥିଲେ।<ref>[https://www.npr.org/2023/04/03/1167041720/india-press-freedom-journalists-modi-bbc-documentary With raids, arrests and hostile takeovers, India press freedom continues to decline]</ref> == ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ == [[ସାଗରିକା ଘୋଷ]], ରବିଶ କୁମାରଙ୍କ ଭଳି ଅନେକ ସାମ୍ବାଦିକ କହିଛନ୍ତି ଯେ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]] ସରକାର ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ଥିବା ବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନା, ହତ୍ୟା ଧମକ ଏବଂ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଧମକ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ''ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସର'' ସମ୍ପାଦକ ବବି ଘୋଷ ୨୦୧୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]] ଖବରକାଗଜର ମାଲିକ ଶୋଭନା ଭାରତିଆଙ୍କୁ ଭେଟିବାର କିଛି ସମୟ ପରେ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web|last=Srivas|first=Anuj|date=6 March 2018|title=Hindustan Times Editor's Exit Preceded by Meeting Between Modi, Newspaper Owner|url=https://thewire.in/media/hindustan-times-bobby-ghosh-narendra-modi-shobhana-bhartia|access-date=20 December 2020|website=[[The Wire (India)|The Wire]]}}</ref> ଜାତି, ଧର୍ମ ଏବଂ ଯୌନ ଆଭିମୁଖ୍ୟଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହିଂସାତ୍ମକ ଅପରାଧଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ଡାଟାବେସ୍ ଖବରକାଗଜରେ ହେଟ୍ ଟ୍ରାକର ନାମକ ଏକ ପୋର୍ଟାଲ ଖୋଲିବା ପରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଛି। ପରେ ଡାଟାବେସ‌କୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|date=25 October 2017|title=Hindustan Times pulls down its Hate Tracker|url=https://www.newslaundry.com/2017/10/25/hindustan-times-pulls-down-its-ht-hate-tracker|access-date=20 December 2020|website=[[Newslaundry]]}}</ref><ref name="RajuG">{{Cite news|last=Gopalakrishnan|first=Raju|date=27 April 2018|title=Indian journalists say they are intimidated, ostracised if they criticise Modi and the BJP|work=[[Reuters]]|url=https://in.reuters.com/article/india-politics-media-analysis-idINKBN1HY0AQ|access-date=6 May 2024|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112024001/https://in.reuters.com/article/india-politics-media-analysis-idINKBN1HY0AQ|url-status=dead}}</ref> ୨୦୧୭ରେ ଚାକିରିକୁ ନେଇ ୩ ଜଣ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା। ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତାର ପ୍ରବକ୍ତା ତଥା ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ଶକ୍ତିର ସମାଲୋଚକ ଗୌରୀ ଲଙ୍କେଶଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଘର ବାହାରେ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟର୍ସ ବିଦାଉଟ୍ ବର୍ଡର୍ସ କହିଛି। ଲଙ୍କେଶଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଜଣେ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।<ref name="RajuG"/><ref>{{Cite news|date=10 January 2020|title=Fresh arrest in Gauri Lankesh murder case, accused held in Jharkhand|work=[[India Today]]|agency=[[Press Trust of India]]|url=https://www.indiatoday.in/india/story/fresh-arrest-gauri-lankesh-murder-case-accused-held-jharkhand-1635534-2020-01-10}}</ref> ୨୦୧୪ରୁ ୨୦୧୯ ମଧ୍ୟରେ ୪୦ ଜଣ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ଉପରେ ୧୯୮ଟି ଗମ୍ଭୀର ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୩୬ଟି କେବଳ ୨୦୧୯ରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।<ref>{{Cite web|last=Mantri|first=Geetika|date=23 December 2019|title=40 journalists killed in India, 198 serious attacks in last five years, finds study|url=https://www.thenewsminute.com/article/40-journalists-killed-india-198-serious-attacks-last-five-years-finds-study-114646|access-date=23 December 2020|website=[[The News Minute]]|language=en}}</ref> ରିପୋର୍ଟ ବିଦାଉଟ ବର୍ଡର୍ସ କହିଛି ଯେ ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ପୋଲିସ, ରାଜନୈତିକ କର୍ମୀ, ଅପରାଧୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ହିଂସାର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି ।<ref name=":0"/> === ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର === ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ପକ୍ଷପାତିତା କରୁଥିବା ଏବଂ ଘୃଣ୍ୟ ଭାଷଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆଧାରରେ ୨୮ ଦଳୀୟ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ନ୍ୟାସନାଲ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟାଲ ଇନକ୍ଲୁସିଭ୍ ଆଲାଏନ୍ସ (ଇଣ୍ଡିଆ) ୨୦୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮ତାରିଖରେ ୧୪ ଜଣ ସାମ୍ବାଦିକ ବହିଷ୍କାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।<ref>{{Cite web|last=Joy|first=Shemin|title=From Arnab Goswami to Sudhir Chaudhary: I.N.D.I.A bloc boycotts 14 TV anchors|url=https://www.deccanherald.com/india/from-arnab-goswami-to-sudhir-chaudhary-opposition-india-bloc-boycotts-14-tv-anchors-2686502|access-date=2023-09-28|website=Deccan Herald|language=en}}</ref> ବହିଷ୍କୃତ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ତାଲିକାରେ ରହିଛି<ref name="Goreja">{{Cite web|last=Goreja|first=Rahul|date=2023-09-14|title=Arnab Goswami, Sudhir Chaudhary, Aman Chopra: TV Anchors INDIA Bloc Will Boycott|url=https://www.thequint.com/news/india/india-alliance-list-of-tv-news-anchors-boycott-rubika-liyaqat-sudhir-chaudhary-arnab-goswami|access-date=2023-09-28|website=TheQuint|language=en}}</ref>   ବହିଷ୍କୃତ ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ଘୃଣା ଓ ଭୁଲ ତଥ୍ୟ ପ୍ରସାର କରିବା ସହ ଶାସକ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]] (ବିଜେପି)ର ମୁଖପତ୍ର ବୋଲି ବିଜେପି ମେଣ୍ଟ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ଚ୍ୟାନେଲମାନେ ବିରୋଧୀ ଏବଂ ଏହାର ନେତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ଲାଟଫର୍ମବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ମଧ୍ୟ ମେଣ୍ଟ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି।<ref>{{Cite news|date=2023-09-14|title=Opposition bloc INDIA announces boycott of shows of 14 TV anchors, BJP compares this with Emergency|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/opposition-bloc-india-announces-boycott-of-shows-of-14-tv-anchors-bjp-compares-this-with-emergency/articleshow/103668291.cms?from=mdr|access-date=2023-09-28|issn=0971-8257}}</ref> ଇଣ୍ଡିଆ ଆଲାଏନ୍ସଦ୍ୱାରା ବହିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ୧୪ ଜଣ ସାମ୍ବାଦିକ ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି। ନିରପେକ୍ଷ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ସାମ୍ବାଦିକତା ପାଇଁ ସେମାନେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ଏବଂ ବହିଷ୍କାରଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଚୁପ୍ ରହିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି।<ref name=":1">{{Cite web|last=Sharma|first=Nootan Sharma, Unnati|date=2023-09-15|title='Being targeted, not boycotted' — what 14 blacklisted anchors have to say about INDIA's ban on them|url=https://theprint.in/politics/being-targeted-not-boycotted-what-14-blacklisted-anchors-have-to-say-about-indias-ban-on-them/1763614/|access-date=2023-09-28|website=ThePrint|language=en-US}}</ref> * [[ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ଏକ ସମ୍ମାନର ବ୍ୟାଜ୍ ଏବଂ ସେ କ୍ଷମତା ଆଗରେ ସତ କହିବା ଜାରି ରଖିବେ।<ref>{{Citation|title=Arnab's Debate: I.N.D.I Alliance Bans Journalists, Why Is Pseudo Lobby Silent?|url=https://www.youtube.com/watch?v=KuMYxEmehYk|access-date=2023-09-28|language=en}}</ref><ref name=":1"/> * ନବିକା କୁମାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ବହିଷ୍କାର ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱରକୁ ଦମନ କରିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ସେ ଭୟଭୀତ ହେବେ ନାହିଁ।<ref>{{Citation|title=INDIA Alliance Media Boycott News Live {{!}} Navika Kumar's 'Fierce' Response {{!}} TV News Anchors|url=https://www.youtube.com/watch?v=hP05h2fs6wQ|access-date=2023-09-28|language=en}}</ref> * ସୁଧୀର ଚୌଧୁରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ସେମାନଙ୍କ ବିଫଳତାକୁ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଏକ ନିରାଶ ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ସେ ସେମାନଙ୍କ ମିଛକୁ ଉନ୍ମୋଚନ ଜାରି ରଖିବେ।<ref name=":1" /> ବହିଷ୍କାର ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବହିଷ୍କାରକୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ସହ ନିଜର ସାମ୍ବାଦିକତା ସଚ୍ଚୋଟତାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବିବୃତି ଜାରି କରିଛନ୍ତି।<ref name="Goreja"/> '''ବହିଷ୍କାରକୁ ନେଇ ସମାଲୋଚନା''' ଏହି ବହିଷ୍କାରକୁ କେତେକ ମହଲରୁ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହା ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଛନ୍ତି। ତେବେ ପକ୍ଷପାତିତା ଓ ଘୃଣ୍ୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ କଭରେଜର କ୍ଷତିକାରକ ପ୍ରଭାବରୁ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଜରୁରୀ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ି ଭାରତୀୟ ମେଣ୍ଟ ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛି।<ref>{{Cite web|last=Banerjee|first=Ruben|date=2023-09-15|title=INDIA alliance's boycott of select anchors dangerously dents press freedom more|url=https://thefederal.com/category/opinion/india-alliances-boycott-of-godi-media-dangerously-dents-press-freedom-more-96302|access-date=2023-09-28|website=thefederal.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=INDIA Bloc's Anchor Boycott List Is a Reality Check, an Opportunity to Cleanse Our House|url=https://thewire.in/media/indias-list-is-a-reality-check-an-opportunity-to-cleanse-our-house|access-date=2023-09-28|website=The Wire}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-09-15|title=Opposition names, blacklists 14 TV anchors; gag on Press as in Emergency, say media panel, BJP|url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/opp-names-blacklists-14-tv-anchors-gag-on-press-as-in-emergency-say-media-panel-bjp-8940540/|access-date=2023-09-28|website=The Indian Express|language=en}}</ref> * ଭାରତରେ ନ୍ୟୁଜ୍ ବ୍ରଡକାଷ୍ଟର୍ସର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ନ୍ୟୁଜ୍ ବ୍ରଡକାଷ୍ଟର୍ସ ଆଣ୍ଡ ଡିଜିଟାଲ ଆସୋସିଏସନ (ଏନବିଡିଏ) କହିଛି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର "ପ୍ରେସ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ" ଏବଂ "ଜରୁରୀକାଳୀନ ଯୁଗର ପୁନରାବୃତ୍ତି" ଥିଲା।<ref>{{Cite news|date=2023-09-14|title=INDIA bloc's boycott of anchors imperils press freedom, goes against ethos of democracy: NBDA|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/india-blocs-boycott-of-anchors-imperils-press-freedom-goes-against-ethos-of-democracy-nbda/articleshow/103671517.cms?from=mdr|access-date=2023-09-28|issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web|title=INDIA bloc to boycott shows of 14 TV journalists, media panel condemns move|url=https://www.indiatoday.in/india/story/opposition-bloc-india-bloc-to-boycott-shows-of-14-tv-journalists-bjp-says-bullying-media-2435788-2023-09-14|access-date=2023-09-28|website=India Today|language=en}}</ref> * ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରେସ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ କମିଟି ଟୁ ପ୍ରୋଟେକ୍ଟ ଜର୍ଣ୍ଣାଲିଷ୍ଟ (ସିପିଜେ) କହିଛି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଉଦାହରଣ ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରତି ବିପଦ। * ପ୍ରେସର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଥିବା ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥିବା ସଂଗଠନ 'ରିପୋର୍ଟର୍ସ କମିଟି ଫର୍ ଫ୍ରିଡମ୍ ଅଫ୍ ଦି ପ୍ରେସ୍' କହିଛି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଏବଂ ଅଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଏହାକୁ ତୁରନ୍ତ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବାକୁ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଲାଏନ୍ସକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି। * ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନ ଆମ୍ନେଷ୍ଟି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ କହିଛି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଏହି ନିଷେଧାଦେଶକୁ ହଟାଇବା ଏବଂ ପ୍ରତିଶୋଧ ଭୟରେ ସମସ୍ତ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଲାଏନ୍ସକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି । ଶାସକ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ୧୪ ଜଣ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା ଘଟଣାକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛି। ଏହି ମେଣ୍ଟ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ଚୁପ୍ କରାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ଏବଂ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରତି ଅସହିଷ୍ଣୁ ବୋଲି ବିଜେପି ଅଭିଯୋଗ କରିଛି।<ref>{{Cite web|date=2023-09-15|title=Opposition bloc to boycott 14 journalists, row erupts|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/opposition-bloc-to-boycott-14-journalists-row-erupts-101694781982003.html|access-date=2023-09-28|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> * ବିଜେପି ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଜେପି ନଡ୍ଡା କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଉଦାହରଣ ଏବଂ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅସହିଷ୍ଣୁତାର ସଙ୍କେତ।<ref>{{Cite web|date=2023-09-15|title=INDIA alliance blacklists 14 TV anchors, BJP accuses of media intimidation|url=https://www.cnbctv18.com/politics/india-alliance-lists-14-news-anchors-whose-shows-will-boycott-lok-sabha-elections-2024-17811641.htm|access-date=2023-09-28|website=cnbctv18.com|language=en}}</ref> * ବିଜେପିର ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ମୁଖ୍ୟ ଅନିଲ ବାଲୁନି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ଅଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ।<ref>{{Cite web|title=INDIA bloc announces boycott of 14 anchors|url=https://ahmedabadmirror.com/india-bloc-announces-boycott-of-14-anchors/81863864.html|access-date=2023-09-28|website=Ahmedabad Mirror|language=en}}</ref> * ବିଜେପିର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମୁଖପାତ୍ର ଗୌରବ ଭାଟିଆ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର 'ଦଣ୍ଡମୂଳକ' ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ଧମକ ଦେବାର ଇତିହାସ ରହିଛି।<ref>{{Cite web|date=2023-09-14|title='Emergency Mindset, Attack on Democracy': BJP, Media Bodies Slam INDIA Bloc's Boycott of 14 TV Anchors|url=https://www.news18.com/politics/emergency-mindset-alive-bjp-slams-india-bloc-media-boycott-14-tv-anchors-8577834.html|access-date=2023-09-28|website=News18|language=en}}</ref> ଏହି ବହିଷ୍କାର ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଏହା ଅନ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କୁ ଚୁପ୍ କରାଇବା ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ବୋଲି ଏହି ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଛନ୍ତି।<ref>{{Cite web|last=Sharma|first=Vikash|title=OTV X poll survey: Over 56 pc people think I.N.D.I.A bloc's decision to boycott journalists against ethos of democracy|url=https://odishatv.in/news/odisha/otv-x-poll-survey-over-56-pc-people-think-i-n-d-i-a-bloc-s-decision-to-boycott-journalists-215071|access-date=2023-09-28|website=OTV X poll survey: Over 56 pc people think I.N.D.I.A bloc's decision to boycott journalists against ethos of democracy|language=en}}</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ସଂସ୍କୃତି == ଦେଶ ଗଠନ ପରଠାରୁ ଗଣମାଧ୍ୟମ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ନେତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱକୁ ବଜାୟ ରଖିଛି। ଏଥିରେ ନେତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବିଷୟରେ ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା, ନିୟମିତ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଅଭିଯାନ ବିଷୟରେ ରିପୋର୍ଟ ିଂ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ରେଡିଓ, ଟେଲିଭିଜନ ଏବଂ ଖବରକାଗଜ ମାଧ୍ୟମରେ ଶାସକ ଦଳମାନଙ୍କୁ "ବିଜ୍ଞାପନ" ବିଜ୍ଞାପନ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଦଳ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର]] ୨୦୧୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଅଭିଯାନକୁ "ଅବକି ବାର, ମୋଦୀ ସରକାର" (ଏଥର ମୋଦୀ ସରକାର) ବୋଲି ଦର୍ଶାଉଥିଲା। ଏହି ରାଜନୈତିକ ସ୍ଲୋଗାନକୁ ଦେଶର ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web|last=Kazmin|first=Amy|date=8 April 2014|url=https://www.ft.com/content/96b8ca94-bed0-11e3-a1bf-00144feabdc0|title=Modi personality cult dominates India election|website=[[Financial Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140419213824/http://www.ft.com/cms/s/0/96b8ca94-bed0-11e3-a1bf-00144feabdc0.html?siteedition=intl|archive-date=19 April 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://scroll.in/article/721624/abki-baar-modi-sarkar-whose-line-was-it-anyway|title=Abki baar Modi sarkar: whose line was it anyway?|first=Ullekh|last=NP|website=Scroll.in|date=19 April 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/article/889869/media-freedom-in-the-modi-age-the-cat-and-mouse-game-is-set-to-get-more-fierce-as-2019-nears|title=Media freedom in the Modi age: The cat-and-mouse game is set to get more fierce as 2019 nears|first=Anjali|last=Mody|website=Scroll.in|date=13 August 2018}}</ref> ଶାସକ ଦଳକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଭାରତରେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟଗୁଡିକ ପ୍ରାୟତଃ ଏକତରଫା ଏବଂ ଅତିରଞ୍ଜିତ ବୋଲି ସମାଲୋଚନା କରାଯାଏ, ସତ ସୂଚନା ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ପ୍ରଚାର କରିବାରେ ଅଳ୍ପ କିମ୍ବା କୌଣସି ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ । ଦେଶରେ ଚାଲୁଥିବା ସ୍ୱାଧୀନ ଖବରକାଗଜଗୁଡ଼ିକ [[୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୧୯ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ]] [[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ|ନରେନ୍ଦ୍ର]] ମୋଦିଙ୍କୁ ଫୋକସ୍ କରି ଅଜାଣତରେ ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ କଭରେଜ୍ ଦେଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web|url=https://thediplomat.com/2019/05/how-indias-liberal-media-facilitated-narendra-modis-reelection-sweep/|title=How India's Liberal Media Facilitated Narendra Modi's Reelection Sweep|first=Vishal|last=Arora|website=thediplomat.com}}</ref> ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ ସିଏମ୍ଏସ୍ର ଏକ ଅଣଦଳୀୟ ସହଯୋଗୀ ସଂସ୍ଥା ସିଏମ୍ଏସ୍ ମିଡିଆ ଲ୍ୟାବ୍ ତା'ର ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ତାଙ୍କ ଗତ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ସମୟରେ ୩୩.୨୧% ପ୍ରାଇମଟାଇମ୍ ନ୍ୟୁଜ୍ କଭରେଜ୍ ପାଇଥିବା ବେଳେ [[ଅରବିନ୍ଦ କେଜରିୱାଲ|ଅରବିନ୍ଦ]] କେଜ୍ରିଓ୍ୱାଲଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି ଭଳି ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ୧୦.୩୧% ଏବଂ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] ପ୍ରାର୍ଥୀ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ ୪.୩୩% ପ୍ରାଇମ୍ ଟାଇମ୍ ନ୍ୟୁଜ୍ ପ୍ରସାରଣ କଭରେଜ୍ ମିଳିଥିଲା।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/loksabha2014/Modi-got-most-prime-time-coverage-study/article11639092.ece|title=Modi got most prime-time coverage: study|first=Rukmini|last=S|date=8 May 2014|website=The Hindu}}</ref> == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତରେ ପ୍ରେସର ସ୍ୱାଧୀନତା * ଏଡିଟର୍ସ ଗିଲ୍ଡ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} === ନୋଟ୍ସ === {{Notelist}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ମାନବିକ ଅଧିକାର]] 9z42c9r92up3okpi9xjmw9x51tfxdgf 0 92775 606805 596602 2026-09-24T03:21:36Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606805 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Manas Ranjan Samal}} {{Infobox writer | name = ମାନସ ରଞ୍ଜନ ସାମଲ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age |1956|03|10|df=yes}} | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ''ଗପ କଳିକା''<br/> | spouse = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ବାଳ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର (୨୦୨୪) | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ମାନସ ରଞ୍ଜନ ସାମଲ''' (ଜନ୍ମ: ୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୫୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ତାଙ୍କ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ''ଗପ କଳିକା'' ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ବାଳ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=Press Release Bal Sahitya Puraskar 2024 |url=https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_BSP-2024.pdf |website=www.sahitya-akademi.gov.in |publisher=sahitya akademi |accessdate=25 June 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240625060452/https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_BSP-2024.pdf |archivedate=25 June 2024}}</ref><ref name="b594">{{cite web | title=ଦୁଇ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର | website=Samaja Live | date=15 June 2024 | url=https://samajalive.in/two-odia-story-writer-to-get-kendra-sahitya-academy-award/569912.html | access-date=15 June 2024}}</ref> ସେ [[ଝୁମୁକା]] ନାମକ ଏକ ଶିଶୁ ପତ୍ରିକା ୪୦ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ସମୟ ଧରି ସମ୍ପାଦନା କରୁଛନ୍ତି । ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ୪୦ରୁ ଅଧିକ ପୁରସ୍କାର ମିଳିସାରିଛି । == ରଚନାବଳୀ == === କବିତା === * ଝୁନମୁନ * ଚକାଚକା ଭଉଁରୀ * ସରସ ଗୀତ * ମହତ ସହିବା ଜନ * ମନଛୁଆଁ ଗୀତ === ଗଳ୍ପ === * ଝୁମୁରୁ ଝାଇଁ * କୁନିର କାହାଣୀମାଳା * କଥାଟିଏ ନା ନଥାଟିଏ * ମାଆ ପରି ଆଉ କିଏ * ଅନାବନା ଗପ * ବଢ଼େଇର ପୋଲ * ଗପ କଳିକା ===ଅନୁବାଦ=== * ବଳଦେବ ସିଂହ ବଦ୍ଦନଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁତା ୨୦୧୩ * ''ଜଗଦୀଶ ଯୋଷୀଙ୍କ ଦୂର ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିଜା ୨୦୧୭ * ''ଜଗଦୀଶ ଯୋଷୀଙ୍କ ଏକ ଯାତ୍ରା ୨୦୨୦ === ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଗପ === * ଫାଇବ୍ ଫେବୁଲସ * ଟେଲ ଫର ଟିନ<ref>{{cite news |title=ମନନଶୀଳସ୍ରଷ୍ଟା ମାନସ| url=https://samajaepaper.in/imageview_54_226202421222483_4_83_23-06-2024_5_i_1_sf.html |accessdate=25 June 2024 |issue=ରବିବାର ସମାଜ ୨୩ ଜୁନ ୨୦୨୪ |publisher=ସମାଜ |date=23 June 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240625060711/https://samajaepaper.in/imageview_54_226202421222483_4_83_23-06-2024_5_i_1_sf.html |archivedate=25 June 2024}}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ବାଳ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୪<ref name="w157">{{cite web | last=Mohapatra | first=Rajendra Prasad | title=2 Odia writers to receive prestigious Kendra Sahitya Akademi's Yuva and Bal Sahitya Puraskar | website=2 Odia writers to receive prestigious Kendra Sahitya Akademi's Yuva and Bal Sahitya Puraskar | date=15 June 2024 | url=https://odishatv.in/news/odisha/2-odia-writers-to-receive-prestigious-kendra-sahitya-akademi-s-yuva-and-bal-sahitya-puraskar-237216 | access-date=15 June 2024}}</ref> * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୦୮<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=25 June 2024 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921230939/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award11.php |url-status=dead}}</ref> * ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର * ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ବିଷୁବ ମିଳନ ପୁରସ୍କାର * ମୀନାବଜାର ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର * [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] * ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକ ମେଳା ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୮ * ମୀନାବଜାର ଗପ ପୁରସ୍କାର * କାଦମ୍ବିନୀ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] bx9o8wyf338c1guet4akfkf9f7t4q5n 0 93774 606847 583342 2026-09-24T04:28:12Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606847 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Roshni Nadar}} {{Infobox person | name = ରୋଶନୀ ନାଦର‌ | image = {{CSS image crop |Image = {{Annotated image| image = The Vice President, Shri M. Venkaiah Naidu addressing the gathering during his visit to the Kiran Nadar Museum of Art, in New Delhi on February 14, 2018.jpg| annotations =| image-width = 1000}} |bSize = 1000 |cWidth = 240 |cHeight = 200 |oTop = 200 |oLeft = 515 |Location = center}} | image_caption = ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ରୋଶନୀ ନାଦର‌ | birth_name = | birth_date = ୧୯୮୨<ref name="Forbes profile">{{cite web |title=Forbes profile: Roshni Nadar Malhotra |url=https://www.forbes.com/profile/roshni-nadar-malhotra/ |website=Forbes |accessdate=16 September 2020}}</ref> | birth_place = | death_date = | death_place = | education = ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ<br> କେଲୋଜ ସ୍କୁଲ୍ ଅଫ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ | occupation = ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ଏଚସିଏଲ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି | years_active = ୨୦୦୮-ବର୍ତ୍ତମାନ | known_for = | title = | term = | predecessor = | successor = | boards = | spouse = ଶିଖର ମାଲହୋତ୍ରା | children = ୨ | parents = ଶିବ ନାଦର <br> କିରଣ ନାଦର | relations = | awards = | website = {{URL|https://www.hcltech.com}} }} ରୋଶନୀ ନାଦର ମାଲହୋତ୍ରା (ଜନ୍ମ ୧୯୮୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କୋଟିପତି ବ୍ୟବସାୟୀ ତଥା ଏଚସିଏଲ ‍(HCL) ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଅଟନ୍ତି । ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଯିଏକି ଭାରତରେ ଏକ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଆଇଟି କମ୍ପାନୀର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web | url=https://www.bloombergquint.com/business/roshni-nadar-malhotra-replaces-shiv-nadar-as-hcl-technologies-chairperson | title=HCL Tech's Roshni Nadar Is First Woman To Lead A Listed IT Company In India | publisher=Bloomberg Quint | date=17 July 2020 | accessdate=17 July 2020 | archive-date=17 July 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200717155617/https://www.bloombergquint.com/business/roshni-nadar-malhotra-replaces-shiv-nadar-as-hcl-technologies-chairperson | url-status=dead }}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=Roshni Nadar Malhotra, India's Wealthiest Woman, New Chief Of HCL Tech|url=https://www.ndtv.com/business/roshni-nadar-malhotra-indias-wealthiest-woman-roshni-nadar-malhotra-new-chairperson-of-hcl-tech-2264339|access-date=2020-07-17|website=NDTV.com}}</ref> ସେ ଏଚସିଏଲ ଗ୍ରୁପର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା କୋଟିପତି ବ୍ୟବସାୟୀ ଶିବ ନାଦରଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ସନ୍ତାନ ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/hcl-gen-next-roshni-nadar-appointed-vice-chairman-of-hcl-tech/articleshow/66335013.cms|title=HCL gen-next Roshni Nadar appointed vice-chairman of HCL Tech - Times of India|website=The Times of India|date=23 October 2018 }}</ref> ୨୦୧୯ ମସିହାରେ, ସେ ଫୋର୍ବସ୍ ୱାର୍ଲ୍ଡର ୧୦୦ ଜଣ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ତାଲିକାରେ ୫୪ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/power-women/list/|title=World's Most Powerful Women|work=Forbes|access-date=2019-12-13|language=en}}</ref> ୨୦୨୩ ମସିହାରେ, ରୋଶନୀ ଫୋର୍ବସ୍ ୱାର୍ଲ୍ଡର ୧୦୦ ଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ତାଲିକାରେ ୬୦ତମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |last= |first= |date=December 5, 2023 |title=The World's Most Powerful Women 2023 |url=https://www.forbes.com/lists/power-women/ |access-date=2024-06-10 |website=Forbes |language=en |archive-date=2026-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118132340/https://www.forbes.com/lists/power-women/ |url-status=dead}}</ref> ==ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ== ରୋଶନୀ ନାଦର ଦିଲ୍ଲୀରେ ବଢ଼ିଥିଲେ । ସେ ବସନ୍ତ ଭ୍ୟାଲି ସ୍କୁଲରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ରେଡି଼ଓ/ ଟିଭି/ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କମ୍ୟୁନିକେଶନରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ କେଲୋଗ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟରୁ ଏମବିଏ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news | url = http://www.thehindubusinessline.com/2009/07/02/stories/2009070250810401.htm | title = Roshni Nadar made CEO of HCL Corp | work = [[The Hindu]] | date = 2009-07-02 | accessdate = 2009-07-02 }}</ref> ==ବୃତ୍ତି== ସେ ଏଚସିଏଲରେ ଯୋଗଦେବା ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ମାତା ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ କମ୍ପାନୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/The-rise-of-an-heiress-Roshni-Nadar/article20644410.ece|title=The rise of an heiress: Roshni Nadar|last=Singh|first=S. Ronendra|website=@businessline|date=August 2013 |language=en|access-date=2019-01-03}}</ref> HCLରେ ଯୋଗଦେବାର ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସେ HCL ନିଗମର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ସିଇଓ ଭାବରେ ଉନ୍ନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news|title=5 young guns who will take over top indian companies|url=http://www.rediff.com/money/slide-show/slide-show-1-five-young-guns-who-will-take-over-top-indian-companies/20110217.htm|publisher=Rediff}}</ref><ref name="heiress">{{Cite web|url=http://theindianrepublic.com/|title=Theindianrepublic.com &#124; Netticasinoiden tasavalta – Markkinoiden hallitsija|access-date=2024-07-25|archive-date=2020-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924083651/http://theindianrepublic.com/|url-status=dead}}</ref> ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଶିବ ନାଦର ପଦ ଛାଡି଼ବା ପରେ ସେ ଏଚସିଏଲ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|title=Shiv Nadar Steps Down As HCL Tech Chairman, His Daughter Roshni Nadar Malhotra To Succeed Him|url=https://www.ndtv.com/business/hcl-tech-top-brass-reshuffle-roshni-nadar-malhotra-replaces-shiv-nadar-as-hcl-tech-chairperson-2264322|access-date=2020-07-17|website=NDTV.com}}</ref> ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ରୋଶନୀ ଜଣେ ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଅଟନ୍ତି ।<ref>{{cite news|url=http://www.efytimes.com/efytimes/35569/news.htm|title=Roshni Nadar Takes Over As CEO Of HCL Corp|date=2009-07-02|accessdate=2009-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090820183725/http://www.efytimes.com/efytimes/35569/news.htm|archive-date=2009-08-20|url-status=dead|publisher=EFYtimes.com}}</ref> ୨୦୧୦ ମସିହାରେ, ସେ ଏଚସିଏଲ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଶିଖର ମଲହୋତ୍ରାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଅଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite news|url=http://businessworld.in/article/Successfully-Juggling-Roles-Roshni-Nadar-Malhotra-Is-A-True-Woman/08-03-2017-114055/|title=Successfully Juggling Roles, Roshni Nadar Malhotra Is A True Woman|last=Sil|first=Sreerupa|work=BW Businessworld|access-date=2017-11-02|language=en}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ୟବସାୟରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା]] b4a9rtaeq0wpkv490rikrsv3gawr0n8 0 93874 606795 559215 2026-09-24T02:51:11Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606795 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Vestronidase alfa}} {{Infobox drug | IUPAC_name = | image = | alt = | caption = <!-- Clinical data --> | pronounce = | tradename = Mepsevii | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|vestronidase-alfa-vjbk}} | MedlinePlus = | DailyMedID = Vestronidase_alfa | pregnancy_AU = <!-- A/B1/B2/B3/C/D/X --> | pregnancy_AU_comment = | pregnancy_category = | legal_AU = <!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--> | legal_AU_comment = | legal_CA = <!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> | legal_CA_comment = | legal_DE = <!-- Anlage I, II, III or Unscheduled--> | legal_DE_comment = | legal_EU = Rx-only | legal_EU_comment = <ref name="Mepsevii EPAR" /><ref>{{cite web | title=Mepsevii PI | website=Union Register of medicinal products | date=27 August 2018 | url=https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/html/h1301.htm | access-date=29 June 2024}}</ref> | legal_NZ = <!-- Class A, B, C --> | legal_NZ_comment = | legal_UK = <!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C --> | legal_UK_comment = | legal_US = Rx-only | legal_UN = <!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV--> | legal_US_comment = | legal_UN_comment = | legal_status = Rx-only <!-- Pharmacokinetic data -->| routes_of_administration = Injection | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | metabolites = | onset = | elimination_half-life = | duration_of_action = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number = 1638194-78-1 | CAS_supplemental = | ATC_prefix = A16 | ATC_suffix = AB18 | ATC_supplemental = <!-- Legal status --> | PubChem = | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank = | ChemSpiderID = | UNII = 7XZ4062R17 | KEGG = D11004 | ChEBI = | ChEMBL = | NIAID_ChemDB = | PDB_ligand = | synonyms = Vestronidase alfa-vjbk <!-- Chemical and physical data -->| chemical_formula = | C = 3308 | H = 4996 | N = 874 | O = 940 | S = 16 | molecular_weight = | SMILES = | StdInChI = | StdInChI_comment = | StdInChIKey = | density = | density_notes = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = }} '''ଭେଷ୍ଟ୍ରୋନିଡେଜ ଆଲଫା''' ([[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ]] '''Vestronidase alfa'''), '''ମେପସେଭିଇ''' ଏହାର ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ, ହେଉଛି ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ସ୍ଲାଇ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ ।<ref name="pmid30848434">{{Cite journal|vauthors=McCafferty EH, Scott LJ|date=April 2019|title=Vestronidase Alfa: A Review in Mucopolysaccharidosis VII|journal=BioDrugs|volume=33|issue=2|pages=233–240|doi=10.1007/s40259-019-00344-7|pmc=6469592|pmid=30848434}}</ref> ଏହା ମାନବ ଏନଜାଇମ୍ ବିଟା-ଗ୍ଲୁକୁରୋନାଇଡେଜର ଏକ ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସକାରୀ ରୂପ । ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମ୍ୟୁକୋପୋଲାଇସାକାରିଡୋସିସ ଟାଇପ୍ VII (MPS VII) ନାମକ ଏକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ମେଟାବୋଲିକ୍ ଅବସ୍ଥା ଥିବା ଶିଶୁ ଏବଂ ବୟସ୍କଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="FDA PR" /> <ref name="FDA Snapshot">{{Cite web |date=4 December 2017 |title=Drug Trial Snapshot: Mepsevii |url=https://www.fda.gov/drugs/drug-trial-snapshot-mepsevii |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210035403/https://www.fda.gov/drugs/drug-trial-snapshot-mepsevii |archive-date=10 December 2019 |access-date=9 December 2019 |website=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)}}</ref> ଏମ‌ପିଏସ VII ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିରଳ, ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଅବସ୍ଥା ଯାହା ଅଧିକାଂଶ ତନ୍ତୁ ଏବଂ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ।<ref name="FDA PR">{{Cite press release|url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-treatment-rare-genetic-enzyme-disorder|title=FDA approves treatment for rare genetic enzyme disorder|publisher=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)|date=15 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191210034138/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-treatment-rare-genetic-enzyme-disorder|archivedate=10 December 2019|accessdate=9 December 2019}}</ref> ଭେଷ୍ଟ୍ରୋନିଡେଜ୍ ଆଲଫା ସହିତ ଚିକିତ୍ସା ପରେ ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ସଂଚାରଣ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା, [[ତରଳ ଝାଡ଼ା|ତରଲ ଝାଡ଼ା]], ରାସ ( [[ହାଇଭ୍‌ସ|ୟୁରାଟାରିଆ]] ) ଏବଂ [[ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ|ଆନାଫାଇଲକ୍‌ସିସ]] (ହଠାତ୍, ଭୟଙ୍କର ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା) ହୋଇପାରେ ।<ref name="FDA PR"/> <ref name="Mepsevii EPAR">{{Cite web |date=17 September 2018 |title=Mepsevii EPAR |url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/mepsevii |access-date=28 February 2020 |website=[[European Medicines Agency]] (EMA)}}</ref> ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଔଷଧ ପ୍ରଶାସନ (FDA) ଏହାକୁ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ ବୋଲି ବିବେଚନା କରେ ।<ref>{{Cite report|title=New Drug Therapy Approvals 2017|date=January 2018|url=https://www.fda.gov/media/110526/download|accessdate=16 September 2020|archivedate=23 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201023035728/https://www.fda.gov/media/110526/download}}</ref> ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ୟୁରୋପ ୟୁନିଅନରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="Mepsevii EPAR"/> == ଆଧାର == <references responsive="1"></references> {{ଆଧାର}}{{Portal bar|Medicine}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] d8ubun4sn7gfyxww4qmkgbjojgsqfte 0 94067 606845 548853 2026-09-24T04:27:04Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606845 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Ronjini Chakraborty}} {{Infobox person | name = ରୋଞ୍ଜିନୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ | image = | caption = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1992|02|24}} | birth_place = [[କଲିକତା]], [[ଭାରତ]] | nationality = [[ଭାରତର ଲୋକ|ଭାରତୀୟ]] | occupation = *ଅଭିନେତ୍ରୀ *ମଡେଲ୍ | years_active = ୨୦୧୧ – ଏବେଯାଏଁ | notable_works = ''[[ତୁମ୍ବାଡ଼]]'', ''[[ଆର୍ଟିକଲ୍ ୧୫ (କଥାଚିତ୍ର)|ଆର୍ଟିକଲ୍ ୧୫]]'' ଓ ''[[ଟିଭିଏଫ୍ ପିଚର୍ସ]]'' }} '''ରୋଞ୍ଜିନୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ''' (ଜନ୍ମ: ୨୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ମଡେଲ୍ । ସେ ହିନ୍ଦୀ ଓ ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରନ୍ତି । ସେ ''ତୁମ୍ବାଡ଼'', ''ଆର୍ଟିକଲ୍ ୧୫'' ଓ ''ଟିଭିଏଫ୍ ପିଚର୍ସ'' ଭଳି ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଓ ସିରିଜ୍‌ରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ସେ ଜଣାଶୁଣା । ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ୧୯୯୨ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ୮ ତାରିଖରେ, ସେ କଲିକତାର ଏକ ବଙ୍ଗାଳୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ନୃତ୍ୟରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଇଛନ୍ତି ଏବଂ କଲେଜ ପଢ଼ାବେଳୁ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଏକ ବଙ୍ଗଳା ଥିଏଟର ଗ୍ରୁପ୍ ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । == ଅଭିନୟ ଜୀବନ == ଥିଏଟରରେ କାମ କରିବା ପରେ, ସେ ପ୍ରଥମେ ବଙ୍ଗଳ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । === ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର === {| class="wikitable sortable" |- !ବର୍ଷ !!କଥାଚିତ୍ର !!ଭୂମିକା !!ଭାଷା |- |୨୦୧୧ ||''ଅବୋଶେଷେୟ''|| ରାଇ || [[ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା|ବଙ୍ଗଳା]] |- |rowspan=2|୨୦୧୨ || ''ଫ୍ରମ୍ ସୀଡ୍‌ନୀ ଉଇଥ୍ ଲଭ୍''||ସ୍ନେହା|| rowspan="3" |[[ହିନ୍ଦୀ]] |- | ଆଇ.ଡି.|| ପାର୍ଟି ଗାର୍ଲ |- |rowspan=2|୨୦୧୪ || ''ବ୍ଲାଉଜ୍''|| କାନ୍ତା |- | ''ଟିଅର୍ସ ଅଫ୍ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମ୍''|| || ବଙ୍ଗଳା |- |୨୦୧୬ ||''ଅଟୋହେଡ୍'' || ରୂପା|| ହିନ୍ଦୀ |- |୨୦୧୭ || ''ଶେଷ କଥା''||କିଙ୍କିନୀ|| ବଙ୍ଗଳା |- | rowspan=2|୨୦୧୮|| ''ତୁମ୍ବାଡ଼'' ||ବିନାୟକଙ୍କ ପତ୍ନୀ|| rowspan="4" |ହିନ୍ଦୀ |- | ''ଶିମ୍ବା'' ||ପୂର୍ଣ୍ଣିମା |- |rowspan=2|୨୦୧୯ || ''ଛିପା'' || ନ୍ୟୁଜ୍‌ପେପର୍ ଗାର୍ଲ |- | ଆର୍ଟିକଲ୍ ୧୫||ଡ. ମାଳତୀ |- |} === ଅଭିନୀତ ଟିଭି/ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ === {| class="wikitable sortable" |- !ବର୍ଷ !!ଶୀର୍ଷକ !!ଭୂମିକା !ପ୍ଲାଟଫର୍ମ!!ମନ୍ତବ୍ୟ |- | |କ୍ରାଇମ୍ ପେଟ୍ରୋଲ୍ |ବିଭିନ୍ନ ଚରିତ୍ର |ସୋନି ଟିଭି | |- |୨୦୧୩–୨୦୧୪ || ''ପାଞ୍ଚ୍ ୫ ରଂ ମେକ୍ ଏ ରାଇଟ୍''||ଜାରା ଅହମ୍ମଦ ଖାନ୍ |ଚେନାଲ୍ ଭି ଇଣ୍ଡିଆ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Was-scared-of-getting-typecast-on-TV-Ronjini-Chakraborty/articleshow/33755532.cms|title=Was scared of getting typecast on TV: Ronjini Chakraborty - Times of India|website=The Times of India}}</ref> |- |rowspan=2|୨୦୧୫ || ''ମେନ୍ସ ୱାଲ୍ଡ''|| ଛାୟା |ୱଆଇ-ଫିଲ୍ମସ୍|| rowspan="2" |ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ |- | ''ଷ୍ଟୋରିଜ୍ ବାଏ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର''|| ଗିରିବାଳା |ହୋଇଚୋଇ |- |୨୦୧୬ || ''ନଟ୍ ଫିଟ୍''|| ଲ୍ୟାଣ୍ଡଲର୍ଡ଼ |ଡାଇସ୍ ମିଡିଆ||<ref>{{Citation|title=Not Fit (TV Series 2015– ) - IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt5537604/|access-date=2021-02-08}}</ref> |- |୨୦୧୭–୨୦୧୮ || ''ପିଏ ଗାଲ୍ସ''|| ସୋନାଲି ମୁଖାର୍ଜୀ |ଗର୍ଲିୟାପ୍ପା (ଟିଭିଏଫ୍)||ୱେବ୍ ସିରିଜ୍<ref>{{cite web|url=https://www.televisionpost.com/girliyapa-to-release-second-season-of-pa-gals-on-august-5/|title=Girliyapa to release second season of PA-GALS on August 5 - TelevisionPost|date=4 August 2018|publisher=|access-date=30 August 2024|archive-date=11 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190411154016/https://www.televisionpost.com/girliyapa-to-release-second-season-of-pa-gals-on-august-5/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|date=2018-08-04|title=Akanksha Thakur takes over from Prajakta Koli; Season 2 of Girliyapa's PA-GALS to stream|url=https://www.iwmbuzz.com/digital/news-digital/akanksha-thakur-takes-prajakta-koli-season-2-girliyapas-pa-gals-stream/2018/08/04|access-date=2021-02-08|website=IWMBuzz|language=en-US}}</ref> |- |rowspan=3|୨୦୨୦ |''ଓଭର୍ ଟାଇମ୍'' |ରମ୍ୟା |ୟୁ-ଟ୍ୟୁବ୍ |ୱେବ୍ ସିରିଜ୍<ref>{{Cite web|last=|first=|title=India's first ever alien invasion show comes to YouTube on January 29|url=https://www.adgully.com/india-s-first-ever-alien-invasion-show-comes-to-youtube-on-january-29-90713.html|access-date=2021-02-08|website=www.adgully.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=''Overtime'' aims to be a quirky alien invasion office comedy series|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/overtime-aims-to-be-a-quirky-alien-invasion-office-comedy-series/1720762|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226020141/https://www.outlookindia.com/newsscroll/overtime-aims-to-be-a-quirky-alien-invasion-office-comedy-series/1720762|archive-date=2021-02-26|access-date=2021-02-08|website=Outlookindia.com|url-status=dead}}</ref> |- |''ରକ୍ତାଞ୍ଚଳ'' |ସୀମା |ଏମ୍ଏକ୍ସ ପ୍ଲେୟାର୍ |ୱେବ୍ ସିରିଜ୍<ref>{{Cite web|date=2020-05-26|title=Raktanchal trailer: Of tender mafia and the battle for power|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/raktanchal-trailer-of-tenders-and-the-battle-for-power-6426268/|access-date=2021-02-08|website=The Indian Express|language=en}}</ref> |- |''ଲାଲ୍‌ବଜାର୍'' |ଫର୍ଜାନା |ଜୀ୫ |ୱେବ୍ ସିରିଜ୍<ref>{{Cite web|title=Bollywood actor Ronjini Chakraborty on playing a sex worker in ZEE5's Lalbazaar|url=https://www.indulgexpress.com/entertainment/cinema/2020/jun/12/bollywood-actor-ronjini-chakraborty-on-playing-a-sex-worker-in-zee5s-lalbazaar-25596.html|access-date=2021-02-08|website=www.indulgexpress.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ronjini Chakraborty: Ajay Devgn lending his voice to Lalbazaar has made it larger than life|url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2020/jun/22/ronjini-chakraborty-ajay-devgn-lending-his-voice-to-lalbazaar-has-made-it-larger-than-life-19024.html|access-date=2021-02-08|website=[[Cinema Express]]|language=en}}</ref> |- | ୨୦୨୨ |''ଦି ଗ୍ରେଟ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ମର୍ଡ଼ର୍'' | ଚମ୍ପି | ଡିଜ୍ନି+ ହଟ୍‌ଷ୍ଟାର୍ | ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ |- | |''ଟିଭିଏଫ୍ ପିଚର୍ସ'' |ଅପରାଜିତା |ଜୀ୫ |ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ |} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ]] qmt5c9pekyrhdtixegrmnbejukbne6u 0 94160 606725 602124 2026-09-24T00:55:25Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606725 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Neha Chauhan}} {{Infobox person | name = ନେହା ଚୌହାନ | image = Neha Chauhan.jpg | image_size = | caption = ଲଭ୍ ସେକ୍ସ ଔର୍ ଧୋକାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ନେହା | birth_date = | birth_place = [[ନାଇଜେରିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | occupation = ଅଭିନେତ୍ରୀ | years_active = ୨୦୧୦–ଏବେଯାଏଁ | known_for = | website = }} '''ନେହା ଚୌହାନ''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୀ ଦୂରଦର୍ଶନ, କଥାଚିତ୍ର ଏବଂ ତେଲୁଗୁ ତଥା ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରନ୍ତି । ସେ ''ଲଭ୍ ସେକ୍ସ ଔର୍ ଧୋକା'' (୨୦୧୦) ଓ ''ଜି କୁତ୍ତା ସେ'' (୨୦୧୫) ଭଳି କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ।<ref>{{Cite web |date=28 March 2010 |title=WHAT A FIND |url=https://indianexpress.com/article/news-archive/web/what-a-find/ |access-date=13 July 2023 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ନେହା ନାଇଜେରିଆରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ, [[ଫରିଦାବାଦ]] ଆସିଥିଲେ । ଅଭିନୟ ପାଇଁ ମୁମ୍ବାଇ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ, ସେ [[ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ]]<nowiki/>ର [[ଇନ୍ଦୋର]]<nowiki/>ରେ ଅଧିକାଂଶ ଦିନ କାଟିଛନ୍ତି ।<ref name="hindustantimes.com">{{Cite web |date=10 September 2022 |title=Neha Chauhan: I am enjoying acting but itching to direct |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/web-series/neha-chauhan-i-am-enjoying-acting-but-itching-to-direct-101662750421267.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527194642/https://www.hindustantimes.com/entertainment/web-series/neha-chauhan-i-am-enjoying-acting-but-itching-to-direct-101662750421267.html |archive-date=27 May 2023 |access-date=27 May 2023 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> == ଅଭିନୟ ଜୀବନ == === ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର === {| class="wikitable sortable" !ବର୍ଷ !କଥାଚିତ୍ର !ଭୂମିକା !ଭାଷା !ମନ୍ତବ୍ୟ !ଆଧାର |- |୨୦୧୦ |''ଲଭ୍ ସେକ୍ସ ଔର୍ ଧୋକା'' |ରଶ୍ମି |ହିନ୍ଦୀ |ପ୍ରଥମ (ହିନ୍ଦୀ) କଥାଚିତ୍ର |<ref>{{Cite web |title=The Role Call |url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/the-role-call/264903 |access-date=2024-09-17 |archive-date=2018-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513151936/https://www.outlookindia.com/magazine/story/the-role-call/264903 |url-status=dead}}</ref> |- |୨୦୧୩ |''ଗିକ୍ ଆଉଟ୍'' |ଦି ଗାର୍ଲ |ଇଂରାଜୀ |କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର | |- |୨୦୧୪ |''ୟାନ୍'' |ଇଶା |ତାମିଲ |ପ୍ରଥମ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର | |- |2014 |ୟୁଧ୍ |ଅରୁଣା |ହିନ୍ଦୀ |ସୋନି ଟିଭି ସିରିଜ୍ | |- |୨୦୧୫ |''ଜି କୁତ୍ତା ସେ'' |କିରଣ |ହରିୟାଣୀ ହିନ୍ଦୀ | |<ref>{{Cite web |last=ishanair |date=15 June 2017 |title=Neha Chauhan Goes An Extra Mile For G Kutta Se |url=http://urbanasian.com/entertainment/bollywood/2017/06/neha-chauhan-goes-an-extra-mile-for-g-kutta-se/ |access-date=2 July 2023 |website=Urban Asian |language=en-US |archive-date=2 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230702102630/https://urbanasian.com/entertainment/bollywood/2017/06/neha-chauhan-goes-an-extra-mile-for-g-kutta-se/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2017 |title=G Kutta Se movie review: A powerful film, a subject that needs constant revision |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/g-kutta-se-movie-review-rajveer-singh-neha-chauhan-star-rating-4706976/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527194642/https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/g-kutta-se-movie-review-rajveer-singh-neha-chauhan-star-rating-4706976/ |archive-date=27 May 2023 |access-date=27 May 2023 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: G Kutta Se |url=https://www.filmfare.com/reviews/movie-review-g-kutta-se-21632.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527194641/https://www.filmfare.com/reviews/movie-review-g-kutta-se-21632.html |archive-date=27 May 2023 |access-date=27 May 2023 |website=filmfare.com |language=en}}</ref> |- |୨୦୧୬ |''ଏ ବିଲିଅନ୍ କଲର୍ ଷ୍ଟୋରୀ'' |ଦିବ୍ୟା |ଇଂରାଜୀ ହିନ୍ଦୀ | |<ref>{{Cite web |title=A BILLION COLOUR STORY {{!}} IFFLA |url=https://www.indianfilmfestival.org/a-billion-colour-story/ |access-date=20 June 2023 |language=en-US |archive-date=20 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620184439/https://www.indianfilmfestival.org/a-billion-colour-story/ |url-status=dead }}</ref> |- | rowspan="2" |୨୦୧୮ |''ତିନ୍ ପେହେଲିୟାଁ'' |ମୋନିକା | rowspan="2" |ହିନ୍ଦୀ |ଆନ୍ଥେଲୋଜି ଫିଲ୍ମ | |- |''ହୋପ୍ ଔର୍ ହମ୍'' |ଅଟୋ ଗାର୍ଲ | | |- |୨୦୧୯ |''ଆଭିରି'' |ଲୀନା |ତେଲୁଗୁ |ପ୍ରଥମ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/love-sex-aur-dhoka-star-neha-chauhan-forays-into-telugu-cinema-with-ravi-babus-aviri/articleshow/71278121.cms|title='Love Sex Aur Dhoka' star Neha Chauhan forays into Telugu cinema with Ravi Babu’s Aviri|date=25 September 2019|work=The Times of India|access-date=14 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230604173521/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/love-sex-aur-dhoka-star-neha-chauhan-forays-into-telugu-cinema-with-ravi-babus-aviri/articleshow/71278121.cms|archive-date=4 June 2023|issn=0971-8257|url-status=live}}</ref> |- |୨୦୨୧ |''କାଗଜ'' |ସାମ୍ବାଦିକା ସୋନିଆ |ହିନ୍ଦୀ | | |} === ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ === {| class="wikitable sortable" !ବର୍ଷ !ସିରିଜ୍ !ଭୂମିକା !ଭାଷା !ପ୍ଲାଟଫର୍ମ !ଆଧାର |- |୨୦୧୬ |''ଇଟ୍‌ସ୍ ନଟ୍ ଦାଟ୍ ସିମ୍ପଲ୍'' |ଅନିକା |ହିନ୍ଦୀ |ଭୁଟ୍ | |- |୨୦୧୬ |''ହ୍ୟୁମରସ୍‌ଲି ୟୋର୍‌ସ୍'' |ପ୍ରାଚୀ |ଇଂରାଜୀ ହିନ୍ଦୀ |ଜୀ୫ | |- |୨୦୧୮ |''ଶଇତାନ ହାବେଲି'' |ପ୍ରାର୍ଥନା |ହିନ୍ଦୀ | rowspan="2" |ଆମାଜନ ପ୍ରାଇମ ଭିଡିଓ | |- |୨୦୧୯ |ଇନ୍‌ସାଇଡ୍ ଏଡ୍‌ଜ୍ |ଶିଖା |ହିନ୍ଦୀ ଇଂରାଜୀ | |- |୨୦୨୧–ଏବେଯାଏଁ |''ମହାରାଣୀ'' |କଳ୍ପନା କୌଲ | rowspan="2" |ହିନ୍ଦୀ | rowspan="2" |ସୋନି ଲିଭ୍ |<ref name=":0">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/news/hindi/neha-chauhan-anuja-sathe-join-cast-of-maharani-2/articleshow/93226681.cms|title=Neha Chauhan, Anuja Sathe join cast of 'Maharani 2'|date=30 July 2022|work=The Times of India|access-date=27 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426070403/https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/news/hindi/neha-chauhan-anuja-sathe-join-cast-of-maharani-2/articleshow/93226681.cms|archive-date=26 April 2023|issn=0971-8257|url-status=live}}</ref> |- |୨୦୨୨–୨୦୨୩ |ରକେଟ୍ ବଏଜ୍ |[[କମଳା ଚୌଧୁରୀ]] |<ref>{{Cite web |title=Explained: The story of the men celebrated by 'Rocket Boys' |url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=922715 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527195451/https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=922715 |archive-date=27 May 2023 |access-date=28 May 2023 |website=daijiworld.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/opinion/et-commentary/how-do-people-binge-through-show-after-show-without-taking-a-break-to-think-about-what-they-have-watched/articleshow/90020044.cms|title=How do people binge through show after show without taking a break to think about what they have watched?|date=5 March 2022|work=The Economic Times|access-date=28 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230528142256/https://economictimes.indiatimes.com/opinion/et-commentary/how-do-people-binge-through-show-after-show-without-taking-a-break-to-think-about-what-they-have-watched/articleshow/90020044.cms|archive-date=28 May 2023|issn=0013-0389|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 March 2023 |title=Rocket Boys Season 2 review: A montage of hope and courage, the personal and political |url=https://thefederal.com/entertainment/rocket-boys-season-2-review-a-montage-of-hope-and-courage-the-personal-and-political/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527200947/https://thefederal.com/entertainment/rocket-boys-season-2-review-a-montage-of-hope-and-courage-the-personal-and-political/ |archive-date=27 May 2023 |access-date=27 May 2023 |website=The Federal |language=en-US}}</ref> |} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == * {{IMDb name|3819470}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଇନ୍ଦୋରର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ]] 7j1u0dfkrsbbp8mtaasc6avdgrpjelv 0 94200 606619 558822 2026-09-23T22:28:09Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606619 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ଋତୁ କୁମାର | image = ritu kumar with anushka sharma store launch.jpg | caption = କୁମାରଙ୍କ ଫ୍ଲାଗସିପ୍ ଷ୍ଟୋର୍‌ର ଶୁଭାରମ୍ଭ ସମୟରେ ଋତୁ ,[[ଅନୁଷ୍କା ଶର୍ମା]]ଙ୍କ ସହିତ | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | nationality = ଭାରତୀୟ | education = | children = ଅଶ୍ୱିନ କୁମାର, ଅମ୍ରିଶ କୁମାର | label_name = | awards = [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] ୨୦୧୩ | website = {{URL|https://ritukumar.com}} | known_for = | occupation = [[ଫ୍ୟାଶନ୍ ଡିଜାଇନର୍]] }} '''ଋତୁ କୁମାର''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଫ୍ୟାଶନ ଡିଜାଇନର୍ । ==ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା== ଅମୃତସରରେ ଶିକ୍ଷାଗତ ସୁଯୋଗର ଅଭାବ ହେତୁ ସେ ନିଜାର ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ସିମଲାକୁ ଚାଲିଆସିଥିଲା । ସେଠାରେ ସେ ଲୋରେଟୋ କନଭେଣ୍ଟରେ ନିଜର ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଲେଡି ଇରୱିନ୍ କଲେଜରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଶଶି କୁମାରଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ନ୍ୟୁୟର୍କର ବ୍ରିଆରକ୍ଲିଫ୍ କଲେଜରେ ଛାତ୍ରବୃତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଇତିହାସରେ ନିଜର ଅଧ୍ୟୟନ ଶେଷ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|title=All About Ritu Kumar Fashion Designer in India|url=https://www.utsavpedia.com/fashion-cults/ritu-kumar/|date=2016-03-01|website=Utsavpedia|language=en-US|access-date=2020-05-18}}</ref> ସେ [[ଭାରତ]]କୁ ଫେରିବା ପରେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଆସୁତୋଶ ମ୍ୟୁଜିୟମ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଆର୍ଟରେ ମ୍ୟୁଜିଓଲୋଜି ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।<ref name=Garg>{{cite web|last1=Garg|first1=Nikshubha|title=Meet Ritu Kumar, the doyen of Indian haute couture|date=21 December 2014 |url=http://www.mid-day.com/articles/meet-ritu-kumar-the-doyen-of-indian-haute-couture/15856179|publisher=Mid-Day|accessdate=7 September 2015}}</ref> ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅଶ୍ୱିନ କୁମାର ଜଣେ ଓସ୍କାର ମନୋନୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଟନ୍ତି । ==ବୃତ୍ତି== କୁମାର ଦୁଇଟି ଛୋଟ ଟେବୁଲ୍ ଏବଂ ହ୍ୟାଣ୍ଡ-ବ୍ଲକ୍ ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ କୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରି କଲିକାତାରେ ନିଜର ଫ୍ୟାଶନ୍ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୦ ଏବଂ ୭୦ ଦଶକରେ ବ୍ରାଇଡାଲ୍ ପୋଷାକଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।<ref name="FingerSchuler2004">{{cite book|author1=J. Michael Finger|author2=Philip Schuler|title=Poor People's Knowledge: Promoting Intellectual Property in Developing Countries|url=https://books.google.com/books?id=He46WGmWy1QC&pg=PT20|date=23 January 2004|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-8369-8|page=20}}</ref> ଭାରତରେ ନିଜାର ବ୍ୟବସାୟ କରିବା ସହିତ କୁମାରଙ୍କ କମ୍ପାନୀ ପ୍ୟାରିସ, ଲଣ୍ଡନ ଏବଂ ନ୍ୟୁୟର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଶାଖା ଖୋଲିଛି । ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଲଣ୍ଡନ ଶାଖା ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା । ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ କମ୍ପାନୀର ବାର୍ଷିକ ଆୟ ଭାରତୀୟ ଫ୍ୟାଶନ ଆଉଟଲେଟ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବାଧିକ ଥିଲା, ଯାହାର ଆନୁମାନିକ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୦ ବିଲିୟନ ଥିଲା ।