ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="or">
  <siteinfo>
    <sitename>ଉଇକିପିଡ଼ିଆ</sitename>
    <dbname>orwiki</dbname>
    <base>https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%AA%E0%AD%8D%E0%AC%B0%E0%AC%A7%E0%AC%BE%E0%AC%A8_%E0%AC%AA%E0%AD%83%E0%AC%B7%E0%AD%8D%E0%AC%A0%E0%AC%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.21</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ମାଧ୍ୟମ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ବିଶେଷ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ବ୍ୟବହାରକାରୀ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ଉଇକିପିଡ଼ିଆ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ଫାଇଲ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ଫାଇଲ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ମିଡ଼ିଆଉଇକି</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ମିଡ଼ିଆଉଇକି ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ଛାଞ୍ଚ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ଛାଞ୍ଚ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ସହଯୋଗ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ସହଯୋଗ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ଶ୍ରେଣୀ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ଶ୍ରେଣୀ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ପୋର୍ଟାଲ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ପୋର୍ଟାଲ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ମଡ୍ୟୁଲ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ମଡ୍ୟୁଲ ଆଲୋଚନା</namespace>
      <namespace key="850" case="first-letter">Package</namespace>
      <namespace key="851" case="first-letter">Package talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
      <namespace key="2600" case="first-letter">ବିଷୟ</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5811</id>
    <revision>
      <id>607159</id>
      <parentid>600654</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T09:20:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Feranoda</username>
        <id>40301</id>
      </contributor>
      <comment>/* ବାହାର ଲିଙ୍କ */</comment>
      <origin>607159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="365774" sha1="o5ue7s6lkcib9cy0cioyztbcb17ds1m" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Mahatma Gandhi}}
{{Infobox person
| honorific_prefix   = ମହାତ୍ମା
| name               = ଗାନ୍ଧୀ
| image              = Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg
| image_size         = 200px
| alt                = 
| caption            = ୧୯୩୧ରେ ଗାନ୍ଧୀ
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth date|df=yes|1869|10|2}}
| birth_place        = [[ପୋରବନ୍ଦର]], [[ବମ୍ବେ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି]], [[ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ]]
| death_date         = {{Death date and age|df=yes|1948|1|30|1869|10|2}}
| death_place        = [[ଦିଲ୍ଲୀ]]
| death_cause        = ହତ୍ୟା ( ୩ଟି ଗୁଳିମାଡ଼ରେ)
| resting_place      = [[ରାଜ ଘାଟ]], [[ଦିଲ୍ଲୀ]], [[ଭାରତ]]
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
| nationality        = {{flag|ଭାରତୀୟ}}
| other_names        = ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ, ବାପୁ
| known_for          = ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତା
| notable_works      = ''[[The Story of My Experiments with Truth]]''
| education          = ଓକିଲାତି
| alma_mater         = ଇଉନିଭରସିଟି କଲେଜ, ଲଣ୍ଡନ, &lt;br /&gt;ଲଣ୍ଡନ ଇଉନିଭରସିଟି
| occupation         = ଓକିଲ
| years_active       = ୧୮୯୩-୧୮୪୮
| era                = [[ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ]]
| party              = [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] (1920–1934)
| movement           = [[ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ]]
| spouse             = [[କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀ]]
| children           = [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]&lt;br /&gt;[[ମଣିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]&lt;br /&gt;[[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]&lt;br /&gt;[[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
| parents            = [[ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ]] (ମାଆ)&lt;br /&gt;[[କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ]] (ବାପା)
| mother             = ପତୁଲି ବାଇ
| awards             = 
| signature          = Gandhi_signature.svg
| website            = 
| module             = {{infobox officeholder|embed=yes
| office             = ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେର ସଭାପତି
| term               = ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୪ – ଏପ୍ରେଲ ୧୯୨୫
| successor          = [[ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁ]]
| predecessor        = [[ଅବଦୁଲ କଲାମ ଆଜାଦ]]}}
| module2            = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename= Gandhi - His Spiritual Message to the World, 17 October 1931.mp3|title=ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସ୍ୱର|type=speech|description=Mahatma Gandhi's spiritual message to the world&lt;br /&gt;Recorded Oct 1931}}
| signature_alt      = ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହସ୍ତାକ୍ଷର
| footnotes          = 
}}

'''ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ'''{{#tag:ref|Pronounced variously {{IPAc-en|ˈ|ɡ|ɑː|n|d|i|,_|ˈ|ɡ|æ|n|d|i}} {{Respell|GA(H)N|dee}},&lt;ref&gt;[http://dictionary.reference.com/browse/gandhi &quot;Gandhi&quot;]. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150114041417/http://dictionary.reference.com/browse/gandhi|date=14 January 2015}} ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.&lt;/ref&gt; {{IPA-gu|ˈmoɦəndɑs ˈkəɾəmtʃənd ˈɡɑ̃dʱi|lang}}|group=pron}} (୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୬୯ - ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଆଇନଜୀବୀ, ଉପନିବେଶ ବିରୋଧୀ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ନୈତିକତାବାଦୀ ଥିଲେ ଯିଏ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନରୁ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ସଫଳ ଅଭିଯାନର ନେତୃତ୍ୱ ନେବା ପାଇଁ ଅହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିରୋଧ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ । ସେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ନାଗରିକ ଅଧିକାର ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନଜନକଭାବେ ଡକା ଯାଇଥିବା '''ମହତ୍ମା''' (ସଂସ୍କୃତ 'ମହାନ, ସମ୍ମାନଜନକ') ଏବେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି।

ଉପକୂଳ [[ଗୁଜରାଟ|ଗୁଜରାଟର]] ଏକ [[ହିନ୍ଦୁ]] ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଗାନ୍ଧିଜୀ [[ଲଣ୍ଡନ|ଲଣ୍ଡନର]] ଇନର ଟେମ୍ପଲରେ ଆଇନରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୮୯୧ ମସିହା ଜୁନ୍ ୨୨ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ବାରକୁ ଡକାଯାଇଥିଲା । ଭାରତରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ରହିବା ପରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଏକ ସଫଳ ଆଇନ ଅଭ୍ୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ୧୮୯୩ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାକୁ ଯାଇ ଏକ ମାମଲାରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ସେ [[ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା]]ରେ ୨୧ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏକ ପରିବାର ପ୍ରତିପୋଷଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ନାଗରିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଏକ ଅଭିଯାନରେ ଅହିଂସାପ୍ରତିରୋଧକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ । ୧୯୧୫ ମସିହାରେ, ୪୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ସେ ଭାରତ ଫେରି ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଅତ୍ୟଧିକ ଜମି-ଟିକସ ଏବଂ ଭେଦଭାବ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ପାଇଁ କୃଷକ, କୃଷକ ଏବଂ ସହରୀ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

୧୯୨୧ ମସିହାରେ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ|ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର]] ନେତୃତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରି ଗାନ୍ଧୀ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ, ମହିଳା ଅଧିକାରସମ୍ପ୍ରସାରଣ, ଧାର୍ମିକ ଓ ଜାତିଗତ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଦୂର କରିବା ଏବଂ ସର୍ବୋପରି ''ସ୍ୱରାଜ'' ବା ଆତ୍ମଶାସନ ହାସଲ ପାଇଁ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଅଭିଯାନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ଭାରତର ଗ୍ରାମୀଣ ଗରିବଙ୍କ ସହ ପରିଚୟ ସ୍ୱରୂପ ଗାନ୍ଧୀ ହାତରେ ସୁତାରେ ବୁଣା ଯାଇଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଧୋତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଏକ [[ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ|ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଆବାସିକ ସମୁଦାୟରେ]] ରହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ସରଳ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ପାଇଁ ଏବଂ ଉଭୟ ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିବାଦର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ଲମ୍ବା ଉପବାସ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସାଧାରଣ [[ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ|ଭାରତ]]ୀୟଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପନିବେଶ ବିରୋଧୀ ଜାତୀୟତାବାଦ ଆଣି ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ୪୦୦ କିଲୋମିଟର (୨୫୦ ମାଇଲ) [[ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ|ଦାଣ୍ଡି]] ଲବଣ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସହିତ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲାଗୁ ଲୁଣ ଟିକସକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ଏବଂ ୧୯୪୨ରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଭାରତ ଛାଡିବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଉଭୟ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଓ ଭାରତରେ ଅନେକ ଥର ଏବଂ ଅନେକ ବର୍ଷ ଜେଲରେ ରହିଥିଲେ ।

୧୯୪୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏକ ମୁସଲମାନ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦଦ୍ୱାରା ଧାର୍ମିକ ବହୁଳତା ଆଧାରିତ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତରେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅଲଗା ମାତୃଭୂମି ଦାବି କରିଥିଲା । ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ରେ ବ୍ରିଟେନ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରଦାନ କଲା, କିନ୍ତୁ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା: ଏକ ହିନ୍ଦୁ ବହୁଳ ଭାରତ ଏବଂ ଏକ ମୁସଲମାନ ବହୁଳ ପାକିସ୍ତାନ । ବହୁ ବିସ୍ଥାପିତ ହିନ୍ଦୁ, ମୁସଲମାନ ଓ ଶିଖ୍ ନିଜ ନୂଆ ଦେଶକୁ ଯିବା ପରେ ବିଶେଷ କରି ପଞ୍ଜାବ ଓ ବଙ୍ଗଳାରେ ଧାର୍ମିକ ହିଂସା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତାର ସରକାରୀ ଉତ୍ସବରୁ ଦୂରେଇ ରହି ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଦର୍ଶନ କରି ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ସେ ଧାର୍ମିକ ହିଂସାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଅନଶନ କରିଥିଲେ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶେଷ ଥର ୧୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮ରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ୭୮ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା । ଗାନ୍ଧୀ ଉଭୟ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଭାରତୀୟ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଭାରତର କିଛି ହିନ୍ଦୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିଯାଇଥିଲା । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ପୁଣେର ଜଣେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ହିନ୍ଦୁ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦୀ ନାଥୁରାମ ଗଡସେ, ଯିଏ କି ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮ରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଏକ ଆନ୍ତଃଧର୍ମ ପ୍ରାର୍ଥନା ସଭାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଛାତିରେ ତିନୋଟି ଗୁଳି ଫୁଟାଇ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ଅକ୍ଟୋବର ୨ରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନକୁ ଭାରତରେ ଗାନ୍ଧୀ ଜୟନ୍ତୀ, ଏକ ଜାତୀୟ ଛୁଟି ଦିନ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅହିଂସା ଦିବସ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଉପନିବେଶ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଜାତିର ପିତା ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଭାରତର ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଏବଂ ଏହାର ତୁରନ୍ତ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ, ତାଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ବାପୁ (&quot;ପିତା&quot;&lt;ref name=&quot;McAllister1982-lead2&quot;&gt;{{Cite book|last=McAllister|first=Pam|url=https://books.google.com/books?id=vt8hAAAAMAAJ&amp;pg=PA194|title=Reweaving the Web of Life: Feminism and Nonviolence|publisher=New Society Publishers|year=1982|isbn=978-0-86571-017-7|page=194|accessdate=31 August 2013}} Quote: &quot;With love, Yours, Bapu (You closed with the term of endearment used by your close friends, the term you used with all the movement leaders, roughly meaning 'Papa.'&quot; Another letter written in 1940 shows similar tenderness and caring.&lt;/ref&gt;, ମୋଟାମୋଟି &quot;ବାପା&quot;ଙ୍କ&lt;ref name=&quot;Eck2003-lead2&quot;&gt;{{Cite book|last=Eck|first=Diana L.|url=https://books.google.com/books?id=XpR0AmKLeY4C&amp;pg=PA210|title=Encountering God: A Spiritual Journey from Bozeman to Banaras|publisher=Beacon Press|year=2003|isbn=978-0-8070-7301-8|page=210|author-link=Diana Eck|accessdate=31 August 2013}} Quote: &quot;...&amp;nbsp;his niece Manu, who, like others called this immortal Gandhi 'Bapu,' meaning not 'father,' but the familiar, 'daddy.'&quot; (p. 210)&lt;/ref&gt; ପାଇଁ ଗୁଜରାଟୀ ସମ୍ମାନ&quot;) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

{{TOC limit|3}}

== ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ==
ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ ୧୮୬୯ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨ ତାରିଖରେ କାଠିଆୱାର ଉପଦ୍ୱୀପର ଏକ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସହର ପୋରବନ୍ଦର (''ସୁଦାମପୁରୀ'' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା)ର ଏକ ଗୁଜରାଟୀ [[ହିନ୍ଦୁ]] ମୋଧ ବଣିଆ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Gandhi name&quot;&gt;{{Cite book|last=Todd|first=Anne M.|url=https://books.google.com/books?id=svxDMQZ7fakC&amp;pg=PA8|title=Mohandas Gandhi|publisher=Infobase Publishing|year=2012|isbn=978-1-4381-0662-5|page=8|quote=The name Gandhi means &quot;grocer&quot;, although Mohandas's father and grandfather were politicians not grocers.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Parel20162&quot;&gt;{{Citation|last=Parel|first=Anthony J|title=Pax Gandhiana: The Political Philosophy of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=bMGSDAAAQBAJ&amp;pg=PA202|pages=202–|year=2016|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-049146-8}} Quote: &quot;Gandhi staked his reputation as an original political thinker on this specific issue. Hitherto, violence had been used in the name of political rights, such as in street riots, regicide, or armed revolutions. Gandhi believes there is a better way of securing political rights, that of nonviolence, and that this new way marks an advance in political ethics.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gandhi DOB&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|url=https://books.google.com/books?id=FauJL7LKXmkC|title=Gandhi: The Man, His People, and the Empire|date=10 March 2008|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-25570-8|pages=1–3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Guha|first=Ramachandra|url=https://books.google.com/books?id=XS7UAAAAQBAJ&amp;q=%22the+subcaste+the+Gandhis+belonged+to+was+known+as+Modh+Bania,+the+prefix%22&amp;pg=PP42|title=Gandhi before India|date=15 October 2014|publisher=Penguin Books Limited|isbn=978-93-5118-322-8|pages=42|language=en|quote=The subcaste the Gandhis belonged to was known as Modh Bania, the prefix apparently referring to the town of Modhera, in Southern Gujarat}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Renard, John|url=https://archive.org/details/responsesto101qu0000rena_e0p7/page/139|title=Responses to One Hundred and One Questions on Hinduism By John Renard|publisher=Paulist Press|year=1999|isbn=978-0-8091-3845-6|page=[https://archive.org/details/responsesto101qu0000rena_e0p7/page/139 139]|access-date=16 August 2020}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ପିତା କରମଚାନ୍ଦ ଉତ୍ତମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ (୧୮୨୨-୧୮୮୫) ପୋରବନ୍ଦର ରାଜ୍ୟର ଦିୱାନ (ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ) ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Mohandas K.|url=https://books.google.com/books?id=in3_3H1szHYC&amp;pg=PA21|title=An Autobiography: The Story of My Experiments With Truth|publisher=The Floating Press|year=2009|isbn=978-1-77541-405-6|page=21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GangulyDocker20082&quot;&gt;{{Citation|title=Rethinking Gandhi and Nonviolent Relationality: Global Perspectives|url=https://books.google.com/books?id=cId9AgAAQBAJ&amp;pg=PA4|pages=4–|year=2008|editor-last=Ganguly|editor-first=Debjani|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-07431-0|editor2-last=Docker}} Quote: &quot;... marks Gandhi as a hybrid cosmopolitan figure who transformed ... anti-colonial nationalist politics in the twentieth-century in ways that neither indigenous nor westernized Indian nationalists could.&quot;&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କର ପରିବାର ତତ୍କାଳୀନ ଜୁନାଗଡ଼ ରାଜ୍ୟର କୁଟିଆନା ଗ୍ରାମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Gandhi before India&quot;&gt;{{Cite book|title=Gandhi before India|date=16 March 2015|publisher=Vintage Books|isbn=978-0-385-53230-3|pages=19–21}}&lt;/ref&gt;

ଯଦିଓ ସେ କେବଳ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନରେ କିରାଣୀ ଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ, କରମଚାନ୍ଦ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;GuhaPP19to21&quot;&gt;Guha 2015 pp. 19–21&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ସେ ୪ ଥର ବିବାହ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ପତ୍ନୀ ଗୋଟିଏ କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ କରିବା ପରେ ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ବିବାହ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲା । ୧୮୫୭ ମସିହାରେ ସେ ପୁନର୍ବିବାହ ପାଇଁ ତୃତୀୟ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଅନୁମତି ଲୋଡ଼ିଥିଲେ। ସେହି ବର୍ଷ ସେ ପୁଟ୍ଲିବାଇ (୧୮୪୪-୧୮୯୧)ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯିଏ କି ଜୁନାଗଡ଼ରୁ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଏକ ପ୍ରଣାମୀ ବୈଷ୍ଣବ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;GuhaPP19to21&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Misra, Amalendu|url=https://books.google.com/books?id=aLgB8pZg0qsC&amp;pg=PA67|title=Identity and Religion: Foundations of anti-Islamism in India|publisher=Sage Publications|year=2004|isbn=978-0-7619-3227-7|page=67}}

{{Cite book|last=Gandhi, Rajmohan|url=https://books.google.com/books?id=TEyXCoc76AEC&amp;pg=PA5|title=Mohandas: A True Story of a Man, His People, and an Empire By Gandhi|year=2006|isbn=978-0-14-310411-7|page=5|publisher=Penguin Books India}}

{{Cite book|last=Malhotra, S.L|url=https://books.google.com/books?id=fRq21fNfydIC&amp;pg=PA5|title=Lawyer to Mahatma: Life, Work and Transformation of M. K. Gandhi|year=2001|isbn=978-81-7629-293-1|page=5|publisher=Deep &amp; Deep Publications}}&lt;/ref&gt; ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ କରମଚାନ୍ଦ ଏବଂ ପୁତ୍ଲିବାଈଙ୍କର ତିନୋଟି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ: ଗୋଟିଏ ପୁଅ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଦାସ (ଖ୍ରୀ. ୧୮୬୦-୧୯୧୪); ଜଣେ କନ୍ୟା, ରାଲିଆତ୍ ବେହନ (୧୮୬୨-୧୯୬୦); ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପୁତ୍ର, କରସଦାସ (ଖ୍ରୀ. ୧୮୬୬-୧୯୧୩) ।&lt;ref&gt;Guha 2015, p. 21&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Guha 2015, p. 512&lt;/ref&gt;

୧୮୬୯ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨ ତାରିଖରେ ପୁଟଲିବାଇ ପୋରବନ୍ଦର ସହରରେ ଥିବା ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର ବାସଭବନର ଏକ ଅନ୍ଧାର, ଝରକାବିହୀନ ତଳ ମହଲା କୋଠରୀରେ ତାଙ୍କର ଶେଷ ସନ୍ତାନ ମୋହନଦାସଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ । ପିଲାଦିନେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ରଲିଆତ &quot;ପାରଦ ପରି ଅଶାନ୍ତ, ଖେଳିବା କିମ୍ବା ବୁଲିବା&quot; ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । କୁକୁରଙ୍କ କାନ ବୁଲାଇବା ତାଙ୍କର ଏକ ପ୍ରିୟ ପସନ୍ଦ ଥିଲା। ଭାରତୀୟ କ୍ଲାସିକ୍, ବିଶେଷକରି [[ଶ୍ରବଣ ( ରାମାୟଣର ଚରିତ୍ର )|ଶ୍ରାବଣ]] ଏବଂ ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କାହାଣୀ, ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପିଲାଦିନରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ବହୁତ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;Guha 2015, p. 22&lt;/ref&gt; ନିଜ ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଛାପ ଛାଡିଥିଲେ । ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି: &quot;ଏହା ମୋତେ ବ୍ୟଥିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ବିନା ସଂଖ୍ୟାରେ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ସହିତ ଅଭିନୟ କରିଥିଲି। ସତ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରେମକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହିତ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆତ୍ମପରିଚୟ ଏହି ମହାକାବ୍ୟ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚିହ୍ନିତ ।&lt;ref name=&quot;RudolphRudolph1983&quot;&gt;{{Cite book|last=Rudolph, Susanne Hoeber|url=https://books.google.com/books?id=Fi6GDwAAQBAJ&amp;dq=That+the+story+of+Harishchandra,+a+well-known+classic+tale+acted+by+a+passing+traveling+troupe&amp;pg=PA48|title=Gandhi: The Traditional Roots of Charisma|last2=Rudolph, Lloyd I.|publisher=[[University of Chicago Press]]|year=1983|isbn=978-0-226-73136-0|page=48|name-list-style=amp}}&lt;/ref&gt;

ଏହି ପରିବାରର ଧାର୍ମିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ବେଶ୍ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପିତା କରମଚାନ୍ଦ ହିନ୍ଦୁ ଥିଲେ ଏବଂ ମାତା ପୁତ୍ଲିବାଇ ଏକ ପ୍ରଣାମୀ ବୈଷ୍ଣବ [[ହିନ୍ଦୁ]] ପରିବାରରୁ ଆସିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#CITEREFRajmohan2006|Gandhi, Rajmohan (2006)]] pp. 2, 8, 269&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sharma11&quot;&gt;{{Cite book|last=Arvind Sharma|url=https://archive.org/details/gandhispiritualb0000shar|title=Gandhi: A Spiritual Biography|publisher=[[Yale University Press]]|year=2013|isbn=978-0-300-18738-0|pages=[https://archive.org/details/gandhispiritualb0000shar/page/11 11]–14|url-access=registration}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପିତା ବୈଶ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣରେ ଥିବା ମୋଧ ବଣିଆ ଜାତିର ଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Rudolph, Susanne Hoeber|url=https://books.google.com/books?id=JsPYNLAU9KYC&amp;pg=PA17|title=Gandhi: The Traditional Roots of Charisma|last2=Rudolph, Lloyd I.|publisher=[[University of Chicago Press]]|year=1983|isbn=978-0-226-73136-0|page=17|name-list-style=amp}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କର ମା' ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତି ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଣାମୀ ପରମ୍ପରାରୁ ଆସିଥିଲେ, ଯାହାର ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ [[ଭଗବତ ଗୀତା]], ''ଭାଗବତ ପୁରାଣ'' ଏବଂ ୧୪ଟି ଗ୍ରନ୍ଥର ଏକ ସଂକଳନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯାହାକୁ ପରମ୍ପରା ବେଦ, କୁରାନ ଏବଂ ବାଇବେଲର ସାରକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରେ ।&lt;ref name=&quot;sharma11&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gerard Toffin|url=https://books.google.com/books?id=uuuICwAAQBAJ&amp;pg=PT249|title=Public Hinduisms|publisher=Sage Publications|year=2012|isbn=978-81-321-1696-7|editor-last=John Zavos|pages=249–57|display-editors=etal}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀ ତାଙ୍କ ମା'ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ, ଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ମହିଳା ଯିଏ &quot;ତାଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ପ୍ରାର୍ଥନା ବିନା ତାଙ୍କ ଭୋଜନ ନେବା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବେ ନାହିଁ ... ସେ ସବୁଠାରୁ କଠିନ ଶପଥ ନେଉଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ବିନା ପଛଘୁଞ୍ଚାରେ ପାଳନ କରୁଥିଲେ । କ୍ରମାଗତ ଦୁଇ ତିନି ଥର ଉପବାସ ରଖିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ନଥିଲା ।&lt;ref&gt;Guha 2015, p. 23&lt;/ref&gt;

୧୮୭୪ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପିତା କରମଚାନ୍ଦ ପୋରବନ୍ଦର ଛାଡ଼ି ରାଜକୋଟ ନାମକ ଏକ ଛୋଟ ରାଜ୍ୟକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଏହାର ଶାସକ ଠାକୁର ସାହେବଙ୍କ ପରାମର୍ଶଦାତା ହୋଇଥିଲେ। ଯଦିଓ [[ରାଜକୋଟ]] ପୋରବନ୍ଦରଠାରୁ କମ୍ ସମ୍ମାନଜନକ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା, ବ୍ରିଟିଶ ଆଞ୍ଚଳିକ ରାଜନୈତିକ ଏଜେନ୍ସି ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା, ଯାହା ରାଜ୍ୟର ଦିୱାନକୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;Guha 2015, pp. 24–25&lt;/ref&gt; ୧୮୭୬ ମସିହାରେ କରମଚାନ୍ଦ ରାଜକୋଟର ଦିୱାନ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇ ତୁଳସୀଦାସ ତାଙ୍କୁ ପୋରବନ୍ଦରର ଦିୱାନ ଭାବରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ରାଜକୋଟରେ ତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{Cite book|last=Rajmohan Gandhi|title=Gandhi before India|publisher=Vintage Books|year=2015|isbn=978-0-385-53230-3|pages=24–25}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_and_Laxmidas_2.jpg|thumb|ଗାନ୍ଧୀ (ଡାହାଣ) ୧୮୮୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀଦାସଙ୍କ ସହ&lt;ref name=&quot;Fischer1982p96&quot;&gt;{{Cite book|last=Louis Fischer|url=https://books.google.com/books?id=02NWvRxCx64C|title=Gandhi, his life and message for the world|publisher=New American Library|year=1982|isbn=978-0-451-62142-9|page=96}}&lt;/ref&gt;]]
୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଘର ନିକଟରେ ଥିବା [[ରାଜକୋଟ|ରାଜକୋଟର]] ସ୍ଥାନୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଗଣିତ, ଇତିହାସ, ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା ଓ ଭୂଗୋଳର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; ମାତ୍ର ୧୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ରାଜକୋଟର ଆଲଫ୍ରେଡ୍ ହାଇସ୍କୁଲରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;{{Cite book|last=Rajmohan Gandhi|title=Gandhi before India|publisher=Vintage Books|year=2015|isbn=978-0-385-53230-3|pages=25–26}}&lt;/ref&gt; ସେ ଜଣେ ହାରାହାରି ଛାତ୍ର ଥିଲେ, କିଛି ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜଣେ ଲାଜୁଆ ଏବଂ ଜିଭ ବାନ୍ଧିଥିବା ଛାତ୍ର ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଖେଳ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ନଥିଲା; ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ସାଥୀ ଥିଲେ ବହି ଓ ସ୍କୁଲ ପାଠ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Sankar Ghose|url=https://books.google.com/books?id=5l0BPnxN1h8C&amp;pg=PA4|title=Mahatma Gandhi|publisher=Allied Publishers|year=1991|isbn=978-81-7023-205-6|page=4}}&lt;/ref&gt;

୧୮୮୩ ମସିହା ମେ ମାସରେ ୧୩ ବର୍ଷୀୟ ମୋହନଦାସ ସେହି ସମୟରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ୧୪ ବର୍ଷୀୟା କସ୍ତୁରବାଇ ଗୋକୁଳଦାସ କପାଡିଆ (ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନାମ ସାଧାରଣତଃ &quot;କସ୍ତୁରବା&quot; ଏବଂ ସ୍ନେହରେ &quot;ବା&quot;)ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସେ ସ୍କୁଲରେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ହରାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପାଠପଢ଼ାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରି ଭରଣା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Childhood&quot;&gt;{{Cite web|last=Gandhi|first=Mohandas K.|year=1940|title=At the High School|url=http://wikilivres.org/wiki/The_Story_of_My_Experiments_with_Truth/Part_I/At_the_High_School|access-date=20 February 2023|website=[[The Story of My Experiments with Truth]]|publisher=wikilivres.org}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ବିବାହ ଏକ ମିଳିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଏବଂ ସମ୍ପର୍କୀୟ ମଧ୍ୟ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ବିବାହର ଦିନକୁ ମନେ ପକାଇ ସେ ଥରେ କହିଥିଲେ, &quot;ଯେହେତୁ ଆମେ ବିବାହ ବିଷୟରେ ଅଧିକ କିଛି ଜାଣିନଥିଲୁ, ଆମ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ କେବଳ ନୂଆ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା, ମିଠା ଖାଇବା ଏବଂ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ସହ ଖେଳିବା। ପ୍ରଚଳିତ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ନାବାଳିକା କନ୍ୟା ନିଜ ବାପଘରେ ଅଧିକ ସମୟ ବିତାଉଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କଠାରୁ ଦୂରରେ ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Husband&quot;&gt;{{Cite web|last=Gandhi|first=Mohandas K.|year=1940|title=Playing the Husband|url=http://wikilivres.org/wiki/The_Story_of_My_Experiments_with_Truth/Part_I/Playing_the_Husband|access-date=20 February 2023|website=[[The Story of My Experiments with Truth]]|publisher=wikilivres.org}}&lt;/ref&gt;

ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ଲେଖିଥିବା ମୋହନଦାସ ତାଙ୍କ ହେବାକୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ଲୋଭନୀୟ ଭାବନାକୁ ଦୁଃଖର ସହ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ: &quot;ସ୍କୁଲରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲି, ଏବଂ ରାତି ହେବା ଏବଂ ଆମର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସାକ୍ଷାତର ଚିନ୍ତା ମୋତେ ସବୁବେଳେ ହଇରାଣ କରୁଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଈର୍ଷା ଏବଂ ପଜେସିଭ୍ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ, ଯେପରିକି ଯେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କ ଗର୍ଲଫ୍ରେଣ୍ଡମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଉଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଭାବନାରେ ଯୌନ ଲୋଭ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Ramachandra Guha|title=Gandhi before India|publisher=Vintage Books|year=2015|isbn=978-0-385-53230-3|pages=28–29}}&lt;/ref&gt;

୧୮୮୫ ମସିହାର ଶେଷ ଭାଗରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପିତା କରମଚାନ୍ଦଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;&gt;Guha 2015, p. 29&lt;/ref&gt; ସେତେବେଳେ ୧୬ ବର୍ଷବୟସ୍କ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ୧୭ ବର୍ଷୀୟ ପତ୍ନୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ ହୋଇଥିଲା, ଯିଏ କି ମାତ୍ର କିଛି ଦିନ ବଞ୍ଚିଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇଟି ମୃତ୍ୟୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ବ୍ୟଥିତ କରିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot; /&gt; ଗାନ୍ଧୀ ଦମ୍ପତିଙ୍କର ଆଉ ଚାରିଟି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ପୁଅ ଥିଲେ: [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ|ହରିଲାଲ]], ୧୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; [[ମଣିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ|ମଣିଲାଲ]], ୧୮୯୨ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ|ରାମଦାସ]], ୧୮୯୭ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏବଂ ଦେବଦାସ, ୧୯୦୦ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ନଭେମ୍ବର ୧୮୮୭ରେ ୧୮ ବର୍ଷୀୟ ଗାନ୍ଧୀ [[ଅହମଦାବାଦ|ଅହମ୍ମଦାବାଦର]] ହାଇସ୍କୁଲରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;Guha 2015, p. 30&lt;/ref&gt; ଜାନୁଆରୀ ୧୮୮୮ରେ ସେ ଭାବନଗର ରାଜ୍ୟର ସାମଲଦାସ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ, ଯାହା ସେତେବେଳେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଏକମାତ୍ର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ସେ ପାଠ ଛାଡି ପୋରବନ୍ଦରରେ ଥିବା ନିଜ ପରିବାର ପାଖକୁ ଫେରିଆସିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;autogenerated32&quot;&gt;Guha 2015, p. 32&lt;/ref&gt;

== ଲଣ୍ଡନରେ ତିନି ବର୍ଷ ==

=== ଆଇନର ଛାତ୍ର ===
[[ଫାଇଲ:MAHATMA_GANDHI_1869-1948_lived_here_as_a_law_student.jpg|left|thumb|ଲଣ୍ଡନର ୨୦ ବ୍ୟାରନ୍ କୋର୍ଟ ରୋଡ୍, ବ୍ୟାରନ୍ସ କୋର୍ଟରେ ସ୍ମାରକୀ ଫଳକ]]
ଗାନ୍ଧୀ ବମ୍ବେରେ ସବୁଠାରୁ ଶସ୍ତା କଲେଜ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Turban&quot;/&gt; [[ବ୍ରାହ୍ମଣ]] ପୁରୋହିତ ତଥା ପାରିବାରିକ ବନ୍ଧୁ ମାଭଜୀ ଦବେ ଯୋଶୀଜୀ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସେ ଲଣ୍ଡନରେ ଆଇନ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଉଚିତ୍ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Rajmohan Gandhi|title=Gandhi before India|publisher=Vintage Books|year=2015|isbn=978-0-385-53230-3|page=32}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;B. R. Nanda&quot;&gt;{{Citation|last=B. R. Nanda|title=Mahatma Gandhi|url=https://www.britannica.com/biography/Mahatma-Gandhi|periodical=Encyclopædia Britannica|year=2019}} Quote: &quot;Mahatma Gandhi, byname of Mohandas Karamchand Gandhi, (born October 2, 1869, Porbandar, India – died January 30, 1948, Delhi), Indian lawyer, politician, ...&quot;&lt;/ref&gt; ୧୮ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ କସ୍ତୁରବା ପ୍ରଥମ ବଞ୍ଚିଥିବା ପୁତ୍ର ହରିଲାଲଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;autogenerated33&quot;&gt;Guha 2015, pp. 33–34&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧି ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ପରିବାରକୁ ଛାଡି ଘରଠାରୁ ଏତେ ଦୂରକୁ ଯିବାକୁ ତାଙ୍କ ମା ଆଦୌ ସହଜ ନଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ କାକା ତୁଳସୀଦାସ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପୁତୁରାଙ୍କୁ ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଗାନ୍ଧି ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ପତ୍ନୀ ଓ ମା'ଙ୍କୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧି ଜୀ ମା'ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶପଥ ନେଇଥିଲେ ଯେ ସେ ମାଂସ, ମଦ ଓ ମହିଳାଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବେ। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀଦାସ, ଯିଏ କି ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ଓକିଲ ଥିଲେ, ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଲଣ୍ଡନ ଅଧ୍ୟୟନ ଯୋଜନାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ପୁତ୍ଲିବାଇ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;autogenerated32&quot;&gt;Guha 2015, p. 32&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gandhi2006a&quot;&gt;{{Cite book|last=Rajmohan|first=Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=FauJL7LKXmkC&amp;pg=PA20|title=Gandhi: The Man, His People, and the Empire|publisher=University of California Press|year=2006|isbn=978-0-520-25570-8|pages=20–21|author-link=Rajmohan Gandhi}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi student full.jpg|thumb|ଆଇନ ଛାତ୍ର ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀ ଲଣ୍ଡନରେ]]
୧୮୮୮ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୦ ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧୀ ପୋରବନ୍ଦରରୁ ମୁମ୍ବାଇ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ, ସେ ସ୍ଥାନୀୟ ମୋଧ ବଣିଆ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସହିତ ରହିଲେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବୟସ୍କମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଧର୍ମ ସହ ବୁଝାମଣା କରିବାକୁ ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଉପାୟରେ ଖାଇବା ପିଇବାକୁ ପ୍ରଲୋଭିତ କରିବ। ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ମା'ଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ବିଷୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜାତିରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା। ଗାନ୍ଧୀ ଏହାକୁ ଅଣଦେଖା କଲେ ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୪ ରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖି ବମ୍ବେରୁ ଲଣ୍ଡନ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କଲେ ।&lt;ref name=&quot;autogenerated33&quot;&gt;Guha 2015, pp. 33–34&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Turban&quot;/&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀ ଲଣ୍ଡନର ୟୁନିଭର୍ସିଟି କଲେଜରେ ପଢ଼ିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ୧୮-୧୮୮୯ ମସିହାରେ ହେନରୀ ମୋର୍ଲିଙ୍କ ସହ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ କ୍ଲାସ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Swapnajit Mitra|date=12 October 2014|title=My Experiment with Truth|work=[[India Currents]]|url=https://indiacurrents.com/my-experiment-with-truth/}}&lt;/ref&gt;

ବାରିଷ୍ଟର ହେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେ ଇନର ଟେମ୍ପଲ କୋର୍ଟ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଲ'ର ଇନସରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;B. R. Nanda&quot;/&gt; କିଶୋର ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କ ପିଲାଦିନର ଲଜ୍ଜା ଓ ଆତ୍ମତ୍ୟାଗ ଜାରି ରହିଥିଲା। ଲଣ୍ଡନରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସେ ଏହି ଗୁଣକୁ ବଜାୟ ରଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ପିକିଂ ଅଭ୍ୟାସ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆଇନ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଲଜ୍ଜାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଦୂର କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Thomas Weber|url=https://archive.org/details/gandhiasdisciple0000webe|title=Gandhi as Disciple and Mentor|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2004|isbn=978-1-139-45657-9|pages=[https://archive.org/details/gandhiasdisciple0000webe/page/19 19]–25|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;

ସେ ଲଣ୍ଡନର ଗରିବ ଡକ୍ଲାଣ୍ଡ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଗଭୀର ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇଥିଲେ । ୧୮୮୯ ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନରେ ଏକ ତୀବ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଡକରମାନେ ଉତ୍ତମ ଦରମା ଏବଂ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ନାଗରିକ, ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣକାରୀ, କାରଖାନାର ଝିଅ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଏକଜୁଟ ହୋଇ ଧର୍ମଘଟରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ । କାର୍ଡିନାଲ ମ୍ୟାନିଂଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଷ୍ଟ୍ରାଇକରମାନେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବନ୍ଧୁ କାର୍ଡିନାଲଙ୍କୁ ଭେଟି ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Narayan Hemchandra &amp;#124; Gandhi Autobiography or The Story of My Experiments with Truth|url=https://www.mkgandhi.org/autobio/chap22.htm|access-date=20 February 2023|website=www.mkgandhi.org}}&lt;/ref&gt;

=== ନିରାମିଷ ଓ କମିଟି କାର୍ଯ୍ୟ ===
ଲଣ୍ଡନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସମୟ ତାଙ୍କ ମା'ଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ନେବା ସହ &quot;ଇଂରାଜୀ&quot; ରୀତିନୀତି ଆପଣାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ତେବେ ସେ ତାଙ୍କ ଘରମାଲିକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଉଥିବା ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିନଥିଲେ ଏବଂ ଲଣ୍ଡନର କିଛି ନିରାମିଷ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ନ ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବାରମ୍ବାର ଭୋକିଲା ରହୁଥିଲେ । ହେନରୀ ସଲ୍ଟଙ୍କ ଲେଖାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ସେ ଲଣ୍ଡନ ନିରାମିଷ ସମାଜରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର ସଭାପତି ତଥା ଉପକାରୀ ଆର୍ନୋଲ୍ଡ ହିଲ୍ସଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ କମିଟିକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Brown1991&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]].&lt;/ref&gt; କମିଟିରେ ଥିବା ବେଳେ ଏକ ସଫଳତା ଥିଲା ବେସ୍ ୱାଟର ଅଧ୍ୟାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା। ସେ ଭେଟିଥିବା ନିରାମିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଥିଓସୋଫିକାଲ ସୋସାଇଟିର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ, ଯାହା ୧୮୭୫ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱ ଭାଇଚାରାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଯାହା [[ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ|ବୌଦ୍ଧ]] ଏବଂ [[ହିନ୍ଦୁ]] ସାହିତ୍ୟର ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ସମର୍ପିତ ଥିଲା । ଉଭୟ ଅନୁବାଦ ଏବଂ ମୂଳରେ [[ଭଗବତ ଗୀତା]] ପଢ଼ିବାରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Brown1991&quot; /&gt;

ହିଲ୍ସଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଫଳପ୍ରଦ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସାଥୀ କମିଟି ସଦସ୍ୟ ଥୋମାସ ଆଲିନସନଙ୍କ କ୍ରମାଗତ ଏଲଭିଏସ ସଦସ୍ୟତା ଉପରେ ଦୁଇ ଜଣ ଭିନ୍ନ ମତ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ । ସଂଘର୍ଷ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଲଜ୍ଜା ଏବଂ ସ୍ୱଭାବଗତ ଅସନ୍ତୋଷ ସତ୍ତ୍ୱେ ଗାନ୍ଧୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବାର ପ୍ରଥମ ଜଣାଶୁଣା ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କ ମତଭେଦ ।

ଆଲିନସନ ନୂତନ ଭାବେ ଉପଲବ୍ଧ ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପଦ୍ଧତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ହିଲ୍ସ ଏହାକୁ ନାପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହା ସାର୍ବଜନୀନ ନୈତିକତାକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରୁଛି ।&lt;ref name=&quot;shyness&quot;&gt;{{Cite web |date=1927 |title=Shyness my shield |url=https://www.mkgandhi.org/autobio/chap18.htm |website=Autobiography}}&lt;/ref&gt;  ସେ ନିରାମିଷକୁ ଏକ ନୈତିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ତେଣୁ ଆଲିନସନ ଆଉ ଏଲଭିଏସର ସଦସ୍ୟ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ବିପଦ ବିଷୟରେ ଗାନ୍ଧୀ ହିଲ୍ସଙ୍କ ମତ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଲିନସନଙ୍କ ଭିନ୍ନ ହେବାର ଅଧିକାରକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ। ପାହାଡ଼କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପାଇଁ କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାନ୍ତା; ହିଲ୍ସ ତାଙ୍କଠାରୁ ୧୨ ବର୍ଷ ବଡ଼ ଥିଲେ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ। ସେ ଏଲଭିଏସକୁ ବ୍ୟାଙ୍କରୋଲ୍ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଟେମ୍ସ ଆଇରନୱାର୍କସ କମ୍ପାନୀରେ ଶିଳ୍ପର କ୍ୟାପଟେନ୍ ଥିଲେ ଏବଂ ଲଣ୍ଡନର ଇଷ୍ଟ ଏଣ୍ଡରେ ୬,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଦକ୍ଷ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍ ଥିଲେ ଯିଏ କି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ ୱେଷ୍ଟହାମ୍ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ୧୯୨୭ ମସିହାର ଏକ ଆତ୍ମଜୀବନୀ, ଭାଗ ୧ରେ, ଗାନ୍ଧୀ ଲେଖିଛନ୍ତି:
{{Blockquote|ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ମୋତେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା ... ମିଷ୍ଟର ହିଲ୍ସ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉଦାରତା ପ୍ରତି ମୋର ବହୁତ ସମ୍ମାନ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଭାବିଥିଲି ଯେ ନିରାମିଷ ସମାଜରୁ ଜଣେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦେବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଚିତ କାରଣ ସେ ପବିତ୍ର ନୈତିକତାକୁ ସମାଜର ଅନ୍ୟତମ ବସ୍ତୁ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ&lt;ref name=&quot;shyness&quot; /&gt;}}
ଆଲିନସନଙ୍କୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କମିଟିଦ୍ୱାରା ବିତର୍କ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଭୋଟ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା । କମିଟି ବୈଠକରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଲଜ୍ଜା ଆଲିନସନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ବାଧକ ସାଜିଥିଲା। ସେ କାଗଜରେ ନିଜର ମତାମତ ଲେଖିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଲଜ୍ଜା ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ପଢ଼ିବାରେ ବାଧା ଦେଇଥିଲା, ତେଣୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହିଲ୍ସ କମିଟିର ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପଢ଼ିବାକୁ କହିଥିଲେ। କମିଟିର ଅନ୍ୟ କିଛି ସଦସ୍ୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୋଟ୍ ହାରିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଆଲିନସନ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଭାରତ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଏଲଭିଏସ୍ ବିଦାୟୀ ରାତ୍ରୀ ଭୋଜନରେ ହିଲ୍ସ ଟୋଷ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିବାରୁ କୌଣସି କଠୋର ଭାବନା ନଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=International Vegetarian Union – Mohandas K. Gandhi (1869–1948)|url=https://ivu.org/history/gandhi/1891-11.html|access-date=26 September 2020|website=ivu.org}}&lt;/ref&gt;

=== ବାର‌କୁ ଡକାଯାଇଛି ===
୨୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜୁନ୍ ୧୮୯୧ରେ ବାର‌କୁ ଡକାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଲଣ୍ଡନ ଛାଡ଼ି ଭାରତ ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ ସେ ଲଣ୍ଡନରେ ଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ମା'ଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କଠାରୁ ଖବର ଲୁଚେଇ ରଖିଛନ୍ତି।&lt;ref name=&quot;Brown1991&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]].&lt;/ref&gt; [[ମୁମ୍ବାଇ|ବମ୍ବେରେ]] ଆଇନ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା କାରଣ ସେ ମାନସିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଜେରା କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ । ସେ ରାଜକୋଟଫେରି ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସାମାନ୍ୟ ଜୀବନଯାପନ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ଅଫିସର ସାମ୍ ସନ୍ନିଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ିଥିଲେ ସେତେବେଳେ ସେ ଅଟକିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Brown1991&quot; /&gt;

୧୮୯୩ମସିହାରେ ଦାଦା ଅବଦୁଲ୍ଲା ନାମକ କାଠିଆୱାରର ଜଣେ ମୁସଲମାନ ବ୍ୟବସାୟୀ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିଲେ। ଅବଦୁଲ୍ଲା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳ ଜାହାଜ ବ୍ୟବସାୟର ମାଲିକ ଥିଲେ। ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ଦୂର ସମ୍ପର୍କୀୟଭାଇଙ୍କୁ ଜଣେ ଓକିଲଦରକାର ଥିଲା, ଏବଂ ସେମାନେ କାଠିଆୱାରୀ ଐତିହ୍ୟ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ଗାନ୍ଧି ଏହି କାମ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଦରମା ବିଷୟରେ ପଚାରି ବୁଝିଥିଲେ। ସେମାନେ ସମୁଦାୟ ଦରମା ୧୦୫ ପାଉଣ୍ଡ (୨୦୧୯ ଟଙ୍କାରେ ୧୭,୨୦୦ ଡଲାର) ଏବଂ ଯାତ୍ରା ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଏକ ଅଂଶ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ନାଟାଲ କଲୋନୀରେ ଏହା ଅତି କମରେ ଏକ ବର୍ଷର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ହେବ ବୋଲି ଜାଣି ସେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Herman 2008 pp. 82&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 82–83&lt;/ref&gt;

== ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ନାଗରିକ ଅଧିକାର କର୍ମୀ (୧୮୯୩-୧୯୧୪) ==
[[ଫାଇଲ:Gandhi_Jee's_Statue.jpg|left|thumb|ପିଟରମାରିଟ୍ଜବର୍ଗ ରେଳ ଷ୍ଟେସନରେ ଏହି ଘଟଣାର ଶତବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ ଅବସରରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି, ଯାହାକୁ ଜୁନ୍ ୧୯୯୩ରେ ପିଟରମାରିଟ୍ଜବର୍ଗର ଚର୍ଚ୍ଚ ଷ୍ଟ୍ରିଟରେ ଆର୍ଚବିଶପ ଡେସମଣ୍ଡ ଟୁଟୁ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଥିଲେ]]
୧୮୯୩ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ୨୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗାନ୍ଧୀ ଅବଦୁଲ୍ଲାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟଭାଇଙ୍କ ଓକିଲ ହେବା ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Herman 2008 pp. 82&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 82–83&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NHOA-193&quot;&gt;{{Cite book|last=Giliomee, Hermann|title=New History of South Africa|last2=Mbenga, Bernard|publisher=Tafelberg|year=2007|isbn=978-0-624-04359-1|editor-last=Roxanne Reid|edition=1st|page=193|chapter=3|author-link=Giliomee, Hermann|author-link2=Mbenga, Bernard|name-list-style=amp}}&lt;/ref&gt; ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ୨୧ ବର୍ଷ ବିତାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରା, ନୈତିକତା ଏବଂ ରାଜନୀତି ବିକଶିତ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Gandhi&quot;&gt;{{Cite journal|last=Power, Paul F.|year=1969|title=Gandhi in South Africa|journal=[[The Journal of Modern African Studies]]|volume=7|issue=3|pages=441–55|doi=10.1017/S0022278X00018590|jstor=159062|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Keshavjee 2015 p.&quot;&gt;{{Cite book|last=Keshavjee|first=M.M.|url=https://books.google.com/books?id=_2KmmwEACAAJ|title=Into that Heaven of Freedom: The Impact of Apartheid on an Indian Family's Diasporic History|publisher=Mawenzi House Publishers Limited|year=2015|isbn=978-1-927494-27-1}}&lt;/ref&gt;

ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ପହଞ୍ଚିବା ମାତ୍ରେ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଚର୍ମର ରଙ୍ଗ ଏବଂ ଐତିହ୍ୟ କାରଣରୁ ଭେଦଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଷ୍ଟେଜ୍ କୋଚ‌ରେ ୟୁରୋପୀୟ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ବସିବାକୁ ଦିଆଯାଇନଥିଲା ଏବଂ ଡ୍ରାଇଭରଙ୍କ ନିକଟରେ ତଳେ ବସିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ପରେ ସେ ମନା କରିବାରୁ ମାଡ଼ ଖାଇଥିଲେ; ଅନ୍ୟଏକ ଘଟଣାରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାଡିବାକୁ ମନା କରିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଘର ନିକଟରେ ଚାଲିବାକୁ ସାହସ କରିବାରୁ ଏକ ନାଳରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଅନ୍ୟ ଏକ ଘଟଣାରେ ପିଟରମାରିଟ୍ଜବର୍ଗରେ ଟ୍ରେନ‌ରୁ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Turban&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Mohandas K.|url=http://wikilivres.ca/wiki/The_Story_of_My_Experiments_with_Truth/Part_I/Preparation_for_England|title=Preparation for England|work=[[The Story of My Experiments with Truth]]|year=1940|archive-url=https://web.archive.org/web/20120702043412/http://wikilivres.ca/wiki/The_Story_of_My_Experiments_with_Truth/Part_I/Preparation_for_England|archive-date=2 July 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;dhiman25&quot;&gt;{{Cite book|last=S. Dhiman|url=https://books.google.com/books?id=2Y2kCgAAQBAJ|title=Gandhi and Leadership: New Horizons in Exemplary Leadership|publisher=Springer|year=2016|isbn=978-1-137-49235-7|pages=25–27}}&lt;/ref&gt; ସେ ରେଳ ଷ୍ଟେସନରେ ବସି ସାରା ରାତି କାନ୍ଦୁଥିଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ ଯେ ସେ ଭାରତ ଫେରିବେ ନା ନିଜ ଅଧିକାର ପାଇଁ ପ୍ରତିବାଦ କରିବେ ।&lt;ref name=&quot;dhiman25&quot; /&gt; ସେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ପରଦିନ ତାଙ୍କୁ ଟ୍ରେନ‌ରେ ଚଢ଼ିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;(Mahatma)Fischer2002&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Fischer2002|Fischer (2002)]]&lt;/ref&gt; ଅନ୍ୟ ଏକ ଘଟଣାରେ ଡର୍ବାନ୍ କୋର୍ଟର ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାଗଡ଼ି ହଟାଇବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ସେ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Turban&quot; /&gt; ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସର୍ବସାଧାରଣ ଫୁଟପାଥରେ ଚାଲିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇନଥିଲା। ବିନା ଚେତାବନୀରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଜଣେ ପୁଲିସ ଅଧିକାରୀ ଫୁଟପାଥ‌ରୁ ରାସ୍ତାରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Turban&quot; /&gt;

ହର୍ମାନ୍ଙ୍କ କହିବା ନୁସାରେ, ଯେତେବେଳେ ଗାନ୍ଧୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ନିଜକୁ &quot;ପ୍ରଥମେ ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ଏବଂ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଦ୍ୱିତୀୟ&quot; ଭାବରେ ଭାବିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 87–88&lt;/ref&gt; ତଥାପି, ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଲୋକମାନଙ୍କର ତାଙ୍କ ସାଥୀ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ପକ୍ଷପାତିତା ଗାନ୍ଧିଜୀ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦେଖିଥିଲେ ତାହା ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ବ୍ୟଥିତ କରିଥିଲା । ଏପରି ଅମାନବୀୟ ଅଭ୍ୟାସରେ କିଛି ଲୋକ କିପରି ସମ୍ମାନ କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠତା କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି ତାହା ବୁଝିବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରିବା ତାଙ୍କୁ ଅପମାନଜନକ ଲାଗିଲା ।&lt;ref name=&quot;dhiman25&quot;/&gt; ଗାନ୍ଧୀ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।&lt;ref name=&quot;Allen2011&quot;&gt;{{Cite book|last=Allen|first=Jeremiah|url=https://books.google.com/books?id=vyl8f54UToQC&amp;pg=PT273|title=Sleeping with Strangers: A Vagabond's Journey Tramping the Globe|publisher=Other Places Publishing|year=2011|isbn=978-1-935850-01-4|page=273}}&lt;/ref&gt;

୧୮୯୪ ମସିହା ମେ ମାସରେ ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାକୁ ଆଣିଥିବା ଅବଦୁଲ୍ଲା ମାମଲା ଶେଷ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବିଦାୟୀ ପାର୍ଟିର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Herman 2008 pp. 88&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 88–89&lt;/ref&gt; ତେବେ ନୂଆ ନାଟାଲ ସରକାରଙ୍କ ଭେଦଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତାବ ଯୋଗୁଁ ଗାନ୍ଧୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର ମୂଳ ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଭୋଟ୍ ଦେବାର ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବିଲ‌କୁ ବିରୋଧ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଥିଲେ, ଯାହା ସେତେବେଳେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ୟୁରୋପୀୟ ଅଧିକାର ବୋଲି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ଉପନିବେଶ ସଚିବ ଜୋସେଫ୍ ଚେମ୍ବରଲେନଙ୍କୁ ସେ ଏହି ବିଲ୍ ଉପରେ ତାଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟର ପୁନର୍ବିଚାର କରିବାକୁ କହିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Gandhi&quot;/&gt; ବିଲ୍ ପାରିତ ହେବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିବା ଭାରତୀୟଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିବାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିଯାନ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। ସେ ୧୮୯୪ ମସିହାରେ ନାଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆନ କଂଗ୍ରେସ ଗଠନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ସଂଗଠନ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟକୁ ଏକ ମିଳିତ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;(Mahatma)Fischer2002&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Fischer2002|Fischer (2002)]]&lt;/ref&gt; ଜାନୁଆରୀ ୧୮୯୭ରେ ଗାନ୍ଧୀ ଡର୍ବାନରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଗୋରା ବସ୍ତିବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ଭିଡ଼ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ପୁଲିସ ଅଧୀକ୍ଷକଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ସେ ଫେରାର ହୋଇଯାଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite wikisource|title=The Collected Works of Mahatma Gandhi}}: correspondence and newspaper accounts of the incident.&lt;/ref&gt; ତେବେ ସେ ଭିଡ଼ର କୌଣସି ସଦସ୍ୟଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅଭିଯୋଗ ଆଣିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ।
[[ଫାଇଲ:Gandhi_Boer_War.jpg|thumb|ବୋୟର ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତୀୟ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ କର୍ପସର ଷ୍ଟ୍ରେଚର ଧାରକଙ୍କ ସହ]]
ବୋୟର ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୦୦ ମସିହାରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଭାବରେ ନାଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆନ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ କର୍ପସ ଭାବରେ ଷ୍ଟ୍ରେଚର ବାହକମାନଙ୍କର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଆର୍ଥର ହର୍ମାନ୍ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଗାନ୍ଧୀ ବ୍ରିଟିଶ ଔପନିବେଶିକ ଧାରଣାକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ମୁସଲମାନ &quot;ମାର୍ଶାଲ ରେସ୍&quot; ପରି ହିନ୍ଦୁମାନେ ବିପଦ ଏବଂ ପରିଶ୍ରମ ସହିତ ଜଡିତ &quot;ମନୁଷ୍ୟ&quot; କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି ।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], page 125&lt;/ref&gt; ବ୍ରିଟିଶ ଲଢୁଆ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ବୋୟର୍ସ ବିରୋଧରେ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ୧୧୦୦ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିଥିଲେ । ଆଗଧାଡ଼ିରେ ସେବା କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଡାକ୍ତରୀ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସେମାନେ କୋଲେନ୍ସ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ହ୍ୱାଇଟ୍ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ କର୍ପସକୁ ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ। ସ୍ପିଅନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ କୋପ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କର କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ଆଗ ଧାଡ଼ିକୁ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ପାଇଁ ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ ଥିବାରୁ ଆହତ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ମାଇଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଫିଲ୍ଡ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ନେବାକୁ ପଡିଥିଲା । ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ୩୭ ଜଣ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ରାଣୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ପଦକ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]] chapter 6.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;medals_south_african&quot;&gt;{{Cite web|date=5 March 1949|title=South African Medals that Mahatma Returned Put on View at Gandhi Mandap Exhibition|url=http://pibarchive.nic.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1949-JAN-DEC-DEFENCE/PDF/DEF-1949-02-24_076.pdf|access-date=18 July 2020|website=Press Information Bureau of India – Archive}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_and_Kasturbhai_1902.jpg|thumb|ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ କସ୍ତୁରବା (୧୯୦୨)]]
୧୯୦୬ ମସିହାରେ ଟ୍ରାନ୍ସୱାଲ ସରକାର ଏକ ନୂତନ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ କଲୋନିର ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପଞ୍ଜୀକରଣ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୧ରେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ ଜନ ପ୍ରତିବାଦ ସଭାରେ ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' (ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି) ବା ଅହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିବାଦର ବିକଶିତ ପଦ୍ଧତି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Rai2000&quot;&gt;{{Cite book|last=Rai|first=Ajay Shanker|url=https://books.google.com/books?id=Z9ZSLa6cy-8C&amp;pg=PA35|title=Gandhian Satyagraha: An Analytical And Critical Approach|publisher=Concept Publishing Company|year=2000|isbn=978-81-7022-799-1|page=35}}&lt;/ref&gt; ଆନ୍ଥୋନି ପାରେଲଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଲିଓ ଟୋଲଷ୍ଟୟ &quot;ହିନ୍ଦୁଙ୍କୁ ଚିଠି&quot;ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଚିଠିରେ ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ [[ତାମିଲ ଭାଷା|ତାମିଲ]] ନୈତିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ତିରୁକୁନାସଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;LetterToAHindu&quot;&gt;{{Cite web|last=Tolstoy|first=Leo|date=14 December 1908|title=A Letter to A Hindu: The Subjection of India-Its Cause and Cure|url=http://www.online-literature.com/tolstoy/2733/|access-date=12 February 2012|website=The Literature Network|quote=The Hindu Kural}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gandhi&quot;&gt;{{Citation|last=Parel|first=Anthony J.|title=Meditations on Gandhi : a Ravindra Varma festschrift|url=https://books.google.com/books?id=kcpDOVk5Gp8C&amp;pg=PA96|pages=96–112|year=2002|editor-last=M. P. Mathai|access-date=8 September 2012|contribution=Gandhi and Tolstoy|place=New Delhi|publisher=Concept|isbn=978-81-7022-961-2|author-link=Anthony Parel|editor2-last=M. S. John|editor3-last=Siby K. Joseph}}&lt;/ref&gt; ନୂତନ ଆଇନକୁ ଅବମାନନା କରିବା ଏବଂ ଏପରି କରିବା ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପ୍ରତିବାଦ, ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କୌଶଳ ଏବଂ ଜନସମ୍ପର୍କର ଚିନ୍ତାଧାରା ଉଭା ହୋଇଥିଲା । ୧୯୧୫ମସିହାରେ ସେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Charles R. DiSalvo|url=https://books.google.com/books?id=9XGtAAAAQBAJ&amp;pg=PR14|title=M.K. Gandhi, Attorney at Law: The Man before the Mahatma|publisher=Univ of California Press|year=2013|isbn=978-0-520-95662-9|pages=14–15}}&lt;/ref&gt;

=== ୟୁରୋପୀୟ, ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ===
ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିବା ବେଳେ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟଙ୍କ ଉପରେ ନିଜର ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କର ରାଜନୀତି ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ନଥିଲା। ତେବେ ଜଣେ ଧଳା ଟ୍ରେନ୍ ଅଧିକାରୀ ତାଙ୍କ ଚର୍ମରଙ୍ଗ କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ଟ୍ରେନ୍ କୋଚ‌ରୁ ବାହାର କରି ଦେବା ଭଳି ଭେଦଭାବ ଓ ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର ହେବା ପରେ ଏହା ବଦଳିଯାଇଥିଲା। ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଗୋରାମାନଙ୍କ ସହ ଏଭଳି ଅନେକ ଘଟଣା ଘଟିବା ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ଧ୍ୟାନ ବଦଳିଗଲା ଏବଂ ସେ ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ଏହାର ପ୍ରତିବାଦ କରିବାକୁ ହେବ ଏବଂ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଲଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ନାଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆନ କଂଗ୍ରେସ ଗଠନ କରି ସେ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Jones|first=Constance|url=https://books.google.com/books?id=OgMmceadQ3gC|title=Encyclopedia of Hinduism|last2=Ryan|first2=James|publisher=Infobase Publishing|year=2009|isbn=978-1-4381-0873-5|pages=158–59|access-date=5 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20151021174237/https://books.google.com/books?id=OgMmceadQ3gC|archive-date=21 October 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ଅଶ୍ୱିନ ଦେଶାଇ ଏବଂ ଗୋଲମ ୱାହେଦଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଣ୍ଣବାଦ ଉପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମତ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିବାଦୀୟ, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହା ବଦଳିଯାଇଥିଲା। [ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଆବଶ୍ୟକ] ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଆରମ୍ଭରୁ ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ରଙ୍ଗୀନ ଲୋକଙ୍କ ଭଳି ଗୋରା ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ ରାସ୍ତାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ &quot;ପରଜୀବୀ&quot;, &quot;ଅର୍ଦ୍ଧ-ବର୍ବର&quot;, &quot;କଙ୍କର&quot;, &quot;ସ୍କ୍ୱାଲିଡ କୁଲି&quot;, &quot;ହଳଦିଆ ମଣିଷ&quot; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ାନ୍ୟ ଉପମା ବୋଲି କହୁଥିଲେ । ଲୋକମାନେ ଜାତିଗତ ଘୃଣାର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଥୂଙ୍କି ଦେଉଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Desai2015p26&quot;&gt;{{Cite book|last=Ashwin Desai|url=https://books.google.com/books?id=lZZ1CgAAQBAJ|title=The South African Gandhi: Stretcher-Bearer of Empire|last2=Goolem Vahed|publisher=Stanford University Press|year=2015|isbn=978-0-8047-9717-7|pages=22–26, 33–38}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Indian_opinion_advertisement_in_1910.jpg|left|thumb|ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଖବରକାଗଜ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓପିନିଅନ‌ର ବିଜ୍ଞାପନ]]
ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିବା ବେଳେ ଗାନ୍ଧୀ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବର୍ଣ୍ଣବାଦ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଉପରେ ଜାତିଗତ ନିର୍ଯାତନା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଶାଇ ଓ ୱାହେଦ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତାଙ୍କର ଆଚରଣ ଜାତିଗତ ଷ୍ଟିରିଓଟାଇପିଂ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଶୋଷଣର ଏକ ଇଚ୍ଛୁକ ଅଂଶ ଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Desai2015p26&quot;/&gt; ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮୯୬ରେ ଏକ ଭାଷଣରେ ଗାନ୍ଧୀ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ବ୍ରିଟିଶ ଉପନିବେଶରେ ଗୋରାମାନେ &quot;ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ସାଧା କାଫିର ସ୍ତରକୁ ଅପମାନିତ କରୁଛନ୍ତି&quot;।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Charles R. DiSalvo|url=https://books.google.com/books?id=plYlDQAAQBAJ&amp;pg=PA153|title=M.K. Gandhi, Attorney at Law: The Man Before the Mahatma|publisher=University of California Press|year=2013|isbn=978-0-520-28015-1|page=153}}&lt;/ref&gt; ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରମାଣର ଏକ ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ ଗାନ୍ଧୀ ସେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ଏବଂ କଳା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଭାବୁଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Desai2015p26&quot; /&gt; ହର୍ମାନ୍ ଦେଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ୨୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗାନ୍ଧୀ ୧୮୯୫ ମସିହାରେ ନାଟାଲ ବିଧାନ ସଭା ପାଇଁ ଏକ ଆଇନଗତ ବ୍ରିଫ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମତଦାନ ଅଧିକାର ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀ ଜାତିଇତିହାସ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ପ୍ରାଚ୍ୟବାଦୀଙ୍କ ମତକୁ ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ &quot;ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ସାକ୍ସନ୍ ଏବଂ ଭାରତୀୟମାନେ ସମାନ ଆର୍ଯ୍ୟ ଭଣ୍ଡାର କିମ୍ବା ବରଂ ଭାରତ-ୟୁରୋପୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି&quot;, ଏବଂ ଯୁକ୍ତି କରିଥିଲେ ଯେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଗୋଷ୍ଠୀଭୁକ୍ତ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।&lt;ref name=&quot;Herman 2008 pp. 88&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 88–89&lt;/ref&gt;

ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କୁ ନର୍ସ ଭାବରେ ଏବଂ ଜାତିବାଦକୁ ବିରୋଧ କରି ସେବା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା [[ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା]] ଆଫ୍ରିକାରେ ଜାତିବାଦ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରୟାସର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରଶଂସକ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Reddy|first=E.S.|date=18 October 2016|title=Some of Gandhi's Early Views on Africans Were Racist. But That Was Before He Became Mahatma|url=https://thewire.in/history/gandhi-and-africans|website=The Wire}}&lt;/ref&gt; ହତ୍ୟା ପରଠାରୁ ଗାନ୍ଧୀ, ରାଜ୍ୟ ଦେଶାଇ ଏବଂ ୱାହେଦଙ୍କ ସାଧାରଣ ଭାବମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଏପରି ଭାବରେ ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ କରାଯାଇଛି ଯେମିତି ସେ ସର୍ବଦା ଜଣେ ସନ୍ଥ ଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ବାସ୍ତବରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଅଧିକ ଜଟିଳ ଥିଲା, ଅସୁବିଧାଜନକ ସତ୍ୟ ଥିଲା ଏବଂ ସମୟ କ୍ରମେ ଏହା ବଦଳି ଯାଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Desai2015p26&quot;/&gt; ଆଫ୍ରିକୀୟ ଏବଂ ରଙ୍ଗଭେଦଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୋଧରେ ଅଣଶ୍ୱେତ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସହଯୋଗ ଏବଂ ପ୍ରୟାସର ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସକୁ ମଧ୍ୟ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Edward Ramsamy|url=https://books.google.com/books?id=-J-EZLTRVRwC|title=Minorities and the State in Africa|last2=Michael Mbanaso|last3=Chima Korieh|publisher=[[Cambria Press]]|year=2010|isbn=978-1-62196-874-0|pages=71–73}}&lt;/ref&gt;

I୧୯୦୬ ମସିହାରେ, ଯେତେବେଳେ ନାଟାଲର କଲୋନୀରେ ବମ୍ବାଥା ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ୩୬ ବର୍ଷୀୟ ଗାନ୍ଧୀ, ଜୁଲୁ ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତି ପ୍ରକାଶ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତୀୟ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଷ୍ଟ୍ରେଚର-ବାହକ ୟୁନିଟ୍ ଗଠନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ &lt;ref name=&quot;Herman20102&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 136–37.&lt;/ref&gt;। ଇଣ୍ଡିଆନ ଓପିନିଅନ‌ରେ ଲେଖି ଗାନ୍ଧୀ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିଲେ ଯେ ସାମରିକ ସେବା ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ ହେବ ଏବଂ ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ &quot;ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଖୁସି&quot; ଦେବ ।&lt;ref name=&quot;Herman2010p2812&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 154–57, 280–81&lt;/ref&gt; ବିଦ୍ରୋହ ଦମନ ସମୟରେ ଆହତ ଲଢୁଆଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ଶେଷରେ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଷ୍ଟ୍ରେଚର ବାହକମାନଙ୍କର ଏକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ମିଶ୍ରିତ ୟୁନିଟର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Herman2010&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 136–37.&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi suit crop.jpg|right|thumb|ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଫଟୋ ଉଠାଇଥିଲେ (୧୯୦୯)]]
ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ଏହି ମେଡିକାଲ ୟୁନିଟ୍ ଦୁଇ ମାସରୁ କମ୍ ସମୟ ଧରି କାମ କରିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Herman2010&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 136–37.&lt;/ref&gt; ବିଦ୍ରୋହଦମନ ପରେ ଔପନିବେଶିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଗୋରା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ନାଗରିକ ଅଧିକାରକୁ ଭାରତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇନଥିଲା । ଏହାଦ୍ୱାରା ଗାନ୍ଧିଜୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତି ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜାଗରଣ ଜାଗ୍ରତ କଲେ; ଐତିହାସିକ ଆର୍ଥର ଏଲ୍ ହର୍ମାନ୍ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଅଭିଜ୍ଞତା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ମହାନ ମୋହର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କୁ &quot;ଆପୋଷ ଅଣ-ସହଯୋଗୀ&quot;ରେ ପରିଣତ କରିଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Herman2010p281&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 154–57, 280–81&lt;/ref&gt;

୧୯୧୦ ବେଳକୁ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଖବରକାଗଜ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓପିନିଅନ୍ ଉପନିବେଶିକ ଶାସନଦ୍ୱାରା ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭେଦଭାବ ସମ୍ପର୍କିତ ଖବର ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନେ &quot;କେବଳ ଏହି ଭୂମିର ମୂଳ ବାସିନ୍ଦା ଅଟନ୍ତି । ... ଅପରପକ୍ଷରେ ଗୋରାମାନେ ଜୋରଜବରଦସ୍ତ ଜମି ଦଖଲ କରି ନିଜ ପାଖକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଛନ୍ତି।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Guha|first=Ramachandra|date=23 December 2018|title=Setting the Record Straight on Gandhi and Race|url=https://thewire.in/history/setting-the-record-straight-on-gandhi-and-race|access-date=25 December 2022|website=The Wire}}&lt;/ref&gt;

୧୯୧୦ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ହର୍ମାନ କାଲେନବାକ୍ଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗ ନିକଟସ୍ଥ ଟଲଷ୍ଟୟ ଫାର୍ମ ନାମକ ଏକ ଆଦର୍ଶବାଦୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Vashi|first=Ashish|date=31 March 2011|title=For Gandhi, Kallenbach was a friend and guide|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/For-Gandhi-Kallenbach-was-a-friend-and-guide/articleshow/7829668.cms?referral=PM|access-date=20 February 2023|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|last=Bartley|first=Grant|year=2014|title=Satuagraha § A Medium for Truth|url=http://philosophynow.org/issues/101/Satyagraha|magazine=Philosophy Now|issue=101|archive-url=https://web.archive.org/web/20140324184714/http://philosophynow.org/issues/101/Satyagraha|archive-date=24 March 2014}}&lt;/ref&gt; ସେଠାରେ ସେ ନିଜର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିରୋଧ ନୀତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Corder, Catherine|last2=Plaut, Martin|year=2014|title=Gandhi's Decisive South African 1913 Campaign: A Personal Perspective from the Letters of Betty Molteno|journal=[[South African Historical Journal]]|volume=66|issue=1|pages=22–54|doi=10.1080/02582473.2013.862565}}&lt;/ref&gt;

ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା (୧୯୯୪)ରେ କୃଷ୍ଣକାୟ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନେ ମତଦାନ ଅଧିକାର ହାସଲ କରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଅନେକ ସ୍ମାରକୀ ସହିତ ଜାତୀୟ ନାୟକ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।

== ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ (୧୯୧୫-୧୯୪୭) ==
[[ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଗୋଖଲେ|ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ]] ଗୋଖଲେଙ୍କ ଅନୁରୋଧକ୍ରମେ ସିଏଫ୍ ଆଣ୍ଡ୍ରିୟୁଜ୍ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ, ଗାନ୍ଧୀ ୧୯୧୫ମସିହାରେ ଭାରତ ଫେରିଆସିଥିଲେ। ସେ ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦୀ, ତତ୍ତ୍ୱବାଦୀ ଏବଂ ସମୁଦାୟ ସଂଗଠକ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଖ୍ୟାତି ଆଣିଥିଲେ ।