<ref name="Bhachu2005">{{cite book|author=Parminder Bhachu|title=Dangerous Designs: Asian Women Fashion the Diaspora Economies|url=https://books.google.com/books?id=VaKJAgAAQBAJ&pg=PA68|date=5 October 2005|publisher=Routledge|isbn=1-134-90863-6|pages=68–69}}</ref><ref name="Sengupta2009">{{cite book|author=Hindol Sengupta|title=Ramp Up|url=https://books.google.com/books?id=k7LkhFadBIwC&pg=PA162|year=2009|publisher=Pearson Education India|isbn=978-81-317-1974-9|pages=158–162}}</ref> ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅମ୍ରିଶଙ୍କ ସହଭାଗିତାରେ "ଲେବଲ୍" ଲାଇନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।<ref name="Bryant2010">{{cite book|author=Jill Bryant|title=Dazzling Women Designers|url=https://archive.org/details/dazzlingwomendes0000brya|url-access=registration|year=2010|publisher=Second Story Press|isbn=978-1-897187-82-1|page=[https://archive.org/details/dazzlingwomendes0000brya/page/65 65]}}</ref> ==ଡିଜାଇନ୍== କୁମାରଙ୍କ ଡିଜାଇନ୍ ପ୍ରାକୃତିକ କପଡା ଏବଂ ପାରମ୍ପାରିକ ବୁଣା କୌଶଳ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ । ତାଙ୍କ ପୋଷାକ ରାଜକୁମାରୀ ଡାଏନା, [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]], [[ଲାରା ଦତ୍ତ]], [[ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ]], [[ମାଧୁରୀ ଦୀକ୍ଷିତ]], ମାଧୁର ଜାଫ୍ରି, କଳ୍କି କୋଏଚଲିନ୍, ଡିଆ ମିର୍ଜା ଏବଂ ସୋହା ଅଲି ଖାନଙ୍କ ପରି ସେଲିବ୍ରିଟିମାନେ ପରିଧାନ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/fashion/kalki-koechlin-shoots-for-label-ritu-kumars-new-campaign-2953705/|title=Kalki Koechlin shoots for Label Ritu Kumar's new campaign|date=2016-08-04|access-date=2016-08-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.vogue.in/content/10-times-bollywood-chose-ritu-kumar-wedding-wear/|title=10 times Bollywood chose Ritu Kumar wedding wear|date=2015-08-05|website=VOGUE India|access-date=2016-08-10}}</ref> ==ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି== ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଋତୁ କୁମାରଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାର [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।<ref name="National">{{cite news|last1=McLaughlin-Duane|first1=Rebecca|date=1 June 2015|title=Indian celebrity designer Ritu Kumar unveils new collection in Dubai|work=The National|url=http://www.thenational.ae/arts-lifestyle/fashion/20150601/indian-celebrity-designer-ritu-kumar-unveils-new-collection-in-dubai|accessdate=7 September 2015|archive-date=14 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150714003542/http://www.thenational.ae/arts-lifestyle/fashion/20150601/indian-celebrity-designer-ritu-kumar-unveils-new-collection-in-dubai|url-status=dead}}</ref> ସେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଲୋରିଅଲ୍ ପ୍ୟାରିସ୍ ଫେମିନା ମହିଳା ପୁରସ୍କାରରେ ଆୱାର୍ଡ ଜିତିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web|title=All About Ritu Kumar Fashion Designer in India|url=https://www.utsavpedia.com/fashion-cults/ritu-kumar/|date=2016-03-01|website=Utsavpedia|language=en-US|access-date=2020-05-13}}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ୟବସାୟରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଉଦ୍ୟୋଗପତି]] pf6mvz8z1k8kp8t0of2l6udceked6je 2 94323 606940 600922 2026-09-24T11:58:15Z ListeriaBot 13866 Wikidata list updated [V2] 606940 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?statements (COUNT(DISTINCT ?sitelink) AS ?sites) ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel WHERE { SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "en,sat". } BIND(xsd:integer(STRAFTER(STR(?item), "Q")) AS ?qid) ?item wikibase:statements ?statements. OPTIONAL { ?sitelink schema:about ?item; schema:inLanguage ?lang. } ?item wdt:P31 wd:Q5; wdt:P106 wd:Q36180; (wdt:P1412/(wdt:P103*)) wd:Q33965. OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?birth. } OPTIONAL { ?item wdt:P19 ?pob. } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?death. } OPTIONAL { ?item wdt:P20 ?pod. } } GROUP BY ?item ?statements ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel ORDER BY DESC (?sites) |section=p21 |sort=P39 |columns=number:#,item:Wikidata,?statements:Stmnts,?sites:Wikis,label,p569,p19,p570,p20,p214 |thumb=80 |min_section=1 |links=text |autolist=fallback |references=all |wdedit=yes |summary=itemnumber }} == ପୁରୁଷ == {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! Wikidata ! Stmnts ! Wikis ! label ! ଜନ୍ମ ତାରିଖ ! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ ! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ |- class='wd_q2127253' | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q2127253|Q2127253]] | 42 | 21 |class='wd_label'| [[ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1905" | 1905-05-18<ref name="ref_948ef3e2ca48859301d80db2bf759fd7bb3f69d9dd096d333356e9797e973969">{{#invoke:cite|web|url=http://suryaprava.co.in/epaper/m/56173/591267e91deb7|title=ପ୍ରଣମ୍ୟ ପୁରୁଷ: ପଣ୍ଡିତ ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁ|archive-url=https://web.archive.org/web/20170627033509/http://suryaprava.co.in/epaper/m/56173/591267e91deb7|archive-date=2017-06-27}}</ref><br/>1905-05-05<ref name="ref_6d906e98be3d2369ac84a713562c5d18c67907f3f683f13fc1c8b2d52657d344">https://prmmch.nic.in/?page_id=918</ref> |class='wd_p19'| ଦାଣ୍ଡବୋସ<ref name="ref_feec4bb6962800f976798ecef885ff33d4dab4a24518b3a9e3e7dfd30cdeb09c">''[[:d:Q866|ୟୁ ଟ୍ୟୁବ]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="1982" | 1982-02-01 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/62826130 62826130] |- class='wd_q15723657' | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q15723657|Q15723657]] | 18 | 5 |class='wd_label'| [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ହେମ୍ବ୍ରମ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p19'| [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q28145270' | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q28145270|Q28145270]] | 18 | 3 |class='wd_label'| [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝୀ|ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] |class='wd_p569' data-sort-value="1956" | 1956-05-17 |class='wd_p19'| ବହଳଦା |class='wd_p570' data-sort-value="2020" | 2020-12-17<ref name="ref_36e7aec13f21d1bc0e51a61314032c91d73e597b7555b51cbf65e9d209ccd77a">https://sambadepaper.com/imageview_205569_2404466_4_71_18-12-2020_11_i_1_sf.html</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q31322379' | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q31322379|Q31322379]] | 16 | 4 |class='wd_label'| ଅଜୟ କୁମାର ମାରାଣ୍ଡି |class='wd_p569' data-sort-value="1974" | 1974-01-19 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q31322403' | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q31322403|Q31322403]] | 12 | 5 |class='wd_label'| ଜାମଦାର କିସ୍କୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q31322413' | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q31322413|Q31322413]] | 13 | 2 |class='wd_label'| ବାଦଲ ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/11995663 11995663] |- class='wd_q31322425' | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q31322425|Q31322425]] | 18 | 2 |class='wd_label'| ବୋଗଲା ସୋରେନ |class='wd_p569' data-sort-value="1958" | 1958-09-04<ref name="ref_41247ec6ac76dcf6d5d300312c4041eb9e57bcdc4e1cea62c7fb795c1a8c6cd2">https://sahitya-akademi.gov.in/library/meettheauthor/bhogla_soren.pdf</ref> |class='wd_p19'| ସିଂହଭୂମ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q31322426' | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q31322426|Q31322426]] | 20 | 5 |class='wd_label'| ରବିଲାଲ ଟୁଡୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1949" | 1949-12-21 |class='wd_p19'| ବର୍ଦ୍ଧମାନ ଜିଲ୍ଲା |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-06-04<ref name="ref_0a7703635207dac1db0eca34d7f6e97411c89f4b3729e0f8e6e450ee56278cc6">https://www.sangbadpratidin.in/bengal/padma-shri-awardee-writer-rabilal-tudu-passes-away/pid/1214033/</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q31322428' | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q31322428|Q31322428]] | 16 | 2 |class='wd_label'| ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1897" | 1897<ref name="ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c">''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1962" | 1962<ref name="ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c">''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/36359450 36359450]<ref name="ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c">''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''</ref> |- class='wd_q44822740' | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q44822740|Q44822740]] | 25 | 4 |class='wd_label'| ହାଁସଦା ସୌବେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର |class='wd_p569' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p19'| [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/1522145857018922921123 1522145857018922921123] |- class='wd_q60215359' | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q60215359|Q60215359]] | 21 | 7 |class='wd_label'| ଦିଗମ୍ବର ହାଁସଦା |class='wd_p569' data-sort-value="1939" | 1939-10-16 |class='wd_p19'| [[ଜାମସେଦପୁର]] |class='wd_p570' data-sort-value="2020" | 2020-11-19 |class='wd_p20'| [[ଜାମସେଦପୁର]] |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/113149365989385600003 113149365989385600003] |- class='wd_q61355458' | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q61355458|Q61355458]] | 18 | 4 |class='wd_label'| [[ଶ୍ୟାମ ସୁନ୍ଦର ବେସ୍ରା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1961" | 1961-02-12<ref name="ref_50183a905361d68cc172d005dee4bb6c01080f954414b65cb32a0e5a6898dd3c">https://eisamay.com/west-bengal-news/asansol-news/santal-writer-and-indian-railways-employe-sham-besra-awarded-sahitya-academy-on-his-santali-language-novel-maroma/articleshow/66990573.cms</ref> |class='wd_p19'| ପୁରୁଲିଆ ଜିଲ୍ଲା |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q61873103' | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q61873103|Q61873103]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ଭୁଜଙ୍ଗ ଟୁଡୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q61873105' | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q61873105|Q61873105]] | 16 | 2 |class='wd_label'| ଗଙ୍ଗାଧର ହାଁସଦା |class='wd_p569' data-sort-value="1958" | 1958-02-14 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q61873108' | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q61873108|Q61873108]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q62765092' | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q62765092|Q62765092]] | 13 | 2 |class='wd_label'| ଶ୍ୟାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଟୁଡୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q65453541' | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q65453541|Q65453541]] | 12 | 2 |class='wd_label'| Majhi Ramdas Tudu |class='wd_p569' data-sort-value="1854" | 1854-10-02 |class='wd_p19'| Karwakata |class='wd_p570' data-sort-value="1951" | 1951-05-12 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q65453597' | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q65453597|Q65453597]] | 15 | 6 |class='wd_label'| ସାଧୁ ରାମଚାନ୍ଦ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1897" | 1897-05-01 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1954" | 1954-12-15 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q65453606' | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q65453606|Q65453606]] | 13 | 2 |class='wd_label'| Sarada Prasad Kisku |class='wd_p569' data-sort-value="1929" | 1929-02-02 |class='wd_p19'| Darikadoba<br/>ପୁରୁଲିଆ ଜିଲ୍ଲା |class='wd_p570' data-sort-value="1996" | 1996-03-18 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q65453704' | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q65453704|Q65453704]] | 14 | 1 |class='wd_label'| Narayan Soren |class='wd_p569' data-sort-value="1922" | 1922-10-28<ref name="ref_c786be880a7d64495cad8e7c0e424d89b7e9ee35bb196d851e08c2b3a138225a">https://m.sahityakunj.net/entries/view/santhali-bhasha-ke-kalidas-narayan-soren</ref> |class='wd_p19'| Rajmahal |class='wd_p570' data-sort-value="1989" | 1989-10-12<ref name="ref_c786be880a7d64495cad8e7c0e424d89b7e9ee35bb196d851e08c2b3a138225a">https://m.sahityakunj.net/entries/view/santhali-bhasha-ke-kalidas-narayan-soren</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q76625696' | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q76625696|Q76625696]] | 17 | 4 |class='wd_label'| ରବିନ୍ଦ୍ରନାଥ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1965" | 1960s |class='wd_p19'| [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]]<br/>Jhargram district |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q76625747' | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q76625747|Q76625747]] | 22 | 3 |class='wd_label'| ରୂପଚାନ୍ଦ ହାଁସଦା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]]<br/>Jhargram district |class='wd_p570' data-sort-value="2024" | 2024-09<ref name="ref_d8859f49c18d976576a168b57b489169729514f08de7c36fa3d714692e9ae214">https://www.youtube.com/watch?v=E8P0WsKhthA</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q89452060' | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q89452060|Q89452060]] | 15 | 0 |class='wd_label'| ଡମ୍ବରୁ ଶିବା ଶଙ୍କର ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q97272333' | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q97272333|Q97272333]] | 6 | 0 |class='wd_label'| ଅନପ ମାର୍ଡି |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q97272500' | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q97272500|Q97272500]] | 19 | 1 |class='wd_label'| ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ବାସ୍କେ |class='wd_p569' data-sort-value="1930" | 1930-06-14 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2014" | 2014-02-21 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/1403289 1403289] |- class='wd_q108215788' | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q108215788|Q108215788]] | 10 | 0 |class='wd_label'| କୁନୁ ବାସ୍କେ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q108216787' | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q108216787|Q108216787]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ଅନିମେଶକାନ୍ତି ପଲ୍ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q108216789' | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q108216789|Q108216789]] | 16 | 0 |class='wd_label'| ବାଘରାଏ ଚନ୍ଦ୍ର ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/41148995986659751966 41148995986659751966] |- class='wd_q108216831' | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q108216831|Q108216831]] | 15 | 1 |class='wd_label'| କ୍ରିଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଟୁଡୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-04-06 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q108216832' | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q108216832|Q108216832]] | 10 | 0 |class='wd_label'| କିର୍ଟୁ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q108216928' | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q108216928|Q108216928]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ବିରିୟା ଚନ୍ଦ୍ର ଟୁଡୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q108655159' | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q108655159|Q108655159]] | 9 | 3 |class='wd_label'| ଶ୍ୟାମ ସୁନ୍ଦର ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q108655210' | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q108655210|Q108655210]] | 17 | 4 |class='wd_label'| ଠାକୁର ପ୍ରସାଦ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2018" | 2018 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/501149196336574790428 501149196336574790428] |- class='wd_q109592009' | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q109592009|Q109592009]] | 9 | 1 |class='wd_label'| [[ଜୟରାମ ଟୁଡ଼ୁ|ଜୟରାମ ଟୁଡୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1964" | 1964-10-12 |class='wd_p19'| [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q113446294' | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q113446294|Q113446294]] | 21 | 0 |class='wd_label'| ଗଣେଶ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/275245088 275245088] |- class='wd_q113446308' | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q113446308|Q113446308]] | 18 | 0 |class='wd_label'| ଦଳପତି ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1941" | 1941-06-08<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref><ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/8289368 8289368] |- class='wd_q113446366' | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q113446366|Q113446366]] | 15 | 0 |class='wd_label'| ଭାଗବତ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/60484531 60484531]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/687146997397918892390 687146997397918892390] |- class='wd_q113446384' | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q113446384|Q113446384]] | 14 | 0 |class='wd_label'| ଗୁରୁଚରଣ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/21465722 21465722] |- class='wd_q113446388' | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q113446388|Q113446388]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ମିଠୁଶିଳକ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/96780040 96780040] |- class='wd_q113446395' | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q113446395|Q113446395]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ରାମକୃଷ୍ଣ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/88434842 88434842] |- class='wd_q113447166' | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q113447166|Q113447166]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ଅତିନ୍ଦ୍ର ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/311464634 311464634] |- class='wd_q113447479' | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q113447479|Q113447479]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ଲୁସା ରାମ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/48552109 48552109] |- class='wd_q113447904' | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q113447904|Q113447904]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ତେଜ ନାରାୟଣ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/43440455 43440455] |- class='wd_q113448135' | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q113448135|Q113448135]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ସାଲଖାନ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952<ref name="ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0">''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/305018090 305018090] |- class='wd_q113448347' | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q113448347|Q113448347]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ସିଧୁ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/65933312 65933312] |- class='wd_q113448569' | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q113448569|Q113448569]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ସଂଗ୍ରାମ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Sikaripara Vidhan Sabha constituency<ref name="ref_23124ea5822faa35deb60eb25bf5ebd161b0dafe09730ba1ceace31c4f602233">https://ijcrt.org/papers/IJCRT2408816.pdf</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/269149066621265602241 269149066621265602241] |- class='wd_q113448927' | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q113448927|Q113448927]] | 10 | 1 |class='wd_label'| ମଦନ ମୋହନ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/31642407 31642407] |- class='wd_q113448935' | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q113448935|Q113448935]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ରାମେଶ୍ୱର ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/68614675 68614675] |- class='wd_q113448959' | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q113448959|Q113448959]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ସନାତନ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/104149106055968491066 104149106055968491066] |- class='wd_q113448973' | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q113448973|Q113448973]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ସୋଲୋମୋନ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/32149294444380522837 32149294444380522837] |- class='wd_q113449472' | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q113449472|Q113449472]] | 13 | 0 |class='wd_label'| କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଟୁଡୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952<ref name="ref_089387f7b96a6a0dbd96046e24ff622ca8622cf8d06b875c462cd48d69c430ac">''[[:d:Q423048|ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ଼ ନେମ ଆଇଡେଣ୍ଟିଫାୟର]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/53119017 53119017]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/75439815 75439815] |- class='wd_q113449544' | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q113449544|Q113449544]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ସୁଶିଲ ଟୁଡୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/315990209 315990209] |- class='wd_q113449565' | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q113449565|Q113449565]] | 11 | 0 |class='wd_label'| କନାୟ ଲାଲ ଟୁଡୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/23472033 23472033] |- class='wd_q113449566' | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q113449566|Q113449566]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ଚଦା ଟୁଡୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/40715196 40715196] |- class='wd_q113449571' | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q113449571|Q113449571]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ସୁରଜ ଟୁଡୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/1114145856933322920506 1114145856933322920506] |- class='wd_q113449574' | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q113449574|Q113449574]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ଶିଶିର ଟୁଡୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/38813918 38813918] |- class='wd_q113451771' | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q113451771|Q113451771]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ବୁଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଟୁଡୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1955" | 1955-09-22<ref name="ref_089387f7b96a6a0dbd96046e24ff622ca8622cf8d06b875c462cd48d69c430ac">''[[:d:Q423048|ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ଼ ନେମ ଆଇଡେଣ୍ଟିଫାୟର]]''</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/2151359 2151359] |- class='wd_q113451796' | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q113451796|Q113451796]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ଦିବ୍ୟେନ୍ଦୁ ଟୁଡୁ ରସକା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/8985061 8985061] |- class='wd_q113451837' | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q113451837|Q113451837]] | 15 | 0 |class='wd_label'| ଚିଟ୍ଟୁ ଟୁଡୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1929" | 1929-12-31<ref name="ref_9c5175856ef9360fc402017f9660586ef16f333abfba498a576c62bb4ea045dd">https://www.youthkiawaaz.com/2020/10/padmashri-chittu-tudu/</ref><ref name="ref_e9f606e72ae85a32546a8e404e69862afe67feddd0b00ba55ec11bf83acdff22">https://rajkamalprakashan.com/author/padamsri-chittoo-tudu</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2016" | 2016-07-13<ref name="ref_9c5175856ef9360fc402017f9660586ef16f333abfba498a576c62bb4ea045dd">https://www.youthkiawaaz.com/2020/10/padmashri-chittu-tudu/</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/11727512 11727512] |- class='wd_q113451865' | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q113451865|Q113451865]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ଗୋରାଚାନ୍ଦ ଟୁଡୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/60851415 60851415] |- class='wd_q113451892' | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q113451892|Q113451892]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ମଙ୍ଗତ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q113451955' | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q113451955|Q113451955]] | 17 | 0 |class='wd_label'| ଦେଲୋ ମାଇ ହାଁସଦା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/101435380 101435380] |- class='wd_q113451961' | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q113451961|Q113451961]] | 15 | 0 |class='wd_label'| ଅଜିତ କୁମାର ହାଁସଦା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/112147118271326341888 112147118271326341888] |- class='wd_q113451969' | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q113451969|Q113451969]] | 14 | 0 |class='wd_label'| ନାକୁ ହାଁସଦା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/35156495506017562991 35156495506017562991] |- class='wd_q113452003' | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q113452003|Q113452003]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ସୁଶିଲ ହାଁସଦା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/309831507 309831507] |- class='wd_q113452075' | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q113452075|Q113452075]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ଭୈୟା ହାଁସଦା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/460149196359374790410 460149196359374790410] |- class='wd_q113453844' | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q113453844|Q113453844]] | 16 | 0 |class='wd_label'| ମାଣିକ ଲାଲ ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/305759347 305759347] |- class='wd_q113456070' | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q113456070|Q113456070]] | 18 | 1 |class='wd_label'| ମର୍ଶାଲ ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569' data-sort-value="1957" | 1957-02-02 |class='wd_p19'| Sarenga<br/>ବାଙ୍କୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/77875276 77875276] |- class='wd_q113456073' | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q113456073|Q113456073]] | 15 | 0 |class='wd_label'| ପତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569' data-sort-value="1942" | 1942 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/53243843 53243843] |- class='wd_q113456094' | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q113456094|Q113456094]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ଶ୍ରୀୟାନ ଗୁଲିୟା ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/16101087 16101087] |- class='wd_q113456101' | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q113456101|Q113456101]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ରତନ ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/31151110786237062494 31151110786237062494] |- class='wd_q113456106' | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q113456106|Q113456106]] | 28 | 2 |class='wd_label'| ଏନ୍. ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569' data-sort-value="1935" | 1935-01-01 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2023" | 2023-07-11<ref name="ref_6daa0f9ec11b3cdc91d32ce10a4f74d7a556121632c85d33bb375e9ed8a4b63d">https://biswabanglasangbad.com/2023/07/11/the-late-tribal-leader-nityananda-hembram-condolence-of-the-chief-minister/#</ref><ref name="ref_5c2d99c541cc6ec371147cb050d072e5852139c6eea0ca73eb491a48ea851649">http://www.uniindia.com/mamata-mourns-demise-of-adivasi-leader-disham-pargana-nityananda-hembram/east/news/3008212.html</ref> |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/65383685 65383685] |- class='wd_q116507817' | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q116507817|Q116507817]] | 16 | 0 |class='wd_label'| ଶ୍ରୀପତି ଟୁଡୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988-11-01<ref name="ref_62b90c6f5fb68f91d6a5e2364bc9c90bf1148e190e3925d912cb8646ea8a5e3e">https://openthemagazine.com/cover-stories/our-rights-in-ol-chiki/</ref> |class='wd_p19'| Muragram<ref name="ref_ed5edb39460064e53e1a537b0a5ad5388e5dd60ff2c37c5454f4c654c012564e">https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/west-bengal-pm-narendra-modi-lauds-purulia-professor-for-ol-chiki-work-on-constitution/articleshow/91880028.cms</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q116909021' | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q116909021|Q116909021]] | 10 | 1 |class='wd_label'| ଫାଗୁ ବାସ୍କେ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q117230121' | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q117230121|Q117230121]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ଲକ୍ଷ୍ମଣ କିସ୍କୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q117787476' | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q117787476|Q117787476]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ସହଦେବ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/56274321 56274321] |- class='wd_q118866167' | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q118866167|Q118866167]] | 6 | 1 |class='wd_label'| Bariar Saren |class='wd_p569' data-sort-value="1871" | 1871 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q119891524' | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q119891524|Q119891524]] | 8 | 2 |class='wd_label'| ମାନସିଂହ ମାଞ୍ଝି |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q119891626' | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q119891626|Q119891626]] | 12 | 1 |class='wd_label'| ତାରାସୀନ ବାସ୍କେ |class='wd_p569' data-sort-value="1968" | 1968-04-03<ref name="ref_548c38c296d96f16bd05c1523a2cce35e43d97347de73265328b59b97f19c335">https://www.youthkiawaaz.com/2024/01/taraceen-baskey-recipient-of-sahitya-akademi-award-2023-in-santali/</ref> |class='wd_p19'| Jhargram district<ref name="ref_548c38c296d96f16bd05c1523a2cce35e43d97347de73265328b59b97f19c335">https://www.youthkiawaaz.com/2024/01/taraceen-baskey-recipient-of-sahitya-akademi-award-2023-in-santali/</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q121087647' | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q121087647|Q121087647]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ଶୋଭାନାଥ ବେସ୍ରା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/419149196359874790403 419149196359874790403] |- class='wd_q121087695' | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q121087695|Q121087695]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ଷ୍ଟିଫେନ ଏଚ୍. ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q121087722' | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q121087722|Q121087722]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ଶ୍ୟାମ ଚନ୍ଦ୍ର ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/309831508 309831508] |- class='wd_q121231099' | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q121231099|Q121231099]] | 8 | 0 |class='wd_label'| କାଳୀ ଚରଣ ହାଁସଦା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q123392426' | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q123392426|Q123392426]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ମାନସିଂହ ମାଝି |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q123750316' | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q123750316|Q123750316]] | 8 | 0 |class='wd_label'| ସୁଚନ୍ଦ ହାଁସଦା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q123750705' | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q123750705|Q123750705]] | 6 | 1 |class='wd_label'| କାଳୀ ସୋରେନ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q123995429' | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q123995429|Q123995429]] | 10 | 4 |class='wd_label'| Turia Chand Baskey |class='wd_p569' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q123997855' | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q123997855|Q123997855]] | 9 | 1 |class='wd_label'| ଶାନ୍ତିଲାଲ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124250026' | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q124250026|Q124250026]] | 9 | 3 |class='wd_label'| ବାପି ଟୁଡୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1998" | 1998 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124290186' | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q124290186|Q124290186]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ବିରେନ୍ଦ୍ରନାଥ କିସ୍କୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1990" | 1990<ref name="ref_640fe7940aef480fa313377c395ea9af372e73f92e8f507e9bfc5d292d343247">https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_YP-2023.pdf</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124290210' | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q124290210|Q124290210]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ବୈଦ୍ୟନାଥ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1992" | 1992<ref name="ref_640fe7940aef480fa313377c395ea9af372e73f92e8f507e9bfc5d292d343247">https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_YP-2023.pdf</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124290211' | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q124290211|Q124290211]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ଉପେନ୍ଦ୍ର କିସ୍କୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/56299472 56299472] |- class='wd_q124290216' | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q124290216|Q124290216]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ଦଶରଥ ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569' data-sort-value="1990" | 1990<ref name="ref_640fe7940aef480fa313377c395ea9af372e73f92e8f507e9bfc5d292d343247">https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_YP-2023.pdf</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124290220' | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q124290220|Q124290220]] | 10 | 0 |class='wd_label'| କାଳୀରାମ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1991" | 1991<ref name="ref_640fe7940aef480fa313377c395ea9af372e73f92e8f507e9bfc5d292d343247">https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_YP-2023.pdf</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124375712' | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q124375712|Q124375712]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ବିଶ୍ୱନାଥ ଟୁଡୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124752264' | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q124752264|Q124752264]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ଗୁମଦା ମାର୍ଡି |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124752374' | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q124752374|Q124752374]] | 11 | 1 |class='wd_label'| ହଜମ ବାସ୍କେ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124752379' | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q124752379|Q124752379]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ଲଖାଇ ବାସ୍କେ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q125498281' | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q125498281|Q125498281]] | 8 | 1 |class='wd_label'| ଶୋଭାନାଥ ବେସ୍ରା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q125550286' | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q125550286|Q125550286]] | 10 | 1 |class='wd_label'| ସଦଗର ସୀମାନ୍ତ ମାରାଣ୍ଡି |class='wd_p569' data-sort-value="1942" | 1942 |class='wd_p19'| [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q125621560' | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q125621560|Q125621560]] | 14 | 1 |class='wd_label'| ବାବୁଲାଲ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1939" | 1939-01-12 |class='wd_p19'| ଭାଗଲପୁର ଜିଲ୍ଲା<br/>[[ବିହାର]] |class='wd_p570' data-sort-value="2009" | 2009-02-03 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q126599414' | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q126599414|Q126599414]] | 8 | 1 |class='wd_label'| ଗୁରୁଚରଣ ସୋରେନ |class='wd_p569' data-sort-value="1944" | 1944-06-13 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q126724194' | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q126724194|Q126724194]] | 11 | 0 |class='wd_label'| ଅଞ୍ଜନ କର୍ମକାର |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q126877092' | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q126877092|Q126877092]] | 11 | 2 |class='wd_label'| Bhagwat Murmu |class='wd_p569' data-sort-value="1928" | 1928-02-28<ref name="ref_b4b27731697d070e5a1c280925e61fabd9c4d7be6a1162d7514f449db58f190f">https://storymirror.com/read/hindi/story/pdmshrii-bhaagvt-murmuu-tthaakur/7c8qp8rl</ref> |class='wd_p19'| [[ବିହାର]] |class='wd_p570' data-sort-value="1998" | 1998-06-30 |class='wd_p20'| [[ବିହାର]] |class='wd_p214'| |- class='wd_q130240696' | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q130240696|Q130240696]] | 15 | 3 |class='wd_label'| ସୋମାଇ କିସ୍କୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959-02-25 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/29216484 29216484] |- class='wd_q130377906' | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q130377906|Q130377906]] | 16 | 2 |class='wd_label'| Boro Baski |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Bishnubati<ref name="ref_0ad3ffbdac18c4d02e37f9772e4bb5289faa6241bd8b08cba3631efc6b057692">https://indianexpress.com/article/cities/kolkata/in-their-own-language-a-school-in-west-bengals-birbhum-for-santal-children-7843955/</ref> |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q131442158' | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q131442158|Q131442158]] | 14 | 1 |class='wd_label'| ଦୁଖିଆ ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1972" | 1972-11-23 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q131453512' | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q131453512|Q131453512]] | 8 | 1 |class='wd_label'| ରାମେଶ୍ୱର ମୁର୍ମୁ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q131460376' | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q131460376|Q131460376]] | 5 | 0 |class='wd_label'| ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ହାଁସଦା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q131993235' | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q131993235|Q131993235]] | 8 | 1 |class='wd_label'| Badha Besra |class='wd_p569' data-sort-value="1924" | 1924-02-01 |class='wd_p19'| [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q134154407' | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q134154407|Q134154407]] | 11 | 1 |class='wd_label'| କଳେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମାଣ୍ଡି |class='wd_p569' data-sort-value="1953" | 1953-07-04 |class='wd_p19'| Bandwan |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q134470630' | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q134470630|Q134470630]] | 14 | 1 |class='wd_label'| Doman Sahu |class='wd_p569' data-sort-value="1924" | 1924-06-30 |class='wd_p19'| Godda district |class='wd_p570' data-sort-value="2005" | 2005-04-06 |class='wd_p20'| Deoghar district |class='wd_p214'| |- class='wd_q135097941' | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q135097941|Q135097941]] | 12 | 1 |class='wd_label'| ଡୋମାନ ହାଂସଦାହ |class='wd_p569' data-sort-value="1930" | 1930-07-01 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="1992" | 1992-08-22 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q135416587' | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q135416587|Q135416587]] | 9 | 1 |class='wd_label'| ଗୁହିରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940-07-22 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q136456673' | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q136456673|Q136456673]] | 9 | 0 |class='wd_label'| Sunder Manoj Hembrom |class='wd_p569' data-sort-value="1976" | 1976-11-08 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q136456777' | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q136456777|Q136456777]] | 10 | 0 |class='wd_label'| Basudeb Besra |class='wd_p569' data-sort-value="1951" | 1951-04-10 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2008" | 2008-02-14 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q136538453' | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q136538453|Q136538453]] | 14 | 0 |class='wd_label'| Sibu Saren |class='wd_p569' data-sort-value="1973" | 1973-06-30 |class='wd_p19'| Bolpur |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q136538455' | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q136538455|Q136538455]] | 12 | 1 |class='wd_label'| Ruben Rusen Kisku |class='wd_p569' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p19'| Sahri, Pakur |class='wd_p570' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q136592561' | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q136592561|Q136592561]] | 11 | 0 |class='wd_label'| Sachidananda Hansdah |class='wd_p569' data-sort-value="1968" | 1968-06-27 |class='wd_p19'| দমদহি |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q136653042' | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q136653042|Q136653042]] | 8 | 0 |class='wd_label'| Ram Chandra Tudu |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q136911045' | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q136911045|Q136911045]] | 16 | 1 |class='wd_label'| Kalachand Mahali |class='wd_p569' data-sort-value="1982" | 1982-02-05 |class='wd_p19'| Jadabganj |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137371555' | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q137371555|Q137371555]] | 11 | 1 |class='wd_label'| Harihar Hansda |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959-01-12 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137395355' | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q137395355|Q137395355]] | 8 | 1 |class='wd_label'| Nunku Soren |class='wd_p569' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137506786' | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q137506786|Q137506786]] | 10 | 1 |class='wd_label'| Dakhin Murmu |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137646732' | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q137646732|Q137646732]] | 9 | 1 |class='wd_label'| Debu Murmu Giri |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137661451' | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q137661451|Q137661451]] | 8 | 0 |class='wd_label'| Sangram Baskey |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137661500' | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q137661500|Q137661500]] | 9 | 0 |class='wd_label'| Durbin Soren |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137674472' | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q137674472|Q137674472]] | 10 | 1 |class='wd_label'| Ananda Prasad Kisku |class='wd_p569' data-sort-value="1931" | 1931-01-03 |class='wd_p19'| Murlidih<br/>Jamtara district |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137674703' | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q137674703|Q137674703]] | 10 | 1 |class='wd_label'| Saroj Kumar Soren |class='wd_p569' data-sort-value="1960" | 1960-01-04 |class='wd_p19'| [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲା]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137700650' | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q137700650|Q137700650]] | 7 | 1 |class='wd_label'| Bhojrai Hembram |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| ମାଲଦହ ଜିଲ୍ଲା |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137700833' | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q137700833|Q137700833]] | 6 | 1 |class='wd_label'| Ramdulal Murmu |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137719680' | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q137719680|Q137719680]] | 8 | 1 |class='wd_label'| Boliram Marandi |class='wd_p569' data-sort-value="1962" | 1962-01-07 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137719694' | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q137719694|Q137719694]] | 10 | 1 |class='wd_label'| Theodore Kisku Rapaz |class='wd_p569' data-sort-value="1927" | 1927-01-07 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137731568' | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q137731568|Q137731568]] | 9 | 1 |class='wd_label'| Lakhman Soren |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959-01-08 |class='wd_p19'| ବାଙ୍କୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137735789' | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q137735789|Q137735789]] | 12 | 1 |class='wd_label'| Jagoron Soren |class='wd_p569' data-sort-value="1942" | 1942-01-09 |class='wd_p19'| ପୁରୁଲିଆ ଜିଲ୍ଲା |class='wd_p570' data-sort-value="1984" | 1984-05-20 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137753541' | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q137753541|Q137753541]] | 8 | 1 |class='wd_label'| Sona Murmu |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137801612' | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q137801612|Q137801612]] | 6 | 0 |class='wd_label'| Gobinda Soren |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137884986' | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q137884986|Q137884986]] | 7 | 1 |class='wd_label'| Robin Soren |class='wd_p569' data-sort-value="1982" | 1982-01-25 |class='wd_p19'| ବୀରଭୂମ ଜିଲ୍ଲା |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137901476' | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q137901476|Q137901476]] | 9 | 1 |class='wd_label'| Srikanta Saren |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137971639' | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q137971639|Q137971639]] | 5 | 1 |class='wd_label'| Ramesh Chandra Kisku |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137971936' | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q137971936|Q137971936]] | 8 | 1 |class='wd_label'| Lusiram Murmu |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936-02-02 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q138201643' | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q138201643|Q138201643]] | 8 | 3 |class='wd_label'| Charan Hembram |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q140044666' | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q140044666|Q140044666]] | 4 | 0 |class='wd_label'| Paul Jujhar Saren |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q140451527' | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q140451527|Q140451527]] | 7 | 1 |class='wd_label'| Stephen Hari Murmu |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| Dhanbad district |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q140466052' | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q140466052|Q140466052]] | 5 | 1 |class='wd_label'| Soleman Murmu |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q140466231' | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q140466231|Q140466231]] | 8 | 1 |class='wd_label'| Nuka Marandi |class='wd_p569' data-sort-value="1866" | 1866 |class='wd_p19'| Benagaria |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q140479005' | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q140479005|Q140479005]] | 6 | 1 |class='wd_label'| Shyam Pada Hansda |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q141488635' | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q141488635|Q141488635]] | 14 | 1 |class='wd_label'| Sadhan Kumar Mandi |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q141539730' | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q141539730|Q141539730]] | 7 | 1 |class='wd_label'| Charu Chandra Singh Sidup Soren |class='wd_p569' data-sort-value="1895" | 1895 |class='wd_p19'| Bogura District |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q31322394' | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q31322394|Q31322394]] | 19 | 8 |class='wd_label'| ଖେରୱାଲ ସୋରେନ |class='wd_p569' data-sort-value="1957" | 1957-12-09<ref name="ref_c2c8d12af01cf94cdb6de9ae746c8a35881dd2662c61dca5b21690aa443abd32">https://www.youthkiawaaz.com/2022/01/playwright-kherwal-saren/</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |} == ମହିଳା == {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! Wikidata ! Stmnts ! Wikis ! label ! ଜନ୍ମ ତାରିଖ ! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ ! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ |- class='wd_q31322404' | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q31322404|Q31322404]] | 24 | 12 |class='wd_label'| [[ଦମୟନ୍ତୀ ବେଶ୍ରା|ଦମୟନ୍ତି ବେସ୍ରା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1962" | 1962-02-19 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/1029159474263127661858 1029159474263127661858] |- class='wd_q62765084' | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q62765084|Q62765084]] | 12 | 7 |class='wd_label'| [[ରାଣୀ ମୁର୍ମୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q62765085' | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q62765085|Q62765085]] | 21 | 14 |class='wd_label'| [[ମାଇନ ଟୁଡ଼ୁ|ମଇନା ଟୁଡୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1985" | 1985-03-11 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q62765087' | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q62765087|Q62765087]] | 12 | 2 |class='wd_label'| ସୁଚିତ୍ରା ହାଁସଦା |class='wd_p569' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q76625636' | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q76625636|Q76625636]] | 19 | 12 |class='wd_label'| ତାଲା ଟୁଡୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1975" | 1970s |class='wd_p19'| [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]]<br/>Jhargram district |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q111079545' | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q111079545|Q111079545]] | 10 | 6 |class='wd_label'| [[ଅଞ୍ଜଳି କିସ୍କୁ]] |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q113456081' | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q113456081|Q113456081]] | 12 | 0 |class='wd_label'| ଲିପି ହେମ୍ବ୍ରମ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/70531744 70531744] |- class='wd_q115554896' | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q115554896|Q115554896]] | 8 | 7 |class='wd_label'| [[ସାଲଗେ ହାଁସଦାଃ|ସାଲଗେ ହାଁସଦା]] |class='wd_p569' data-sort-value="1989" | 1989 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124290161' | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q124290161|Q124290161]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ଅନୀତା ହାଁସଦା |class='wd_p569' data-sort-value="1993" | 1993<ref name="ref_640fe7940aef480fa313377c395ea9af372e73f92e8f507e9bfc5d292d343247">https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_YP-2023.pdf</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124290224' | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q124290224|Q124290224]] | 10 | 0 |class='wd_label'| ସୋନାଲି ହାଁସଦା |class='wd_p569' data-sort-value="1993" | 1993<ref name="ref_640fe7940aef480fa313377c395ea9af372e73f92e8f507e9bfc5d292d343247">https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_YP-2023.pdf</ref> |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124670777' | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q124670777|Q124670777]] | 9 | 0 |class='wd_label'| ଆର୍ଶୁ ହାଁସଦା |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q124727043' | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q124727043|Q124727043]] | 13 | 0 |class='wd_label'| ପାର୍ବତୀ ସୋରେନ |class='wd_p569'| |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q130473753' | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q130473753|Q130473753]] | 15 | 0 |class='wd_label'| ଡ. ବାରକ କିସ୍କୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2006" | 2006 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/16709702 16709702] |- class='wd_q136538397' | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q136538397|Q136538397]] | 11 | 1 |class='wd_label'| Raya Soren |class='wd_p569' data-sort-value="1841" | 1841 |class='wd_p19'| Benagaria |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137780510' | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q137780510|Q137780510]] | 14 | 6 |class='wd_label'| [[ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ|ମାଳତୀ ମୁର୍ମୁ]] |class='wd_p569' data-sort-value="1975" | 1975-02-11 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2025" | 2025-12-31 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |} == Misc == {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! # ! Wikidata ! Stmnts ! Wikis ! label ! ଜନ୍ମ ତାରିଖ ! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ ! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ |- class='wd_q119891649' | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q119891649|Q119891649]] | 8 | 1 |class='wd_label'| Hridoy Narayan Mandal |class='wd_p569' data-sort-value="1926" | 1926-01-16 |class='wd_p19'| Godda district |class='wd_p570' data-sort-value="1996" | 1996 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q134966481' | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q134966481|Q134966481]] | 9 | 1 |class='wd_label'| Mahadeb Hansda |class='wd_p569' data-sort-value="1950" | 1950-06-20 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q135087771' | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q135087771|Q135087771]] | 10 | 1 |class='wd_label'| ଯଦୁନାଥ ଟୁଡୁ |class='wd_p569' data-sort-value="1949" | 1949-06-21 |class='wd_p19'| |class='wd_p570' data-sort-value="2018" | 2018-09-25 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q135103776' | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q135103776|Q135103776]] | 9 | 1 |class='wd_label'| ଦ୍ୱିଜପୋଡୋ ହାଂସଦାହ |class='wd_p569' data-sort-value="1974" | 1974-07-02 |class='wd_p19'| Boro |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q135190939' | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q135190939|Q135190939]] | 14 | 1 |class='wd_label'| କୋୟଲ ପଞ୍ଚାନନ ମାରାଣ୍ଡି |class='wd_p569' data-sort-value="1923" | 1923-07-15 |class='wd_p19'| [[ରାଇରଙ୍ଗପୁର]] |class='wd_p570' data-sort-value="1963" | 1963-06-25 |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q135216890' | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q135216890|Q135216890]] | 6 | 1 |class='wd_label'| ଅମ୍ରିତା ହଂସଦାହ |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-07-11 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q135438353' | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q135438353|Q135438353]] | 10 | 1 |class='wd_label'| Rabon Baskey |class='wd_p569' data-sort-value="1951" | 1951-07-31 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q135779286' | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q135779286|Q135779286]] | 8 | 1 |class='wd_label'| Jagannath Soren |class='wd_p569' data-sort-value="1950" | 1950-08-19 |class='wd_p19'| |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |- class='wd_q137971244' | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q137971244|Q137971244]] | 10 | 1 |class='wd_label'| Chandra Mouleswar Marandi |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-02-02 |class='wd_p19'| ମୁଙ୍ଗେର ଜିଲ୍ଲା<br/>[[ବିହାର]] |class='wd_p570'| |class='wd_p20'| |class='wd_p214'| |} ---- &sum; 174 items. {{Wikidata list end}} tfy1wpqcffr9ul2k1we96wixxtn1hcu 0 94507 606824 552694 2026-09-24T03:50:55Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606824 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=y|1939|12|08}} | birth_place = ଝୁଟୁଣା, ଭଣ୍ଡାରିପୋଖରୀ, [[ବାଲେଶ୍ୱର]] | death_date = | resting_place = | occupation = | language = | education = | alma_mater = | period = | genre = ଗାଳ୍ପିକ, ଔପନ୍ୟାସିକ, ଅନୁବାଦକ | subject = | movement = | notableworks = ''ଲୌହ କପାଟ'' | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର''' (୦୮ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୩୯) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପ୍ରାପ୍ତ ଅନୁବାଦକ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-01 |archive-date=2024-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109231902/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |url-status=dead}}</ref> == ଜନ୍ମ ଓ ଜୀବନ == ରଘୁନାଥଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୩୯ ମସିହା, ଡିସେମ୍ବର ୮ ତାରିଖରେ [[ଭଦ୍ରକ]] ଜିଲ୍ଲାର [[ଭଣ୍ଡାରିପୋଖରୀ]] ଅନ୍ତର୍ଗତ ଝୁଟୁଣା ଗ୍ରାମରେ । ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥାରେ ଚାକିରୀ କରୁଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅହେତୁକ ଆଗ୍ରହ ଯୋଗୁଁ ସେ ଅର୍ଦ୍ଧଶତାଧିକ ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିପାରିଥିଲେ । ୧୯୬୨ରେ [[କେନ୍ଦୁଝର ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ]]<nowiki/>ର ସଂଗଠକ, ୧୯୬୯ରେ [[ଡଗର]] ସହକାରୀ ସମ୍ପାଦକ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୩ରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସମ୍ପାଦନାରେ [[ଅଧୁନା]] ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୪ର୍ଥ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୧୩୬୮-୧୩୬୯}}</ref> ୨୦୦୧ରେ ନିଜ ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକ 'ଲୌହ କପାଟ' ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୬୮୩, ୭୫୯, ୮୬୦, ୮୬୯, ୮୮୪}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == {{div col|colwidth=20em}} === କବିତା === * ''ମନ ଓ ମାନସୀ'' (୧୯୬୭) * ''ଅଭୁଲା ସ୍ମୃତି'' (୧୯୬୧) === ଗଳ୍ପ === * ''ରଙ୍ଗ ବଲ୍ଲରୀ'' (୧୯୬୮) * ''ମନ ଅରଣ୍ୟ'' (୧୯୭୧) * ''ସ୍ମୃତି ମରୁର ନଈ'' (୧୯୭୧) * ''ଶୁଆ ନୁହେଁ ଶାରୀ'' (୧୯୭୮) * ''ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ କଥା ସମଗ୍ର'' (୨୦୦୩)<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ସିଂହ |first=ବିଜୟାନନ୍ଦ |title=ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ପରିଚୟ (୧୮୫୦ ମସିହା ପରବର୍ତ୍ତୀ) |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |year=୨୦୦୪ |isbn=81-7586-097-9 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |pages=୨୨୬}}</ref> * ''ଜୀବନ ନଈ ଅଙ୍କାବଙ୍କା'' (୨୦୧୩) * ''ଶେଷ ପ୍ରହର'' * ''ନିଶି ବିହଙ୍ଗୀ'' * ''ଦୂର ବସନ୍ତର ପକ୍ଷୀ'' === ଉପନ୍ୟାସ === * ''ଘଟସୂତ୍ର'' (୧୯୬୨) * ''ପରଦେଶୀ ପ୍ରିୟା'' (୧୯୬୨) * ''ଶତାବ୍ଦୀର କ୍ଷୁଧା'' (୧୯୭୦) * ''ମୁଁ ମନ୍ତ୍ରୀ ହେବି'' (୧୯୭୨) * ''ଧୂସର ମାଟି ଓ ସବୁଜ ଶସ୍ୟ'' * ''ନିଃସଙ୍ଗ ପୃଥିବୀ'' * ''ଏଇ ଦିନଟି'' * ''ଶେଷ ପ୍ରହର'' * ''ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି'' * ''ଅନେକ ଝଡ଼ର ଆକାଶ'' * ''ଶଶିକଳା'' * ''ନାଁ ଆଉ ନାଁ'' === ଅନୁବାଦ === * ''ଜାପାନ ଚାଲ - ଜାପାନ ଚାଲ'' * ''ସଦାଚାର ତାବିଜ'' * ''ଚାନ୍ଦର ଦାମ୍ ଏକ ପଇସା'' * ''ଲୌହ କପାଟ'' * ''ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥଙ୍କ ଜନପ୍ରିୟ ଗଳ୍ପ'' * ''ଆଶାପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍କ ଜନପ୍ରିୟ ଗଳ୍ପ'' * ''ରାଜରାଣୀ'' * ''ମନ ତଳେ ମନ'' * ''ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା'' * ''ଭଲପାଇବାର ଭଟ୍ଟା'' * ''ଆଶାପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀଙ୍କ ଦୂରଗବାକ୍ଷ'' * ''ତାମସୀ'' * ''ନବୀନ ଦତ୍ତ'' * ''ଜୀବନ ଜାହ୍ନବୀ'' * ''ଆଶାପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀଙ୍କ ଆତ୍ମକଥା === ଜୀବନୀ === * ''ଖାରବେଳ * ''କାଳଜୟୀ କଥାଶିଳ୍ପୀ ଶରତଚନ୍ଦ୍ର * ''ଜାତିର ଜନକ ଗାନ୍ଧିଜୀ * ''ଜବାହାରଲାଲ ନେହୁରୁ === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ === * ''ଶ୍ରୀ ସତ୍ୟସାଇ କଥାମୃତ * ''ପ୍ରେମାବତାର ଶ୍ରୀ ସତ୍ୟସାଇ * ''ଶରିଡ଼ି ସାଇଙ୍କ ଲୀଳା ବିଭୁତି * ''ପୁଟ୍ଟପର୍ତ୍ତିରେ ଦୁଇଦିନ (ଭ୍ରମଣକାହାଣୀ) * ''ଫତୁରା ନନ୍ଦଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାସ୍ୟ ଗଳ୍ପ * ''ମାଧବ ଶତପଥିଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠଗଳ୍ପ {{div col end}} == ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୧ (''ଲୌହ କପାଟ'' ପାଇଁ)<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ଅଶୋକ (ସଂକଳକ) |title=ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ପରିଚିତି |publisher=ପଶ୍ଚିମା ପବ୍ଲିକେଶନ |year=୨୦୦୭ |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |pages=୨୩୦}}</ref> ==ଆଧାର == {{ଆଧାର|3}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] tsuvvqwk48y8o7sjp4a1yty4t6ry8uz 0 94581 606664 558912 2026-09-23T23:35:35Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606664 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ | image = | image_size = | alt = | caption = | other_names = | birth_name = | birth_date = {{birthdate and age|df=y|1942|05|13}} | birth_place = ଅମରାବତୀ ପାଟଣା, ଛତିଆ, [[ଯାଜପୁର]] | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | nationality = ଭାରତୀୟ | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = ହଜାରେ ଚଉରାଶୀର ମା | style = | spouse = | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୦୧ | website = | signature = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = | influences = | influenced = | home_town = | residence = | box_width = }} '''ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ''' (୧୩ ମଇ ୧୯୪୨), ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ଅନୁବାଦକ । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ସେ ନିଜ ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକ "ହଜାରେ ଚଉରାଶୀର ମା" ପାଇଁ ସେ "ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର" ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-06 |archive-date=2024-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109231902/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |url-status=dead}}</ref><ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଅ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୮୮୭}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ଗୋବିନ୍ଦ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ଉପାଧ୍ୟୁତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସହକାରୀ ଯନ୍ତ୍ରୀ, ନିର୍ବାହୀ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅଧିକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର, ରେଙ୍ଗାଲି ବନ୍ଧ ଯୋଜନା, ସମଲ ବ୍ୟାରେଜ, ମହାନଦୀ ବ୍ୟାରେଜ, ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ, ନରାଜ ବ୍ୟାରେଜ ଆଦିର ଅନୁସନ୍ଧାନ, ପ୍ଲାନିଂ, ଡିଜାଇନ ଓ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ । ୧୯୮୨ରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଆମେରିକା, କୋରିଆ, ଫ୍ରାନ୍ସ ଓ ମରକ୍କୋ ପ୍ରଭୃତି ଦେଶ ଭ୍ରମଣ କରି ଜଳସମ୍ପଦର ବ୍ୟବହାର ଓ ପରିଚାଳନା ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିପାରିଥିଲେ । ଲୋକପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସନ୍ଦର୍ଭ ଓ ଗବେଷଣାମୂଳକ ପ୍ରବନ୍ଧ ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୧ମ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୦୫ |isbn=81-903352-2-7 |location=ନୁଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୨୬୪-୩୬୫}}</ref> ୨୦୦୭ରୁ ସେ 'ମହାନଦୀ' ପତ୍ରିକା ସଂପାଦନା କରିଆସିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ରଚିତ 'ଭଜ ଗୋବିନ୍ଦମ୍'ର ଭାଷ୍ୟ ବଙ୍ଗଳା, ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟୀ, ସଂସ୍କୃତ ଓ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୂଦିତ ଏବଂ 'ଭର୍ତ୍ତୃହରି ନୀତିଶତକ"ର ଭାଷ୍ୟ ବଙ୍ଗଳାରେ ଅନୂଦିତ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ସାହୁ |first=ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର |title=ଚାଣକ୍ୟ ନୀତିଶ୍ଳୋକ : ଏକ ଚିନ୍ତନ ଓ ମନନ |publisher=ବିଦ୍ୟାପୁରୀ |year=୨୦୨୩ |isbn=978-93-90816-30-9 |edition=୨ୟ |location=କଟକ |pages=ପଛପୃଷ୍ଠା}}</ref> ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ସାହୁ]] ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଅନୁବାଦିକା । == ରଚନାବଳୀ == ଅନୁବାଦ * * ''ବିମଳ ମିତ୍ରଙ୍କ 'ପଇସା ପରମେଶ୍ୱର' ୧୯୯୨'' * ''ଭାରତୀୟ କରଣ ୧୯୭୭'' * ''ମାନିକ ବନ୍ଦୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ 'ପଦ୍ମାନଦୀର ମାଝି' ୧୯୯୨'' * ''ଭର୍ତ୍ତୃହରିକୃତ ନୀତିଶତକ : ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ'' * ''ହଜାରେ ଚଉରାଶୀର ମା'' * ''ଭଜ ଗୋବିନ୍ଦମ୍'' * ''ବିମଳ କରଙ୍କ 'ଅସମୟ''' * ''ନରେନ୍ଦ୍ର କୋହଲିଙ୍କ 'ଅଭିଜ୍ଞାନ' (ଯୁଗ୍ମ: ମାନସୀ ପାତ୍ର)'' * ''ବିଭୁତି ଭୁଷଣ ବନ୍ଦୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ 'ପଥେର ପାଞ୍ଚାଳୀ' (ଯୁଗ୍ମ: ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ସାହୁ)'' ଅନ୍ୟାନ୍ୟ * ''ଚିରନ୍ତନୀ (ଉଦ୍ଧୃତ ସଂଗ୍ରହ) ୧୯୭୨'' * ''ଗୃହ ନିର୍ମାଣ'' * ''ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ (ଯୁଗ୍ମ: ଜୟଗୋପାଳ ଜେନା)'' * ''ପ୍ରବନ୍ଧ ପଞ୍ଚବିଂଶତି'' * ''ଚାଣକ୍ୟ ନୀତିଶ୍ଲୋକ : ଏକ ଚିନ୍ତନ ଓ ମନନ ୨୦୨୨, ୨୦୨୩'' == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ) - ୨୦୦୧ (ହଜାରେ ଚଉରାଶୀର ମା) * ଓଡ଼ିଶା ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ୧୯୯୬ * ଇନିଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍‌ସ୍, ଓଡ଼ିଶା ଶାଖା ତରଫରୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ଲାଭ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}}{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] hi6x8m3ifji6i4trltnd5x1lvr23evh 0 94615 606881 559362 2026-09-24T05:10:20Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606881 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ସତ୍ୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=y|1930|01|10}} | birth_place = [[ଜଗନ୍ନାଥପୁର]], [[ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = [[ସାହିତ୍ୟିକ]] | movement = | notableworks = ଓଡ଼ିଆ ରାମଚରିତ ମାନସ | spouse = | partner = | children = | relatives = ମୁକୁନ୍ଦ ଚରଣ ମହାନ୍ତି (ପିତା) | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} ''ସତ୍ୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି''(୧୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୦) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] କବି ଓ ଅନୁବାଦକ । ସେ ନିଜ ଅନୁବାଦ''ଓଡ଼ିଆ ରାମଚରିତ ମାନସ''' ନିମନ୍ତେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award7.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-08 |archive-date=2024-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240415222000/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award7.php |url-status=dead}}</ref> ପାଇଥିଲେ । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ସତ୍ୟନାରାୟଣ [[ଭଦ୍ରକ]] ଜିଲ୍ଲାର [[ଜଗନ୍ନାଥପୁର]]ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୪ର୍ଥ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୧୬୫୫}}</ref> । ରାମାୟଣ ସଂପର୍କରେ ସେ ଏକାଧିକ ଅନୁଶୀଳନାତ୍ମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଛନ୍ତି == ସାହିତ୍ୟ ରଚନା == ସେ [[ତୁଳସୀ ଦାସ]]ଙ୍କ ''[[ରାମଚରିତ ମାନସ]]''ର "ସୁନ୍ଦରା କାଣ୍ଡ"କୁ ନେଇ ''ସୁନ୍ଦରା କାଣ୍ଡର ସୁନ୍ଦରତା'' ନାମକ ଏକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == * ''ସୁନ୍ଦରା କାଣ୍ଡର ସୁନ୍ଦରତା'' (୧୯୯୨) * ''ମନ୍ତ୍ରେ ବଶତି ଦେବତା ୧ମ'' (୨୦୦୦) * ''ଏକାଦଶ ଅବତାର'' (କବିତା)<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୫୧୦, ୮୮୨}}</ref> * ''ଯୁଗେଯୁଗେ ହନୁମାନ'' * ''ହନୁମାନ ଉପାସନା ଧାରା'' * ''ରାମସ୍ତୁ ଭଗବାନ ସ୍ୱୟଂ'' * ''ଗାୟତ୍ରୀ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ'' * ''ମାନସ ମନ୍ଦାକିନୀ'' * ''ହସ୍ତ ସମୁଦ୍ର'' == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର 'ଓଡ଼ିଆ ରାମଚରିତ ମାନସ' ପାଇଁ ୧୯୯୫ ମସିହା ପାଇଁ<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ସିଂହ |first=ବିଜୟାନନ୍ଦ |title=ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ପରିଚୟ, ୧୮୫୦ ମସିହା ପରବର୍ତ୍ତୀ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |year=୨୦୦୪ |isbn=81-7586-097-9 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |pages=୨୬୬}}</ref> == ଆଧାର == [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୩୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] scwbazis8gks83me5j4rd3lj04zs8lc 0 94693 606595 596346 2026-09-23T21:44:30Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606595 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |image = |caption = |image_size = |alt = |birth_name = |birth_date = {{Birth date|df=yes|1935|07|03}} |birth_place = [[ଷଢ଼େଇକଳା]], [[ଝାରଖଣ୍ଡ]] |death_date = {{death date and age|1999|04|29|1935|07|03|df=yes}} |death_place = [[କଟକ]] |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> |nationality = ଭାରତୀୟ |other_names = |known_for = ସାହିତ୍ୟିକ,ଅଧ୍ୟାପକ | notable_works= ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରବନ୍ଧ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ, ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ସମାଲୋଚନାର ଇତିହାସ |education = |alma_mater = |spouse = |children = [[ତନ୍ମୟ କବି]] |parents = ଶାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ କବି (ପିତା), ଶାରଦା କବି (ମାତା) |awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର |signature = |website = |footnotes = }} '''ଅସିତ କବି''' (୦୩ ଜୁଲାଇ ୧୯୩୫ - ୨୯ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୯) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପ୍ରାପ୍ତ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଗୀତିକାର ଥିଲେ । ଗଳ୍ପ, ପ୍ରବନ୍ଧ, ସମାଲୋଚନା ଆଦି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ସେ ନିଜର ଅବଦାନ ଛାଡ଼ି ଯାଇଛନ୍ତି ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ପଣ୍ଡା ଓ ମହାପାତ୍ର |first=ଶ୍ରୀହରି ଓ ରାଜକିଶୋର |title=ମୟୂରଭଞ୍ଜିଆ ସାରସ୍ୱତ ସାଧକ |publisher=ସାଇ ଯମୁନା |year=୨୦୨୨ |location=ଝାଞ୍ଜିରିମଙ୍ଗଳା, କଟକ}}</ref> == ଜୀବନୀ == ଅସିତ ୧୯୩୫ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର ବିଚ୍ଛିନ୍ନାଞ୍ଚଳ [[ଷଢ଼େଇକଳା]]ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଷଢ଼େଇକଳାର ନୃପରାଜ ହାଇସ୍କୁଲରୁ ମାଟ୍ରିକ ପାଶ୍ କରିବା ପରେ ବାରିପଦା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର କଲେଜରୁ ଇଣ୍ଟରମିଡ଼ିଏଟ୍ ପାଶ୍ କଲେ । ସେ ସମୟରେ [[ଷଢ଼େଇକଳା]] ଓ [[ଖରସୁଆଁ]]<nowiki/>କୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ମିଶାଇବା ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଥିଲା । ସେଥିରେ ସେ ସଂପୃକ୍ତ ହେବାରୁ ପୋଲିସର ସନ୍ଦେହ ପରିସରକୁ ଆସିଗଲେ । ଫଳରେ ସେ ଅନ୍ୟ ନେତାମାନଙ୍କ ସହ ଲୁଚି କଟକ ପଳାଇ ଆସିଲେ । କଟକ ଆସି ଖ୍ରୀଷ୍ଟ କଲେଜରେ ସ୍ନାତକ ଓ ପରେ ରେଭେନସାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପଢ଼ିଲେ । ରେଭେନସାରେ ପଢ଼ିଲାବେଳେ ସେ ଦୈନିକ [[ଗଣତନ୍ତ୍ର]]<nowiki/>ର ସହକାରୀ ସଂପାଦକର ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ । ପରେ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ଶାନ୍ତିନିକେତନ ଗଲେ । ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଚାକିରୀ ପାଇ ଓଡ଼ିଶା ଫେରିଆସିଲେ । ପ୍ରଶାସକ ରୂପେ ରେଭେନସା ଓ ଢେଙ୍କାନାଳ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦକୁ ଉନ୍ନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ରାଜ୍ୟ ସିଲେକ୍ସନ ବୋର୍ଡ଼ର ମେମ୍ବର ସେକ୍ରେଟାରୀ ପଦରେ ଥିବାବେଳେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ଦୁଇଥର [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ସିନେଟ୍ ଓ ସିଣ୍ଡିକେଟକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଫାଇନାନ୍ସ କମିଟି, ଆକାଉଣ୍ଟସ କମିଟି ଓ ଏକାଡ଼େମିକ କାଉନସିଲର ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last= ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୧ମ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୦୫ |isbn=81-903352-1-9 |location=ନୁଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୭୫}}</ref> ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତନ୍ମୟ କବି ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ ।<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://tulasiwomenscollege.org.in/uplfile/175_Odia_Webinar_07.8.20.pdf</nowiki></ref> == ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା == ଅସିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଜଣେ ବହୁସ୍ରାବୀ ସ୍ରଷ୍ଟା । ସ୍ୱରଚିତ ''ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରବନ୍ଧ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ'' ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award2.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-12 |archive-date=2022-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220713060649/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award2.php |url-status=dead}}</ref><ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ସିଂହ |first=ବିଜୟାନନ୍ଦ |title=ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ପରିଚୟ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |year=୨୦୦୪ |isbn=81-7586-097-9 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |pages=୫୯}}</ref> ରେଭେନସାରେ ଅଧ୍ୟାପନା ସମୟରେ ସେ ''ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟରେ ସମକାଳୀନ ସମାଜର ଚିତ୍ର'' ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖି ପିଏଚ୍ ଡ଼ି ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୬୩୧-୩୨, ୭୩୫, ୮୬୧}}</ref> === ପ୍ରବନ୍ଧ/ସମାଲୋଚନା === * ''ଗଙ୍ଗାଧର ଜୀବନୀ ୧୯୬୨ * ''ପ୍ରଣୟ ବଲ୍ଲରୀ ଓ ଗଙ୍ଗାଧର ୧୯୭୨ * ''ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଗଙ୍ଗାଧର ୧୯୫୯ * ''ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ନନ୍ଦକିଶୋର ୧୯୫୬ * ''ତପସ୍ୱିନୀ ଓ କବି ଗଙ୍ଗାଧର ୧୯୭୨''<ref>{{Cite web |url=http://oaob.nitrkl.ac.in/135/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-12 |archive-date=2024-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112120429/http://oaob.nitrkl.ac.in/135/ |url-status=dead }}</ref> * ''ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରବନ୍ଧ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ ୧୯୭୮<ref>https://archive.org/details/odia-prabandha-sahityara-itihasa-1985/odia-prabandha-sahityara-itihasa-1985/</ref> * ''ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟସମାଲୋଚନାର ଇତିହାସ ୧୯୯୪''<ref>http://library.suniv.ac.in/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=5494{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚିଲିକା * ''ବରେଣ୍ୟ ଲେଖକ ଦୟାନିଧି * ''ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର କେତୋଟି ପ୍ରତିଭା * ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ କୃତିରେ ସମକାଳୀନ ସମାଜଚିତ୍ର ୧୯୮୫<ref>https://koha.iitbbs.ac.in/cgi-bin/koha/opac-search.pl?q=ccl=au%3A%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B2%E0%A4%BE%20%2F%20and%20su-to%3ALiterature%20and%20su-to%3AOdia%20literature%20and%20au%3A%E0%AC%85%E0%AC%9C%E0%AD%80%E0%AC%AC%E0%AC%95%E0%AC%B0%20%E0%AC%85%E0%AC%9F%E0%AD%8D%E0%AC%9F%E0%AC%B9%E0%AC%BE%E0%AC%B8%20%2F&sort_by=relevance_dsc&limit=available</ref> === ଗଳ୍ପ === * ''ଶରବ୍ୟ ୧୯୬୦ * ''ରକ୍ତର ବିଳାପ * ''ମାଟି ଓ ଆକାଶ ୧୯୬୨<ref>https://archive.org/details/mati-o-akasa-1962</ref> * ''କଥା କୁଞ୍ଜ === ସମ୍ପାଦନା === * ''ପତ୍ର ଭାରତୀ<ref>{{Cite web |url=http://oaob.nitrkl.ac.in/view/creators/Kabi=3AAsit=3A=3A.html |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-12 |archive-date=2024-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112122023/http://oaob.nitrkl.ac.in/view/creators/Kabi=3AAsit=3A=3A.html |url-status=dead }}</ref> * ଗଳ୍ପ ଭାରତୀ ୧୯୫୯ * ''ଗଙ୍ଗାଧର ସ୍ମରଣିକା * ''ଊଷାଭିଳାଷ : କାବ୍ୟ ଓ କାବ୍ୟାଲୋଚନା ୧୯୭୧'' * ''କୁସୁମାଞ୍ଜଳି : ଆଲୋଚନା ସହିତ'' * ବିରୂପାକ୍ଷ ପ୍ରବନ୍ଧାବଳୀ ୧୯୮୧ (ବାଉରୀବନ୍ଧୁ କରଙ୍କ ସହିତ) * ଏକାଙ୍କିକା ଗୁଚ୍ଛ ୧୯୭୭<ref>{{Cite web |url=https://library.kksgovwc.org/search-books?page=923 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-12 |archive-date=2024-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112120442/https://library.kksgovwc.org/search-books?page=923 |url-status=dead }}</ref> * ''ଆଜିର ଏକାଙ୍କିକା ୧୯୭୩'' * ମହତାବ ଜୟନ୍ତୀ ସ୍ମାରକୀ == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ବିଷୁବ ମିଳନ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୬୮ * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା) * ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୫ * ନନ୍ଦକିଶୋର ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୪ * ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୬ * ଉତ୍କଳ ପାଠକ ସଂସଦ ସମ୍ମାନ, ୧୯୭୭ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] astj00fq6s546fhjje8o9v2vuy27sd8 0 94701 606707 561534 2026-09-24T00:26:34Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606707 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ଦିଗମ୍ବର ମହାପାତ୍ର | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = {{Birth date and age|df=y|1928|01|05}} | birth_place = ପୁରୁଣାପାଣି, [[ବୈଦ୍ୟେଶ୍ୱର]], [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]] | death_date = ୨୦୧୪ | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = | alma_mater = | occupation = ଶିକ୍ଷକ | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = ''ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଚରିତ ମହାକାବ୍ୟମ୍'' | style = | influences = | influenced = | home_town = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୮୯ | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ଦିଗମ୍ବର ମହାପାତ୍ର''' (ଜନ୍ମ: ୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୮)<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ସିଂହ |first=ବିଜୟାନନ୍ଦ |title=ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ପରିଚୟ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |year=୨୦୦୪ |isbn=81-7400-331-2 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |pages=୧୨୩}}</ref> ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] [[ସଂସ୍କୃତ]] କବି । ସେ ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ସେ ନିଜ ସଂସ୍କୃତ କାବ୍ୟଗ୍ରନ୍ଥ ''ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଚରିତ ମହାକାବ୍ୟମ୍'' ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award5.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-13 |archive-date=2024-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110060619/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award5.php |url-status=dead}}</ref> ପାଇଥିଲେ । == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ଦିଗମ୍ବର [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]]ର ବୈଦ୍ୟେଶ୍ୱର ଅନ୍ତର୍ଗତ ପୁରୁଣାପାଣିଠାରେ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପରେ ସେ ଶିକ୍ଷକତା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ କିଛିଦିନ [[ରାଉରକେଲା ଇସ୍ପାତ ହାଇସ୍କୁଲ]]ରେ ଶିକ୍ଷକ ରହିବା ପରେ [[ହାଇଦ୍ରାବାଦ]]ସ୍ଥିତ ଏମ୍ ଆଇ ଆର୍ ୟୁ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ସଂସ୍କତ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ । ୧୯୭୬ରୁ ୧୯୭୯ ''ଉତ୍କଳୋଦୟ'' ପତ୍ରିକାର ସଂପାଦକ ଥିଲେ । ସେ ସଂସ୍କୃତରେ [[ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ]]ଙ୍କ ଜୀବନ ଚରିତ ଆଧାରିତ କାବ୍ୟ ''ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଚରିତ ମହାକାବ୍ୟମ୍'' ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ୫୯୭ ଶ୍ଳୋକ ହିନ୍ଦୀ ଅନୁବାଦ ସହିତ ରହିଛି । ସାମାଜିକ ଅନୀତି ସଂପର୍କରେ ସେ ''ଭବତେରୋଚତେ'' ଲେଖିଥିଲେ । ଏହାର ଏକ ପଙ୍‌କ୍ତି: <poem> "କାନ୍ତୋଃସ୍ତି କେଳି ସଦନେ ଚମସଃ (ଚାମଚା) ପ୍ରିୟାୟାଃ କାନ୍ତା କଦାପି କୁତୁକେନ କରୋତି ଚାଟମ୍ ଏଷା ପ୍ରଥା ଯଦି ଶୃହେଃସ୍ତି ତଥା କିମର୍ଥମ୍ ସ୍ୱାର୍ଥାୟ କୋ ବହିରହୋ ଚମସୋ ନ ବା ସ୍ୟାତ୍"<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୨ୟ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |isbn=81-903352-2-7 |location=ନୁଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୫୫୦-୫୧}}</ref> </poem> == ରଚନାବଳୀ == * ''ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଚରିତ ମହାକାବ୍ୟମ୍'' * ''ଋତୁଚକ୍ରମ୍'' * ''ଭବତେରୋଚତେ'' * ''ରଙ୍ଗରୁଚିରମ୍'' * ''ବ୍ୟସ୍ତରାଗମ୍'' == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (''ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଚରିତ ମହାକାବ୍ୟମ୍'' ପାଇଁ) - ୧୯୮୯ * ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ପଣ୍ଡିତ ମହାପରିଷଦ ତରଫରୁ "ପଣ୍ଡିତରାଜ" ଉପାଧି == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] 4vg3s3nwone8rr90aler0jevbzmvbfv 0 94767 606758 559133 2026-09-24T01:39:38Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606758 wikitext text/x-wiki {{infobox language | name = ବଜ୍ଜିକା | altname = बज्जिका | region = [[ବିହାର]], [[ଭାରତ]] ଏବଂ [[ଟେରାଇ]], [[ନେପାଳ]]ର (ମଧେଶ ପ୍ରଦେଶ) | speakers = c. ୨୦ ମିଲିୟନ | date = ୨୦୧୩ ଅନୁମାନ | ref = | familycolor = ଇଣ୍ଡୋ-ୟୁରୋପୀୟ | fam2 = ଇଣ୍ଡୋ-ଇରାନ ଭାଷା | fam3 = ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା | fam4 = ପୂର୍ବ ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା | fam5 = [[ବିହାରୀ ଭାଷା | ବିହାରୀ]] | script = *[[କୈଥି]] *[[ଦେବନାଗରୀ]] | nation = | iso3 = vjk | isoexception = ଉପଭାଷା | linglist = | glotto = bajj1234 | glottoname = | image = Bajjika.svg | imagecaption = ଦେବନାଗରୀ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା "ବଜ୍ଜିକା" ଶବ୍ଦ | imagescale = | states = [[ଭାରତ]] ଓ [[ନେପାଳ]] }} '''ବଜ୍ଜିକା''' [[ଭାରତ]] ଏବଂ [[ନେପାଳ]]ର କିଛି ଅଂଶରେ କଥିତ ଏକ ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା ।<ref>{{Cite book |last1=Klein |first1=Jared |url=https://books.google.com/books?id=cQA2DwAAQBAJ&dq=bajjika&pg=PA431 |title=Handbook of Comparative and Historical Indo-European Linguistics |last2=Joseph |first2=Brian |last3=Fritz |first3=Matthias |date=2017-09-25 |publisher=Walter de Gruyter GmbH & Co KG |isbn=978-3-11-026128-8 |language=en}}</ref> ==ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ବକ୍ତା== ବଜ୍ଜିକା ଭାଷା ବିହାରର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳରେ କଥିତ, ଯାହା ତିରହୁଟ୍ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ।<ref>{{Cite book |last=Singh |first=Pradhuman |url=https://books.google.com/books?id=399UDwAAQBAJ&dq=bajjika&pg=PT506 |title=Bihar General Knowledge Digest: Bestseller Book by Pradhuman Singh: Bihar General Knowledge Digest |date=2021-01-19 |publisher=Prabhat Prakashan |isbn=978-93-5266-769-7 |language=en}}</ref> ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ବିହାରର ସୀତାମାରହି, ଶେଓହର, ମୁଜାଫରପୁର ଏବଂ ବୈଶାଳୀ ଜିଲ୍ଲାରେ କଥିତ ।{{sfn|Abhishek Kashyap|2014|p=1}} ୨୦୦୧ ମସିହା ଜନଗଣନା ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ୨୦୧୩ ଆକଳନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ବିହାରରେ ୨୦ ମିଲିୟନ ବଜ୍ଜିକା ବକ୍ତା ଥିଲେ ।{{sfn|Abhishek Kashyap|2014|pp=1-2}} ବଜ୍ଜିକା ମଧ୍ୟ ନେପାଳର ଏକ ବୃହତ ଜନସଂଖ୍ୟାଦ୍ୱାରା କଥିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେଶର ୨୦୨୧ ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଏଥିରେ ୧,୧୩୩,୭୬୪ ବକ୍ତା ଅଛନ୍ତି । ମଧେଶ ପ୍ରଦେଶର ରାଉତାହାଟ, ସାରଲାହି ଏବଂ ମହୋତ୍ତରୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କଥିତ ଭାଷା ।<ref>{{Cite web |title=2021 Nepal Census, Social Characteristics Tables |url=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2018/12/Volume05Part02.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314170005/https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2018/12/Volume05Part02.pdf |archive-date=14 March 2023 |access-date=15 September 2019}}</ref> {{sfn|Abhishek Kashyap|2014|p=2}} ==ମୈଥିଳୀ ଭାଷା ସହିତ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ== ବଜ୍ଜିକାକୁ ମୈଥିଳୀର ଏକ ଉପଭାଷା ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।<ref>[https://www.ethnologue.com/language/mai/17 Ethnologue]</ref><ref name="dsal">{{cite web |title=LSI Vol-5 part-2 |publisher=dsal |page=106 |url=http://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-2&pages=466#page/121/mode/1up}}</ref><ref name="dsal1">{{cite web |title=LSI Vol-5 part-2 |publisher=dsal |page=14 |url=http://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-2&pages=466#page/28/mode/1up |quote="Western Maithili" }}</ref> ବଜ୍ଜିକାକୁ ମୈଥିଳୀର ଏକ ଉପଭାଷା ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଯେ 'ମୈଥିଳୀ' ଶବ୍ଦଟି ଉତ୍ତର ବିହାରରେ କଥିତ ଭିନ୍ନ ଏକ ମୈଥିଳୀ ଉପଭାଷାରୁ ବୁଝାପଡ଼େ । ଯେତେବେଳେ ବିହାରରେ ମୈଥିଳୀ ଭାଷାର ସମର୍ଥକମାନେ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ମୈଥିଳୀ-ମାଧ୍ୟମିକ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଅଙ୍ଗିକା ଏବଂ ବଜ୍ଜିକା ଭାଷାଭାଷୀ ଲୋକ ସେମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିନଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ବଦଳରେ ହିନ୍ଦୀ-ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ।{{sfn|Mithilesh Kumar Jha|2017|p=163}} ୧୯୬୦ ଏବଂ ୧୯୭୦ ଦଶକରେ ଯେତେବେଳେ ମୈଥିଳୀ ବକ୍ତାମାନେ ଅଲଗା ମିଥିଳା ରାଜ୍ୟ ଦାବି କରିଥିଲେ, ଅଙ୍ଗିକା ଏବଂ ବଜ୍ଜିକା ବକ୍ତାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଭାଷାର ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ ପ୍ରତିବାଦ କରିଥିଲେ ।{{sfn|Kathleen Kuiper|2010|p=57}} ମୈଥିଳୀର ସମର୍ଥକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ବିହାର ସରକାର ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ସମର୍ଥକ ବିହାର ରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ପରିଷଦ ଅଙ୍ଗିକା ଏବଂ ବଜ୍ଜିକାକୁ ପୃଥକ ଭାଷା ଭାବରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି ମୈଥିଳୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥିଲେ ।{{sfn|Mithilesh Kumar Jha|2017|p=163}} ମୁଖ୍ୟତଃ ମୈଥିଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ କରଣ କାୟା ଜାତିର ଲୋକମାନେ ମୈଥିଳୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ଯେଉଁ ଦିନ ଏହାକୁ ହିନ୍ଦୀର ଏକ ଉପଭାଷା ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଉଥିଲା, ତେଣୁ ମୈଥିଳୀ ବିରୋଧୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ମୈଥିଳୀ ଭାଷାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାଷା ବୋଲି କହିଥିବାବେଳେ ମିଥିଳା ​​ଅଞ୍ଚଳର ବିଭିନ୍ନ ଜାତି ଅନ୍ୟ ଜାତିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । ଅଙ୍ଗିକା ଏବଂ ବଜ୍ଜିକା ସେମାନଙ୍କର ମାତୃଭାଷା ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୈଥିଳୀରେ ଆଧାରିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ପରିଚୟରୁ ନିଜକୁ ଅଲଗା ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା ।{{sfn|Manish Kumar Thakur|2002|p=208}} ଭାଷାବିତ୍ ପଣ୍ଡିତ ରାହୁଲ ସାଙ୍କ୍ରିତାୟନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ବଜ୍ଜିକା ଏବଂ ମୈଥିଳୀ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଉପଭାଷା ଅଟେ ।<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=va8fAQAAIAAJ&q=%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%A4%E0%A4%BE |title=Kalpanā |date=1972 |publisher=Bhāgīratha Śarmā |language=hi}}</ref><ref>{{Cite book |last=Śarmā |first=Śrīnivāsa |url=https://books.google.com/books?id=W-UNAAAAMAAJ&q=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%B2+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A8+%E0%A4%AC%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE |title=Samakālīna ālocanā ke pratimāna |date=1974 |publisher=Maṇimaya Prakāśana |language=hi}}</ref> ==ଏକାଡେମୀ== ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସୁରକ୍ଷା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ବିହାର ସରକାର ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି; ରାଜ୍ୟର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସୀମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ବଜ୍ଜିକାଞ୍ଚଳରେ କୁହାଯାଉଥିବା ସୁରଜପୁରୀ ଏବଂ ବଜ୍ଜିକାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ନୂତନ ଏକାଡେମୀ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି ।<ref>{{Cite web |title= |url=https://www.google.com/s/www.outlookindia.com/national/bihar-to-get-two-new-academies-to-promote-surjapuri-bajjika-dialects-news-225746/amp |website=Outlook}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଭାଷା]] ieig1du1w2k6pso0c5ndntfi1fy1e7w 0 94829 606766 555373 2026-09-24T01:44:18Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606766 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ବସନ୍ତ କିଶୋର ସାହୁ | image = | image_size = | alt = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1955|03|15}} | birth_place = [[କୁସୁପୁର]], [[କଟକ]], ଓଡ଼ିଶା | death_date = | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nationality = ଭାରତୀୟ | education = | alma_mater = | spouse = | parents = ବୀରକିଶୋର ସାହୁ, ମଲ୍ଲୀ ଦେବୀ | occupation = ଅଧ୍ୟାପକ | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = ଓସ୍ତ ପତର ପାନିଆ | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର]] ୨୦୧୪ | website = | footnotes = }} '''ବସନ୍ତ କିଶୋର ସାହୁ''' (ଜନ୍ମ: ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୫୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଗବେଷକ । ସେ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ''ଓସ୍ତ ପତର ପାନିଆ'' ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-19 |archive-date=2022-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715143147/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |url-status=dead}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ବସନ୍ତ କିଶୋର ଜଣେ ଗବେଷକ, ସଂଗ୍ରାହକ ଓ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ ବସନ୍ତ ସୁନାବେଡ଼ାର ଏରୋନାଟିକ୍ସ କଲେଜରୁ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ସେବାନିବୃତ୍ତ । ୧୯୮୭ରୁ ସେ କୁସୁପୁରରୁ ପ୍ରକାଶିତ [[ବଗୁଲା ବଗୁଲୀ]] ପତ୍ରିକାର ସଂପାଦନା କରିଆସୁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଲେଖାସବୁ ମନପବନ, ଶିଶୁଲେଖା, ମୀନାବଜାର ଆଦିରେ ପ୍ରକାଶିତ । ସେ [[ବନଫୁଲ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ]] ସମ୍ପାଦକ, ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଗବେଷଣା ପରିଷଦ]] ଭଦ୍ରକ, ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଓ ପାଠକ ସମ୍ମେଳନ, ସେମିଳିଗୁଡ଼ା, ଓଡ଼ିଆ ଗବେଷକ ପରିଷଦ ଭଳି ଅନେକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ।<ref>http://drbasantakishoresahoo.blogspot.com/</ref><ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୩ୟ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |isbn=81-903352-0-0 |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୯୩୯}}</ref> ସେ 'ଓଡ଼ିଆ ମୌଖିକ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ' ଶୀର୍ଷକ ସନ୍ଦର୍ଭ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ପିଏଚ୍ ଡି ପାଇଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == === ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ === * ''ଫୁଲ ଆମେ ଫୁଲ'' (୧୯୯୨)<ref name="openlibrary">https://openlibrary.org/authors/OL102973A/Dr_Basanta_Ki%C5%9Bhore_S%C4%81hoo</ref> * ''ଓସ୍ତ ପତର ପାନିଆ''<ref name="openlibrary"/> * ''କାଳିଆ ବଳଦ ଗଲାରେ ଗଲା''<ref name="openlibrary"/> * ''ଉଦୁଉଦୁମା''<ref name="openlibrary"/> * ''ଏଇ ମାଟିର ମଣିଷ''<ref name="openlibrary"/> * ''ଗଛ ଆମ ଜୀବନ''<ref name="openlibrary"/> * ''ଅଗଡ଼ ବଗଡ଼ ଝାଇଁକି ଝୁମ୍ପା''<ref name="openlibrary"/> * ''ଇଞ୍ଚିଡ଼ି ମିଞ୍ଚିଡ଼ି''<ref name="openlibrary"/> * ''ଗାଇ ଦିଅ ପଦେ ଗୀତ''<ref name="openlibrary"/> * ''ଖରା ବରଷା ଗୀତ''<ref name="openlibrary"/> * ''ହାତ ଦେବା ଭଲ କାମେ''<ref name="openlibrary"/> * ''ବସନ୍ତ କିଶୋର ରଚନାବଳୀ''<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୬୫୧, ୮୩୨}}</ref> * ''ବିଲୁଆ ନନାର ବଣଭୋଜି''<ref name="openlibrary"/> * ''ଯେସାକୁ ତେସା''<ref name="openlibrary"/> === ଆଲୋଚନା === * ''କୋରାପୁଟ ପରିକ୍ରମା'' (୧୯୯୩) * ''ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଆଲୋଚନା'' (୧୯୯୪) * ''ଓଡ଼ିଆ ମୌଖିକ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ'' (୧୯୯୬) * ''ସାଂପ୍ରତିକ ଶିଶୁ-ସାହିତ୍ୟ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ'' * ''ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ-ସାହିତ୍ୟର ସହାୟକ ପାଠ୍ୟସୂଚୀ'' === ଇଂରାଜୀ === * ''Who's who in Oriya children's literature'' (୧୯୯୫) == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ମାତୃଭୂମି ତରଫରୁ ''କିଶୋରଶ୍ରୀ'' ୧୯୭୩ * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ''ଓସ୍ତ ପତର ପାନିଆ'' ପାଇଁ ୨୦୧୪<ref>https://www.newindianexpress.com/odisha/2017/Oct/29/state-sahitya-akademi-awards-for-24-litterateurs-1685990.html</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{Authority Control}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] nrf9xuzjfvpb05ei1xp54jy58h20fdv 0 94837 606882 581496 2026-09-24T05:12:20Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606882 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ସଦାଶିବ ମିଶ୍ର | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=y|1909|06|13}} | birth_place = [[ବୀରନରସିଂହପୁର ଶାସନ]], [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା|ପୁରୀ]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1994|12|16|1909|06|13}} | death_place = | resting_place = | occupation = ପ୍ରାବନ୍ଧିକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର (ଅର୍ଥନୀତି) | alma_mater = [[ପାଟନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ମାତୃପୂଜା ମଣ୍ଡପ | parents = ନୀଳକଣ୍ଠ ମିଶ୍ର, ମଣିଦେବୀ | spouse = ନୀଳମଣି ଦେବୀ | children = ପ୍ରଭାତ କୁମାର ମିଶ୍ର | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (୧୯୯୧) <br/> [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] (୧୯୭୧) | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ସଦାଶିବ ମିଶ୍ର''' (୧୩ ଜୁନ ୧୯୦୯ - ୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ତଥା ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପୁସ୍ତକ “ମାତୃପୂଜା ମଣ୍ଡପ” ପାଇଁ ସେ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା ବର୍ଗରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୪୬୨-୬୩, ୭୮୪, ୮୬୫}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award5.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-20 |archive-date=2024-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110060619/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award5.php |url-status=dead}}</ref> ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] ଉପାଧିରେ ଭୂଷିତ କରିଥିଲେ ।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Padma_Shri_award_recipients_(1970%E2%80%931979)</ref> ==ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ== ସଦାଶିବ, ୧୯୦୯ ମସିହା ଜୁନ୍ ୧୩ ତାରିଖରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର [[ବୀରନରସିଂହପୁର ଶାସନ]]ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଗ୍ରାମ୍ୟ ଚାଟଶାଳୀରୁ ଶିକ୍ଷାରମ୍ଭ କରି ସେ ମାଇନର ସ୍କୁଲରୁ ୭ମ ଶ୍ରେଣୀ ପାସ୍ କଲେ । ତା'ପରେ ସେ [[ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ । ସେଠାରେ ପଞ୍ଚସଖାଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ସେ ୧୦ମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ । ମାତ୍ର କଟକ ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଏକାଡେମୀରୁ ଦଶମ ପାସ୍ କଲେ । ତତ୍ପରେ ରେଭେନସାରୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକ ଓ ପାଟନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ । == କର୍ମ ଜୀବନ == ପାଟନାରୁ ଫେରି କିଛିଦିନ ପାଇଁ ସେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ରାଜାଙ୍କ ଅଧିନରେ ଚାକିରୀ କଲେ । ପରେ ରେଭେନସାରେ ଅର୍ଥନୀତି ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଲେ । କିଛି ଦିନ ପରେ ଲଣ୍ଡନ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଇକୋନୋମିକ୍ସରେ ପବ୍ଲିକ୍ ଫାଇନାନ୍ସ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରି ପିଏଚ୍.ଡ଼ି. ପାଇଲେ । ପୁନର୍ବାର ଅଧ୍ୟାପନାକୁ ଫେରି ରେଭେନସାରେ ୧୯୫୦ରୁ ୧୯୫୭ ପ୍ରଫେସର, ୧୯୫୭ରୁ ୧୯୬୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କଲେ । ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗରେ ଡ.ପି.ଆଇ. ରୁପେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ୧୯୬୬ରୁ ୧୯୭୧ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କୁଳପତି ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କଲେ । ସେଠାରେ ସେ ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗର ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀ ସହିତ କଳା ବିଭାଗର ଅନ୍ୟ କେତେକ ଶ୍ରେଣୀ ମଧ୍ୟ ଖୋଲିପାରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ମିଶ୍ର]]ଙ୍କ ସମେତ ତିନି ଜଣ ଅଧ୍ୟାପକ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଗବେଷଣା କରି ପି.ଏଚ୍.ଡି ଉପାଧି ପାଇଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଥନୀତି ବିଶାରଦ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୪ର୍ଥ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୧୬୬୯}}</ref> ଏଥି ସହ ସଦାଶିବ ମିଶ୍ର କଟକର ରୋଟାରୀ କ୍ଳବ୍, କଳାବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ଳାନିଙ୍ଗ୍ କମିଶନ୍’ର ଅନ୍ୟତମ ପରାମର୍ଶଦାତା, ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଆସୋସିଏସନ ସଭ୍ୟ, ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥନୀତି ସଂସଦର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏବଂ ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ସହ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ ସେ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଆସିଥିଲେ । == ସାହିତ୍ୟ ରଚନା == ସଦାଶିବ ମିଶ୍ର ମୁଖ୍ୟତଃ ଅର୍ଥନୀତି ସଂପର୍କରେ ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀରେ ଗବେଷଣାତ୍ମକ ପ୍ରବନ୍ଧମାନ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର କେତୋଟି ଇଂରାଜୀ ପ୍ରବନ୍ଧ ଯଥା "Five years of Orissa Budget" (୧୯୪୧), "Co-operative Agricultural Credit in Orissa" (୧୯୪୨), "Can India adopt Beveridge?" (୧୯୪୫), "Food Position in Orissa" (୧୯୪୬), "Federal Finance in Relation to State Mergers" (୧୯୫୧), "Inter Governmental Finance Relations" (୧୯୫୩) ଆଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ଅଫ ଇକୋନୋମିକ୍ସରେ ସ୍ଥାନୀତ । ସେ କେତେକ ପ୍ରାଚୀନ ଇଂରାଜୀ ଅଭିଧାନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସଭାପତିତ୍ତ୍ୱରେ [[ଉତ୍କଳ ପାଠକ ସଂସଦ]] ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>https://antarangakalinga.org/%E0%AC%B8%E0%AC%A6%E0%AC%BE%E0%AC%B6%E0%AC%BF%E0%AC%AC-%E0%AC%AE%E0%AC%BF%E0%AC%B6%E0%AD%8D%E0%AC%B0/</ref> [[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]]ରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତି ସ୍ଥାନୀତ ।<ref>{{Cite web |url=https://utkalsahityasamaj.com/en/about.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-20 |archive-date=2025-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250224091602/http://utkalsahityasamaj.com/en/about.php |url-status=dead }}</ref> ==ରଚନାବଳୀ== * ''ଖାଇବା ଆମେ କ’ଣ'' (୧୯୪୭) * ''କାରେଲ୍ ଚାପେକଙ୍କ 'ମନ୍ଦଗ୍ରହ'' (୧୯୮୩) * ''ଅର୍ଥ ଓ ଅର୍ଥାନ୍ତର'' (୧୯୮୫) * ''ମାତୃପୂଜା ମଣ୍ଡପ'' (୧୯୮୬) * ''ଆଲୋକର ସନ୍ଧାନ'' (୧୯୮୮, ଗଳ୍ପ) * ''ଶେଷ ସଂଳାପ'' (୧୯୮୮) * ''ମାର୍କିନ ପରିକ୍ରମା'' (୧୯୮୯, ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ) == ଇଂରାଜୀ == * ''The Development of Indian Public Finance during the War'' (୧୯୪୮) * ''Rourkela - an Economic Survey'' (୧୯୫୮) * ''Economic Survey of Orissa'' Vol. 1 & 2 (୧୯୬୧) * ''Gopabandhu, The legislator'' (୧୯୭୭) ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== ସେ ୧୯୭୧ରେ [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ''ମାତୃପୂଜା ମଣ୍ଡପ'' ପାଇଁ ସେ ୧୯୯୧ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଉପଲକ୍ଷେ [[ବ୍ରଜମୋହନ ମହାନ୍ତି]]ଙ୍କ ସଂପାଦନାରେ ''ସଦାଶିବ ମିଶ୍ର, ଡ., ଏକ ନଦୀ ବହୁ ଧାରା'' ଓ ଜନ୍ମ ଶତବାର୍ଷିକୀରେ ଭଗବାନ କର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ "ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଡ. ସଦାଶିବ ମିଶ୍ର" ଏବଂ "Economic Development of Orissa; Essays in honour of Dr. Sadasiva Mishra" ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref>https://odishaarchives.nic.in/node/164085</ref><ref>https://archive.org/details/padmashri-dr-sadasiba-mishra-2009</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}} {{Authority Control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] ghelqkqtqwqtheophgdy5edk4wpry8g 0 94839 606752 559120 2026-09-24T01:32:57Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606752 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Fatima Jinnah}} {{Infobox officeholder | name = ଫାତିମା ଜିନ୍ନା | honorific-prefix = ''Madar-e-Millat''<br>''Khatun-e-Pakistan'' | native_name = {{nobold|{{lang|ur|{{Nastaliq|فَاطِمَہْ جِنَاحْ}}}}}} | native_name_lang = ur | image = | caption = ଫାତିମା ଜିନ୍ନା | office2 = ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତ୍ରୀ | term_start2 = 1 January 1960 | term_end2 = 9 July 1967 | predecessor2 = ''Position established'' | successor2 = ନୁରୁଲ ଅମିନ | party = [[All-India Muslim League]] <small>(1947)</small><br />[[ମୁସଲିମ ଲିଗ୍‌ ]] <small>(1947–1958)</small><br />ସ୍ୱାଧୀନ<small>(1960–1967)</small> | birth_date = {{birth date|1893|7|31|df=y}} | birth_place = [[Kathiawar]], [[Bombay Presidency]], British India {{small| (Now, [[Gujarat]], India)}} | death_date = {{death date and age|1967|7|9|1893|7|31|df=y}} | death_place = [[କରାଚୀ]], [[West Pakistan]], Pakistan {{small| (Now, [[Sindh]], Pakistan)}} | death_cause = | relations = See [[Jinnah family]] | alma_mater = [[କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ([[Doctor of Dental Surgery|D.D.S]]) | occupation = ମହିଳା ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସକ, ରାଜନେତ୍ରୀ | parents = [[Jinnahbhai Poonja]]<br>Mitthibhai Jinnah | resting_place = [[Mazar-e-Quaid]] }} '''ଫାତିମା ଜିନ୍ନା''' (୩୧ ଜୁଲାଇ ୧୮୯୩- ୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୭) ଜଣେ ପାକିସ୍ତାନୀ ରାଜନେତ୍ରୀ, ଲେଖିକା ଏବଂ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଥିଲେ । ସେ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ପ୍ରଥମ ଗଭର୍ଣ୍ଣର-ଜେନେରାଲ [[ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା]]<nowiki/>ଙ୍କ ସାନ ଭଉଣୀ ଥିଲେ। ସେ ୧୯୬୦ରୁ ୧୯୬୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ପାକିସ୍ତାନ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-11-12 |title=Fatima Jinnah: A Pivotal Figure in Pakistan’s Creation |url=https://sapphireassociate.com/fatima-jinnah-the-sister-of-muhammad-ali-jinnah/ |access-date=2024-11-21 |website=Sapphire Builders and Associates |language=en-US}}</ref> ୧୯୨୩ ମସିହାରେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସାରେ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିବା ପରେ ସେ ଅବିଭକ୍ତ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସକ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ମହମ୍ମଦ ଅଲି ଜିନ୍ନାଙ୍କର ଜଣେ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ଏବଂ ପରାମର୍ଶଦାତା ଥିଲେ | [[ପାକିସ୍ତାନ]]<nowiki/>ର ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ ଅଖିଳ ପାକିସ୍ତାନ ମହିଳା ସଙ୍ଗଠନର ସହ-ପ୍ରତିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଥିଲେ ଯାହାକି ନୂତନ ଭାବରେ ଗଠିତ ଦେଶରେ ପ୍ରବାସୀ ମହିଳା ଭାରତୀୟଙ୍କ ବସବାସରେ ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ଭାଇର ନିକଟତମ ବିଶ୍ୱାସୀ ରହିଲେ | ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ଫାତିମାଙ୍କୁ ୧୯୫୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା; ତାଙ୍କର ୧୯୫୧ର ଦେଶପ୍ରତି ରେଡିଓ ମାଧ୍ୟମରେ ବାର୍ତ୍ତା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ଅନେକେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଲିଆକତ ପ୍ରଶାସନର ପ୍ରାୟୋଜିତ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଆକଟ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ପ୍ରୟାସ ଥିଲା । ସେ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ 'My brother' (ମୋ ଭାଇ) ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା କେବଳ ୩୨ ବର୍ଷ ପରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୮୭ରେ ହିଁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ପୁଣି ପ୍ରକାଶନ ପୂର୍ବରୁ, କୁଏଡ-ଇ-ଆଜାମ ଏକାଡେମୀର ସରିଫ ଅଲ ମୁଜାହିଦ୍‌ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏ ବହିର ଅନେକ ପୃଷ୍ଠା ହଟାଯାଇଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ଏହିସବୁ ତଥ୍ୟକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।{{sfn|Balouch|2014}} ଜିନ୍ନା ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ସେ ନିଜ ଆତ୍ମଘୋଷିତ ରାଜନୈତିକ ଅବସରରୁ ବାହାରି ଆସି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆୟୁବ ଖାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଭାଗ ନେଲେ । ଭୋଟରେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ନିର୍ବାଚନରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଆୟୁବ ଖାନଙ୍କଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଫାତିମା ୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୭ରେ [[କରାଚୀ|କରାଚି]]<nowiki/>ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ କାରଣ ବିଷୟରେ ଗୁଜବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ​​| କରାଚିରେ ତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ପ୍ରାୟ ଅଢେଇ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।{{sfn|Pirbhai|2017|page=250}} ଦେଶର ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଅଧିକାର ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଦିଗରେ ସେ ଅନେକ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କରି ଜନହିତକର କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ସେ ସାଧାରଣତଃ "ମଦର ଅଫ୍ ଦି ନେସନ", ଏବଂ ଖାଟୁନ-ଇ-ପାକିସ୍ଥାନ ("ଲେଡି ଅଫ୍ ପାକିସ୍ଥାନ") ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ପାକିସ୍ତାନର ଅନେକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ସର୍ବସାଧାରଣ ସ୍ଥାନ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି |<ref name=":0" /> === ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା === ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର [[ଗୁଜରାଟ]] ଅନ୍ତର୍ଗତ କାଠିଆୱାଡରେ ଫାତିମା ୩୧ ଜୁଲାଇ ୧୮୯୩ରେ ଜିନ୍ନା ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିତ୍ଘିଲେ । ପିତା ଜିନ୍ନାହଭାଇ ପୁଞ୍ଜା ଏବଂ ମାତା ମିଥିବାଇଙ୍କ ସାତୋଟି ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟରୁ ଫତିମା ଥିଲେ କନିଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ । ଅନ୍ୟ ଛଅଜଣ ଭାଇଭଉଣୀ ହେଲେ: ମହମ୍ମଦ ଅଲି, ଅହମ୍ମଦ ଅଲି, ବୁନ୍ଦେ ଅଲି, ରହମତ ଅଲି, ମରିୟମ, ଏବଂ ଶିରିନ୍ ଜିନ୍ନା ।{{sfn|Ekbal|2009}} ତାଙ୍କ ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସେ [[ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା]]<nowiki/>ଙ୍କ ନିକଟତମ ଥିଲେ । ସେ ୧୯୦୨ ମସିହାରେ ବମ୍ବେର ବାନ୍ଦ୍ରା କନଭେଣ୍ଟରେ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୧୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଡକ୍ଟର ଆର ଅହମ୍ମଦ ଡେଣ୍ଟାଲ କଲେଜରେ ପଢିଥିଲେ । ସେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିବା ପରେ ୧୯୨୩ ମସିହାରେ ବମ୍ବେରେ ଏକ ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ଖୋଲିଥିଲେ ।{{sfn|Commire|2000}} ୧୯୧୮ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଥାତ ରତନଭାଇ ପେଟିଟଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ଯାଏଁ ଫାତିମା ତାଙ୍କ ଭାଇ ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ସହ ରହୁଥିଲେ । ଫେବୃଆରୀ ୧୯୨୯ରେ ରତନଭାଇଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ବନ୍ଦ କରି ତାଙ୍କ ଭାଇ ମହମ୍ମଦ ଅଲି ଜିନ୍ନାଙ୍କ ବଙ୍ଗଳାକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କ ଘରର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ଏହିଭଳି ଭାବରେ ସେ ଭାଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଥାତ ୧୧ ସେପ୍ଟମ୍ବର ୧୯୪୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କରି ନିକଟରେ ରହିଥିଲେ ।{{sfn|Ravikumar|2024}}{{sfn|Shaikh|2021}} === ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ === [[File:Muhammad Ali Jinnah with sister Fatima Jinnah.JPG|thumb|250px|thumbnail|right||[[ଲଣ୍ଡନ]]<nowiki></nowiki>ସ୍ଥିତ ମାଡାମ ତୁଷାଦ୍‌ଙ୍କ ମ୍ୟୁଜିୟମରେ ଫାତିମା ଏବଂ [[ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା]]<nowiki></nowiki>ଙ୍କ ମହମ ପ୍ରତିକୃତି]] ଫାତିମା ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଭା ସମିତିରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହୁଥିଲେ। ସେ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡର [[ଲଣ୍ଡନ]] ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ପରେ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବମ୍ବେକୁ ଫେରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ଯାଇ ସେଠାରେ ଚାରି ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ । ସେ ଭାରତକୁ ଫେରିବା ପରେ ଦେଖିଲେ ଯେ ମହମ୍ମଦ ଅଲି ଜିନ୍ନା ଭାରତୀୟ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ମାତୃଭୂମି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ । ଯଦିଓ ସେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନାହାଁନ୍ତି, ତଥାପି ଫାତିମା ଜିନ୍ନା ମହମ୍ମଦ ଅଲି ଜିନ୍ନାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବିଶେଷ କରି ୧୯୪୩ ମସିହାରେ ଭାଇଙ୍କର ଅସୁସ୍ଥତା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନ ସୃଷ୍ଟି ଦିଗରେ ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରଖିବାରେ ସେ ବିଶେଷ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଦୁଇ-ରାଷ୍ଟ୍ର ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ [[ପାକିସ୍ତାନ]] ସୃଷ୍ଟିରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ବିଭାଜନ ବେଳେ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର ସମୟରେ ଫତିମା ମହିଳା ରିଲିଫ୍ କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ଅଖିଳ ପାକିସ୍ତାନ ମହିଳା ସଙ୍ଗଠନ (APWA) ପାଇଁ ମୂଳଦୁଆ ଗଠନ କରିଥିଲା । ସେ ନବ ଗଠିତ ପାକିସ୍ତାନରେ ମୁହାଜିର ମାନଙ୍କ ଥଇଥାନ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |date=2022-07-09 |title=Nation remembers Fatima Jinnah on 55th death anniversary |url=https://www.nation.com.pk/09-Jul-2022/nation-remembers-fatima-jinnah-on-55th-death-anniversary |access-date=2024-11-21 |website=The Nation |language=en-US}}</ref> === ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭୂମିକା === ପାକିସ୍ତାନ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ମୁସଲମାନ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିବାରେ ଜିନ୍ନା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏକ ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ଅଧିକାଂଶ ମୁସଲମାନ ମହିଳା ପର୍ଦା ଆଢୁଆଳରେ ଘରୋଇ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହି ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଜଡିତ ନଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଏ ଦିଗରେ ଏକ ଗତିଶୀଳ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲା | ଅଲ-ଇଣ୍ଡିଆ ମୁସଲିମ ଲିଗ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପୃଥକ ମହିଳା ସଂଗଠନ ସେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା | ଏହା ପରେ ଭାଇ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କମିଟିର ଏକ ଶୋଭାଯାତ୍ରାର ନେତୃତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ନେଇଥିଲେ । ସେ ମୁସଲମାନ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ସେ ଏକ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିଲେ ଯାହା ହଜାର ହଜାର ମହିଳାଙ୍କୁ ମୁସଲିମ ଲିଗର ଧାରା ମଧ୍ୟକୁ ଆଣିଥିଲା; ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନ ଜିନ୍ନାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଆଗାମୀ ଦିନର ସମସ୍ତ ଆହ୍ୱାନକୁ ସାମନା କରିବାକୁ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନ୍ୟାସନାଲ ଗାର୍ଡ, ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ଇତ୍ୟାଦି ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ଖୋଲିଥିଲେ | === ମୃତ୍ୟୁ === ଜିନ୍ନା ୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୭ରେ କରାଚିରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ଅସ୍ୱାଭାବିକ କାରଣରେ ମୃତ୍ୟୁ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ବିବାଦର ବିଷୟ ପାଲଟିଥିଲା ​​। ତେବେ ଏହି ଦାବୀଗୁଡିକ ସପକ୍ଷରେ କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ | ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ବିଧି ଶିହା ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite web|url=https://tribune.com.pk/story/404111/the-quaid-and-the-quetta-massacre|title=The Quaid and the Quetta massacre|date=5 July 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.outlookindia.com/blog/story/shias-and-their-future-in-pakistan/2915|title=Shias And Their Future In Pakistan|access-date=2024-11-21|archive-date=2021-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731093100/https://www.outlookindia.com/blog/story/shias-and-their-future-in-pakistan/2915|url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଇ ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ସମାଧି ନିକଟରେ [[କରାଚୀ|କରାଚି]]<nowiki/>ର ମଜାର-ଏ-କୁଏଡରେ ସମାଧି ଦିଆଯାଇଛି । ତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ସମୟରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଶରୀର ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସମାଧି ପୂର୍ବରୁ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ଦିଆଯାଇନଥିଲା । ଗୁଜବ ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା ଯେ ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ କ୍ଷତ ଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇଥିଲା | ଖବରକାଗଜ ଏବଂ ସମ୍ପାଦକୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last=Balouch |first=Akhtar |date=2015-01-24 |title=How Fatima Jinnah died — an unsolved criminal case |url=https://www.dawn.com/news/1159181 |access-date=2024-11-21 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> === ଆଧାର === {{Reflist}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ପାକିସ୍ତାନ]] duj2hphd1u9rut6i2awpb9i2pm8rwhz 0 94857 606709 571416 2026-09-24T00:29:44Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606709 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଟ୍ଟନାୟକ | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Death date |df=y|1918|03|18}} | birth_place = ପଣସିଆପଡ଼ା, [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା|ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] | death_date = ୨୦୦୨ | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = | education = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = ଭୂଇଁ ତଳେ ତଳେ | style = | influences = | influenced = | home_town = | parents = ପଦ୍ମଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ (ବାପା), ଇଚ୍ଛାମୟୀ ଦେବୀ (ମାତା) | spouse = | children = | relatives = | callsign = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = | box_width = }} '''ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଟ୍ଟନାୟକ''' (୧୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୧୮ - ୨୦୦୨) ଜଣେ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ, ଲେଖକ ଓ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ସେ ''ଭୂଇଁ ତଳେ ତଳେ'' ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ୧୯୮୮ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ଲାଭ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award5.