ଗାନ୍ଧିଜୀ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ|ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ]] ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟତଃ [[ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଗୋଖଲେ|ଗୋଖଲେ]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ରାଜନୀତି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଗୋଖଲେ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟିର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ନେତା ଥିଲେ, ଯିଏ କି ତାଙ୍କ ସଂଯମତା ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭିତରେ କାମ କରିବାକୁ ଜିଦ୍ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀ ବ୍ରିଟିଶ୍ ୱିଗିସ୍ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଗୋଖଲେଙ୍କ ଉଦାରବାଦୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ କରିବା ପାଇଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ।

ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୨୦ ମସିହାରେ କଂଗ୍ରେସର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୦ରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଘୋଷଣା କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାବିକୁ ଜୋରଦାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଇଂରେଜମାନେ ଏହି ଘୋଷଣାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ୧୯୩୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାଦେଶିକ ସରକାରରେ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୯ରେ ଭାଇସରୟ ବିନା ପରାମର୍ଶରେ ଜର୍ମାନୀ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ରାଜରୁ ସମର୍ଥନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲେ । ୧୯୪୨ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦାବି କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଏହାର ଜବାବ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର କଂଗ୍ରେସ ନେତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିଥିଲେ । ଇତିମଧ୍ୟରେ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍ ବ୍ରିଟେନକୁ ସହଯୋଗ କରିଥିଲା ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ ବିରୋଧରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା ମୁସଲମାନ ରାଷ୍ଟ୍ର ପାକିସ୍ତାନ ଦାବିରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲା। ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ରେ ଇଂରେଜମାନେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ଜମି ବିଭାଜନ କରିଥିଲେ ଯାହାକୁ ଗାନ୍ଧୀ ନାପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Markovits, Claude|url=https://books.google.com/books?id=uzOmy2y0Zh4C|title=A History of Modern India, 1480–1950|publisher=Anthem Press|year=2004|isbn=978-1-84331-004-4|pages=367–86}}&lt;/ref&gt;

=== ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଭୂମିକା ===
ଏପ୍ରିଲ ୧୯୧୮ରେ, [[ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ|ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର]] ଶେଷ ଭାଗରେ ଭାଇସରୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;[https://en.wikisource.org/wiki/Chronology%20of%20Mahatma%20Gandhi's%20life/India%201918 Chronology of Mahatma Gandhi's Life:India 1918] in WikiSource based on the [https://en.wikisource.org/wiki/The%20Collected%20Works%20of%20Mahatma%20Gandhi Collected Works of Mahatma Gandhi]. Based on public domain volumes.&lt;/ref&gt; ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରୟାସ ପାଇଁ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ଗାନ୍ଧୀ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Turban&quot;/&gt; ୧୯୦୬ର ଜୁଲୁ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ୧୯୧୪ରେ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ବିପରୀତ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ କର୍ପସ ପାଇଁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଏଥର ଗାନ୍ଧୀ ଲଢୁଆଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ଜୁନ୍ ୧୯୧୮ରେ &quot;ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ଆପିଲ&quot; ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଲିଫଲେଟରେ ଗାନ୍ଧୀ ଲେଖିଥିଲେ &quot;ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ଆଣିବା ପାଇଁ ଆମର ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର କ୍ଷମତା, ଅର୍ଥାତ୍ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବହନ କରିବା ଏବଂ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଦକ୍ଷତା ରହିବା ଉଚିତ୍ ... ଯଦି ଆମେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ଶିଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ତେବେ ସେନାରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।&quot; ତେବେ ସେ ଭାଇସରୟଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବଙ୍କୁ ଲେଖିଥିବା ଚିଠିରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ କାହାକୁ ହତ୍ୟା କରିବେ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଆହତ କରିବେ ନାହିଁ।&lt;ref name=&quot;CollectedWorks17b&quot;&gt;Gandhi (1965), ''Collected Works'', [http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL017.PDF Vol 17.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015235028/http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL017.PDF|date=15 October 2009}} Chapter &quot;67. Appeal for enlistment&quot;, Nadiad, 22 June 1918.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CollectedWorks17c&quot;&gt;Gandhi (1965), ''Collected Works'', [http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL017.PDF Vol 17.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015235028/http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL017.PDF|date=15 October 2009}} &quot;Chapter 8. Letter to J. L. Maffey&quot;, Nadiad, 30 April 1918.&lt;/ref&gt;

ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ନିଯୁକ୍ତି ଅଭିଯାନ ଅହିଂସା ଉପରେ ତାଙ୍କର ନିରନ୍ତରତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। [[ମହାଦେବ ଦେଶାଇ|ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ]] କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର 'ଅହିଂସା' ଧର୍ମ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ଅଭିଯାନ ମଧ୍ୟରେ ସମାନତାର ପ୍ରଶ୍ନ କେବଳ ସେତେବେଳେ ନୁହେଁ ବରଂ ସେବେଠାରୁ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି।

=== ଚମ୍ପାରଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ===
{{Main article|Champaran Satyagraha}}
[[ଫାଇଲ:Gandhi_Kheda_1918.jpg|thumb|୧୯୧୮ ମସିହାରେ ଖେଡା ଓ ଚମ୍ପାରଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ]]
୧୯୧୭ରେ [[ବିହାର|ବିହାରର]] ଚମ୍ପାରଣ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ ବଡ଼ ସଫଳତା ମିଳିଥିଲା । ଚମ୍ପାରଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥାନୀୟ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ବଗିଚା ମାଲିକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଛିଡ଼ା କରିଥିଲା, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା। ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାହିଦା ହ୍ରାସ ପାଉଥିବା ଇଣ୍ଡିଗୋ ଡାଇ ପାଇଁ ଏକ ଅର୍ଥକାରୀ ଫସଲ ଇଣ୍ଡିଗୋ (ଇଣ୍ଡିଗୋଫେରା ଏସପି) ଚାଷ କରିବାକୁ କୃଷକମାନେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଫସଲକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମୂଲ୍ୟରେ ରୋପଣକାରୀଙ୍କୁ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ଏଥିରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ କୃଷକମାନେ ଅହମ୍ମଦାବାଦସ୍ଥିତ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ। ଅହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିବାଦର ରଣନୀତି ଆପଣାଇ ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରଶାସନକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ରିହାତି ପାଇଥିଲେ।

=== ଖେଡା ଆନ୍ଦୋଳନ ===
{{blockquote|ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରବତାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଲୋକମାନେ ଠିଆ ହୋଇ ଷ୍ଟୋକେଡଠାରୁ ଶହେ ଗଜ ଦୂରରେ ଅଟକିଗଲେ । ଭିଡ଼ ଭିତରୁ ଏକ ଚୟନିତ ସ୍ତମ୍ଭ ଆଗେଇ ଆସି ଖାଲଗୁଡ଼ିକୁ ଓହ୍ଲାଇ କଣ୍ଟାତାର ଭଣ୍ଡାର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲା... ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ବହୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପୁଲିସ କର୍ମଚାରୀ ଆଗେଇ ଆସୁଥିବା ଶୋଭାଯାତ୍ରାକାରୀଙ୍କ ଉପରକୁ ଦୌଡ଼ି ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଷ୍ଟିଲ୍ ଗୁଳିମାଡ଼ ଲାଠି (ଲମ୍ବା ବାଉଁଶ ବାଡ଼ି) ମାଡ଼ ମାରିଥିଲେ। ମାଡ଼କୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ଜଣେ ବି ପଦଯାତ୍ରାକାରୀ ହାତ ଉଠାଇନଥିଲେ। ସେମାନେ ନାଇନ୍ପିନ୍ ଭଳି ତଳକୁ ଖସି ଯାଇଥିଲେ। ମୁଁ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଖୋଳିରେ କ୍ଲବଗୁଡ଼ିକର ଅସୁସ୍ଥ ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲି ... ଯେଉଁମାନେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିଲେ, ସେମାନେ ଅଚେତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ କିମ୍ବା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଖୋଳି କିମ୍ବା କାନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=L. Fischer |title=Gandhi and the Mass Movement |year=1950 |pages=298–99}}&lt;/ref&gt;}}
୧୯୧୮ ମସିହାରେ ଖେଡା ବନ୍ୟା ଓ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ କୃଷକମାନେ ଟିକସରୁ ମୁକ୍ତି ଦାବି କରୁଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟାଳୟକୁ ନଡ଼ିଆଦକୁ&lt;ref name=&quot;Laboratory2&quot;&gt;{{Cite web|year=2004|title=Satyagraha Laboratories of Mahatma Gandhi|url=http://www.aicc.org.in/satyagraha_laboratories_of_mahatma_gandhi.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20061206050856/http://www.aicc.org.in/satyagraha_laboratories_of_mahatma_gandhi.htm|archive-date=6 December 2006|access-date=25 February 2012|website=[[Indian National Congress]] website|publisher=[[All India Congress Committee]]}}&lt;/ref&gt; ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ବହୁ ସମର୍ଥକ ଏବଂ ନୂତନ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଥିଲେ ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ ।&lt;ref name=&quot;Laboratory&quot;&gt;{{Cite web|year=2004|title=Satyagraha Laboratories of Mahatma Gandhi|url=http://www.aicc.org.in/satyagraha_laboratories_of_mahatma_gandhi.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20061206050856/http://www.aicc.org.in/satyagraha_laboratories_of_mahatma_gandhi.htm|archive-date=6 December 2006|access-date=25 February 2012|website=[[Indian National Congress]] website|publisher=[[All India Congress Committee]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gandhi Patel&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|url=https://books.google.com/books?id=FauJL7LKXmkC&amp;pg=196|title=Gandhi: The Man, His People, and the Empire|date=10 March 2008|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-25570-8|pages=196–197}}&lt;/ref&gt; ଅଣସହଯୋଗକୁ ଏକ କୌଶଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରି ଗାନ୍ଧୀ ଏକ ଦସ୍ତଖତ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ କୃଷକମାନେ ଜମି ଜବରଦଖଲ ଧମକରେ ମଧ୍ୟ ରାଜସ୍ୱ ପ୍ରଦାନ ନକରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ମାମଲତଦାର ଓ ତାଲାତଦାର (ଜିଲ୍ଲାର ରାଜସ୍ୱ ଅଧିକାରୀ)ଙ୍କ ସାମାଜିକ ବହିଷ୍କାର ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା। ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ଜନସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରିଥିଲେ। ପାଞ୍ଚ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶାସନ ମନା କରିଦେଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୧୯୧୮ ମେ ମାସ ଶେଷ ବେଳକୁ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ବାଟ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଶେଷ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜସ୍ୱ ଟିକସ ପୈଠ ସର୍ତ୍ତକୁ କୋହଳ କରିଥିଲେ । ଖେଡାରେ ବଲ୍ଲଭ ଭାଇ ପଟେଲ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନାରେ କୃଷକମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଏଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।

=== ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନ ===
{{blockquote|Iଦେଶଦ୍ରୋହୀ ମଧ୍ୟମନ୍ଦିରର ଆଇନଜୀବୀ ଶ୍ରୀ ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ ଏବେ ପୂର୍ବରେ ଜଣାଶୁଣା ଏକ ପ୍ରକାରର ଫକୀର ଭାବରେ ପରିଚୟ ଦେଇ ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ମହଲର ପାଦରେ ଅର୍ଦ୍ଧନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଝୁଲୁଥିବା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଛି । ରାଜା-ସମ୍ରାଟଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ସହ ସମାନ ସର୍ତ୍ତରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ।&lt;ref name=&quot;Herman&quot;&gt;{{Cite book |last=Arthur Herman |url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C&amp;pg=PA359 |title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age |publisher=[[Random House]] |year=2008 |isbn=978-0-553-90504-5 |page=359 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101071616/https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C&amp;pg=PA359 |archive-date=1 January 2016 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
୧୯୧୯ ମସିହାରେ, ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଗାନ୍ଧୀ (ବୟସ ୪୯ ବର୍ଷ) ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିବା ଅଟୋମାନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରି ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼େଇରେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କଠାରୁ ରାଜନୈତିକ ସହଯୋଗ ଲୋଡ଼ିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତରେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ବିବାଦ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଦଙ୍ଗା ସାଧାରଣ ଥିଲା, ଯେପରିକି ୧୯୧୭-୧୮ର ଦଙ୍ଗା । ଗାନ୍ଧୀ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରିଟିଶ ମୁକୁଟକୁ ସମ୍ବଳ ସହିତ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ପକ୍ଷରେ ୟୁରୋପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଏହି ପ୍ରୟାସ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ''ସ୍ୱରାଜ'' (ସ୍ୱୟଂ ଶାସନ) ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିଲା । ଇଂରେଜ ସରକାର ସ୍ୱୟଂ ଶାସନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସାମାନ୍ୟ ସଂସ୍କାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ନିରାଶ କରିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;robbins133&quot;&gt;{{Cite book|last=Keith Robbins|url=https://books.google.com/books?id=qnTq4w-Ny3oC|title=The First World War|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2002|isbn=978-0-19-280318-4|pages=133–37}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;green89&quot;&gt;{{Cite book|last=Michael J. Green|url=https://books.google.com/books?id=0xHnDQAAQBAJ&amp;pg=PA89|title=A Global History of the Twentieth Century: Legacies and Lessons from Six National Perspectives|last2=Nicholas Szechenyi|publisher=Rowman &amp; Littlefield|year=2017|isbn=978-1-4422-7972-8|pages=89–90}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀ ତାଙ୍କ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' (ନାଗରିକ ଅବମାନନା) ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶ ଉପନିବେଶବାଦୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ରୋଲାଟ୍ ଆକ୍ଟ ପାରିତ କରି ନିଜର ପ୍ରତିବାଦୀ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ଆଇନ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କୁ ନାଗରିକ ଅବମାନନା ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କୁ ଅପରାଧୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା ଏବଂ &quot;ପ୍ରତିଷେଧକ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ଅଟକ ରଖିବା, ନ୍ୟାୟିକ ସମୀକ୍ଷା ବିନା ଜେଲରେ ରଖିବା କିମ୍ବା ବିଚାରର କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା&quot; ପାଇଁ କାହାକୁ ଗିରଫ କରିବା ପାଇଁ ଆଇନଗତ ଆଧାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ।

ଇଂରେଜଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଗତି ପାଇଁ ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲମାନ ସହଯୋଗ ଜରୁରୀ ବୋଲି ଗାନ୍ଧୀ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ । ସେ ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନର ଲାଭ ଉଠାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତରେ ସୁନ୍ନି ମୁସଲମାନ, ଭାରତର ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟର ସୁଲତାନ ଏବଂ ଅଲ୍ଲୀ ଭାଇମାନେ ତୁର୍କୀ ଖଲିଫାକୁ ସୁନ୍ନି ଇସଲାମିକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଏକତା ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଅଟୋମାନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପରାଜୟ ପରେ ସେମାନେ ଖଲିଫାକୁ ଇସଲାମ ଏବଂ ଇସଲାମିକ ଆଇନକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ଦେଖିଥିଲେ | ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମର୍ଥନ ମିଶ୍ରିତ ପରିଣାମ ଆଣିଥିଲା |&lt;ref name=&quot;paine20&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ghosep161&quot;&gt;{{Cite book|last=Ghose, Sankar|url=https://books.google.com/books?id=5l0BPnxN1h8C&amp;pg=PA164|title=Mahatma Gandhi|publisher=Allied Publishers|year=1991|isbn=978-81-7023-205-6|pages=161–64}}&lt;/ref&gt; ଏହା ପ୍ରଥମେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଏକ ଦୃଢ଼ ମୁସଲମାନ ସମର୍ଥନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ତେବେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ସମେତ ହିନ୍ଦୁ ନେତାମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ କାରଣ ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତୁର୍କୀରେ ସୁନ୍ନି ଇସଲାମିକ ଖଲିଫାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା କିମ୍ବା ସମର୍ଥନ କରିବା ବିରୋଧରେ ଥିଲେ ।{{Efn|&lt;ref name=&quot;minault68&quot;&gt;Minault, Gail (1982) ''The Khilafat Movement Religious Symbolism and Political Mobilization in India'', [[Columbia University Press]], {{ISBN|0-231-05072-0}}, pp. 68–72, 78–82, 96–102, 108–09&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Roderick Matthews |url=https://books.google.com/books?id=r9A4AgAAQBAJ&amp;pg=PT31 |title=Jinnah vs. Gandhi |publisher=Hachette |year=2012 |isbn=978-93-5009-078-7 |page=31 |quote=Rabindranath Tagore heavily criticized Gandhi at the time in private letters (...). They reveal Tagore's belief that Gandhi had committed the Indian political nation to a cause that was mistakenly anti-Western and fundamentally negative.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Kham |first=Aqeeluzzafar |year=1990 |title=The All-India Muslim Conference and the Origin of the Khilafat Movement in India |journal=Journal of the Pakistan Historical Society |volume=38 |issue=2 |pages=155–62}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Roberts1923&quot;&gt;{{Cite journal |last=Roberts |first=W. H. |year=1923 |title=A Review of the Gandhi Movement in India |url=https://archive.org/details/sim_political-science-quarterly_1923-06_38_2/page/227 |journal=Political Science Quarterly |volume=38 |issue=2 |pages=227–48 |doi=10.2307/2142634 |jstor=2142634}}&lt;/ref&gt;}}

ଖଲିଫାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ବଢ଼ୁଥିବା ମୁସଲମାନ ସମର୍ଥନ, ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲମାନ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ହିଂସାକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା। ଏହା ମିଳିତ ରାଉଲାଟ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ପ୍ରଦର୍ଶନ ରାଲିରେ ଆନ୍ତଃ-ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଦ୍ଭାବନାର ପ୍ରମାଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା, ଯାହା ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ନେତା ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Bose, Sugata|url=https://books.google.com/books?id=qMJIuHL9ksAC&amp;pg=PA112|title=Modern South History, Culture, Political Economy|last2=Jalal, Ayesha|publisher=Psychology Press|year=2004|isbn=978-0-203-71253-5|pages=112–14|name-list-style=amp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]] pp. 140–47.&lt;/ref&gt; ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ତାଙ୍କର ସମର୍ଥନ ତାଙ୍କୁ [[ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା|ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ]] ଜିନ୍ନାଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ରଖିବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା, ଯିଏ କି ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ଜିନ୍ନା ତାଙ୍କର ସ୍ୱାଧୀନ ସମର୍ଥନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନର ଦାବିର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ଯଦିଓ ସେମାନେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ସାଧାରଣ ଭାଷାରେ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ହାସଲ କରିବାର ଉପାୟ ଉପରେ ସେମାନେ ଅସହମତ ଥିଲେ । ଜିନ୍ନା ମୁଖ୍ୟତଃ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବୁଝାମଣା ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ସହ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Akbar S. Ahmed|url=https://archive.org/details/jinnahpakistanis00ahme/page/57|title=Jinnah, Pakistan and Islamic Identity: The Search for Saladin|publisher=Routledge|year=1997|isbn=978-0-415-14966-2|pages=[https://archive.org/details/jinnahpakistanis00ahme/page/57 57–71]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Gandhi and Islam|url=https://www.islamicity.org/3910/gandhi-and-islam/|access-date=18 April 2020|website=www.islamicity.org}}&lt;/ref&gt;

୧୯୨୨ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବା ସହ [[ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ]] ଶେଷ ହେବା ପରେ ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Bandyopādhyāẏa&quot;&gt;{{Cite book|last=Bandyopādhyāẏa|first=Ś.|url=https://books.google.com/books?id=0oVra0ulQ3QC&amp;pg=PA304|title=From Plassey to Partition: A History of Modern India|publisher=Orient Blackswan|year=2004|isbn=978-81-250-2596-2|page=304|quote=He was arrested on 10 March 1922 and was sentenced to prison for six years. [...] Gradually the Khilafat movement too died.}}&lt;/ref&gt; ଅନେକ ମୁସଲମାନ ନେତା ଓ ପ୍ରତିନିଧି ଗାନ୍ଧୀ ଓ କଂଗ୍ରେସକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Brown, Judith Margaret|url=https://books.google.com/books?id=Eq7tAAAAMAAJ|title=Modern India: the origins of an Asian democracy|publisher=Oxford U. Press|year=1994|isbn=978-0-19-873112-2|page=228}}&lt;/ref&gt; ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲମାନ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଂଘର୍ଷ ଜୋର ଧରିଥିଲା। ଅନେକ ସହରରେ ମାରାତ୍ମକ ଧାର୍ମିକ ଦଙ୍ଗା ପୁନର୍ବାର ଦେଖାଦେଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ କେବଳ ଆଗ୍ରା ଏବଂ ଅଉଧର ମିଳିତ ପ୍ରଦେଶରେ ୯୧ଟି ଘଟିଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Sarkar, Sumit|url=https://archive.org/details/modernindia1885100sark|title=Modern India: 1885–1947|publisher=Macmillan|year=1983|isbn=978-0-333-90425-1|page=[https://archive.org/details/modernindia1885100sark/page/n252 233]|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uzOmy2y0Zh4C&amp;pg=PA372|title=A History of Modern India, 1480–1950|publisher=Anthem Press|year=2004|isbn=978-1-84331-004-4|editor-last=Markovits, Claude|page=372}}&lt;/ref&gt;

=== ଅସହଯୋଗ ===
{{Main article|Assassination of Mahatma Gandhi}}
୪୦ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ''ହିନ୍ଦ ସ୍ୱରାଜ'' (୧୯୦୯) ଜରିଆରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଭାରତରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କେବଳ ଏହି ସହଯୋଗ ଯୋଗୁଁ ବଞ୍ଚିଯାଇଥିଲା । ଯଦି ଭାରତୀୟମାନେ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ମନା କରନ୍ତି, ତେବେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ଭାଙ୍ଗିଯିବ ଏବଂ ''ସ୍ୱରାଜ'' (ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା) ଆସିବ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Baldwin|first=Lewis V.|url=https://books.google.com/books?id=6xdNAwAAQBAJ&amp;pg=PA168%257CYEAR=2013%257CPUBLISHER=WIPF|title=In an Inescapable Network of Mutuality: Martin Luther King, Jr. and the Globalization of an Ethical Ideal|last2=Dekar|first2=Paul R.|date=30 August 2013|publisher=Wipf and Stock Publishers|isbn=978-1-61097-434-9|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GangulyDocker20082&quot;/&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_besant_madras1921.jpg|right|thumb|ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୨୧ରେ [[ଚେନ୍ନାଇ|ମାଡ୍ରାସରେ]] ଏକ ସଭାକୁ ଯିବା ବାଟରେ ଗାନ୍ଧୀ [[ଆନି ବେସାନ୍ତ]] ସହ ଯାଇଥିଲେ । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୨୧ରେ [[ମଦୁରାଇ|ମଦୁରାଇରେ]] ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତର ଗରିବଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ପରିଚୟର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଲୋଇନ୍-କପଡ଼ା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।]]
ଫେବୃଆରୀ ୧୯୧୯ରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏକ କେବୁଲ୍ ଯୋଗାଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତର ଭାଇସରୟଙ୍କୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଯଦି ବ୍ରିଟିଶମାନେ ରୋଲାଟ୍ ଆକ୍ଟ ପାରିତ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ନାଗରିକ ଅବମାନନା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ନିବେଦନ କରିବେ।&lt;ref name=&quot;Wolpert2002p99&quot;/&gt; ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରି ଧମକ ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବେ ନାହିଁ ବୋଲି କହି ଆଇନ ପାରିତ କରିଥିଲେ। ଏହାପରେ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ନାଗରିକ ଅବମାନନା ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଲୋକମାନେ ରାଉଲଟ ଆକ୍ଟକୁ ବିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ । ୩୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୧୯ରେ ବ୍ରିଟିଶ ଆଇନ ଅଧିକାରୀମାନେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ'' ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ନିରସ୍ତ୍ର ଲୋକଙ୍କ ସମାବେଶ ଉପରେ ଗୁଳି ଚଳାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Wolpert2002p99&quot; /&gt;

ଏହାର ଜବାବରେ ଲୋକେ ଦଙ୍ଗା କରିଥିଲେ। ୬ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୧୯, ଏକ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ଦିବସରେ, ସେ ଏକ ଜନତାଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶ ଲୋକଙ୍କୁ ଆହତ କିମ୍ବା ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ମନେ ରଖିବାକୁ କହିଥିଲେ, ବରଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କର ନିରାଶା ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ, ବ୍ରିଟିଶ ସାମଗ୍ରୀବର୍ଜନ କରିବାକୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା କୌଣସି ବ୍ରିଟିଶ ପୋଷାକ ଜାଳିବାକୁ କହିଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷ ହିଂସା ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ଇଂରେଜ ଓ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଅହିଂସାର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ସମୁଦାୟମାନେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏକାଠି ହେବାକୁ ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରବେଶ ନ କରିବାକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଗାନ୍ଧି ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଅମାନ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏପ୍ରିଲ ୯ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Wolpert2002p99&quot;/&gt;

ଲୋକେ ଦଙ୍ଗା କରିଥିଲେ। ୧୯୧୯ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୧୩ ତାରିଖରେ ଅମୃତସର ପାର୍କରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସହ ମହିଳାଙ୍କ ସମେତ ଲୋକମାନେ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସେନା ଅଧିକାରୀ ରେଜିନାଲ୍ଡ ଡାୟାର ସେମାନଙ୍କୁ ଘେରି ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିବା ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଉପରକୁ ଗୁଳି ଚଳାଇବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ଫଳସ୍ୱରୂପ ଶହ ଶହ ଶିଖ୍ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ନାଗରିକଙ୍କ [[ଜାଲିଆନାୱାଲା ବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ|ଜାଲିଆନାୱାଲା ବାଗ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ]] (ବା ଅମୃତସର ଗଣହତ୍ୟା) ଉପମହାଦେଶକୁ କ୍ରୋଧିତ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଭାବରେ କିଛି ବ୍ରିଟିଶ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଗଣମାଧ୍ୟମର କିଛି ଅଂଶ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ । ଅମୃତସରରେ ଗଣହତ୍ୟାର ପରଦିନ ଅହମ୍ମଦାବାଦରେ ଗାନ୍ଧୀ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିନଥିଲେ ଏବଂ ବରଂ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ 'ଘୃଣା'ର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ କେବଳ 'ପ୍ରେମ'କୁ ବ୍ୟବହାର କରୁନଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ସାଥୀ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Wolpert2002p99&quot;&gt;{{Cite book|last=Stanley Wolpert|url=https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|title=Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2002|isbn=978-0-19-515634-8|pages=99–103|archive-url=https://web.archive.org/web/20170219190635/https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|archive-date=19 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧୀ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ଭାରତୀୟ ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ହିଂସା ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ନଷ୍ଟ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଦଙ୍ଗା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଚାପ ପକାଇବା ପାଇଁ ଅନଶନ କରନ୍ତୁ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|title=An Autobiography or The Story of My Experiments With Truth|title-link=The Story of My Experiments with Truth|publisher=Navajivan Publishing House|year=1940|isbn=0-8070-5909-9|edition=2|location=Ahmedabad|page=[https://archive.org/details/autobiographyst00gand/page/82 82]}} Also available at [https://en.wikisource.org/wiki/An%20Autobiography%20or%20The%20Story%20of%20my%20Experiments%20with%20Truth Wikisource].&lt;/ref&gt;

ଏହି ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଏବଂ ଏହା ଉପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅନେକଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ କିଛି ଶିଖ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ କରିଥିଲେ ଯେ ଡାୟାର ହତ୍ୟାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଉଛନ୍ତି। ଇଂରେଜମାନେ ତଦନ୍ତ କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିବାକୁ କହିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Wolpert2002p99&quot;/&gt; ଏହି ଘଟଣା, ଗଣହତ୍ୟା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରାଇଥିଲା ଯେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସକଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ କେବେ ବି ଉଚିତ ସମାନ ବ୍ୟବହାର ମିଳିବ ନାହିଁ ଏବଂ ସେ ''ସ୍ୱରାଜ'' ଏବଂ ଭାରତ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Chakrabarty2008&quot;&gt;{{Cite book|last=Chakrabarty|first=Bidyut|url=https://books.google.com/books?id=QzQHZ178C24C&amp;pg=PA154|title=Indian Politics and Society since Independence: events, processes and ideology|publisher=Routledge|year=2008|isbn=978-0-415-40868-4|page=154|access-date=4 April 2012}}&lt;/ref&gt; ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ନେତା ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;ghosep161&quot;/&gt; ସେ କଂଗ୍ରେସକୁ ପୁନର୍ଗଠନ କରିଥିଲେ। ଏବେ ତାଙ୍କ ପଛରେ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ତୁର୍କୀରେ ଖଲିଫାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ମୁସଲମାନ ସମର୍ଥନ ଯୋଗୁଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ରାଜନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ ମିଳିଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;ghosep161&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;paine20&quot;/&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_spinning.jpg|left|thumb|୧୯୨୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ସୂତା କାଟିଥିଲେ]]
ସ୍ୱଦେଶୀ ନୀତିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଅହିଂସାତ୍ମକ ଅସହଯୋଗ ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ - ବିଦେଶୀ ନିର୍ମିତ ସାମଗ୍ରୀ, ବିଶେଷ କରି ବ୍ରିଟିଶ ସାମଗ୍ରୀର ବହିଷ୍କାର । ବ୍ରିଟିଶ ନିର୍ମିତ ବସ୍ତ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତେ ''ଖଦି'' (ହୋମସ୍ପନ୍ କପଡ଼ା) ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ ବୋଲି ତାଙ୍କର ସମର୍ଥନ ଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରି ଧନୀ ହେଉ କି ଗରିବ, ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ''ଖଦି'' ବୁଣିବାରେ ସମୟ ବିତାଇବାକୁ ଗାନ୍ଧୀ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Desai|Desai]], p. 89.&lt;/ref&gt; ବ୍ରିଟିଶ ଉତ୍ପାଦକୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା ସହିତ ବ୍ରିଟିଶ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଆଇନ ଅଦାଲତକୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା, ସରକାରୀ ଚାକିରିରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ପଦବୀ ଓ ସମ୍ମାନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଗାନ୍ଧୀ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ଅର୍ଥନୈତିକ, ରାଜନୈତିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Shashi1996&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Shashi|Shashi]], p. 9.&lt;/ref&gt;

&quot;ଅସହଯୋଗ&quot;ର ଆକର୍ଷଣ ବଢିଲା, ଏହାର ସାମାଜିକ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଭାରତୀୟ ସମାଜର ସବୁ ସ୍ତରରୁ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କଲା । ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୨ରେ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା, ଦେଶଦ୍ରୋହ ମାମଲାରେ ବିଚାର କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୬ ବର୍ଷ ଜେଲ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୧୯୨୨ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮ ତାରିଖରେ ସେ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧିଜୀ ଜେଲରେ ଅଲଗା ହେବା ପରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦୁଇଟି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ଗୋଟିଏ ଚିତ୍ତ ରଞ୍ଜନ ଦାସ ଏବଂ [[ମୋତିଲାଲ ନେହେରୁ|ମୋତିଲାଲ]] ନେହେରୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଧାନ ସଭାରେ ଦଳର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ସପକ୍ଷରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି [[ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜଗୋପାଳାଚାରୀ|ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜଗୋପାଳଚାରୀ]] ଏବଂ [[ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ|ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ]] ପଟେଲଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲା ।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Desai|Desai]], p. 131.&lt;/ref&gt; ଏହାବ୍ୟତୀତ ତୁର୍କୀରେ ଅତାତୁର୍କର ଉତ୍ଥାନ ସହିତ ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିବାରୁ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ମୁସଲିମ ନେତାମାନେ କଂଗ୍ରେସ ଛାଡି ମୁସଲମାନ ସଂଗଠନ ଗଠନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପଛରେ ଥିବା ରାଜନୈତିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ମାତ୍ର ଦୁଇ ବର୍ଷ ସେବା କରିବା ପରେ ୧୯୨୪ ମସିହା ଫେବୃଆରୀମାସରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଆପେଣ୍ଡିସାଇଟିସ୍ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ପାଇଁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;&quot;Gandhi Freed on Government Order; Aged Indian Leader is Ill and Must Go to Coast to Convalesce&quot;, ''Montreal Gazette'', 5 February 1924, p. 1&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Datta2006&quot;&gt;{{Cite book|last=Datta|first=Amaresh|url=https://books.google.com/books?id=zB4n3MVozbUC&amp;pg=PA1345|title=The Encyclopaedia of Indian Literature (Volume Two) (Devraj To Jyoti)|publisher=Sahitya Akademi|year=2006|isbn=978-81-260-1194-0|page=1345|access-date=4 April 2012}}&lt;/ref&gt;

=== ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ (ଲୁଣ ପଦଯାତ୍ରା) ===
[[ଫାଇଲ:Salt_March.ogg|thumb|ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଗାନ୍ଧି ଓ ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନେ ଦାଣ୍ଡି ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବାର ମୂଳ ଦୃଶ୍ୟ]]
୧୯୨୪ ମସିହାରେ ରାଜନୈତିକ ଅପରାଧ ପାଇଁ ଜେଲରୁ ମୁକୁଳିବା ପରେ ୧୯୨୦ ଦଶକର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧରେ ଗାନ୍ଧୀ ''ସ୍ୱରାଜ''କୁ ଅନୁସରଣ ଜାରି ରଖିଥିଲେ । ୧୯୨୮ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ କଲିକତା କଂଗ୍ରେସରେ ଏକ ସଂକଳ୍ପ ପାରିତ କରି ଭାରତକୁ ଆଧିପତ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ଦେବା କିମ୍ବା ଦେଶକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଧୀନତା ସହ ଅସହଯୋଗର ଏକ ନୂତନ ଅଭିଯାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ସେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ । {{Sfn|Gandhi|1990}} ଭାରତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ସହ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ସମର୍ଥନ ଏବଂ ତୁର୍କୀରେ ଖଲିଫାର ଶାସନକୁ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନର ବିଫଳତା ପରେ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରତି ମୁସଲମାନ ସମର୍ଥନ ହ୍ରାସ ପାଇବା ପରେ [[ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ]] ଏବଂ [[ଭଗତ ସିଂହ|ଭଗତ]] ସିଂହଙ୍କ ଭଳି କିଛି ଲୋକ ତାଙ୍କ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଅହିଂସାତ୍ମକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;paine20&quot;&gt;{{Cite book|last=Sarah C.M. Paine|url=https://books.google.com/books?id=cJ9sBgAAQBAJ|title=Nation Building, State Building, and Economic Development: Case Studies and Comparisons|publisher=Routledge|year=2015|isbn=978-1-317-46409-9|pages=20–21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ghose199&quot;&gt;{{Cite book|last=Sankar Ghose|url=https://books.google.com/books?id=5l0BPnxN1h8C|title=Mahatma Gandhi|publisher=Allied Publishers|year=1991|isbn=978-81-7023-205-6|pages=199–204}}&lt;/ref&gt; ଅନେକ ହିନ୍ଦୁ ନେତା ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଦାବି କରୁଥିବା ବେଳେ ଗାନ୍ଧୀ ନିଜ ଆହ୍ୱାନକୁ ସଂଶୋଧନ କରି ଦୁଇଟି ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ବର୍ଷର ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ। {{Sfn|Gandhi|1990}}

ଇଂରେଜମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବଉପରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇନଥିଲେ। ଲର୍ଡ ବିରକେନହେଡ୍ ଏବଂ ୱିନଷ୍ଟନ ଚର୍ଚ୍ଚିଲଙ୍କ ଭଳି ବ୍ରିଟିଶ ରାଜନୈତିକ ନେତାମାନେ ଭାରତୀୟ ଦାବି ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିବା ୟୁରୋପୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନାରେ &quot;ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ତୁଷ୍ଟବାଦୀ&quot;କୁ ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;Herman (2008) pp. 419–20&lt;/ref&gt; ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୯ରେ ଲାହୋରରେ ଭାରତୀୟ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୩୦ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨୬ ତାରିଖରେ ଲାହୋରରେ [[ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ‌ (ଭାରତ)|ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ]] ପାଳନରେ ଗାନ୍ଧୀ କଂଗ୍ରେସର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ଏହି ଦିବସକୁ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ ସଂଗଠନ ପାଳନ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୩୦ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ବ୍ରିଟିଶ ଲୁଣ ଟିକସ ବିରୋଧରେ ଏକ ନୂତନ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ମାର୍ଚ୍ଚ ୨ ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତର ଭାଇସରୟ ଲର୍ଡ ଇରୱିନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଏକ ଚିଠି ଆକାରରେ ଏକ ଅଲଟିମେଟମ ପଠାଇଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀ ଚିଠିରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ &quot;ଏକ ଅଭିଶାପ&quot; ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ଯାହା &quot;ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଶୋଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟୟବହୁଳ ସାମରିକ ଏବଂ ବେସାମରିକ ପ୍ରଶାସନଦ୍ୱାରା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ଦରିଦ୍ର କରିଛି । ଏହା ଆମକୁ ରାଜନୈତିକ ଭାବରେ ସାର୍ଫଡମରେ ସୀମିତ କରିଦେଇଛି। ଗାନ୍ଧୀ ଚିଠିରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଭାଇସରୟଙ୍କୁ ଭାରତର ହାରାହାରି ଆୟର ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଗୁଣରୁ ଅଧିକ ଦରମା ମିଳିଥିଲା। ଚିଠିରେ ଗାନ୍ଧୀ ଅହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିବାଦକୁ ନିରନ୍ତର ପାଳନ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=S R Bakshi|title=Gandhi and Gandhi and the Mass Movement|publisher=New Delhi|year=1988|pages=133–34}}&lt;/ref&gt;

ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨ରୁ ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାଣ୍ଡିକୁ ଲବଣ ପଦଯାତ୍ରାଦ୍ୱାରା ଏହା ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ୭୮ ଜଣ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କ ସହ ମିଶି ଅହମ୍ମଦାବାଦରୁ ଗୁଜରାଟର ଦାଣ୍ଡି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩୮୮ କିଲୋମିଟର (୨୪୧ ମାଇଲ) ପଦଯାତ୍ରା କରି ଲୁଣ ଆଇନକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିଜେ ଲୁଣ ତିଆରି କରିଥିଲେ । ଏହି ଶୋଭାଯାତ୍ରାକୁ ୨୪୦ ମାଇଲ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ୨୫ ଦିନ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀ ବାଟରେ ପ୍ରାୟତଃ ପ୍ରବଳ ଜନସମାଗମ ସହ କଥା ହେଉଥିଲେ। ଦାଣ୍ଡିରେ ହଜାର ହଜାର ଭାରତୀୟ ତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ମେ' ୫ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ୧୮୨୭ ମସିହାର ଏକ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବନ୍ଦୀ କରାଯାଇଥିଲା। ମେ' ୨୧ ତାରିଖରେ ଧରାସନା ଲୁଣ କାରଖାନାରେ ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଥିଲା। ଭୟଭୀତ ଆମେରିକୀୟ ସାମ୍ବାଦିକ ୱେବ୍ ମିଲର ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଏପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି:

ପ୍ରାୟ ୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ବିକ୍ଷୋଭକାରୀଙ୍କୁ ମାଡ଼ ମାରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଧରି ଚାଲିଥିଲା, ଅନେକ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଇ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। କୌଣସି ସମୟରେ ସେମାନେ କୌଣସି ପ୍ରତିରୋଧ କରିନଥିଲେ।

ଏହି ଅଭିଯାନ ଭାରତ ଉପରେ ବ୍ରିଟିଶ ଦଖଲକୁ ହଟାଇବାରେ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ସଫଳ ଅଭିଯାନ ଥିଲା; ଏହାର ଜବାବରେ ବ୍ରିଟେନ ୬୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଟକ ରଖିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Hatt2002&quot;&gt;{{Cite book|last=Hatt|first=Christine|url=https://books.google.com/books?id=f6vvy-J7vhcC&amp;pg=PA33|title=Mahatma Gandhi|date=2002|publisher=Evans Brothers|isbn=978-0-237-52308-4|page=33}}&lt;/ref&gt; ତେବେ କଂଗ୍ରେସର ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୯୦ ହଜାର। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଅନ୍ୟତମ ସହଯୋଗୀ [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ]] ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ଶର୍ମାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଗାନ୍ଧୀ ଲୁଣ ଟିକସ ଅଭିଯାନ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ଉତ୍ପାଦବହିଷ୍କାରରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ଜନଜୀବନର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତରେ ଏକ ନୂତନ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲା । ତେବେ ମେରିଲିନ୍ ଫ୍ରାନ୍ସ ଭଳି ଅନ୍ୟ ପଣ୍ଡିତମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗାନ୍ଧୀ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନାଗରିକ ଅବମାନନା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ବାରଣ କରିଥିଲେ କାରଣ ସେ ଭୟ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଢାଲ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହେବ।&lt;ref name=&quot;french219&quot; /&gt; ଯେତେବେଳେ ମହିଳାମାନେ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେବା ଏବଂ ସର୍ବସାଧାରଣ ବିକ୍ଷୋଭରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଜିଦ୍ ଧରିଥିଲେ, ଗାନ୍ଧୀ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଅଭିଭାବକଙ୍କ ଅନୁମତି ନେବାକୁ କହିଥିଲେ ଏବଂ କେବଳ ସେହି ମହିଳାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶିଶୁ ଯତ୍ନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିପାରିବେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେବା ଉଚିତ୍ ।&lt;ref name=&quot;suruchi77&quot;&gt;{{Cite book|last=Suruchi Thapar-Bjorkert|url=https://books.google.com/books?id=2OyILUFU1NQC&amp;pg=PA77|title=Women in the Indian National Movement: Unseen Faces and Unheard Voices, 1930–42|publisher=Sage Publications|year=2006|isbn=978-0-7619-3407-3|pages=77–79}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆଶଙ୍କା ଓ ମତ ନିର୍ବିଶେଷରେ, ଭାରତୀୟ ମହିଳାମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଲୁଣ ଟିକସ ଏବଂ ଲୁଣ ଖନନ ଉପରେ ଏକଛତ୍ରବାଦକୁ ବିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲୁଣ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀଗିରଫ ହେବା ପରେ ମହିଳାମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ବ୍ରିଟିଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ହିଂସା ଓ ମୌଖିକ ନିର୍ଯାତନାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ନିଜେ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରି ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକୁ ପିକେଟିଂ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;french219&quot;&gt;{{Cite book|last=Marilyn French|url=https://books.google.com/books?id=Hyr9pwbqeqoC|title=From Eve to Dawn, A History of Women in the World, Volume IV: Revolutions and Struggles for Justice in the 20th Century|publisher=City University of New York Press|year=2008|isbn=978-1-55861-628-8|pages=219–20}}&lt;/ref&gt;

=== ଲୋକନାୟକ ଭୂମିକାରେ ଗାନ୍ଧୀ ===
[[ଫାଇଲ:Indian_workers_on_strike_in_support_of_Mahatma_Gandhi_in_1930.jpg|thumb|୧୯୩୦ରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ଭାରତୀୟ ଶ୍ରମିକମାନେ ଧର୍ମଘଟ କରିଥିଲେ]]
୧୯୨୦ ଦଶକରେ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ|ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର]] କୃଷକମାନଙ୍କୁ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାର ନାଟକ ତିଆରି କରି ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥିଲା ଯାହା ଭାରତୀୟ ପୁରାଣ ଏବଂ କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ମିଶାଇଥିଲା, ସେମାନଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ଯୋଡ଼ିଥିଲା ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜଣେ ମସିହା ଭାବରେ ଚିତ୍ରିତ କରିଥିଲା, ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ନେତା ଏବଂ ସନ୍ଥମାନଙ୍କର ପୁନର୍ଜନ୍ମ । ମୁରଲୀଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନାଟକଗୁଡ଼ିକ ପାରମ୍ପରିକ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତିରେ ଲିପ୍ତ କୃଷକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମର୍ଥନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହି ପ୍ରୟାସ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ତେଲୁଗୁ ଭାଷୀ ଗ୍ରାମରେ ଜଣେ ଲୋକନାୟକରେ ପରିଣତ କରିଥିଲା, ଯାହା କି ଜଣେ ପବିତ୍ର ମସିହା ପରି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲା ।

ଡେନିସ୍ ଡାଲଟନଙ୍କ ମତରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ହିଁ ତାଙ୍କର ବ୍ୟାପକ ଅନୁସରଣ ପାଇଁ ଦାୟୀ ଥିଲା। ଗାନ୍ଧୀ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସଭ୍ୟତାକୁ &quot;ନିଷ୍ଠୁର ଶକ୍ତି ଏବଂ ଅନୈତିକତା&quot;ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ବୋଲି ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାକୁ &quot;ଆତ୍ମା ଶକ୍ତି ଏବଂ ନୈତିକତା&quot;ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ବୋଲି ବର୍ଗୀକରଣ କରିବା ସହିତ ତୁଳନା କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;dennis20&quot;&gt;{{Cite book|last=Dennis Dalton|url=https://books.google.com/books?id=KxUp1igCL_0C|title=Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2012|isbn=978-0-231-15959-3|pages=8–14, 20–23, 30–35}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଐତିହ୍ୟର ଲୋକଙ୍କ କଳ୍ପନାକୁ &quot;ପ୍ରେମ ସହିତ ଘୃଣା&quot; ଜିତିବା ବିଷୟରେ ତାଙ୍କର ଧାରଣାଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲେ । ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ୧୮୯୦ ଦଶକର ତାଙ୍କର ପମ୍ଫଲେଟରେ ଏହି ଧାରଣା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଭାରତୀୟ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତ ଫେରିବା ପରେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଭିଡ଼ ଜମାଇଥିଲେ କାରଣ ସେ ସେମାନଙ୍କ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;dennis20&quot; /&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_first_visit_to_Odisha.jpg|thumb| ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରଥମ [[ଓଡ଼ିଶା]] ଗସ୍ତ, କାଠଯୋଡ଼ିନଦୀ କୂଳରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ ସାଧାରଣ ସଭା]]
ଗାନ୍ଧୀ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଗୋଟିଏ ଗ୍ରାମୀଣ କୋଣରୁ ଅନ୍ୟ କୋଣକୁ ଯାଇ ଜୋରଦାର ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ। ରାମାୟଣର ରାମ-ରାଜ୍ୟ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଏବଂ ''ସ୍ୱରାଜ'' ଓ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହର'' ଅନ୍ୟ ଏକ ଦିଗ ଭାବରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭଳି ପରିଭାଷା ଓ ବାକ୍ୟକୁ ସେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=S. Dhiman|url=https://books.google.com/books?id=2Y2kCgAAQBAJ|title=Gandhi and Leadership: New Horizons in Exemplary Leadership|publisher=Springer|year=2016|isbn=978-1-137-49235-7|pages=46–49}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକ ଭାରତ ବାହାରେ ଅଜବ ଲାଗୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ତାଙ୍କ ଲୋକଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଐତିହାସିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସହିତ ସହଜରେ ଏବଂ ଗଭୀର ଭାବରେ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;dennis20&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=John M Levine|url=https://books.google.com/books?id=wrQ5DQAAQBAJ&amp;pg=PA73|title=Encyclopedia of Group Processes and Intergroup Relations|last2=Michael A. Hogg|publisher=Sage Publications|year=2010|isbn=978-1-4129-4208-9|page=73}}&lt;/ref&gt;

=== ବୁଝାମଣା ===
ଲର୍ଡ ଇରୱିନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ସରକାର ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ଗାନ୍ଧୀ-ଇର୍ୱିନ୍ ଚୁକ୍ତି ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୧ରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ନାଗରିକ ଅବମାନନା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ବଦଳରେ ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ । ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଲଣ୍ଡନରେ ହେବାକୁ ଥିବା ରାଉଣ୍ଡଟେବୁଲ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଜାତୀୟତାବାଦୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିରାଶାଜନକ ଥିଲା। ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବେ ବୋଲି ଆଶା ରଖିଥିବା ବେଳେ ବ୍ରିଟିଶ ପକ୍ଷ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର ପରିବର୍ତ୍ତେ ଭାରତୀୟ ରାଜକୁମାର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁଙ୍କ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବେ । ଲର୍ଡ ଇରୱିନଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଲର୍ଡ ୱିଲିଙ୍ଗଡନ୍ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଭାରତ ବିରୋଧରେ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ଏକ ନୂତନ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ପୁଣି ଥରେ ଗିରଫ କରାଗଲା ଏବଂ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା କରି ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ଏବଂ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Herman2008&quot;&gt;{{Cite book|last=Herman|first=Arthur|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C&amp;pg=PA375|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|date=29 April 2008|publisher=Random House Publishing Group|isbn=978-0-553-90504-5|pages=375–377}}&lt;/ref&gt;

ବ୍ରିଟେନରେ ୱିନଷ୍ଟନ ଚର୍ଚିଲ ନାମକ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ କଞ୍ଜରଭେଟିଭ୍ ରାଜନେତା, ଯିଏ କି ସେତେବେଳେ ପଦରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ, ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଜଣେ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ସମାଲୋଚକ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଯୋଜନାର ବିରୋଧୀ ହୋଇଥିଲେ । ଚର୍ଚିଲ ପ୍ରାୟତଃ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଉପହାସ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ଏକ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ଭାଷଣରେ କହିଥିଲେ:

୧୯୩୦ ଦଶକରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଚର୍ଚ୍ଚିଲଙ୍କ ତିକ୍ତତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ସେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ &quot;ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦେଶଦ୍ରୋହୀ&quot; ବୋଲି କହିଥିଲେ, ଯାହାର ଖରାପ ପ୍ରତିଭା ଏବଂ ବହୁମୁଖୀ ବିପଦ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲା । ଚର୍ଚିଲ ତାଙ୍କୁ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ, ହିନ୍ଦୁ ମୁସୋଲିନୀ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଥିଲେ, ଜାତିଯୁଦ୍ଧ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ରାଜବଦଳରେ [[ବ୍ରାହ୍ମଣ]] ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଭାରତୀୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅଜ୍ଞତା ଉପରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ସ୍ୱାର୍ଥପର ଫାଇଦା ପାଇଁ।&lt;ref name=&quot;Herman2008p378&quot; /&gt; ଚର୍ଚ୍ଚିଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଅଲଗା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କର ସମାଲୋଚନା ୟୁରୋପୀୟ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶପାଇଥିଲା । ଏହା ଚର୍ଚ୍ଚିଲଙ୍କୁ ସହାନୁଭୂତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ୟୁରୋପୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଇଥିଲା । ଏହି ଘଟଣା ଚର୍ଚିଲଙ୍କ ଚିନ୍ତାକୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଥିଲା ଯେ &quot;ଇଂରେଜମାନେ ନିଜେ ଶାନ୍ତିବାଦ ଏବଂ ଭୁଲ ବିବେକରୁ ହାର ମାନିବେ&quot;।&lt;ref name=&quot;Herman2008p378&quot;&gt;{{Cite book|last=Arthur Herman|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|publisher=[[Random House]]|year=2008|isbn=978-0-553-90504-5|pages=378–81|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913065817/http://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|archive-date=13 September 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ଗୋଲଟେବୁଲ ସମ୍ମିଳନୀ ===
[[ଫାଇଲ:Mahadev_Desai_and_Gandhi_2_1939.jpg|thumb|ବିର୍ଲା ହାଉସ, ୧୯୩୯ରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସହାୟକ [[ମହାଦେବ ଦେଶାଇ]]]]
୧୯୩୧-୩୨ରେ ଗୋଲଟେବୁଲ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ୬୨ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଗାନ୍ଧୀ ଉପନିବେଶବାଦୀ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନର ଅନ୍ତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଭାବରେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂସ୍କାର ଚାହୁଁଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Muldoon92&quot; /&gt; ବ୍ରିଟିଶ ପକ୍ଷ ସଂସ୍କାର ଚାହୁଁଥିଲେ ଯାହା ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ଏକ ଉପନିବେଶ ଭାବରେ ରଖିବ । ବ୍ରିଟିଶ ଆଲୋଚନାକାରୀମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଡୋମିନିୟନ ମଡେଲରେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂସ୍କାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ଯାହା ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ବିଭାଜନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ପୃଥକ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶମାନେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମଗ୍ର ଭାରତ ପାଇଁ କହିବାର ଅଧିକାର ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|url=https://books.google.com/books?id=FauJL7LKXmkC|title=Gandhi: The Man, His People, and the Empire|publisher=[[University of California Press]]|year=2006|isbn=978-0-520-25570-8|pages=332–33|author-link=Rajmohan Gandhi|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222104043/https://books.google.com/books?id=FauJL7LKXmkC|archive-date=22 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ସେମାନେ ମୁସଲମାନ ଏବଂ ଶିଖ‌ଙ୍କ ଭଳି ଭାରତୀୟ ଧାର୍ମିକ ନେତାଙ୍କୁ ଧାର୍ମିକ ଭିତ୍ତିରେ ସେମାନଙ୍କ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିଆର ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କୁ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ନେତା ଭାବରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Muldoon92&quot;&gt;{{Cite book|last=Andrew Muldoon|url=https://books.google.com/books?id=D1gfDAAAQBAJ|title=Empire, Politics and the Creation of the 1935 India Act: Last Act of the Raj|publisher=Routledge|year=2016|isbn=978-1-317-14431-1|pages=92–99}}&lt;/ref&gt; ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ବିଭାଜନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଅଧିକାର ବା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱକୁ ସ୍ଥାନିତ କରୁଥିବା ଏକ ସମ୍ବିଧାନକୁ ଗାନ୍ଧୀ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ କରିଥିଲେ, କାରଣ ସେ ଭୟ କରୁଥିଲେ ଯେ ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବ ନାହିଁ ବରଂ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଭାଜିତ କରିବ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ମାନ୍ୟତା ବଜାୟ ରଖିବ ଏବଂ ଉପନିବେଶବାଦୀ ଶାସନର ଅନ୍ତ ପାଇଁ ଭାରତର ସଂଘର୍ଷରୁ ଧ୍ୟାନ ହଟାଇବ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Andrew Muldoon|url=https://books.google.com/books?id=D1gfDAAAQBAJ|title=Empire, Politics and the Creation of the 1935 India Act: Last Act of the Raj|publisher=Routledge|year=2016|isbn=978-1-317-14431-1|page=97}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Judith Margaret Brown|url=https://archive.org/details/gandhi00judi/page/252|title=Gandhi: Prisoner of Hope|publisher=[[Yale University Press]]|year=1991|isbn=978-0-300-05125-4|pages=[https://archive.org/details/gandhi00judi/page/252 252–57]}}&lt;/ref&gt;

୧୯୧୪ରୁ ୧୯୪୮ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଏକମାତ୍ର ଥର ପାଇଁ ଭାରତ ଛାଡିଥିଲେ । ଭାରତ ଭଳି ଶ୍ରମିକ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିବା ପାଇଁ ଇଷ୍ଟ ଏଣ୍ଡରେ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିବା ଏକ ଦାମୀ ୱେଷ୍ଟଏଣ୍ଡ ହୋଟେଲରେ ରହିବାକୁ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mahatma Gandhi &amp;#124; Philosopher &amp; Teacher &amp;#124; Blue Plaques|url=https://www.english-heritage.org.uk/visit/blue-plaques/mahatma-gandhi-kingsley-hall/|access-date=26 September 2020|website=English Heritage}}&lt;/ref&gt; ସେ ତାଙ୍କର ତିନି ମାସର ରହଣି କାଳ ପାଇଁ କିଙ୍ଗସଲେ ହଲ‌ରେ ଏକ ଛୋଟ କୋଠରୀ-ବେଡ୍ରୁମ୍ରେ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ଇଷ୍ଟଏଣ୍ଡର୍ସ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହର ସହ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Gandhi visits the poor people of England in 1931 – Gandhi Video Footage|url=https://www.youtube.com/watch?v=sLYIEajnqnI|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121002115124/http://www.youtube.com/watch?v=sLYIEajnqnI&amp;gl=US&amp;hl=en|archive-date=2 October 2012|access-date=26 September 2020|website=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt; ଏହି ସମୟରେ ସେ ବ୍ରିଟିଶ ନିରାମିଷ ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ନିଜର ସମ୍ପର୍କକୁ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
[[ଫାଇଲ:An_admiring_East_End_crowd_gathers_to_witness_the_arrival_of_Mahatma_Gandhi.jpg|thumb|୧୯୩୧ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଇଷ୍ଟ ଏଣ୍ଡରେ ଏକ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଜନସମାଗମ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା]]
ଗାନ୍ଧୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଉଣ୍ଡଟେବୁଲ ସମ୍ମିଳନୀରୁ ଫେରିବା ପରେ ସେ ଏକ ନୂଆ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ପୁଣେର ୟେରଓ୍ୱାଡା ଜେଲରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ସେ ଜେଲରେ ଥିବା ବେଳେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଏକ ନୂଆ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏକ ଅଲଗା ଭୋଟର ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହା ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ପୁରସ୍କାର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Arthur Herman|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|publisher=[[Random House]]|year=2008|isbn=978-0-553-90504-5|pages=382–90|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913065817/http://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|archive-date=13 September 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ଏହାର ପ୍ରତିବାଦରେ ଗାନ୍ଧୀ ଜେଲରେ ଥିବା ବେଳେ ଆମରଣ ଅନଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Dirks2011p267&quot;&gt;{{Cite book|last=Nicholas B. Dirks|url=https://books.google.com/books?id=UP7vmkFSJhIC&amp;pg=PA268|title=Castes of Mind: Colonialism and the Making of Modern India|publisher=[[Princeton University Press]]|year=2011|isbn=978-1-4008-4094-6|pages=267–74}}&lt;/ref&gt; ଫଳରେ ଜନ ଅସନ୍ତୋଷ ଯୋଗୁଁ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ସରକାର ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ପୁରସ୍କାର ବଦଳରେ ଆପୋସ ପୁନା ଚୁକ୍ତି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;yer&quot;&gt;{{Cite book|last=Kamath, M. V.|url=https://books.google.com/books?id=7bRZgojbsPsC&amp;pg=PA24|title=Gandhi's Coolie: Life &amp; Times of Ramkrishna Bajaj|publisher=Allied Publishers|year=1995|isbn=81-7023-487-5|page=24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Rachel Fell McDermott|url=https://books.google.com/books?id=w8qJAwAAQBAJ|title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2014|isbn=978-0-231-51092-9|pages=369–70|display-authors=etal}}&lt;/ref&gt;

=== କଂଗ୍ରେସ ରାଜନୀତି ===
୧୯୩୪ରେ ଗାନ୍ଧୀ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ସଦସ୍ୟପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଦଳର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସହ ସହମତ ନୁହଁନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ଯେ ଯଦି ସେ ଇସ୍ତଫା ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଦଳର ସଦସ୍ୟତାକୁ ଦମନ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେବ, ଯାହା ବାସ୍ତବରେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ, ସମାଜବାଦୀ, ଟ୍ରେଡ୍ ୟୁନିୟନବାଦୀ, ଛାତ୍ର, ଧାର୍ମିକ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ ସମର୍ଥକ ବିଶ୍ୱାସ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସମେତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଥିଲା ଏବଂ ଏହି ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱରଗୁଡ଼ିକ ନିଜକୁ ଶୁଣିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବ । ରାଜସହ ସାମୟିକ ଭାବରେ ରାଜନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ରାହୁଲ ମଧ୍ୟ ରାଜ ପ୍ରଚାରର ଟାର୍ଗେଟ ହେବାରୁ ବର୍ତ୍ତିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। {{Sfn|Gandhi|1990}}

୧୯୩୬ମସିହାରେ ନେହେରୁଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଅଧିବେଶନ ସହିତ ଗାନ୍ଧୀ ପୁଣି ଥରେ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିକୁ ଫେରିଥିଲେ । ଯଦିଓ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ କଳ୍ପନା ଜଳ୍ପନା ନୁହେଁ, ସ୍ୱାଧୀନତା ଜିତିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ତଥାପି ସେ କଂଗ୍ରେସକୁ ସମାଜବାଦକୁ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାରୁ ରୋକି ପାରିନଥିଲେ । ୧୯୩୮ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଯିଏ କି ପୂର୍ବରୁ ଅହିଂସାକୁ ପ୍ରତିବାଦର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Ghose|first=Sankar|url=https://books.google.com/books?id=mzRuAAAAMAAJ|title=Jawaharlal Nehru, A Biography|publisher=Allied Publishers|year=1992|isbn=8170233690|page=137}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ବିରୋଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ବୋଷ କଂଗ୍ରେସ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭୋଗରାଜୁ ପଟ୍ଟାଭି ସୀତାରାମୟାଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଜିତିଥିଲେ । ସୀତାରାମୟାଙ୍କ ପରାଜୟ ତାଙ୍କ ପରାଜୟ ବୋଲି ଗାନ୍ଧୀ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Dash|first=Siddhartha|date=January 2005|title=Gandhi and Subhas Chandra Bose|url=http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/jan2005/englishPdf/Gandhi_subhas.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121224061752/http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/jan2005/englishPdf/Gandhi_subhas.pdf|archive-date=24 December 2012|access-date=12 April 2012|website=Orissa Review}}&lt;/ref&gt; ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିବା ନୀତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପ୍ରତିବାଦରେ ସର୍ବଭାରତୀୟ ନେତାମାନେ ସାମୂହିକ ଭାବେ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପରେ ବୋଷ କଂଗ୍ରେସ ଛାଡିଥିଲେ। {{Sfn|Gandhi|1990}}

=== ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଓ ''ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ'' ===
{{Main article|Assassination of Mahatma Gandhi}}
[[ଫାଇଲ:Gandhi_and_Nehru_1942.jpg|thumb|୧୯୪୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ବମ୍ବେରେ ଭାରତ ଛାଡ଼ ସଂକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ମନୋନୀତ ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ|ଜବାହରଲାଲ]] ନେହେରୁଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇଥିଲେ]]
ଗାନ୍ଧୀ ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରୟାସକୁ କୌଣସି ସହାୟତା ପ୍ରଦାନକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେ [[ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ|ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ]] କୌଣସି ଭାରତୀୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ବିରୋଧରେ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;herman467&quot; /&gt; ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଏହାର ଜବାବ ଦେଇ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ କଂଗ୍ରେସ ନେତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ୧୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite book|last=Marques|first=J.|url=https://books.google.com/books?id=vCrXDwAAQBAJ&amp;pg=PT403|title=The Routledge Companion to Inclusive Leadership|publisher=Taylor &amp; Francis|year=2020|isbn=978-1-000-03965-8|series=Routledge Companions in Business, Management and Marketing|page=403}}&lt;/ref&gt; ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଜାତୀୟତାବାଦୀମାନେ ଅନେକ ହିଂସାତ୍ମକ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Anderson&quot; /&gt; ଯଦିଓ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅଭିଯାନକୁ ଅନେକ ଭାରତୀୟ ନେତାଙ୍କ ସମର୍ଥନ ମିଳିନଥିଲା ଏବଂ ୨୦.୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଭାବରେ ବ୍ରିଟିଶ ସେନାରେ ମିଶି ମିତ୍ର ସେନାର ବିଭିନ୍ନ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବାରେ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଶେଷରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Anderson&quot;&gt;{{Cite book|last=Anderson|first=D.|url=https://books.google.com/books?id=rni7AAAAIAAJ&amp;pg=PA51|title=Policing and Decolonisation: Politics, Nationalism, and the Police, 1917-65|last2=Killingray|first2=D.|publisher=Manchester University Press|year=1992|isbn=978-0-7190-3033-8|series=Studies in imperialism|page=51|quote=Britain's hold over India weakened and an early resumption of Congress rule appeared inevitable}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;herman467&quot;&gt;{{Cite book|last=Arthur Herman|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|publisher=[[Random House]]|year=2008|isbn=978-0-553-90504-5|pages=467–70|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913065817/http://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|archive-date=13 September 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତର ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧ ତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସରୁ ପ୍ରେରିତ ଥିଲା ଯେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଲଢ଼ୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ଅଂଶୀଦାର ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ସେହି ସ୍ୱାଧୀନତା ଭାରତକୁ ହିଁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Bipan Chandra|url=https://books.google.com/books?id=0q7xH06NrFkC&amp;pg=PT543|title=India's Struggle for Independence|publisher=[[Penguin Books]]|year=2000|isbn=978-81-8475-183-3|page=543}}&lt;/ref&gt; ସେ ନାଜିବାଦ ଏବଂ ଫାସିବାଦକୁ ମଧ୍ୟ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଅନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ନେତାଙ୍କ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିଥିଲା । ଯୁଦ୍ଧ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଗାନ୍ଧୀ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଏକ ଭାଷଣରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ''ଭାରତ'' ଛାଡିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦାବିକୁ ତୀବ୍ର କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Wolpertp74&quot;&gt;{{Cite book|last=Stanley Wolpert|url=https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|title=Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2002|isbn=978-0-19-515634-8|pages=74–75|archive-url=https://web.archive.org/web/20170219190635/https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|archive-date=19 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ଭାରତରୁ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କ ବିଦାୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହା ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟିର ସବୁଠାରୁ ନିଶ୍ଚିତ ବିଦ୍ରୋହ ଥିଲା । {{Sfn|Gandhi|1990}} ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଭାରତ ଛାଡ଼ ଭାଷଣର ତୁରନ୍ତ ଜବାବ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଭାଷଣର କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ କମିଟିର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gurcharan Das|url=https://books.google.com/books?id=IgbeMDKvkU0C&amp;pg=PA49|title=A Fine Family|publisher=[[Penguin Books]]|year=1990|isbn=978-0-14-012258-9|pages=49–50}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ଦେଶବାସୀ ଏହି ଗିରଫଦାରୀର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ସହ ଶହ ଶହ ସରକାରୀ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ, ଥାନାଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କିମ୍ବା ପୋଡ଼ି ଦେବା ସହ ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ ତାର କାଟି ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Wolpertp205&quot;&gt;{{Cite book|last=Stanley Wolpert|url=https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|title=Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2002|isbn=978-0-19-515634-8|pages=205–11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170219190635/https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|archive-date=19 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

୧୯୪୨ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବେ ୭୩ ବର୍ଷରେ ପହଂଚିଥିଲେ ଏବଂ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦୀ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସହଯୋଗକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରୟାସରେ ସେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଲୋକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଆହତ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ ଯଦି ବ୍ରିଟିଶ ଅଧିକାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ହିଂସା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ ତେବେ ସେମାନେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବାକୁ ଏବଂ ମରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତୁ ।&lt;ref name=&quot;Wolpertp74&quot;/&gt; କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ହିଂସାକାଣ୍ଡ ଯୋଗୁଁ ଆନ୍ଦୋଳନ ବନ୍ଦ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ''ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର'' ଆଦେଶପ୍ରାପ୍ତ ଅରାଜକତା ବାସ୍ତବ ''ଅରାଜକତା''ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଖରାପ। ସେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ କାରୋ ୟା ମାରୋ (&quot;କର କିମ୍ବା ମର&quot;) କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Brock|first=Peter|url=https://books.google.com/books?id=vRduAAAAMAAJ|title=The Mahatma and mother India: essays on Gandhiʼs nonviolence and nationalism|publisher=[[Navajivan Publishing House]]|year=1983|page=34}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Limaye|first=Madhu|url=https://books.google.com/books?id=WVIwAQAAIAAJ|title=Mahatma Gandhi and Jawaharlal Nehru: a historic partnership|publisher=B.R. Publishing Corporation|year=1990|isbn=81-7018-547-5|page=11|author-link=Madhu Limaye}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wolpertp74&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=von Pochhammer, Wilhelm|url=https://books.google.com/books?id=mHLB4m75pisC&amp;pg=PA469|title=India's Road to Nationhood: A Political History of the Subcontinent|publisher=Allied Publishers|year=2005|isbn=81-7764-715-6|page=469}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_writing_1942.jpg|left|thumb|ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ [[ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ]] ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ବର୍ଷ]]
[[ପୁଣେ|ପୁଣେର]] ଆଗା ଖାନ୍ ପ୍ୟାଲେସ‌ରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଗିରଫଦାରୀ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘସମୟ ସଚିବ ମହାଦେବ ଦେଶାଇଙ୍କର ହୃଦଘାତରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ କସ୍ତୁରବା ୧୮ ମାସ ଜେଲରେ ରହିବା ପରେ ୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୪ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ଏବଂ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଗମ୍ଭୀର [[ମ୍ୟାଲେରିଆ]] ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Wolpertp205&quot;/&gt; ଜେଲରେ ଥିବା ବେଳେ ସେ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ବାଦିକ ଷ୍ଟୁଆର୍ଟ ଗେଲଡରଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତକାର ପାଇଁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ। ଏହାପରେ ଗେଲ୍ଡର ଏକ ସାକ୍ଷାତକାର ସାରଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତର ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ଜଣାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଗାନ୍ଧୀ ହଠାତ୍ ରିହାତି ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ଦେଶବାସୀ, କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀ ଏବଂ ଏପରିକି ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇ ଜଣ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ଏହା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରକୃତରେ ଯାହା କହିଥିଲେ ତାହାକୁ ବିକୃତ କରିଛି ଏବଂ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ମିଥ୍ୟା ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି।&lt;ref name=&quot;Wolpertp205&quot; /&gt;

ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଖରାପ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କାରଣରୁ ୬ ମଇ ୧୯୪୪ରେ ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା; ରାଜ ଚାହୁଁନଥିଲେ ଯେ ସେ ଜେଲରେ ମରିଯାଆନ୍ତୁ ଏବଂ ଦେଶକୁ ଉସକାଇ ଦିଅନ୍ତୁ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ସେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ରାଜନୈତିକ ଦୃଶ୍ୟପଟକୁ ଆସିଥିଲେ - ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ [[ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ମୁସଲିମ ଲିଗ|ମୁସଲିମ ଲିଗ୍]], ଯାହା କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସାମାନ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, &quot;ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଜନୈତିକ ମଞ୍ଚର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି&quot; ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ଅଭିଯାନର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ଥିଲା । ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ଯୋଗାଯୋଗ ଥିଲା ଏବଂ ୧୯୪୪ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ବମ୍ବେସ୍ଥିତ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ବାସଭବନରେ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ଜଣ ଅନେକ ଥର ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏକ ମିଳିତ ଧାର୍ମିକ ବହୁବଚନ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ମୁସଲମାନ ଏବଂ ଅଣ-ମୁସଲମାନମାନେ ଏକାଠି ଥିଲେ । ଜିନ୍ନା ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ଅଲଗା ମୁସଲମାନ ଦେଶ (ପରବର୍ତ୍ତୀ ପାକିସ୍ତାନ) ଗଠନ ପାଇଁ ଧାର୍ମିକ ଆଧାରରେ ଉପମହାଦେଶକୁ ବିଭାଜନ କରିବାକୁ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Khan2007-page1&quot;&gt;{{Cite book|last=Khan|first=Yasmin|url=https://archive.org/details/greatpartitionma00khan/page/18|title=The Great Partition: The Making of India and Pakistan|publisher=[[Yale University Press]]|year=2007|isbn=978-0-300-12078-3|page=[https://archive.org/details/greatpartitionma00khan/page/18 18]|access-date=1 September 2013}} Quote: &quot;the Muslim League had only caught on among South Asian Muslims during the Second World War. ... By the late 1940s, the League and the Congress had impressed in the British their own visions of a free future for Indian people. ... one, articulated by the Congress, rested on the idea of a united, plural India as a home for all Indians and the other, spelt out by the League, rested on the foundation of Muslim nationalism and the carving out of a separate Muslim homeland.&quot; (p. 18)&lt;/ref&gt; ଏହି ଆଲୋଚନା ୧୯୪୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite news|date=7 May 1947|title=Gandhi, Jinnah Meet First Time Since '44; Disagree on Pakistan, but Will Push Peace|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/1947/05/07/archives/gandhi-jinnah-meet-first-time-since-44-disagree-on-pakistan-but.html|access-date=25 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430103734/http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F30A1EFA3F58147B93C5A9178ED85F438485F9|archive-date=30 April 2013}} {{Subscription required}}&lt;/ref&gt;