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-21 |archive-date=2024-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110060619/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award5.php |url-status=dead}}</ref> ==ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ== ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆର୍ଟ ଏଣ୍ଡ ଆର୍କିଟେକ୍ଚରରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ପିଏଚ୍ ଡି ଏବଂ ଚିତ୍ରକଳାରେ କଲିକତାରୁ ଡିପ୍ଲୋମା ଉପାଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ କଳାକୃତିମାନ [[ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡ଼େମୀ]], ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ, ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରେସ୍ କନଫରେନ୍ସ ଆଦି ଅନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କରେ ଏବଂ ଭୁବନେଶ୍ୱର, ବାରାଣସୀ, ଡେରାଡ଼ୁନ, ଦିଲ୍ଲୀ, ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ରାଉରକେଲା, କଲିକତା, ମହୀଶୁର ଆଦି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା ଓ ତାଳପତ୍ର ଚିତ୍ରଣ ଆଦି କଳାରେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ କଳା ଓ ଇତିହାସ ବିଭଗରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରି ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ଚିତ୍ରକଳା ପାଇଁ ସେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ୯ ଥର, ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ୫ ଥର ଓ ୟୁନେସ୍କୋ ତରଫରୁ ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୨ୟ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |isbn=81-903352-2-7 |location=ନୁଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୫୮୧-୮୨}}</ref> == ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା == ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟର ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ସ୍ରଷ୍ଟା ଥିଲେ । ସେ ସର୍ବ ଭାରତୀୟ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ସମିତିର ସଭାପତି ଥିଲେ । ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ୧୫/୧୬ ଥର ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ । ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ କବିତା, ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ, ପ୍ରବନ୍ଧ ଆଦି ସରଳ ଭାଷାରେ ଲେଖିଯାଇଛନ୍ତି । == ରଚନାବଳୀ == === ଶିଶୁ ଗଳ୍ପ === * ''ନଈ ବହିଲା * ''ଟୁଆଁଟୁଇଁଙ୍କ ଚାଷ * ''ତପନର ସପନ ୧୯୬୩ * ''ଭୂଆଁଟିଏ ୧୯୭୭ * ''ଗୋଟିଏ ଥିଲା ପିଲା * ''ସତ୍ୟରେ ସାତ ପାପୀ * ''ମୁଁ ଯାଉଛି ଲଢ଼ିବି * ''ଭୂଇଁ ତଳେ ତଳେ * ''ଟୁଆଁଟୁଇଁଙ୍କ ଘର ୧୯୬୦ * ''ତାଙ୍କ ନୂଆ ଘର === ଶିଶୁ କବିତା === * ''ବାଘର ଚିଠି * ''ସିଂହର ଘର * ''ଖରା ବର୍ଷା ଗୀତ * ''ଦଶଟି କଥା ଗୀତରେ * ''ଦେଖରେ ପିଲେ ବାଘ === ଶିଶୁ ନାଟକ === * ''ଅଙ୍କୁର * ''ଅଛୁଆଁ * ''ମାଷ୍ଟ୍ରେ * ''ବୈତରଣୀ ମେସ୍ === ଶିଶୁ ପ୍ରବନ୍ଧ === * ''କଳିଯୁଗ ଭେଣ୍ଡା * ''ନାରଦ କହିଲେ * ''ଗଙ୍ଗା * ''ଯୁଗ ଯୁଗର କଳା === ଇଂରାଜୀ === * ''Bimbadhar Varma ୧୯୯୩<ref>https://books.google.co.in/books/about/B_Varma.html?id=PvnVAAAAMAAJ&redir_esc=y</ref> * ''Palmleaf Etchings of Orissa ୧୯୮୯ == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ୧୯୫୯ - ଭାରତ ସରକାର ଆୟୋଜିତ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପୁରସ୍କୃତ ''ଟୁଆଁ ଟୁଇଁଙ୍କ ଘର'' ପାଇଁ<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୪୮୬, ୮୨୧-୨୨}}</ref> * ୧୯୬୦ - ଭାରତ ସରକାର ଆୟୋଜିତ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପୁରସ୍କୃତ ''ତାଙ୍କ ନୂଆ ଘର'' ପାଇଁ * ୧୯୮୮ - ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ''ଭୂଇଁ ତଳେ ତଳେ'' ପାଇଁ<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ସିଂହ |first=ବିଜୟାନନ୍ଦ |title=ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ପରିଚୟ |publisher=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |year=୨୦୦୪ |isbn=81-7586-097-9 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |pages=୧୨୬}}</ref> * ଅଖିଳ ଭାରତ ସଂସ୍କୃତ ମହାସଭା ତରଫରୁ ''କଳା ଚୂଡ଼ାମଣି'' ଉପାଧି * ୧୯୭୨ - ଲଳିତ କଳା ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://gcacodisha.nic.in/wp-content/uploads/2022/02/vista-brochure.pdf</nowiki></ref><ref>{{Cite web |url=http://odishalalitkalaakademi.org/Pages/awards/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-21 |archive-date=2022-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105093115/http://odishalalitkalaakademi.org/Pages/awards/ |url-status=dead }}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} {{ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୨ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] kecbmgageqr7kmu8rs5blzul3oia0yz 0 94868 606643 565629 2026-09-23T23:13:23Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606643 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_date = {{birth date and age|1959|02|02|df=yes}} | birth_place = କଖାରୁଣୀ, ଅଳଭା, [[ପଟ୍ଟାମୁଣ୍ଡାଇ]], [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = ଲେଖକ, ଅଧ୍ୟାପକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ''ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ, ଓଡ଼ିଆ କଥା କଳ୍ପନାର ଦିଗ ଓ ଦିଗନ୍ତ'' (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା) | spouse = | children = | parents = ହୃଦାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ (ପିତା), ବାଲୁରୀ ଦେବୀ (ମାତା) | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୧୩ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ''' (ଜନ୍ମ: ୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ, ଲେଖକ ଓ ସମାଲୋଚକ । ସେ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ''ଓଡ଼ିଆ କଥା କଳ୍ପନାର ଦିଗ ଓ ଦିଗନ୍ତ'' ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-22 |archive-date=2022-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715143147/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |url-status=dead}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ପଟ୍ଟାମୁଣ୍ଡାଇ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଖାରୁଣୀ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୪ରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ୧୯୮୯ରେ ଏମ୍ ଫିଲ୍, ୧୯୯୬ରେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]<nowiki/>ରୁ ଡି ଲିଟ୍ ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଅଧ୍ୟାପନା ବୃତ୍ତିକୁ ଆପଣେଇ ନେଇଥିବା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଜଣେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଓ ସମାଲୋଚକ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |location=କଟକ |pages=୬୫୫}}</ref><ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୧ମ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୦୫ |isbn=81-903352-1-9 |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୨୨୪}}</ref> ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଦି ଓଡ଼ିଶାର ସୁନାମଧନ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ଅଧ୍ୟାପନା ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିବା ପରେ ଜଣେ ଅତିଥି ପ୍ରଫେସର ଭାବେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗ, ଫକୀରମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବବିଧ ଦିଗରେ ସେ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଭାବେ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |title=ବାଗୀଶ |year=୨୦୨୪}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ''ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ବିକାଶଧାରା ଧାରା (ଆଦି ପର୍ବ ) ୧୯୯୨'' * ''ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ବିକାଶଧାରା ଧାରା (ଆଧୁନିକି ପର୍ବ ) ୧୯୯୩'' * ''ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ<ref>https://archive.org/details/odia-sahityara-itihasa-1850-1947-1995</ref> * ''ଲୋକସାହିତ୍ୟ ଓ ଲୋକସଂସ୍କୃତି<ref>https://library.kksgovwc.org/view-book/38267{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''ଦେଶ ଓ ଭାଷାର କାରିଗର ଫକୀରମୋହନ * ''ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଶୈବଧର୍ମ * ''ଓଡ଼ିଆ ରୀତି ସାହିତ୍ୟ-ପରମ୍ପରା ଓ ପୁରୋଦୃଷ୍ଟି'' * ''ଧର୍ମ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସାହିତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ * ''ସମୀକ୍ଷାଲୋକ * ''ଓଡ଼ିଆ କବିତା ଅତୀତ ଓ ସାଂପ୍ରତିକ ଧାରା<ref>https://www.vidyapuri.com/odia-kabita-atita-o-sampratika-dhara</ref> * ''ଆମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷା ଆମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ'' * ''ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଓ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ'' * ''ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରବନ୍ଧମାଳା'' * ''ଲୋକ ସାହିତ୍ୟ : ତତ୍ତ୍ୱ ରୂପ ଓ କଳାରୂପ'' * ''ଗବେଷଣା ପ୍ରକରଣ : ସମ୍ପାଦନା ଓ ଅନୁବାଦ ପ୍ରବିଧି'' * ''ବ୍ୟାବହାରିକ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାକରଣ'' * ''କାବ୍ୟଭୂମିରେ ଫକୀରମୋହନ'' * ''ସାରସ୍ୱତ ସାଧିକା ସୀତାଦେବୀ ଖାଡ଼ଙ୍ଗା'' * ''ଉତ୍ତର ଆଧୁନିକତା: ଏକ ପରିଚିତି'' * ''କଥା କଳ୍ପନାର ଦିଗ ଓ ଦିଗନ୍ତ'' * ''ଭାଷାର କଳା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ'' * ''ସମ୍ୟକ ଅଲୋଚନା'' * ''ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟ: ରୂପ ଓ ରୂପାନ୍ତର'' * ''ଓଡ଼ିଆ ଅଳଙ୍କାର ଓ ଛନ୍ଦ'' * ''ଆଲୋଚନା ଓ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ'' * ''ଭାରତ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ'' * ''ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସମୀକ୍ଷା ତତ୍ତ୍ୱ'' * ''ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଓ ଯାନିଯାତ୍ରା'' * ''ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଂସ୍କୃତି: ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଶୀଳନ'' * ''ଭାରତୀୟ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ମତବାଦ ଓ ସମାଲୋଚନା ତତ୍ତ୍ୱ'' * ''ଆଲୋଚନାର ଦିଗବଳୟ'' * ''ଲୋକ ସାହିତ୍ୟର ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଓ କଳାତ୍ମକ ବିଭବ'' * ''ଯଦୁମଣି ମହାପାତ୍ର'' * ''ଆଲୋଚନା ପ୍ରସଙ୍ଗ: କାବ୍ୟ କବିତା ଓ କଥା ସାହିତ୍ୟ'' * ''ଆଲୋଚନା ବିମର୍ଷ: ପ୍ରାଚୀନରୁ ସାଂପ୍ରତିକ'' == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୩ (ଓଡ଼ିଆ କଥା କଳ୍ପନାର ଦିଗ ଓ ଦିଗନ୍ତ) * ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ୱେତପଦ୍ମା ସମ୍ମାନ ୨୦୦୪ * ପ୍ରଫେସର କାହ୍ନୁଚରଣ ମିଶ୍ର ସମୀକ୍ଷା ସମ୍ମାନ ୨୦୦୫ * ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ସମ୍ମାନ ୨୦୧୦ * କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା କଲେଜ ଆଲୁମିନି ସମ୍ମାନ ୨୦୧୨ * ଭରଦ୍ୱାଜ ସମ୍ମାନ ୨୦୧୩ * ଅଣୁକବି ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦାସ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୪ * ଚେତାବନୀ ପ୍ରଜ୍ଞା ସମ୍ମାନ ୨୦୧୪ * ପଟ୍ଟାମୁଣ୍ଡାଇ ପୁସ୍ତକମାଳା ସମ୍ମାନ ୨୦୧୫ * ଝଙ୍କାର ପ୍ରବନ୍ଧ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୭ * ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ସମ୍ମାନ ୨୦୧୭ * ଆଦିକବି ସାରଳା ଦାସ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ ୨୦୧୮ * ପ୍ରତିଭା ସ୍ୱୀକୃତି ୨୦୧୮ * ବସୁମତୀ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୮ * ଡଃ ବିଜୟଗିରି ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ ୨୦୧୯ * କ୍ୟାପଟେନ ଗୋପୀନାଥ ମିଶ୍ର ସ୍ମାରକୀ ସମ୍ମାନ-୨୦୧୯ * ସୁଧନ୍ୟା ପ୍ରବନ୍ଧ ସମ୍ମାନ-୨୦୨୦ * ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ-୨୦୨୩ == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] cuoybxnf6jf8ltzbt5jdbagxxyqnboi 0 95013 606853 567051 2026-09-24T04:36:44Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606853 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ଲିଙ୍ଗରାଜ ରଥ | image = | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1956|10|20|df=y}} | birth_place = ଜଗନ୍ନାଥପୁର ଶାସନ, [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]] | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକଙ୍କ କୃତି ଓ କୃତିତ୍ୱ | style = | home_town = | parents = ଜଗନ୍ନାଥ ରଥ (ପିତା), ହାରାମଣି ଦେବୀ (ମାତା) | spouse = | children = | relatives = | callsign = | awards = [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]], ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ବରିଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ଲିଙ୍ଗରାଜ ରଥ''' (ଜନ୍ମ: ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୬) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] କବି, ଗୀତିକାର, ସମାଲୋଚକ ଓ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ନିଜର ଆଲୋଚନା ପୁସ୍ତକ 'ଅନୁଶୀଳନ' ପାଇଁ ୨୦୧୧ରେ [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] ପାଇବା ସହିତ ନିଜ ସାମଗ୍ରିକ କୃତି ନିମନ୍ତେ ୨୦୨୩ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ବରିଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://www.rajdhanibookfair.com/awards.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-02 |archive-date=2022-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220707101657/http://www.rajdhanibookfair.com/awards.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/ovation7.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-26 |archive-date=2020-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726054459/http://odishasahityaakademi.org/English/ovation7.php |url-status=dead}}</ref> ==ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ଲିଙ୍ଗରାଜ ୧୯୫୬ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ତାରିଖରେ [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]] ଜିଲ୍ଲା ଜଗନ୍ନାଥପୁର ଶାସନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବୃତ୍ତିରେ ପ୍ରଶାସକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ କବି । ସେ ଗୀତିକବିତା ସହ ସାଧାରଣ କବିତା, ସମାଲୋଚନା, ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଲିଙ୍ଗରାଜ କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକଙ୍କ କାବ୍ୟ ଜଗତ ସଂପର୍କରେ ଗବେଷଣାତ୍ମକ ସନ୍ଦର୍ଭ ରଚନା କରି [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ ।<ref>https://www.ameodia.com/odia-author/dr-lingaraj-rath/</ref> ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ସେ ଆକାଶବାଣୀ ତରଫରୁ ଗୀତିକାର ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == === ଗୀତି କବିତା === * ''ଗୀତି ମହକ * ''ଗୀତି ଅମୃତ * ''ଗୀତି ପୁଲକ * ''ଗୀତି ନୈବେଦ୍ୟ'' * ''ହେ ମହାବାହୁ'' * ''ସବୁରୀ ପ୍ରଭୁ ତ ଜଣେ !'' === କବିତା === * ''ମୁଁ ଯେ କବିଟିଏ * ''ଏ ଯେ ମୋ ମରମ ଗାଥା * ''ଘାସ ଗଛଟିଏ ମୁଁ * ''ହେ ଜୀବନ'' * ''କବିତା ଏକଶତ'' * ''ପ୍ରଣୟ ଗୀତିକା'' === ପ୍ରବନ୍ଧ/ଆଲୋଚନା === * ''କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକଙ୍କ କୃତି ଓ କୃତିତ୍ୱ * ''ଅନୁଶୀଳନ''<ref>{{Cite web |title=Selected Books Under Raja Rammohan Ray Library Foundation - RRRLF Scheme for the Year 2020 |url=https://culture.odisha.gov.in/sites/default/files/2022-06/List%20of%20Selected%20Books%20Under%20Raja%20Rammohan%20Ray%20Library%20Foundation%20%28RRRLF%29%20Scheme%20for%20the%20Year%202009-10.pdf |website=culture.odisha.gov.in }}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଆତ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ'' === ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ === * ''ଗପ ପେଡ଼ି'' * ''ଭାରତ ମୋର ଦେଶ'' * ''ମନଛୁଆଁ ଗପ'' * ''ଗଢ଼ିବା ନୂଆ ସକାଳ'' * ''ତୁମେ ହିଁ ହସିଲେ ଜଗତ ହସିବ'' * ''ଧୀର ପାଣି ପଥର କାଟେ'' == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ୨୦୦୦ରେ ଓଡ଼ିଶା ଶିଶୁ ଲେଖକ ଏକାଡ଼େମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା * ୨୦୧୧ରେ [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] ''ଅନୁଶୀଳନ'' ପାଇଁ * ୨୦୧୩ରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ପୁସ୍ତକ ମେଳା ସମିତିଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ * ୨୦୨୩ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ବରିଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା]] j84fqi7s18b4rq27bxawn999qter2im 0 95015 606865 596605 2026-09-24T04:45:36Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606865 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ଶଙ୍କର୍ଷଣ ସାମଲ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ୧୯୫୧ | birth_place = ହରିପୁର, [[ବଡ଼ଚଣା]], [[ଯାଜପୁର]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ''ସେମାନେ ଫେରିଗଲେ'' | spouse = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (୧୯୯୮) | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ଶଙ୍କର୍ଷଣ ସାମଲ''' (ଜନ୍ମ: ୧୯୫୧) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ନିଜ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ''ସେମାନେ ଫେରିଗଲେ'' ପାଇଁ ୧୯୯୮ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award8.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-02 |archive-date=2021-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211013070054/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award8.php |url-status=dead}}</ref><ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୂ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୮୩୧}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ''ବଗ ଉଡ଼ିଗଲା'' * ''ଜାତି ଜାତିକା'' * ''କାହାଣୀ କୋଡ଼ିଏ'' * ''ଆକାଶ ନେଳିରୁ ଲୁହା ପଞ୍ଜୁରୀ'' * ''ଭୁବନେଶ୍ୱର (କବିତା) ୨୦୦୪'' * ''ବଣରେ ସୁନ୍ଦର ସକାଳଟିଏ'' * ''ଠିଆକାନ ଠେକୁଆ ଓ କୁନିତାନି'' * ''ସେଇ ଛବି ସେଇ ଗପ'' * ''ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ମହତବାଣୀ'' * ''କୁନାକୁନିଙ୍କ କୁନି କବିତା'' * ''ଜହ୍ନଧରା ବାଇଆ'' * ''ସେମାନେ ଫେରିଗଲେ''<ref>{{Cite book |last=ସଂକର୍ଷଣ ସାମଲ |url=https://archive.org/details/semane-pherigale-1996 |title=ସେମାନେ ଫେରିଗଲେ |date=୧୯୯୬ |language=or}}</ref> ===ଅନୁବାଦ=== * ''ସୁଧା ପୁରୀଙ୍କ ବୀରମାନେ ଗଛରେ ଫଳନ୍ତି ନାହିଁ'' ୨୦୨୦ * ''ଗୋବିନ୍ଦ ଶର୍ମାଙ୍କ ଡୋବୁ ଓ ରାଜକୁମାର'' ୨୦୨୦ == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୮ ''ସେମାନେ ଫେରିଗଲେ'' ପାଇଁ * ଏକାମ୍ର ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ ୨୦୨୪<ref>{{Cite web |title=Page No 12 - BHUBANESWAR - 01 Dec, 2024 - Prameya Epaper |url=https://www.prameyaepaper.com/preview/234182/1231663/BHUBANESWAR/20241201/12 |access-date=2024-12-09 |website=www.prameyaepaper.com |archive-date=2024-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204073542/https://www.prameyaepaper.com/preview/234182/1231663/BHUBANESWAR/20241201/12 |url-status=dead }}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] 8sv1ej4zzga7e1ae4e6ngongn2iojsg 0 95101 606665 596956 2026-09-23T23:36:10Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606665 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ଗୌର ପଟ୍ଟନାୟକ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_date = {{birth date and age|1944|04|01|df=yes}} | birth_place = ସେରଗଡ଼, [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା|ଗଞ୍ଜାମ]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ''ଠିକଣା ନଥିବା ଚିଠି''<ref name="osa"/> | spouse = | children = | parents = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର]] | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ଗୌର ପଟ୍ଟନାୟକ''' (ଜନ୍ମ: ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୪୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ, ଗୀତିକବି, କଥାକାର ଓ ସମାଲୋଚକ । ସେ ନିଜ ନିଜ ଗୀତିକବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ''ଠିକଣା ନଥିବା ଚିଠି'' ପାଇଁ ୨୦୦୨ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref name="osa">{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |website=Odisha Sahitya Akademi |publisher=Odisha Sahitya Akademi |accessdate=10 December 2024 |archive-date=9 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109231902/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |url-status=dead}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ଗୌର ପଟ୍ଟନାୟକ [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା|ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର]] ସେରଗଡ଼ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଆକାଶବାଣୀ ଜୟପୁର କେନ୍ଦ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଥିଲେ । ସେ ନିଜେ ଅନେକ ଗୀତିକବିତା, ଗଳ୍ପ, ନାଟକ, ଉପନ୍ୟାସ ଓ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିବା ସହିତ କିଛି ଲୋକପ୍ରିୟ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସକୁ ବେତାର ନାଟ୍ୟରୂପ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପ୍ରାୟ ୧୦ଗୋଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଷୋଳଟି ଗୀତିକବିତା ଚିତ୍ରାୟିତ ହୋଇଛି ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୧ମ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୦୫ |isbn=81-903352-1-9 |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୩୮୦}}</ref><ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୫୩୩, ୬୯୧}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == === ଗୀତିକବିତା === * ''ଗୀତିକା'' (୧୯୯୨) * ''ଠିକଣା ନଥିବା ଚିଠି'' (୨୦୦୦) * ''ଶୂନ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ ଭଜନ'' * ''ପଞ୍ଚାମୃତ'' * ''ଜୀବନର ସ୍ୱରଲିପି'' * ମାଟି ମା' <ref>https://dharitriepaper.in/edition/21409/chutidina/page/14</ref> === ଗଳ୍ପ === * ''ଏବଂ'' (୧୯୬୬) * ''ବିଶ୍ଳେଷଣ'' (୧୯୬୮) * ''ଅମାବାସ୍ୟା'' (୧୯୬୯) * ''ସକାଳର ଖରା'' * ''ରଙ୍ଗ ଯନ୍ତ୍ରଣା'' * ''ଜ୍ୟୋତିଷର ଜାତକ'' === ନାଟକ === * ''ଚନ୍ଦ୍ରକଳା'' (୧୯୬୮) === ପ୍ରବନ୍ଧ/ଆଲୋଚନା === * ''ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିକବିତା'' (୨୦୨୨)<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ପଟ୍ଟନାୟକ |first=ଗୌର |title=ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିକବିତା |publisher=ଏଥେନା ବୁକ୍ସ |year=୨୦୨୨ |isbn=978-93-93100-50-4 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |pages=କଭର ପୃଷ୍ଠା}}</ref> === ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ === * ''ପଢ଼ିଲେ ଜାଣିବ'' (କବିତା, ୧୯୯୯) == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * ବିଷୁବ ମିଳନ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୬୮ * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ୨୦୦୨ (''ଠିକଣା ନଥିବା ଚିଠି'' ପାଇଁ) * ଓଡ଼ିଶା ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ୨୦୦୧<ref>{{Cite web |url=https://magazines.odisha.gov.in/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/104-108.pdf |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-09 |archive-date=2024-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209232743/https://magazines.odisha.gov.in/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/104-108.pdf |url-status=dead }}</ref> * ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିକବି ସମାଜ * ଭକ୍ତକବି ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଷଦ, ପୁରୀ * ଚଲାପଥ ସମ୍ମାନ * ସଂଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ ପରିଷଦ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ମାନୀତ * ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ ପରିଷଦ ପକ୍ଷରୁ ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ * ଭିକାରୀ ବଳ ସ୍ମୃତି ସଂସଦ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ମାନୀତ * କୋରାଇ ମହୋତ୍ସବରେ କସ୍ତୁରୀ ସମ୍ମାନ * ଗଞ୍ଜାମ କଳା ପରିଷଦ * ଋଷିକୁଲ୍ୟା ସମ୍ମାନ == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] 1c0l2h13v81mflh64qpr040t20i8fkr 0 95102 606715 559766 2026-09-24T00:37:01Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606715 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ନନ୍ଦକିଶୋର ସିଂହ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_date = {{birth date and age|1942|05|15|df=yes}} | birth_place = ଶଙ୍ଖପାଳ (ସାଦକପୁର), [[କୋରାଇ]], [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଯାଜପୁର]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = ଗୀତିକବି, ଲେଖକ, ଶିକ୍ଷାଧିକାରୀ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ''ନନ୍ଦକିଶୋର ଗୀତିବିଚିତ୍ରା''<ref name="osa"/> | spouse = | children = | parents = ରାଜକିଶୋର ସିଂହ (ପିତା), ରୂପା ଦେବୀ (ମାତା) | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର]] | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ନନ୍ଦକିଶୋର ସିଂହ''' (ଜନ୍ମ: ୧୫ ମଇ ୧୯୪୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ, ଗୀତିକବି ଓ ସମାଲୋଚକ । ସେ ନିଜ ଗ୍ରନ୍ଥ ''ନନ୍ଦକିଶୋର ଗୀତିବିଚିତ୍ରା'' ପାଇଁ ସେ ୨୦୦୧ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ]] ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।<ref name="osa">{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |website=Odisha Sahitya Akademi |publisher=Odisha Sahitya Akademi |accessdate=10 December 2024 |archive-date=9 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109231902/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |url-status=dead}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ନନ୍ଦକିଶୋର [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]]ର କୋରେଇ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସାଦକପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୩ରୁ ସେ ଆକାଶବାଣୀ, କଟକ କେନ୍ଦ୍ରର ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଗୀତିକାର ଓ ପରେ ନାଟ୍ୟକାର ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲେ ।ପେସାରେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷାଧିକାରୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ନିଶା ଥିଲେ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା । କବିତା, ଗଜଲ, ଗୀତିକବିତା, ସମାଲୋଚନା, ନାଟକ, ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ, ଅନୁବାଦ ଭଳି ସାହିତ୍ୟର ଅନେକ ବିଭାଗରେ ସେ ସଫଳତାର ସହିତ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରିଛନ୍ତି । ସେ କୋରାଇ ମଣ୍ଡଳ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦର ସଭାପତି ରହିବା ସହ ନନ୍ଦକିଶୋର ପଲ୍ଲୀବିକାଶ ସାଂସ୍କୃତିକ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଗଠନ କରି ତାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ରହିଛନ୍ତି । ତା' ମାଧ୍ୟମରେ ସେ [[ବୋଲେ ହୁଁଟି]] ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ଗଜଲ ରଚନା ପାଇଁ ସେ ''ଗଜଲ ବାଦଶାହ'' ଉପାଧିରେ ସମ୍ମାନୀତ । ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସେ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗରୁ ଅବସର ପ୍ରାପ୍ତ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୫୨୯, ୮୧୬, ୮୨୮, ୮୯୨}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == === ଗୀତିକବିତା === * ''ଗୀତିଗୁଚ୍ଛ'' (୧୯୭୦) * ''ଗୀତି ଓ ଗଜଲ'' (୧୯୭୭) * ''ଇଚ୍ଛାମତୀ ନଦୀ'' (୧୯୯୭) * ''ନନ୍ଦକିଶୋର ଗୀତିବିଚିତ୍ରା'' (୧୯୯୯) * ''ନନ୍ଦକିଶୋରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦୧ ଗୀତି'' (୨୦୧୩) * ''ନନ୍ଦକିଶୋରଙ୍କ ଅଧା ଗୀତି : ଅଧା କବିତା'' (୨୦୧୭) * ''ନମାମୀ ନନ୍ଦକିଶୋର'' (୨୦୨୩) * ''କଣ୍ଠରେ କଣ୍ଠରେ ନନ୍ଦକିଶୋର'' * ''ଢଗଢ଼ମାଳିରେ ଚାଷବାସ କଥା'' === ନାଟକ === * ''ଲହୁଲୁହ'' * ''ମାନସୀ ଗବେଷଣାଗାର'' * ''ସବୁ ମଣିଷ ସମାନ'' * ''ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା'' === ନାଟକ/ଏକାଙ୍କିକା === * ''ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶିଖା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାଟିକା'' (୨୦୨୩) === ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ === * ''ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗ'' * ''ସାବାସ୍ ଟୁଟୁ'' * ''ମଜା କାହାଣୀ'' * ''ଚୁଇଙ୍ଗ୍ ଗମରୁ ଚିଡ଼ିଆଖାନା'' * ''ପିଲାଙ୍କ କଥାସରିତ ସାଗର'' * ''ଶ୍ରବଣ କୁମାର'' * ''ପୁରାଣ କଥା'' * ''ବେତାଳ କାହାଣୀ'' === ଅନୁବାଦ === * ''ଆବିଦ ସୁରତୀଙ୍କ ରସିକ ନବାବ'' (୨୦୧୦) === ପ୍ରବନ୍ଧ/ଆଲୋଚନା === * ''ଅନୁଭୂତିସିଦ୍ଧ ନିବନ୍ଧ'' * ''ଯମପୁରୀରେ ଜମାନବନ୍ଦୀ'' == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର * ଓଡ଼ିଶା ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର * ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିକବି ସମାଜ ପୁରସ୍କାର * ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ମାନୀତ == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଲେଖକ]] hougm3xrdrlr83qlbu3pd7e1xice1gj 0 95110 606759 559134 2026-09-24T01:39:46Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606759 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ବଟକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=yes|1942|10|10}} | death_date = {{death date and age|df=yes|2010|03|08|1942|10|10}} | birth_place = ସରତା (ପୁରୁଣା ହାଟ ଶାସନ), କିଶନ ନଗର [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]] | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | callsign = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ବଟକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ''' (ଜନ୍ମ: ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ନିଜ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ କୃତି ''ଚୁନିଚୁନି ସୁନାଫୁଲ'' ପାଇଁ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-10 |archive-date=2024-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109231902/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |url-status=dead}}</ref> == ଜୀବନୀ == ବଟକୃଷ୍ଣ ୧୯୪୨ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୦ ତାରିଖରେ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]]ସ୍ଥିତ ସରତା ଗାଁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବୃତ୍ତିରେ ଶିକ୍ଷକ ବଟକୃଷ୍ଣ ''ସାତ ପାହାଚ'' ଓ ''ନୀଳଶୈଳ'' ପତ୍ରିକାର ଶିଶୁ ବିଭାଗର ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ । ଆକାଶବାଣୀର ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ଅନେକବାର ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ । ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ କବିତା, ଗଳ୍ପ, ନୀତିବାଣୀ, ପହଳି ଆଦି ରଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ S.C.E.R.T.ରେ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିବାରେ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == === ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ === * ''ହସଝୁଲି'' * ''ହାତୀ ନେ ଘୋଡ଼ା ନେ'' * ''ଏକ ଗଛ ବାଇଶି ଡାଳ'' * ''ଅଜାଙ୍କ ମଜା କାହାଣୀ'' * ''ଅଗାବଗା'' * ''ପଢ଼ୁଥା ହସି ହସି ଗଡ଼ୁଥା'' * ''ଆସରେ ପିଲାଏ ଶୁଣିବ ଗପ'' * ''ଆଈଙ୍କ କାହାଣୀ ପେଡ଼ି'' * ''ଆମରି ଦିଅଁ କଳା ଠାକୁର'' * ''ପିଲାଟିଏକୁ ଗଛଟିଏ'' * ''ଘର ବୁଡ଼ି ପାଣି ଆଣ୍ଠୁଏ'' * ''ବଣ ରାଇଜର କଥା'' * ''ଅସଲି ମଜାଦାର'' === ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକ === * ''ପିଲାଙ୍କ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ ୪ଖଣ୍ଡ * ''ପିଲାଙ୍କ ବ୍ୟାକରଣ ଓ ରଚନା ପତ୍ରଲିଖନ * ''ପିଲାଙ୍କ ଗପ ୩ଖଣ୍ଡ == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (''ଚୁନିଚୁନି ସୁନାଫୁଲ'' ପାଇଁ) * ବିଷୁବ ମିଳନ ପୁରସ୍କାର * ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ସମ୍ମିଳନୀ ସମ୍ମାନ * ବାଳକୃଷ୍ଣ ସ୍ମୃତି ସଂସଦ (ମାତୃଭୂମି) ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ମାନୀତ * ଉତ୍କଳୀୟ ଶିଶୁକଳା ଓ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ସମ୍ମାନ == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୦ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଲେଖକ]] tnhxozztnyxzsfzf9kkuk9l1ygzli0l 0 95113 606749 567248 2026-09-24T01:30:12Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606749 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ଫକୀର ହରିଚନ୍ଦନ | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1923|12|22}} | birth_place = [[କଣାସ]], [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା|ପୁରୀ]] | death_date = {{death date and age|df=yes|2013|04|30|1923|12|22}} | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = ଭାରତୀୟ | other_names = | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଇତିହାସର ଅନ୍ତରାଳେ | style = | home_town = | spouse = | partner = | children = [[ପ୍ରସାଦ ହରିଚନ୍ଦନ]] | parents = ପରମାନନ୍ଦ ହରିଚନ୍ଦନ (ପିତା), ଶାରିଆ ଦେବୀ (ମାତା) | relatives = | callsign = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = | footnotes = }} '''ଫକୀର ହରିଚନ୍ଦନ''' (ଜନ୍ମ: ୨୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] ଲେଖକ, ରାଜନୈତିଜ୍ଞ, ଐତିହାସିକ ତଥା ଶିକ୍ଷକ । ସେ ''ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଇତିହାସର ଅନ୍ତରାଳେ'' ପାଇଁ ୨୦୦୧ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-11 |archive-date=2024-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109231902/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award9.php |url-status=dead}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ଫକୀର ହରିଚନ୍ଦନଙ୍କ ଘଟଣାବହୁଳ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଶିକ୍ଷକତାରୁ । ସେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ରାଜନୀତିରେ ଭାଗ ନେଇ [[କଣାସ]] ବ୍ଲକର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୨ୟ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |isbn=81-903352-2-7 |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୮୯୭}}</ref> ରାମେଶ୍ୱର ମଇ ସ୍କୁଲରେ ଅଧ୍ୟୟନ ସମୟରେ ସେ କବିତା ଓ ଗୀତ ଲେଖା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଖୋର୍ଦ୍ଧା ହାଇସ୍କୁଲରେ ଚାରି ବର୍ଷ ଓ ପୁରୀ କଲେଜରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଅଧ୍ୟୟନ ସମୟରେ ସେ ଅନେକ କାବ୍ୟ-କବିତା, ନାଟକ, ଉପନ୍ୟାସ, ଗଳ୍ପ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସର୍ବପ୍ରଥମ ଲେଖା ଖୋର୍ଦ୍ଧା ହାଇସ୍କୁଲର ମୁଖପତ୍ର 'ଅବକାଶ'ରେ ୧୯୪୩ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ହରିଚନ୍ଦନ |first=ଫକୀର |title=ଗାଁରୁ ସହର ଯାଏଁ |publisher=ଭାରତ ଭାରତୀ |year=୨୦୧୧ |isbn=978-81-86550-94-6 |location=ସୂତାହାଟ, କଟକ |pages=କଭର ପୃଷ୍ଠା}}</ref><ref>https://samajaepaper.in/imageview_9_2412202421115273_4_73_24-12-2024_17_i_1_sf.html</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ''ବାହୁଡ଼ା ବିଜେ (ନାଟକ) ୧୯୬୪ * ''ମୂଳରୁ ପାହାଚ ପାହାଚ (ଗଳ୍ପ) ୧୯୬୮ * ''ଅନ୍ଧ ଦର୍ପଣ (ଗଳ୍ପ) ୧୯୯୩<ref>http://library.suniv.ac.in/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=14117{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''ଗୀତରତ୍ନମାଳା (ଭକ୍ତିସଂଗୀତ) ୧୯୯୪ * ''ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଇତିହାସର ଅନ୍ତରାଳେ ୧୯୯୯ * ''ସ୍ମୃତି ଓ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ୨୦୦୨ * ''ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସର ଅନାଲୋଚିତ ଅଧ୍ୟାୟ ୨୦୦୩ * ''ଧରଣିବର (ଉପନ୍ୟାସ) ୨୦୦୪ * ''ମନମିରିଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ ୨୦୦୪ * ''ଭକ୍ତ ମନେଇ ସାହୁ (ଭକ୍ତିକାବ୍ୟ) ୨୦୦୪ * ''ତ୍ୟାଗ ତୀର୍ଥରେ ତପସ୍ୱିନୀ ସୀତା (ଗଦ୍ୟକାବ୍ୟ) ୨୦୦୪ * ''ଗାଁରୁ ସହର ଯାଏ (ଆତ୍ମଜୀବନୀ) ୨୦୧୧ == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ୧୯୭୧ [[ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ]]ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନୀତ * ୧୯୯୭ ବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଅବସରରେ [[ଶଶାଙ୍କ ଚୁଡ଼ାମଣି]] ଆୟୋଜିତ ସମାରୋହରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ସମ୍ମାନ * ୧୯୯୯ ଯୁଗଜ୍ୟୋତି ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ, ବ୍ରହ୍ମଗିରି ତରଫରୁ ''ଯୁଗଜ୍ୟୋତି ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ'' * ୨୦୦୦ [[କେଦାରନାଥ ଗବେଷଣା ପରିଷଦ]] ପକ୍ଷରୁ ଏକାମ୍ର ସମ୍ମାନ * ୨୦୦୦ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ହାଇସ୍କୁଲ ଶତବାର୍ଷିକୀ ଉତ୍ସବରେ ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନୀତ * ୨୦୦୩ [[ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି]] ତରଫରୁ ଆୟୋଜିତ ବିଷୁବ ମିଳନ ଉତ୍ସବରେ ''ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ'' * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (''ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଇତିହାସର ଅନ୍ତରାଳେ ପାଇଁ'') ୨୦୦୧ * ୨୦୦୪ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ସଂକଳନ ସମିତି ତରଫରୁ ଇତିହାସ ସମ୍ମାନ * ୨୦୦୬ ଉତ୍କଳ ପାଠକ ସଂସଦ ପକ୍ଷରୁ ''ଡକ୍ଟର ସଦଶିବ ମିଶ୍ର ସମ୍ମାନ * ୨୦୦୬ ବିଶ୍ୱମୁକ୍ତି ପ୍ରକାଶନ ତରଫରୁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ତରଫରୁ ଆୟୋଜିତ ''ଖୋର୍ଦ୍ଧାଗଡ଼ର କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି ଶିର୍ଷକ ଆଲୋଚନା ଚକ୍ରରେ ପୂରବତନ ବାଚସ୍ପତି [[ରବି ରାୟ]] ଓ [[ବିଶ୍ୱଭୁଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]]<nowiki/>ଙ୍କ''ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମ୍ମାନ * ୨୦୧୧ ରବୀନ୍ଦ୍ର ମଣ୍ଡପରେ ''ପ୍ରେରଣା'' ପକ୍ଷରୁ ଆୟୋଜିତ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର ୧୯୪ତମ ସ୍ମୃତି ସମାରୋହରେ ''ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ'' == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଲେଖକ]] qcy4d1mlww0brqwpwe895limtild6co 0 95142 606711 559015 2026-09-24T00:31:14Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606711 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ଦେବରାଜ ସାମନ୍ତରାୟ | image = | image_size = | alt = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1938|08|23}} | birth_place = ମେଣ୍ଢାଶାଳ, [[ଚନ୍ଦକା]], [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା]], ଓଡ଼ିଶା | death_date = | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nationality = ଭାରତୀୟ | education = | alma_mater = | spouse = | parents = ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସାମନ୍ତରାୟ | occupation = ଶିକ୍ଷକ | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = ତା ଧେଇକି | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ]] ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୨ | website = | footnotes = }} '''ଦେବରାଜ ସାମନ୍ତରାୟ''' (ଜନ୍ମ: ୨୩ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୩୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା [[ତା ଧେଇକି|''ତା ଧେଇକି'']] ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-12 |archive-date=2022-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715143147/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |url-status=dead}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ବୃତ୍ତିରେ ଶିକ୍ଷକ ଦେବରାଜ ଇଟି ଯୋଗ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ । ରାଜଭବନ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ । ୧୯୮୫ରେ କୃତି ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କଠାରୁ ପୁରସ୍କୃତ । ସମସ୍ୟାମୂଳକ ନିବନ୍ଧପାଇଁ SCERT ପକ୍ଷରୁ ଓ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରୟୋଗ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖି NCERTରୁ ପୁରସ୍କାର ଓ ମାନପତ୍ର ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶିଶୁ ଉପଯୋଗୀ ଲେଖାମାନ [[ମୀନାବଜାର]], [[ଗଣଶକ୍ତି]], [[ବାନରସେନା]], [[ବାରମଜା]] ଆଦି ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୨ୟ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |isbn=81-903352-2-7 |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୫୯୦}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ''ଚାଲ ବେଗେ ଦିଲ୍ଲୀ * ''ଗାଈ * ''ପଦିଆ ଭୋଟ ଦେଲା * ''ପୁଅଟିଏ * ''ଠୁରାଠୁରୀଙ୍କ ଘର * ''ଆସିଲେ ଦଶଘୋଡ଼ା * ''ବାଘ ଝିଅର ବାହାଘର * ''ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବ୍ୟାକରଣ * ''ଶେଷ ପଫୁଲ * ''ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂପଦ * ''ଡଃ ବିଲୁଆନନା * ''ରଥ ଯାତରା * ତା ଧେଇକି<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://culture.odisha.gov.in/sites/default/files/2022-06/List%20of%20Selected%20Books%20Under%20Raja%20Rammohan%20Ray%20Library%20Foundation%20%28RRRLF%29%20Scheme%20for%20the%20Year%202010-11.pdf</nowiki></ref> == ସମ୍ମାନ == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୨ (''ତା ଧେଇକି'' ପାଇଁ) * ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର * ଓଡ଼ିଅ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପକ୍ଷରୁ ପୁରସ୍କୃତ == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} ==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ== {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] 54ac44nkibuh1wm6ix1ou2oyrln47gc 0 95143 606911 557219 2026-09-24T05:47:10Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606911 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ସାମନ୍ତରାୟ | image = | image_size = | alt = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1946|10|01}} | birth_place = [[ଶରଣକୂଳ]], [[ନୟାଗଡ଼]], ଓଡ଼ିଶା | death_date = | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nationality = ଭାରତୀୟ | education = | alma_mater = |spouse = | occupation = ଶିକ୍ଷକ | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = ଟିଂ କୁଡ଼ୁକୁଡ଼ୁ ଟିକି ଚଢ଼େଇ | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ]] ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୩ | website = | footnotes = }} '''ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ସାମନ୍ତରାୟ''' (ଜନ୍ମ: ୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] କବି, ଗାଳ୍ପିକ, ଔପନ୍ୟାସିକ ଓ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା [[ଟିଂ କୁଡ଼ୁକୁଡ଼ୁ ଟିକି ଚଢ଼େଇ|''ଟିଂ କୁଡ଼ୁକୁଡ଼ୁ ଟିକି ଚଢ଼େଇ'']] ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-12 |archive-date=2022-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715143147/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |url-status=dead}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି [[ବ୍ରହ୍ମପୁର]] କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରୁ ଉପ-କୃଷି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶିଶୁ କବିତା ଓ ଗଳ୍ପସବୁ ''[[ଶିଶୁଲେଖା]]'', ''[[ସଂସାର (ପତ୍ରିକା)|ସଂସାର]]'', ''[[ବାନରସେନା]]'', ''[[ମୀନାବଜାର (ପତ୍ରିକା)|ମୀନାବଜାର]]'', [[ସମାଜ (ଖବରକାଗଜ)|''ସମାଜ''ର]] "ଶିଶୁ ରାଇଜ", [[ସମ୍ବାଦ (ଖବରକାଗଜ)|''ସମ୍ବାଦ''ର]] "ଶିଶୁବିହାର"ରେ ପ୍ରକାଶିତ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୪ର୍ଥ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୧୭୬୯}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ''ଟିଂ କୁଡ଼ୁକୁଡ଼ୁ ଟିକି ଚଢ଼େଇ'' * ''ମୋ ମଣି ମାଣିକ'' == ସମ୍ମାନ == * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୧ (''ଟିଂ କୁଡ଼ୁକୁଡ଼ୁ ଟିକି ଚଢ଼େଇ'' ପାଇଁ) * ମାତୃଭୂମିରୁ ବାଳକୃଷ୍ଣ ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର * ଓଡ଼ିଶା ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପକ୍ଷରୁ ପୁରସ୍କୃତ == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} ==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ== {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] i3rufisa7cy5b33lx4mu3mtw7o53t9s 0 95148 606839 559283 2026-09-24T04:15:57Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606839 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Priyabrata Patra}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ରାସବିହାରୀ ବେହେରା | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age |df=y|1938|04|06}} | birth_place = ମହିଚଲା, ଜୁନାଗଡ଼, [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା|କଳାହାଣ୍ଡି]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = ଲେଖକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | ethnicity = <!--[[Image:Seal of Orissa.gif|25px]]-->[[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ଅନନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କାନାଡ଼ା | spouse = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୧୩ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ରାସବିହାରୀ ବେହେରା''' (ଜନ୍ମ: ୬ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନିତୀଜ୍ଞ ଓ ଲେଖକ ।<ref>https://yadunewsnation.in/nation/34038/</ref> ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସେ ନିଜ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ପୁସ୍ତକ ''ଅନନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କାନାଡ଼ା'' ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]ରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-12 |archive-date=2022-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715143147/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award13.php |url-status=dead}}</ref><ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ସିଂହ |first=ବିଜୟାନନ୍ଦ |title=ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ପରିଚୟ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |year=୨୦୦୪ |isbn=81-7586-097-9 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |pages=୨୪୪}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ରାସବିହାରୀ ବେହେରା ୧୯୩୮ ଅପ୍ରେଲ ୬ ତାରିଖରେ [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା|କଳାହାଣ୍ଡି]] ଜୁନାଗଡ଼ ଅନ୍ତର୍ଗତ ମହିଚଲାଠାରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୮୦ରେ [[କଳାହାଣ୍ଡି (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କଳାହାଣ୍ଡି ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ]]ରୁ କଂଗ୍ରେସରୁ ୭ମ ଲୋକ ସଭାକୁ ସାଂସଦ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ପରେ ଲୋକ ସଭା ଆସନରୁ ୧୯୭୭ରେ ୭ମ ଓ ୧୯୮୫ରେ ୯ମ [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ [[ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ]]ଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ କୃଷି ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପରେ ସମବାୟ ଓ ଆଦିବାସୀ ବିଭାଗ (୧୯୮୬-୮୯) ଏବଂ [[ହେମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ]]ଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ କୃଷି ଓ ସମବାୟ ବିଭାଗ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆରେ ଉପନ୍ୟାସ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧାବଳୀମାନ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ଓ ମାସିକ ପତ୍ରିକା ''ସାଗର''ର ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ । ସେ ମହାବୀର ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏବଂ କଳାହାଣ୍ଡି ଲେଖକ ପରିଷଦର ସଭାପତି ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୪ର୍ଥ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୧୪୯୫}}</ref><ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୭୫୭}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ''ଅନ୍ୱେଷୀ'' (୨୦୨୩, ଉପନ୍ୟାସ) * ''ଅନନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କାନାଡ଼ା'' * ''ପ୍ରବନ୍ଧ ମଞ୍ଜରୀ'' * ''ପଞ୍ଚପାଖୁଡ଼ାର ଫୁଲ'' * ''ବିଜୟୀ'' (ଉପନ୍ୟାସ) * ''ଅଧିକାର'' (ଉପନ୍ୟାସ) * ''ସେଇ ପାହାଡ଼ ତଳେ'' (ଉପନ୍ୟାସ) * ''ମୂଲ୍ୟବୋଧର ସନ୍ଧାନ'' (ଆତ୍ମଜୀବନୀ) * ''ପ୍ରବନ୍ଧ ମଞ୍ଜୁଷା'' * ''ପ୍ରବନ୍ଧ ମଞ୍ଜୁଳ'' * ''ସାଧନାର ପ୍ରତୀକ ଗାନ୍ଧି'' * ''ବସୁନ୍ଧରାର କୋହ'' (ଉପନ୍ୟାସ) * ''ରକ୍ତତୀର୍ଥ'' (ଉପନ୍ୟାସ) == ପୁରସ୍କାର == * ୨୦୧୩ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଦେମୀ ପୁରସ୍କାର ''ଅନନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କାନାଡ଼ା'' ପାଇଁ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଜୀବନୀ ଓ ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] hz30qzyvrjrkqat7g3olmmc8y5d66uv 0 95252 606739 588462 2026-09-24T01:19:45Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606739 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | honorific_prefix = | name = ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମହାପାତ୍ର | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1956|02|19|df=yes}} | birth_place = ଓଳିହା, [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = ଶିକ୍ଷାବିତ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତୀୟ]] | ethnicity = [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] | education = ପିଏଚ୍ ଡି (ବିଜ୍ଞାନ) | alma_mater = [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]<br />[[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = [[ଅନସୂୟା ମିଶ୍ର]] | partner = | children = | relatives = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର,<br /> ଓଡ଼ିଶା ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମହାପାତ୍ର''' (ଜନ୍ମ ୧୯ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ, ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ସମ୍ପାଦକ । ସେ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ''ଶତାବ୍ଦୀ ସାଧକ'' ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ଜୀବନୀ ଓ ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ ବିଭାଗରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award7.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-19 |archive-date=2024-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240415222000/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award7.php |url-status=dead}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ପ୍ରମୋଦ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଓଳିହାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ରେଭେନସା କଲେଜରୁ ବିଜ୍ଞାନରେ ଓ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡଃ ଖଗେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମଲ୍ଲିକଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ <nowiki>''ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ରାଧାନାଥ ରଥଙ୍କ ଦାନ''</nowiki> ଶୀର୍ଷକ ନିବନ୍ଧ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ପିଏଚ୍ ଡି ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ବିଜ୍ଞାନ ଏନସାଇକ୍ଲୋପାଡ଼ିଆ ''ବିଜ୍ଞାନ କୋଷ''ର ଲେଖକ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରମୋଦ ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟରେ ଶତାଧିକ ପୁସ୍ତକର ଲେଖକ । ଏଯାବତ୍ ଏହାର ୪ଭାଗ ପ୍ରକାଶିତ । ସେ ପୁଣି ପ୍ରଥମ ବିଜ୍ଞାନ କ'ଣ, କାହିଁକି ଏନସାଇକ୍ଲୋପାଡ଼ିଆ ''ଜ୍ଞାନ ବିଜ୍ଞାନ''ର ଯୁଗ୍ମ ଲେଖକ । ଏହାର ୮ଟି ଭାଗ ପ୍ରକାଶିତ । ୩୬ ବର୍ଷ ସାମ୍ବାଦିକତା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ସହିତ ସେ ଦୈନିକ [[ସମାଜ]]ର ସମ୍ପାଦକ ରହି ଆସିଥିଲେ । ନିଜ କୃତି ଓ କୃତିତ୍ୱ ପାଇଁ ସେ ୩୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ସମ୍ମାନୀତ ।<ref>https://www.scribd.com/document/383313004/Biodata-Pramod-Mohapatra</ref> ସେ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଚାର ସମିତିର ଆଜୀବନ ସଭ୍ୟ ରହିବା ସ ହିତ ସମ୍ପାଦକ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ । ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଭା ସମ୍ପାଦନା କରିବା ସହ ବିଜ୍ଞାନାଲୋକ ସମ୍ପାଦନା ମଣ୍ଡଳୀରେ ସଭ୍ୟ ରହିଆସିଛନ୍ତି ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାପାତ୍ର |first=ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ |title=ଓଡ଼ିଶାର ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ |publisher=ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଚାର ସମିତି |year=୧୯୯୭ |location=କଟକ |pages=୧୫୪-୫୫}}</ref><ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୨ୟ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |isbn=81-903352-2-7 |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୮୫୬}}</ref> ==ରଚନାବଳୀ== * ''ବିଶ୍ୱ ବିସ୍ମୟ'' * ''ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପୃଥିବୀ'' * ''ଉଦ୍ଭିଦର କିଏ କ'ଣ'' * ''ଓଡ଼ିଶାର ଔଷଧ ବୃକ୍ଷ'' * ''ଆଜିର ଆମେରିକା'' * ''କୋମୋଡ଼ ଦ୍ୱୀପର ଡ୍ରାଗନ'' * ''ଶତାବ୍ଦୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଜ୍ଞାନ କଥା'' * ''ଘର ଭିତରେ କଙ୍କାଳ'' * ''ବିଜ୍ଞାନ ଯୁଗର ମାଳିକା'' * ''ବିଭୀଷିକାମୟ ମଙ୍ଗଳ ଯାତ୍ରା'' * ''ଆଜିର ବିଜ୍ଞାନ'' * ''ଏକ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ବଜ୍ଞାନ'' * ''ଶତାବ୍ଦୀ ସାଧକ'' * ''ଗଛ ବଞ୍ଚିଲେ ଆମେ ବଞ୍ଚିବା'' * ''ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀରେ ସନ୍ଧ୍ୟା'' * ''ମହାକାଶକୁ ଯାତ୍ରା ୧ମ ଓ ୨ୟ'' * ''ଆମ ପୃଥିବୀ'' * ''ଜଳ ହିଁ ଜୀବନ'' * ''ଅଜଣା ଗ୍ରହରେ ଜନ୍ ଓ ମେରୀ'' * ''ନୀଳ ସାଗରର ଆତ୍ମଲିପି'' * ''ବିସ୍ଫୋରିତ ପୃଥିବୀ'' * ''ଏକୋଇଶି ଶହ ମସିହାର ପୃଥିବୀ'' * ''ରାକ୍ଷସ ଜୀବଙ୍କ କଥା'' * ''ବିଜ୍ଞାନ ମୁଣି ୧ମ (ଆମ ବାସସ୍ଥଳୀ ପୃଥିବୀ)'' * ''ବିଜ୍ଞାନ ମୁଣି ୨ୟ (ପରମାଣୁ)'' * ''ବିଜ୍ଞାନ ମୁଣି ୩ୟ (ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ)'' * ''ବିଜ୍ଞାନ ମୁଣି ୪ର୍ଥ (ପ୍ରାଣୀ ଜଗତ)'' * ''ବିଜ୍ଞାନ ମୁଣି ୫ମ (ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ)'' * ''ବିଜ୍ଞାନ ମୁଣି ୬ଷ୍ଠ (ନୀଳ ସାଗର)'' * ''ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପୃଥିବୀ'' * ''ବିବର୍ତ୍ତିତ ପୃଥିବୀ'' ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== * ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖା ପାଇଁ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଡଃ * ରାଧାନାଥ ରଥ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଲାଭ ୧୯୯୧ * ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ପ୍ରତିଭା ପୁରସ୍କାର ୧୯୯୧ * କଣ୍ଢେଇ ପୁରସ୍କାର * ନିତ୍ୟ ନୂତନ ପୁରସ୍କାର ୧୯୯୩ * ଝୁମୁକା ପୁରସ୍କାର ୧୯୯୩ * ମଣି ମାଣିକ ତରଫରୁ ବିଜ୍ଞାନ ଗୌରବ ଉପାଧି ୧୯୯୪ * ବିଜ୍ଞାନ ଭାରତୀ ତରଫରୁ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ଲାଭ * ଡଃ ରାଧାନାଥ ରଥ ଜନ୍ମ ଶତବାର୍ଷିକୀ ସମିତି ପକ୍ଷରୁ ପୁରସ୍କାର * ବିଜ୍ଞାନାଲୋକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲେଖକ ପୁରସ୍କାର ୧୯୯୬ * ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୬ ''ଶତାବ୍ଦୀ ସାଧକ'' ପାଇଁ * ଓଡ଼ିଶା ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ୧୯୯୫, ''ଆଜିର ବିଜ୍ଞାନ'' ପାଇଁ<ref>{{Cite web |url=https://odishabigyanacademy.in/pranakrushna-parija-popular-science-award/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-19 |archive-date=2024-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241225175906/https://odishabigyanacademy.in/pranakrushna-parija-popular-science-award/ |url-status=dead }}</ref> * କଳିଙ୍ଗ ସମ୍ମାନ ୨୦୧୦<ref>{{Cite web |url=http://www.kalingafoundationtrust.com/website/kalinga-samman-for-the-popularization-of-science.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-19 |archive-date=2024-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241219190147/http://www.kalingafoundationtrust.com/website/kalinga-samman-for-the-popularization-of-science.htm |url-status=dead }}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଜୀବନୀ ଓ ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ)}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] slr518zshhaw515k6ix1xk3i4vm8g0n 0 95275 606594 559770 2026-09-23T21:43:33Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606594 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ଅଶୋକ କୁମାର ରଥ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1940|06|24}} | birth_place = ଆଙ୍କୁଶପୁର, [[ବ୍ରହ୍ମପୁର]], [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା|ଗଞ୍ଜାମ]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = ସମାଲୋଚନା ସାହିତ୍ୟ | subject = | movement = | notableworks = ଜୈନଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତି | spouse = ଚାରୁଶୀଳା ରଥ | parents = ଆଦିକନ୍ଦ ରଥ (ପିତା), ପଦ୍ମାବତୀ ରଥ (ମାତା) | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୨ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ଅଶୋକ କୁମାର ରଥ''' (ଜନ୍ମ ୨୪ ଜୁନ ୧୯୪୦) ଜଣେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ, ଐତିହାସିକ, ଅଭିନେତା ଓ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍ । ସେ ନିଜର ଗବେଷଣା ଗ୍ରନ୍ଥ ''ଜୈନଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତି'' ପାଇଁ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award6.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-20 |archive-date=2024-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241220053713/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award6.php |url-status=dead}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ଅଶୋକ କୁମାର ରଥ ୧୯୪୦ ମସିହା ଜୁନ ମାସ ୨୪ ତାରିଖରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର [[ବ୍ରହ୍ମପୁର]] ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆଙ୍କୁଶପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଆଦିକନ୍ଦ ରଥ ଓ ମା'ଙ୍କ ନାମ ପଦ୍ମାବତୀ ରଥ । ସେ ୧୯୫୪ରେ ମାଟ୍ରିକ, ୧୯୫୮ରେ ରେଭେନସାରୁ ସ୍ନାତକ ଓ ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱରେ ଆହ୍ଲାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନରେ ସେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଇତିହାସ ବିଭାଗରେ (୧୯୬୦-୬୪) ଶିକ୍ଷାଦାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ୧୯୬୨-୬୪ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ସଂଗ୍ରହାଧ୍ୟକ୍ଷ (କ୍ୟୁରେଟର), ଅଧ୍ୟାପକ-ରେଭେନସା କଲେଜ, ଖଲ୍ଲିକୋଟ କଲେଜ, ଏସ୍ କେ ସି ଜି କଲେଜ-ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି, ସରକାରୀ ପ୍ରାତଃ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ-ଫୁଲବାଣୀ, ସାରକାରୀ ବଜ୍ଞାନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ-ଛତ୍ରପୁର, ବିନାୟକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ-ବ୍ରହ୍ମପୁର ଏବଂ କୁଳସଚିବ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ । ଶେଷରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ ୩୦ ଜୁନ୍ ୧୯୯୮ରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଜଣେ ଐତିହାସିକ ତଥା ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଭାବେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନା ଜିଲ୍ଲା ଯଥା ନବରଙ୍ଗପୁର, ଅନୁଗୁଳ, ଗଞ୍ଜାମ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର କୌଶାମ୍ବୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତଖନନ କରିବା ସହିତ ଐତିହାସିକ [[କେଦାରନାଥ ମହାପାତ୍ର]]ଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଲକ୍ଷ୍ମଣେଶ୍ୱର, ଭରତେଶ୍ୱର ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକର ସଂରକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୦ରୁ ଏ ଅବଧି ତାଙ୍କର ଶତାଧିକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଆଲୋଚନା ଝଙ୍କାର, ଡଗର, ପୌରୁଷ, ପୁଷ୍ପଗିରି, ସ୍ପନ୍ଦନ, ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ, ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ସ୍ମରଣିକା, ସମନ୍ୱୟ, ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକନୃତ୍ୟ, ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ କଂଗ୍ରେସ ସ୍ମରଣିକା, ସମାଜ, ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର, କଳିଙ୍ଗ ମାତୃଭୂମି। ସମ୍ବାଦ, ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆଦିରେ ପ୍ରକାଶିତ ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ରଥ |first=ଅଶୋକ କୁମାର |title=ଗଞ୍ଜାମର ସାଂସ୍କୃତିକ ବିଭବ |publisher=ତାରାତାରିଣୀ ପୁସ୍ତକାଳୟ |year=୨୦୧୮ |isbn=81-87135-71-9 |location=ବ୍ରହ୍ମପୁର |pages=୩୮୨-୮୭}}</ref><ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୧ମ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୦୫ |isbn=81-903352-1-9 |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୭୧}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == === ଓଡ଼ିଆ === * ''ଅଭିନବ ପୃଥିବୀ ଇତିହାସ'' * ''ମାଧ୍ୟମିକ ଭାରତ ଇତିହାସ'' * ''ଅଭିନବ ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ'' * ''ଜୈନଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତି''<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |location=କଟକ |pages=୬୦୧}}</ref> * ''ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ବିଭବ ୧ମ ଭାଗ'' * ''ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତ ଇତିହାସ'' * ''ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ଇତିବୃତ୍ତ'' * ''ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଘୁମୁସର'' * ''ଗୌରବମୟ ବଡ଼ଖେମୁଣ୍ଡି'' * ''ଗଞ୍ଜାମର ସାଂସ୍କୃତିକ ବିଭବ'' === ଇଂରାଜୀ === * ''Essential of General Studies'' * ''Studies on some aspects of the History and Culture of Orissa'' * ''History of India'' * ''Ancient India'' == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ୧୯୬୪ - ୧୫ଶ ବିଷୁବ ମିଳନରେ ପ୍ରବନ୍ଧ ରଚନା ପାଇଁ ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତିଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ * ୧୯୯୦ - [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ''ଜୈନଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତି'' ପାଇଁ * ୨୦୦୫ - ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ କଂଗ୍ରେସଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନୀତ * ୨୦୦୬ [[କେଦାରନାଥ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ]] ପକ୍ଷରୁ ଏକାମ୍ର ସମ୍ମାନ * ୨୦୦୬ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ରାଜଗୁରୁ]] ସମ୍ମାନ, ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି * ୨୦୧୨ ଫଲଗୁ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ବ୍ରହ୍ମପୁର * ୨୦୧ ଫୁଲଚନ୍ଦଜୀ ଜନ୍ମଶତାବ୍ଦୀ ସମାରୋହ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମିତି, କଲିକତା ଓ ଦିଗମ୍ବର ଜୈନ ସମାଜ ସମ୍ମାନ, ଖଣ୍ଡଗିରି, ଭୁବନେଶ୍ୱର * ୨୦୧୬ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ବାଣିଜ୍ୟ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ Eminent Person of South Odisha ସମ୍ମାନ * ୨୦୧୬ [[ଉତ୍କଳ ପାଠକ ସଂସଦ]] ସମ୍ମାନ == ଆଧାର == {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] 4bm2xdfxguf20xczznledubycb8aaks 0 95402 606908 578587 2026-09-24T05:44:56Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606908 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାଶ | image = | caption = | image_size = | alt = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1951|04|02}} | death_date = ଆଜ୍ଞାପୁର, [[ସାଲେପୁର]], [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]] | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | occupation = ଚିକିତ୍ସକ, ସାହିତ୍ୟିକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = {{flag|ଭାରତୀୟ}} | religion = | notableworks = | spouse = | children = | parents = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ସାହିତ୍ୟିକ/ସାହିତ୍ୟିକା]] | signature = | website = | footnotes = }} '''ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାଶ''' (ଜନ୍ମ: ୨ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୫୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] କବି, ଗୀତିକାର, ଗବେଷକ, କଥାକାର, ନାଟ୍ୟକାର ଓ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ନିଜ ସାମଗ୍ରୀକ କୃତିତ୍ୱ ପାଇଁ ସେ ୨୦୧୩ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ]] ଦ୍ୱାରା ବରିଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/ovation7.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-28 |archive-date=2020-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726054459/http://odishasahityaakademi.org/English/ovation7.php |url-status=dead}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାଶ [[କଟକ]] ଜିଲ୍ଲାର [[ସାଲେପୁର]] ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆଜ୍ଞାପୁରଠାରେ ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ SCBରେ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରସୂତି ରୋଗ ଚିକିତ୍ସାରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରି ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲା ଚିକିତ୍ସାଳୟରେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କଲେ । ପରେ କଳାହାଣ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାଧିକାରୀ ପଦରୁ ଅବସର ନେଇ ପୁନଶ୍ଚ ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଉମରକୋଟରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ । କର୍ମମୟ ଜୀବନକୁ ଛାଡିଦେଲେ ସେ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନାରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ ହୋଇ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି ରାଶି ରାଶି ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ, ଗଳ୍ପ, ଜୀବନୀ, ପ୍ରବନ୍ଧ, ଫିଚର ଇତ୍ୟାଦି । ୨୦୧୩ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଦ୍ବାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଜଣେ ଐତିହ୍ୟ ସଚେତନ ସ୍ରଷ୍ଟା ।<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୬୫୯}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == === ଜୀବନୀ === * ''ପଥ ଅସରନ୍ତି * ''ଗୁଣ୍ତୁଚିର ସ୍ବପ୍ନ * ''ନଈକୂଳିଆ ଏକ ଗାଁର କଥା ‐ ଜୀବନାନୁଭୁତି * ''ଗାନ୍ଧି * ''ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ ନେଇ କିଛି ଅଜଣା କଥା * ''ଗାନ୍ଧି ଓ ତାଙ୍କ ପାଖ ଲୋକ * ''କର୍ମଯୋଗୀ ଦୋଳବାବୁ === ଗଳ୍ପ/ଉପନ୍ୟାସ === * ''ନୀଳନାନୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ * ''ନିରବତାର ଭାଷା * ''ମିଠୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ * ''ଗନ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ବିଲ୍ (ଉପନ୍ୟାସ) * ''ମସ୍ତାନୀ ‐ ବାଜିରାଓ (ଐତିହାସିକ ଉପନ୍ୟାସ) === ଅନୁବାଦ === * ''ମରୁଦେବତା * ''ବ୍ଲାକ୍ କଫି : ମର୍ଡର ଅନ୍ ଦି ଓରିଏଣ୍ଟ ଏକ୍ସପ୍ରେସ * ''ପାର୍ଟନର (ନଟବରଲାଲ୍) === ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ === * ''କେତେ କଥା କେତେ ବ୍ୟଥା * ''କରୋନା କଥା * ''ଅପରେସନ-କେ-୨<ref>{{ବହି ଆଧାର |last=ଦାଶ |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ, ଡାକ୍ତର |title=ଅପରେସନ-କେ-୨ |publisher=କାବ୍ୟଲୋକ |year=୨୦୨୪ |isbn=978-81-19938-74-2 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |pages=କଭର ପୃଷ୍ଠା}}</ref> === ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ === * ''ମେବାର କାହାଣୀ * ''ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ * ''ପିଲାଙ୍କ ମହାଭାରତ * ''ପିଲାଙ୍କ ହନୁମାନ * ''ଝାନସୀରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ === ଇଂରାଜୀ === * GODS AND THEIR MYTHS OF NABARANGPUR == ସମ୍ମାନ == * ୨୦୧୩ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀଦ୍ୱାରା ବରିଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ ସମ୍ମାନ * ୨୦୧୭ ପାଇଁ ଭୁବନେଶ୍ବର ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର ''ମେବାର କାହାଣୀ'' ପାଇଁ * ସମାରୋହ ଲଳିତ ନିବନ୍ଧ ସମ୍ମାନ * ନବରଙ୍ଗପୁର ପୁସ୍ତକମେଳା ସମ୍ମାନ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ସାହିତ୍ୟିକ/ସାହିତ୍ୟିକା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] 7nwi8toth9w56ppmv35ictaxvpumivn 4 95550 606561 603138 2026-09-23T15:31:54Z ~2026-51350-24 43500 /* ମହାବୀର ଜୈନଙ୍କ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର */ ନୂଆ ଭାଗ 606561 wikitext text/x-wiki * [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଚାଟସଭା/ପ୍ରଶ୍ନ/Archive 1]] * [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଚାଟସଭା/ପ୍ରଶ୍ନ/Archive 2]] * [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଚାଟସଭା/ପ୍ରଶ୍ନ/Archive 3]] * [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଚାଟସଭା/ପ୍ରଶ୍ନ/Archive 4]] * [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଚାଟସଭା/ପ୍ରଶ୍ନ/ଅଭିଲେଖ]] * [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଚାଟସଭା/ପ୍ରଶ୍ନ/Flow]] == Odia honours paper 4 == ସବୁ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ ଦିଅନ୍ତୁ [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/&#126;2026-36662-80|&#126;2026-36662-80]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:&#126;2026-36662-80|talk]]) ୧୮:୦୬, ୨୫ ଜୁନ ୨୦୨୬ (IST) == History == ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ୱଳ ଓ ତା'ର ବ୍ୟବହାର [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/&#126;2026-38223-66|&#126;2026-38223-66]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:&#126;2026-38223-66|talk]]) ୦୬:୪୯, ୫ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ (IST) == ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ଙ୍କ କାବ୍ୟ ପୁରାଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ == Project paper [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/&#126;2026-38350-30|&#126;2026-38350-30]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:&#126;2026-38350-30|talk]]) ୦୮:୨୬, ୬ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ (IST) == +2 2nd year odia == history [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/&#126;2026-39254-42|&#126;2026-39254-42]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:&#126;2026-39254-42|talk]]) ୨୦:୦୩, ୧୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ (IST) == Science jigyansha == ସ୍ଥାନୀପାୟୀ ପ୍ରାଣୀ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/&#126;2026-41387-22|&#126;2026-41387-22]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:&#126;2026-41387-22|talk]]) ୧୬:୫୭, ୨୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ (IST) == Trilochahmja == [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/&#126;2026-42488-84|&#126;2026-42488-84]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:&#126;2026-42488-84|talk]]) ୨୩:୫୪, ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ (IST) == Palitical science == Odia.. [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/&#126;2026-43027-83|&#126;2026-43027-83]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:&#126;2026-43027-83|talk]]) ୨୩:୩୪, ୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ (IST) == ରେବତୀ == ଫକିର ମୋହନ ସେନାପତି [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/&#126;2026-43802-75|&#126;2026-43802-75]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:&#126;2026-43802-75|talk]]) ୦୭:୧୦, ୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ (IST) == Digital bharat essay in odia language == .. [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/&#126;2026-44033-24|&#126;2026-44033-24]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:&#126;2026-44033-24|talk]]) ୨୧:୧୨, ୧୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ (IST) ମାନବ ଅଧିକାର ଅର୍ଥ, ପ୍ରକୃତି, ଗୁରୁତ୍ଵ [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/&#126;2026-43934-25|&#126;2026-43934-25]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:&#126;2026-43934-25|talk]]) ୧୩:୪୪, ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ (IST) == History == ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/~2026-47887-68|~2026-47887-68]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:~2026-47887-68|talk]]) ୧୬:୫୧, ୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ (IST) == History == Gupta period [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/~2026-50063-25|~2026-50063-25]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:~2026-50063-25|talk]]) ୧୪:୫୨, ୧୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ (IST) == କର୍ଣ୍ଣ କିଏ == କର୍ଣ୍ଣ କିଏ [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/~2026-50154-30|~2026-50154-30]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:~2026-50154-30|talk]]) ୧୪:୪୫, ୧୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ (IST) == ମହାବୀର ଜୈନଙ୍କ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର == ମହାବୀର ଜୈନ [[ବିଶେଷ:ଅବଦାନ/~2026-51350-24|~2026-51350-24]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:~2026-51350-24|talk]]) ୨୧:୦୧, ୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ (IST) c03w378quly8lyoxw5wof8opjti9096 0 95997 606905 565029 2026-09-24T05:44:15Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606905 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Surbhi Javeri Vyas}} {{Infobox person | name = ସୁରଭି ଜାଭେରୀ ବ୍ୟାସ | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | alma_mater = ମିଠିବାଇ କଲେଜ, [[ମୁମ୍ବାଇ]] | spouse = ଧର୍ମେଶ ବ୍ୟାସ | occupation = ମଡେଲ୍, ଅଭିନେତ୍ରୀ, କଳାକାର }} '''ସୁରଭି ଜାଭେରୀ ବ୍ୟାସ''' ଜଣେ ବାହରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ମଡେଲ୍ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୀ ଟେଲିଭିଜ୍ନ ଓ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର '''ସୁରଭି''' ଭାବରେ ପରିଚିତା । ୧୯୯୩ ମସିହାରେ, ସେ ମାଲାୟାଲମ କଥାଚିତ୍ର ''ଚେନ୍‌କୋଲ୍‌''ରୁ ନିଜର ଅଭିନୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର କିଛି ଜଣାଶୁଣା କୃତି ମଧ୍ୟରେ ''ଚେନ୍‌କୋଲ୍'', ''ମନି ମନି'' (୧୯୯୪), ''ପାଲନାଟି ପୌରୁଷମ'' (୧୯୯୪) ଆଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜଣେ ଗୁଜରାଟୀ ଥିଏଟର କଳାକାର ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ଧାରାବାହିକରେ ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।<ref>{{cite web |title=Surbhi Zaveri Vyas - Overview |url=http://www.tvguide.com/celebrities/surbhi-zaveri-vyas/756963 |accessdate=13 May 2016 |work=[[TV Guide]] |archive-date=11 June 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160611034145/http://www.tvguide.com/celebrities/surbhi-zaveri-vyas/756963 |url-status=dead}}</ref> ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ସେ ସହକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଧର୍ମେଶ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ସହିତ ସେ ଅନେକ ଗୁଜରାଟୀ ନାଟକ ଯଥା ''ଆରାଧନା'',<ref>{{cite web |title=Aaradhna |url=http://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/gujarati/aaradhna.asp |accessdate=13 May 2016}}</ref> ''ରୂପିୟୋ ନାଚ ନାଚାଭେ'',<ref>{{cite web |title=Rupiyo Nach Nachave - Gujatari Natak |url=http://www.gujaratishow.com/2010/03/rupiyo-nach-nachave-gujarati-natak.html |publisher=[[Gujarati Show]] |accessdate=13 May 2016}}</ref> ''ତମାରା ଭାଇ ଫୁଲଟୁ ଫଟାକ''<ref>{{cite web |title=Tamara Bhai Fulltoo Fatak - Gujatari Natak |url=http://www.gujaratishow.com/2009/05/tamara-bhai-fulltoo-fatak-gujarati.html |publisher=[[Gujarati Show]] |accessdate=13 May 2016}}</ref>, ''ଭାଲେ ପଧରିଆ''<ref>{{cite web |title=Bhale Padharya YouTube | date=21 October 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=a2ku0r6r-og |publisher=[[Shemaroo Gujarati]] |accessdate=13 May 2016}}</ref> ଏବଂ ''ପଚି କହେତା ନାହି କେ କହୁ ନାହୋତୁ''ରେ ମଞ୍ଚରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=PACHI KAHETA NAHI KE KAHYU NAHOTU |url=http://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/gujarati/21_pknkkn.asp |accessdate=13 May 2016}}</ref> କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ତଥା ପ୍ରଯୋଜକ କମଲେଶ ଓଝାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଯୋଜିତ ''ପ୍ରେମନୋ ପ୍ରାଇମ ଟାଇମ୍'' ନାମକ ଏକ ଗୁଜରାଟୀ ଟେଲିଭିଜନ ରିଆଲିଟି ସୋ' ପ୍ରାୟ ସେମାନଙ୍କ ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ଯାତ୍ରା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=Premno Prime Time |url=http://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/gujarati/26-preview-prem-no-prime-time.asp |accessdate=13 May 2016}}</ref> ==ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର== {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |- ! ବର୍ଷ!! କଥାଚିତ୍ର !! ଭୂମିକା !! ଭାଷା !! ମନ୍ତବ୍ୟ |- |୧୯୮୮ |''ଜଖମି ଔରତ୍'' |ନୀଲୁ |[[ହିନ୍ଦୀ]] |ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭୂମିକା |- | ୧୯୯୩ | ''ଚେଙ୍କୋଲ'' | ଇନ୍ଦୁ | ମାଲାୟଲମ | |- | rowspan="6" | ୧୯୯୪ | ''ମନି ମନି'' | ସୁଧା | ତେଲୁଗୁ | |- | ''ଆଲ୍ଲାରୋଦୁ'' | ସତ୍ୟ ଭାମା | | |- | ''ବାଙ୍ଗରୁ ମୋଗୁଡୁ'' | ଶରନ୍ୟା | | |- | ''ଏମ୍. ଧର୍ମରାଜୁ ଏମ୍.ଏ.'' | ତୁଳସୀ | | |- | ''ନୟା ରକ୍ଷନା'' | | | |- | ''ପାଲନଟି ପୌରୁଷମ'' | ଲକ୍ଷ୍ମୀ | | |- | rowspan="5" | ୧୯୯୫ | ''କୋଣ୍ଡାପଲ୍ଲି ରାତ୍ତାୟା'' |ସୀତା | | |- | ''ସିମ୍‌ହା ଗର୍ଜନ'' | | | |- | ''କେତୁ ଡୁପ୍ଲିକେଟ୍'' | ଉଷା | | |- | ''ଭାରତ ସିମ୍‌ହମ୍'' | | | ଅତିଥି କଳାକାର |- |''ଡିଅର୍ ବ୍ରଦର୍'' | |ତେଲୁଗୁ | |- | rowspan="2" | ୧୯୯୬ | ''ଶ୍ରୀମତି କଲ୍ୟାଣ'' | ଗୀତା | rowspan="2" | କନ୍ନଡ଼ | |- | ''ହେଲୋ ଡାଡି'' | ସୁରଭି | |- |} ==ଟେଲିଭିଜନ== {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |- ! ବର୍ଷ!! ଧାରାବାହିକ !! ଭୂମିକା !! ଭାଷା !! ଚେନାଲ୍ |- | ୨୦୧୧ | ''ମୁକ୍ତି ବନ୍ଧନ'' | ଚାରୁଲତା ବିରାନୀ | rowspan="6" | ହିନ୍ଦୀ | କଲର୍ସ ଟିଭି |- | rowspan="2" | ୨୦୧୩ | ''ପୁନର୍ ବିବାହ - ଏକ୍ ନୟି ଉମିଦ୍'' | ବନ୍ଦନା ଦୁବେ | ଜୀ ଟିଭି |- | ''ସାଥ ନିଭାନା ସାଥିୟା'' | ନିକ୍କି | ଷ୍ଟାର୍ ପ୍ଲସ୍ |- | rowspan="2" | ୨୦୧୪ | ''ପିୟା ବାସନ୍ତି ରେ'' | ନୀତା ମହେଶ ଶାହ | ସୋନି ପଲ୍ |- | ''ମେରେ ରଙ୍ଗ ମେଁ ରଙ୍ଗନେ ୱାଲି'' | ସୁହାସିନୀ ପାଠକ | ଲାଇଫ୍ ଓକେ |- | ୨୦୨୧ |''ଇସ୍କ ମେଁ ମରଜାୱାଁ ୨'' | ଉମା ରାଇସିଂହାନିଆ | କଲର୍ସ ଟିଭି |} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == * {{IMDb name|1041663}} {{authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୁମ୍ବାଇର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମାଲାୟଲମ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କନ୍ନଡ଼ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ]] jx3gi0je4gon3omr06d5z34bxqemfq7 0 96273 606919 568729 2026-09-24T06:00:33Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606919 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Swarna Jugara Sandhya}} {{Infobox Book <!-- |italic title = (see above) --> | name = ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା | image = | image_caption = | author = [[ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ୍ର ବର୍ମା]] | title_orig = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = [[ଭାରତ]] | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | series = | subject = ନାଟକ-ଏକାଙ୍କିକା | genre = | publisher = | pub_date = | odia_pub_date = | media_type = | pages = | isbn = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = }} '''ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା''' ଏକ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ-ଏକାଙ୍କିକା ଅଟେ । ଏହି ବହିଟି ୧୯୫୮ ମସିହାରେ, ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଟକ-ଏକାଙ୍କିକା ଭାବରେ ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବହିଟିର ରଚନା କରିଥିଲେ ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ୍ର ବର୍ମା ।<ref>{{Cite web |title=Odisha Sahitya Akademi |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php |access-date=2019-02-23 |website=odishasahityaakademi.org |archive-date=2017-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171103124649/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award.php |url-status=dead}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ-ଏକାଙ୍କିକା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ପୁସ୍ତକ]] hvimgi6ht3gy9jugdnadd4n5vpgpr20 0 96626 606811 568535 2026-09-24T03:27:31Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606811 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Miss Shefali}} {{Infobox person | name = ମିସ୍ ଶେଫାଳି | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = ୧୯୪୪ | birth_place = ନାରାୟଗଞ୍ଜ, [[ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ]] | death_date = {{Death date and age|2020|02|06|1944|01|30|df=y}} |death_place = ସୋଦେପୁର, [[କଲିକତା]], [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]], [[ଭାରତ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | other_names = ଆରତୀ ଦାସ | known_for = | occupation = ଅଭିନେତ୍ରୀ, ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ }} '''ମିସ୍ ଶେଫାଳି''' (୧୯୪୪ - ୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ । ସେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟନାମ ''ଆରତୀ ଦାସ'' ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରନ୍ତି । ସେ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ [[ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ]]<nowiki/>ଙ୍କ ସହ ''ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ'' ଓ ''ସୀମାବର୍ଦ୍ଧା'' ଭଳି ଜଣାଶୁଣା କଥାଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଥିଲେ । ସେ କୁଇନ୍ ଅଫ୍ କାବାରେଟ୍ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ।<ref>{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/story/19911231-cabaret-dancers-in-bengali-theatre-815280-1991-12-30 |title=Cabaret dancers in Bengali theatre |website=[[India Today]] |date=31 December 1991 }}</ref> ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ପୃଷ୍ଠଭୂମି == ପୂର୍ବ ବଙ୍ଗ (ବର୍ତ୍ତମାନ [[ବାଂଲାଦେଶ]])ର ନାରାୟଣଗଞ୍ଜର ଏକ ବଙ୍ଗାଳୀ ହିନ୍ଦୁ ପରିବାରର ତିନି ଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆରତୀ ଦାସ ସବୁଠାରୁ ସାନ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ [[ବଙ୍ଗ ବିଭାଜନ]] ସମୟରେ ଭାରତ ଚାଲିଆସିଥିଲେ । ସେ ୧୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଫିରପୋଙ୍କ ହୋଟେଲରେ ଏବଂ ପରେ ଗ୍ରାଣ୍ଡ ହୋଟେଲରେ କାବାରେଟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାର ପାଇଁ ରୋଜଗାର କରୁଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/priyanka-dasgupta-blog/of-love-lust-and-miss-shefali-why-did-rays-bengal-find-it-difficult-to-accept-its-queen-of-cabaret/ |title=Of love, lust and Miss Shefali: Why did Ray's Bengal find it difficult to accept its Queen of Cabaret? |website=[[The Times of India]] |accessdate=11 February 2020 |last1=Dasgupta |first1=Priyanka }}</ref> ==ଅଭିନୟ ଜୀବନ== ଆରତୀ ''ଚୌରଙ୍ଗୀ'' ନାମକ ଏକ [[ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା|ବଙ୍ଗଳା]] କଥାଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ସୁପ୍ରିୟା ଦେବୀ, ଉତ୍ତମ କୁମାର, ଉତ୍ପଳ ଦତ୍ତ ଓ ବିଶ୍ୱଜିତଙ୍କ ଭଳି ଅଭିନେତାଙ୍କ ସହ କାମ କରିଥିଲେ । କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ବ୍ୟତୀତ, ସେ ଅନେକ ମଞ୍ଚ ନାଟକ ଓ ଥିଏଟରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ନାଟକରେ ''ସମ୍ରାଟ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ'', ''ସାହେବ ବିବି ଗୋଲମ'' ଓ ''ଅଶ୍ଲିଳ'' ଆଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସେ ଜଣେ ଲେଖିକା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଆତ୍ମଜୀବନୀ ''ସନ୍ଧ୍ୟା ରାତେର ଶେଫାଳି'' ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/bengals-cabaret-queen-miss-shefali-dead/1727664 |title=Bengal's cabaret queen Miss Shefali dead |website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |accessdate=6 February 2020 |archive-date=6 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206104713/https://www.outlookindia.com/newsscroll/bengals-cabaret-queen-miss-shefali-dead/1727664 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|title=Calcutta lost and found |last=Aditi Chakraborty |publisher= Notion press|year= 2024 |isbn=979-88-927-7249-5 |location=Kolkata| pages=149}}</ref> ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ଜଣେ ଆମେରକୀୟ ନାଗରିକ ରବିନ ରୂଟଲାଣ୍ଡ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ପାଇଁ ଅବିବାହିତ ରହିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ask-me-anything-you-want-shefali/cid/1742983 |title=Ask me anything you want Shefali |website=[[The Telegraph (India)|The Telegraph]] |accessdate=11 February 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/priyanka-dasgupta-blog/of-love-lust-and-miss-shefali-why-did-rays-bengal-find-it-difficult-to-accept-its-queen-of-cabaret/ |title=Of love, lust and Miss Shefali: Why did Ray's Bengal find it difficult to accept its Queen of Cabaret? |website=[[The Times of India]] |last1=Dasgupta |first1=Priyanka }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/entertainment/veteran-dancer-arati-das-better-known-as-miss-shefali-dies-at-76-2175980 |title=Veteran Dancer Arati Das, Better Known As Miss Shefali, Dies At 76 |date=6 February 2020 |website=[[NDTV]] |language=en |access-date=6 February 2019}}</ref> ==ନିର୍ବାଚିତ କଥାଚିତ୍ର ତାଲିକା== # ''[[ଜୟଦେବ (୧୯୬୨ର କଥାଚିତ୍ର)|ଜୟଦେବ]]'' (୧୯୬୨) ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର # ''ଭୁତ୍ ବଙ୍ଗଳା'' (୧୯୬୫) ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର # ''ମେରେ ହୁଜୁର'' (୧୯୬୮) # ''ବାହାରୋଁ କି ମଞ୍ଜିଲ୍''(୧୯୬୮) # ''ଚୋୱରିଙ୍ଗୀ'' (୧୯୬୮) # ''ଉସ୍ତାଦ ୪୨୦'' (୧୯୬୯) # ''ରାତୋଁ କା ରାଜା'' (୧୯୭୦) # ''ବୀର ଘଟତ୍କୋଚ୍'' (୧୯୭୦) # ''ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ'' (୧୯୭୦) # ''ହୀର୍ ରାଞ୍ଝା'' (୧୯୭୦) # ''ଆଗ୍ ଔର୍ ଦାଗ୍'' (୧୯୭୦) # ''ବ୍ରହ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ ମହେଶ'' (୧୯୭୧) # ''ସୀମାବଦ୍ଧ'' (୧୯୭୧) # ''କମ୍ପାନୀ ଲିମିଟେଡ୍'' (୧୯୭୧) # ''ଲାଲ୍ ପଥର୍'' (୧୯୭୧) # ''କାର୍‌ୱାଁ'' (୧୯୭୧) # ''ଶୋର୍'' (୧୯୭୨) # ''ସମ୍ରାଟ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ'' # ''ଅଶ୍ଲିଲ୍'' # ''କଲ୍ ଗାର୍ଲ'' (୧୯୭୫) # ''ମଦ୍‌ହୋଶ'' (୧୯୭୫) # ''ପୋଙ୍ଗା ପଣ୍ଡିତ'' (୧୯୭୫) # ''ଅପ୍‌ନେ ଦୁଷମନ୍'' (୧୯୭୫) # ''ଗୁମ୍‌ରାଃ'' (୧୯୭୬) # ''ଆଲୋର ଠିକାନା'' (୧୯୭୬) # ''ବୁଲେଟ୍'' (୧୯୭୬) # ''ହମ୍ କିସିସେ କମ୍ ନେହିଁ'' (୧୯୭୭) # ''ହତ୍ୟାରା'' (୧୯୭୭) # ''ସାହେବ ବିବି ଗୋଲାମ'' # ''ରାମ ବଳରାମ'' (୧୯୮୦) # ''ପେନ୍ନାମ କଲିକତା'' (୧୯୯୨) == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == *{{IMDb name|id= 2175980 }} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] krnobgfh9b64co1w9pbxqcdghon0kd6 0 96755 606597 568841 2026-09-23T21:44:54Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606597 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Asmitha Neelamegam}} '''ଅସ୍ମିତା ନୀଲମେଗମ''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ମଡେଲ ଓ ମେକ୍ଅପ୍ ଆର୍ଟିଷ୍ଟ । ଚେନ୍ନାଇ ଏହି କଳାକାର ମୁଖ୍ୟତଃ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରନ୍ତି ।<ref>{{Cite news|title=Meet the leaplings|url=https://www.deccanchronicle.com/lifestyle/viral-and-trending/290216/meet-the-leaplings.html|website=Deccan Chronicle}}</ref><ref>{{Cite news| title=Model turned makeup artist Asmitha talks about her 'Makeover Artistry'|url=https://www.indiatvnews.com/lifestyle/beauty/model-turned-makeup-artist-asmitha-talks-about-her-makeover-artistry-2022-09-09-806842|website=India TV News}}</ref><ref>{{Cite news|title=Asmitha: Those who ridiculed then are now following Actress Asmitha's key comments|url=https://telugu.news18.com/news/movies/actress-asmitha-a1-from-day1-web-series-slb-1535488.html|website=News 18}}</ref><ref>{{Cite news|title=From dropping out of school to sponsoring education for those in need, Ashmitha is lighting up the lives of many beauty aspirants through her academy|url=https://www.ibtimes.co.in/dropping-out-school-sponsoring-education-those-need-ashmitha-lighting-lives-many-beauty-855660|website=International Business Times}}</ref> ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ପେଷା == Neelamegam started her career as a child at the age of 13 in Asianet's “Ceylon Salon,” a comedy show in Tamil that she anchored. She has played lead actor roles in four movies. Some of her ad films include her works with Pothys, Sree Kumaran Thanga Maligai, Aavin, etc.<ref>{{Cite news|title=Asmitha on How She Became South India's Leading Bridal Makeup Artist|url=https://www.latestly.com/lifestyle/asmitha-on-how-she-became-south-indias-leading-bridal-makeup-artist-4839763.html|website=Latestly}}</ref> Although she became successful in her media career, Neelamegam felt her calling was not acting or modeling. So after 22, she made a shift to pursue makeup as her career. She was formally trained under a Mumbai-based makeup artist. Returning from her training, she realized that the techniques and products she was taught to work on made no sense to the skin in the South. And that led her to unlearn and self-educate through rigorous practice and trying new looks.<ref>{{Cite news| title=Model turned makeup artist Asmitha talks about her 'Makeover Artistry'|url=https://www.indiatvnews.com/lifestyle/beauty/model-turned-makeup-artist-asmitha-talks-about-her-makeover-artistry-2022-09-09-806842|website=India TV News}}</ref><ref>{{Cite news|title=Fast Growing Make-up Artist Asmitha's Take On The Competition In The Industry|url=https://www.filmibeat.com/bollywood/news/2022/fast-growing-make-up-artist-asmitha-s-take-on-the-competition-in-the-industry-343906.html|website=Filmibeat}}</ref> Her new full-fledged academy space opened up for students in the year 2018 in Saligramam, Chennai. Over 12,000 students have taken courses to learn self-grooming, start businesses, and be financially independent women.<ref>{{Cite news|title=Asmitha And Her Husband Share Screen With "Kangana And The Curious Wife"|url=https://www.outlookindia.com/outlook-spotlight/asmitha-and-her-husband-share-screen-with-kangana-and-the-curious-wife--news-259219|website=Outlook India|access-date=2025-05-23|archive-date=2024-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240418084034/https://www.outlookindia.com/outlook-spotlight/asmitha-and-her-husband-share-screen-with-kangana-and-the-curious-wife--news-259219|url-status=dead}}</ref> ==ଅଭିନୀ କଥାଚିତ୍ର== {| class="wikitable sortable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! ବର୍ଷ !! କଥାଚିତ୍ର !! ଭୂମିକା !! ଭାଷା !! ପ୍ରକାର !! ମନ୍ତବ୍ୟ |- | ୨୦୦୮ || ''ସାଧୁ ମିରାଣ୍ଡା''|| ଶିଶୁ କଳାକାର || rowspan="5" | ତାମିଲ || rowspan="5" | ଫିଚର୍ ଫିଲ୍ମ || |- | ୨୦୧୦ || ''ବିଲ୍ଲାଲନ୍''|| rowspan="3" | ନାୟିକା || |- | rowspan="2" | ୨୦୧୧ || ''କରୁଙ୍ଗଲି''|| |- | ''ଥେଙ୍କାସି ପାକ୍କାତୁଲା''|| |- | ୨୦୧୩ || ''ସାମି ପୁଲ୍ଲା''|| ଅଭିନେତ୍ରୀ || |} ==Awards== * ବେଷ୍ଟ ଏମ୍‌ୟୁଏ ଅଫ୍ ଦି ଇଅର୍ ବାଏ ୱାଲ୍ ଫ୍ରେମ୍, ୨୦୨୨<ref>{{Cite news| title=Model turned makeup artist Asmitha talks about her 'Makeover Artistry'|url=https://www.indiatvnews.com/lifestyle/beauty/model-turned-makeup-artist-asmitha-talks-about-her-makeover-artistry-2022-09-09-806842|website=India TV News}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == *{{IMDb name|7025900}} {{DEFAULTSORT:Neelamegam, Asmitha}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] py5cj5f3w6iwsty6gwse0a7dfyae0qb 0 96870 606851 571381 2026-09-24T04:34:08Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606851 wikitext text/x-wiki {{ଲେଖା ଚାଲିଛି}} {{ଛୋଟ|Lovely Anand}} {{Infobox officeholder | name = ଲଭ୍‌ଲି ଆନନ୍ଦ | image = File:Lovely Anand (cropped).jpg | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1966|12|12|df=yes}} | residence = [[[ପାଟଣା, ବିହାର]] | death_date = | death_place = | office = ସାଂସଦ: [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]] | term_start = ୪ ଜୁନ ୨୦୨୪ | term_end = | predecessor = ରମା ଦେବୀ | successor = | constituency = ଶେଓହର | term_start1 = ୧୯୯୪ | term_end1 = ୧୯୯୬ | predecessor1 = Shivsharan Singh | successor1 = [[Raghuvansh Prasad Singh]] | constituency1 =[[Vaishali (Lok Sabha constituency)|Vaishali]] | office2 = [[Bihar Legislative Assembly|Member of Bihar Legislative Assembly]] | termstart2 = 2005 | termend2 = 2005 | constituency2 = [[Barh Assembly constituency|Barh]] | predecessor2 = Bhuveshwar Singh | successor2 = [[Gyanendra Kumar Singh Gyanu|Gyanendra Kumar Singh]] | constituency3 = [[Nabinagar Assembly constituency|Nabinagar]] | termstart3 = 1996 | termend3 = 2000 | successor3 = [[Bheem Kumar Yadav]] | predecessor3 = [[Virendra Kumar Singh]] | party = [[Janata Dal (United)]] | otherparty = *[[Hindustani Awam Morcha]] *[[Samajwadi Party]] *[[Indian National Congress]] *[[Samata Party]] | spouse = [[Anand Mohan Singh]] | children = [[Chetan Anand (politician)|Chetan Anand Singh]], Surbhi Anand, Anshuman Anand }} '''ଲଭ୍‌ଲି ଆନନ୍ଦ''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । [[Janata Dal United]], and a [[Member of Parliament, Lok Sabha|Member of Parliament]] representing [[Sheohar Lok Sabha constituency|Sheohar (Lok Sabha constituency)]] in Bihar, India and former Member of the [[Bihar Legislative Assembly]].<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/jahanabad-election-results-2024-bihar-jahanabad-lok-sabha-elections-poll-result-updates-surendra-prasad-yadav-rjd-chandeshwar-prasad-jdu/articleshow/110675870.cms|title=Jahanabad election results 2024 live updates: RJD's Surendra Prasad secures victory in lok sabha elections |newspaper=The Times of India|date=4 June 2024 }}</ref> She also served as a member of [[10th Lok Sabha]], the [[lower house]] of the [[Parliament of India]]. {{Short description|Indian politician}} She comes from a well connected political family as her mother's cousin [[Madhuri Singh]] was a member of parliament in 1980's from [[Nationalist Congress Party|Congress party]]. But her political career started as the debutant candidate for the new [[Bihar People's Party]] established by her husband, [[Anand Mohan Singh]],<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-times/deep-focus/Bihars-biwi-brigade/articleshow/23601794.cms | title=Bihar's biwi brigade | work=[[The Times of India]] | date=6 October 2013 | accessdate=22 November 2017}}</ref> Lovely Anand had defeated a heavyweight parliamentarian [[Kishori Sinha]], the wife of former [[Bihar]] [[Chief Minister]] [[Satyendra Narayan Sinha]], in a 1994 Lok Sabha by-election in the north Bihar constituency of [[Vaishali (Lok Sabha constituency)|Vaishali]].<ref name="outlook2007">{{cite news |url=http://www.outlookindia.com/article/pinned-lynch/235751 |work=Outlook |agency=PTI |title=Pinned Lynch |first=Smita |last=Gupta |date=15 October 2007 |accessdate=2015-06-07 |archive-date=2015-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927231926/http://www.outlookindia.com/article/pinned-lynch/235751 |url-status=dead}}</ref> She did not contest the [[1996 Indian general election|1996 elections]]<ref name="telegraph">{{cite news |url=https://www.telegraphindia.com/bihar/don-s-wife-the-lone-warrior-in-battle-of-mighty-neglected-by-congress-anand-mohan-s-spouse-lovely-seeks-votes-on-samajwadi-party-ticket/cid/180486 |work=The Telegraph |title=Don's wife, the lone warrior in battle of mighty - 'Neglected' by Congress, Anand Mohan's spouse Lovely seeks votes on Samajwadi Party ticket |first=Piyush |last=Kumar |date=5 May 2014 |accessdate=2019-01-19}}</ref> and failed to re-win it in those of [[1999 Indian general election|1999]].<ref>{{cite news |work=The Tribune |date=22 February 2000 |title=Bahu woos Saharsa voters |url=https://www.tribuneindia.com/2000/20000222/nation.htm |accessdate=2015-06-10}}</ref> [[Kishori Sinha]] also happened to be mother in law of her cousin and former MP [[Shyama Singh]] (daughter of [[Madhuri Singh]]). Anand has also twice been elected as a [[Member of the Legislative Assembly (India)|Member of the Legislative Assembly]] (MLA) of [[Legislative Assembly of Bihar|Bihar]], winning once in [[Barh (Vidhan Sabha constituency)|Barh]] and again in [[Nabinagar]].<ref>{{cite web |url=http://164.100.47.132/LssNew/members/state1to12.aspx?state_name=Bihar |title=10th Lok Sabha members |accessdate=12 July 2012 |publisher=Lok Sabha Secretariat, New Delhi |archive-url=https://web.archive.org/web/20150608152858/http://164.100.47.132/LssNew/members/state1to12.aspx?state_name=Bihar |archive-date=8 June 2015 |url-status=dead }}</ref> Her husband is Anand Mohan Singh, whom she had married in 1991,<ref>{{cite news|title=Law's Arm: 13 Years Long |first=Anand |last=St Das |work=Tehelka |url=http://archive.tehelka.com/story_main34.asp?filename=Ne201007LAW.asp |date=20 October 2007 |accessdate=2015-06-07 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150610131126/http://archive.tehelka.com/story_main34.asp?filename=Ne201007LAW.asp |archivedate=10 June 2015 }}</ref> and who had engineered her 1994 by-election success.<ref name="telegraph"/><ref name="hindu2012">{{cite news |date=11 July 2012 |title=Supreme Court upholds life term for ex-MP in DM murder case |work=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/supreme-court-upholds-life-term-for-exmp-in-dm-murder-case/article3625609.ece |accessdate=2015-06-07}}</ref> He had twice been the MP for [[Sheohar (Lok Sabha constituency)|Sheohar]], in 1996 and 1998, and his wife stood as a [[Samajwadi Party]] candidate there in the [[2014 Indian general election|2014 general election]]. She claimed that she had switched party allegiance because the [[Indian National Congress]] (INC) had "neglected" her<ref name="telegraph"/> after she had unsuccessfully stood as their candidate in that constituency in the [[2009 Indian general election|2009 national election]]<ref name="toi">{{cite news |work=The Times of India |title=Did Lovely fake birth date to become MP? |date=23 April 2009 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Did-Lovely-fake-birth-date-to-become-MP/articleshow/4436605.cms |first=Sachin |last=Parashar |accessdate=2019-01-19}}</ref>{{efn|According to Arun Sinha, Lovely Anand was one of several wives of convicted criminals who were put forward for election by their husbands as a proxy in 2009 when courts rejected most of the husbands' appeals to stand in their own right. They were following a model adopted by [[Lalu Prasad Yadav]] and his wife, [[Rabri Devi]], but "got the greatest shock of their life when voters rejected their dummies".<ref>{{cite book |first=Arun |last=Sinha |publisher=Penguin |page=347 |url=https://books.google.com/books?id=sh5gpivjgjMC&pg=PT347 |title=Nitish Kumar and the Rise of Bihar |isbn=978-06-7008-459-3 |year=2011}}</ref> She finished in fourth place with 81,479 votes.<ref>{{cite book |title=India's 2009 Elections: Coalition Politics, Party Competition and Congress Continuity |editor1-first=Paul |editor1-last=Wallace |editor2-first=Ramashray |editor2-last=Roy |publisher=SAGE Publications India |year=2011 |isbn=978-8-13210-774-3 |page=324 |url=https://books.google.com/books?id=wZ6HAwAAQBAJ&pg=PA324}}</ref>}} and in the [[Alamnagar (Vidhan Sabha constituency)|Alamnagar constituency]] at the [[2010 Bihar Legislative Assembly election|2010 Bihar Assembly elections]].<ref>{{cite web |url=http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS0470.htm |title=Bihar - Alamnagar |work=Bihar Assembly Elections Nov 2010 Results |publisher=Election Commission of India |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101127005933/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS0470.htm |archivedate=2010-11-27}}</ref> In 2015, Anand became involved with the [[Hindustani Awam Morcha]] party and contested from Sheohar constituency. She lost the elections by a margin of around 400 votes.<ref>{{cite news |work=United News of India |url=https://www.uniindia.com/news/other/lovely-anand-joins-ham/145331.html |title=Lovely Anand Joins HAM |date=29 July 2015 |accessdate=2019-01-19}}</ref> Anand has continued to protest the innocence of her husband, standing for election on that basis<ref name="telegraph"/><ref name="toi"/> and claiming that her husband is the victim of a political conspiracy and has never been a criminal or gang leader.<ref>{{cite news |work=Hindustan Times |title=The godmothers of Bihar |first=Praveen |last=Donthi |date=24 November 2010 |url=http://www.hindustantimes.com/india-news/the-godmothers-of-bihar/article1-617030.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20140314024642/http://www.hindustantimes.com/india-news/the-godmothers-of-bihar/article1-617030.aspx |url-status=dead |archive-date=14 March 2014 |accessdate=2019-01-19}}</ref> She and some others had been found guilty in the same case as that of her husband, which was determined in 2007 when she was a member of the JDU party, but she later obtained bail<ref>{{cite news |work=Rediff |url=https://www.rediff.com/news/2007/oct/09bihar.htm |title=DM murder case: Former MP Lovely Anand gets bail |first=Anand Mohan |last=Sahay |date=9 October 2007 |accessdate=2019-01-19}}</ref> and was acquitted on appeal to the High Court.<ref>{{cite news |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2018/feb/02/top-rjd-leader-meets-convicted-don-turned-politician-anand-mohan-in-bihar-jail-1767325.html |work=New Indian Express |date=2 February 2018 |title=Top RJD leader meets convicted don-turned-politician Anand Mohan in Bihar jail |access-date=2019-01-19}}</ref>{{efn|Anand was a member of Janata Dal (United) between 2005-2007.<ref name="ie">{{cite news |work=Indian Express |url=https://indianexpress.com/article/india/bihar-people-party-fake-political-on-papers-party-money-laundering-tax-evasion-4451039/ |title= Bihar People's Party: The party launched by Anand Mohan, his wife Lovely its only ever MP |first=Santosh |last=Singh |date=30 December 2016 |accessdate=2019-01-19}}</ref>}} Anand has a BA degree from [[Ranchi University]]. She and her husband have 2 sons and a daughter; her son, Chetan Anand, has also expressed a desire to be elected.<ref>{{cite news |work=India Today |url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/leaders-lobby-for-their-kids-as-bihar-election-approaches-289851-2015-08-24 |title=Leaders lobby for their kids as Bihar election approaches |first=Kumar |last=Vikram |date=24 August 2015 |accessdate=2019-01-19}}</ref> == ଆଧାର == '''ନୋଟ୍''' {{notelist}} '''ଆଧାର''' {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବିହାରର ବିଧାୟକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ରାଜନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ରାଜନେତା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] 87pubbjm3ih8bujnfkesk228qm7s4w6 0 97693 606726 588963 2026-09-24T00:55:42Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606726 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|2025 Nobel Peace Prize}} {{Infobox award | name = [[File:Nobel prize medal.svg|20px]] ୨୦୨୫ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା '''ମାରିଆ କୋରିନା ମାଚାଡୋ''' | subheader = <span style="font-size:120%;">'''ମାରିଆ କୋରିନା ମାଚାଡୋ'''</span> | awarded_for = ଭେନେଜୁଏଲାରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ପାଇଁ | presenter = ନରୱେ ନୋବେଲ କମିଟି | year = ୧୯୦୧ | website = {{official website|https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2025/summary/}} | holder_label = | holder = | image = María Corina Machado 2023.jpg | caption = '''''"ଭେନେଜୁଏଲାରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିଗରେ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ପାଇଁ'''''" | date = {{plainlist| * ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ <br>(announcement) * ୧୦ ଡ଼ିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ <br>(ceremony) }} | location = ଓସ୍‌ଲୋ, ନରୱେ | reward = 9.0 million [[Swedish krona|SEK]] | previous = | main = ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର | next = }} ୨୦୨୫ ମସିହାର '''ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର'''ର ବିଜେତାଙ୍କ ନାମ ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ ଦିନ ନରୱେର ଓସ୍ଲୋ ସହରରେ ନରୱେର ନୋବେଲ କମିଟିଦ୍ଵାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି । ୨୦୨୫ ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର [[ମାରିଆ କୋରିନା ମାଚାଡ଼ୋ]]<nowiki/>ଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।<ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2025 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2025/machado/facts/ |access-date=2025-10-10 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref> ଭେନେଜୁଏଲାରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିଗରେ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଛି ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/international/nobel-peace-prize-2025-winner/article70146850.ece|title=Nobel Peace Prize 2025 awarded to Venezuela’s María Corina Machado|last=Bureau|first=The Hindu|date=2025-10-10|work=The Hindu|access-date=2025-10-10|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2025 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2025/press-release/ |access-date=2025-10-12 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref>ପୁରସ୍କାରଟି ବିଜେତାଙ୍କୁ ୧୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ଓସ୍ଲୋ, [[ନରୱେ]]<nowiki/>ରେ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ ।<ref>{{Cite web |title=The 2025 Nobel Peace Prize Announced - Food Formula |url=https://foodformula.site/the-2025-nobel-peace-prize-announced/ |access-date=2025-10-10 |website=foodformula.site |language=en-US |archive-date=2025-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010091653/https://foodformula.site/the-2025-nobel-peace-prize-announced/ |url-status=dead }}</ref> ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ସୁଇଡିଶ [[ବୈଜ୍ଞାନିକ]] ତଥା ଡିନାମାଇଟର ଉଦ୍ଭାବକ ଡ. [[ଆଲଫ୍ରେଡ଼ ନୋବେଲ|ଆଲଫ୍ରେଡ ନୋବେଲ]]<nowiki/>ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ।<ref>{{Cite news|url=https://www.nobelprize.org/alfred-nobel/alfred-nobels-will/|title=The will - NobelPrize.org|last=Olof|date=2019-09-06|work=NobelPrize.org|access-date=2025-10-10|language=en-US}}</ref> ୧୯୦୧ଠାରୁ ଆଲଫ୍ରେଡ ନୋବେଲଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନୋବେଲ ଫାଉଣ୍ଡେଶନ ତରଫରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖରେ ଆଲଫ୍ରେଡଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧବାର୍ଷିକୀ ଉପଲକ୍ଷେ [[ସ୍ୱିଡେନ|ସ୍ୱିଡେନର]] ରାଜଧାନୀ [[ଷ୍ଟକହୋମ]]<nowiki/>ଠାରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ସ୍ୱିଡେନ ପ୍ରାଇଜ୍ ଇନ୍ ଇକୋନୋମିକ ସାଇନ୍ସେସ ଦ୍ଵାରା ଆୟୋଜିତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍ସବରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।<ref>{{Cite web |title=Alfred Nobel's last will and testament - The Local |url=http://www.thelocal.se/14776/20091005/ |access-date=2025-10-11 |website=www.thelocal.se |language=en}}</ref> == ବିଜେତାଙ୍କ ବିଷୟରେ == ମାରିଆ କୋରିନା ମାଚାଡୋ ପାରିସ୍କା (ଜନ୍ମ ୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୬୭) ଜଣେ ଭେନେଜୁଏଲାର ରାଜନେତ୍ରୀ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଇଞ୍ଜିନିୟର। ସେ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ବିପକ୍ଷ ନେତ୍ରୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ଏବଂ ୨୦୧୧ ରୁ ୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାତୀୟ ସଭାର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ । ମାଚାଡୋ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଭୋଟ ନିରୀକ୍ଷଣ ସଂଗଠନ ସୁମାତେ (Súmate) ର ସଂସ୍ଥାପକ ଭାବେ । ସେ ଭେନ୍ତେ ଭେନେଜୁଏଲା (Vente Venezuela) ନାମକ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ଜାତୀୟ ସମନ୍ୱୟକାରୀ । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ସେ ବିପକ୍ଷର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ହେନ୍ରିକ କାପ୍ରିଲେସଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ପରାଜିତ ହେଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଭେନେଜୁଏଲାର ପ୍ରତିବାଦ ସମୟରେ, ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିକୋଲାସ ମାଡୁରୋଙ୍କ ଶାସନବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନଗୁଡ଼ିକରେ ନେତୃତ୍ୱମୂଳକ ଭୂମିକା ନେଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=http://www.businessweek.com/news/2014-03-13/middle-class-protesting-venezuela-shortages-drive-poor-to-maduro|title=Middle Class Protesting Venezuela Shortages Drive Poor to Maduro|last=Anatoly Kurmanaev and Corina Pons|work=Businessweek.com|access-date=2025-10-10|language=en|archive-date=2014-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140313080046/http://www.businessweek.com/news/2014-03-13/middle-class-protesting-venezuela-shortages-drive-poor-to-maduro|url-status=dead}}</ref> ଭେନେଜୁଏଲା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକଛତ୍ରବାଦରୁ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟରେ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ହାସଲ କରିବା ତଥା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅଧିକାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଦିଗରେ ତାଙ୍କର ଅକ୍ଳାନ୍ତ ପ୍ରୟାସ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି । ନୋବେଲ କମିଟି ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ କହିଛି ଯେ ମାଚାଡୋ କଠିନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ମାନବାଧିକାରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ଲଢ଼ିଥିଲେ । ମାରିଆ ହିଂସା ଏବଂ ଦମନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପଥ ହିଁ ବାଛିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ଦେଶର ନାଗରିକଙ୍କ ଅଧିକାର ପାଇଁ ସ୍ୱର ଉଠାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last=17 |title=କିଏ ଏହି ଭେନେଜୁଏଲା ଗାନ୍ଧି ମାରିଆ କୋରିନା ? ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ପଛରେ ପକାଇ ହାତେଇନେଲେ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର… - Prameya Odia |url=https://www.prameya.com/maria-corina-machado-win-nobel-peace-prize-winner |access-date=2025-10-12 |website=www.prameya.com |language=en}}</ref> ପୁରସ୍କାର ପାଇବାପରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ସେ କହିଥିଲେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ସେ ଏକ ଅଂଶ ମାତ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କର ଏ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିବ ।<ref>{{Cite web |title=Instagram |url=https://www.instagram.com/reel/DPou8JKgWOS/ |access-date=2025-10-12 |website=www.instagram.com}}</ref> == ନାମାଙ୍କିତ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ == ଯଦିଓ ନାମାଙ୍କନଗୁଡ଼ିକ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁପ୍ତ ରଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ କିଛି ନରୱେର ସଂସଦ ସଦସ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଶିକ୍ଷାବିତ ତାଙ୍କ ପସନ୍ଦର ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ସାର୍ବଜନିକ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରି ପାରନ୍ତି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାର୍ଥୀ ଓ ନାମାଙ୍କନକାରୀ ଉଭୟଙ୍କ ପ୍ରଚାର ହୁଏ । ୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୫ ରେ, ନରୱେର ନୋବେଲ କମିଟି ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ୨୦୨୫ ମସିହାର ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମୋଟ ୩୩୮ ଜଣ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ନାମାଙ୍କନ କରାଯାଇଛି ଯାହାମଧ୍ୟରୁ ୨୪୪ ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ଏବଂ ୯୪ଟି ସଂଗଠନ ଅଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |date=2025-03-05 |title=Nominations for the Nobel Peace Prize 2025 - Nobel Peace Prize |url=https://www.nobelpeaceprize.org/press/press-releases/nominations-for-the-nobel-peace-prize-2025 |access-date=2025-10-10 |website=www.nobelpeaceprize.org |language=en}}</ref> == ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବିବାଦାସ୍ପଦ ବୟାନ == ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ]] କିଛି ରାଜନୈତିକ ମହଲର ସମର୍ଥନ ସତ୍ତ୍ଵେ ୨୦୨୫ ର ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ଜିତିପାରିଲେ ନାହିଁ । ଏହି ପୁରସ୍କାର ତାଙ୍କପରିବର୍ତ୍ତେ ଭେନେଜୁଏଲାର ଗଣତନ୍ତ୍ର ପକ୍ଷରେ ସଂଗ୍ରାମ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ମାରିଆ କୋରିନା ମାଚାଡୋଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି । ଜାନୁଆରୀରେ ପୁନର୍ବାର କାର୍ଯ୍ୟଭାର ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରଠାରୁ, ଟ୍ରମ୍ପ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇବା ପାଇଁ ତୀବ୍ର ପ୍ରୟାସ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ପୁନଃପୁନି ଦାବି ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେ ବିଶ୍ଵରେ ଆଠଟି ଯୁଦ୍ଧ ଅଟକାଇଥିଲେ । ସେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ହାମାସ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ଘୋଷଣା କରିବା ପରେ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଦାବୀର ଗୁରୁତ୍ତ୍ଵ ବଢିଯାଇଥିଲା ବୋଲି ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକ ମାନେ ଦାବୀ କରୁଥିଲେ । ଏପରିକି ସେ ୨୦୨୫ ମେ' ମାସରେ [[ଭାରତ]] ଓ [[ପାକିସ୍ତାନ]] ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ସଂଘର୍ଷକୁ ଅଟକାଇବାର ଶ୍ରେୟ ନେବାକୁ ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଭାରତ ପୁନଃପୁନ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି ।<ref>{{Cite web |date=2025-10-10 |title=Donald Trump misses out on Nobel Peace Prize despite ‘stopping’ eight wars. Here's why |url=https://www.hindustantimes.com/world-news/donald-trump-misses-out-on-nobel-peace-prize-despite-stopping-eight-wars-heres-why-101760087859486.html |access-date=2025-10-11 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> ପରିଶେଷରେ ୨୦୨୫ର ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ହରାଇ ସେ ଏଭଳି ଏକ ବିବାଦାସ୍ପଦ ବୟାନ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ ନୋବେଲ କମିଟି ଯୋଗ୍ୟତାକୁ ମହତ୍ତ୍ଵ ଦେବା ବଦଳରେ ରାଜନୈତିକ ଚାପରେ ନିସ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି । ତାଙ୍କ ବୟନ ଥିଲା ଏହିଭଳି-<blockquote>"The Nobel Committee proved they place politics over peace."<ref>{{Cite web |date=2025-10-10 |title=White House blasts Nobel Committee for not awarding Peace Prize to Trump |url=https://www.bbc.com/news/articles/c7842qg15p6o |access-date=2025-10-11 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref></blockquote> ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ବିଜେତା ମାରିଆ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାରକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ଭେନେଜୁଏଲାରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିଗରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ତଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଛି ।<ref>{{Cite web |date=2025-10-10 |title=María Corina Machado dedicates Nobel Peace Prize win to people of Venezuela — and Donald Trump |url=https://indianexpress.com/article/world/maria-corina-machado-dedicates-nobel-peace-prize-win-venezuela-donald-trump-10299676/ |access-date=2025-10-11 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=30 |title='ମୁଁ ଅସଲ ହକଦାର, ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ମାରିଆ ବି ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି' ; ନୋବେଲ ଆସିଲା ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା - Prameya Odia |url=https://www.prameya.com/Trump-reacts-to-2025-Nobel-Peace-Prize-says-maria-accepted-it-in-honour-of-him |access-date=2025-10-11 |website=www.prameya.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Williams |first=Chris |date=2025-10-11 |title=Machado dedicates Nobel Peace Prize to Trump after surprise win |url=https://www.livenowfox.com/news/maria-corina-machado-nobel-prize-dedicated-to-trump |access-date=2025-10-12 |website=FOX Local |language=en-US}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ତଥ୍ୟ== {{Commons category|Nobel Prize}} * [http://nobelprize.org/ Official Website] * [http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/lists/universities.html Nobel Prizes by Universities and Institutes] *{{Britannica|1856940}} <!