କଂଗ୍ରେସର ନେତାମାନେ ଜେଲରେ ଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ଦଳମାନେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ସହ ସାଂଗଠନିକ ଶକ୍ତି ହାସଲ କରିଥିଲେ। ଅଣ୍ଡରଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ପ୍ରକାଶନଗୁଡ଼ିକ କଂଗ୍ରେସର ନିଷ୍ଠୁର ଦମନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଘଟଣା ଉପରେ ଏହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନଥିଲା।&lt;ref name=&quot;BhattacharyaStudies2001&quot;&gt;{{Cite book|last=Bhattacharya|first=Sanjoy|url=https://books.google.com/books?id=M2GI26jditsC&amp;pg=PA33|title=Propaganda and information in Eastern India, 1939–45: a necessary weapon of war|publisher=Psychology Press|year=2001|isbn=978-0-7007-1406-3|page=33}}&lt;/ref&gt; ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷରେ ଇଂରେଜମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଦେଇଥିଲେ ଯେ କ୍ଷମତା ଭାରତୀୟ ହାତକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯିବ । ଏହି ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀ ସଂଗ୍ରାମ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଥିଲେ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱ ସମେତ ପାଖାପାଖି ୧୦୦,୦ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Shashi|Shashi]], p. 13.&lt;/ref&gt;

=== ବିଭାଜନ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ===
[[ଫାଇଲ:Gandhi_Jinnah_1944.jpg|left|thumb|ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୪୪ରେ [[ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା|ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ]] ଜିନ୍ନାଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧୀ]]
ଗାନ୍ଧିଜୀ ଧାର୍ମିକ ଭିତ୍ତିରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ବିଭାଜନକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;Reprinted in [[Mahatma Gandhi#Fischer2002|Fischer (2002)]], pp. 106–08.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Khan2007-page1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{Cite book|last=Khan|first=Yasmin|url=https://archive.org/details/greatpartitionma00khan|title=The Great Partition: The Making of India and Pakistan|publisher=[[Yale University Press]]|year=2007|isbn=978-0-300-12078-3|page=[https://archive.org/details/greatpartitionma00khan/page/n30 1]|access-date=1 September 2013|url-access=registration}} Quote: &quot;South Asians learned that the British Indian Empire would be partitioned on 3 June 1947. They heard about it on the radio, from relations and friends, by reading newspapers and, later, through government pamphlets. Among a population of almost four hundred million, where the vast majority lived in the countryside, ..., it is hardly surprising that many ... did not hear the news for many weeks afterward. For some, the butchery and forced relocation of the summer months of 1947 may have been the first they know about the creation of the two new states rising from the fragmentary and terminally weakened British empire in India.&quot; (p. 1)&lt;/ref&gt; [[ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ|ଭାରତ]]ୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଭାରତ ଛାଡିବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ । ତେବେ [[ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ମୁସଲିମ ଲିଗ|ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍]] ପକ୍ଷରୁ 'ବିଭାଜନ ଓ ଭାରତ ଛାଡ଼' ଦାବି କରାଯାଇଛି।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Hermann Kulke|url=https://books.google.com/books?id=RoW9GuFJ9GIC|title=A History of India|last2=Dietmar Rothermund|publisher=Routledge|year=2004|isbn=978-0-415-32920-0|pages=311–12, context: 308–16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Penderel Moon|url=https://books.google.com/books?id=WpViCTc-YAgC|title=Divide and Quit|publisher=[[University of California Press]]|year=1962|pages=11–28|author-link=Penderel Moon}}&lt;/ref&gt; କଂଗ୍ରେସ ଓ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ‌କୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ସରକାର ଅଧୀନରେ ସହଯୋଗ କରିବା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ, ଏହାପରେ ମୁସଲମାନ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ଥିବା ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଗଣମତଦ୍ୱାରା ବିଭାଜନର ପ୍ରଶ୍ନସମାଧାନ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ରାହୁଲ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;(Mahatma)Jack1994&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Jack|Jack]], p. 418.&lt;/ref&gt;

ଜିନ୍ନା ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୪୬ ଅଗଷ୍ଟ ୧୬ରେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କୁ ସହରରେ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ଏକାଠି ହେବାକୁ ଚାପ ପକାଇବା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ଏକ ମୁସଲମାନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଅଣ-ମୁସଲମାନ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବିଭକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିବସ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ । [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ|ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର]] ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୁସେନ୍ ସହିଦ ସୁହରାୱାର୍ଦି- ବର୍ତ୍ତମାନ [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ|ବାଂଲାଦେଶ]] ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ସିଧାସଳଖ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦିବସ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ କଲିକତାର ପୋଲିସକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଛୁଟି ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Wolpert118&quot;&gt;{{Cite book|last=Stanley Wolpert|url=https://books.google.com/books?id=zuoMsBWCTBUC|title=Shameful Flight: The Last Years of the British Empire in India|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=978-0-19-539394-1|pages=118–21|archive-url=https://web.archive.org/web/20131001210558/http://books.google.com/books?id=zuoMsBWCTBUC|archive-date=1 October 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ସିଧାସଳଖ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦିବସ କଲିକତା ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ଗଣହତ୍ୟା କରିବା ସହ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ସଂଘର୍ଷକୁ ରୋକିବା କିମ୍ବା ରୋକିବା ପାଇଁ ଛୁଟି କାଟିବା ପୋଲିସ ନିଖୋଜ ଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Chapter 1&quot;&gt;{{Cite book|last=Wolpert|first=Stanley A.|url=https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/books/first/w/wolpert-gandhi.html|title=Gandhi's Passion: The life and legacy of Mahatma Gandhi|publisher=Oxford University Press|year=2001|isbn=0-19-515634-X|access-date=20 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20160321161002/http://www.nytimes.com/books/first/w/wolpert-gandhi.html|archive-date=21 March 2016}}&lt;/ref&gt; ହିଂସାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ନିଜ ସେନାକୁ ଭିତରକୁ ଯିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇନଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Wolpert118&quot; /&gt; ଡାଇରେକ୍ଟ ଆକ୍ସନ ଡେ'ରେ ହୋଇଥିବା ହିଂସା ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ହିଂସା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନରେ ହୋଇଥିବା ହିଂସାକାଣ୍ଡରେ ହଜାର ହଜାର ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Stanley Wolpert|url=https://books.google.com/books?id=zuoMsBWCTBUC|title=Shameful Flight: The Last Years of the British Empire in India|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=978-0-19-539394-1|pages=118–27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131001210558/http://books.google.com/books?id=zuoMsBWCTBUC|archive-date=1 October 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦଙ୍ଗା ପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Chapter 1&quot; /&gt;
[[ଫାଇଲ:Mountbattens_with_Gandhi_(IND_5298).jpg|thumb|ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟେନର ଭାରତର ଶେଷ ଭାଇସରୟ [[ଲର୍ଡ଼ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ|ଲୋର୍ଡ଼ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ]] ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏଡ୍ୱିନା ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।]]
୧୯୪୭ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ଭାଇସରୟ ତଥା ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଜେନେରାଲ ଆର୍ଚିବାଲ୍ଡ ୱାଭେଲ୍ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ନୀତିଗତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଭୂମି ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ସହ କାମ କରିଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ତଥା ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ଓ ପ୍ରଭାବକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ଏକକ ଚିନ୍ତାଧାରା ପୋଷଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ୱାଭେଲ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜଣେ &quot;ମାରାତ୍ମକ, ଦୁଷ୍କର୍ମକାରୀ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚତୁର&quot; ରାଜନେତା ବୋଲି କହିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Dalton2012p65&quot; /&gt; ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ହେବ ବୋଲି ୱାଭେଲ୍ ଆଶଙ୍କା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀ ଏହାକୁ ରୋକିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବେ ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Dalton2012p65&quot;&gt;{{Cite book|last=Dennis Dalton|url=https://books.google.com/books?id=shCQVfWixiAC|title=Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2012|isbn=978-0-231-53039-2|pages=64–66}}&lt;/ref&gt;

ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଅନିଚ୍ଛାରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦେବା ପାଇଁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଜମିକୁ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଭାରତକୁ ବିଭାଜନ କରିବା ପାଇଁ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଆଲୋଚନାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଷ୍ଟାନଲି ଓଲପର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ &quot;ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ ଗଠନ ଯୋଜନାକୁ ଗାନ୍ଧୀ କେବେ ବି ଅନୁମୋଦନ କରିନଥିଲେ କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ&quot;।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Wolpert|Wolpert]], Oxford University Press, p. 7.&lt;/ref&gt;

ବିଭାଜନ ବିବାଦୀୟ ଓ ହିଂସାତ୍ମକ ବିବାଦୀୟ ଥିଲା। ଧାର୍ମିକ ଦଙ୍ଗାରେ ୫୦ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ କାରଣ ୧୦ ନିୟୁତରୁ ୧୨ ନିୟୁତ ଅଣ-ମୁସଲମାନ (ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଶିଖ ମୁଖ୍ୟତଃ) ପାକିସ୍ତାନରୁ ଭାରତକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ମୁସଲମାନମାନେ ଭାରତ, ପଶ୍ଚିମ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନର ନବଗଠିତ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରି ଭାରତରୁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଚାଲି ଆସିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;MetcalfMetcalf2006&quot;&gt;{{Cite book|last=Metcalf|first=Barbara Daly|url=https://books.google.com/books?id=iuESgYNYPl0C|title=A concise history of modern India|last2=Metcalf|first2=Thomas R.|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2006|isbn=978-0-521-86362-9|pages=221–22}}&lt;/ref&gt;

ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୪୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ତାରିଖରେ କଲିକତାରେ ଉପବାସ ଓ ବୁଲି ଦେଶବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ନିବେଦନ କରି ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ବିତାଇଥିଲେ । ବିଭାଜନ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ଧାର୍ମିକ ହିଂସାରେ ଘେରି ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ରାସ୍ତାଗୁଡିକ ମୃତଦେହରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଧାର୍ମିକ ଦଙ୍ଗା ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ହିଂସାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅନଶନ ଏବଂ ବିକ୍ଷୋଭକୁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;Dalton2012p65&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Brown1991-p380&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]], p. 380: &quot;Despite and indeed because of his sense of helplessness Delhi was to be the scene of what he called his greatest fast. ... His decision was made suddenly, though after considerable thought – he gave no hint of it even to Nehru and Patel who were with him shortly before he announced his intention at a prayer-meeting on 12 January 1948. He said he would fast until communal peace was restored, real peace rather than the calm of a dead city imposed by police and troops. Patel and the government took the fast partly as condemnation of their decision to withhold a considerable cash sum still outstanding to Pakistan as a result of the allocation of undivided India's assets because the hostilities that had broken out in Kashmir; ... But even when the government agreed to pay out the cash, Gandhi would not break his fast: that he would only do after a large number of important politicians and leaders of communal bodies agreed to a joint plan for restoration of normal life in the city.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;talbot-2016-gandhi-assets&quot;&gt;{{Cite book|last=Talbot|first=Ian|title=A History of Modern South Asia, Politics, States, Diasporas|publisher=Yale University Press|year=2016|isbn=978-0-300-19694-8|location=New Haven and London|page=183|lccn=2015937886|quote=Disputes over Kashmir and the division of assets and water in the aftermath of Partition increased Pakistan’s anxieties regarding its much larger neighbor. Kashmir’s significance for Pakistan far exceeded its strategic value; its &quot;illegal&quot; accession to India challenged the state’s ideological foundations and pointed to a lack of sovereign fulfillment. The &quot;K&quot; in Pakistan’s name stood for Kashmir. Of less symbolic significance was the division of post-Partition assets. Not until December 1947 was an agreement reached on Pakistan’s share of the sterling assets held by the undivided Government of India at the time of independence. The bulk of these (550 million rupees) was held back by New Delhi because of the Kashmir conflict and paid only following Gandhi’s intervention and fasting. India delivered Pakistan’s military equipment even more tardily, and less than a sixth of the 160,000 tons of ordnance allotted to Pakistan by the Joint Defence Council was actually delivered.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;elkins-pakistan-payment&quot;&gt;{{Cite book|last=Elkins|first=Caroline|title=Violence: A History of the British Empire|url=https://archive.org/details/legacyofviolence0000elki|publisher=Alfred A. Knopf|year=2022|isbn=9780307272423|location=New York, NY|lccn=2021018550|quote=A few months later, with war-fueled tensions over Kashmir mounting and India refusing to pay Pakistan 550 million rupees, Pakistan's share of Britain’s outstanding war debt, Gandhi began to fast. &quot;This time my fast is not only against Hindus and Muslims,&quot; the Mahatma said, &quot;but also against the Judases who put on false appearances and betray themselves, myself and society.&quot; The elderly and frail man who was India’s symbolic political and spiritual leader went three days without food before India’s cabinet agreed to pay Pakistan, something Nehru had long promised Jinnah he would do.|author-link=Caroline Elkins}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blinkenberg-patel-cash-payments&quot;&gt;{{Cite book|last=Blinkenberg|first=Lars|title=India-Pakistan: The History of Unsolved Conflicts: Volume I|publisher=Lindhardt og Ringhof|year=2022|isbn=9788726894707|quote=Sardar Patel decided, in the middle of December 1947, that the recent financial agreements with Pakistan should not be followed, unless Pakistan ceased to support the raiders.  ...  Gandhi was not convinced and he felt—like Mountbatten and Nehru—that the agreed transfer to Pakistan of a cash amount of Rs. 550 million should be implemented despite the Kashmir crisis.  Gandhi started a fast unto death, which was officially done to stop communal trouble, especially in Delhi, but &quot;word went round that it was directed against Sardar Patel's decision to withhold the cash balances&quot;...  Only because of Gandhi's interference, which was soon to cause his death, Sardar Patel gave in and the money was handed over to Pakistan.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sarkar-modern-india-jan48-1&quot;&gt;{{Cite book|last=Sarkar|first=Sumit|title=Modern India: 1885–1947|publisher=Pearson Education|year=2014|isbn=9789332535749|location=Delhi and Chennai|page=375|quote=This last fast seems to have been directed in part also against Patel’s increasingly communal attitudes (the Home Minister had started thinking in terms of a total transfer of population in the Punjab, and was refusing to honour a prior agreement by which India was obliged to give 55 crores of pre-Partition Government of India financial assets to Pakistan). ‘You are not the Sardar I once knew,’ Gandhi is said to have remarked during the fast.|author-link=Sumit Sarkar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gandhi-suhrud-patel&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Gopalkrishna|title=Scorching Love: Letters from Mohandas Karamchand Gandhi to his son, Devadas|last2=Suhrud|first2=Tridip|publisher=Oxford University Press|year=2022|location=Oxford, UK|quote=The national capital and its surrounding areas are gripped by massacres and the spewing of hate. The two Punjabs on either side of the border are aflame. On 1 January 1948, a Thai visitor comes and compliments him on India’s independence. &quot;Today . . . Indian fears his brother Indian. Is this independence?’, Gandhi asks in response. Gandhi smarts at the Government of India’s new cabinet headed by Jawaharlal Nehru deciding to withhold the transfer of Pakistan’s share (Rs 55 crores) of the ‘sterling balance’ that undivided India has held at independence. The attack on Kashmur is cited as a reason for this. Patel says India cannot give money to Pakistan ‘for making bullets to be shot at us’. Gandhi's intense agitation settles into an inner quiet on 12 January when the clear thought comes to him that he must fast. And indefinitely.}} ‘It will end when and if I am satisfied that there is a reunion of hearts of all communities...’&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gurharpal=-shani-patel&quot;&gt;{{Cite book|last=Singh|first=Gurharpal|title=Sikh Nationalism: From a Dominant Minority to an Ethno-Religious Diaspora|last2=Shani|first2=Georgio|publisher=Cambridge University Press|year=2022|isbn=978-1-107-13654-0|page=107|lccn=2021017207|quote=For further evidence of Patel’s involvement in the clearing of Muslims in north India, see Pandey (2001, 196). Against the background of the India-Pakistan conflict in Kashmir, the dispute between the two countries over the division of cash balances and Gandhi’s fast in early 1948, Mountbatten noted the following of his interview with Patel: ‘He expressed the view that the only way to re-establish decent relationship between the Muslims and non-Muslim communities was to remove Hindus and Sikhs from Pakistan and drive out the Muslims of the East Punjab and the affected neighbouring areas.’ MB1/D76/1. Mountbatten Papers, University of Southampton.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;burton-stein-godse&quot;&gt;{{Cite book|last=Stein|first=Burton|title=A History of India|url=https://archive.org/details/historyofindia0000stei_c8e6|last2=Arnold|first2=David|publisher=Wiley-Blackwell|year=2010|isbn=978-1-4051-9509-6|edition=2nd|series=Blackwell History of the World Series|pages=[https://archive.org/details/historyofindia0000stei_c8e6/page/352 352]–353|quote=He undertook a fast not only to restrain those bent on communal reprisal but also to influence the powerful Home Minister, Sardar Patel, who was refusing to share out the assets of the former imperial treasury with Pakistan, as had been agreed. Gandhi's insistence on justice for Pakistan now that the partition was a fact ... had prompted Godse's fanatical action.|author-link=Burton Stein|author-link2=David Arnold (historian)}}&lt;/ref&gt;

== ଓଡ଼ିଶାରେ ଗାନ୍ଧୀ ==
୧୯୨୧ରୁ ୧୯୪୬ ମଧ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ମୋଟ ୮ଥର ଓଡ଼ିଶା ଆସିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ମୋ ପାଇଁ ତୀର୍ଥ |url=https://sakalaepaper.com/view/403/sindura-24---30-jan-2021/5 |website=sakalaepaper.com |publisher=ସିନ୍ଦୂରା (ସକାଳ) |accessdate=24 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124062215if_/https://sakalaepaper.com/media/2021-01/22044200-page-05.jpg|archive-date= ୨୪ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୧ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
=== ପ୍ରଥମ ଗସ୍ତ: ୧୯୨୧ ===

[[File:Gandhi first visit to Odisha.jpg|thumb|୧୯୨୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୩ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ଆଗମନ କରିବା ଅବସରରେ କଟକ କାଠଯୋଡି ନଦୀ ପଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସାଧାରଣ ସଭାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଉଦବୋଧନ।]]
ଉତ୍କଳମଣି [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ|ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ]] ନିମନ୍ତ୍ରଣକୁ ସାଦରେ ଗ୍ରହଣ କରି ଗାନ୍ଧୀଜୀ ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୩ ପ୍ରତ୍ୟୁଷରୁ ପତ୍ନୀ କସ୍ତୁରବା, କନିଷ୍ଠପୁତ୍ର ଦେବଦାସ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେଜଣ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହ [[କଟକ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ]]ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;ପ୍ରଫେସର ଅନନ୍ତଚରଣ ସାହୁ, ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଓଡ଼ିଶା ପରିଦର୍ଶନ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଉତ୍କଳମଣିଙ୍କ ପ୍ରେରଣା, [[ସମାଜ (ଖବରକାଗଜ)|ସମାଜ]], ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୧, ପୃଷ୍ଠା: ୦୬&lt;/ref&gt;
ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ସମେତ କଟକର ବହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ କର୍ମୀମାନେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଏକ ପୁରୁଣା ଫୋର୍ଡ଼ ମୋଟର କାରରେ କଟକର ସ୍ୱରାଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଘେନି ଯାଇଥିଲେ । ସେହିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ କଟକ [[କାଠଯୋଡ଼ି ନଦୀ]]ର ଗଣେଶଘାଟ ନିକଟସ୍ଥ ବାଲିଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ କଟକବାସୀଙ୍କ ତରଫରୁ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅଭ୍ୟର୍ଥନା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ବିରାଟ ସାଧାରଣ ସଭା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ସାଧାରଣ ସଭାରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ବାଣୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ବହୁଛାତ୍ର [[ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ]]ରେ ସହଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି କ୍ରମରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ତାରିଖରେ [[ପୁରୀ]]ରେ ପହଞ୍ଚି, ସମୁଦ୍ର ବାଲିରେ ଏକ ବିରାଟ ସାଧାରଣ ସଭାରେ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେବାପରେ, ୨୭ ତାରିଖ ଦିନ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଗହଣରେ [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା]]ର କେତେକ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପ୍ରପୀଡ଼ିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ ।

=== ଦ୍ୱିତୀୟ ଗସ୍ତ: ୧୯୨୫ ===
[[ମଧୁସୂଦନ ଦାସ]]ଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ୧୯୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ପୁନର୍ବାର କଟକରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଅବସରରେ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଉତ୍କଳ ଟାନେରୀ ନାମକ ଜୋତା କାରଖାନାଟି ପରିଦର୍ଶନ କରି ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ ଓ [[ଅହମଦାବାଦ]]ସ୍ଥିତ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମରେ ଏଭଳି ଏକ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ମନସ୍ଥ କରିଥିଲେ । ଏହି ଅବସରରେ କଟକ ଉପକଣ୍ଠରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କୁଷ୍ଠାଶ୍ରମ ପରିଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।

=== ତୃତୀୟ ଗସ୍ତ: ୧୯୨୭ ===
ତୃତୀୟ ଥର ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସି କଟକଠାରେ ଭାଷାକୋଶବିତ [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]]ଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ତାଙ୍କ ଘରେ କିଛି ସମୟ କଟାଇଥିଲେ । ପ୍ରହରାଜ ମହୋଦୟଙ୍କ ଅଧ୍ୟବସାୟ ତଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ]] ଭଳି ଏକ ବିରାଟ ଗ୍ରନ୍ଥ-ପ୍ରକଳ୍ପ ସଂକଳନକୁ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ଭୂୟସୀ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । ଏହି ଅବସରରେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ କୁଷ୍ଠାଶ୍ରମଟି ଦେଖି ଆଶ୍ରମବାସୀଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ସେବତୀଫୁଲ ତୋଡ଼ା ଓ ଏକ ଟୋକେଇପୂର୍ଣ୍ଣ କମଳାଲେମ୍ବୁ ଉପହାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
=== ଚତୁର୍ଥ ଗସ୍ତ: ୧୯୨୮ ===
୧୯୨୮ର ଦାରୁଣ ବନ୍ୟା ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ଚତୁର୍ଥ ଥର ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ଆସିବା ବେଳକୁ ତାଙ୍କର ସହକର୍ମୀ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇସାରିଥିଲା । ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କର ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ ଜନସେବା, ଦରିଦ୍ର-ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଭୀର ସମବେଦନାକୁ ସ୍ମରଣ କରି ସେହି ମହାନ ଆତ୍ମା ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳୀ ଅର୍ପଣ ପୂର୍ବକ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ତାଙ୍କର ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ ପତ୍ରିକାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ୱର]] ଗସ୍ତକାଳରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ବହୁ ବନ୍ୟାଞ୍ଚଳ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଗସ୍ତକାଳରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଇଂରେଜ ବନ୍ଧୁ ଏସ. ଏଫ. ଆଣ୍ଡୃଜ ତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ଓଡ଼ିଶାର ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ୟା ପ୍ରପୀଡ଼ିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଦର୍ଶନ କରି ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ‘ଇଣ୍ଡିଆ ଆଣ୍ଡ ସାଇମନ କମିଶନ ରିପୋର୍ଟ’ରେ ଏହି ବନ୍ୟାର କରୁଣ ଚିତ୍ର ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ଭାଷାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ସେ କାଳର ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶାକୁ ତୁରନ୍ତ ରିଲିଫ ସାମଗ୍ରୀ ପଠାଇଥିଲେ ।
===ପଞ୍ଚମ ଗସ୍ତ: ୧୯୩୪===
୧୯୩୪ ମସିହା ମଇ ମାସ ୫ ତାରିଖରେ ସେ ଝାରସୁଗୁଡାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଅନୁଗୋଳ ଦେଇ ପୁରୀରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ୮ ତାରିଖରେ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଉନ୍ମୋଚନ କରି ୯ ତାରିଖରେ ହରିଜନ ପଦଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web|last1=ଦ୍ୱିବେଦୀ|first1=ଅଭୟ|title=ଗାନ୍ଧୀ ହରିଜନ ପଦଯାତ୍ରା|url=http://www.dharitri.com/epaper/261109/p6.htm|publisher=ଧରିତ୍ରୀ|accessdate=24 December 2016}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi Jinnah 1944.jpg|thumb|ମହମ୍ମଦ ଅଲୀ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ସ‌ହ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ।]]

== ମୃତ୍ୟୁ ==
{{Main article|Assassination of Mahatma Gandhi}}
୧୯୪୮ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୩୦ ତାରିଖ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫ଟା ୧୭ ମିନିଟରେ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ନାତୁଣୀମାନଙ୍କ ସହ [[ବିରଳା ଭବନ|ବିର୍ଲା ହାଉସ୍]] (ବର୍ତ୍ତମାନ [[ବିରଳା ଭବନ|ଗାନ୍ଧୀ]] ସ୍ମୃତି)ର ବଗିଚାରେ ଏକ ପ୍ରାର୍ଥନା ସଭାକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ହିନ୍ଦୁ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ନାଥୁରାମ ଗଡସେ ନିକଟରେ ଥିବା ପିସ୍ତଲରୁ ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ତିନୋଟି ଗୁଳି ମାଡ଼ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;ahmed-godse-assets&quot;&gt;{{Cite book|last=Ahmed|first=Raja Qaiser|title=Pakistan Factor and the Competing Perspectives in India: Party Centric View|publisher=Palgrave Macmillan|year=2022|isbn=978-981-16-7051-0|page=11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CushRobinson2008&quot;&gt;{{Cite book|last=Cush|first=Denise|url=https://books.google.com/books?id=i_T0HeWE-EAC&amp;pg=PA544|title=Encyclopedia of Hinduism|last2=Robinson|first2=Catherine|last3=York|first3=Michael|publisher=Taylor &amp; Francis|year=2008|isbn=978-0-7007-1267-0|page=544|access-date=31 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012221104/http://books.google.com/books?id=i_T0HeWE-EAC&amp;pg=PA544|archive-date=12 October 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt; କେତେକ ହିସାବ ଅନୁଯାୟୀ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ତୁରନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=USxWAAAAYAAJ|title=The Collected Works of Mahatma Gandhi|publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India|year=2000|isbn=978-81-230-0154-8|page=130}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gandhi2007&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Tushar A.|url=https://books.google.com/books?id=x-dsbNz7syQC&amp;pg=PT12|title=&quot;Let's Kill Gandhi !&quot;: A Chronicle of His Last Days, the Conspiracy, Murder, Investigation, and Trial|publisher=[[Rupa Publications|Rupa &amp; Company]]|year=2007|isbn=978-81-291-1094-7|page=12|archive-url=https://web.archive.org/web/20160101071616/https://books.google.com/books?id=x-dsbNz7syQC&amp;pg=PT12|archive-date=1 January 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ଅନ୍ୟ ାନ୍ୟ ବିବରଣୀରେ, ଯେପରିକି ଜଣେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ବିର୍ଲା ହାଉସକୁ ଏକ ଶୋଇବା ଘରେ ନିଆଯାଇଥିଲା । ସେଠାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାରର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦ ପଢ଼ିବାରୁ ପ୍ରାୟ ୩୦ ମିନିଟ୍ ପରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Nicholas Henry Pronko|url=https://books.google.com/books?id=0VOBAAAAQBAJ|title=Empirical Foundations of Psychology|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-1-136-32701-8|pages=342–43}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;spear-gandhi-1948-preconditions-fast&quot;&gt;{{Citation|last=Spear|first=Percival|title=History of India, Volume 2: From the sixteenth century to the twentieth century|url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.13362/page/n241/mode/2up|page=239|year=1990|publisher=Penguin|isbn=978-0-140-13836-8|author-link=Percival Spear|orig-year=1978}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sources-ind-tradition-gandhi-1948&quot;&gt;{{Cite book|title=Sources of Indian Traditions, Volume 2: Modern India, Pakistan, and Bangladesh|publisher=Columbia University Press|year=2014|isbn=978-0-231-13830-7|editor-last=McDermott|editor-first=Rachel Fell|edition=3rd|location=New York|page=344|editor-last2=Gordon|editor-first2=Leonard A.|editor-link2=Leonard A. Gordon|editor-last3=Embree|editor-first3=Ainslie T.|editor-link3=Ainslie T. Embree|editor-last4=Pritchett|editor-first4=Frances W.|editor-last5=Dalton|editor-first5=Dennis|editor-link5=Dennis Dalton}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wolpert-patel-cash-assets&quot;&gt;{{Cite book|last=Wolpert|first=Stanley|title=A New History of India|url=https://archive.org/details/newhistoryofindi0000wolp|publisher=Oxford University Press|year=2004|isbn=0195166787|edition=7th|location=New York|page=[https://archive.org/details/newhistoryofindi0000wolp/page/358 358]|author-link=Stanley Wolpert}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Brown1991-p380&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]], p. 380: &quot;Despite and indeed because of his sense of helplessness Delhi was to be the scene of what he called his greatest fast. ... His decision was made suddenly, though after considerable thought – he gave no hint of it even to Nehru and Patel who were with him shortly before he announced his intention at a prayer-meeting on 12 January 1948. He said he would fast until communal peace was restored, real peace rather than the calm of a dead city imposed by police and troops. Patel and the government took the fast partly as condemnation of their decision to withhold a considerable cash sum still outstanding to Pakistan as a result of the allocation of undivided India's assets because the hostilities that had broken out in Kashmir; ... But even when the government agreed to pay out the cash, Gandhi would not break his fast: that he would only do after a large number of important politicians and leaders of communal bodies agreed to a joint plan for restoration of normal life in the city.&quot;&lt;/ref&gt;

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି କହିଛନ୍ତି:&lt;ref name=&quot;Ghose1991&quot;&gt;{{Cite book|last=Sankar Ghose|url=https://books.google.com/books?id=5l0BPnxN1h8C&amp;pg=PA367|title=Mahatma Gandhi|publisher=Allied Publishers|year=1991|isbn=978-81-7023-205-6|page=386}}&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;ବନ୍ଧୁଗଣ, ଆମ ଜୀବନରୁ ଆଲୋକ ବାହାରିଯାଇଛି, ଏବଂ ଚାରିଆଡେ ଅନ୍ଧାର ଅଛି, ଏବଂ ତୁମକୁ କ'ଣ କହିବି କିମ୍ବା କିପରି କହିବି ମୁଁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଜାଣେ ନାହିଁ । ଆମର ପ୍ରିୟ ନେତା ବାପୁ, ଯାହାଙ୍କୁ ଆମେ ଜାତିର ପିତା ବୋଲି କହୁଥିଲୁ, ସେ ଆଉ ନାହାନ୍ତି। ବୋଧହୁଏ ମୁଁ ଏହା କହିବା ଭୁଲ୍; ତଥାପି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଆଉ ଦେଖିବୁ ନାହିଁ, ଯେପରି କି ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଏତେ ବର୍ଷ ଧରି ଦେଖିଛୁ, ଆମେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପରାମର୍ଶ ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିବୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ତାଙ୍କଠାରୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ନେବୁ ନାହିଁ, ଏବଂ ଏହା କେବଳ ମୋ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହି ଦେଶର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଝଟକା ।&lt;ref name=&quot;Jai1996&quot;&gt;{{Cite book|last=Jai|first=Janak Raj|url=https://books.google.com/books?id=5Wrc1K0uJTgC&amp;pg=PA45|title=Commissions and Omissions by Indian Prime Ministers|date=July 2002|publisher=Regency Publications|isbn=978-81-86030-25-7|pages=45–47}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
[[ଫାଇଲ:Mohandas_K._Gandhi,_Memorial_assassination_spot,_2013.jpg|left|thumb|୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ସ୍ଥାନରେ ସ୍ମାରକୀ । ତାଙ୍କ ଶୈଳୀଗତ ପାଦ ସ୍ମାରକୀକୁ ନେଇଯାଏ ।]]
ହିନ୍ଦୁ ମହାସଭା ଏବଂ [[ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ]] ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିବା ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଗୋଡସେ ଖସିଯିବାକୁ କୌଣସି ପ୍ରୟାସ କରିନଥିଲେ; ଅନ୍ୟ କେତେକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରକାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;babb-godse-assets&quot;&gt;{{Cite book|last=Babb|first=Lawrence A.|title=Religion in India: Past and Present|publisher=Dunedin Academic Press|year=2020|isbn=9781780466231|location=Edinburgh}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CushRobinson2008&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sarkar-modern-india-jan48-2&quot;&gt;{{Cite book|last=Sarkar|first=Sumit|title=Modern India: 1885–1947|publisher=Pearson Education|year=2014|isbn=9789332535749|location=Delhi and Chennai|page=375|quote=Three days later the Mahatma was dead, murdered by a Hindu fanatic, Nathuram Godse, as a climax to a conspiracy hatched by a Poona Brahman group originally inspired by V.D. Savarkar—a conspiracy which, despite ample warnings, the police of Bombay and Delhi had done nothing to foil.|author-link=Sumit Sarkar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Hardiman, David|url=https://books.google.com/books?id=XwStR-MUwPQC|title=Gandhi in His Time and Ours: The Global Legacy of His Ideas|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2003|isbn=978-0-231-13114-8|pages=174–76}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bell-savarkar&quot;&gt;{{Cite book|last=Bell|first=J. Bowyer|title=Assassin: Theory and Practice of Political Violence|url=https://archive.org/details/assassintheorypr0000bell|publisher=Routledge|year=2017|isbn=978-1-4128-0509-4|location=London|author-link=J. Bowyer Bell}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;geva-delhi-jan48&quot;&gt;{{Cite book|last=Geva|first=Rotem|title=Delhi Reborn: Partition and Nation Building in India's Capital|publisher=Stanford University Press|year=2022|isbn=9781503631199|pages=130–131|lccn=2021051794}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;talbot-singh-delhi&quot;&gt;{{Citation|last=Talbot|first=Ian|title=The Partition of India|url=https://books.google.com/books?id=utKmPQAACAAJ&amp;pg=PA118|pages=118–119|year=2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-85661-4|quote=It is now almost a cliché that the Partition transformed Delhi from a Mughal to a Punjabi city. The bitter experiences of the refugees encouraged them to support right-wing Hindu parties. ... Trouble began in September (1947) after the arrival from refugees from Pakistan who were determined on revenge and driving Muslims out of properties which they could then occupy. Gandhi in his prayer meetings in Birla House denounced the 'crooked and ungentlemanly' squeezing out of Muslims. Despite these exhortations, two-thirds of the city's Muslims were to eventually abandon India's capital.|last2=Singh|first2=Gurharpal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Brown1991-p380&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]], p. 380: &quot;Despite and indeed because of his sense of helplessness Delhi was to be the scene of what he called his greatest fast. ... His decision was made suddenly, though after considerable thought – he gave no hint of it even to Nehru and Patel who were with him shortly before he announced his intention at a prayer-meeting on 12 January 1948. He said he would fast until communal peace was restored, real peace rather than the calm of a dead city imposed by police and troops. Patel and the government took the fast partly as condemnation of their decision to withhold a considerable cash sum still outstanding to Pakistan as a result of the allocation of undivided India's assets because the hostilities that had broken out in Kashmir; ... But even when the government agreed to pay out the cash, Gandhi would not break his fast: that he would only do after a large number of important politicians and leaders of communal bodies agreed to a joint plan for restoration of normal life in the city.&quot;&lt;/ref&gt; ଅଭିଯୁକ୍ତମାନେ ହେଲେ ନାଥୁରାମ ବିନାୟକ ଗଡସେ, ନାରାୟଣ ଆପ୍ଟେ, [[ବିନାୟକ ଦାମୋଦର ସାବରକର]], ଶଙ୍କର କିସ୍ତାୟା, ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ପରଚୁରେ, ବିଷ୍ଣୁ କରକରେ, ମଦନଲାଲ ପାହୱା ଓ ଗୋପାଳ ଗଡସେ। {{Sfn|Khosla|1965}}&lt;ref name=&quot;Jain76&quot;&gt;{{Cite book|last=Jagdish Chandra Jain|url=https://books.google.com/books?id=NurqxSttqjoC&amp;pg=PA76|title=Gandhi, the Forgotten Mahatma|publisher=Mittal Publications|year=1987|isbn=978-81-7099-037-6|pages=76–77}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Jay Robert Nash|url=https://books.google.com/books?id=9aQlCgAAQBAJ&amp;pg=PA69|title=Almanac of World Crime|publisher=New York: Rowman &amp; Littlefield|year=1981|isbn=978-1-4617-4768-0|page=69}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;G.D. Khosla (1965), [http://www.mkgandhi.org/ebks/The-Murder-of-the-Mahatma.pdf The Murder of the Mahatma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150921232029/http://www.mkgandhi.org/ebks/the-murder-of-the-mahatma.pdf|date=21 September 2015}}, Chief Justice of Punjab, Jaico Publishers, p. 38&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;talbot-singh-delhi&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Brown1991-p380&quot; /&gt;

୧୯୪୮ ମସିହା ମେ ୨୭ ତାରିଖରେ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ ଆତ୍ମା ଚରଣ ୧୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୯ରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଆଦେଶ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ୮ ମାସ ଧରି ଚାଲିଥିଲା। ପ୍ରସିକ୍ୟୁସନ ୧୪୯ ଜଣ ସାକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ, ପ୍ରତିପକ୍ଷ କେହି ନଥିଲେ। {{Sfn|Khosla|1965}} କୋର୍ଟ ଜଣେ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ହତ୍ୟା ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ୮ ଜଣଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବିସ୍ଫୋରକ ପଦାର୍ଥ ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଅଭିଯୋଗରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଛି। ସାବରକରଙ୍କୁ ଦୋଷମୁକ୍ତ କରାଯାଇ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ନାଥୁରାମ ଗଡସେ ଏବଂ ନାରାୟଣ ଆପ୍ଟେଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ୬ ଜଣଙ୍କୁ (ଗୋଡସେଙ୍କ ଭାଇ ଗୋପାଳଙ୍କ ସମେତ) ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=30 July 2015|title=Yakub Memon first to be hanged in Maharashtra after Ajmal Kasab|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/yakub-memon-first-to-be-hanged-in-maharashtra-after-ajmal-kasab/?SocialMedia|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150928031701/http://indianexpress.com/article/india/india-others/yakub-memon-first-to-be-hanged-in-maharashtra-after-ajmal-kasab/?SocialMedia|archive-date=28 September 2015|access-date=30 July 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Menon|first=Vinod Kumar|date=30 January 2014|title=Revealed: The secret room where Godse was kept after killing Gandh|publisher=Mid-Day|url=http://www.mid-day.com/articles/revealed-the-secret-room-where-godse-was-kept-after-killing-gandhi/15058009|access-date=18 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140703144825/http://www.mid-day.com/articles/revealed-the-secret-room-where-godse-was-kept-after-killing-gandhi/15058009|archive-date=3 July 2014}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_funeral.jpg|thumb|ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭାରତୀୟ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Gandhi94&quot;&gt;{{Cite book|last=Mahatma Gandhi|url=https://archive.org/details/gandhireadersou00gand/page/483|title=The Gandhi Reader: A Sourcebook of His Life and Writings|publisher=Grove Press|year=1994|isbn=978-0-8021-3161-4|pages=[https://archive.org/details/gandhireadersou00gand/page/483 483–89]}}&lt;/ref&gt;]]
ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଶୋକର ଛାୟା ଖେଳିଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;spear-gandhi-1948-preconditions-fast&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sources-ind-tradition-gandhi-1948&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;wolpert-patel-cash-assets&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Brown1991-p380&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]], p. 380: &quot;Despite and indeed because of his sense of helplessness Delhi was to be the scene of what he called his greatest fast. ... His decision was made suddenly, though after considerable thought – he gave no hint of it even to Nehru and Patel who were with him shortly before he announced his intention at a prayer-meeting on 12 January 1948. He said he would fast until communal peace was restored, real peace rather than the calm of a dead city imposed by police and troops. Patel and the government took the fast partly as condemnation of their decision to withhold a considerable cash sum still outstanding to Pakistan as a result of the allocation of undivided India's assets because the hostilities that had broken out in Kashmir; ... But even when the government agreed to pay out the cash, Gandhi would not break his fast: that he would only do after a large number of important politicians and leaders of communal bodies agreed to a joint plan for restoration of normal life in the city.&quot;&lt;/ref&gt; ପାଞ୍ଚ ମାଇଲ ଲମ୍ବା ଏହି ଅନ୍ତିମ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା, ବିର୍ଲା ବାସଭବନରୁ ରାଜ ଘାଟରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ପାଞ୍ଚ ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା ଏବଂ ଆଉ ଏକ ନିୟୁତ ଲୋକ ଶୋଭାଯାତ୍ରାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଦେଖିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Gandhi94&quot;&gt;{{Cite book|last=Mahatma Gandhi|url=https://archive.org/details/gandhireadersou00gand/page/483|title=The Gandhi Reader: A Sourcebook of His Life and Writings|publisher=Grove Press|year=1994|isbn=978-0-8021-3161-4|pages=[https://archive.org/details/gandhireadersou00gand/page/483 483–89]}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ମୃତଦେହକୁ ଏକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରବାହୀ ଜାହାଜରେ ପରିବହନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ଚେସିସକୁ ରାତାରାତି ଭାଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ମୃତଦେହର ଏକ ଝଲକ ପାଇପାରିବେ । ଗାଡିର ଇଞ୍ଜିନ ବ୍ୟବହାର ହୋଇନଥିଲା; ଏହା ବଦଳରେ ୫୦ ଜଣ ଲେଖାଏଁ ଲୋକଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ୪ଟି ଡ୍ରାଗ୍ ଦଉଡ଼ି ଗାଡ଼ିକୁ ଟାଣି ନେଇଥିଲା। ଲଣ୍ଡନର ଇଣ୍ଡିଆ ହାଉସରେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଏବଂ ସମଗ୍ର ବ୍ରିଟେନରୁ ଆସିଥିବା ଭାରତୀୟମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଲଣ୍ଡନରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଶୋକରେ ବନ୍ଦ ରହିଥିଲା ।

=== ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ସ୍ମାରକୀ ===
[[ଫାଇଲ:Cremation at Rajghat.jpg|right|thumb|ରାଜଘାଟରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର, ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮ । ଏଥିରେ [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ]], [[ଲର୍ଡ଼ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ|ଲୁଇ]] ଓ ଏଡୱିନା ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ, [[ଆବୁଲ କଲାମ ଆଜାଦ|ମୌଲାନା ଆଜାଦ]], ରାଜକୁମାରୀ ଅମୃତ କୌର, [[ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁ]] ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନେତାମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] ଚିତା ଜାଳିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Michaels|first=James|date=31 January 1948|title=Cremation of Gandhi's body|url=https://www.upi.com/Archives/1948/01/31/Cremation-of-Gandhis-body/1311719724408/|access-date=20 February 2023|website=United Press International}}&lt;/ref&gt;]]
ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅସ୍ଥିକୁ ଅଳଙ୍କାରରେ ଢାଳି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ସ୍ମାରକୀ ସେବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ପଠାଯାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=LEEEAAAAMBAJ&amp;pg=PA76|title=Life|date=15 March 1948|page=76|issn=0024-3019}}&lt;/ref&gt; ୧୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୮ରେ ଆହ୍ଲାବାଦସ୍ଥିତ ସଙ୍ଗମରେ ଅଧିକାଂଶ ଅସ୍ଥି ବିସର୍ଜନ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ କିଛି ଗୁପ୍ତଭାବରେ ନିଆଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ତୁଷାର ଗାନ୍ଧୀ ଆହ୍ଲାବାଦର ସଙ୍ଗମଠାରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଭଲ୍ଟରେ ଥିବା ଏକ କଳସର ସାମଗ୍ରୀକୁ ବିସର୍ଜନ କରି କୋର୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ। ଉଗାଣ୍ଡାର ଜିଞ୍ଜା ନିକଟରେ ଥିବା ନାଇଲ ନଦୀର ଉତ୍ସରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ କିଛି ଅସ୍ଥି ବିଛିନ୍ନ ହୋଇ ରହିଥିଲା ଏବଂ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରୁଥିବା ଏକ ସ୍ମାରକୀ ଫଳକ। ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୮ରେ ଗିରଗାଓଁ ଚୌପାଟିରେ ଆଉ ଏକ କଳଶର ସାମଗ୍ରୀ ବିସର୍ଜନ କରାଯାଇଥିଲା । ଅନ୍ୟ ଏକ କଳସ [[ପୁଣେ|ପୁଣେର]] ଆଗା ଖାଁଙ୍କ ମହଲରେ (ଯେଉଁଠାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ୧୯୪୨ରୁ ୧୯୪୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଥିଲା) ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ଲସ୍ ଆଞ୍ଜେଲସର ସେଲ୍ଫ-ରିଜୁଲେସନ୍ ଫେଲୋସିପ୍ ଲେକ୍ ଶ୍ରାଇନ୍ରେ ରହିଛି।&lt;ref&gt;{{Citation|last=Desai|first=Ian|title=Books Behind Bars: Mahatma Gandhi's Community of Captive Readers|date=2011|url=https://doi.org/10.1057/9780230316782_12|periodical=The History of Reading, Volume 1: International Perspectives, c.1500–1990|pages=178–191|editor-last=Towheed|editor-first=Shafquat|access-date=29 June 2021|place=London|publisher=Palgrave Macmillan UK|language=en|doi=10.1057/9780230316782_12|isbn=978-0-230-31678-2|editor2-last=Owens|editor2-first=W. R.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Bakshi|first=S. R.|date=1982|title=Gandhi and Bhagat Singh|url=https://www.jstor.org/stable/44141310|journal=Proceedings of the Indian History Congress|volume=43|pages=679–686|issn=2249-1937|jstor=44141310}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Mahatma – Life Chronology|url=https://gandhiashramsabarmati.org/en/the-mahatma/life-chronology.html|website=[[Sabarmati Ashram|Gandhi Ashram]]}}&lt;/ref&gt;

ଯେଉଁ ବିର୍ଲା ହାଉସ ସାଇଟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ତାହା ଏବେ ଗାନ୍ଧୀ ସ୍ମୃତି ନାମକ ଏକ ସ୍ମାରକୀ । ଯମୁନା ନଦୀ ନିକଟରେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା ତାହା ହେଉଛି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ରଜ ଘଟ ସ୍ମାରକୀ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Margot Bigg|url=https://archive.org/details/moonhandbookstaj0000bigg|title=Delhi|publisher=Avalon|year=2012|isbn=978-1-61238-490-0|page=[https://archive.org/details/moonhandbookstaj0000bigg/page/14 14]|url-access=registration}}&lt;/ref&gt; ଏକ କଳା ମାର୍ବଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ, ଏଥିରେ ଏପିଗ୍ରାଫ୍ &quot;ହେମା&quot; (ଦେବନାଗରୀ: ୧୨ ! ୧୨ ବା, ହେ ''[[ରାମ]]'') ରହିଛି । ଗୁଳି ମାଡ଼ ପରେ ଏହା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଶେଷ ଶବ୍ଦ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।&lt;ref name=&quot;Misra&quot;&gt;{{Cite book|last=Misra|first=R.P.|url=https://books.google.com/books?id=kp6x7zDLhfMC|title=Rediscovering Gandhi|publisher=Concept Publishing Company in collaboration with Gandhi Smriti &amp; Darshan Samiti|year=2007|isbn=978-81-8069-375-5|series=Gandhian studies and peace research series|page=102|language=mt|access-date=6 August 2023|issue=v. 1}}&lt;/ref&gt;

== ନୀତି, ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ==
{{Portal|Religion|Hinduism|India|Philosophy}}
ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟ, ଚିଠି ଏବଂ ଜୀବନ ତାଙ୍କ ନୀତି, ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ବିଷୟରେ ଅନେକ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ପଣ୍ଡିତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଆକର୍ଷିତ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି । କେତେକ ଲେଖକ ତାଙ୍କୁ ନୈତିକ ଜୀବନ ଶୈଳୀ ଓ ଶାନ୍ତିବାଦର ଏକ ପାରାଗନ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରିସ୍ଥିତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଏକ ଅଧିକ ଜଟିଳ, ବିରୋଧୀ ଏବଂ ବିକଶିତ ଚରିତ୍ର ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତି ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=William Borman|url=https://archive.org/details/gandhinonviolenc0000borm|title=Gandhi and Non-Violence|publisher=[[State University of New York Press]]|year=1986|isbn=978-0-88706-331-2|pages=[https://archive.org/details/gandhinonviolenc0000borm/page/192 192]–95, 208–29|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Dennis Dalton|url=https://books.google.com/books?id=KxUp1igCL_0C|title=Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2012|isbn=978-0-231-15959-3|pages=30–35|quote=Yet he [Gandhi] must bear some of the responsibility for losing his followers along the way. The sheer vagueness and contradictions recurrent throughout his writing made it easier to accept him as a saint than to fathom the challenge posed by his demanding beliefs. Gandhi saw no harm in self-contradictions: life was a series of experiments, and any principle might change if Truth so dictated}}.&lt;/ref&gt;

=== ସତ୍ୟ ଓ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ===
[[ଫାଇଲ:Mahatma_Gandhi_on_Rumours.jpg|thumb|ଗୁଜବ ଉପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଗୋଟିଏ ବକ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି ଫଳକ]]
ଗାନ୍ଧୀ ''ସତ୍ୟ'' ବା ସତ୍ୟକୁ ଆବିଷ୍କାର ଓ ଅନୁସରଣ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ବୋଲି କହିଥିଲେ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି &quot;ସତ୍ୟକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବା, ଜିଦ୍ କରିବା କିମ୍ବା ନିର୍ଭରଶୀଳତା&quot;।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gene Sharp|url=https://archive.org/details/gandhiwieldsweap00shar|title=Gandhi Wields the Weapon of Moral Power: Three Case Histories|publisher=Navajivan|year=1960|page=[https://archive.org/details/gandhiwieldsweap00shar/page/4 4]}}&lt;/ref&gt; ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ'' ଏକ ରାଜନୈତିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ନୀତି ଭାବରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଣୟନ ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ସେ ସେହି ବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଏକ ଅଧିବେଶନ ପୂର୍ବରୁ &quot;ଅସହଯୋଗ ସଂକଳ୍ପ&quot; ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଡେନିସ୍ ଡାଲ୍ଟନ୍ କହନ୍ତି, ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ରଚନା ଓ ପଦକ୍ଷେପ ହିଁ ତାଙ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଜନଚେତନାରେ ବାନ୍ଧି ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ମହାତ୍ମାରେ ପରିଣତ କରିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Dennis Dalton|url=https://books.google.com/books?id=KxUp1igCL_0C|title=Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2012|isbn=978-0-231-15959-3|pages=30–32}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:God_is_Truth.jpg|left|thumb|ଭଗବାନ ହେଉଛନ୍ତି ସତ୍ୟ। ଅହିଂସା ([[ଅହିଂସା]]) ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ସତ୍ୟର ବାଟ ରହିଛି&quot; – [[ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ|ସାବରମତୀ]], ୧୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୭]]
ଗାନ୍ଧିଜୀ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ'' ଆତ୍ମଅନୁଭବ, ଅହିଂସା (ଅହିଂସା), ନିରାମିଷ ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରେମର ବେଦାନ୍ତିକ ଆଦର୍ଶ ଉପରେ ଆଧାରିତ କରିଥିଲେ । ୱିଲିୟମ୍ ବୋର୍ମାନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହର'' ଚାବି ହିନ୍ଦୁ ଉପନିଷଦୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ରହିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=William Borman|url=https://archive.org/details/gandhinonviolenc0000borm|title=Gandhi and Non-Violence|publisher=[[State University of New York Press]]|year=1986|isbn=978-0-88706-331-2|pages=[https://archive.org/details/gandhinonviolenc0000borm/page/26 26]–34|url-access=registration}}&lt;/ref&gt; ଇନ୍ଦିରା କାର୍ଙ୍କ ମତରେ ''ଅହିଂସା'' ଓ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ଉପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଧାରଣା ଅଦ୍ବୈତ ବେଦାନ୍ତର ଦାର୍ଶନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Indira Carr|url=https://books.google.com/books?id=UZQqBgAAQBAJ|title=Biographical Dictionary of Twentieth-Century Philosophers|publisher=Routledge|year=2012|isbn=978-1-134-92796-8|editor-last=Stuart Brown|page=264|display-editors=etal}}&lt;/ref&gt; ବ୍ରୁସ୍ ୱାଟସନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି କେବଳ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ପରମ୍ପରାରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜୈନ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ବିଶେଷକରି ଅହିଂସା, ନିରାମିଷ ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରେମ ବିଷୟରେ, କିନ୍ତୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସଂଶ୍ଳେଷଣ ଏହି ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜନୀତିକରଣ କରିବା ପାଇଁ ଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Watson&quot;&gt;{{Cite journal|last=Watson|first=I. Bruce|year=1977|title=Satyagraha: The Gandhian Synthesis|journal=Journal of Indian History|volume=55|issue=1/2|pages=325–35}}&lt;/ref&gt; ଗ୍ଲିନ୍ ରିଚାର୍ଡସଙ୍କ ମତରେ ସତ୍ୟକୁ ଏକ ନାଗରିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଧାରଣା ଧର୍ମ ଓ ସୀତାର ହିନ୍ଦୁ ପରିଭାଷା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;richards1&quot;&gt;{{Cite journal|last=Richards|first=Glyn|date=1986|title=Gandhi's Concept of Truth and the Advaita Tradition|url=https://www.jstor.org/stable/20006253|journal=Religious Studies|volume=22|issue=1|pages=1–14|doi=10.1017/S0034412500017996|issn=0034-4125|jstor=20006253}}&lt;/ref&gt;

ଗାନ୍ଧୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଢ଼େଇ ହେଉଛି ନିଜ ରାକ୍ଷସ, ଭୟ ଏବଂ ଅସୁରକ୍ଷିତତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା । ଗାନ୍ଧିଜୀ ପ୍ରଥମେ &quot;ଭଗବାନ ହିଁ ସତ୍ୟ&quot; କହି ନିଜର ବିଶ୍ୱାସକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଏହି ବୟାନକୁ ବଦଳାଇ 'ସତ୍ୟ ହିଁ ଭଗବାନ' ରଖିଥିଲେ। ତେଣୁ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ସତ୍ୟ (''ସତ୍ୟ'') ହେଉଛି &quot;ଭଗବାନ&quot;।&lt;ref name=&quot;Parel2006&quot;&gt;{{Cite book|last=Parel, Anthony|url=https://books.google.com/books?id=MQhz0fW0HZUC&amp;pg=PA195|title=Gandhi's Philosophy and the Quest for Harmony|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2006|isbn=978-0-521-86715-3|page=195|access-date=13 January 2012}}&lt;/ref&gt; ରିଚାର୍ଡସ କହନ୍ତି, ଗାନ୍ଧୀ &quot;ଭଗବାନ&quot; ଶବ୍ଦକୁ ଏକ ଅଲଗା ଶକ୍ତି ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ବରଂ ଅଦ୍ବୈତ ବେଦାନ୍ତ ପରମ୍ପରାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ (ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆତ୍ମା) ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବନରେ ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ, ଏକ ଅଣଦୁଃସାମୟିକ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ ।&lt;ref name=&quot;richards1&quot;/&gt; ନିକୋଲାସ ଗିୟରଙ୍କ ମତରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭଗବାନ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟର ଏକତା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଆତ୍ମା ସମାନ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ସମାନତା ଅଛି, ଆତ୍ମା ଅଛି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ସହିତ ସମାନ, ଅହିଂସା (ଅହିଂସା) ହେଉଛି ଏହି ଆତ୍ମାର ପ୍ରକୃତି ।&lt;ref name=&quot;gier40&quot;&gt;{{Cite book|last=Nicholas F. Gier|title=The Virtue of Nonviolence: From Gautama to Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=tVLt99uleLwC&amp;pg=PA40|year=2004|publisher=[[State University of New York Press]]|isbn=978-0-7914-5949-2|pages=40–42}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଲୁଣ ସଂଗ୍ରହର ଏକଛତ୍ରବାଦ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଔପନିବେଶିକ ଆଇନକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧିଜୀ [[ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ|ଲୁଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ]] ସମୟରେ ଲୁଣ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Salt March &amp;#124; Definition, Causes, History, &amp; Facts &amp;#124; Britannica|url=https://www.britannica.com/event/Salt-March|access-date=20 February 2023|website=www.britannica.com|language=en}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Sita Anantha Raman|title=Women in India: A Social and Cultural History|url=https://books.google.com/books?id=KwKrCQAAQBAJ|year=2009|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-01440-6|pages=164–66}}&lt;/ref&gt;]]
ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ସାର ହେଉଛି ଏକ ରାଜନୈତିକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ &quot;ଆତ୍ମା ଶକ୍ତି&quot;, ଅତ୍ୟାଚାରକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ନିଷ୍ଠୁର ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ମନା କରିବା, ଅତ୍ୟାଚାରକାରୀ ଏବଂ ଶୋଷିତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଶତ୍ରୁତାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା, ଅତ୍ୟାଚାରକାରୀଙ୍କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା &quot;ଶୁଦ୍ଧ&quot; କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ । ଏହା ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ନୁହେଁ ବରଂ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ପ୍ରତିରୋଧ ଏବଂ ଅସହଯୋଗ ଯେଉଁଠାରେ ଆର୍ଥର ହର୍ମାନ୍ କୁହନ୍ତି, &quot;ପ୍ରେମ ଘୃଣାକୁ ଜିତିଥାଏ&quot;।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Arthur Herman|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C&amp;pg=PA176|year=2008|publisher=[[Random House]]|isbn=978-0-553-90504-5|page=176}}&lt;/ref&gt; ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ପାଇଁ ବେଳେବେଳେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଏକ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ଏହା ଏକ &quot;ନୀରବ ଶକ୍ତି&quot; ବା &quot;ଆତ୍ମା ଶକ୍ତି&quot; (ଏକ ଶବ୍ଦ ଯାହା ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ଜୁନିୟର ତାଙ୍କ &quot;ଆଇ ହେଭ୍ ଆ ଡ୍ରିମ୍ &quot; ଭାଷଣ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ କରିଥିଲେ)। ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଶାରୀରିକ ଶକ୍ତି ପରିବର୍ତ୍ତେ ନୈତିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ &quot;ସାର୍ବଜନୀନ ଶକ୍ତି&quot; ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଏହା ମୂଳତଃ &quot;ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏବଂ ଅପରିଚିତ, ଯୁବକ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ, ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳା, ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ କରେ ନାହିଁ।&lt;ref name=&quot;rules&quot;&gt;{{Cite journal|last=Gandhi|first=M.K.|title=Some Rules of Satyagraha ''Young India (Navajivan)'' 23 February 1930|journal=The Collected Works of Mahatma Gandhi|volume=48|page=340}}&lt;/ref&gt;

ଗାନ୍ଧିଜୀ ଲେଖିଛନ୍ତି, &quot;ଏଥିରେ କୌଣସି ଅଧୀରତା ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କୌଣସି ବର୍ବରତା ନାହିଁ, କୌଣସି ଅସଦାଚରଣ ନାହିଁ, କୌଣସି ଅଯଥା ଚାପ ନାହିଁ। ଯଦି ଆମେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ପ୍ରକୃତ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ତେବେ ଆମେ ଅସହିଷ୍ଣୁ ହୋଇପାରିବା ନାହିଁ । ଅସହିଷ୍ଣୁତା କାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିବାକୁ ଧୋକା ଦେଇଥାଏ। ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଅଧୀନରେ ପ୍ରଚଳିତ ନାଗରିକ ଅବମାନନା ଏବଂ ଅସହଯୋଗ &quot;ଦୁଃଖର ନିୟମ&quot; ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଏକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଯେ ''ଦୁଃଖର ସହନଶୀଳତା ହେଉଛି ଶେଷ'' ହେବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|editor-last=Prabhu|editor-first=R. K.|editor-last2=Rao|editor-first2=U. R.|year=1967|chapter-url=http://www.mkgandhi.org/momgandhi/chap34.htm|chapter=Power of Satyagraha|archive-url=https://web.archive.org/web/20070902015645/http://www.mkgandhi.org/momgandhi/chap34.htm|archive-date=2 September 2007|title=The Mind of Mahatma Gandhi|location=Ahemadabad|publisher=Navajivan Mudranalaya|isbn=81-7229-149-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CollectedWorks20&quot;&gt;{{Cite book|title=Collected Works of Mahatma Gandhi|chapter=156. The Law of Suffering|last=Gandhi|first=M. K.|volume=20|year=1982|publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Govt. of India|location=New Delhi|edition=electronic|pages=396–99|chapter-url=http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL020.PDF|access-date=14 January 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120128150127/http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL020.PDF|archive-date=28 January 2012}}&lt;/ref&gt; ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ସମାଜର ନୈତିକ ଉନ୍ନତି କିମ୍ବା ପ୍ରଗତିକୁ ସୂଚିତ କରେ । ତେଣୁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଅସହଯୋଗ ବାସ୍ତବରେ ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ ସହିତ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସହଯୋଗକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ।&lt;ref name=&quot;Sharma2008&quot;&gt;{{Cite book|last=Sharma|first=Jai Narain|title=Satyagraha: Gandhi's approach to conflict resolution|url=https://books.google.com/books?id=XxJvoBWTAXoC&amp;pg=PA17|access-date=26 January 2012|year=2008|publisher=Concept Publishing Company|isbn=978-81-8069-480-6|page=17}}&lt;/ref&gt;

''ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ'' ଏକ ରାଜନୈତିକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଧାରଣା ଭାରତୀୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ଅନୁସରଣ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସମର୍ଥନ ସାର୍ବଜନୀନ ନଥିଲା । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଜିନ୍ନାଙ୍କ ପରି ମୁସଲମାନ ନେତାମାନେ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ବିଚାରକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ, ରାଜନୈତିକ ସକ୍ରିୟତା ମାଧ୍ୟମରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମୁସଲମାନ ଜାତୀୟତାବାଦ ଏବଂ ମୁସଲମାନ ମାତୃଭୂମି ଦାବି ମାଧ୍ୟମରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=R. Taras|title=Liberal and Illiberal Nationalisms|url=https://books.google.com/books?id=Npt_DAAAQBAJ&amp;pg=PA91|year=2002|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-230-59640-5|page=91}}, '''Quote:''' &quot;In 1920 Jinnah opposed satyagraha and resigned from the Congress, boosting the fortunes of the Muslim League.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Yasmin Khan|title=The Great Partition: The Making of India and Pakistan|url=https://archive.org/details/greatpartitionma00khan/page/11|year=2007|publisher=[[Yale University Press]]|isbn=978-0-300-12078-3|pages=[https://archive.org/details/greatpartitionma00khan/page/11 11–22]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Rafiq Zakaria|title=The Man who Divided India|url=https://books.google.com/books?id=2RdITXUpyVgC|year=2002|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7991-145-7|pages=83–85}}&lt;/ref&gt; ୧୯୪୫ ମସିହା ଜୁନ୍ ମାସରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନେତା [[ବି. ଆର. ଆମ୍ବେଦକର|ଆମ୍ବେଦକର]] ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପରେ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଆଇନ ଓ ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ &quot;ଅନ୍ଧ ହିନ୍ଦୁ ଭକ୍ତ&quot;, ଆଦିମ, ଟଲଷ୍ଟୟ ଏବଂ ରସ୍କିନ୍ଙ୍କ ନକଲି ମଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଏବଂ &quot;ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଚାର କରିବା ପାଇଁ ସର୍ବଦା କିଛି ସରଳତା ଅଛି&quot; ବୋଲି ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Herman2008p586&quot;&gt;{{Cite book|last=Arthur Herman|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|year=2008|publisher=[[Random House]]|isbn=978-0-553-90504-5|page=586|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913065817/http://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|archive-date=13 September 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cháirez-Garza|first=Jesús Francisco|title=Touching space: Ambedkar on the spatial features of untouchability|journal=Contemporary South Asia|publisher=Taylor &amp; Francis|volume=22|issue=1|date=2 January 2014|doi=10.1080/09584935.2013.870978|pages=37–50}};&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;B.R. Ambedkar (1945), [https://archive.org/stream/Dr.BabasahebAmbedkarWritingsAndSpeechespdfsAllVolumes/Volume_09#page/n15/mode/2up/search/ahimsa What Congress and Gandhi have done to the Untouchables], Thacker &amp; Co. Editions, First Edition, pp. v, 282–97&lt;/ref&gt; ୱିନଷ୍ଟନ ଚର୍ଚିଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ସ୍ୱାର୍ଥପର ଫାଇଦା ଚାହୁଁଥିବା ଜଣେ ଚତୁର ହକଷ୍ଟର, ଜଣେ &quot;ଆକାଂକ୍ଷୀ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ&quot; ଏବଂ &quot;ପାଗନ୍ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମର ଆତାବାଦୀ ମୁଖପାତ୍ର&quot; ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଚର୍ଚ୍ଚିଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ନାଗରିକ ଅବମାନନା ଆନ୍ଦୋଳନର ଦୃଶ୍ୟ କେବଳ &quot;ସେଠାରେ (ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତରେ) ଗୋରା ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି ତାହାକୁ ବଢ଼ାଇଦେଇଛି&quot;।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Arthur Herman|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|year=2008|publisher=[[Random House]]|isbn=978-0-553-90504-5|pages=359, 378–80|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913065817/http://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|archive-date=13 September 2014}}&lt;/ref&gt;

=== ଅହିଂସା ===
[[ଫାଇଲ:Gandhi_at_Darwen_with_women.jpg|thumb|୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୧, ଲାଙ୍କାଶାୟାରର ଡାର୍ୱେନ‌ରେ ବୟନ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧୀ]]
ଯଦିଓ ଗାନ୍ଧୀ ଅହିଂସାନୀତିର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ନଥିଲେ, ତଥାପି ସେ ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ରାଜନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟାପକ ସ୍ତରରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Asirvatham|first=Eddy|title=Political Theory|publisher=S.chand|isbn=81-219-0346-7|year=1995}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Parel20162&quot;/&gt; ''[[ଅହିଂସା]]'' (ଅହିଂସା)ର ଧାରଣାର ଭାରତୀୟ ଧାର୍ମିକ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ରହିଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ (ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟ ଗୁଣ) ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁ (''ସର୍ବଭୂତ''), ସର୍ବଦା (ସର୍ବଦ), ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ (''ସର୍ବତା''), କାର୍ଯ୍ୟ, ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Christopher Chapple|title=Nonviolence to Animals, Earth, and Self in Asian Traditions|url=https://books.google.com/books?id=_Y00Q0_mOkAC|year=1993|publisher=[[State University of New York Press]]|isbn=978-0-7914-1497-2|pages=16–18, 54–57}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ 'ଦ ଷ୍ଟୋରୀ ଅଫ୍ ମାଇଁ ଏକ୍ସପେରିମେଣ୍ଟସ୍ ୱିଥ୍ ଟ୍ରୁଥ୍'ରେ ''ଅହିଂସା'' ବିଷୟରେ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଓ ଧାରଣାକୁ ରାଜନୈତିକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।&lt;ref name=&quot;Borman1986&quot;&gt;{{Citation|last=Gandhi|first=Mohandis K.|date=11 August 1920|periodical=Young India|publisher=M. K. Gandhi|page=3|title=The Doctrine of the Sword|url=https://www.gandhiheritageportal.org/datalink/files/ghp_journals/journal_image_3/young_india_vol2_img251.jpg|access-date=3 May 2017}} Cited from {{Cite book|last=Borman, William|title=Gandhi and nonviolence|url=https://books.google.com/books?id=U6DE9OUvrTEC&amp;pg=PA253|year=1986|publisher=SUNY Press|page=253|isbn=978-0-88706-331-2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Faisal Devji, ''The Impossible Indian: Gandhi and the Temptation of Violence'' (Harvard University Press; 2012)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Johnson2006&quot;&gt;{{Cite book|last=Johnson|first=Richard L.|title=Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings By And About Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=dRQcKsx-YgQC&amp;pg=PR11|access-date=9 May 2012|year=2006|publisher=Lexington Books|isbn=978-0-7391-1143-7|page=11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Stein20102&quot;&gt;{{Citation|last=Stein|first=Burton|title=A History of India|url=https://books.google.com/books?id=QY4zdTDwMAQC&amp;pg=GBS.PA289|pages=289–|year=2010|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-1-4443-2351-1|quote=Gandhi was the leading genius of the later, and ultimately successful, campaign for India's independence.|author-link=Burton Stein}}&lt;/ref&gt;

ଯଦିଓ ଗାନ୍ଧୀ ଅହିଂସାକୁ ହିଂସାଠାରୁ ଅସୀମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ, ତଥାପି ସେ ହିଂସାକୁ କାତରତା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Gupta&quot;&gt;{{Cite web|last=Gupta|first=Sourabh|title=Gandhi Jayanti: Why non-violent Mahatma Gandhi preferred violence to cowardice|website=India Today|date=2 October 2013|url=https://www.indiatoday.in/featured/story/gandhi-jayanti-non-violent-mahatma-gandhi-preferred-violence-over-cowardice-212996-2013-10-01|access-date=6 August 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Jahanbegloo 2020&quot; /&gt; ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଭାରତକୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବେ, ବରଂ ସେ କାତରତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଢଙ୍ଗରେ ନିଜ ଅପମାନର ଅସହାୟ ସାକ୍ଷୀ ହେବା ଉଚିତ୍ ।&lt;ref name=&quot;Jahanbegloo 2020&quot;&gt;{{Cite book|last=Jahanbegloo|first=R.|title=Mahatma Gandhi: A Nonviolent Perspective on Peace|publisher=Taylor &amp; Francis|series=Peacemakers|year=2020|isbn=978-1-000-22313-2|url=https://books.google.com/books?id=BBIHEAAAQBAJ&amp;pg=PA69|page=69}}&lt;/ref&gt;