--ଅଲଗା ଭାଷାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ--> {{ଅଧାଗଢ଼ା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର]] 9ahr3bu0icilpluvu8w5qrrprnbkbwp 0 97726 606806 593895 2026-09-24T03:22:30Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606806 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|María Corina Machado}} {{Infobox officeholder | name = ମାରିଆ କୋରିନା ମାଚାଡୋ | image = 2026 María Corina Machado (cropped).jpg | caption = Machado in 2026 | office = Member of the [[National Assembly of Venezuela|National Assembly]]<br>for [[Miranda (state)|Miranda]] | term_start = 5 January 2011 | term_end = 21 March 2014 | predecessor = {{ill|Hiram Gaviria|es}} | successor = [[Ricardo Sánchez Mujica|Ricardo Sánchez]] | birth_name = María Corina Machado Parisca | birth_date = {{birth date and age|1967|10|7|df=y}} | birth_place = [[Caracas]], Venezuela | death_date = | death_place = | party = [[Vente Venezuela]] (since 2012) | otherparty = [[Unitary Platform]]<br>[[Democratic Unity Roundtable]]<br>[[Súmate]] (2001–2010)<br/>[[Justice First]] (2010–2012) | children = 3 | education = [[Andrés Bello Catholic University]] ([[Bachelor of Science|BS]])<br>[[Instituto de Estudios Superiores de Administración|Institute of Advanced Studies of Administration]] ([[Master of Science|MS]]) | awards = {{ubl |[[Václav Havel Human Rights Prize]] (2024)|[[Sakharov Prize]] (2024) |[[ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର-୨୦୨୫]]}} | signature = Firma de María Corina Machado.svg }} '''ମାରିଆ କୋରିନା ମାଚାଡୋ ପେରିସ୍କା''' (ଜନ୍ମ ୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୬୭) ଜଣେ ଭେନେଜୁଏଲାର ରାଜନେତ୍ରୀ ଓ ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଇଞ୍ଜିନିୟର, ଯିଏ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭେନେଜୁଏଲାର ବିପକ୍ଷ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଛନ୍ତି। ସେ ୨୦୧୧ ରୁ ୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭେନେଜୁଏଲାର ଜାତୀୟ ସଭାର ନିର୍ବାଚିତ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ “[[ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର-୨୦୨୫]]”ର ବିଜେତା।<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/oct/10/nobel-peace-prize-2025-live-latest-news-updates|title=Nobel peace prize 2025: María Corina Machado wins for work promoting democratic rights in Venezuela – as it happened|last=Ehlebracht|first=Anna|date=2025-10-10|work=the Guardian|access-date=2025-10-13|last2=Holmes|first2=Oliver|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନି == ୧୯୬୭ ଅକ୍ଟୋବର ୭ ତାରିଖରେ ଭେନେଜୁଏଲାର କାରାକାସ୍‌ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ମାଚାଡୋ, ଖ୍ୟାତନାମା ଇସ୍ପାତ ଉଦ୍ୟୋଗପତି ହେନ୍ରିକେ ମାଚାଡୋ ଜୁଲୋଆଗା ଏବଂ ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ କୋରିନା ପାରିସ୍କା ପେରେଜଙ୍କ କନ୍ୟା ଅଟନ୍ତି । ସେ କାରାକାସ୍‌ର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାଥଲିକ ଝିଅମାନଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ମାସାଚୁସେଟସ୍‌ର ୱେଲସ୍ଲେ ସ୍ଥିତ ''ଡାନା ହଲ୍'' ବୋର୍ଡିଂ ସ୍କୁଲରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ପରେ, ମାଚାଡୋ ''ଆନ୍ଦ୍ରେସ୍ ବେଲୋ କାଥଲିକ ୟୁନିଭର୍ସିଟି''ରୁ ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀକାଳରେ ''ଇନଷ୍ଟିଟ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ଷ୍ଟଡିଜ୍ ଇନ୍ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ (IESA)'' ରେ ଅର୍ଥନୀତି (ଫାଇନାନ୍ସ) ରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ । ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ ପରେ, ମାଚାଡୋ ନିଜ ପରିବାରର ଇସ୍ପାତ କମ୍ପାନୀ ''ସିଭେନସା (Sivensa)'' ରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।<ref>{{Cite web |date=2025-10-10 |title=María Corina Machado {{!}} Nobel Peace Prize Winner, Venezuelan Opposition Leader, Politician, & Activist {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Maria-Corina-Machado |access-date=2025-10-13 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == ମାଚାଡୋ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଆଲେଖାଣ୍ଡ୍ରୋ ପ୍ଲାଜା ସହିତ “ସୁମାଟେ” ନାମକ ଭୋଟ ନିରୀକ୍ଷଣ ସଂଗଠନର ସହ-ସଂସ୍ଥାପକ ଓ ନେତ୍ରୀ ଭାବେ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ସେ “ଭେଣ୍ଟେ ଭେନେଜୁଏଲା” ନାମକ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ଜାତୀୟ ସମନ୍ୱୟକାରୀ । ୨୦୧୮ ମସିହାରେ, ସେ ବିବିସିଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଜାରି ହୋଇଥିବା “ବିଶ୍ଵର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ୧୦୦ ନାରୀ” ତାଲିକାରେ ତାଙ୍କରି ନାମ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-46225037|title=BBC 100 Women 2018: Who is on the list?|date=2018-11-19|access-date=2025-10-13|language=en-GB}}</ref> ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ''ଟାଇମ'' ପତ୍ରିକା ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ୧୦୦ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣନା କଲା । ମାଚାଡୋଙ୍କୁ ଭେନେଜୁଏଲାର ବିପକ୍ଷର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ନେତ୍ରୀ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ । ମାଚାଡୋ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଭେନେଜୁଏଲା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ହେନ୍ରିକେ କାପ୍ରିଲେସଙ୍କ ସହିତ ବିପକ୍ଷ ମୂଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ୨୦୧୪ ଭେନେଜୁଏଲା ପ୍ରତିବାଦ ସମୟରେ ସେ ନିକୋଲାସ ମାଦୁରୋ ସରକାର ବିରୋଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ନେତ୍ରୀ ଥିଲେ।<ref>{{Cite news|url=http://www.businessweek.com/news/2014-03-13/middle-class-protesting-venezuela-shortages-drive-poor-to-maduro|title=Middle Class Protesting Venezuela Shortages Drive Poor to Maduro|last=Anatoly Kurmanaev and Corina Pons|work=Businessweek.com|access-date=2025-10-13|language=en|archive-date=2014-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140313080046/http://www.businessweek.com/news/2014-03-13/middle-class-protesting-venezuela-shortages-drive-poor-to-maduro|url-status=dead}}</ref> ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଭେନେଜୁଏଲାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସଂକଟ ସମୟରେ, ସେ ଘୋଷଣା କଲେ ଯେ ଯଦି ବିବାଦିତ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୁଆନ ଗୁଆଇଡୋ ସଫଳତାର ସହିତ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଜନ କରିପାରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ପୁନର୍ବାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ପାଇଁ ଲଢିବେ— କିନ୍ତୁ ଗୁଆଇଡୋ ସେଠାରେ ବିଫଳ ହେଲେ । ସେ ୨୦୨୩ ମସିହାରେ “ୟୁନିଟାରି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ” ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ନିର୍ବାଚନରେ “ଭେଣ୍ଟେ ଭେନେଜୁଏଲା” ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୩୦ ଜୁନ ୨୦୨୩ ରେ ଭେନେଜୁଏଲାର ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଜେନେରାଲ ତାଙ୍କୁ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ ଘୋଷଣା କଲେ ।<ref>{{Cite web |last=Perdomo |first=Luna |date=2023-06-30 |title=José Brito: Contraloría inhabilitó a María Corina Machado por 15 años |url=https://talcualdigital.com/jose-brito-contraloria-inhabilito-a-maria-corina-machado-por-15-anos/ |access-date=2025-10-13 |website=TalCual |language=es}}</ref> ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୪ ରେ ଭେନେଜୁଏଲା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଦ୍ଵାରା ଏହାର ଆଇନଗତ ପୁଷ୍ଟି ହେଲା । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୟ ପାଇବା ପରେ ସେ ୨୦୨୪ ର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ବିପକ୍ଷ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଘୋଷିତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ୨୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୪ ରେ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ କୋରିନା ଯୋରିସଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ କରାଗଲା । ଯୋରିସଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ନାମ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରିବାକୁ ନିଷେଧ କରାଗଲା ଏବଂ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଏଡମୁଣ୍ଡୋ ଗୋନଜାଲେଜ ଉରୁଟିଆ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ହେଲେ । == ହିଂସାର ଶିକାର == ''ଦ ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ'' ଅନୁସାରେ “ଭେନେଜୁଏଲାରେ ରହି ରାଜନୈତିକ ସଂଘର୍ଷ କରିବା ବାବଦରେ ମାଚାଡ଼ୋ ଅଦମ୍ୟ ସାହାସ ଦେଖାଇଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ଭୟରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜନେତାମାନେ ଦେଶ ଛାଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ହିଂସାର ଶିକାର ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସେ ସରକାରଙ୍କ ଏକଛତ୍ରବାଦ ବିରୋଧରେ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2023/10/22/world/americas/venezuela-presidential-election-vote.html|title=Maduro Antagonist on Track to Win Venezuela Primary (Published 2023)|date=2023-10-22|access-date=2025-10-13|language=en}}</ref> ତେଣୁ ମାଚାଡ଼ୋଙ୍କୁ “ଆୟରନ୍ ଲେଡି” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।<ref>{{Cite web |date=2023-10-23 |title=María Corina Machado, la dama de acero {{!}} Clímax |url=https://elestimulo.com/climax/perfil/2023-10-23/maria-corina-machado-la-dama-de-acero/ |access-date=2025-10-13 |website=elestimulo.com |language=es}}</ref> ୨୦୧୧ ଜୁଲାଇ ୫ ତାରିଖରେ ଭେନେଜୁଏଲାର ସ୍ଵାଧୀନତା ଘୋଷଣାର ଦ୍ୱିଶତବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗଦେବା ବେଳେ, ଭେନେଜୁଏଲାର କ୍ୟୁବା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ ନେଇ ସେ କିଛି ବିବାଦସ୍ପଦ ମତାମତ ଦେଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସରକାରପକ୍ଷର ଏକ ଦଳ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |title=Chavistas agredieron a diputada María Corina Machado {{!}} Diario El Carabobeño |url=http://www.el-carabobeno.com/portada/articulo/16586/chavistas-agredieron-a-diputada-mara-corina-machado |access-date=2025-10-13 |website=www.el-carabobeno.com |archive-date=2011-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110812003234/http://www.el-carabobeno.com/portada/articulo/16586/chavistas-agredieron-a-diputada-mara-corina-machado |url-status=dead }}</ref> ପ୍ରାୟ ୫୦ ଜଣ ମିଶିଥିବା ଏହି ଦଳ ତାଙ୍କୁ ପଥର ଓ ବୋତଲ ଫିଙ୍ଗିଥିଲେ । ପୋଲିସ ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ଓ ଏହି ସମୟରେ ଜଣେ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀ ଆହତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ତେବେ ଯେତେବେଳେ ମାଚାଡ଼ୋଙ୍କୁ ପୋଲିସ ମୋଟରସାଇକେଲ୍‌ରେ ସେଠାରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲା, ମାଚାଡ଼ୋ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ସେହି ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଥିଲେ । == ସମ୍ମାନ == * ମାଚାଡୋଙ୍କୁ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ଦିବସ ଅବସରରେ ନ୍ୟାସନାଲ ରିଭ୍ୟୁ (National Review) ପତ୍ରିକା ଦ୍ୱାରା “ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦୁର୍ଦ୍ଦିନରେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ସମଗ୍ର ନାରୀଜାତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରତିକ” ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web |title=International Women's Day on National Review Online |url=http://www.nationalreview.com/symposium/symposium200603080944.asp |access-date=2025-10-13 |website=www.nationalreview.com}}</ref> * ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହିତ ମାଚାଡୋଙ୍କୁ “ତାଙ୍କ ସମୁଦାୟରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ତଥା ମୌଳିକ ମାନବାଧିକାର ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ '''କାଡିଜ୍ କୋର୍ଟେସ୍''' ଇବେରୋ-ଅମେରିକାନ ଫ୍ରିଡମ୍ ପ୍ରାଇଜ୍ (Cádiz Cortes Ibero-American Freedom Prize) ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web |title=López, Ledezma y Machado galardonados con el Premio Libertad Cortes de Cádiz |url=http://www.el-nacional.com/politica/Ledezma-Machado-Premio-Libertad-Cortes_0_645535488.html |access-date=2025-10-13 |website=www.el-nacional.com |language=es}}</ref> * ଏଡମୁଣ୍ଡୋ ଗୋଞ୍ଜାଲେଜ୍ (Edmundo González) ସହ ମିଶି ସେ ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ରେ ୟୁରୋପିୟ ସଂସଦ (European Parliament) ଦ୍ୱାରା ସାଖାରୋଭ ପୁରସ୍କାର (Sakharov Prize) ପାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କୁ “ଭେନେଜୁଏଲାର ଲୋକମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଲୋକତନ୍ତ୍ର ପୁନସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଲଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରତିନିଧି” ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref name="reuters">{{cite web |title=Venezuelan opposition leaders awarded Europe's Sakharov Prize for democratic campaign |url=https://www.reuters.com/world/americas/venezuelan-opposition-leaders-machado-gonzales-awarded-sakharov-prize-2024-10-24/ |website=reuters.com |accessdate=13 October 2025}}</ref> * ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ ରେ, ମାଚାଡୋଙ୍କୁ [[ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର-୨୦୨୫]] ବିଜେତା ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି ।<ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2025: Venezuelan opposition leader María Corina Machado wins |url=https://www.bbc.com/news/live/c1l80g1qe4gt |access-date=2025-10-13 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> ତେବେ ବିଜେତା ମାରିଆ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାରକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ]]<nowiki/>ଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ଭେନେଜୁଏଲାରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିଗରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ତଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଛି ।<ref>{{Cite web |date=2025-10-10 |title=María Corina Machado dedicates Nobel Peace Prize win to people of Venezuela — and Donald Trump |url=https://indianexpress.com/article/world/maria-corina-machado-dedicates-nobel-peace-prize-win-venezuela-donald-trump-10299676/ |access-date=2025-10-11 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଅଧାଗଢ଼ା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର]] gvjf99509id7jvp2fbhw7rg88gj3qit 0 98032 606681 597327 2026-09-24T00:02:10Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606681 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Jyotika Jyoti}} {{Infobox person | name = ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି | image = | caption = | native_name = | image_size = | birth_name = | birth_date = | birth_place = ମାଇମେନସିଙ୍ଗ୍, [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]] | occupation = ଅଭିନେତ୍ରୀ | years_active = ୨୦୦୪–ଏବେଯାଏଁ | website = }} '''ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି''' ଜଣେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ ।<ref>{{cite news |last1=Shazu |first1=Shah Alam |date=18 December 2015 |title=Today's generation wants to see films on Liberation War |url=http://www.thedailystar.net/arts-entertainment/interview/%E2%80%9Ctodays-generation-wants-see-films-liberation-war%E2%80%9D-188827 |newspaper=The Daily Star |accessdate=26 December 2015}}</ref> Her first film, ''Ayna'', directed by [[Kabori Sarwar]],<ref name="dt22Sep2013" /> was released in 2005. The next two important releases were ''Nondito Noroke'' by Belal Ahmed<ref name="dt22Sep2013">{{cite news |last=Chaity |first=Afrose Jahan |date=22 September 2013 |title=Jyotika Jyoti to find her forte |url=http://archive.dhakatribune.com/entertainment/2013/sep/22/jyotika-jyoti-find-her-forte |newspaper=Dhaka Tribune}}</ref> and ''[[Rabeya (2008 film)|Rabeya]]'' by [[Tanvir Mokammel]].<ref>{{cite magazine |last=Bhattacharya |first=Pallab |date=11 March 2010 |title=Bangla Director Dedicates New Film to 1971 War Martyrs |url=http://www.outlookindia.com/newswire/story/bangla-director-dedicates-new-film-to-1971-war-martyrs/676423 |magazine=Outlook |access-date=4 November 2025 |archive-date=1 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211101004356/https://www.outlookindia.com/newswire/story/bangla-director-dedicates-new-film-to-1971-war-martyrs/676423 |url-status=dead}}</ref> Later she acted in Tanvir Mokammel's film ''[[Jibondhuli]]''<ref>{{cite news |title=Jyoti in Tanvir Mokammel's Jibon Dhuli |url=http://www.thedailystar.net/news-detail-250288 |newspaper=The Daily Star |date=19 September 2012}}</ref> and Azad Kalam's ''Bedeni''. Jyoti also acted in a number of short film . her first short film named ''Break Up'' was in 2010. she acted in seven short film till 2019. In 2015, she appeared in [[Morshedul Islam]]'s ''[[Anil Bagchir Ekdin]]'' as Atoshi, Anil's sister.<ref>{{cite news |last=Shazu |first=Shah Alam |date=18 December 2015 |title='Today's generation wants to see films on Liberation War' |url=http://www.thedailystar.net/arts-entertainment/interview/%E2%80%9Ctodays-generation-wants-see-films-liberation-war%E2%80%9D-188827 |newspaper=The Daily Star}}</ref> Jyoti starred in ''Grash'', production of which began in 2013. It was released in 2017.<ref>{{cite news |script-title=bn:অবশেষে ‘গ্রাস’ মুক্তি ২৮ জুলাই |trans-title='Grash' finally releases on July 26 |url=https://bangla.bdnews24.com/glitz/article1367709.bdnews |work=bdnews24.com |date=21 July 2017 |language=bn |access-date=4 November 2025 |archive-date=26 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126211248/https://bangla.bdnews24.com/glitz/article1367709.bdnews |url-status=dead }}</ref> ==Early life== Jyotika Jyoti was born in [[Mymensingh]] in [[Bangladesh]].<ref>{{cite news |title=I miss Kolkata during Puja: Jyotika Jyoti |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/i-miss-kolkata-during-puja-jyotika-jyoti-3450026 |work=The Daily Star |date=22 October 2023 |language=en}}</ref> She completed a post graduation degree in English literature from Anandamohon University college.<ref>{{cite news |title=I take my time when preparing for a role: Jyotika Jyoti |url=https://www.newagebd.net/article/128519/i-take-my-time-when-preparing-for-a-role-jyotika-jyoti |access-date=5 December 2023 |work=New Age |language=en |archive-date=5 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205123425/https://www.newagebd.net/article/128519/i-take-my-time-when-preparing-for-a-role-jyotika-jyoti |url-status=dead }}</ref> ==Criticism== Jyotika Jyoti took a stand for the government during the [[2024 Bangladesh quota reform movement|repression]] of the Awami League government on the students in the quota reform movement that took place in 2024.<ref>{{Cite web |date=September 2024 |title=Shock and surprise grip entertainment arena after chats discovery |url=https://www.daily-sun.com/post/765421 |access-date=2024-09-04 |website=daily-sun |language=en |archive-date=2024-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240904082122/https://www.daily-sun.com/post/765421 |url-status=dead }}</ref> During the movement, a group of pro-Awami artists, including Jyotika Jyoti, were active against the movement in a WhatsApp group called 'Alo Ashbei'<ref>{{Cite web |title=Alo Ashbei WhatsApp group message leaked |url=https://www.thedailystar.net/tags/alo-ashbei-whatsapp-group-message-leaked |access-date=2024-09-04 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> led by actor [[Ferdous Ahmed|Ferdous]]. After the [[Non-cooperation movement (2024)|non-cooperation movement]], on September 3, 2024, some screenshots related to that [[WhatsApp]] group were spread on social media.<ref>{{Cite web |date=2024-09-03 |title='Throw hot water on protesters': 'Alo Ashbei' artistes' WhatsApp group under fire |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/throw-hot-water-protesters-alo-ashbei-artistes-whatsapp-group-under-fire-3693581 |access-date=2024-09-04 |website=The Daily Star |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-09-04 |title=Leaked conversation of artists speaking against student movement goes viral |url=https://www.tbsnews.net/splash/leaked-conversation-artists-speaking-against-student-movement-goes-viral-933266 |access-date=2024-09-04 |website=The Business Standard |language=en}}</ref> In April 2025, a murder case was filed against Jyoti and 16 other actors over the death of a protester in [[Vatara Thana|Vatara]] during the [[Anti-discrimination Students Movement|Anti-Discrimination Student Movement]] against the [[Awami League]] government led by Prime Minister [[Sheikh Hasina]].<ref>{{Cite web |title=Case filed against 17 actors, including Nipun Akter, Zayed Khan |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/court/379972/case-filed-against-17-actors-including-nipun |access-date=2025-05-01 |website=Dhaka Tribune |language=en}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == * {{IMDb name|7769463}} * [https://bmdb.com.bd/person/1465/ BMDb]ରେ ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[Category:Bangladeshi television actresses]] [[Category:Living people]] [[Category:Bangladeshi Hindus]] [[Category:21st-century Bangladeshi actresses]] [[Category:People from Mymensingh District]] [[Category:Best Supporting Actress Bachsas Award winners]] [[Category:Year of birth missing (living people)]] sf3h8ok7swc57gxjv8mg6bh6hj0t5x9 0 98046 606790 594578 2026-09-24T02:45:39Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606790 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ଭିକାରୀ ଧଳ | image = | caption = | image_size = | alt = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1954|10|04}} | death_date = ନିଜିଗଡ଼କୁରୁଖି, [[ହରିରାଜପୁର]], [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା|ପୁରୀ]] | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = {{flag|ଭାରତୀୟ}} | religion = | notableworks = | spouse = ସଂଯୁକ୍ତା ଧଳ | children = ଶାଶ୍ବତ ଧଳ, ଦେବଶ୍ରୀ ଧଳ, ସ୍ବାହା ଧଳ, ଶୁଭଶ୍ରୀ ଧଳ | parents = ବଂଶୀଧର ଧଳ, ମାୟା ଦେବୀ | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା]] ୨୦୧୬ | signature = | website = | footnotes = }} '''ଭିକାରୀ ଧଳ''' (ଜନ୍ମ: ୪ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] ଆଧୁନିକ କବି, ଗୀତିକାର, ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦକ ଓ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶକ । ନିଜ ସାମଗ୍ରୀକ କୃତିତ୍ୱ ପାଇଁ ସେ ୨୦୧୬ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ]] ଦ୍ୱାରା ବରିଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ । == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ଭିକାରୀ ଚରଣ ଧଳ [[ପୁରୀ]] ଜିଲ୍ଲାର ନିଜିଗଡ଼କୁରୁଖି ଗ୍ରାମରେ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତି ପରେ ସେ ରାଜ୍ୟ ସଚିବାଳୟରେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଖୁବ୍ କମ୍ ବୟସରୁ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତି ମନଯୋଗୀ ଭିକାରୀ ଅନେକ ଆଧୁନିକ କବିତାର ସ୍ରଷ୍ଟା । ପୁଣି ଆଉ ପାଦେ ଆଗେଇଯାଇ ସେ ଗଠନ କରିଛନ୍ତି ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା 'କାବ୍ଯଲୋକ', 'ଲିପିକା' ଓ ସୃଜନ ସ୍ବପ୍ନ' ଓ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଦୁଇଟି ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା [[କାବ୍ୟଲୋକ: ସମୟର ଶଙ୍ଖନାଦ]]<ref>https://dharitriepaper.in/edition/19610/chhutidina/page/14</ref> ଓ [[ସୃଜନସ୍ବପ୍ନ]] । ବହୁ ସାହିତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ କରିବା ସହିତ ସେ ଅନେକ ଲୁକ୍କାୟିତ ସାହିତ୍ୟିକ ପ୍ରତିଭାଙ୍କୁ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିପାରିଛନ୍ତି । == ରଚନାବଳୀ == ===କବିତା=== * ''ଜୀବନ କବିତା କେତେ ଫର୍ଦ୍ଦ'' * ''ଭିକାରୀ ଧଳଙ୍କ ଅନେକ କବିତା ଏକତ୍ର'' * ''ସମୟର ସ୍ବର'' * ''ସମୟ ଭଲ ନାହିଁ'' * ''ଏକା ଏକା ସବୁଦିନ'' * ''ପକ୍ଷୀର ସକାଳ ଗୀତ''<ref>{{Cite book |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୫୫୩}}</ref> === ସମ୍ମାନ === * ରଜନୀଗନ୍ଧା କବିତା ସମ୍ମାନ ୨୦୨୬<ref>https://samajaepaper.in/imageview_11_284202611630681_4_73_28-04-2026_19_i_1_sf.html</ref> * ସମ୍ଭାବନା କାବ୍ୟରତ୍ନ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ ୨୦୨୫ * ଓଡ୍ର ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ପକ୍ଷରୁ ପତ୍ରିକା ସଂପାଦକ ସମ୍ମାନ ୨୦୨୪ * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ବରିଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ ସମ୍ମାନ]] ୨୦୧୬<ref>{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/ovation7.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2025-11-05 |archive-date=2020-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726054459/http://odishasahityaakademi.org/English/ovation7.php |url-status=dead}}</ref> * ସମ୍ବାଦ ସାହିତ୍ୟ ଘର ସମ୍ମାନ ୨୦୧୬ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ସାହିତ୍ୟିକ/ସାହିତ୍ୟିକା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] 5m6m54oj9pqsn7f3jcpogqv4ht4ozpv 0 98542 606796 582084 2026-09-24T02:52:52Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606796 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Vladimir Putin}} [[File:Владимир Путин (2025-09-30).jpg|thumb|2025ରେ ଭ୍ଳାଦିମିର ପୁଟିନ୍‌]] '''ଭ୍ଳାଦିମିର ଵ୍ଲାଦିମିରୋଭିଚ ପୁଟିନ୍‌''' ('''ରୁଷିୟ''' : Владимир Владимирович Путин) (ଜନ୍ମ: ୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୨) ଜଣେ ରୁଷିୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ୭ ମଇ ୨୦୧୨ ଠାରୁ [[ଋଷିଆ]]<nowiki/>ର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ 76% ଭୋଟ ପାଇ କର୍ମକାଳ ଅବ୍ୟାହତ ରଖିବାକୁ ପୁନର୍ବାର ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୨ରେ ସେ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୮ରେ ସେ ପୁନଃ 76% ଭୋଟ ପାଇ ଆଗାମୀ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହେଲେ । ମାର୍ଚ ୨୦୨୪ରେ ସେ ପୁନଃ ଆଗାମୀ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପାଇଁ ନିର୍ବଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏଥିପୂର୍ବରୁ, ୨୦୦୦ରୁ ୨୦୦୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ରୁଷିୟ ସଂଘର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ୧୯୯୯ ରୁ ୨୦୦୦ ଓ ୨୦୦୮ରୁ ୨୦୧୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ରୁଷିଆର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ସମୟରେ ସେ ରୁଷିଆର "ସଂଯୁକ୍ତ ରୁଷ" ପାର୍ଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।<ref name="britannica">{{cite web |title=Vladimir Putin |url=https://www.britannica.com/biography/Vladimir-Putin |accessdate=11 December 2025 |website=britannica.com}}</ref> ପୁଟିନ ୧୬ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୋଭିଏତ ସଂଘର ଗୁପ୍ତଚର ସଂସ୍ଥା '''KGB''' ରେ ଏକ ଅଧିକାରୀ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଲେଫ୍ଟେନାନ୍ଟ କର୍ଣ୍ଣେଲ ପଦକୁ ପଦୋନ୍ନତି ପାଇଥିଲେ । ୧୯୯୧ରେ ଅବସରଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ସେ ନିଜର ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ସେଣ୍ଟ୍ ପିଟର୍ସବର୍ଗରୁ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ୧୯୯୬ରେ ସେ ମସ୍କୋରେ ବୋରିସ ୟେଲେତ୍‌ସିନଙ୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରଶାସନରେ ଯୋଗ ଦେଲେ ଏବଂ ୟେଲେତ୍‌ସିନ ଅପ୍ରତ୍ୟାସିତ କାରଣରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବାରୁ ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୯ରେ ରୁଷିଆର କାର୍ଯ୍ୟବାହକ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେଲେ । ପରେ, ପୁଟିନ ୨୦୦୦ ଏବଂ ୨୦୦୪ର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ଜିତିଲେ । ରୁଷିୟ ସଂବିଧାନର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କର୍ମକାଳ ସୀମା ରହିଥିବା କାରଣରୁ ସେ ୨୦୦୮ରେ ତୃତୀୟ ଥରପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ଲଢ଼ିବାକୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୮ରେ ଦିମିତ୍ରି ମେଦଭେଦେଭ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେଲେ ଏବଂ ପୁଟିନଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ । ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୧ରେ ଆଇନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଫଳରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୪ ବର୍ଷରୁ ୬ ବର୍ଷ ହେଲା, ଏବଂ ପୁଟିନ ୨୦୧୨ରେ ତୃତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପାଇଁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରିବାର ଘୋଷଣା କଲେ, ଯାହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ରୁଷିୟ ସହରରେ ବଡ଼ ପ୍ରତିବାଦ ହୋଇଥିଲା । ପୁତିନଙ୍କ ପ୍ରଥମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କାର୍ଯ୍ୟକାଳକୁ ରୁଷିଆର ଅର୍ଥନୈତିକ ବୃଦ୍ଧିର ଅବଧି ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ—ରୁଷିୟ ଅର୍ଥନୀତି ୮ ବର୍ଷ ଧରି ଲଗାତାର ବୃଦ୍ଧି ହେଲା, କ୍ରୟ-ଶକ୍ତି ସମତା 72% ବଢ଼ିଲା ଏବଂ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ (GDP) ୬ ଗୁଣ ବଢ଼ିଲା ।<ref name="nbc">{{cite news|url=http://www.msnbc.msn.com/id/24443419/print/1/displaymode/1098/|title=Russians weigh Putin's protégé|date=3 मई 2008|accessdate=7 मई 2014|agency=एसोसिएटेड प्रेस|location=मॉस्को|language=en|trans-title=|archive-date=2012-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20121119131007/http://www.msnbc.msn.com/id/24443419/print/1/displaymode/1098/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |title=GDP of Russia from 1992 to 2007 |trans-title=१९९२ से २००७ तक का रूस का सकल घरेलू उत्पाद |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=52&pr.y=13&sy=1992&ey=2007&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPD%2CPPPGDP&grp=0&a=GDP |accessdate=१० मई २०१४ |publisher=[[अंतर्राष्ट्रीय मुद्रा कोष]]}}</ref><ref name="stats">{{cite news|url=http://en.rian.ru/analysis/20080301/100381963.html|title=Russia's economy under Vladimir Putin: achievements and failures|accessdate=7 मई 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20130913020517/http://en.rian.ru/analysis/20080301/100381963.html|archive-date=13 सितंबर 2013|agency=आर॰आई॰ए॰ नोवोस्ती|language=en|trans-title=रूस की अर्थव्यवस्था व्लादिमीर पुतिन के अधीन: उपलब्धियां और विफलतायें|url-status=dead}}</ref><ref name="russiaprofile">{{cite web |date=१५ अगस्त २००७ |title=Putin's Economy&nbsp;– Eight Years On |trans-title=पुतिन की अर्थव्यवस्था: आठवाँ वर्ष चालु |url=http://russiaprofile.org/politics/a1187177738.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111024211354/http://russiaprofile.org/politics/a1187177738.html |archive-date=24 अक्तूबर 2011 |accessdate=१० मई २०१४ |publisher=रसिया प्रोफाइल |language=en}}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ପୁଟିନଙ୍କ ଜନ୍ମ ୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୨ରେ ସୋଭିଏତ ସଂଘର ରୁଷି ଗଣରାଜ୍ୟର ଲେନିନଗ୍ରାଦ (ବର୍ତ୍ତମାନ ସେଣ୍ଟ ପିଟର୍ସବର୍ଗ, ରୁସିଆ) ରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଵ୍ଲାଦିମିର ସ୍ପିରିଦୋନୋଭିଚ ପୁଟିନ (୧୯୧୧–୧୯୯୯) ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ମାରିଆ ଇଭାନୋଭ୍ନା ଶେଲୋମୋଭା (୧୯୧୧–୧୯୯୮) । ତାଙ୍କ ମାତା ଏକ କାରଖାନାରେ କାମ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ପିତା ସୋଭିଏତ ନେଭୀରେ କାମ କରୁଥିଲେ । ୧୯୩୦ ଦଶକରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଏକ ବୁଡାଜାହାଜରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ଏବଂ ଦ୍ବିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଉପରେ ଆକସ୍ମିକ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସେ ଏକ କାରଖାନାରେ ଫୋରମେନ୍ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ । ପୁଟିନ ପରିବାରର ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଦୁଇ ଭାଇ ଶୈଶବରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୫ରେ ପୁତିନ ଲେନିନଗ୍ରାଦ ରାଜ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କଲେ ଏବଂ ପରେ '''KGB''' ରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଯାହା ସେ ୧୯୯୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରଖିଥିଲେ । == KGB ଜୀବନ == ୧୯୭୫ରେ ପୁଟିନ ଲେନିନଗ୍ରାଦ ରାଜ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିବା ପରେ ସୋଭିଏତ ସଂଘର ଗୁପ୍ତଚର ସଂସ୍ଥା (KGB) ରେ ଯୋଗ ଦେଲେ। ଅତ୍ୟଳ୍ପ ସମୟରେ ସେ ଲେନିନଗ୍ରାଦରେ ବିଦେଶୀ ଏବଂ କନସୁଲେଟ୍ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବାର କାମ ପାଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |title=Putin's Career Rooted in Russia's KGB (washingtonpost.com) |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/russiagov/putin.htm |access-date=2025-12-11 |website=www.washingtonpost.com}}</ref> == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == === '''ସେଣ୍ଟ ପିଟର୍ସବର୍ଗରେ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟ (୧୯୯୦–୧୯୯୬)''' === ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ପୁଟିନଙ୍କୁ ଲେନିନଗ୍ରାଦର ମେୟର ଅନାତୋଲି ସବ୍ଚାକଙ୍କର ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବେ ନିୟୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ସେଠାରୁ ହିଁ ସେ ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଜୀବନର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୮ ଜୁନ୍ ୧୯୯୧ରେ ସେ ସେଣ୍ଟ ପିଟର୍ସବର୍ଗ ମହାପୌର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ବିଦେଶ ସମ୍ପର୍କ ବିଭାଗର ପ୍ରମୁଖ ହୋଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସମ୍ପର୍କ ଓ ବିଦେଶୀ ବିନିଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ପୁଟିନଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଏହି ବିଭାଗ ବ୍ୟବସାୟିକ ଉଦ୍ୟମମାନଙ୍କ ପଞ୍ଜିକରଣ କାମ କରୁଥିଲା । ୧୯୯୪ରୁ ୧୯୯୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁତିନ ସେଣ୍ଟ ପିଟର୍ସବର୍ଗରେ ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଓ ସରକାରୀ ପଦବୀରେ କାମ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |title=GAZETA.RU: "�������� �����: �� ���������� ������� �� �.�. ��������" |url=https://gazeta.lenta.ru/daynews/09-08-1999/30bio.htm |access-date=2025-12-12 |website=gazeta.lenta.ru}}</ref> === '''ମୋସ୍କୋରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କ୍ୟାରିୟର (୧୯୯୬–୧୯୯୯)''' === ----୧୯୯୬ରେ, ମେୟର ଅନାତୋଲି ସବ୍ଚାକ ନିର୍ବାଚନ ହାରିବା ପରେ ପୁଟିନଙ୍କୁ ମୋସ୍କୋକୁ ଡକାଯାଇଥିଲା, ସେଠାରେ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବୋରିସ୍ ଯେଲ୍ତସିନଙ୍କ ପ୍ରଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ କାମ କରୁଥିଲେ । ସେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପଦବୀରେ ରହିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |author=अलेग आदनकलेनको |date=20 सितम्बर 2006 |title=Продукты полураспада |trans-title=उत्पाद अर्ध-क्षय आयु |url=http://www.itogi.ru/Paper2006.nsf/Article/Itogi_2006_11_19_01_5543.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007063156/http://www.itogi.ru/Paper2006.nsf/Article/Itogi_2006_11_19_01_5543.html |archive-date=7 अक्तूबर 2008 |accessdate=9 जून 2014 |language=ru}}</ref> ୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୭ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବୋରିସ୍ ଯେଲ୍ତସିନ ପୁତିନଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିପରିଷଦର ଉପମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ, ଯେଉଁ ପଦବୀରେ ସେ ମେ ୧୯୯୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ୧୯୯୮ ଜୁନ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସମ୍ପତ୍ତି ପରିଚାଳନ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟର ପ୍ରମୁଖ ଥିଲେ ।<ref name="Vlast">{{cite book |last=प्रिबीलोव्स्की |first=व्लादिमीर |url=http://scilla.ru/works/knigi/vlast2010.pdf |title=Власть-2010 (60 биографий) |publisher=पैनोरमा |year=2010 |isbn=978-5-94420-038-9 |location=मास्को |pages=132–139 |language=ru |trans-title=शक्ति-२०१० (६० जीवनी) |chapter=व्लादिमीर पुतिन |authorlink=:en:Vladimir Pribylovsky}}</ref> ୨୫ ମେ ୧୯୯୮ରେ ପୁଟିନଙ୍କୁ ସଂଘୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସେବା—F.S.B. (KGB ର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ) ର ପ୍ରମୁଖ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ସେ ୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୮ରେ ରୁଷିୟ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ୨୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୯ ରେ ପରିଷଦର ସଚିବ ହୋଇଥିଲେ। === ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ (୧୯୯୯) === ୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୯ରେ, ଭ୍ଲାଦିମିର୍ ପୁଟିନଙ୍କୁ ତିନିଜଣ ପ୍ରଥମ ଉପ-ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ସେଇ ଦିନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବୋରିସ୍ ୟେଲେତ୍‌ସିନ ତାଙ୍କୁ ରୁଷ ସଂଘୀୟ ସରକାରର କାର୍ଯ୍ୟବାହକ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ ।<ref>{{Cite web |title=BBC NEWS {{!}} Monitoring {{!}} Text of President Yeltsin's speech |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/not_in_website/syndication/monitoring/415278.stm |access-date=2025-12-11 |website=news.bbc.co.uk}}</ref> ଏମିତିକି ଏକ ଟେଲିଭିଜନ ସମ୍ବୋଧନରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ୟେଲେତ୍‌ସିନ ପୁଟିନଙ୍କୁ ନିଜ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ପରିଚୟ କରାଇଲେ। ସେଇ ଦିନ, ପୁଟିନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ଲଢିବା ପାଇଁ ନିଜ ସମ୍ମତି ପ୍ରଦାନ କଲେ ।<ref>{{Cite web |title=BBC NEWS {{!}} Europe {{!}} Yeltsin redraws political map |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/415087.stm |access-date=2025-12-11 |website=news.bbc.co.uk}}</ref> ୧୬ ଅଗଷ୍ଟରେ, ଷ୍ଟେଟ୍ ଡ୍ୟୁମା ପୁଟିନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ୨୩୩ ଭୋଟ୍ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦବୀ ପାଇଁ ଅନୁମୋଦନ କଲା, ଯାହା ସାଧାରଣ ଅତିକ୍ରମ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ୨୨୬ରୁ ଅଧିକ ଥିଲା ।<ref>{{Cite web |title=BBC News {{!}} Europe {{!}} Yeltsin's man wins approval |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/422001.stm |access-date=2025-12-11 |website=news.bbc.co.uk}}</ref> ଏହା ସହିତ ସେ ୧୮ ମାସ ଭିତରେ ରୁଷର ପଞ୍ଚମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ । ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସେ ୟେଲେତ୍‌ସିନଙ୍କ ସମର୍ଥକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ବୋରିସ୍ ୟେଲେତ୍‌ସିନଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପରି, ପୁଟିନ ନିଜେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଚୟନ କରିନଥିଲେ । ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ସଂରଚନା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରଶାସନ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥିଲା ।<ref>{{cite book |author=रिचर्ड साकवा |title=Putin: Russia's choice |year=2008 |isbn=978-0415407663 |page=20 |language=en |trans-title=पुतिन: रूस की पसंद}}</ref> ଏହା ମଧ୍ୟରେ ରୁଷ ଚେଚେନ୍ୟାରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାବାଦୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲା । ରୁଷ ସେନା ଶୀଘ୍ର ଚେଚେନ୍ୟାରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସ୍ଥାପିତ କରିଲା । ପୁଟିନଙ୍କ କଡ଼ା ଆଇନ-ଶୃଙ୍ଖଳା ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ଓ ଚେଚେନ୍ୟା ବିଷୟରେ କଠୋର ମନୋଭାବ ତାଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟତାକୁ ବହୁତ ବୃଦ୍ଧି କଲା । ଯଦିଓ ଔପଚାରିକ ଭାବେ ସେ କୌଣସି ଦଳ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ନଥିଲେ, ପୁଟିତିନ ନବଗଠିତ “ୟୁନିଟି ପାର୍ଟି” ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହି ପାର୍ଟି ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୯ରେ ହୋଇଥିବା ଡ୍ୟୁମା ନିର୍ବାଚନରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଭୋଟର ଦ୍ବିତୀୟ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଭାଗ (23.3%) ପାଇଥିଲା। ପ୍ରତିବଦଲରେ, ଏହି ପାର୍ଟି ମଧ୍ୟ ପୁଟିନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା । === '''କାର୍ଯ୍ୟବାହକ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି (୧୯୯୯–୨୦୦୦)''' === 31 ଡିସେମ୍ବର 1999ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ୟେଲେତ୍‌ସିନ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ପଦତ୍ୟାଗ କଲେ ଏବଂ ରୁଷ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ପୁଟିନ ରୁଷର କାର୍ଯ୍ୟବାହକ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେଲେ ।ସେହି ଦିନ ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଆଦେଶରେ ସ୍ଵାକ୍ଷର କଲେ, ଯାହା ଅନୁସାରେ "ପଦମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦାଖଲ ହେଉଥିବା ଦୁର୍ନୀତି ସମ୍ପର୍କିତ ଅଭିଯୋଗରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟବାହୀ କରାଯିବ ନାହିଁ" ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ, ୧୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୧ରେ ପୁଟିନ ଏହି ଆଦେଶ ସହ ପରିଚିତ ଏକ ସଂଘୀୟ ଆଇନରେ ସ୍ଵାକ୍ଷର କଲେ, ଯାହା ୧୯୯୯ର ଆଦେଶକୁ ବଦଳାଇଲା । ଏଲ୍ତସିନଙ୍କ ପଦତ୍ୟାଗର ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ତିନି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପୁଟିନ 52.94 ଶତଂଶ ଭୋଟ ପାଇ ଜିତିଲେ। === ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ (୨୦୦୦–୨୦୦୪) === ପୁଟିନ ୭ ମଇ ୨୦୦୦ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ସେ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ମିଖାଇଲ କାସ୍ୟାନୋଭଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ । ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ, ସେ ଦେଶର ରାଜନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା କଥିତ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ କୋଟିପତିମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟବାହୀ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପୁଟିନଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ରୁଷ ବହୁତ ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିଲା। ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଜିଡ଼ିପିର ବାର୍ଷିକ ଦ୍ଧି ହାର 6.5 ଶତଂଶ ଥିଲା । ଦେଶର ବିଦେଶୀ ଋଣ କମିଲା ଏବଂ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ବଢ଼ିଲା । ଯୁରୋପୀୟ ସଂଘ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ସହ ରୁଷର ସମ୍ପର୍କ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ନାଟୋ ସହ ସହଯୋଗ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଏବଂ ରୁଷକୁ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟବସାୟ ସଂଗଠନର ସଦସ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ କେତେକ ଘଟଣା ପୁଟିନଙ୍କ ଛବିକୁ ଖରାପ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲା । ବୁଡାଜାହାଜ ‘କୁର୍ସ୍କ’ ଡୁବିବା ଘଟଣାକୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଭାବେ ପ୍ରତିହତ କରି ନ ପାରିବାରୁ ସେ ଆଲୋଚନାର ଶୀକାର ହେଲେ । ଅଗଷ୍ଟ 2000ରେ ଏହି ବୁଡାଜାହାଜ ବୁଡି ଯାଇ ୧୧୮ ନାବିକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ପୁଟିନ ତାଙ୍କ ଛୁଟି ବାତିଲ କରି ତୁରନ୍ତ ଘଟଣାସ୍ଥଳକୁ ଫେରି ଆସିନଥିଲେ । ଛୁଟିରୁ ଫେରି ଆସିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକଦିନ ପରେ ହିଁ ସେ ଘଟଣାସ୍ଥଳକୁ ଯାଇଥିଲେ। ୨୦୦୨ରେ, ଯେତେବେଳେ ଚେଚେନ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ ମୋସ୍କୋର ଏକ ସଙ୍ଗୀତ ଥିଏଟର କବ୍‌ଜା କଲେ, ବିଶେଷ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ୧୨୯ ଦର୍ଶକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା । ପୁଟିନଙ୍କ ଆଲୋଚକମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟବାହୀରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଅପମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରତିକୁଳ ସୂଚନାକୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କଠାରୁ ଲୁଚାଇ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଘଟଣା ପରେ ବହୁ ରୁଷିୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାଧ୍ୟମ ସତର୍କ କଲେ ଯେ ପୁଟିନଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଗୁରୁତର ଭାବରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବ । କିନ୍ତୁ ଘେରାବନ୍ଦୀ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଦେଖାଗଲା ଯେ ଏହି ଅନୁମାନ ଭୁଲ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା । ପୁଟିନଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତା ରେକର୍ଡ ସ୍ତରକୁ ପହଞ୍ଚିଲା; 83% ରୁଷିୟ ଜନସାଧାରଣ ପୁଟିନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ।<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2565585.stm|title=Moscow siege leaves dark memories|date=2002-12-16|access-date=2025-12-12|language=en-GB}}</ref> ୨୦୦୩ରେ ଚେଚେନ୍ୟାରେ ଏକ ଜନମତ ସଂଗ୍ରହ ହେଲା ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ନୂଆ ସମ୍ବିଧାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ଚେଚେନ୍ୟାକୁ ରୁଷର ଅଂଶ ଭାବେ ଘୋଷିତ କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ ଚେଚେନ୍ୟାରେ ସଂସଦୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସରକାର ଗଠନ ସହ ପରିସ୍ଥିତି ଧୀରେ ଧୀରେ ସ୍ଥିର ହେବା ଆରମ୍ଭ କଲା ।<ref>{{cite news|url=http://news.independent.co.uk/europe/article2331993.ece|title=Can Grozny be groovy?|date=6 मार्च 2007|work=द इंडिपेंडेंट|access-date=7 मई 2014|archiveurl=https://archive.today/20071001081959/http://news.independent.co.uk/europe/article2331993.ece|archivedate=1 अक्तूबर 2007|location=लंदन|language=en|trans-title=क्या ग्रोज़्नी संधि कर सकते हैं?|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |title=Human Rights Watch Reports, on human rights abuses in Chechnya |trans-title=चेचन्या में मानवाधिकार हनन पर ह्यूमन राइट्स वॉच की रपट |url=http://www.hrw.org/campaigns/russia/chechnya/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121224006/http://www.hrw.org/campaigns/russia/chechnya/ |archivedate=21 नवम्बर 2006 |publisher=ह्यूमन राइट्स वॉच}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଋଷିଆ]] 5u4qeypk3o56nuf7qcfb5vtqbmv2sch 0 99049 606884 584464 2026-09-24T05:12:31Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606884 wikitext text/x-wiki ସନ୍ତୋକବେନ୍ ଜାଡେଜା ଗୁଜରାଟର ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଅପରାଧୀ ଓ ରାଜନେତା ଥିଲେ । ସେ ଗଡମଦର ଭାବରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=Santokben, Godmother |url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/santokben-godmother/207083 |publisher=[[Outlook India]] |date=February 5, 2022 |access-date=February 4, 2026 |archive-date=April 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426160527/https://www.outlookindia.com/magazine/story/santokben-godmother/207083 |url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କ୍ଷେତ୍ର ପୋରବନ୍ଦର ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା। ସେ ଥରେ ପୋରବନ୍ଦରର ଅପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ଖେଳାଳି ଥିଲେ । ସନ୍ତୋକବେନ୍ ଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୧୪ଟି ହତ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ଆସିଥିଲା ​​ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୫୦୦ଟି ମାମଲା ଥିଲା। ସେ ୧୯୯୦ ମସିହାରୁ ୧୯୯୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁଟିଆନାରୁ ବିଧାନସଭା ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ== ତାଙ୍କର ବିବାହ ସରମନ ମୁଞ୍ଜା ଜାଡେଜାଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିଲା, ଯିଏ ମହାରାଣା ମିଲରେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ମିଲ୍ ଶ୍ରମିକ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ସ୍ଥାନୀୟ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟର ଦେବୁ ଭାଘେରଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ ଜଣେ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟର ଏବଂ ଡନ୍ ହୋଇଗଲେ, ଯାହାକୁ ମିଲ୍ ମାଲିକ ଧର୍ମଘଟ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ। ୧୯୮୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୋକବେନ ଜଣେ ଗୃହିଣୀ ଏବଂ ଜଣେ ମାତା ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ । ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗ ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସରମନ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଅପରାଧକୁ ବିଦାୟ ଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୬ ମସିହାରେ, ପୁରୁଣା ଶତ୍ରୁତା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କଳା କେଶବ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହା ସନ୍ତୋକବେନଙ୍କୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଥିଲା, ଯିଏ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପୁରୁଣା ରୀତିକୁ ଫେରିଯିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରତିଫଳ ପାଇବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ।<ref name=a>[https://manvenrakesh.blogspot.com/2011/04/life-of-godmother-comes-to-end.html Life of Godmother comes to an End]</ref> ସେ ପୋରବନ୍ଦର ଜିଲ୍ଲାର କୁଟିଆନା ସହରରୁ ଆସିଥିଲେ । ସେ ୧୯୯୦ ରୁ ୧୯୯୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ବିଧାୟକ ଥିଲେ ଏବଂ ଚିମନଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ନିକଟତର ଥିଲେ । ==ଅପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ== ତାଙ୍କ ଉପରେ ୧୪ ଜଣଙ୍କ ହତ୍ୟା ପଛରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ପାଇଁ ଦାୟୀ ବୋଲି ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ।<ref>[http://www.thehindu.com/news/states/other-states/article1588846.ece Underworld don Santokben Jadeja dead]</ref> ଦୁଇ ଝିଅଙ୍କୁ ବଳାତ୍କାର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>{{cite news| url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/keyword/santokben-jadeja | archive-url=https://web.archive.org/web/20120826003403/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/keyword/santokben-jadeja | url-status=dead | archive-date=2012-08-26 | work=[[The Times of India]] | title=Santokben Jadeja}}</ref> ୨୦୦୭ ମସିହାରେ, ସେ ସନ୍ତୋକବେନଙ୍କ ଶାଳକ ଆର୍ସି ଜାଡେଜାଙ୍କ ପୁଅ ନବଘନ ଆର୍ସିଙ୍କ ହତ୍ୟା ସହିତ ପୁଣି ଥରେ ଖବରକୁ ଆସିଥିଲେ।<ref>[http://www.indianexpress.com/news/santokbens-nephew-killed-jadeja-family-war/21008/ Santokben’s nephew killed, Jadeja family war revives] [[Indian Express]], 16 January 2007.</ref> ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ କରଣ ଜାଡେଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ବୋହୂଙ୍କୁ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରାଯିବା ପରେ ସେ ଖବରରେ ଥିଲେ। <ref>{{cite news|url=http://archive.indianexpress.com/news/new-daughterinlaw-another-twist-to-santokben-saga/316852/|title=New daughter-in-law, another twist to Santokben saga|publisher=Indian Express|author=Hiral Dave|date=31 May 2008}}</ref> ପୋଲିସ ରେକର୍ଡରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ୮୦ ଦଶକର ଶେଷ ଏବଂ ୯୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ତାଙ୍କ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାୟ ୫୨୫ଟି ଅପରାଧିକ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ତାଙ୍କ ଗ୍ୟାଙ୍ଗରେ ୧୦୦ ଜଣ ପୁରୁଷ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ମେର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର । ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ପୋରବନ୍ଦର ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟିର କାଉନସିଲର କେଶୁ ଓଡେଦାରାଙ୍କ ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ତାଙ୍କର ନାମ ଆସିଥିଲା।<ref>{{cite news |title=`Godmother' Santokben Jadeja arrested |url=https://zeenews.india.com/home/godmother-santokben-jadeja-arrested_234709.html |publisher=[[Zee News]] |date=August 12, 2005}}</ref> ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରାୟ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲିଥିଲା, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ରାଜକୋଟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2002-11-27/ahmedabad/27313290_1_godmother-santokben-jadeja-bhura-munja-fray|archive-url=https://web.archive.org/web/20120619035236/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2002-11-27/ahmedabad/27313290_1_godmother-santokben-jadeja-bhura-munja-fray|url-status=dead|archive-date=19 June 2012|title='Godmother' seeks that magic touch |date=27 Nov 2002|first1=Sudhir|work=[[The Times of India]]|last1=Vyas}}</ref> ==ରାଜନୀତି== ସେ ପୋରବନ୍ଦର ଜିଲ୍ଲାର କୁଟିଆନା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜନତା ଦଳ ଟିକେଟରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୯୦ ରୁ ୧୯୯୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୨ରେ, ସେ କୁଟିଆନା ବିଧାନସଭା ଆସନରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ନାମାଙ୍କନ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/election/2002/dec/11guj.htm|title=Porbandar witnesses battle of the dons|last=Swaminathan|first=R|date=11 December 2002|work=rediff.com|access-date=6 May 2011|location=Kutiyana|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030219150853/http://www.rediff.com/election/2002/dec/11guj.htm|archivedate=19 February 2003}}</ref> ==ମୃତ୍ୟୁ== ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୧ରେ ଗୁଜରାଟର ପୋରବନ୍ଦରରେ ତାଙ୍କର ହୃଦଘାତରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/states/other-states/article1588846.ece|title=Underworld don Santokben Jadeja dead|last=Dasgupta|first=Manas|date=1 April 2011|work=[[The Hindu]]|accessdate=6 May 2011|location=AHMEDABAD}}</ref> ==ଲୋକପ୍ରିୟ ସଂସ୍କୃତିରେ== ତାଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଗଡମଦର (୧୯୯୯) ର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଥିଲା , ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକାରେ ଶବାନା ଆଜମୀ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ , ଯିଏ ପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ ।<ref name=timesofidia>{{cite news |title='Godmother' in fray for polls |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/godmother-in-fray-for-polls/articleshow/29291771.cms |publisher=[[The Times of India]] |date=25 November 2002}}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ ମୃତ୍ୟୁ]] 5qcgl804m3gnk67nyweq2bc9ctcze4o 0 99258 606778 585563 2026-09-24T02:09:49Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606778 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Veena Anand}} {{Infobox officeholder | name = ବୀଣା ଆନନ୍ଦ | nationality = {{flagicon|India}} [[ଭାରତର ଲୋକ|ଭାରତୀୟ]] | office = ବିଧାୟିକା: [[ଦିଲ୍ଲୀ ବିଧାନ ସଭା]] | term_start = ୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୩ | term_end = ୧୦ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୫ | otherparty = [[ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି]] (୨୦୧୩–୨୦୨୪) | party = [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]] (୧୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪–ଏବେଯାଏଁ) | spouse = [[ରାଜ କୁମାର ଆନନ୍ଦ]] | predecessor = [[ରାଜେଶ ଲିଲୋଥିଆ]] | successor = [[ହଜାରି ଲାଲ ଚୌହାନ]] }} '''ବୀଣା ଆନନ୍ଦ''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ, ସେ ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ, ସେ ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି ଛାଡ଼ି ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।<ref name="Raj Kumar Anand quits BSP to join BJP; reality exposed, claims AAP">{{cite news |title=Raj Kumar Anand quits BSP to join BJP; reality exposed, claims AAP |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/former-aap-minister-raj-kumar-anand-joins-bjp-aap-claims-reality-exposed/articleshow/111644417.cms |access-date=12 March 2025 |work=The Times of India |date=11 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312074907/https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/former-aap-minister-raj-kumar-anand-joins-bjp-aap-claims-reality-exposed/articleshow/111644417.cms |archive-date=12 March 2025}}</ref> ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୩ରେ ସେ ପଟେଲ ଦିଲ୍ଲୀର ପଟେଲ ନଗର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{cite news |url=http://www.indianexpress.com/news/aap-finished-second-in-20-seats-nota-got-more-votes-than-shazia-s-loss-margin/1205655/ |title=AAP finished second in 20 seats, NOTA got more votes than Shazia's loss margin |work=The Indian Express |date=10 December 2013 |accessdate=20 March 2014}}</ref> ସେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ରାଜ କୁମାର ଆନନ୍ଦଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web|title=Dalit activist Raj Kumar Anand rejoins AAP|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/dalit-activist-raj-kumar-anand-rejoins-aap/1568075|access-date=2020-07-05|website=outlookindia.com/|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704220527/https://www.outlookindia.com/newsscroll/dalit-activist-raj-kumar-anand-rejoins-aap/1568075|url-status=dead}}</ref><ref name="With just five women candidates, AAP is no exception">{{cite news |title=With just five women candidates, AAP is no exception |url=https://www.hindustantimes.com/india/with-just-five-women-candidates-aap-is-no-exception/story-qQNv4YvU6bRXyKd7K2sh0H.html |access-date=12 March 2025 |work=Hindustan Times |date=26 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312074645/https://www.hindustantimes.com/india/with-just-five-women-candidates-aap-is-no-exception/story-qQNv4YvU6bRXyKd7K2sh0H.html |archive-date=12 March 2025 |language=en-us}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{DEFAULTSORT:Anand, Veena}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟିର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦିଲ୍ଲୀର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] b5w1cv5rkr5wmag7i7yyem0j3hazhmn 0 99340 606854 586051 2026-09-24T04:38:10Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606854 wikitext text/x-wiki ଏଲିଜାବେଥ ହିଷ୍ଟନ୍ ଥମ୍ପସନ୍ (ଜନ୍ମ ୧୯୭୭) ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ଖେଳାଳି ଯିଏ କଲେଜ ଫୁଟବଲ୍ ଖେଳରେ ଗୋଲ ସ୍କୋର କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଅଟନ୍ତି । ସେ ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୭ରେ ୱିଲାମେଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୱିଲାମେଟ୍ ବିୟରକ୍ୟାଟ୍ସ ଫୁଟବଲ୍ ଦଳ ପାଇଁ ପ୍ଲେସକିକର ଭାବରେ ଏହି ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିଲେ , ଯାହା ପରେ ଛୋଟ କଲେଜ ପାଇଁ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଟରକଲେଜିଏଟ୍ ଆଥଲେଟିକ୍ସ (NAIA) ରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିଥିଲା।<ref>{{cite book |page=[https://archive.org/details/outstandingwomen0000wool/page/33 33] |year=1998 |publisher=Oryx Press |url=https://archive.org/details/outstandingwomen0000wool |url-access=registration |quote=+liz heaston +willamette. |title=Outstanding women athletes: who they are and how they influenced sports in America |isbn=1-57356-120-7 |author=Woolum, Janet}}</ref> ସେ ୱିଲାମେଟ୍ ପାଇଁ ଜଣେ ଡିଫେଣ୍ଡର ଭାବରେ ମହିଳା ଫୁଟବଲ୍ ମଧ୍ୟ ଖେଳିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |url=https://www.wubearcats.com/hof/athletes/heaston?view=bio |title=Elizabeth Heaston '99 |publisher=[[Willamette Bearcats]] |access-date=February 26, 2023}}</ref> ହେଷ୍ଟନ୍ ଙ୍କ ସଫଳତା ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ କ୍ରୀଡ଼ା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା। ==ଜୀବନୀ== ହିଷ୍ଟନ୍ ୱାଶିଂଟନର ରିଚଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |date=2018-10-12 |title=Local woman makes college football history in 1997 |url=https://www.nbcrightnow.com/archives/local-woman-makes-college-football-history-in-1997/article_8d853b41-874a-55d1-b7de-994851730582.html |access-date=2025-06-25 |website=NonStop Local Tri-Cities/Yakima |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |agency=Associated Press |date=1997-10-20 |title=Woman Kicks Extra Points |url=https://www.nytimes.com/1997/10/20/sports/woman-kicks-extra-points.html |access-date=2025-06-25 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିବା ପରେ ସେ ୱିଲାମେଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ , ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଜଣେ ଷ୍ଟାର ଫୁଟବଲ୍ ଖେଳାଳି ହୋଇ 1996 ଏବଂ ୧୯୯୭ ରେ ଅଲ୍-ଆମେରିକୀୟ ସମ୍ମାନଜନକ ଉଲ୍ଲେଖ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ୧୯୯୭ ରେ ସେ ବ୍ୟାକଅପ୍ ପ୍ଲେସକିକର ଭାବରେ ଫୁଟବଲ୍ ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର, ୧୯୯୭ ରେ ୱିଲାମେଟ୍ ଏବଂ ଲିନଫିଲ୍ଡ କଲେଜ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମ୍ୟାଚ୍ ସମୟରେ ସେ କଲେଜ ଫୁଟବଲ୍ ଖେଳ ଖେଳି ପଏଣ୍ଟ ସ୍କୋର କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ହୋଇଥିଲେ। ୫ ଫୁଟ ୫ ଇଞ୍ଚ, ୧୨୦ ପାଉଣ୍ଡ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଫୁଟବଲ୍ ଖେଳାଳି ୱିଲାମେଟ୍ ପାଇଁ ବଦଳ କିକର ଭାବରେ ଖେଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଇଟି ଅତିରିକ୍ତ ପଏଣ୍ଟ କିକ୍ କରିଥିଲେ କାରଣ ତାଙ୍କ ଦଳ ୨୭-୦ ରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା।<ref name="wu">{{cite web |url=http://www.willamette.edu/athletics/news/article/2007/08/liz_heaston_99_gets_kicks_in_more_than_one_sport.xml |title=Alumni Spotlight: Liz Heaston'99 Gets Kicks in more than One Sport |last=Timbrell |first=Jamie |date=August 20, 2007 |publisher=Willamette University |accessdate=2008-12-12}}</ref> ଏହି ସଫଳତା ଦି ଟୁଡେ ଶୋ ଏବଂ ସିବିଏସ୍ ଦିସ୍ ମର୍ଣ୍ଣିଂ ସହିତ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ।.<ref>{{cite web|url=http://www.nbcrightnow.com/story/39277099/local-woman-makes-college-football-history-in-1997|title=Local woman makes college football history in 1997|date=October 12, 2018|first=Camila|last=Rios|accessdate=October 13, 2018|publisher=[[KNDU|NZBC News Right Now-KNDU 25]]}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ହିଷ୍ଟନଙ୍କ ଫୁଟବଲ୍ କ୍ୟାରିୟର ଦୁଇଟି ଖେଳ ଧରିଥିଲା; ସେ ଚାରୋଟି ଅତିରିକ୍ତ ପଏଣ୍ଟ ପ୍ରୟାସ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଟି କରିଥିଲେ।<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/page2/tvlistings/show29transcript.html |work=[[ESPN]].com |title=Interview with Bob Ley}}</ref><ref>{{cite news |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E03EFDD163EF933A15753C1A961958260 |work=The New York Times |title=Woman Kicks Extra Points |date=October 20, 1997 |accessdate=May 11, 2010}}</ref> ତାଙ୍କର ଫୋଟୋ ଜର୍ସି କଲେଜ ଫୁଟବଲ୍ ହଲ୍ ଅଫ୍ ଫ୍ରେମରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୋଇଛି ।<ref>{{cite web |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-oct-18-sp-33885-story.html |access-date=March 9, 2012 |title=College Football Week 7: In the Spotlight |date=October 18, 1998 |work=[[Los Angeles Times]]}}</ref> ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ହିଷ୍ଟନ୍ ୱିଲାମେଟ୍‌ରେ କେବଳ ଫୁଟବଲ୍ ଖେଳିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ। ସେ ପାସିଫିକ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଅପ୍ଟୋମେଟ୍ରିରେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଟ୍ରେଣ୍ଟ ଥମ୍ପସନ୍‌ଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଝିଅ, ଇସାବେଲା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଅଛି ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ରିଚଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ୱାଶିଂଟନରେ ରୁହନ୍ତି ଏବଂ କାମ କରନ୍ତି , ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅପ୍ଟୋମେଟ୍ରି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ କାମ କରନ୍ତି। ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ଖେଳାଳି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ ଜନ୍ମ]] 7zc9cs3ivh3lwms51gmfpvkjpogv5t8 0 99803 606600 588048 2026-09-23T21:53:49Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606600 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=Ajawa |states=[[Nigeria]] |region=[[Bauchi State]] |extinct=ca. 1930 |ref=e18 |familycolor=Afro-Asiatic |fam2=[[Chadic languages|Chadic]] |fam3=[[West Chadic languages|West Chadic]] |fam4=[[Bade–Warji languages|Bade–Warji]] |fam5=[[Warji languages|Warji]] (B.2) |iso3=ajw |linglist=ajw.html |glotto=ajaw1236 |glottorefname=Ajawa }} ଆଜାୱା ହେଉଛି ଆଫ୍ରୋ-ଏସିଆଟିକ୍ ପରିବାରର ଏକ ବିଲୁପ୍ତ ଚାଡିକ୍ ଭାଷା, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ତର ନାଇଜେରିଆର ବାଉଚି ରାଜ୍ୟରେ କୁହାଯାଉଥିଲା। ଏହା ଉତ୍ତର ବାଉଚି ଭାଷା ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଞ୍ଚଳର ଛୋଟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଉଥିଲା।<ref>{{Cite web |title=Glottolog 5.3 - Ajawa |url=https://glottolog.org/resource/languoid/id/ajaw1236 |access-date=2026-03-08 |website=glottolog.org}}</ref> ଏହି ଭାଷାର ବିଲୁପ୍ତତା ୧୯୨୦ ଏବଂ ୧୯୪୦ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିଲା,<ref>{{Cite book |last=Blench |first=Roger |title=An atlas of Nigerian languages |publisher=Kay Williamson Educational Foundation |year=2012 |location=Cambridge, UK}}</ref> ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ, ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଚାପ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରମୁଖ ଭାଷା ହାଉସା ଆଡ଼କୁ ଭାଷା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ। ଏକ ମରଣଶୀଳ ଭାଷା ଭାବରେ, ଆଜାୱା ଏହାର ବିଲୋପ ପୂର୍ବରୁ ସୀମିତ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ପାଇଥିଲା, ୨୦ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରେକର୍ଡଗୁଡ଼ିକ ପଶ୍ଚିମ ଚାଡିକ୍ ଉପଗୋଷ୍ଠୀ A1 ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ବର୍ଗୀକରଣକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲା। ଏହାର ବିଲୁପ୍ତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଆଜାୱା ଚାଡିକ୍ ଭାଷାଗତ ବିବିଧତାର ଏକ ହଜିଯାଇଥିବା ଶାଖାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଯାହା ନାଇଜେରିଆରେ ବିପଦଗ୍ରସ୍ତ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ସଂରକ୍ଷଣର ଜରୁରୀ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ରେଖାଙ୍କିତ କରେ, ଯାହା ୫୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଆଦିବାସୀ ଭାଷାର ଘର, ଅନେକ ସମାନ ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ସୀମିତ ଶବ୍ଦାତ୍ମକ ଏବଂ ଜାତିଗତ ନୋଟ୍ସ ଉପନିବେଶ-ଯୁଗର ସର୍ଭେରୁ ବଞ୍ଚି ରହିଛି, ଏହାର ଧ୍ୱନିାତ୍ମକ ଏବଂ ବ୍ୟାକରଣଗତ ଗଠନର ଝଲକ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯଦିଓ ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟାକରଣ କିମ୍ବା ପାଠ୍ୟ ଅନୁପଲବ୍ଧ ରହିଛି। ==ନାମ ଏବଂ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି== ଆଜାୱା ଭାଷା ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ଶେଷ ନାମ "ଅଜାୱା" ଦ୍ୱାରା ଜଣାଶୁଣା, ଯାହା ନାଇଜେରିଆର ବାଉଚି ରାଜ୍ୟରେ ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ଭାଷା ଏବଂ ଏହାକୁ କହୁଥିବା ଜାତିଗତ ଗୋଷ୍ଠୀ ଉଭୟର ଆତ୍ମ-ନାମ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଏହି ନାମ ଆଜାୱା ଲୋକଙ୍କ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ, ଯେଉଁମାନେ ଭାଷା ବିଲୁପ୍ତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେମାନଙ୍କର ଜାତିଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିଛନ୍ତି। ଔପନିବେଶିକ ଯୁଗର ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍‌ରେ, ଭାଷାଟି "ଆଜାନ୍ସି" ଭଳି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ପଡ଼ୋଶୀ ହାଉସା ଭାଷାଭାଷୀମାନେ ଆଜାୱା ଲୋକଙ୍କୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଜିଭକୁ ସୂଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। "ଆଜାୱା" ନାମଟି ପ୍ରଥମେ ପଶ୍ଚିମ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକରେ ନର୍ଥକୋଟ ହ୍ୱିଟ୍ରିଜ୍ ଥମାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ନାଇଜେରିଆର ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ଭାଷାଗତ ସର୍ଭେରେ ଭାଷାର ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଜଣାଶୁଣା ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା।<ref>https://www.sil.org/system/files/reapdata/11/02/55/110255027629532146619159333368361057821/jlsr2022_010.pdf</ref><ref>{{Cite web |url=https://nairametrics.com/wp-content/uploads/2013/03/Atlas-of-Nigerian-Languages.pdf |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2026-03-08 |archive-date=2025-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250526055810/https://nairametrics.com/wp-content/uploads/2013/03/Atlas-of-Nigerian-Languages.pdf |url-status=dead}}</ref> "ଆଜାୱା" ବିଷୟରେ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତିଗତ ବିବରଣୀ ବହୁତ କମ୍ ଦଲିଲଭୁକ୍ତ ରହିଛି, ଉପଲବ୍ଧ ରେକର୍ଡରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନୀୟ ଭୂଗୋଳ କିମ୍ବା ଐତିହାସିକ ଘଟଣାବଳୀ ସହିତ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲିଙ୍କ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ନାହିଁ; ତଥାପି, ହାଉସାକୁ ଭାଷାଗତ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶବ୍ଦର ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ଗୋଷ୍ଠୀର ଐତିହ୍ୟକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାରେ ଏହାର ଭୂମିକାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ। ==ଭାଷାଗତ ବର୍ଗୀକରଣ== ଆଜାୱା ଭାଷା ଆଫ୍ରୋ-ଏସିଆଟିକ୍ ଭାଷା ପରିବାରର, ବିଶେଷକରି ଏହାର ଚାଡିକ୍ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଉପଲବ୍ଧ। ଏହାକୁ ପଶ୍ଚିମ ଚାଡିକ୍ ଉପଶାଖା ଅଧୀନରେ ଉତ୍ତର ବାଉଚି ଗୋଷ୍ଠୀରେ (B.2 କିମ୍ବା ୱାର୍ଜି ଭାଷା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା) ଆହୁରି ବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସ୍ଥିତି ଆଜାୱାକୁ ଉତ୍ତର ନାଇଜେରିଆରେ କୁହାଯାଉଥିବା ଅନ୍ୟ ଛୋଟ, ନିକଟ ସମ୍ପର୍କିତ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସମାନ କରିଥାଏ, ଯେପରିକି ୱାର୍ଜି, ଗାଲା, ପା'ଆ ଏବଂ ସିରି।<ref>https://megatchad.cepam.cnrs.fr/publications/Newman-2013-Chadic-Classification-and-Index.pdf</ref> ଉତ୍ତର ବାଉଚି ଶାଖାକୁ ପଶ୍ଚିମ ଚାଡିକ୍ ଭାଷାର ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଅଂଶୀଦାରିତ ଧ୍ୱନିଗତ ନବସୃଜନ ଦ୍ୱାରା ପରିଭାଷିତ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଇମ୍ପ୍ଲୋସିଭ୍ (ଯଥା, [ɓ], [ɗ]), ପାର୍ଶ୍ଵିକ ଫ୍ରିକେଟଭ୍ (ଯଥା, [ɬ]), ଏବଂ ବେଳେବେଳେ ଇଜେକ୍ଟିଭ୍ କିମ୍ବା ପ୍ରିନାସାଲାଇଜ୍ଡ ଧ୍ୱନି ସହିତ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ଇନଭେଣ୍ଟରୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଏକ ସ୍ୱର ପ୍ରଣାଳୀ ସହିତ ନଅଟି ଧ୍ୱନିଗତ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ (ଯଥା, [i, ɨ, u, e, ə, o, ɛ, ɔ, a]) ସହିତ ଲମ୍ବ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଏବଂ ଡିପଥୋଙ୍ଗ୍ସ ସହିତ। ଏହି ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ଐତିହାସିକ ବିକାଶକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ସମୟରେ ସଂଲଗ୍ନ ଚାଡିକ୍ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକରୁ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ପୃଥକ କରନ୍ତି, ଯେପରିକି ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ଚରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ (ଫ୍ରିକେଟଭ୍ ବନାମ ଆଫ୍ରିକେଟସ୍) ଏବଂ କିଛି ବ୍ୟଞ୍ଜନରେ ଲେବିଏଲାଇଜେସନ୍। ୱାର୍ଜି ଏବଂ ଗାଲା ପରି ପଡ଼ୋଶୀ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ସମାନ୍ତରାଳ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ଯେପରିକି ~ କଗ୍ନେଟ୍ସରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ (ଯଥା, "ସୂର୍ଯ୍ୟ" କିମ୍ବା "ଚାର" ପାଇଁ) ଏବଂ ~ ବିକଳ୍ପ, ଶାଖାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସମନ୍ୱୟକୁ ସମର୍ଥନ କରେ। ଆଜାୱାର ବିଲୁପ୍ତ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ବିରଳ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍, ମୁଖ୍ୟତଃ ୨୦ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରେକର୍ଡରୁ, ଏହାର ସମ୍ପୃକ୍ତି ସୀମିତ ଶବ୍ଦଗତ ତଥ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଯାହା ମୌଳିକ ଶବ୍ଦକୋଷରେ ଅନ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ଚାଡିକ୍ ରୂପ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧକୁ ଦର୍ଶାଏ। ତୁଳନାତ୍ମକ ଅଧ୍ୟୟନ ଉତ୍ତର ବାଉଚି ପଡ଼ୋଶୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଦୈନନ୍ଦିନ ଶବ୍ଦ ପାଇଁ ମୂଳରେ ସମାନତା ଚିହ୍ନଟ କରେ, ବଞ୍ଚି ରହିଥିବା ସାମଗ୍ରୀର ଅଭାବ ସତ୍ତ୍ୱେ ବଂଶାବଳୀ ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରେ। ==ଶବ୍ଦବିଜ୍ଞାନ== =====ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ===== ପଶ୍ଚିମ ଚାଡିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଉଚି ଉପଗୋଷ୍ଠୀର ଏକ ବିଲୁପ୍ତ ସଦସ୍ୟ ଅଜାୱା ଭାଷା, ଅତି କମରେ ୨୦ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ଏହାର ସୁପ୍ତ ସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ସିଧାସଳଖ ଧ୍ୱନିଗତିକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ଅଭାବରୁ, ଶେଷ ଜଣାଶୁଣା ବକ୍ତା ପ୍ରାୟ ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଏହାର ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକା ପଶ୍ଚିମ ଚାଡିକ୍ ବି ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ବିରଳ ଐତିହାସିକ ଶବ୍ଦତାଲିକା ଏବଂ ତୁଳନାତ୍ମକ ପୁନଃନିର୍ମାଣରୁ ଅନୁମାନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ବୁର୍କୁ, ଚୁଗେନ୍ ଏବଂ ଜିବିଞ୍ଜୁ ଭଳି ନିକଟ ସମ୍ପର୍କିତ ଭାଷାରୁ ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏହି ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୨୦-୨୫ ଫୋନେମର ଏକ ସାଧାରଣ ଚାଡିକ୍ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଣାଳୀ ସୂଚାଇଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଷ୍ଟପ୍, ଇମ୍ପ୍ଲୋସିଭ୍, ନାସାଲ୍, ଫ୍ରିକାଟିଭ୍, ଆଫ୍ରିକେଟ୍, ଆପ୍ରୋକ୍ସିମାଣ୍ଟ୍ ଏବଂ ରୋଟିକ୍ସ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, କିଛି ଶବ୍ଦ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଭାବରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। =====ସ୍ୱର ପ୍ରଣାଳୀ===== ଉତ୍ତର ବାଉଚି ଉପଗୋଷ୍ଠୀର ଏକ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ ପଶ୍ଚିମ ଚାଡିକ୍ ଭାଷା, ଅଜାୱାର ସ୍ୱର ପ୍ରଣାଳୀ, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭାଷାଗତ ରେକର୍ଡର ଅଭାବ ଏବଂ ୨୦ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗ ସୁଦ୍ଧା ଭାଷାର ସୁପ୍ତତାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଯୋଗୁଁ ପ୍ରାୟତଃ ଅଣ-ଲିଖିତ ରହିଛି। ଉପଲବ୍ଧ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକରେ ଏହାର ସ୍ୱରର କୌଣସି ବ୍ୟାପକ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପା'ଆ ପରି ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପଶ୍ଚିମ ଚାଡିକ୍ B.2 ଭାଷାରୁ ତୁଳନାତ୍ମକ ପ୍ରମାଣ ପାଞ୍ଚଟି ମୌଳିକ ସ୍ୱରର ଏକ ସାଧାରଣ ତାଲିକା ସୂଚାଇଥାଏ: /i/, /e/, /a/, /o/, ଏବଂ /u/। ଏହି ସ୍ୱରଗୁଡ଼ିକ ପଡ଼ୋଶୀ ଚାଡିକ୍ ପ୍ରକାରଗୁଡ଼ିକରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ଭାବରେ ଲମ୍ବ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥାଇପାରେ, ଯଦିଓ ଆଜାୱା ପାଇଁ କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ପ୍ରମାଣ ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରେ ନାହିଁ। ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ନାଇଜେରିଆର ଭାଷା]] kgp3t8x5rqzbuy7ryt85vmcg24il8ah 0 99804 606601 588047 2026-09-23T21:53:51Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606601 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=Ajuwa |nativename=Ajegha |region=[[Kajuru]] LGA, [[Kaduna State]] |states=[[Nigeria]] |speakers= |date= |ref= |familycolor=Niger-Congo |fam2=[[Atlantic–Congo languages|Atlantic–Congo]] |fam3=[[Benue–Congo languages|Benue–Congo]] |fam4=[[Plateau languages|Plateau]] |fam5=[[Central Plateau languages|Central]] ? |fam6=[[North Plateau languages|North Plateau]] ? |iso3= |glotto= |glottorefname= }} ଆଜୁୱା, ଆଜେଗା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ନାଇଜେରିଆର କାଦୁନା ରାଜ୍ୟର କାଜୁରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ କଥିତ ଏକ ବେନୁ-କଙ୍ଗୋ ଭାଷା |<ref>{{Cite web |url=https://nairametrics.com/wp-content/uploads/2013/03/Atlas-of-Nigerian-Languages.pdf |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2026-03-08 |archive-date=2025-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250526055810/https://nairametrics.com/wp-content/uploads/2013/03/Atlas-of-Nigerian-Languages.pdf |url-status=dead}}</ref> ଏହା କାଜୁ, ଆଫୋଗୋ, ଇବୁରୁ, ଆଇଡନ୍, ଏବଂ ମାକାଲି ସହରରେ ରହୁଥିବା ଆଜୁୱା ଲୋକଙ୍କ ମାତୃଭାଷା ଅଟେ। ନାଇଜର-କଙ୍ଗୋ ପରିବାରର ବେନୁ-କଙ୍ଗୋ ଶାଖାର ଏକ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ, ଯାହାକୁ ରୋଜର ବ୍ଲେଞ୍ଚ (୨୦୧୯) ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ମାଳଭୂମି ଭାବରେ ବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇଛି, ଆଜୁୱା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନାଇଜେରିଆରେ କୁହାଯାଉଥିବା ଏକ ବିବିଧ ଭାଷାଗତ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଭାଷା ଉପରେ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ସୀମିତ ରହିଛି, ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଭାଷାଗତ ସର୍ଭେରୁ ପ୍ରାଥମିକ ସୂଚନା ମିଳିଛି, ଏବଂ ଏହା ଏଥନୋଲୋଗ୍ କିମ୍ବା ଗ୍ଲୋଟୋଲୋଗ୍ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ବିଶ୍ୱ ଡାଟାବେସରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ବିଦ୍ୟମାନ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକରେ ବକ୍ତା ସଂଖ୍ୟା, ଉପଭାଷା କିମ୍ବା ଜୀବନଧାରଣ ସ୍ଥିତି ଉପରେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ, ଯାହା ନାଇଜେରିଆରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭାଷା ଉପରେ ବ୍ୟାପକ ଚାପ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ବର୍ତ୍ତମାନର ବ୍ୟବହାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକ କ୍ଷେତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଥାଏ। ==ବିକଳ୍ପ ନାମ ଏବଂ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି== ଆଜୁୱା ଭାଷା ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ସ୍ୱୟଂନାମ ଆଜୁୱା ଦ୍ୱାରା ଜଣାଶୁଣା , ଯାହାକୁ ବକ୍ତାମାନେ ଭାଷା ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଜାତିଗତ ଗୋଷ୍ଠୀ ଉଭୟକୁ ସୂଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହା ବିକଳ୍ପ ନାମ ଅଜେଘା ଅଧୀନରେ ମଧ୍ୟ ଲିଖିତ , ନାଇଜେରିଆନ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ଭାଷାଗତ ସର୍ଭେରେ ଏହିପରି ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଭାଷାଟି ରୋଜର ବ୍ଲେଞ୍ଚଙ୍କ " ଆନ୍ ଆଟଲାସ୍ ଅଫ୍ ନାଇଜେରିଆନ୍ ଲାଙ୍ଗୁଏଜ୍" ରେ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ହୋଇଛି , ଯେଉଁଥିରେ ଆଲେକ୍ସ ମାଇକାରଫି (୨୦୦୭)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ବନ୍ଧିତ କାଡୁନା ଭାଷା ଉପରେ ପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ୨୦୧୧ ସଂସ୍କରଣର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଏବଂ ୨୦୧୯ ସଂସ୍କରଣରେ ଏହାକୁ ଅପଡେଟ୍ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଏହାକୁ ନାଇଜେରିଆର ବାଉଚି ରାଜ୍ୟରେ କୁହାଯାଉଥିବା ଏକ ବିଲୁପ୍ତ ଆଫ୍ରୋ-ଏସିଆଟିକ୍ ଭାଷା ଆଜାୱା ଭଳି ସମାନ ନାମିତ ପ୍ରକାରଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ପୃଥକ କରାଯାଇଛି। ବ୍ଲେଞ୍ଚଙ୍କ ବର୍ଗୀକରଣ ଆଜୁୱାକୁ ନାଇଜର-କଙ୍ଗୋର ମାଳଭୂମି ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନିତ କରେ, ଯାହା ନାଇଜେରିଆନ୍ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ଅଣ୍ଡରଡେକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେଡ୍ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନାଇଜେରିଆନ୍ ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ଅନନ୍ୟ ସ୍ଥିତିକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଥାଏ। ==ଅବସ୍ଥାନ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡ଼ିକ== ଆଜୁୱା ଭାଷା ମୁଖ୍ୟତଃ ଗ୍ରାମୀଣ ସହର କାଲ୍ଲା, ଆଫୋଗୋ, ଇବୁରୁ, ଇଡନ୍ ଏବଂ ମାକ୍ୟାଲିରେ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସବୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନାଇଜେରିଆର କାଡୁନା ରାଜ୍ୟର କାଜୁରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ।<ref>{{Cite journal|last=Blench|first=Roger|date=2019-01-01|title=AN ATLAS OF NIGERIAN LANGUAGES|url=https://www.academia.edu/40463130/AN_ATLAS_OF_NIGERIAN_LANGUAGES}}</ref> ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡ଼ିକ ନାଇଜେରିଆନ ମାଳଭୂମି ଅଞ୍ଚଳର ପାହାଡିଆ ଭୂଖଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବସତି ଗଠନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟତଃ ୬୦୦ ମିଟର ଅତିକ୍ରମ କରେ, ଯାହା ଆପେକ୍ଷିକ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ ଯାହା ବ୍ୟାପକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଚାପ ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାଷାର ସ୍ଥିରତାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛି।<ref>{{Cite web |title=Kajuru topographic map, elevation, terrain |url=https://en-ng.topographic-map.com/map-lw4lb3/Kajuru/ |access-date=2026-03-08 |website=Topographic maps |language=en}}</ref> ଏହି ଭାଷା ଆଜୁୱା (ଆଜେଘା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା) ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଏହା ଏକ ଜାତିଗତ ଗୋଷ୍ଠୀ ଯାହା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନାଇଜେରିଆର ବିବିଧ ମାଳଭୂମି ଜାତିଗତ ମୋଜାଇକରେ ଏକୀକୃତ, ଆଡାରା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାଳଭୂମି ଗୋଷ୍ଠୀ ଭଳି ପଡ଼ୋଶୀମାନଙ୍କ ସହିତ। ଏହି ଜାତିଗତ ସମ୍ପର୍କ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଦିବାସୀ ଚାଷ ଏବଂ ପଶୁପାଳନ ପରମ୍ପରା ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ। ସୀମିତ ଭୌଗୋଳିକ ସୂଚନା ପ୍ରଣାଳୀ (GIS) ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବାରୁ ଆଜୁୱା ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳର ଭୌଗୋଳିକ ମାନଚିତ୍ର ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି; ରୋଜର ବ୍ଲେଞ୍ଚଙ୍କ ୨୦୧୯ କ୍ଷେତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ବିସ୍ତୃତ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ପ୍ରଦାନ କରେ, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କୌଣସି ସର୍ଭେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇନାହିଁ। ==ଶବ୍ଦବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଣାଳୀ== =====ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ===== ପ୍ରକାଶିତ ଭାଷାଗତ ସାହିତ୍ୟରେ ଆଜୁୱା ଭାଷାର ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ହୋଇନାହିଁ, ସର୍ବଶେଷ ସର୍ଭେ ଅନୁଯାୟୀ କୌଣସି ବିସ୍ତୃତ ଧ୍ୱନିଗତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ। ରୋଜର ବ୍ଲେଞ୍ଚ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ୨୦୧୯ ଆଟଲାସ ଅଫ୍ ନାଇଜେରିଆନ୍ ଭାଷାରେ ଅଜୁୱାକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମାଳଭୂମି ଭାଷା ଭାବରେ ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲେ, ଏହାକୁ ବେନୁ-କଙ୍ଗୋର ମାଳଭୂମି ଶାଖାର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଉପଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଗୀକୃତ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଧ୍ୱନିଗତ କିମ୍ବା ଧ୍ୱନିଗତ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ ନକରି। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକା ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ଲେଞ୍ଚଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଉପରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବା ଅଧିକ କ୍ଷେତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ। ଆଜୁୱାର ମାଳଭୂମି ଭାଷା ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଏହାର ବ୍ୟଞ୍ଜନ ପ୍ରଣାଳୀ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରକାରର ଶବ୍ଦ ସହିତ ସମାନ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସାଧାରଣତଃ ବନ୍ଦ, ନାସା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବଷ୍ଟ୍ରୁଏଣ୍ଟ ଏବଂ ସୋନୋରାଣ୍ଟର ଏକ ଦୃଢ଼ ସେଟ୍ ରହିଥାଏ। ଅନେକ ମାଳଭୂମି ଭାଷାରେ ସାଧାରଣତଃ /m/ ଏବଂ /n/ ପରି ନାସା ସହିତ ବାଇଲାବିଅଲ୍ (/p, b/), ଆଲଭିଓଲାର୍ (/t, d/), ଏବଂ ଭେଲାର୍ (/k, g/) ଉଚ୍ଚାରଣ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ୱରହୀନ ଏବଂ ସ୍ୱରଯୁକ୍ତ ସ୍ଥଗିତ ହୋଇଥାଏ। /s/ ଏବଂ /h/ ପରି ଫ୍ରିକେଟିଭ୍ ମଧ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥାଏ, ଏବଂ କିଛି ଭାଷା ଇମ୍ପ୍ଲୋସିଭ୍ (ଯଥା, /ɓ, ɗ/) କିମ୍ବା ଲେବିଆଲାଇଜ୍ଡ ବ୍ୟଞ୍ଜନ (ଯଥା, /kw, gw/) ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ, ଯଦିଓ ଅଜୁୱାରେ ସେମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ନିଶ୍ଚିତକରଣ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ବ୍ଲେଞ୍ଚଙ୍କ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁସାରେ, ନିକଟସ୍ଥ ପାଇ (ଏକ ଟାରୋକଏଡ୍ ମାଳଭୂମି ଭାଷା) ଏହାର ତାଲିକାରେ /c, ɟ/, ନାସାଲ୍ /ɲ/, ଇମ୍ପ୍ଲୋସିଭ୍ /ɓ, ɗ/, ଏବଂ ଫ୍ରିକାଟିଭ୍ /ɣ, h/ ଭଳି ତାଳୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। <ref>https://www.sil.org/system/files/reapdata/15/00/56/150056655109526028625614040304279959853/JLSR2021_004.pdf</ref> =====ସ୍ୱର ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ସମନ୍ୱୟ===== ଆଜୁୱା ଭାଷାର ସ୍ୱର ପ୍ରଣାଳୀ ଉପଲବ୍ଧ ଭାଷାଗତ ସାହିତ୍ୟରେ ଅଣଦଲିଖିତ ରହିଛି, ଏହାର ତାଲିକା କିମ୍ବା ଧ୍ୱନିଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ନାଇଜର-କଙ୍ଗୋର ବେନୁ-କଙ୍ଗୋ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ମାଳଭୂମି ଉପଗୋଷ୍ଠୀର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ, ଅଜୁୱା ଏକ ପରିବାରର ଅଂଶ ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱର ପ୍ରଣାଳୀ ସାଧାରଣତଃ ୭ ରୁ ୧୦ ଧ୍ୱନିମୟ ସ୍ୱର ବହନ କରେ, ପ୍ରାୟତଃ ଉଚ୍ଚତା, ପଛକୁ ଏବଂ ଗୋଲାକାର ବିପରୀତରେ ସଂଗଠିତ ହୋଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଆଜୁୱା କିମ୍ବା ନିକଟ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରକାର ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତଥ୍ୟ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଅଛି।<ref>https://lin.ufl.edu/wp-content/uploads/sites/102/Vowel-systems-in-Nigerian-languages-ACAL51-52-Harley-revised.pdf</ref> ମାଳଭୂମି ଗୋଷ୍ଠୀ ସମେତ ଅନେକ ବେନୁ-କଙ୍ଗୋ ଭାଷାରେ ସ୍ୱର ସମନ୍ୱୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ, ଏଥିରେ ପ୍ରାୟତଃ ଉନ୍ନତ ଜିଭ ମୂଳ (ATR) ପାର୍ଥକ୍ୟ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚତା-ଆଧାରିତ ଆମିସକରଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ଆଫିକ୍ସ ଏବଂ କାଣ୍ଡକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ, ତଥାପି ଆଜୁୱା ପାଇଁ ଏପରି କୌଣସି ନିୟମ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଏହି ବ୍ୟବଧାନ ଭାଷାକୁ ଆହୁରି ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଅଜୁୱାର ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ, ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଡିପଥୋଙ୍ଗ୍ସ, ନାସାକାକରଣ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା ସମେତ ଦଲିଲକରଣ ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକ କ୍ଷେତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ। ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ନାଇଜେରିଆର ଭାଷା]] 207c4lqq4plaqp6hxs69vhlo9w5ygbt 0 99879 606598 588323 2026-09-23T21:49:47Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606598 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=Akpet |nativename=''Ukpet-Ehom'' |states=[[Nigeria]] |region=[[Cross River State]] |speakers={{sigfig|11,400|2}} |date=2000 |ref=e18 |familycolor=Niger-Congo |fam2=[[Atlantic–Congo]] |fam3=[[Benue–Congo]] |fam4=[[Cross River languages|Cross River]] |fam5=[[Upper Cross River languages|Upper Cross]] |dia1=Ukpet |dia2=Ehom |iso3=akd |glotto=ukpe1249 |glottorefname=Ukpet-Ehom }} ଆକପେଟ୍, (ଯାହା: ଉକପେଟ୍ କିମ୍ବା ଉକପେଟ୍-ଏହୋମ୍ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା), ନାଇଜର-କଙ୍ଗୋ ପରିବାରର ଏକ ଉପର କ୍ରସ୍ ନଦୀ ଭାଷା, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଦକ୍ଷିଣ ନାଇଜେରିଆର କ୍ରସ୍ ନଦୀ ରାଜ୍ୟର ଆକପେଟ୍ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ।<ref>https://www.sil.org/resources/publications/entry/95080</ref><ref>https://www.ethnologue.com/language/akd/ </ref> ଏହା ଉକପେଟ-ଉବେଟେଙ୍ଗ-ଏଭିଆ ଉପଭାଷା କ୍ଲଷ୍ଟର ମଧ୍ୟରେ, ଉବେଟେଙ୍ଗ ଏବଂ ଏଭିଆ ସହିତ ତିନୋଟି ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରକାର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଗଠନ କରେ, ଯାହା ପାରସ୍ପରିକ ଭାବରେ ବୋଧଗମ୍ୟ ଏବଂ ସାମୂହିକ ଭାବରେ ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେଓ କିମ୍ବା ଏହୋମ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ଯଦିଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପଗୋଷ୍ଠୀ ପୃଥକ ଜାତିଗତ ପରିଚୟ ବଜାୟ ରଖେ। ଆକାମକ୍ପା, ବାଇସେ ଏବଂ ଓଡୁକପାନି ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସମସ୍ତ ବୟସ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଭାଷା ଅଧିକ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ପ୍ରାୟ ୨୩,୦୦୦ ବକ୍ତା ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ଭାଷା ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।<ref>{{Cite web |title=Ukpet-Ehom language resources {{!}} Joshua Project |url=https://joshuaproject.net/languages/akd |access-date=2026-03-10 |website=joshuaproject.net}}</ref> ଆକପେଟ୍ ବକ୍ତାମାନେ ସାଧାରଣତଃ ବହୁଭାଷୀ, ଏଫିକ୍, ନାଇଜେରିଆନ୍ ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ନାଇଜେରିଆନ୍ ପିଡଗିନ୍ ଇଂରାଜୀରେ ଦକ୍ଷ, ତଥାପି ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଐତିହ୍ୟ ଭାଷା ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସକାରାତ୍ମକ ମନୋଭାବ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ଏହାର ନିରନ୍ତର ଜୀବନଶକ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି। କୌଣସି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଇବଲ ଅନୁବାଦ ନାହିଁ ଏବଂ କୌଣସି ଅଂଶ ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇ ନାହିଁ, ଯାହା ସୀମିତ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସାକ୍ଷରତା ସମ୍ବଳକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ କିନ୍ତୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅଭ୍ୟାସରେ ସକ୍ରିୟ ମୌଖିକ ବ୍ୟବହାରକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ==ଭାଷା ପରିବାର ଏବଂ ଉପଭାଷା== ଆକପେଟ୍ ଭାଷା, ଯାହାକୁ ଉକପେଟ୍-ଏହୋମ୍ (ପୂର୍ବରୁ କ୍ଲଷ୍ଟର ପାଇଁ ଆବରଣ ଶବ୍ଦ) ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ନାଇଜର-କଙ୍ଗୋ ପରିବାରର ବେନୁ-କଙ୍ଗୋ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଡେଲ୍ଟା କ୍ରସ୍ ଭାଷାର ଉପର କ୍ରସ୍ ନଦୀ ଉପଗୋଷ୍ଠୀର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।<ref>https://www.sil.org/system/files/reapdata/79/71/38/79713852532064356395676256856062906336/JLSR2022_023.pdf</ref> <ref>{{Cite web |title=Glottolog 5.3 - Ukpet-Ehom |url=https://glottolog.org/resource/languoid/id/ukpe1249 |access-date=2026-03-10 |website=glottolog.org}}</ref>ଏହାକୁ ISO 639-3 କୋଡ୍ akd ଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା Ukpet-Ubeteng-Evia ଭାଷା ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ, ଏଥିରେ ତିନୋଟି ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରକାର - Ukpet (Akpet), Ubeteng, ଏବଂ Evia - ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯାହା ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରର ପାରସ୍ପରିକ ବୋଧଗମ୍ୟତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ (ଶାବ୍ଦିକ ସମାନତା 49-77%) ଏବଂ ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକକ ଭାଷାର ଉପାଦାନ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ, ଯଦିଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପଗୋଷ୍ଠୀ ପୃଥକ ଜାତିଗତ ପରିଚୟ ବଜାୟ ରଖେ।<ref>{{Cite web |url=https://nairametrics.com/wp-content/uploads/2013/03/Atlas-of-Nigerian-Languages.pdf |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2026-03-10 |archive-date=2025-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250526055810/https://nairametrics.com/wp-content/uploads/2013/03/Atlas-of-Nigerian-Languages.pdf |url-status=dead}}</ref> ଏହି ପ୍ରକାରଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଶବ୍ଦତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଶବ୍ଦଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ଯେପରିକି [p] ରୁ [f] (ଯଥା,ଉକପେଟରେ 'ପୁଚ୍ଛ' ଭାବରେ ūpɑ́ ବନାମ ଏହୋମ-କ୍ଷେତ୍ର ରୂପରେ úfàŋ ) ଏବଂ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯେପରିକି [e] ~ [ɛ] କିମ୍ବା [o] ~ [ɔ] ଅନୁରୂପ ରୂପରେ (ଯଥା,ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରରେ 'ଶବ' ଭାବରେ ɔ́kpɑ̀ ବନାମ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରରେ ókpìaŋ ) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି କ୍ଲଷ୍ଟରରେ ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ଆନୁମାନିକ ୪୫,୦୦୦ ସ୍ପିକର ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ Ukpet ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୩୦,୦୦୦, Ubeteng ପାଇଁ ୧୨,୦୦୦ ଏବଂ Evia ପାଇଁ ୩,୦୦୦ ସ୍ପିକର ଅଛନ୍ତି। ==ବକ୍ତାଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ସୂଚନା== ଆକପେଟ୍ ଭାଷା, ଯାହାକୁ ଉକପେଟ୍ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ପ୍ରାୟ ୩୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥାବାର୍ତ୍ତା କରାଯାଏ, ମୁଖ୍ୟତଃ ନାଇଜେରିଆର କ୍ରସ୍ ରିଭର୍ ଷ୍ଟେଟରେ ଥିବା ବିସ୍ତୃତ ଉକପେଟ୍-ଉବେଟେଙ୍ଗ-ଏଭିଆ କ୍ଲଷ୍ଟରର ଆକପେଟ୍ ଜାତିଗତ ଉପଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ। ଏହି ଆକଳନ ଆକପେଟ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଜଡିତ ଉକପେଟ ବିବିଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ, ଯେଉଁମାନେ ପଡ଼ୋଶୀ ଏବେଟେଙ୍ଗ ଏବଂ ଏଭିଆ ଉପଗୋଷ୍ଠୀ ସହିତ ଭାଷାଗତ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କ ବାଣ୍ଟିବା ସମୟରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜାତିଗତ ପରିଚୟ ବଜାୟ ରଖନ୍ତି। ଆକପେଟମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ ପାଇଁ ଚାଷ, ବାଣିଜ୍ୟ, ଶିକାର ଏବଂ ପାମ୍ ତେଲ ବଗିଚାରେ କାମ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନେକ ଲୋକ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ପଦବୀରେ ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରାୟ ୮୫% ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଭାବରେ ପରିଚୟ ଦିଅନ୍ତି, ବାକି ୧୫% ପାରମ୍ପରିକ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଧର୍ମ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଭାଷା ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କିତ ସାମାଜିକ ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରନ୍ତି। ==ଶବ୍ଦବିଜ୍ଞାନ== ଆକପେଟ୍ (ଉକପେଟ୍-ଏହୋମ୍ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା) ପାଇଁ ଶବ୍ଦଗତ ବିବରଣୀ ପ୍ରାଥମିକ ରହିଛି, ଏହା ସମର୍ପିତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସାମାଜିକ ଭାଷାଗତ ସର୍ଭେରୁ ଶବ୍ଦତାଲିକା ଉପରେ ଆଧାରିତ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇନଭେଣ୍ଟରୀ ଏବଂ ନିୟମ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଆହୁରି ଗବେଷଣା ଆବଶ୍ୟକ। =====ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନି===== ଶବ୍ଦତାଲିକା ଟ୍ରାନ୍ସକ୍ରିପସନଗୁଡ଼ିକ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଇନଭେଣ୍ଟରୀ ସୂଚାଇଥାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଷ୍ଟପ୍ (p, b, t, d, k, kp, gb), ନାସାଲ୍ (m, n, ɲ, ŋ), ରୋଟିକ୍ (r/ɾ), ଫ୍ରିକାଟିଭ୍ (s), ଏବଂ ଆନୁମାନିକ (l, j, w), ଉପଭାଷାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ β, f, v, z, ʃ, x, ɣ, h, ଏବଂ affricates tʃ, dʒ ଭଳି ସୀମାନ୍ତ ଶବ୍ଦ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, [p ~ f] ଏବଂ [β ~ b] ପରି ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ Ukpet, Ubeteng, ଏବଂ Evia ପ୍ରକାରଗୁଡ଼ିକରେ ଦେଖାଯାଏ (ଯଥା, 'tail': Ukpet [ūpɑ́] ବନାମ Ubeteng/Evia [úfàŋ])। ପ୍ରିନାସାଲାଇଜେସନ୍ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭାବରେ ସୀମାନ୍ତ ଶବ୍ଦ ଭାବରେ ଘଟେ। =====ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ===== ଶବ୍ଦତାଲିକାରୁ ଏକ ଆଠ-ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ମୌଖିକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଛି: i, e, ɛ, ə, a/ɑ, ɔ, o, u। ଦ୍ୱୈତ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ, ଯେପରିକି [e ~ ɛ] କିମ୍ବା [ɑ ~ ɛ], କିନ୍ତୁ ନାସିକା ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ, ATR ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ସ୍ୱର ପ୍ରଣାଳୀ ଅତିରିକ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଶ୍ଚିତକରଣ ଆବଶ୍ୟକ କରେ। ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରକାରଗୁଡ଼ିକ ସମେତ ଉପର କ୍ରସ୍ ନଦୀ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକରେ ସାଧାରଣତଃ ଏପରି ଢାଞ୍ଚା ସହିତ ସାତରୁ ଦଶଟି ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ରହିଥାଏ।<ref>https://lin.ufl.edu/wp-content/uploads/sites/102/Vowel-systems-in-Nigerian-languages-ACAL51-52-Harley-revised.pdf </ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ନାଇଜେରିଆର ଭାଷା]] cpn1f5js0pmep2yv638v5x94q6s5566 0 99937 606721 588534 2026-09-24T00:50:46Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606721 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ନୀତୁ ଚନ୍ଦ୍ରା | image = Neetu Chandra poses post the National Award win for Mithila Makhaan (cropped).jpg | caption = Nitu in 2017 | birth_name = Neetu Chandra Srivastava | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1984|06|20}} | birth_place = [[Patna]], [[Bihar]], [[India]] | occupation = [[Actress]], [[film producer]], [[model (person)|model]], [[martial artist]] | years_active = 2003–present | relatives = {{hlist|[[Nitin Chandra]] (brother)}} }} '''ନୀତୁ ଚନ୍ଦ୍ରା''' (ଜନ୍ମ: ନୀତୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ; ୨୦ ଜୁନ୍ ୧୯୮୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ମଡେଲ୍, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତ୍ରୀ ଓ ନାଟ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ। ସେ ହିନ୍ଦୀ, ତାମିଲ୍ ଓ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଛନ୍ତି।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Neetu-Chandras-Mithila-Makhaan-wins-Best-Maithili-Film-National-Award/articleshow/51614931.cms|title=Neetu Chandra's 'Mithila Makhaan' wins 'Best Maithili Film' National Award!|date=2017-01-28|work=The Times of India|access-date=2026-03-11|issn=0971-8257}}</ref> ସେ ଜଣେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ କ୍ରୀଡ଼ାଳୁ ମଧ୍ୟ। ସେ ଏନ୍‌ବିଏ (NBA) ସହ ନିକଟ ସମ୍ପର୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶରେ ବାସ୍କେଟବଲ୍ ପ୍ରଚାରରେ ଜଡିତ ରହିଛନ୍ତି। ତଥାପି ସେ ତାଇକ୍ୱାଣ୍ଡୋରେ ଚତୁର୍ଥ ଡାନ୍ ବ୍ଲାକ୍ ବେଲ୍ଟ ଧାରୀ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Neetu-Chandra-receives-second-black-belt-in-Taekwondo/articleshow/16838987.cms|title=Neetu Chandra receives second black belt in Taekwondo|date=2012-10-17|work=The Times of India|access-date=2026-03-11|issn=0971-8257}}</ref> ତାଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ନିର୍ମାଣ ସଂସ୍ଥା ''Champaran Talkies'' ରହିଛି। ଏହି ସଂସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ''Mithila Makhaan'' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ “ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୈଥିଲୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର” ଶ୍ରେଣୀରେ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ। ଏହି ପୁରସ୍କାରଜୟୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ତାଙ୍କ ଭାଇ ନୀତିନ୍ ଚନ୍ଦ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ। == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା == ନୀତୁ ଚନ୍ଦ୍ର ୨୦ ଜୁନ୍ ୧୯୮୪ ରେ ବିହାରର ପାଟନାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମାତୃଭାଷା ଭୋଜପୁରୀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.sify.com/movies/bhojpuri-film-industry-not-growing-neetu-chandra-news-national-njesuugecfj.html|title=Bhojpuri film industry not growing: Neetu Chandra|work=Sify|access-date=2026-03-11|archive-date=2014-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125061902/http://www.sify.com/movies/bhojpuri-film-industry-not-growing-neetu-chandra-news-national-njesuugecfj.html|url-status=dead}}</ref> ସେ ପାଟନାର ''Notre Dame Academy'' ରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଦିଲ୍ଲୀର ''Indraprastha College'' ରୁ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ସେ ମଡେଲିଙ୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ନୀତୁ ତାଙ୍କ ସଫଳତାର ଶ୍ରେୟ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତି, ଯିଏ ବିହାରର ପୂର୍ବ ଚମ୍ପାରଣ ଅଞ୍ଚଳର ନିବାସୀ। ସ୍ନାତକ ପରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ କମ୍ପାନୀ ପାଇଁ ବିଜ୍ଞାପନ ଓ ଭିଡିଓରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ସେ ତାଇକ୍ୱାଣ୍ଡୋରେ ଦୁଇଟି ଡାନ୍ ବ୍ଲାକ୍ ବେଲ୍ଟ ଧାରୀ ଏବଂ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ହଂକଙ୍ଗରେ ଆୟୋଜିତ ''World Taekwondo Championships'' ରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ। ନୀତୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଇ ନୀତିନ୍ ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ସେ ''Deswa'' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/Patna-boy-to-represent-India-at-global-business-meet-in-Ireland/articleshow/19400352.cms|title=Patna boy to represent India at global business meet in Ireland|date=2013-04-05|work=The Times of India|access-date=2026-03-11|issn=0971-8257}}</ref> == ଅଭିନୟ ଜୀବନ == ନୀତୁ ଚନ୍ଦ୍ର ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ''Garam Masala'' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ “ସ୍ୱିଟି” ନାମକ ଏକ ବିମାନ ସେବିକାର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରି ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ସେ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''Godavari'' ରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ସେ ମଧୁର ଭଣ୍ଡାରକରଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''Traffic Signal'' ରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲେ। ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା, ଯାହାକୁ ଦିବାକର ବାନାର୍ଜୀ, ରାହୁଲ ଢୋଲାକିଆ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଧୀର ଓ ବିକ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ। ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ମାଧବନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ତାମିଲ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''Yavarum Nalam'' ମୁକ୍ତିଲାଭ କରି ବଡ଼ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିଲା। ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ସେ ଚାରିଟି ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର—''Rann'', ''Apartment'', ''No Problem'' (ଯେଉଁଥିରେ ସେ ବିଶେଷ ଭୂମିକାରେ ଥିଲେ) ଓ ''Sadiyaan''—ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ସେହି ବର୍ଷ ସେ ତାମିଲ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''Theeradha Vilaiyattu Pillai'' ରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଥିଲେ। ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଭୋଜପୁରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''Deswa'' ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା, ଯାହାକୁ ତାଙ୍କ ଭାଇ ନୀତିନ୍ ଚନ୍ଦ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ। ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସେ ଜୟମ୍ ରବିଙ୍କ ସହ ତାମିଲ୍ ଭାଷାର ଆକ୍ସନ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''Ameerin Aadhi-Bhagavan'' ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ସେହି ବର୍ଷ ସେ ଗ୍ରୀକ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''Home Sweet Home'' ପାଇଁ ଶୁଟିଂ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଝିଅର ଭୂମିକା ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପଙ୍କ ସୁପାରିଶରେ ସେ ସ୍କାଇପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଅଡିସନ୍ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ଗ୍ରୀକ୍ ଭାଷା ଶିଖିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜେ ଡବିଂ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ। ପରେ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ''Home Sweet Home'' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟଶୀର୍ଷକ ଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ନାମ ''Block 12'' ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଦେବୀର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଇଂରାଜୀ ଓ ଗ୍ରୀକ୍ ଭାଷାରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ଦ୍ୱିଭାଷୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଆସନ୍ତା ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ''Kusar Prasad Ka Bhoot'' ଓ ''Shooter'' ରହିଛି। == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ ଜନ୍ମ]] h106cvdvh2mzv230qrfs6wlcllklpf0 0 100163 606896 595797 2026-09-24T05:28:48Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606896 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Simi Garewal}} {{Infobox person | name = ସିମି ଗାରେୱାଲ | image = SimiGarewal.jpg | imagesize = | spouse = {{marriage|Ravi Mohan|1970|1979|end=div}}<ref name="news18">{{cite web |url=https://www.news18.com/news/movies/ratan-tata-and-ravi-mohan-to-mansoor-ali-khan-men-in-simi-garewals-life-7034299.html |title=Ratan Tata And Ravi Mohan To Mansoor Ali Khan, Men In Simi Garewal's Life |website=[[news18.com]] |date=9 February 2023 |access-date=16 October 2023 |archive-date=27 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027110527/https://www.news18.com/news/movies/ratan-tata-and-ravi-mohan-to-mansoor-ali-khan-men-in-simi-garewals-life-7034299.html |url-status=live }}</ref><ref name="Hindustan Times">{{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/when-simi-garewal-almost-adopted-a-girl-from-orphanage-but-her-parents-showed-up-it-was-heartbreaking-101630479050754.html |title=When Simi Garewal almost adopted a girl from orphanage but her parents showed up: 'It was heartbreaking' |website=[[Hindustan Times]] |date=1 September 2021 |access-date=16 October 2023 |archive-date=27 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027110528/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/when-simi-garewal-almost-adopted-a-girl-from-orphanage-but-her-parents-showed-up-it-was-heartbreaking-101630479050754.html |url-status=live }}</ref> | caption = Garewal in 2012 | birth_name = Simrita Garewal | birth_date = {{birth date and age|df=y|1947|10|17}} | birth_place = [[Ludhiana]], [[Punjab, India|Punjab]], India | occupation = Film actress, [[Producer (film)|producer]], director, talk show hostess | years active = 1962–2011 | relations = [[Pamela Chopra]] (first cousin) | website = {{URL|http://www.simigarewal.com}} }} '''ସିମି ଗାରେୱାଲ''' (ଜନ୍ମ: ସିମୃତା ଗାରେୱାଲ; ୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୭ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା, ନିର୍ମାତ୍ରୀ, ଟକ୍ ଶୋ ସଂଚାଳିକା ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଅଟନ୍ତି। ସେ ''ଦୋ ବଦନ'' (୧୯୬୬), ସାଥୀ (୧୯୬୮), ''ମେରା ନାମ ଜୋକର'' (୧୯୭୦), ସିଦ୍ଧାର୍ଥ (୧୯୭୨), କର୍ଜ (୧୯୮୦) ଏବଂ ପଞ୍ଜାବୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''Udeekaan'' ପରି ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଥିବାରୁ ପରିଚିତ। ସେ [[ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ]]<nowiki/>ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ବଙ୍ଗାଳୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ଅରଣ୍ୟେର ଦିନରାତ୍ରୀ'' ଏବଂ ମୃଣାଳ ସେନଙ୍କ ''ପଦାତିକ'' ରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ସେଲିବ୍ରିଟି ଟକ୍ ଶୋ ''Rendezvous with Simi Garewal'' ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଖୁବ ଜଣାଶୁଣା।<ref>{{Citation|last=SimiGarewalOfficial|title=Rendezvous with Simi Garewal SPECIAL 3rd Season Part -2|date=2012-10-15|url=https://www.youtube.com/watch?v=PrhozCKMILM|access-date=2026-03-22}}</ref> == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ଗାରେୱାଲ ୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୭ରେ ଲୁଧିଆନାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/photos/entertainment/happy-birthday-simi-grewal-8404|title=Happy birthday Simi Grewal|work=www.ndtv.com|access-date=2026-03-22|language=en}}</ref> ତାଙ୍କର ପିତା ବ୍ରିଗେଡିଅର ଜେ. ଏସ୍. ଗାରେୱାଲ ଭାରତୀୟ ସେନାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ। ସିମି ହେଉଛନ୍ତି ପାମେଲା ଚୋପ୍ରାଙ୍କ ଭାଉଜ, ଯିଏ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଯଶ ଚୋପ୍ରାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ। ସିମିଙ୍କ ମାତା ଦର୍ଶି ଏବଂ ପାମେଲାଙ୍କ ପିତା ମୋହିନ୍ଦର ସିଂହ ଭାଇଭଉଣୀ ଥିଲେ। ସିମି ଇଂଲଣ୍ଡରେ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଅମୃତାଙ୍କ ସହିତ ନିଉ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ହାଉସ ସ୍କୁଲ ରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi-times/Rendezvous-with-Simi-Garewal/articleshow/467992.cms|title=Rendezvous with Simi Garewal|date=2004-02-01|work=The Times of India|access-date=2026-03-22|issn=0971-8257}}</ref> == ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶନରେ କର୍ମ ଜୀବନ == ଶୈଶବର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଇଂଲଣ୍ଡରେ କାଟିବା ପରେ, କିଶୋରୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଗାରେୱାଲ ଭାରତକୁ ଫେରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ପାରଦର୍ଶିତା ତାଙ୍କୁ ଇଂରାଜୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''Tarzan Goes to India'' ରେ ଅଭିନୟ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲା। ସେ ୧୯୬୨ରେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଫିରୋଜଖାନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web |title=DAWN.COM {{!}} Entertainment {{!}} Bollywood actor Firoz Khan dies at 70 |url=http://www.dawn.com/wps/wcm/connect/dawn-content-library/dawn/news/entertainment/16-bollywood-actor-firoz-khan-dies-at-70-hs-08 |access-date=2026-03-22 |website=www.dawn.com}}</ref> ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ପରେ ସେ ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସୂଯୋଗ ପାଇଥିଲେ। ୧୯୬୦ ଓ ୧୯୭୦ ଦଶକରେ ସେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମେହବୁବ ଖାନ (''Son of India'', ୧୯୬୨), ରାଜ ଖୋସଲା (''ଦୋ ବଦନ'', ୧୯୬୬), ରାଜ କପୁର (''Mera Naam Joker'', ୧୯୭୦), ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ (''Aranyer Din Ratri'', ୧୯୭୦) ଏବଂ ମୃଣାଳ ସେନ (''ପଦାତିକ'', ୧୯୭୩) ପରି ପ୍ରମୁଖ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ସହ କାମ କରିଥିଲେ। ସେ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ(୧୯୭୨) ରେ ଶଶି କପୁରଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ହର୍ମାନ୍ ହେସେଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ କରିଥିବା ନ୍ୟୁଡ୍ ସିନ୍ ଭାରତରେ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସେନ୍ସର ବୋର୍ଡ ଦ୍ୱାରା କିଛି କଟ୍ ପରେ ଏହା ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲା।<ref>{{Cite web |title=rediff.com: Movies: Siddhartha, a lost tale |url=https://www.rediff.com/entertai/2002/sep/21sid.htm |access-date=2026-03-22 |website=www.rediff.com}}</ref> ପରେ ୧୯୭୦ ଦଶକର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସେ ଯଶ ଚୋପ୍ରାଙ୍କ ''କଭି କଭି'' (୧୯୭୬) ଏବଂ ''ଚଲତେ ଚଲତେ'' (୧୯୭୬) ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ସେ କର୍ଜ (୧୯୮୦) ରେ ଏକ ଭ୍ୟାମ୍ପ ଭୂମିକା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ସେ BBC ଡକ୍ୟୁଡ୍ରାମା ''Maharajas'' (୧୯୮୭) ରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ୧୯୮୦ ଦଶକର ଆରମ୍ଭରେ ସେ ଲେଖନ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନ ଦିଗରେ ନିଜର ପ୍ରତିଭା ଦେଖାଇଥିଲେ। ସେ ନିଜର ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା ''Siga Arts International'' ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ। ସେ ଦୂରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ''It's a Woman's World'' (୧୯୮୩) ନାମକ ଟିଭି ଶୃଙ୍ଖଳାର ସଂଚାଳନ, ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନ କରିଥିଲେ। ସେ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର Channel 4 ପାଇଁ ''Living Legend Raj Kapoor'' (୧୯୮୪) ନାମକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଉପରେ ''India's Rajiv'' ନାମକ ତିନିଭାଗର ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ କରିଥିଲେ। ସେ ''Rukhsat'' ନାମକ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଲେଖନ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଟିଭି ବିଜ୍ଞାପନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ଗାରେୱାଲ ''Rendezvous with Simi Garewal'' ନାମକ ଟକ୍ ଶୋର ସଂଚାଳନ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web |title=Simi Garewal`s Rendezvous 100 Party - Sify.com |url=http://sify.com/movies/bollywood/fullstory.php?id=13497641 |access-date=2026-03-22 |website=sify.com |archive-date=2004-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040629170307/http://sify.com/movies/bollywood/fullstory.php?id=13497641 |url-status=dead}}</ref> ପରେ ସେ Star Plus ରେ ''India's Most Desirable'' ନାମକ ଟକ୍ ଶୋ ସହିତ ଦୂରଦର୍ଶନକୁ ଫେରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଅବିବାହିତ ସେଲିବ୍ରିଟି, ବଲିଉଡ୍ ଅଭିନେତା, ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟରମାନଙ୍କ ସାକ୍ଷାତକାର ନିଆଯାଉଥିଲା।<ref>{{Cite web |title=Simi brings 'India's Most Desirable' on TV |url=http://ibnlive.in.com/news/simi-brings-indias-most-desirable-on-tv/158329-44.html |access-date=2026-03-22 |website=http://ibnlive.in.com/ |archive-date=2011-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110613084207/http://ibnlive.in.com/news/simi-brings-indias-most-desirable-on-tv/158329-44.html |url-status=dead }}</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ଗାରେୱାଲ ୧୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଜାମନଗରର ମହାରାଜା ଶତୃସାଲ୍ୟସିଂହଜୀଙ୍କ ସହ ପ୍ରଥମ ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କରେ ଥିଲେ, ଯିଏ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କ ପଡ଼ୋଶୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।<ref>{{Cite web |date=2021-10-17 |title=When Simi Garewal spoke about ‘passionate affair’ with Maharaja of Jamnagar: ‘We did mad, crazy things’ |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/when-simi-garewal-spoke-about-passionate-affair-with-maharaja-of-jamnagar-we-did-mad-crazy-things-101634471290765.html |access-date=2026-03-22 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> ପରେ ସେ ପଟୌଡିର ନବାବ ମନସୁର ଅଲି ଖାନ ପଟୌଡିଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କରେ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶର୍ମିଳା ଠାକୁରଙ୍କ ସହ ପରିଚୟ ପରେ ସେହି ସମ୍ପର୍କ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/from-toi-archives-tiger-pataudis-untold-tale/articleshow/10089930.cms|title=From TOI Archives : Tiger Pataudi's untold tale|date=2011-09-23|work=The Times of India|access-date=2026-03-22|issn=0971-8257}}</ref> ପରେ ସେ ପାକିସ୍ତାନୀ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ସଲମାନ ତାସୀରଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କରେ ଥିଲେ, ଯାହା ଦୁବାଇରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite web |date=2011-01-08 |title=A Lahore Boy In Delhi |url=https://www.outlookindia.com/opinion/a-lahore-boy-in-delhi-news-269956 |access-date=2026-03-22 |website=Outlook India |language=en}}</ref> ୧୯୭୦ରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ଚୁନ୍ନାମଲ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ ରବି ମୋହନଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ୧୯୭୯ରେ ବିବାହ ବିଛେଦ ଘଟିଥିଲା । == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} {{ଅଧାଗଢ଼ା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୭ ଜନ୍ମ]] dlwz6kswxruquf6tb7kqi0e91czhrzz 0 100224 606616 590700 2026-09-23T22:27:37Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606616 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Urmila Matondkar}} {{Infobox person | name = ଉର୍ମିଳା ମାତୋଣ୍ଡକର | image = Urmila Matondkar at Homebound screening.jpg | caption = Matondkar in 2025 | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|02|04}} | birth_place = [[Bombay, Maharashtra]], India | nationality = | occupation = {{hlist|Actress|politician}} | years_active = 1977–present | works = [[Urmila Matondkar filmography|Full list]] | party = [[Shiv Sena (2022-present)|Shiv Sena]] {{small|(since 2020)}} | otherparty = [[Indian National Congress]] {{small|(March 2019 – September 2019)}} | spouse = {{marriage|Mohsin Akhtar Mir|2016|2024|end=divorced}} | parents = | awards = [[List of awards and nominations received by Urmila Matondkar|Full list]] }} '''ଉର୍ମିଳା ମାତୋଣ୍ଡକର''' (ଜନ୍ମ: ୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ରାଜନେତ୍ରୀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/urmila-matondkar-goes-underwater-for-her-birthday_100151138.html|title=Urmila Matondkar goes underwater for her birthday|work=Thaindian News|access-date=2026-03-27|archive-date=2011-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716215149/http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/urmila-matondkar-goes-underwater-for-her-birthday_100151138.html|url-status=dead}}</ref> ସେ ପ୍ରାଧାନତଃ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଥିବା ସହିତ ତେଲୁଗୁ, ମଲୟାଳମ, ମରାଠୀ ଓ ତାମିଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି। ସେ ବହୁ ସମ୍ମାନ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାମଧ୍ୟରେ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଓ ନନ୍ଦୀ ପୁରସ୍କାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ନିଜର ବିଶିଷ୍ଟ ପର୍ଦା ଚରିତ୍ର ଗଢ଼ି ଉଠିଥିବା ମାତୋଣ୍ଡକର ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ, ଶୈଳୀ ଓ ନୃତ୍ୟ କୌଶଳ ପାଇଁ ପରିଚିତ।<ref>{{Cite web |date=2022-02-04 |title=From Rangeela to Pinjar, Urmila Matondkar’s effortless evolution on screen |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/from-rangeela-to-pinjar-urmila-matondkar-effortless-evolution-on-screen-7754992/ |access-date=2026-03-27 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> ସେ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ''କର୍ମ'' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଶିଶୁ ଶିଳ୍ପୀ ଭାବେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ୧୯୮୩ରେ ''ମାସୁମ'' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ପରେ ସେ ପରିଚିତି ଲାଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ କିଛି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/when-big-stars-wowed-us-on-small-screen/articleshow/59438365.cms|title=When big stars wowed us on small screen|date=2017-07-04|work=The Times of India|access-date=2026-03-27|issn=0971-8257}}</ref> ୧୯୮୭ରେ କିଶୋରୀ ଅବସ୍ଥାରେ ସେ ପ୍ରଶଂସିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ଡକାଇତ''ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ସନି ଦେଓଲଙ୍କ ଭଉଣୀର ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନାୟିକା ଭୂମିକା ମଲୟାଳମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ଚାଣକ୍ୟନ'' (୧୯୮୯) ରେ ଥିଲା, ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ସିନେମାରେ ''ନରସିମ୍ହା'' (୧୯୯୧) ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ପ୍ରଧାନ ଭୂମିକାରେ ଦେଖାଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବ୍ୟବସାୟିକ ଭାବେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ ରାମ ଗୋପାଳ ବର୍ମାଙ୍କ ରୋମାଣ୍ଟିକ ଡ୍ରାମା ''ରଙ୍ଗୀଲା'' (୧୯୯୫) ଦ୍ୱାରା ଏକ ତାରକା ଭାବେ ପୁନରୁଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ ସେ ''ଜୁଦାଇ'' (୧୯୯୭), ''ସତ୍ୟ'' (୧୯୯୮), ''ଦିଲ୍ଲାଗୀ'' (୧୯୯୯), ''ଖୁବସୂରତ'' (୧୯୯୯) ଓ ''ଜଙ୍ଗଲ୍'' (୨୦୦୦) ପରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସଫଳତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ସେ ''ଥାଚୋଲି ବର୍ଘେଜ୍ ଚେକାଭର'' (୧୯୯୫), ''ଆନ୍ଥମ'' (୧୯୯୨), ''ଗାୟମ୍'' (୧୯୯୩), ''ଇଣ୍ଡିଆନ୍'' (୧୯୯୬) ଓ ''ଅନାଗାନାଗା ଓକ ରୋଜୁ'' (୧୯୯୭) ପରି ଅନ୍ୟ ଭାଷାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ନାୟିକା ଭାବେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ''କଉନ୍'' (୧୯୯୯), ''ପ୍ୟାର ଟ୍ୟୁନ କ୍ୟା କିୟା'' (୨୦୦୧), ''ଭୂତ'' (୨୦୦୩) ଓ ''ଏକ ହସିନା ଥି'' (୨୦୦୪) ପରି ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ଭୟାବହ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ଗଭୀର ଚରିତ୍ର ଅଭିନୟ କରି ସମାଲୋଚନାତ୍ମକ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ''ତେହଜୀବ'' (୨୦୦୩), ''ପିଞ୍ଜର'' (୨୦୦୩), ''ମୈନେ ଗାନ୍ଧୀ କୋ ନହିଁ ମାରା'' (୨୦୦୫) ଓ ''ବସ ଏକ ପଲ୍'' (୨୦୦୬) ପରି କଳାମୂଳକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ, ଯାହାମଧ୍ୟରେ ମରାଠୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ଅଜୋବା'' (୨୦୧୪) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।<ref>{{Cite web |title=The Hindu : Urmila Matondkar not to rest on her laurels |url=http://www.thehindu.com/lf/2003/05/26/stories/2003052602140200.htm |access-date=2026-03-27 |website=www.thehindu.com |archive-date=2016-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110012852/http://www.thehindu.com/lf/2003/05/26/stories/2003052602140200.htm |url-status=dead}}</ref> ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନୟ ସହିତ ସେ ଅନେକ ମାନବିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜଡିତ ଓ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥାନ୍ତି। ସେ ସଙ୍ଗୀତ ଯାତ୍ରା ଓ ମଞ୍ଚ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଅଂଶ ନେଇଥିବା ସହିତ ''ଝଲକ ଦିଖଲା ଜା'' (୨୦୦୭) ଓ ''ଡିଆଇଡି ସୁପର ମମ୍ସ'' (୨୦୨୨) ପରି ନୃତ୍ୟ ରିଆଲିଟି ଶୋରେ ବିଚାରକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇଛନ୍ତି। == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ମାତୋଣ୍ଡକର ୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୪ରେ ବୋମ୍ବେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁମ୍ବାଇ) ରେ ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଓ ସୁନିତା ମାତୋଣ୍ଡକରଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମରାଠୀ ପରିବାରରୁ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ମୁମ୍ବାଇର ଡି.ଜି. ରୁପାରେଲ କଲେଜରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୬ରେ କାଶ୍ମୀର ଆଧାରିତ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ମଡେଲ୍ ମୋହସିନ ଅଖତର ମିରଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ୨୦୨୪ରେ ସେ ବିବାହର ଆଠ ବର୍ଷ ପରେ ବିଚ୍ଛେଦ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ। == ଅଭିନୟ ଜୀବନ == === ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାର୍ଯ୍ୟ (୧୯୭୭–୧୯୮୮) === ଶିଶୁ ଶିଳ୍ପୀ ଭାବେ ସେ ବି.ଆର୍. ଚୋପ୍ରାଙ୍କ ''କର୍ମ'' (୧୯୭୭) ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ମରାଠୀ ଚଳଚିତ୍ର ''ଜାକୋଲ'' (୧୯୮୦), ''କଲ୍ୟୁଗ'' (୧୯୮୦), ''ମାସୁମ'' (୧୯୮୩), ''ଭାବନା'' (୧୯୮୪) ଓ ''ସୁର ସଙ୍ଗମ'' (୧୯୮୫) ପରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। କିଶୋରୀ ଅବସ୍ଥାରେ ସେ ''ଡକାଇତ'' (୧୯୮୭) ଓ ''ବଡେ ଘର କି ବେଟି'' (୧୯୮୯) ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/bollywood-siblings-or-sweethearts/articleshow/15324825.cms|title=Bollywood siblings or sweethearts?|date=2012-08-02|work=The Times of India|access-date=2026-03-27|issn=0971-8257}}</ref> === ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟ (୧୯୮୯–୧୯୯୩) === ସେ ୧୯୮୯ରେ ଟି.କେ. ରାଜୀବ କୁମାରଙ୍କ ମଲୟାଳମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ଚାଣକ୍ୟନ'' ଦ୍ୱାରା ନାୟିକା ଭାବେ ପ୍ରଥମ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ୧୯୯୧ରେ ନରସିମ୍ହା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ବଲିଉଡରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, ଯାହା ବାଣିଜ୍ୟିକ ଭାବେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। ସେଥିରେ ସେ ମିନୁ ସିଂହଙ୍କ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ''ଚମତ୍କାର'' (୧୯୯୨) ରେ ଶାହରୁଖ ଖାନଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ସେଙ୍କର ପ୍ରଥମ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ଆନ୍ଥମ'' ଥିଲା ଏବଂ ତାହାର ହିନ୍ଦୀ ଆବୃତ୍ତି ''ଦ୍ରୋହୀ'' ରେ ସେ ନାଗାର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ୧୯୯୩ରେ ସେ ''ଶ୍ରୀମାନ୍ ଆଶିକ୍'' ଓ ''ବେଦର୍ଦି'' ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସଫଳ ହୋଇନଥିଲା। ପରେ ''ଗାୟମ୍'' (୧୯୯୩) ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ପ୍ରଶଂସା ଲାଭ କରିଥିଲା ଏବଂ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହାୟକ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପାଇଁ ନନ୍ଦୀ ପୁରସ୍କାର ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite book |last=Rajadhyaksha |first=Ashish |url=https://books.google.co.in/books?id=rF8ABAAAQBAJ&q=DROHI+ram+gopal+varma+encyclopedia+of+indian+cinema&pg=RA4-PA1993-IA2&redir_esc=y#v=snippet&q=DROHI%20ram%20gopal%20varma%20encyclopedia%20of%20indian%20cinema&f=false |title=Encyclopedia of Indian Cinema |last2=Willemen |first2=Paul |date=2014-07-10 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-94325-7 |language=en}}</ref> == ଆଧାର == {{ଅଧାଗଢ଼ା}}{{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] slo4l15t2pkqamkaiodcvjyxkp5r4dw 0 100232 606743 590790 2026-09-24T01:24:52Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 606743 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Priyamani}} {{Infobox person | name = ପ୍ରିୟାମଣି | image = Priyamani at Filmfare Awards South (cropped).jpg | caption = Priyamani in 2015 | birth_name = ପ୍ରିୟାମଣି ବାସୁଦେବ ଆୟାର | birth_date = {{Birth date and age|1984|06|04|df=y}} | birth_place = [[Bangalore]], [[Karnataka]], India | othername = ପ୍ରିୟାମଣି ରାଜ | alma_mater = Bishop Cotton Women's Christian College | occupation = ଅଭିନେତ୍ରୀ | spouse = {{marriage|Mustafa Raj|2017}} | years_active = 2003–present }} '''ପ୍ରିୟାମଣି ରାଜ''' <ref>{{Cite web |last=Veronica |first=Shreya |date=2024-02-08 |title=Priyamani likes to live life simple |url=https://www.newindianexpress.com/cities/hyderabad/2024/Feb/08/priyamani-likes-to-live-life-simple |access-date=2026-03-28 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> (ଜନ୍ମନାମ: ଆୟର; ଜନ୍ମ: ୪ ଜୁନ ୧୯୮୪<ref>{{Cite web |title=Birthday Exclusive: Priyamani {{!}} Deccan Chronicle |url=http://archives.deccanchronicle.com/130605/entertainment-mollywood/gallery/birthday-exclusive-priyamani |access-date=2026-03-28 |website=archives.deccanchronicle.com |language=en}}</ref>), ସାଧାରଣତଃ '''ପ୍ରିୟାମଣି''' ନାମରେ ପରିଚିତ, ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଯିଏ ତେଲୁଗୁ, କନ୍ନଡ, ତାମିଳ, ମଲୟାଳମ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରନ୍ତି। ସେ ଜଣେ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର, ତିନୋଟି ସାଉଥ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଓ ତାମିଳନାଡୁ ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାରର ଅଧିକାରୀଣୀ। ପ୍ରିୟାମଣି ତାଙ୍କ କାରିଆର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ୨୦୦୩ ମସିହାର ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ଏଭାରେ ଆଟାଗାଡୁ'' (Evare Atagaadu) ଦ୍ୱାରା। ପରବର୍ତ୍ତୀକାଳରେ ସେ ''ରାମ'' (Raam, ୨୦୦୯), ''ପୁଥିୟା ମୁଖମ'' (Puthiya Mukham, ୨୦୦୯), ''ରାବଣନ'' (Raavanan, ୨୦୧୦) ଓ ''ପ୍ରାଞ୍ଚିଏଟ୍ଟନ ଏଣ୍ଡ ଦ ସେଣ୍ଟ'' (Pranchiyettan & the Saint, ୨୦୧୦) ଭଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ତାମିଳ ରୋମାଣ୍ଟିକ ଡ୍ରାମା ''ପରୁଥିଭୀରନ'' (Paruthiveeran, ୨୦୦୭)ରେ ଏକ ଧଷଣ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କ ଭୂମିକା ପାଇଁ ସେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଶଂସା ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପାଇଁ ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ବିଭାଗରେ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଓ ତାମିଳ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ। ସେ ''ଥିରାକ୍କଥା'' (Thirakkatha, ୨୦୦୮) ପାଇଁ ମଲୟାଳମରେ ଓ ''ଚାରୁଲଥା'' (Chaarulatha, ୨୦୧୨) ପାଇଁ କନ୍ନଡରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବେ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ଜିତିଛନ୍ତି। ପରେ ସେ ''ଇଡୋଲେ ରାମାୟଣ'' (Idolle Ramayana, ୨୦୧୬), ''ଜୱାନ'' (Jawan, ୨୦୨୩), ''ଆର୍ଟିକଲ ୩୭୦'' (Article 370, ୨୦୨୪) ଓ ''ଅଫିସର ଅନ ଡ୍ୟୁଟି'' (Officer on Duty, ୨୦୨୫)ରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି। == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ପ୍ରିୟାମଣି କର୍ଣ୍ଣାଟକର ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ଜନ୍ମ ଓ ଲାଳନ-ପାଳନ ହୋଇଥିଲେ,<ref>{{Cite news|url=http://www.sify.com/movies/praua-mani-s-candid-confessions-news-kannada-of1lO7fhcbc.html|title=Priya Mani's candid confessions|work=Sify|access-date=2026-03-28|archive-date=2014-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20140527220313/http://www.sify.com/movies/praua-mani-s-candid-confessions-news-kannada-of1lO7fhcbc.html|url-status=dead}}</ref> ଏବଂ ସେ ଏକ ତାମିଳ ପାଳକ୍କାଡ୍ ଆଇଯ୍ୟର ପରିବାରରୁ ଆସିଛନ୍ତି।<ref>{{Cite news|url=http://www.sify.com/movies/praua-mani-s-candid-confessions-news-kannada-of1lO7fhcbc.html|title=Priya Mani's candid confessions|work=Sify|access-date=2026-03-28|archive-date=2014-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20140527220313/http://www.sify.com/movies/praua-mani-s-candid-confessions-news-kannada-of1lO7fhcbc.html|url-status=dead}}</ref> ତାଙ୍କ ପିତା ବାସୁଦେବ ଆଇଯ୍ୟର ଏକ ପ୍ଲାଣ୍ଟେସନ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ମାତା ଲଥାମାଣି ଆଇଯ୍ୟର, ଯିଏ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳାଳି ଥିଲେ, ସେ ୟୁନିଅନ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ମ୍ୟାନେଜର ଥିଲେ।<ref>{{Cite web |last=Rathnam |first=Shilpa |date=2011-02-12 |title=Candid eye candy |url=https://www.indiatoday.in/supplements/simply-chennai/story/candid-eye-candy-128421-2011-02-11 |access-date=2026-03-28 |website=India Today |language=en}}</ref> ଶିକ୍ଷା ଅବଧିରେ ସେ Kanchipuram Silk, Erode Bharani Silks ଓ Lakshmi Silks ପାଇଁ ମୋଡେଲିଂ କରିଥିଲେ।[9] ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢୁଥିବାବେଳେ ତାମିଳ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାରତୀରାଜା ତାଙ୍କୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପରିଚୟ କରାଇଥିଲେ।<ref>{{Cite web |title=Kangalal Kaidhu Sei |url=http://chennaionline.com/film/moviereviews/tammov333.asp |access-date=2026-03-28 |website=chennaionline.com}}</ref> ସ୍କୁଲ୍ ସମୟରେ ସେ ସହପାଠ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଓ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ। ସେ କର୍ଣ୍ଣାଟିକ ସଙ୍ଗୀତଶିଳ୍ପୀ କମଳା କୈଲାସଙ୍କ ନାତୁଣୀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/|title=Ms. Confidence|date=2012-04-13|work=The Hindu|access-date=2026-03-28|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ବିଦ୍ୟା ବାଳନଙ୍କ ଭଉଣୀଝିଅ ଓ ପ୍ଲେବ୍ୟାକ୍ ଗାୟିକା ମାଲଗୁଡି ଶୁଭାଙ୍କ ଭାଣଜୀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/tabloid/hyderabad/not-going-ask-vidya-balan-advice-priyamani-672|title=Not going to ask Vidya Balan for advice: Priyamani {{!}} Deccan Chronicle|work=Deccan Chronicle|access-date=2026-03-28|language=en|archive-date=2012-05-12|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20120512011620/http://www.deccanchronicle.com/tabloid/hyderabad/not-going-ask-vidya-balan-advice-priyamani-672|url-status=dead}}</ref> ପ୍ରିୟାମଣି ବେଙ୍ଗାଲୁରୁର Sri Aurobindo Memorial Schoolରେ ପଢ଼ିଥିଲେ। ପରେ ସେ Bishop Cotton Women’s Christian Collegeରୁ ପ୍ରି-ୟୁନିଭର୍ସିଟି କୋର୍ସ ଓ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web |title=Through thick and thin |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/bengaluru/through-thick-thin-2001951 |access-date=2026-03-28 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> ସେ ଇଂରାଜୀ, ତାମିଳ, ମଲୟାଳମ, କନ୍ନଡ, ତେଲୁଗୁ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ପାରଦର୍ଶୀ। ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଫାଜିଲ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ପୂର୍ବରୁ ସେ ତାହା ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ ଓ ପରେ ତାମିଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''କାଙ୍ଗାଲାଲ କୈଧୁ ସେଇ'' (Kangalal Kaidhu Sei) ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web |last=Rathnam |first=Shilpa |date=2011-02-12 |title=Candid eye candy |url=https://www.indiatoday.in/supplements/simply-chennai/story/candid-eye-candy-128421-2011-02-11 |access-date=2026-03-28 |website=India Today |language=en}}</ref> == କର୍ମଜୀବନ == ପ୍ରିୟାମଣି ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ଜୀବନର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ଏଭାରେ ଆଟାଗାଡୁ'' ସହିତ। ଯଦିଓ ସେ ''କାଙ୍ଗାଲାଲ କୈଧୁ ସେଇ'' ଦ୍ୱାରା ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଏହା ପରେ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲା। ପରେ ସେ ମଲୟାଳମ ସିନେମାରେ ''ସତ୍ୟମ'' (Sathyam) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ତାପରେ ତାଙ୍କୁ ବାଲୁ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ୨୦୦୫ ମସିହାର ଡ୍ରାମା ''ଅଧୁ ଓରୁ କାନା କାଳମ'' (Adhu Oru Kana Kaalam) ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସମାଲୋଚନାତ୍ମକ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେମଧ୍ୟ ବକ୍ସ ଅଫିସରେ ସଫଳ ହୋଇନଥିଲା,<ref>{{Cite web |title=The Hindu : Metro Plus Madurai / Cinema : Style meets substance |url=http://www.hindu.com/mp/2006/01/28/stories/2006012801570400.htm |access-date=2026-03-28 |website=www.hindu.com |archive-date=2013-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202224457/http://www.hindu.com/mp/2006/01/28/stories/2006012801570400.htm |url-status=dead }}</ref> କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଥିଲା। ୨୦୦୬ରେ ସେ ''ପେଲ୍ଲାଇନା କୋଥାଲୋ'' (Pellaina Kothalo) ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଏକ ସଫଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା।<ref>{{Cite web |title=Pellaina Kothalo trio returns |url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-pellaina-kothalo-trio-returns/20091201.htm |access-date=2026-03-28 |website=Rediff |language=en}}</ref> ୨୦୦୭ରେ ଆମୀର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ''ପରୁଥିଭୀରନ'' ରେ ସେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ କୌଶଳ ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲେ ଓ ଏହା ବଡ଼ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର, ସାଉଥ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର,<ref>{{Cite web |title=Paruthiveeran dominates Filmfare awards - Behindwoods.com Ameer Karthi Priyamani Saravanan Sujatha K V Anand A R Rahman Sivaji Unnale Unnale Mozhi Kreedom movie news picture gallery stills images |url=https://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/july-08-03/awards-14-07-08.html |access-date=2026-03-28 |website=www.behindwoods.com}}</ref> ତାମିଳନାଡୁ ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ଓ Osian’s Cinefan Festivalରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ୨୦୦୭ରେ ''ୟମଦୋଙ୍ଗା'' (Yamadonga) ଓ ''ମାଲାଇକୋଟ୍ଟାଇ'' (Malaikottai) ଭଳି ସଫଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web |title=Yamadonga in USA - idlebrain.com - NTR, Mamata Mohandas & Priyamani |url=http://www.idlebrain.com/us/schedu/yamadonga.html |access-date=2026-03-28 |website=www.idlebrain.com |archive-date=2012-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107195913/http://www.idlebrain.com/us/schedu/yamadonga.html |url-status=dead }}</ref> ୨୦୦୮ରେ ସେ ''ଥିରାକ୍କଥା'' ରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ପୁଣିଥରେ ପ୍ରଶଂସା ଲାଭ କରିଥିଲେ।<ref>{{Cite web |title=The Hindu : Friday Review Thiruvananthapuram / On Location : Search for inspiration |url=http://www.hindu.com/fr/2008/07/11/stories/2008071150600200.htm |access-date=2026-03-28 |website=www.hindu.com |archive-date=2008-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080802213955/http://www.hindu.com/fr/2008/07/11/stories/2008071150600200.htm |url-status=dead }}</ref> ୨୦୦୯ରେ ସେ ''ଅରୁମୁଗମ'' (Arumugam) ଓ ''ନିନୈଥାଲେ ଇନିକ୍କୁମ'' (Ninaithale Inikkum) ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ''ଅରୁମୁଗମ'' ବ୍ୟବସାୟିକ ଭାବେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା,[38] କିନ୍ତୁ କନ୍ନଡ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ରାମ'' ସଫଳ ହୋଇଥିଲା।<ref>{{Cite web |title=The Hindu : Friday Review Bangalore / Columns : GANDHINAGAR GOSSIP |url=http://www.hindu.com/fr/2010/11/12/stories/2010111250950400.htm |access-date=2026-03-28 |website=www.hindu.com |archive-date=2011-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110407081253/http://www.hindu.com/fr/2010/11/12/stories/2010111250950400.htm |url-status=dead }}</ref> ସେହି ବର୍ଷରେ ତାଙ୍କ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ଡ୍ରୋଣା'' (Drona), ''ମିତ୍ରୁଡୁ'' (Mitrudu) ଓ ''ପ୍ରବରାଖ୍ୟୁଡୁ'' (Pravarakhyudu) ବକ୍ସ ଅଫିସରେ ସଫଳ ହୋଇନଥିଲା।<ref>{{Cite web |last=R.G.Vijayasarathy |title=Priya Mani to act in a Kannada movie |url=https://www.rediff.com/movies/report/priya-manis-kannada-debut/20090309.htm |access-date=2026-03-28 |website=Rediff |language=en}}</ref> ୨୦୧୦ରେ ସେ ''ପ୍ରାଞ୍ଚିଏଟ୍ଟନ ଏଣ୍ଡ ଦ ସେଣ୍ଟ'' ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚାଲିଥିବା ମଲୟାଳମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହୋଇଥିଲା।[45] ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକା ପାଇଁ ସେ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ନାମାଙ୍କନ ପାଇଥିଲେ। == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == ପ୍ରିୟମାଣି ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଇଭେଣ୍ଟ ଆୟୋଜକ ମୁସ୍ତାଫା ରାଜଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ବିବାହ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥିବା କଥା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ,<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/actor-priyamani-gets-engaged/article8663059.ece|title=Actor Priyamani gets engaged|date=2016-05-29|work=The Hindu|access-date=2026-03-28|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ଏବଂ ଏହି ଦମ୍ପତି ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-10-05 |title=Priyamani opens up about interfaith marriage with Mustafa Raj; says she refused to convert, but is targeted by trolls |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/priyamani-opens-up-about-interfaith-marriage-with-mustafa-raj-says-she-refused-to-convert-but-is-targeted-by-trolls-9604861/ |access-date=2026-03-28 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> ପ୍ରିୟମାଣି ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମାବଳମ୍ବୀ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ମୁସଲିମ୍; ତାଙ୍କର ଏହି ଧର୍ମାନ୍ତର ବିବାହ କାରଣରୁ ସେ ନକାରାତ୍ମକ ସନ୍ଦେଶ ଓ ଅନଲାଇନ୍ ମତାମତ ପାଇଥିବା ବିଷୟରେ ସେ କହିଛନ୍ତି।<ref name=":0" /> == ଆଧାର == {{Reflist}} {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] m7vf722ywmv5bf22z7zttqhjx9jhovo 0 100713 606570 596440 2026-09-23T15:47:30Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟ */ 606570 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Challenge}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = ସାଇ କିରଣ ମଙ୍ଗରାଜ | producer = ଆଦିକନ୍ଦ ସାହୁ | writer = | screenplay = [[ମାନସ ପଢ଼ିଆରୀ]] | story = ମାନସ ପଢ଼ିଆରୀ | based on = | narrator = | starring = [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<br>[[ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ]]<br>ପୁନୀତ ଇସାର | music = [[ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ]]<br>ଅର୍ଜୁନ ଅନୁପ | cinematography = ପ୍ରତାପ ରାଉତ | editing = ବିଶ୍ୱଜିତ ପଟେଲ | studio = | distributor = | released = ୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଆଦିକନ୍ଦ ସାହୁ । ମାନସ ପଢ଼ିଆରୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଓ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସାଇ କିରଣ ମଙ୍ଗରାଜ । ସଙ୍ଗୀତକାର ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଅନୁପ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ ଓ ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ । ପୁନୀତ ଇସାର, ଲିପି ମହାପାତ୍ର, ବବି ମିଶ୍ର, ପୁପିନ୍ଦର ସିଂହ, ବିଭାଶ, ରବି ମିଶ୍ର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== * [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<ref>{{cite news|url=https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|title=ବନବାସ ଶେଷ, ଏବେ ଗେମ୍ ଓଭର୍|date=23 September 2026|work=ପ୍ରମେୟ|access-date=23 September 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260923153741/https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|archive-date=23 September 2026|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> * [[ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ]] * ପୁନୀତ ଇସାର * [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ଲିପି ମହାପାତ୍ର]] * [[ବବି ମିଶ୍ର]] * [[ପୁପିନ୍ଦର ସିଂହ]] * ବିଭାଶ * ରବି ମିଶ୍ର ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ [[ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ]] ଓ ଅର୍ଜୁନ ଅନୁପ । ଅର୍ଜୁନ ଅନୁପ, [[ବାପୁ ଗୋସ୍ୱାମୀ]], ରଞ୍ଜନ ନାୟକ ଆଦି ଗୀତିକାର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]], ଅର୍ଜୁନ ଅନୁପ, ମିଷ୍ଟର ଗୁଲୁଆ, ପ୍ରାଲୁ, ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ, [[ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର]], [[ଅନନ୍ୟା ଶ୍ରୀତମ ନନ୍ଦ]] ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] aanu2o1npr7snzpr8ws7bza6gh26lvr 0 100719 606571 596914 2026-09-23T15:47:46Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟ */ 606571 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Diary (Odia film)}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ସୁଶାନ୍ତ ମଣି]] | producer = [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]] | writer = କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ | screenplay = କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ | story = [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]] | based on = | narrator = | starring = [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<br>[[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]<br>କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ | music = [[ସୋମେଶ ଶତପଥୀ]] | cinematography = [[ସୀତାଂଶୁ ମହାପାତ୍ର]] | editing = ସୁକୁମାର ମଣି | studio = | distributor = | released = ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୬ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ । କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସୁଶାନ୍ତ ମଣି । ସଙ୍ଗୀତକାର ସୋମେଶ ଶତପଥୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ, ଜସ୍ମିନ ରଥ, ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ, କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last=Bharat |first=E. T. V. |date=2026-05-21 |title=ଓଡ଼ିଆ ଫିଲ୍ମ 'ଡାଏରୀ' ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁଙ୍କ ସହ ନଜର ଆସିବେ ଏହି ଅଭିନେତ୍ରୀ, ନୂଆ ପୋଷ୍ଟର ଆଉଟ୍ |url=https://www.etvbharat.com/or/entertainment/ardhendu-starrer-film-diary-new-poster-out-jasmine-join-as-a-lead-actress-ors26052100971 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260627151743/https://www.etvbharat.com/or/entertainment/ardhendu-starrer-film-diary-new-poster-out-jasmine-join-as-a-lead-actress-ors26052100971 |archive-date=2026-06-27 |access-date=2026-06-27 |website=ETV Bharat News |language=or}}</ref> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୧୨ ଜୁନ ୨୦୨୬ରେ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।<ref>{{Cite web |last=Bharat |first=E. T. V. |date=2026-06-13 |title=ପରଦାକୁ ଆସିଲା ‘ଡାଏରୀ’; ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଫିଲ୍ମ ଦେଖି ଶତମୁଖ ଦର୍ଶକ, ଭାବବିହ୍ୱଳ ହେଲେ ପତ୍ନୀ ପଲ୍ଲବୀ |url=https://www.etvbharat.com/or/entertainment/odia-film-diary-release-audience-praises-ardhendhu-and-jasmine-acting-and-story-ors26061302552 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260627151903/https://www.etvbharat.com/or/entertainment/odia-film-diary-release-audience-praises-ardhendhu-and-jasmine-acting-and-story-ors26061302552 |archive-date=2026-06-27 |access-date=2026-06-27 |website=ETV Bharat News |language=or}}</ref> ==ଅଭିନୟ== * [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]<ref>{{cite news|url=https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|title=ବନବାସ ଶେଷ, ଏବେ ଗେମ୍ ଓଭର୍|date=23 September 2026|work=ପ୍ରମେୟ|access-date=23 September 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260923153741/https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|archive-date=23 September 2026|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> * [[ଜସ୍ମିନ ରଥ]] * ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ * [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]] ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସୋମେଶ ଶତପଥୀ । ଜେ.ପି. ୱାର୍ଡ଼ସ୍ମିଥ୍, ରଞ୍ଜନ ନାୟକ ଆଦି ଗୀତିକାର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସତ୍ୟଜିତ ଜେନା, ଅନନ୍ୟା ଶ୍ରୀତମ ନନ୍ଦ, ସୌରଭ ଭରଦ୍ୱାଜ, ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = ତାରକସିଆ | lyrics1 = ଜେ.ପି. ୱାର୍ଡ଼ସ୍ମିଥ୍ | length1 = | extra1 = ସତ୍ୟଜିତ ଜେନା, ଆନନ୍ୟା ଶ୍ରୀତମ ନନ୍ଦ | title2 = ଯୋଡ଼ି ମହୁରୀ | lyrics2 = ରଞ୍ଜନ ନାୟକ | length2 = | extra2 = ସୌରଭ ଭରଦ୍ୱାଜ, ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] c0c4eb16muintmab9lo4iemu7r1iy08 0 100727 606555 596622 2026-09-23T13:11:15Z Ssgapu22 7676 606555 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lahari (Odia film)}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] | producer = [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] | writer = | screenplay = | story = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | based on = | narrator = | starring = [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]]<br>[[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]]<br>[[ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର]] | music = କିଶଲୟ ରାୟ | cinematography = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | editing = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | studio = | distributor = | released = ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ । ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର କିଶଲୟ ରାୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ, ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ, ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର, ସ୍ମୃତି ମହଲା, ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ର, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚୌଧୁରୀ, ଜୈନାବ କ୍ୱାସି ଡୋଏର୍ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== * [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]] * [[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]] * [[ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର]] * ସ୍ମୃତି ମହଲା * ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ର * [[ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚୌଧୁରୀ]] * ଜୈନାବ କ୍ୱାସି ଡୋଏର୍ ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ କିଶଲୟ ରାୟ । ଗୀତିକାର ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ, ନଭ୍ୟା ଜାଇତି ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] 6cbo8wag5vi8lz1whuhl419ymnko2z4 606556 606555 2026-09-23T13:14:53Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟ */ 606556 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lahari (Odia film)}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] | producer = [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] | writer = | screenplay = | story = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | based on = | narrator = | starring = [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]]<br>[[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]]<br>[[ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର]] | music = କିଶଲୟ ରାୟ | cinematography = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | editing = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | studio = | distributor = | released = ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ । ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର କିଶଲୟ ରାୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ, ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ, ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର, ସ୍ମୃତି ମହଲା, ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ର, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚୌଧୁରୀ, ଜୈନାବ କ୍ୱାସି ଡୋଏର୍ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ବାବୁଶାନ୍, ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ, ହର ରଥ, ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଅତିଥି କଳାକାର ଭୂମିକାରେ କାମ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== * [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]] * [[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]] * [[ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର]] * ସ୍ମୃତି ମହଲା * ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ର * [[ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚୌଧୁରୀ]] * ଜୈନାବ କ୍ୱାସି ଡୋଏର୍ === ଅତିଥି କଳାକାର === *[[ବାବୁଶାନ୍]] * [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] * [[ହର ରଥ]] * [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]] ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ କିଶଲୟ ରାୟ । ଗୀତିକାର ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ, ନଭ୍ୟା ଜାଇତି ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] pcxlxjcrqqi8gxkpkqkn7z87dh9guol 606557 606556 2026-09-23T13:38:14Z Ssgapu22 7676 606557 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lahari (Odia film)}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] | producer = [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] | writer = | screenplay = | story = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | based on = | narrator = | starring = [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]]<br>[[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]]<br>[[ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର]] | music = କିଶଲୟ ରାୟ | cinematography = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | editing = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | studio = | distributor = | released = ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ । ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର କିଶଲୟ ରାୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ, ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ, ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର, ସ୍ମୃତି ମହଲା, ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ର, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚୌଧୁରୀ, ଜୈନାବ କ୍ୱାସି ଡୋଏର୍ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ବାବୁଶାନ୍, ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ, ହର ରଥ, ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଅତିଥି କଳାକାର ଭୂମିକାରେ କାମ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== * [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]] * [[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]] * [[ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର]] * ସ୍ମୃତି ମହଲା * ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ର * [[ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚୌଧୁରୀ]] * ଜୈନାବ କ୍ୱାସି ଡୋଏର୍ === ଅତିଥି କଳାକାର === *[[ବାବୁଶାନ୍]] * [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] * [[ହର ରଥ]] * [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]] ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ କିଶଲୟ ରାୟ । ଗୀତିକାର ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ, ନଭ୍ୟା ଜାଇତି ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} == ପୁରସ୍କାର == * ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାଚିତ୍ର, ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ୨୦୨୫ * ୩୦ତମ କଲିକତା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଉତ୍ସବ ପୁରସ୍କାର<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/lahari-will-be-screened-at-30th-kolkata-international-film-festival/articleshow/115929528.cms|title=Lahari will be screened at 30th Kolkata International Film Festival|date=2024-12-03|work=The Times of India|access-date=2024-12-22|issn=0971-8257}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] 9ymiyrzwqv8v7ubzssjqrwk9a2w3ooq 606559 606557 2026-09-23T13:51:26Z Ssgapu22 7676 /* ପୁରସ୍କାର */ 606559 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lahari (Odia film)}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] | producer = [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] | writer = | screenplay = | story = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | based on = | narrator = | starring = [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]]<br>[[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]]<br>[[ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର]] | music = କିଶଲୟ ରାୟ | cinematography = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | editing = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | studio = | distributor = | released = ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ । ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର କିଶଲୟ ରାୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ, ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ, ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର, ସ୍ମୃତି ମହଲା, ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ର, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚୌଧୁରୀ, ଜୈନାବ କ୍ୱାସି ଡୋଏର୍ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ବାବୁଶାନ୍, ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ, ହର ରଥ, ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଅତିଥି କଳାକାର ଭୂମିକାରେ କାମ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଏହା ୩୦ତମ କଲିକତା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଉତ୍ସବ ପୁରସ୍କାରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/lahari-will-be-screened-at-30th-kolkata-international-film-festival/articleshow/115929528.cms|title=Lahari will be screened at 30th Kolkata International Film Festival|date=2024-12-03|work=The Times of India|access-date=2024-12-22|issn=0971-8257}}</ref> ==ଅଭିନୟ== * [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]] * [[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]] * [[ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର]] * ସ୍ମୃତି ମହଲା * ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ର * [[ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚୌଧୁରୀ]] * ଜୈନାବ କ୍ୱାସି ଡୋଏର୍ === ଅତିଥି କଳାକାର === *[[ବାବୁଶାନ୍]] * [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] * [[ହର ରଥ]] * [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]] ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ କିଶଲୟ ରାୟ । ଗୀତିକାର ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ, ନଭ୍ୟା ଜାଇତି ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} == ପୁରସ୍କାର == * ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାଚିତ୍ର, ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ୨୦୨୫ ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] ilfcweqr4l5u9dssm3406jiyolsah6k 606560 606559 2026-09-23T13:56:13Z Ssgapu22 7676 /* ପୁରସ୍କାର */ 606560 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lahari (Odia film)}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] | producer = [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] | writer = | screenplay = | story = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | based on = | narrator = | starring = [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]]<br>[[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]]<br>[[ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର]] | music = କିଶଲୟ ରାୟ | cinematography = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | editing = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | studio = | distributor = | released = ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/lahari-wins-best-odia-film-at-72nd-national-film-awards/articleshow/132483259.cms|title=Lahari wins Best Odia Film at 72nd National Film Awards|date=2026-07-18|work=The Times of India|access-date=2026-09-23|issn=0971-8257}}</ref> ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।<ref name="toi_kiff">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/lahari-will-be-screened-at-30th-kolkata-international-film-festival/articleshow/115929528.cms|title=Lahari will be screened at 30th Kolkata International Film Festival|last=Ganguly|first=Ruman|date=3 December 2024|work=[[The Times of India]]|access-date=23 September 2026|issn=0971-8257}}</ref> ସଙ୍ଗୀତକାର କିଶଲୟ ରାୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ, ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ, ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର, ସ୍ମୃତି ମହଲା, ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ର, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚୌଧୁରୀ, ଜୈନାବ କ୍ୱାସି ଡୋଏର୍ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="trailer">{{cite web |date=30 August 2025 |title=Lahari Official Trailer |url=https://www.youtube.com/watch?v=516mB_5QTIc |access-date=23 September 2026 |publisher=Amara Muzik Odia |via=YouTube}}</ref> ବାବୁଶାନ୍, ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ, ହର ରଥ, ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଅତିଥି କଳାକାର ଭୂମିକାରେ କାମ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଏହା ୩୦ତମ କଲିକତା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଉତ୍ସବ ପୁରସ୍କାରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/lahari-will-be-screened-at-30th-kolkata-international-film-festival/articleshow/115929528.cms|title=Lahari will be screened at 30th Kolkata International Film Festival|date=2024-12-03|work=The Times of India|access-date=2024-12-22|issn=0971-8257}}</ref> ==ଅଭିନୟ== * [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]] * [[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]] * [[ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର]] * ସ୍ମୃତି ମହଲା * ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ର * [[ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚୌଧୁରୀ]] * ଜୈନାବ କ୍ୱାସି ଡୋଏର୍ === ଅତିଥି କଳାକାର === *[[ବାବୁଶାନ୍]] * [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] * [[ହର ରଥ]] * [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]] ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ କିଶଲୟ ରାୟ । ଗୀତିକାର ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ, ନଭ୍ୟା ଜାଇତି ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} == ପୁରସ୍କାର == * ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାଚିତ୍ର, [[ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର]] ୨୦୨୫.<ref name="prameya_nfa">{{cite news|url=https://www.prameyanews.com/lahari-wins-best-odia-film-at-the-72nd-national-film-awards|title=‘Lahari’ Wins Best Odia Film at the 72nd National Film Awards|date=23 September 2026|work=Prameya News|access-date=23 September 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Anil |date=2026-09-22 |title=‘LAHARI’ bags national award for ‘Best Odia Film’ - OrissaPOST |url=https://www.orissapost.com/lahari-bags-national-award-for-best-odia-film/ |access-date=2026-09-23 |website=Odisha News, Odisha Latest news, Odisha Daily - OrissaPOST |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bureau |first=O. B. |date=2026-07-18 |title=Amartya Bhattacharyya’s ‘Lahari’ Adjudged Best Odia Film At 72nd National Film Awards |url=https://odishabytes.com/amartya-bhattacharyyas-lahari-adjudged-best-odia-film-at-72nd-national-film-awards/ |access-date=2026-09-23 |website=OdishaBytes |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Desk |first=India Verve |date=2026-07-18 |title='Lahari' wins best Odia film at 72nd National Film Awards |url=https://indiaverve.com/odisha/lahari-wins-best-odia-film-at-72nd-national-film-awards/ |access-date=2026-09-23 |website=IndiaVerve |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2026-07-19 |title=‘Lahari’ adjudged Best Odia Film at 72nd National Film Awards |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2026/Jul/19/lahari-adjudged-best-odia-film-at-72nd-national-film-awards |access-date=2026-09-23 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] svyzu1y1ouzd98gnrcevuk9uyrc68oq 606573 606560 2026-09-23T15:52:23Z Ssgapu22 7676 /* ପୁରସ୍କାର */ 606573 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Lahari (Odia film)}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = [[ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] | producer = [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] | writer = | screenplay = | story = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | based on = | narrator = | starring = [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]]<br>[[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]]<br>[[ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର]] | music = କିଶଲୟ ରାୟ | cinematography = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | editing = ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ | studio = | distributor = | released = ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/lahari-wins-best-odia-film-at-72nd-national-film-awards/articleshow/132483259.cms|title=Lahari wins Best Odia Film at 72nd National Film Awards|date=2026-07-18|work=The Times of India|access-date=2026-09-23|issn=0971-8257}}</ref> ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।<ref name="toi_kiff">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/lahari-will-be-screened-at-30th-kolkata-international-film-festival/articleshow/115929528.cms|title=Lahari will be screened at 30th Kolkata International Film Festival|last=Ganguly|first=Ruman|date=3 December 2024|work=[[The Times of India]]|access-date=23 September 2026|issn=0971-8257}}</ref> ସଙ୍ଗୀତକାର କିଶଲୟ ରାୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ, ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ, ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର, ସ୍ମୃତି ମହଲା, ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ର, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚୌଧୁରୀ, ଜୈନାବ କ୍ୱାସି ଡୋଏର୍ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="trailer">{{cite web |date=30 August 2025 |title=Lahari Official Trailer |url=https://www.youtube.com/watch?v=516mB_5QTIc |access-date=23 September 2026 |publisher=Amara Muzik Odia |via=YouTube}}</ref> ବାବୁଶାନ୍, ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ, ହର ରଥ, ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଅତିଥି କଳାକାର ଭୂମିକାରେ କାମ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଏହା ୩୦ତମ କଲିକତା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଉତ୍ସବ ପୁରସ୍କାରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/lahari-will-be-screened-at-30th-kolkata-international-film-festival/articleshow/115929528.cms|title=Lahari will be screened at 30th Kolkata International Film Festival|date=2024-12-03|work=The Times of India|access-date=2024-12-22|issn=0971-8257}}</ref> ==ଅଭିନୟ== * [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]] * [[ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ]] * [[ଦ୍ୱୀପନ୍ୱିତ ଦାଶମହାପାତ୍ର]] * ସ୍ମୃତି ମହଲା * ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ର * [[ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚୌଧୁରୀ]] * ଜୈନାବ କ୍ୱାସି ଡୋଏର୍ === ଅତିଥି କଳାକାର === *[[ବାବୁଶାନ୍]] * [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] * [[ହର ରଥ]] * [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]] ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ କିଶଲୟ ରାୟ । ଗୀତିକାର ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଗୌରବ ଆନନ୍ଦ, ନଭ୍ୟା ଜାଇତି ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} == ପୁରସ୍କାର == * ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାଚିତ୍ର, [[ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର]] ୨୦୨୫.<ref name="prameya_nfa">{{cite news|url=https://www.prameyanews.com/lahari-wins-best-odia-film-at-the-72nd-national-film-awards|title=‘Lahari’ Wins Best Odia Film at the 72nd National Film Awards|date=23 September 2026|work=Prameya News|access-date=23 September 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Anil |date=2026-09-22 |title=‘LAHARI’ bags national award for ‘Best Odia Film’ - OrissaPOST |url=https://www.orissapost.com/lahari-bags-national-award-for-best-odia-film/ |access-date=2026-09-23 |website=Odisha News, Odisha Latest news, Odisha Daily - OrissaPOST |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bureau |first=O. B. |date=2026-07-18 |title=Amartya Bhattacharyya’s ‘Lahari’ Adjudged Best Odia Film At 72nd National Film Awards |url=https://odishabytes.com/amartya-bhattacharyyas-lahari-adjudged-best-odia-film-at-72nd-national-film-awards/ |access-date=2026-09-23 |website=OdishaBytes |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Desk |first=India Verve |date=2026-07-18 |title='Lahari' wins best Odia film at 72nd National Film Awards |url=https://indiaverve.com/odisha/lahari-wins-best-odia-film-at-72nd-national-film-awards/ |access-date=2026-09-23 |website=IndiaVerve |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2026-07-19 |title=‘Lahari’ adjudged Best Odia Film at 72nd National Film Awards |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2026/Jul/19/lahari-adjudged-best-odia-film-at-72nd-national-film-awards |access-date=2026-09-23 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|title='ଲହରୀ' ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର|date=23 September 2026|work=ପ୍ରମେୟ|access-date=23 September 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260923153741/https://www.prameyaepaper.com/maps-preview/728096|archive-date=23 September 2026|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] jpiud3jgx6c5jvscbhyde2ysoebrov0 0 101135 606575 2026-09-23T16:13:06Z Ssgapu22 7676 ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା । 606575 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Rakta Samparka}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ସାହୁ | producer = ଅଜୟ କୁମାର ରାଉତ | writer = ବି ଚନ୍ଦନ କୁମାର | screenplay = ବି ଚନ୍ଦନ କୁମାର | story = ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି | based on = | narrator = | starring = [[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]<br>[[ବିକ୍ରମ ମହାନ୍ତି]]<br>ରାଜେଶ<br>ଏଲି ପାଢ଼ୀ<br>[[ଅଙ୍କିତ କୁମାର]]<br>ମନସ୍ୱିନୀ<br>ସୁଦୀପ୍ତା | music = ଶରତ ନାୟକ | cinematography = ଭଗତ ସିଂହ | editing = ପିଣ୍ଟୁ ନାୟକ | studio = | distributor = ତରଙ୍ଗ ଟିଭି<br>ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍ | released = ୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ___ । ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ସଙ୍ଗୀତକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ତରଙ୍ଗ ଟିଭି ଓ ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍‌ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] cgwyymfftoz3glchw1cll8bwypa2uzs 606577 606575 2026-09-23T16:16:06Z Ssgapu22 7676 606577 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Rakta Samparka}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ସାହୁ | producer = ଅଜୟ କୁମାର ରାଉତ | writer = ବି ଚନ୍ଦନ କୁମାର | screenplay = ବି ଚନ୍ଦନ କୁମାର | story = ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି | based on = | narrator = | starring = [[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]<br>[[ବିକ୍ରମ ମହାନ୍ତି]]<br>ରାଜେଶ<br>ଏଲି ପାଢ଼ୀ<br>[[ଅଙ୍କିତ କୁମାର]]<br>ମନସ୍ୱିନୀ<br>ସୁଦୀପ୍ତା | music = ଶରତ ନାୟକ | cinematography = ଭଗତ ସିଂହ | editing = ପିଣ୍ଟୁ ନାୟକ | studio = | distributor = ତରଙ୍ଗ ଟିଭି<br>ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍ | released = ୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଟେଲିଭିଜନ ଓ ଓଟିଟିରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଅଜୟ କୁମାର ରାଉତ । ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବି ଚନ୍ଦନ କୁମାର ଏହାର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ସାହୁ । ସଙ୍ଗୀତକାର ଶରତ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ତରଙ୍ଗ ଟିଭି ଓ ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍‌ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଶରତ ନାୟକ । କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ କରୁଣାକର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] l3g4cigif4r201n5ykhsqn5klbqo8qz 606578 606577 2026-09-23T16:17:42Z Ssgapu22 7676 /* ଅଭିନୟ */ 606578 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Rakta Samparka}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ସାହୁ | producer = ଅଜୟ କୁମାର ରାଉତ | writer = ବି ଚନ୍ଦନ କୁମାର | screenplay = ବି ଚନ୍ଦନ କୁମାର | story = ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି | based on = | narrator = | starring = [[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]<br>[[ବିକ୍ରମ ମହାନ୍ତି]]<br>ରାଜେଶ<br>ଏଲି ପାଢ଼ୀ<br>[[ଅଙ୍କିତ କୁମାର]]<br>ମନସ୍ୱିନୀ<br>ସୁଦୀପ୍ତା | music = ଶରତ ନାୟକ | cinematography = ଭଗତ ସିଂହ | editing = ପିଣ୍ଟୁ ନାୟକ | studio = | distributor = ତରଙ୍ଗ ଟିଭି<br>ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍ | released = ୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଟେଲିଭିଜନ ଓ ଓଟିଟିରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଅଜୟ କୁମାର ରାଉତ । ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବି ଚନ୍ଦନ କୁମାର ଏହାର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ସାହୁ । ସଙ୍ଗୀତକାର ଶରତ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି, ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି, ବିକ୍ରମ ମହାନ୍ତି, ରାଜେଶ, ଏଲି ପାଢ଼ୀ, ଅଙ୍କିତ କୁମାର, ମନସ୍ୱିନୀ, ସୁଦୀପ୍ତା ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ତରଙ୍ଗ ଟିଭି ଓ ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍‌ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== * [[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]] * [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]] * [[ବିକ୍ରମ ମହାନ୍ତି]] * ରାଜେଶ * ଏଲି ପାଢ଼ୀ * [[ଅଙ୍କିତ କୁମାର]] * ମନସ୍ୱିନୀ * ସୁଦୀପ୍ତା ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଶରତ ନାୟକ । କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ କରୁଣାକର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] trecypw1ydlspzdstu10t52gvul6doa 606579 606578 2026-09-23T16:20:30Z Ssgapu22 7676 added [[Category:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 606579 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Rakta Samparka}} {{Infobox film | name = {{PAGENAME}} | image = | image size = | alt = | caption = | director = ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ସାହୁ | producer = ଅଜୟ କୁମାର ରାଉତ | writer = ବି ଚନ୍ଦନ କୁମାର | screenplay = ବି ଚନ୍ଦନ କୁମାର | story = ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି | based on = | narrator = | starring = [[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]]<br>[[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]<br>[[ବିକ୍ରମ ମହାନ୍ତି]]<br>ରାଜେଶ<br>ଏଲି ପାଢ଼ୀ<br>[[ଅଙ୍କିତ କୁମାର]]<br>ମନସ୍ୱିନୀ<br>ସୁଦୀପ୍ତା | music = ଶରତ ନାୟକ | cinematography = ଭଗତ ସିଂହ | editing = ପିଣ୍ଟୁ ନାୟକ | studio = | distributor = ତରଙ୍ଗ ଟିଭି<br>ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍ | released = ୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଟେଲିଭିଜନ ଓ ଓଟିଟିରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଅଜୟ କୁମାର ରାଉତ । ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବି ଚନ୍ଦନ କୁମାର ଏହାର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ସାହୁ । ସଙ୍ଗୀତକାର ଶରତ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି, ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି, ବିକ୍ରମ ମହାନ୍ତି, ରାଜେଶ, ଏଲି ପାଢ଼ୀ, ଅଙ୍କିତ କୁମାର, ମନସ୍ୱିନୀ, ସୁଦୀପ୍ତା ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ତରଙ୍ଗ ଟିଭି ଓ ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍‌ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== * [[ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି]] * [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]] * [[ବିକ୍ରମ ମହାନ୍ତି]] * ରାଜେଶ * ଏଲି ପାଢ଼ୀ * [[ଅଙ୍କିତ କୁମାର]] * ମନସ୍ୱିନୀ * ସୁଦୀପ୍ତା ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଶରତ ନାୟକ । କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ କରୁଣାକର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1 = | lyrics1 = | length1 = | extra1 = | title2 = | lyrics2 = | length2 = | extra2 = | title3 = | lyrics3 = | length3 = | extra3 = | title4 = | lyrics4 = | length4 = | extra4 = | title5 = | lyrics5 = | length5 = | extra5 = | title6 = | lyrics6 = | length6 = | extra6 = | title7 = | lyrics7 = | length7 = | extra7 = }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|{{#property:P345}}}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] rbivgfbbjbiq4gjg0puq7kya4qng33d 0 101136 606576 2026-09-23T16:13:26Z Ssgapu22 7676 ପୃଷ୍ଠାଟି [[ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ]]‌କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦିଆଗଲା 606576 wikitext text/x-wiki #ଲେଉଟାଣି [[ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ]] gm0dlh3xluvehwm5whpkcc5wtan0qh4