== ସାହିତ୍ୟକୃତି ==
[[ଫାଇଲ:Young_India.png|thumb|ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ, ୧୯୧୯ରୁ ୧୯୩୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ସାପ୍ତାହିକ ପତ୍ରିକା]]
ଗାନ୍ଧୀ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ଲେଖକ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦସ୍ତଖତ ଶୈଳୀ ସରଳ, ସଠିକ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ କୃତ୍ରିମତା ବିହୀନ ଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=M.K. Gandhi as a Author {{!}} M.K. Gandhi: Author, Journalist, Printer-Publisher {{!}} Journalist Gandhi|url=https://www.mkgandhi.org/j.a.p/author.htm|access-date=25 January 2022|website=www.mkgandhi.org|language=en}}&lt;/ref&gt; ୧୯୦୯ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରକାଶନ 'ହିନ୍ଦ ସ୍ୱରାଜ' ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର &quot;ବୌଦ୍ଧିକ ବ୍ଲୁପ୍ରିଣ୍ଟ&quot; ପାଲଟିଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ ିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ କପିରାଇଟ୍ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ &quot;ନୋ ରାଇଟ୍ସ ସଂରକ୍ଷିତ&quot; ଲେଖାଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;ie12&quot;&gt;{{Cite news|title=Would Gandhi have been a Wikipedian?|url=http://www.indianexpress.com/news/would-gandhi-have-been-a-wikipedian/900506/0|access-date=26 January 2012|work=[[The Indian Express]]|date=17 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121209021916/http://www.indianexpress.com/news/would-gandhi-have-been-a-wikipedian/900506/0|archive-date=9 December 2012}}&lt;/ref&gt; ଦଶନ୍ଧି ଧରି ସେ ଗୁଜରାଟୀ, [[ହିନ୍ଦୀ]] ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ହରିଜନଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ଖବରକାଗଜ ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ; ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିବା ବେଳେ ଇଂରାଜୀରେ ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଗୁଜରାଟୀ ମାସିକ ''ନବଜୀବନ'' ''ଭାରତ'' ଫେରିବା ପରେ ଇଣ୍ଡିଆନ ଓପିନିଅନ୍ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ''ନବଜୀବନ'' ହିନ୍ଦୀରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାବ୍ୟତୀତ ସେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ ଓ ଖବରକାଗଜକୁ ଚିଠି ଲେଖୁଥିଲେ।&lt;ref&gt;[http://www.lifepositive.com/Spirit/masters/mahatma-gandhi/journalist.asp &quot;Peerless Communicator&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070804022748/http://www.lifepositive.com/Spirit/masters/mahatma-gandhi/journalist.asp|date=4 August 2007}} by V. N. Narayanan. Life Positive Plus, October–December 2002.&lt;/ref&gt;

ଗାନ୍ଧିଜୀ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ, ''ସତ୍ୟର'' କାହାଣୀ (ଗୁଜରାତି&quot;) ସମେତ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହାର ପୁନଃମୁଦ୍ରିତ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସେ ସମଗ୍ର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣକୁ କିଣିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ''ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ'' ତାଙ୍କ ସଂଘର୍ଷ ବିଷୟରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ, ''ହିନ୍ଦ ସ୍ୱରାଜ ବା'' ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ହୋମ୍ ରୁଲ୍, ଏକ ରାଜନୈତିକ ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ଜନ୍ ରସ୍କିନ୍ଙ୍କ 'ଟୁ ଦିସ୍ ଲାଷ୍ଟ'ର ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାରେ ଏକ ବର୍ଣ୍ଣନା ଯାହା ରାଜନୈତିକ ଅର୍ଥନୀତିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମାଲୋଚନା ଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Unto this last&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=M. K.|title=Unto this Last: A paraphrase|url=http://wikilivres.ca/wiki/Unto_This_Last_%E2%80%94_M._K._Gandhi|publisher=Navajivan Publishing House|location=Ahmedabad|language=en|isbn=81-7229-076-4|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121030070419/http://wikilivres.ca/wiki/Unto_This_Last_%E2%80%94_M._K._Gandhi|archive-date=30 October 2012|access-date=21 July 2012}}&lt;/ref&gt; ଏହି ଶେଷ ପ୍ରବନ୍ଧକୁ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରେ । ନିରାମିଷ, ଖାଦ୍ୟପେୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଧର୍ମ, ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଲେଖିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀ ସାଧାରଣତଃ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାରେ ଲେଖୁଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦକୁ ମଧ୍ୟ ସଂଶୋଧନ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Pareku&quot;&gt;{{Cite book|last=Pareku|first=Bhikhu|title=Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=0chB4q7XeHcC&amp;pg=PT159|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-0-19-160667-0|page=159|year=2001}}&lt;/ref&gt; ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ସେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ୟେରଓ୍ୱାଡା ଜେଲରେ ଥିବା ବେଳେ ''ଜେଲରୁ ଗୀତ'' ଲେଖିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=M.K. Gandhi|url=http://archive.org/details/songsfromprison00mkga|title=Songs From Prison|date=1934|others=Public Resource}}&lt;/ref&gt;

୧୯୬୦ ଦଶକରେ ''[https://en.wikisource.org/wiki/The%20Collected%20Works%20of%20Mahatma%20Gandhi ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସଂଗୃହୀତ କୃତି]'' ନାମରେ ଭାରତ ସରକାର ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ପାଖାପାଖି ଶହେ ଖଣ୍ଡରେ ପ୍ରକାଶିତ ପ୍ରାୟ ୫୦,୦ ପୃଷ୍ଠାର ଏହି ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ରହିଛି। ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃତିର ଏକ ସଂଶୋଧିତ ସଂସ୍କରଣରେ ଅନେକ ତ୍ରୁଟି ଓ ତ୍ରୁଟି ରହିଥିବାରୁ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Revised edition of Bapu's works to be withdrawn|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-11-16/india/27838774_1_second-edition-bapu-gujarat-vidyapith|archive-url=https://web.archive.org/web/20121029052020/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-11-16/india/27838774_1_second-edition-bapu-gujarat-vidyapith|archive-date=29 October 2012|access-date=25 March 2012|work=[[The Times of India]]|date=16 November 2005}}&lt;/ref&gt; ପରେ ଭାରତ ସରକାର ସଂଶୋଧିତ ସଂସ୍କରଣକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ନେଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Peter Rühe|url=http://www.gandhiserve.org/e/cwmg/cwmg_controversy.htm|title=Collected Works of Mahatma Gandhi (CWMG) Controversy|publisher=Gandhiserve.org|access-date=12 July 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160907204816/http://www.gandhiserve.org/e/cwmg/cwmg_controversy.htm|archive-date=7 September 2016}}&lt;/ref&gt;

== ଇତିହାସରେ ==
ଇଂରେଜ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ସଫଳ [[ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ|ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର]] ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜଣାଶୁଣା । ତାଙ୍କୁ ଆଧୁନିକ ଭାରତର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;Vilanilam&quot;&gt;{{Cite book|last=Vilanilam|first=J.V.|title=Mass Communication In India: A Sociological Perspective|publisher=SAGE Publications|year=2005|isbn=978-93-5280-570-9|url=https://books.google.com/books?id=0oFjDwAAQBAJ|quote=The greatest of all national leaders (and journalists) of the independence movement was Mahatma Gandhi.|page=68}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Parker&quot;&gt;{{Cite book|last=Parker|first=Geoffrey|title=The Times Illustrated History of the World|publisher=HarperCollins|year=1995|isbn=978-0-06-270010-0|url=https://books.google.com/books?id=Bj0sAQAAIAAJ|quote=The hero of Indian independence from the British, and the greatest figure in decolonization, was Mahatma Gandhi|page=290}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Douglas&quot;&gt;{{Cite book|last=Douglas|first=R.|title=The World War 1939–1945: The Cartoonists' Vision|publisher=[[Routledge]]|series=Routledge Library Editions: WW2|year=2021|isbn=978-1-000-46048-3|url=https://books.google.com/books?id=PpJFEAAAQBAJ&amp;pg=PT192|quote=Mahatma Gandhi was the most influential of all the Indian politicians in the campaign for independence|page=192}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Prashad|first=G.|last2=Nawani|first2=A.|title=Writings on Nehru: Some Reflections on Indian Thoughts and Related Essays|publisher=Northern Book Centre|year=2006|isbn=978-81-7211-204-2|url=https://books.google.com/books?id=iXjvbI4ZswIC|quote=Mahatma Gandhi was the greatest absorbant and the greatest personality of modern India|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Blamberger|first=G.|last2=Kakar|first2=S.|title=Imaginations of Death and the Beyond in India and Europe|publisher=Springer Nature Singapore|year=2018|isbn=978-981-10-6707-5|url=https://books.google.com/books?id=mH1TDwAAQBAJ|quote=Mahatma Gandhi, modern India's greatest icon, elevated his search for moksha above any of his social or political goals, including India's freedom from colonial rule.|page=3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Carson|first=C.|title=The Autobiography of Martin Luther King, Jr.|publisher=Grand Central Publishing|year=2001|isbn=978-0-7595-2037-0|url=https://books.google.com/books?id=PTI7AQAAQBAJ|quote=Gandhi is not only the greatest figure in India's history, but his influence is felt in almost every aspect of life and public policy.|page=108}}&lt;/ref&gt; ଆମେରିକୀୟ ଐତିହାସିକ ଷ୍ଟାନଲି ଓଲପର୍ଟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ &quot;ଭାରତର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିପ୍ଳବୀ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ନେତା&quot; ଏବଂ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତୀୟ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;StanleyWolpert&quot;&gt;{{Cite book|last=[[Stanley Wolpert]]|title=Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2001|isbn=978-0-19-515634-8|url=https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|pages=32–263}}&lt;/ref&gt; ୧୯୯୯ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଏସିଆ ସପ୍ତାହ ପକ୍ଷରୁ 'ଶତାବ୍ଦୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏସୀୟ' ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;tribuneindia&quot;&gt;{{Cite web|title=Indira 'woman of millennium', Mahatma 'Asian of century'|website=Tribune India|date=2 December 1999|url=https://www.tribuneindia.com/1999/99dec02/head2.htm}}&lt;/ref&gt; ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ବିବିସି ସର୍ଭେରେ ତାଙ୍କୁ ସହସ୍ରାବ୍ଦୀର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mahatma Gandhi 'greatest man'|publisher=[[BBC]]|date=1 January 2000|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/583427.stm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mahatma Gandhi Biography&quot;&gt;{{Cite web|title=Mahatma Gandhi Biography|url=https://sjsa.maharashtra.gov.in/en/mahatma-gandhi-biography|website=Social Justice &amp; Special Assistance, Government of Maharashtra}}&lt;/ref&gt;

''ମହାତ୍ମା'' ଶବ୍ଦକୁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନାମ ବୋଲି ଭୁଲ କରାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ [[ସଂସ୍କୃତ]] ଶବ୍ଦ ମହା (ଅର୍ଥାତ୍ ମହାନ) ଓ ଆତ୍ମା (ଅର୍ଥାତ୍ ଆତ୍ମା)ରୁ ନିଆଯାଇଛି।&lt;ref name=&quot;McGregor19932&quot;&gt;{{Cite book |last=McGregor |first=Ronald Stuart |url=https://archive.org/details/oxfordhindiengli00mcgr_0 |title=The Oxford Hindi-English Dictionary |publisher=Oxford University Press |year=1993 |isbn=978-0-19-864339-5 |page=[https://archive.org/details/oxfordhindiengli00mcgr_0/page/799 799] |access-date=31 August 2013 |url-access=registration}} Quote: (''mahā-'' (S. &quot;great, mighty, large, ..., eminent&quot;) + ''[[ଉତମାନ (ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ)|ātmā]]'' (S. &quot;'''1.''' soul, spirit; the self, the individual; the mind, the heart; ''2.'' the ultimate being.&quot;): &quot;high-souled, of noble nature; a noble or venerable man.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rajmohan_gandhi_p1722&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|url=https://books.google.com/books?id=FauJL7LKXmkC&amp;pg=PA172|title=Gandhi: The Man, His People, and the Empire|year=2006|isbn=978-0-520-25570-8|page=172|publisher=University of California Press|quote=...Kasturba would accompany Gandhi on his departure from [[Cape Town]] for [[England]] in July 1914 ''en route'' to India. ... In different South African towns ([[Pretoria]], [[Cape Town]], [[Bloemfontein]], [[Johannesburg]], and the [[KwaZulu-Natal|Natal]] cities of [[Durban]] and [[Verulam, KwaZulu-Natal|Verulam]]), the struggle's martyrs were honoured and the Gandhi's bade farewell. Addresses in [[Durban]] and Verulam referred to Gandhi as a 'Mahatma', 'great soul'. He was seen as a great soul because he had taken up the poor's cause. The whites too said good things about Gandhi, who predicted a future for the Empire if it respected justice.|author-link=Rajmohan Gandhi}}&lt;/ref&gt; ଜୁଲାଇ ୧୯୧୪ରେ ଡର୍ବାନର ଟାଉନ ହଲରେ ବିଦାୟୀ ସଭାରେ ତାଙ୍କୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ &quot;ମହାତ୍ମା&quot; ଉପାଧିରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|title=India-China Relations|last=Charan Shandilya|publisher=Pt. Sunderlal Institute of Asian Studies|page=187}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Mahatma Gandhi: A Chronology|year=1971|url=https://books.google.com/books?id=4MgBAAAAMAAJ|publisher=[[Ministry of Information and Broadcasting (India)]]|page=60}}&lt;/ref&gt; [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର|ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋର]] ୧୯୧୫ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଏହି ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;Tagore1998&quot;&gt;{{Cite book|last=Tagore|first=Rabindranath|editor-last=Dutta, Krishna|others=Robinson, Andrew|title=Rabindranath Tagore: an anthology|year=1998|publisher=Macmillan|isbn=978-0-312-20079-4|page=2}}&lt;/ref&gt;{{Efn|The earliest record of usage, however, is in a private letter from [[Pranjivan Mehta]] to [[Gopal Krishna Gokhale]] dated 1909.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Guha|first=Ramachandra|url=http://archive.org/details/gandhibeforeindia|title=Gandhi Before India|year=2013|isbn=978-0-670-08387-9|pages=362, 662|publisher=Allen Lane |language=English|quote=During my last trip to Europe I saw a great deal of Mr Gandhi. From year to year (I have known him intimately for over twenty years) I have found him getting more and more selfless. He is now leading almost an ascetic sort of life – not the life of an ordinary ascetic that we usually see but that of a great Mahatma and the one idea that engrosses his mind is his motherland.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pranjivan Mehta to G. K. Gokhale, dated Rangoon, 8 November 1909, File No. 4, Servants of India Society Papers, NMML.&lt;/ref&gt;}} ତଥାପି ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଏହି ଟାଇଟଲକୁ କେବେ ବି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇନଥିଲେ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଅନେକ ସମୟରେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ ।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Desai|Desai]], p. viii.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Basu Majumdar, A. K. (1993), ''Rabindranath Tagore: The Poet of India'', Indus Publishing, {{ISBN|81-85182-92-2}}, p. 83: &quot;When Gandhi returned to India, Rabindranath's eldest brother Dwijendranath, was perhaps the first to address him as Mahatma. Rabindranath followed suit and then the whole of India called him Mahatma Gandhi.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Ghose, Sankar|title=Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=5l0BPnxN1h8C&amp;pg=PA158|year=1991|publisher=Allied Publishers|page=158|isbn=978-81-7023-205-6|quote=So Tagore differed from many of Gandhi's ideas, but yet he had great regard for him and Tagore was perhaps the first important Indian who called Gandhi a Mahatma. But in 1921 when Gandhi was asked whether he was really a Mahatma Gandhi replied that he did not feel like one, and that, in any event, he could not define a Mahatma for he had never met any.}}&lt;/ref&gt;

ଭାରତର ଅସଂଖ୍ୟ ରାସ୍ତା, ସଡ଼କ ଓ ଅଞ୍ଚଳଗାନ୍ଧିଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ଏମ୍ ଜି ରୋଡ୍ (ମୁମ୍ବାଇ, ବାଙ୍ଗାଲୋର, କୋଲକାତା, ଲକ୍ଷ୍ନୌ, କାନପୁର, ଗ୍ୟାଙ୍ଗଟକ୍ ଏବଂ ଇନ୍ଦୋର ସମେତ ଅନେକ ଭାରତୀୟ ସହରର ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତା), ଗାନ୍ଧୀ ମାର୍କେଟ୍ (ସିଓନ୍, ମୁମ୍ବାଇ ନିକଟରେ) ଏବଂ [[ଗାନ୍ଧୀନଗର]] ([[ଗୁଜରାଟ|ଗୁଜରାଟ]] ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ, ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Guha|first=Ramachandra|title=India After Gandhi: The History of the World's Largest Democracy|year=2007|publisher=Ecco Press|location=Delhi|isbn=978-0-06-019881-7|url=https://archive.org/details/indiaaftergandhi00guha}}&lt;/ref&gt;

୨୦୦୮ ସୁଦ୍ଧା ୧୫୦ରୁ ଅଧିକ ଦେଶ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଉପରେ ଟିକଟ ଜାରି କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;India 2008&quot;&gt;{{Cite web|agency=Press Trust of India|title=Stamps on Mahatma Gandhi in 150 countries|website=India Today|date=2 October 2008|url=https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/stamps-on-mahatma-gandhi-in-150-countries-30857-2008-10-02}}&lt;/ref&gt; ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ରେ [[ଋଷିଆ|ରୁଷିଆ]], [[ଇରାନ]], [[ତୁର୍କୀ]], [[ଉଜବେକିସ୍ତାନ|ଉଜ୍ବେକିସ୍ତାନ]], ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସମେତ ପ୍ରାୟ ୮୭ଟି ଦେଶ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ୧୫୦ତମ ଜୟନ୍ତୀ ଅବସରରେ ସ୍ମାରକୀ ଗାନ୍ଧୀ ଟିକଟ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Palestine, Turkey and Uzbekistan Issue Commemorative Gandhi Stamps|website=The Wire|date=2 October 2019|url=https://thewire.in/world/palestine-turkey-uzbekistan-commemorative-gandhi-stamps}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://en.irna.ir/news/83501059/Memorial-stamp-marking-Mahatma-Gandhi-unveiled-in-Iran|title=Memorial stamp marking Mahatma Gandhi unveiled in Iran|date=2 October 2019|publisher=[[Islamic Republic News Agency]]|access-date=5 June 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Yojana October 2020 (English)(Special Edition): A Development Monthly|page=70|publisher=Public Division}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Chaudhury|first=Dipanjan Roy|title=Russia marks 150th year of Mahatma Gandhi with series of events|website=The Economic Times|date=2 October 2019|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/russia-marks-150th-year-of-mahatma-gandhi-with-series-of-events/articleshow/71403404.cms}}&lt;/ref&gt;

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ରେ ଫ୍ଲୋରିଆନ୍ 120461 ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://minorplanetcenter.net/iau/ECS/MPCArchive/2020/MPC_20200924.pdf|title=The Minor Planet Circular 125471|date=24 September 2020|pages=939|publisher=Minor Planet Center}}&lt;/ref&gt; ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୨ରେ ଆସ୍ତାନାରେ କାଜାଖସ୍ତାନର ରକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂପ୍ରଦାୟ ସ୍ମାରକୀ ସମ୍ମୁଖରେ ରୋଇଂ କେନାଲର ବନ୍ଧରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଏକ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://jjtv.kz/en/news/society/24948-statue-of-mahatma-gandhi-erected-in-astana|title=Statue of Mahatma Gandhi erected in Astana|website=jjtv.kz|date=14 October 2022|access-date=4 October 2023|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108045833/https://jjtv.kz/en/news/society/24948-statue-of-mahatma-gandhi-erected-in-astana|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

On 15 December 2022, the [[ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ|United Nations]] headquarters in New York unveiled the statue of Gandhi. UN Secretary-General António Guterres called Gandhi an &quot;uncompromising advocate for peaceful co-existence&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mahatma Gandhi's bust at UN, a reminder of values he upheld: UN Chief|website=Business Standard News|date=15 December 2022|url=https://www.business-standard.com/article/international/mahatma-gandhi-s-bust-at-un-a-reminder-of-values-he-upheld-un-chief-122121500167_1.html}}&lt;/ref&gt;

=== ଅନୁଗାମୀ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରଭାବ ===
[[ଫାଇଲ:Mahatmagandhi.jpg|thumb|ୟର୍କ ୟୁନିଭର୍ସିଟିରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି]]
[[ଫାଇଲ:The_Soviet_Union_1969_CPA_3793_stamp_(Mahatma_Gandhi).jpg|thumb|୧୯୬୯ ମସିହାରେ ସୋଭିଏତ ୟୁନିୟନର ଡାକଟିକେଟରେ ଗାନ୍ଧୀ]]
[[ଫାଇଲ:Gandhi_Commons.jpg|thumb|ପ୍ରେସା ଟୁଲିଓ ଫଣ୍ଟୋରା, ସାଓ ପାଓଲୋ, ବ୍ରାଜିଲ୍‌ଠାରେ ଗାନ୍ଧୀ  ]]
ଗାନ୍ଧୀ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନେତା ଓ ରାଜନୈତିକ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Stein20102&quot;/&gt; [[ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ଜୁନିଅର|ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ଜୁନିୟର]], ଜେମ୍ସ ଲସନ ଏବଂ ଜେମ୍ସ ବେଭେଲଙ୍କ ସମେତ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ନାଗରିକ ଅଧିକାର ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃବୃନ୍ଦ ଅହିଂସା ବିଷୟରେ ସେମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ବିକାଶରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଲେଖାରୁ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://mlk-kpp01.stanford.edu/index.php/kingpapers/article/kings_trip_to_india/|title=King's Trip to India|publisher=Mlk-kpp01.stanford.edu|access-date=24 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20090321002316/http://mlk-kpp01.stanford.edu/index.php/kingpapers/article/kings_trip_to_india/|archive-date=21 March 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Sidner, Sara|url=http://edition.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/02/17/king.anniversaryvisit/index.html|title=King moved, as father was, on trip to Gandhi's memorial|work=CNN|date=17 February 2009|access-date=24 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120414101902/http://edition.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/02/17/king.anniversaryvisit/index.html|archive-date=14 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=D'Souza, Placido P.|url=http://www.sfgate.com/opinion/openforum/article/COMMEMORATING-MARTIN-LUTHER-KING-JR-Gandhi-s-2640319.php|title=Commemorating Martin Luther King Jr.: Gandhi's influence on King|work=[[San Francisco Chronicle]]|date=20 January 2003|access-date=24 January 2012|archive-date=18 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130118040508/http://www.sfgate.com/opinion/openforum/article/COMMEMORATING-MARTIN-LUTHER-KING-JR-Gandhi-s-2640319.php}}&lt;/ref&gt; ରାଜା କହିଲେ &quot;ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଆମକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ରଣନୀତି ଦେଇଥିଲେ। ରାଜା ବେଳେବେଳେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ &quot;ଛୋଟ ବାଦାମୀ ସନ୍ଥ&quot; ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲେ । ରଙ୍ଗଭେଦ ବିରୋଧୀ କର୍ମୀ ତଥା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା]] ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରେରଣା ପାଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Tougas2011&quot;&gt;{{Cite book|last=Tougas|first=Shelley|title=Birmingham 1963: How a Photograph Rallied Civil Rights Support|url=https://books.google.com/books?id=zzWQKHKcrOMC&amp;pg=PT12|access-date=24 January 2012|year=2011|publisher=Capstone Press|isbn=978-0-7565-4398-3|page=12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Cone|first=James|title=Martin &amp; Malcolm &amp; America: A Dream Or a Nightmare|year=1992|publisher=Orbis Books|isbn=0-88344-824-6|url-access=registration|url=https://archive.org/details/martinmalcolmame00jame}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mandela-2000&quot;&gt;{{Cite magazine|last=Mandela|first=Nelson|date=31 December 1999|title=The Sacred Warrior|language=en-US|magazine=Time|url=https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,993025,00.html|access-date=20 February 2023|issn=0040-781X|archive-date=7 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307161503/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,993025,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ଷ୍ଟିଭ୍ ବିକୋ, ଭାକ୍ଲାଭ୍ ହାଭେଲ୍ ଏବଂ ଅଙ୍ଗ ସାନ୍ ସୁ କି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mzv.cz/newdelhi/en/pr/commemorative_soiree_relevance_of_vaclav.html|title=Commemorative Soirée: Relevance of Václav Havel Today|publisher=Embassy of the Czech Republic in Delhi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|first=Rubina|last=Sethi|url=http://www.tribuneindia.com/2004/20040222/spectrum/book1.htm|title=An alternative Gandhi|website=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|location=India|date=22 February 2004|access-date=12 March 2009|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20090514084050/http://www.tribuneindia.com/2004/20040222/spectrum/book1.htm|archive-date=14 May 2009}}&lt;/ref&gt;

ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ତାଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅହିଂସା ପ୍ରତିରୋଧ ଦର୍ଶନର ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Mandela-2000&quot;/&gt; ଭାନା ଏବଂ ୱାହେଦ ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ &quot;ଗାନ୍ଧୀ ଶ୍ୱେତ ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ପରମ୍ପରା ତାଙ୍କୁ ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ିଛି... ଏକ ଅର୍ଥରେ ମଣ୍ଡେଲା ଗାନ୍ଧୀ ଯାହା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ତାହା ପୂରଣ କରିଥିଲେ।

ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଅନେକଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା ଯେଉଁମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ । ୟୁରୋପରେ ରୋମେନ୍ ରୋଲାଣ୍ଡ ପ୍ରଥମେ ୧୯୨୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ''ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀରେ'' ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରାଜିଲର ଅରାଜକତାବାଦୀ ତଥା ନାରୀବାଦୀ ମାରିଆ ଲେସର୍ଡା ଡି ମୌରା ଶାନ୍ତିବାଦ ଉପରେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ । ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ [[ଆଲବର୍ଟ ଆଇନଷ୍ଟାଇନ|ଆଲବର୍ଟ ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍]] ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିବା ଏକ ଚିଠିରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଚିଠି ବିନିମୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ &quot;ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ଆଦର୍ଶ&quot; ବୋଲି କହିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Albano-Müller&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.gandhiserve.org/streams/einstein.html|title=Einstein on Gandhi (Einstein's letter to Gandhi – Courtesy:Saraswati Albano-Müller &amp; Notes by Einstein on Gandhi – Source: The Hebrew University of Jerusalem)|publisher=Gandhiserve.org|date=18 October 1931|access-date=24 January 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120117104005/http://www.gandhiserve.org/streams/einstein.html|archive-date=17 January 2012}}&lt;/ref&gt; ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ:&lt;blockquote&gt;ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସଫଳତା ଅନନ୍ୟ। ସେ ଏକ ନିର୍ଯ୍ୟାତିତ ଦେଶର ମୁକ୍ତି ସଂଗ୍ରାମ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂତନ ଏବଂ ମାନବିକ ଉପାୟ ଆବିଷ୍କାର କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ଏବଂ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପାଳନ କରିଛନ୍ତି । ସମଗ୍ର ସଭ୍ୟ ଜଗତର ସଚେତନ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ମଣିଷ ଉପରେ ତାଙ୍କର ନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ବୋଧହୁଏ ନିଷ୍ଠୁର ହିଂସାତ୍ମକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟଧିକତା ସହିତ ଆମ ସମୟରେ ଲାଗୁଥିବା ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ସ୍ଥାୟୀ ହେବ । କାରଣ ସ୍ଥାୟୀ କେବଳ ସେହି ରାଜନେତାଙ୍କ କାମ ହେବ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଉଦାହରଣ ଓ ଶିକ୍ଷାଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ନୈତିକ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କରି ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାନ୍ତି । ଆମେ ସମସ୍ତେ ଖୁସି ଏବଂ କୃତଜ୍ଞ ହୋଇପାରିବା ଯେ ଭାଗ୍ୟ ଆମକୁ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏପରି ଏକ ଆଲୋକିତ ସମସାମୟିକ, ଏକ ଆଦର୍ଶ ଉପହାର ଦେଇଛି ।

ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ବିଶ୍ୱାସ କରିବେ ନାହିଁ ଯେ ଏଭଳି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ପୃଥିବୀକୁ ଚାଲିଥିଲେ।&lt;/blockquote&gt;ସୋମାଲିଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଜଣେ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଫରାହ ଓମାର ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ସୋମାଲିଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କ ଅଭିଯାନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅହିଂସାତ୍ମକ ଦର୍ଶନଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book|last=Uwechue|first=Raph|url=https://books.google.com/books?id=zTlyAAAAMAAJ|title=Makers of Modern Africa: Profiles in History|date=1981|publisher=Published by Africa Journal Ltd. for Africa Books Ltd.|isbn=978-0-903274-14-2|language=en}}&lt;/ref&gt;

୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ସହ ରହିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲାଞ୍ଜା ଡେଲ୍ ବାଷ୍ଟୋ ଭାରତ ଆସିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦର୍ଶନର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ୟୁରୋପକୁ ଫେରିଆସିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ (ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମର ଆଦର୍ଶରେ ଆଦର୍ଶିତ) ସଂପ୍ରଦାୟ ଅଫ୍ ଦ ଆର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ମାଡେଲିନ୍ ସ୍ଲେଡ୍ (&quot;ମୀରାବେହନ&quot; ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା) ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ଆଡମିରାଲଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ ଯିଏ କି ତାଙ୍କ ବୟସ୍କ ଜୀବନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଭକ୍ତ ଭାବରେ ଭାରତରେ ବିତାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Dhupelia-Mesthrie2005&quot;&gt;{{Cite book|last=Dhupelia-Mesthrie|first=Uma|title=Gandhi's prisoner?: the life of Gandhi's son Manilal|url=https://books.google.com/books?id=hCR0AJx-9pwC&amp;pg=PA293|access-date=26 January 2012|year=2005|publisher=Permanent Black|isbn=978-81-7824-116-6|page=293}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=In the company of Bapu|url=http://www.telegraphindia.com/1041003/asp/look/story_3824566.asp|date=3 October 2004|website=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]]|access-date=26 January 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208170605/http://www.telegraphindia.com/1041003/asp/look/story_3824566.asp|archive-date=8 February 2012}}&lt;/ref&gt;

ଏହାବ୍ୟତୀତ ବ୍ରିଟିଶ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଜନ୍ ଲେନନ୍ ଅହିଂସା ଉପରେ ତାଙ୍କର ମତ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Rolling Stone&quot;&gt;{{Cite magazine|archive-url=https://web.archive.org/web/20070528225215/http://www.rollingstone.com/news/story/8898300/lennon_lives_forever|url=https://www.rollingstone.com/news/story/8898300/lennon_lives_forever|archive-date=28 May 2007|title=Lennon Lives Forever|last=Gilmore, Mikal|date=5 December 2005|magazine=Rolling Stone|access-date=24 January 2012}}&lt;/ref&gt; ୨୦୦୭ମସିହାରେ ଆମେରିକାର ପୂର୍ବତନ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ତଥା ପରିବେଶବିତ୍ ଅଲ୍ ଗୋର ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ଏକ ଭାଷଣରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Al Gore&quot;&gt;{{Cite news|last=Applebome|first=Peter|title=Applying Gandhi's Ideas to Climate Change|url=https://www.nytimes.com/2008/03/30/nyregion/30towns.html|access-date=2 December 2021|work=The New York Times|date=30 March 2008|quote=Al Gore cited both Gandhi and Abraham Lincoln in a speech on climate change in 2007. He noted Gandhi's sense of satyagraha ...}}&lt;/ref&gt; ଆମେରିକାର ୪୪ତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ବାରାକ ଓବାମା|ବାରାକ୍ ଓବାମା]] ୨୦୦୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରେରଣା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଠାରୁ ଆସିଥିଲା। ତାଙ୍କର ଉତ୍ତର ଥିଲା &quot;ମୃତ କିମ୍ବା ବଞ୍ଚିଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କିଏ, ଯାହା ସହିତ ଆପଣ ଖାଇବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବେ?&quot;। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ &quot;ସେ ଏମିତି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ମୁଁ ବହୁତ ପ୍ରେରଣା ପାଉଛି । ସେ ଡକ୍ଟର କିଙ୍ଗଙ୍କୁ ଅହିଂସାର ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ । ସେ ବହୁତ କିଛି କରିଥିଲେ ଏବଂ କେବଳ ତାଙ୍କ ନୈତିକତା ବଳରେ ଦୁନିଆକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Wakefield&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.nbcnews.com/id/32723625/ns/politics-white_house/t/obama-steers-clear-politics-school-pep-talk|title=Obama steers clear of politics in school pep talk|agency=[[Associated Press]]|date=8 September 2009|publisher=[[MSNBC]]|access-date=24 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004223415/http://www.nbcnews.com/id/32723625/ns/politics-white_house/t/obama-steers-clear-politics-school-pep-talk/|archive-date=4 October 2013}}&lt;/ref&gt;

ଟାଇମ୍ ପତ୍ରିକାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଦଲାଇ ଲାମା, ଲେକ୍ ୱାସା, [[ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ଜୁନିଅର|ମାର୍ଟିନ୍ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ୍ ଜୁନିୟର]], ସିଜର ଚାଭେଜ୍, ଅଙ୍ଗ ସାନ୍ ସୁ କି, ବେନିଗ୍ନୋ ଆକ୍ୱିନୋ ଜୁନିୟର, ଡେସମଣ୍ଡ ଟୁଟୁ ଏବଂ [[ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା|ନେଲସନ]] ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଅହିଂସାର ସନ୍ତାନ ଭାବେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;TimeTCOG&quot;&gt;{{Cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,993026,00.html|title=The Children of Gandhi|date=31 December 1999|work=Time|format=excerpt|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005013134/http://content.time.com/time/magazine/article/0%2C9171%2C993026%2C00.html|archive-date=5 October 2013}}&lt;/ref&gt; ଆମେରିକାର ଟେକ୍ସାସର ହ୍ୟୁଷ୍ଟନରେ ଥିବା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଜିଲ୍ଲା, ଏକ ଜାତିଗତ ଭାରତୀୟ ଅଞ୍ଚଳ, ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।&lt;ref name=&quot;MorenoCelebrates&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.chron.com/news/houston-texas/article/Houston-community-celebrates-district-named-for-1613050.php|title=Houston community celebrates district named for Gandhi|last=Moreno, Jenalia|date=16 January 2010|website=[[Houston Chronicle]]|access-date=24 January 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150411062824/http://www.chron.com/news/houston-texas/article/Houston-community-celebrates-district-named-for-1613050.php|archive-date=11 April 2015}}&lt;/ref&gt;

ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦର୍ଶନ ଉପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ରହିଥିଲା । ରୋମେନ୍ ରୋଲାଣ୍ଡ ଏବଂ ମାର୍ଟିନ୍ ବୁବରଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ନିର୍ବନ୍ଧରୁ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଜିନ୍-ଲୁକ୍ ନାନ୍ସି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଫ୍ରାନ୍ସର ଦାର୍ଶନିକ ମରିସ୍ ବ୍ଲାଞ୍ଚୋଟ୍ &quot;ୟୁରୋପୀୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା&quot; ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ସମାଲୋଚନାତ୍ମକ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Bloomsbury Publishing&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4MB2DwAAQBAJ&amp;q=blanchot|title=Gandhi and Philosophy: On Theological Anti-Politics|first=Shaj|last=Mohan|first2=Divya|last2=Dwivedi|first3=Jean-Luc|last3=Nancy|year=2018|publisher=Bloomsbury Publishing|via=Google Books|isbn=978-1-4742-2173-3}}&lt;/ref&gt; ସେବେଠାରୁ ହାନ୍ନା ଆରେଣ୍ଡ୍ଟ, ଏଟିନେ ବାଲିବର ଏବଂ ସ୍ଲାଭୋଜ ଜିଜେକ‌ଙ୍କ ସମେତ ଦାର୍ଶନିକମାନେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ ରାଜନୀତିରେ ନୈତିକତା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ଏକ ଜରୁରୀ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଥିଲେ । ନିକଟରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତନ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପରିବେଶ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଦର୍ଶନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଉପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମତ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଛି ।&lt;ref name=&quot;Bloomsbury Publishing&quot; /&gt;

=== ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ପାଳନ କରୁଥିବା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଦିବସ ===
୨୦୦୭ମସିହାରେ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ସଭା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିନ ୨ ଅକ୍ଟୋବରକୁ &quot;[[ଅନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅହିଂସା ଦିବସ|ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅହିଂସା ଦିବସ]]&quot; ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା । ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ୟୁନେସ୍କୋଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସ୍କୁଲ ୍ ଡେ ଅଫ୍ ଅହିଂସା ଏବଂ ଶାନ୍ତି (ସ୍ପେନିସ‌ରେ ଡିଇଏନ୍ଆଇପି) ଭାବରେ ୩୦ ଜାନୁଆରୀକୁ ଅନେକ ଦେଶର ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅହିଂସା ଏବଂ ଶାନ୍ତିର ବିଦ୍ୟାଳୟ ଦିବସ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟାଳୟ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଥିବା ଦେଶରେ ଏହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୦ରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;UN declares 2 October, Gandhi's birthday, as International Day of Nonviolence&quot;&gt;{{Cite web|title=UN declares 2 October, Gandhi's birthday, as International Day of Nonviolence|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=22926&amp;Cr=non&amp;Cr1=violence|publisher=UN News Centre|access-date=2 April 2012|date=15 June 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123011319/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=22926&amp;Cr=non&amp;Cr1=violence|archive-date=23 January 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cartadelapaz&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.cartadelapaz.org/portal_cp/anoticies_detall.php?id=682|title=School Day of Nonviolence And Peace|date=30 January 2009|website=Letter of Peace addressed to the UN|publisher=cartadelapaz.org|access-date=9 January 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111101164628/http://www.cartadelapaz.org/portal_cp/anoticies_detall.php?id=682|archive-date=1 November 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DENIP&quot;&gt;{{Cite web|url=http://denip.webcindario.com/denip.english.html|title=DENIP: School Day of Nonviolence and Peace|last=Eulogio Díaz del Corral|date=31 January 1983|website=DENIP|access-date=30 January 2012|language=es|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120227082217/http://denip.webcindario.com/denip.english.html|archive-date=27 February 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DENIP&quot; /&gt;

=== ପୁରସ୍କାର ===
[[ଫାଇଲ:Madrid_-_Plaza_Joan_Miró,_Monumento_a_Mohandas_K._Gandhi_2.jpg|thumb|ସ୍ପେନର ମାଦ୍ରିଦରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସ୍ମାରକୀ]]
ଟାଇମ୍ ପତ୍ରିକା ୧୯୩୦ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ମ୍ୟାନ୍ ଅଫ୍ ଦି ଇୟର ନାମ ଦେଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Mahatma Gandhi Biography&quot;/&gt; ସେହି ପତ୍ରିକାର ୧୯୯୯ ମସିହାର ଶତାବ୍ଦୀର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଲିକାରେ [[ଆଲବର୍ଟ ଆଇନଷ୍ଟାଇନ|ଆଲବର୍ଟ]] ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍ଙ୍କ ପରେ ଗାନ୍ଧୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ, ଯିଏ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ &quot;ଆମ ଯୁଗର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି&quot; ବୋଲି କହିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Clark|first=Ronald|url=https://books.google.com/books?id=gchgl_XLqI0C&amp;dq=%22greatest+man+of+our+age%22+gandhi+einstein&amp;pg=PT862|title=Einstein: The Life and Times|date=2011|publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4482-0270-6|page=|language=en}}&lt;/ref&gt; ନାଗପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତାଙ୍କୁ ଏଲଏଲ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥିଲା ।୧୯୩୭ ମସିହାରେ ।&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_006_06_0311_0316_0.pdf|title=University and Educational Intelligence|journal=[[Current Science]]|volume=6|issue=6|page=314|date=December 1937|access-date=2023-10-04|archive-date=2018-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180716025131/http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_006_06_0311_0316_0.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ଭାରତ ସରକାର]] ବିଶିଷ୍ଟ ସମାଜସେବୀ, ବିଶ୍ୱନେତା ଓ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ବାର୍ଷିକ [[ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଗାନ୍ଧୀ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର|ଗାନ୍ଧୀ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର]] ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି । ଜାତିଗତ ଭେଦଭାବ ଏବଂ ବିଭେଦ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ସଂଘର୍ଷର ନେତା [[ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା]] ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ଅଣ-ଭାରତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୨୦୧୧ମସିହାରେ ସର୍ବକାଳୀନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୨୫ ଜଣ ରାଜନୈତିକ ଆଇକନ୍ ତାଲିକାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଶୀର୍ଷରେ ରହିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2046285_2045996_2045906,00.html|title=Top 25 Political Icons|access-date=9 February 2011|work=[[Time (magazine)|Time]]|date=4 February 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20131228045051/http://content.time.com/time/specials/packages/article/0%2C28804%2C2046285_2045996_2045906%2C00.html|archive-date=28 December 2013}}&lt;/ref&gt;

୧୯୩୭ରୁ ୧୯୪୮ ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚ ଥର ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ମିଳିନଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଆମେରିକୀୟ ଫ୍ରେଣ୍ଡସ ସର୍ଭିସ କମିଟିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମ ଥର ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେ ୧୯୩୭ ଏବଂ ୧୯୪୭ରେ ମାତ୍ର ଦୁଇଥର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;AFSC&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.afsc.org/nobel-peace-prize-nominations|title=Nobel Peace Prize Nominations|publisher=American Friends Service Committee|access-date=30 January 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120204172207/http://www.afsc.org/nobel-peace-prize-nominations|archive-date=4 February 2012|date=14 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tønnesson&quot;&gt;{{Cite web|last=Tønnesson|first=Øyvind|title=Mahatma Gandhi, the Missing Laureate|publisher=[[Nobel Foundation]]|date=1 December 1999|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/themes/peace/gandhi/|access-date=16 January 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130705224937/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/themes/peace/gandhi/|archive-date=5 July 2013}}&lt;/ref&gt; ଦଶନ୍ଧି ପରେ ନୋବେଲ କମିଟି ସର୍ବସାଧାରଣରେ ଏହି ଅବହେଳା ପାଇଁ ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହି ପୁରସ୍କାରକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ପାଇଁ ଗଭୀର ବିଭାଜିତ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ମତକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Tønnesson&quot; /&gt; ୧୯୪୮ରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ନାମାଙ୍କନ ପତ୍ର ବନ୍ଦ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ବର୍ଷ କମିଟି ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ ନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା ଯେ &quot;କୌଣସି ଉପଯୁକ୍ତ ଜୀବିତ ପ୍ରାର୍ଥୀ ନାହାନ୍ତି&quot; ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ କୌଣସି ଉପଯୁକ୍ତ ଜୀବିତ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇନଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Tønnesson&quot; /&gt; ୨୦୦୬ମସିହାରେ ନର୍ୱେର ନୋବେଲ କମିଟିର ସଚିବ ଗିର ଲୁଣ୍ଡେଷ୍ଟାଡ୍ କହିଥିଲେ, ଆମ ୧୦୬ ବର୍ଷର ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ତ୍ରୁଟି ହେଉଛି ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ କେବେ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ମିଳିନଥିଲା। ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ବିନା ଗାନ୍ଧୀ ଏହା କରିପାରିବେ, ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିନା ନୋବେଲ କମିଟି କରିପାରିବ କି ନାହିଁ ତାହା ପ୍ରଶ୍ନ।&lt;ref&gt;[http://www.icrs.ugm.ac.id/wednesday-forum-schedule/111-relevance-of-gandhian-philosophy-in-the-21st-century &quot;Relevance of Gandhian Philosophy in the 21st Century&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110915025114/http://www.icrs.ugm.ac.id/wednesday-forum-schedule/111-relevance-of-gandhian-philosophy-in-the-21st-century|date=15 September 2011}}. Icrs.ugm.ac.id. Retrieved 5 August 2013.&lt;/ref&gt; ୧୯୮୯ମସିହାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଦଲାଇ ଲାମାଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବା ପରେ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସ୍ମୃତିପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି।&lt;ref name=&quot;Tønnesson&quot; /&gt; ୧୯୯୫ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଉତ୍ତର ଆମେରିକୀୟ ନିରାମିଷ ସମାଜ ତାଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ନିରାମିଷ ହଲ୍ ଅଫ୍ ଫେମ‌ରେ ସାମିଲ କରିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://navs-online.org/purposes-programs/hall-of-fame/|title=Vegetarian Hall of Fame|website=North American Vegetarian Society|access-date=26 September 2020}}&lt;/ref&gt;

==== ଜାତିର ପିତା ====
ଭାରତୀୟମାନେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଜାତିର ପିତା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;elkins-ginsburg-melton&quot;&gt;{{Citation|last=Elkins|first=Zachary|title=The Endurance of National Constitutions|page=158|year=2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-51550-4|quote=Whereas Pakistan's leaders died early, India's founding triumvirate of [[Jawaharlal Nehru]], [[Sardar Vallabhbhai Patel]], and [[Rajendra Prasad]] provided a stable hand for the early years, and a personal continuity with the father of the nation, Mahatma Gandhi|last2=Ginsburg|first2=Tom|last3=Melton|first3=Melton}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;archive.indianexpress.com&quot;&gt;{{Cite news|date=11 July 2012|title=Gandhi not formally conferred 'Father of the Nation' title: Govt|work=[[The Indian Express]]|url=http://archive.indianexpress.com/news/gandhi-not-formally-conferred-father-of-the-nation-title-govt/973101/|archive-url=https://web.archive.org/web/20140906121950/http://archive.indianexpress.com/news/gandhi-not-formally-conferred-father-of-the-nation-title-govt/973101|archive-date=6 September 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia.indiatimes.com&quot;&gt;{{Cite news|date=26 October 2012|title=Constitution doesn't permit 'Father of the Nation' title: Government|work=The Times of India|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Constitution-doesnt-permit-Father-of-the-Nation-title-Government/articleshow/16961980.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107223546/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Constitution-doesnt-permit-Father-of-the-Nation-title-Government/articleshow/16961980.cms|archive-date=7 January 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nehru&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;McAllister1982&quot;&gt;{{Cite book|last=McAllister|first=Pam|url=https://archive.org/details/reweavingwebofli00mcal|title=Reweaving the Web of Life: Feminism and Nonviolence|publisher=New Society Publishers|year=1982|isbn=978-0-86571-017-7|page=[https://archive.org/details/reweavingwebofli00mcal/page/194 194]|access-date=31 August 2013|url-access=registration}} Quote: &quot;With love, Yours, Bapu (You closed with the term of endearment used by your close friends, the term you used with all the movement leaders, roughly meaning 'Papa'.&quot; Another letter written in 1940 shows similar tenderness and caring.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Eck2003&quot;&gt;{{Cite book|last=Eck|first=Diana L.|url=https://books.google.com/books?id=XpR0AmKLeY4C&amp;pg=PA210|title=Encountering God: A Spiritual Journey from Bozeman to Banaras|publisher=[[Beacon Press]]|year=2003|isbn=978-0-8070-7301-8|page=210|author-link=Diana Eck|access-date=31 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012220529/http://books.google.com/books?id=XpR0AmKLeY4C&amp;pg=PA210|archive-date=12 October 2013|url-status=live}} Quote: &quot;...&amp;nbsp;his niece Manu, who, like others called this immortal Gandhi 'Bapu,' meaning not 'father,' but the familiar, 'daddy'.&quot; (p. 210)&lt;/ref&gt; ଏହି ଶୀର୍ଷକର ଉତ୍ପତ୍ତି ୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୪୪ରେ [[ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ|ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର]] ବୋଷଙ୍କ ଏକ ରେଡିଓ ଅଭିଭାଷଣ (ସିଙ୍ଗାପୁର ରେଡିଓରେ)ରୁ ମିଳିଥାଏ ଯେଉଁଠାରେ ବୋଷ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ &quot;ଜାତିର ପିତା&quot; ଭାବରେ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/2000/02/01/stories/13011282.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20180413080948/http://www.thehindu.com/2000/02/01/stories/13011282.htm|archive-date=13 April 2018|work=[[The Hindu]]|title=Crusade with arms|date=February 2000}}&lt;/ref&gt; ୧୯୪୭ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୨୮ ତାରିଖରେ [[ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁ]] ଏକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ &quot;ଜାତିର ପିତା&quot; ବୋଲି ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Father of the Nation RTI&quot;&gt;{{Cite news|title=Father of the Nation RTI|publisher=[[NDTV]]|access-date=21 September 2016|url=http://www.ndtv.com/india-news/10-year-olds-rti-on-father-of-the-nation-title-for-gandhi-474827|archive-url=https://web.archive.org/web/20161204192603/http://www.ndtv.com/india-news/10-year-olds-rti-on-father-of-the-nation-title-for-gandhi-474827|archive-date=4 December 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Constitution does not permit any titles&quot;&gt;{{Cite news|title=Constitution does not permit any titles|work=[[The Times of India]]|access-date=21 September 2016|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Constitution-doesnt-permit-Father-of-the-Nation-title-Government/articleshow/16961980.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107223546/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Constitution-doesnt-permit-Father-of-the-Nation-title-Government/articleshow/16961980.cms|archive-date=7 January 2017}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କୁ &quot;''ବାପୁ''&lt;ref name=&quot;McAllister1982&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Eck2003&quot; /&gt;&quot; ([[ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା|ଗୁଜରାଟୀ]]: ''ପିତା'', ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ନେହ) ଉପାଧି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;Nehru&quot;&gt;{{Cite book|last=Nehru|first=Jawaharlal|title=An Autobiography|publisher=Bodley Head}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;McAllister1982&quot; /&gt;

=== ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ନାଟ୍ୟ ଓ ସାହିତ୍ୟ ===

* ୧୯୬୮ମସିହାରେ [[ବିଠଲଭାଇ ଜାଭେରୀ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Vithalbhai Jhaveri|url=http://www.gandhiserve.org/information/our_photographers/vithalbhai_jhaveri.html|publisher=GandhiServe Foundatiom|access-date=30 December 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141231162132/http://www.gandhiserve.org/information/our_photographers/vithalbhai_jhaveri.html|archive-date=31 December 2014}}&lt;/ref&gt;ଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ୫ ଘଣ୍ଟାର ୯ ମିନିଟ୍ର ଏକ ବାୟୋଗ୍ରାଫିକାଲ୍ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଫିଲ୍ମ ''ମହାତ୍ମା'': ଲାଇଫ୍ ଅଫ୍ ଗାନ୍ଧୀ, ୧୮୬୯-୧୯୪୮ରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ କଥାକୁ ଉଦାହରଣ ଦେଇ କଳା ଓ ଧଳା ଆର୍କାଇଭେଲ୍ ଫୁଟେଜ୍ ଏବଂ ଫଟୋଗ୍ରାଫ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ସେହି ସମୟର ଇତିହାସକୁ ଚିତ୍ରଣ କରିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=rfHUvW7L5-k#t=5h6m10s|title=Mahatma: Life of Gandhi, 1869–1948 (1968 – 5hrs 10min)|publisher=Channel of GandhiServe Foundation|access-date=30 December 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118145035/https://www.youtube.com/watch?v=rfHUvW7L5-k#t=5h6m10s|archive-date=18 January 2015}}&lt;/ref&gt; ବେନ୍ କିଙ୍ଗସ୍ଲେ ୧୯୮୨ମସିହାରେ ରିଚାର୍ଡ ଆଟେନବରୋଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ଗାନ୍ଧୀରେ'' ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହାଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://jan.ucc.nau.edu/~sj6/Case%20of%20the%20Missing%20Mahatma.pdf#page=9|title=The Case of the Missing Mahatma:Gandhi and the Hindi Cinema|last=Dwyer|first=Rachel|year=2011|journal=[[Public Culture]]|volume=23|issue=2|pages=349–76|publisher=Duke University Press|doi=10.1215/08992363-1161949|archive-url=https://web.archive.org/web/20170321082552/http://jan.ucc.nau.edu/~sj6/Case%20of%20the%20Missing%20Mahatma.pdf#page=9|archive-date=21 March 2017}}&lt;/ref&gt; ଏହା ଲୁଇ ଫିଶରଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Louis Fischer|url=http://archive.org/details/lifeofmahatmagan00loui|title=The Life of Mahatma Gandhi|date=1957|others=Public Resource}}&lt;/ref&gt; ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'ଦ ମେକିଂ ଅଫ୍ ଦି ମହାତ୍ମା'ରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସମୟ ଏବଂ ଜଣେ ଅନଭିଜ୍ଞ ବ୍ୟାରିଷ୍ଟରରୁ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ନେତାରେ ପରିଣତ ହେବାର କାହାଣୀ ରହିଛି।&lt;ref name=&quot;Making&quot;&gt;{{Cite web|last=Melvani, Lavina|title=Making of the Mahatma|url=http://www.hinduismtoday.com/modules/smartsection/item.php?itemid=4798|website=[[Hinduism Today]]|publisher=hinduismtoday.com|date=February 1997|access-date=26 January 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203075903/http://www.hinduismtoday.com/modules/smartsection/item.php?itemid=4798|archive-date=3 February 2012}}&lt;/ref&gt;
* ୨୦୦୬ରେ ରିଲିଜ୍ ହୋଇଥିବା ବଲିଉଡ୍ କମେଡି ଫିଲ୍ମ 'ଲାଗେ ରହୋ ମୁନ୍ନା ଭାଇ'ରେ ଗାନ୍ଧୀ ଜଣେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ। ବିନୟ ଲାଲ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଜାହ୍ନୁ ବରୁଆଙ୍କ 'ମୈନେ ଗାନ୍ଧୀ କୋ ନାହି ମାରା' (ମୁଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିନଥିଲି) ସମସାମୟିକ ସମାଜକୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଲୋପ ପାଉଥିବା ସ୍ମୃତିକୁ ତାଙ୍କ ୨୦୦୫ ମସିହାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନାୟକଙ୍କ କାମନାତ୍ମକ ଭୁଲିଯିବାର ରୂପକ ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pandohar|first=Jaspreet (Reviewer)|title=Movies – Maine Gandhi Ko Nahin Mara (I Did Not Kill Gandhi) (2005)|url=https://www.bbc.co.uk/films/2005/10/03/maine_gandhi_ko_nahi_mara_2005_review.shtml|publisher=BBC (British Broadcasting Corporation)|access-date=30 December 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150704134213/http://www.bbc.co.uk/films/2005/10/03/maine_gandhi_ko_nahi_mara_2005_review.shtml|archive-date=4 July 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Lal|first=Vinay|title=Moving Images of Gandhi|url=http://www.vinaylal.com/ESSAYS(Gandhi)/mov9.pdf#page=9|access-date=30 December 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304042605/http://www.vinaylal.com/ESSAYS%28Gandhi%29/mov9.pdf#page=9|archive-date=4 March 2016}}&lt;/ref&gt;
* ପିଏରେ କର୍ମନଙ୍କ ସଂକଳନ 'ଲେସ୍ ମେମୋୟର୍ସ ଡି ''ଶୈତାନ'' ଏଟ୍ ଅଟ୍ରେସ୍ କଣ୍ଟେସ୍ କଣ୍ଟ୍ସ୍' କାହାଣୀ 'ଲେ ଜୋର୍ ଡୁ ଜୁଗେମେଣ୍ଟ ୍ ଡେର୍ନିଅର୍'ରେ ଭଗବାନ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଶେଷ ରାୟରେ ''ବିଚାର'' କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଯେ ଚରିତ୍ରଟି ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଜଟିଳ।
* ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଦ ବିଟଲ୍ସ, ''ସାର୍ଜେଣ୍ଟ ପେପର୍ସ ଲୋନଲି ହାର୍ଟସ କ୍ଲବ ବ୍ୟାଣ୍ଡର'' ଅନ୍ୟତମ ବେଷ୍ଟ ସେଲର ଆଲବମ୍ କଭରରେ ସ୍ଥାନ ିତ କରାଯିବାର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ କାରଣରୁ ଏହି ଧାରଣାକୁ ବାତିଲ କରାଯାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Barczewski|first=S.|last2=Farr|first2=M.|title=The MacKenzie Moment and Imperial History: Essays in Honour of John M. MacKenzie|publisher=Springer International Publishing|series=Britain and the World|year=2019|isbn=978-3-030-24459-0|url=https://books.google.com/books?id=ILm9DwAAQBAJ&amp;pg=PA159|access-date=8 December 2022|page=159}}&lt;/ref&gt;
* ୧୯୭୯ ମସିହାରେ ଆମେରିକୀୟ ସଙ୍ଗୀତକାର ଫିଲିପ୍ ଗ୍ଲାସଙ୍କ ଅପେରା ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ଆଧାରିତ । [[ଭଗବତ ଗୀତା|ଭଗବତ]] ଗୀତାରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଅପେରାର ଲିବ୍ରେଟୋ ମୂଳ [[ସଂସ୍କୃତ|ସଂସ୍କୃତରେ]] ଗାନ କରାଯାଏ । {{Sfn|Kostelanetz|Flemming|1999}}&lt;ref name=&quot;KostelanetzFlemming1999&quot;&gt;{{Cite book|first=Richard|last=Kostelanetz|author-link=Richard Kostelanetz|first2=Robert|last2=Flemming|title=Writings on Glass: Essays, Interviews, Criticism|url=https://archive.org/details/bub_gb_D8-I4aZALzMC|year=1999|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-21491-0|page=[https://archive.org/details/bub_gb_D8-I4aZALzMC/page/n112 102]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Glass2015&quot;&gt;{{Cite book|last=Philip Glass|title=Words Without Music: A Memoir|url=https://books.google.com/books?id=OpPXBAAAQBAJ&amp;pg=PT192|year=2015|publisher=Liveright|isbn=978-1-63149-081-1|pages=192, 307}}&lt;/ref&gt;
* ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ମରାଠୀ ନାଟକ ''ଗାନ୍ଧୀ ବିରୁଦ୍ଧ ଗାନ୍ଧୀ'' ଗାନ୍ଧୀ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ହରିଲାଲଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲା । ୨୦୦୭ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଫିଲ୍ମ ଗାନ୍ଧୀ, ମୋ ବାପା ମଧ୍ୟ ସେହି ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୮୯ ମସିହାର ମରାଠୀ ନାଟକ 'ମେ ନାଥୁରାମ ଗଡସେ ବୋଲଟୋୟ' ଏବଂ ୧୯୯୭ ମସିହାର ହିନ୍ଦୀ ନାଟକ ''ଗାନ୍ଧୀ ଆମ୍ବେଦକର'' ଗାନ୍ଧୀ ଓ ତାଙ୍କ ନୀତିକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/opinion/4153/report-its-fashionable-to-be-anti-gandhi|title=It's fashionable to be anti-Gandhi|publisher=DNA|date=1 October 2005|access-date=25 January 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130622050823/http://www.dnaindia.com/opinion/4153/report-its-fashionable-to-be-anti-gandhi|archive-date=22 June 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.livemint.com/Leisure/Id8PjapDYFoJqUkyzJvG7N/Drama-king.html|title=Drama king|work=[[Mint (newspaper)|Live Mint]]|date=20 February 2009|access-date=25 January 2013|last=Dutt, Devina|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430154736/http://www.livemint.com/Leisure/Id8PjapDYFoJqUkyzJvG7N/Drama-king.html|archive-date=30 April 2013}}&lt;/ref&gt;
* ଅନେକ ଜୀବନୀକାର ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସହ ଡିଜି ତେନ୍ଦୁଲକର। ''ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜୀବନୀ'' ୮ ଖଣ୍ଡ, ଚମନ ନାହଲଙ୍କ ଗାନ୍ଧୀ କ୍ୱାର୍ଟେଟ୍ ଏବଂ ପ୍ୟାରେଲାଲ ଓ ସୁଶୀଳା ନୈୟାରଙ୍କ ଜୀବନୀ ୧୦ ଖଣ୍ଡରେ ''ମହାତ୍ମା'' ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ। ଜୋସେଫ ଲେଲିଭେଲ୍ଡଙ୍କ ୨୦୧୦ ମସିହାର ଜୀବନୀ, ଗ୍ରେଟ୍ ସୋଲ୍: ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସଂଘର୍ଷ ଭାରତ ସହିତ ସଂଘର୍ଷରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଯୌନ ଜୀବନ ବିଷୟରେ ବିବାଦୀୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;LelyveldNYT&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2011/03/30/books/in-great-soul-joseph-lelyveld-re-examines-gandhi.html|title=Appreciating Gandhi Through His Human Side|work=The New York Times|date=29 March 2011|access-date=26 January 2012|first=Hari|last=Kunzru|archive-url=https://web.archive.org/web/20120131013732/http://www.nytimes.com/2011/03/30/books/in-great-soul-joseph-lelyveld-re-examines-gandhi.html|archive-date=31 January 2012}} (Review of ''Great Soul: Mahatma Gandhi and His Struggle With India'' by Joseph Lelyveld).&lt;/ref&gt; ତେବେ ଏହି ପ୍ରେସ୍ କଭରେଜ୍ ପୁସ୍ତକର ସାମଗ୍ରିକ ବାର୍ତ୍ତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକୃତ କରିଛି ବୋଲି ଲେଲିଭେଲ୍ଡ କହିଛନ୍ତି।&lt;ref name=&quot;LelyveldResponse&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.theaustralian.com.au/news/breaking-news/us-author-slams-gandhi-gay-claim/story-fn3dxity-1226030279549|title=US author slams Gandhi gay claim|agency=Agence France-Presse|date=29 March 2011|work=[[The Australian]]|access-date=26 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130501191126/http://www.theaustralian.com.au/news/breaking-news/us-author-slams-gandhi-gay-claim/story-fn3dxity-1226030279549|archive-date=1 May 2013}}&lt;/ref&gt; ୨୦୧୪ ମସିହାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ୱେଲକମ୍ ବ୍ୟାକ୍ ଗାନ୍ଧୀ ଆଧୁନିକ ଭାରତ ପ୍ରତି ଗାନ୍ଧୀ କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିପାରନ୍ତି ତାହା ଉପରେ ଏକ କାଳ୍ପନିକ ନଜର ପକାଇଛି ।&lt;ref&gt;{{Cite news|title=A Welcome Effort|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/a-welcome-effort/article1496255.ece|work=The Hindu|access-date=24 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202232729/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/a-welcome-effort/article1496255.ece|archive-date=2 February 2014|date=28 February 2011|last=Kamath|first=Sudhish}}&lt;/ref&gt; ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁଦେବଶ୍ରୀ ରାକେଶଭାଇଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀମଦ ରାଜଚନ୍ଦ୍ର ମିଶନ ଧର୍ମପୁରଦ୍ୱାରା ପ୍ରଯୋଜିତ ୨୦୧୯ ମସିହାର ନାଟକ ''ଭାରତ ଭାଗ୍ୟ ବିଧାତା'' ଗାନ୍ଧୀ କିପରି ସତ୍ୟ ଓ ଅହିଂସାର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ତାହା ଉପରେ ନଜର ପକାଇଛି ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pandit|first=Unnati|title=Bharat Bhagya Vidhata' captivates the audience|url=https://thelivenagpur.com/2019/03/05/bharat-bhagya-vidhata-captivates-the-audience/|website=The Live Nagpur|access-date=7 May 2019|date=5 March 2019}}&lt;/ref&gt;
* ୧୯୩୪ ମସିହାର ମ୍ୟୁଜିକାଲ ଏନିଥିଂ ଗୋଜ‌ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା 'ୟୁ ଆର୍ ଦ ଟପ୍' ଗୀତର ଲିରିକ୍ସରେ କୋଲ୍ ପୋର୍ଟର୍ 'ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ'କୁ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଗୀତରେ ପୋର୍ଟର 'ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ'କୁ 'ନେପୋଲିୟନ ବ୍ରାଣ୍ଡି' ସହ ଗାଇଛନ୍ତି।&lt;ref&gt;{{Cite news|date=1 November 1987|title=NEW YORK; Cole Porter's Lyrics Depend On the Music, But Even Solo They're So Easy to Love|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1987/11/01/theater/new-york-cole-porter-s-lyrics-depend-music-but-even-solo-they-re-so-easy-love.html|access-date=7 May 2023|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

=== ଭାରତ ଭିତରେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପ୍ରଭାବ ===
[[ଫାଇଲ:Gandhi_Memorial_Kanyakumari.jpg|left|thumb|[[କନ୍ୟାକୁମାରୀ|କନ୍ୟାକୁମାରୀରେ]] ଥିବା ଗାନ୍ଧୀ ମଣ୍ଡପମ୍ ନାମକ ଏକ ମନ୍ଦିର ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା।]]
ଦ୍ରୁତ ଅର୍ଥନୈତିକ ଆଧୁନିକୀକରଣ ଏବଂ ସହରୀକରଣ ସହିତ ଭାରତ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Ghosh, B. N.|title=Contemporary issues in development economics|url=https://books.google.com/books?id=aM18jLPbhj8C&amp;pg=PA211|year=2001|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-415-25136-5|page=211}}&lt;/ref&gt; ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ରାଜନୀତିର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଛି ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି । ରିପୋର୍ଟର ଜିମ୍ ୟାର୍ଡଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, &quot;ଆଧୁନିକ ଭାରତ ଏକ ଗାନ୍ଧିବାଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ନୁହେଁ, ଯଦି ଏହା କେବେ ହୋଇଥାନ୍ତା। ଗ୍ରାମୀଣ ରୋମାଣ୍ଟିସିଜମ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗ୍ରାମ-ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଅର୍ଥନୀତି ବିଷୟରେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଦୂରେଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଅହିଂସାର ଏକ ଜାତୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଆହ୍ୱାନ ଏକ ଆଶାୟୀ ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ସାମରିକ ଶକ୍ତିର ଲକ୍ଷ୍ୟର ବିରୋଧୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି । ଅପରପକ୍ଷରେ ଏକ ସହିଷ୍ଣୁ, ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ପରିଚୟ ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଉଛି।&lt;ref name=&quot;Obama&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/11/07/world/asia/07gandhi.html|title=Obama Invokes Gandhi, Whose Ideal Eludes India|last=Yardley, Jim|date=6 November 2010|work=[[The New York Times]]|access-date=22 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130817091454/http://www.nytimes.com/2010/11/07/world/asia/07gandhi.html|archive-date=17 August 2013}}&lt;/ref&gt;

ଅକ୍ଟୋବର ୨, ଭାରତରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ, ଗାନ୍ଧୀ ଜୟନ୍ତୀ ଏକ ଜାତୀୟ ଛୁଟି ଦିନ ଅଟେ । ଗୋଟିଏ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ବ୍ୟତୀତ [[ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ]]ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟର କାଗଜ ମୁଦ୍ରାରେ ମଧ୍ୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି।&lt;ref name=&quot;rbi_notes&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.rbi.org.in/scripts/ic_banknotes.aspx|title=Reserve Bank of India&amp;nbsp;– Bank Notes|publisher=Rbi.org.in|access-date=5 November 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111026095526/http://www.rbi.org.in/scripts/ic_banknotes.aspx|archive-date=26 October 2011}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ୩୦ ଜାନୁଆରୀକୁ ଭାରତରେ ସହିଦ ଦିବସ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;MDay&quot;&gt;{{Cite web|url=http://pib.nic.in/feature/feyr2000/fjan2000/f270120001.html|title=Martyrs' Day|last=Chatterjee, Sailen|website=Features|publisher=Press Information Bureau|access-date=30 January 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202060355/http://pib.nic.in/feature/feyr2000/fjan2000/f270120001.html|archive-date=2 February 2012}}&lt;/ref&gt;

ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଭାରତରେ ତିନୋଟି ମନ୍ଦିର ରହିଛି ।&lt;ref name=&quot;GandhiGod&quot;&gt;{{Cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others/Here,%20Gandhi%20is%20god/articleshow/21768559.cms|title=Here, Gandhi is God|last=Kaggere, Niranjan|publisher=BangaloreMirror.com|date=2 October 2010|access-date=29 January 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004222327/http://www.bangaloremirror.com/bangalore/others/Here%2C%20Gandhi%20is%20god/articleshow/21768559.cms|archive-date=4 October 2013}}&lt;/ref&gt; ଗୋଟିଏ ଓଡ଼ିଶାର [[ସମ୍ବଲପୁର|ସମ୍ବଲପୁରରେ]], ଦ୍ୱିତୀୟଟି [[କର୍ଣ୍ଣାଟକ|କର୍ଣ୍ଣାଟକର]] ଚିକମାଗାଲୁର ଜିଲ୍ଲାର କାଦୁର ନିକଟସ୍ଥ ନିଦାଘଟ୍ଟା ଗ୍ରାମରେ ଏବଂ ତୃତୀୟଟି [[ତେଲେଙ୍ଗାନା|ତେଲେଙ୍ଗାନାର]] ନାଲଗୋଣ୍ଡା ଜିଲ୍ଲାର ଚିତିଆଲଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।&lt;ref name=&quot;GandhiGod&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mahatma Gandhi Temple|url=http://www.mahatmagandhitemple.org/|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414101632/http://mahatmagandhitemple.org/|archive-date=14 April 2018|access-date=20 February 2023|website=www.mahatmagandhitemple.org}}&lt;/ref&gt; [[କନ୍ୟାକୁମାରୀ|କନ୍ୟାକୁମାରୀରେ]] ଥିବା ଗାନ୍ଧୀ ସ୍ମାରକୀ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ପରି ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ [[ମଦୁରାଇ|ମଦୁରାଇର]] ତାମୁକ୍କମ ବା ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ପ୍ୟାଲେସରେ ଏବେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ରହିଛି ।&lt;ref name=&quot;AbramEdwards2003&quot;&gt;{{Cite book|last=Abram|first=David|last2=Edwards|first2=Nick|title=The Rough Guide to South India|url=https://books.google.com/books?id=sEhJBfbhTAAC|access-date=21 January 2012|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-103-6|page=506}}&lt;/ref&gt;

=== ବଂଶଧର ===
[[ଫାଇଲ:Gandhi_family_tree.jpg|center|thumb|ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ [[କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀ|କସ୍ତୁରବା]] ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପାରିବାରିକ ବୃକ୍ଷ (ଉତ୍ସ: ଗାନ୍ଧୀ ଆଶ୍ରମ ସାବରମତୀ)]]
ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଓ ନାତିନାତୁଣୀମାନେ ଭାରତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ରୁହନ୍ତି । ନାତି ରାଜମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ ଇଲିନୋଇସରେ ଜଣେ ପ୍ରଫେସର ଏବଂ ''ମୋହନଦାସ'' ନାମକ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜୀବନୀର ଲେଖକ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ତରୁଣ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପାଙ୍କ ଉପରେ ଅନେକ ପ୍ରାମାଣିକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|title=Mohandas (a Biography)|publisher=PRHI}}&lt;/ref&gt; ଆଉ ଜଣେ ନାତି କାନୁ [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ|ରାମଦାସ]] ଗାନ୍ଧୀ (ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ତୃତୀୟ ପୁତ୍ର ରାମଦାସଙ୍କ ପୁଅ) ପୂର୍ବରୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ [[ଦିଲ୍ଲୀ|ଦିଲ୍ଲୀର]] ଏକ ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Kanu Gandhi, Gandhiji's grandson and ex-Nasa scientist, dies|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/kanu-gandhi-gandhiji-s-grandson-and-ex-nasa-scientist-dies/story-7WSlnYpQi6OYLMCxFZNt3N.html|access-date=29 October 2018|work=[[Hindustan Times]]|date=8 November 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Hiral|last=Dave|title=Lodged in old age home in Delhi, Gandhi's grandson looks to Rajkot|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/lodged-in-old-age-home-in-delhi-gandhi-s-grandson-looks-to-rajkot/story-8uykSprAZxSXisG2axWDSN.html|access-date=29 October 2018|work=[[Hindustan Times]]|date=22 June 2016}}&lt;/ref&gt;


== ଗାନ୍ଧୀ:ଜଣା-ଅଜଣା&lt;ref&gt;ଗାନ୍ଧୀ:ଜଣା-ଅଜଣା,[[ସମ୍ବାଦ (ଖବର କାଗଜ)|ସମ୍ବାଦ]],ତା୦୨/୦୨/୨୦୧୬,ଭୁବନେଶ୍ୱର,ପୃଷ୍ଠା ୨,ସମ୍ପାଦକ-ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ,Volume XXXII No.118&lt;/ref&gt; ==

* ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଥର ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା ।
* ଚାରି ଦେଶ ଓ ୪ ମହାଦେଶରେ ନାଗରିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ସେ ଲଢ଼ିଥିଲେ ।
* ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମରଶରୀରର ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଦୀର୍ଘ ୮ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥିଲା ।
* ସ‌ହିଦ ହେବାର ୨୧ ବର୍ଷ ପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଗ୍ରେଟ ବ୍ରିଟେନ ପକ୍ଷରୁ ଡାକ ଟିକେଟ ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
* ଜୀବନ‌କାଳରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହାରାହାରି ଦୈନିକ ପଦ‌ଯାତ୍ରା ଥିଲା ୧୮ କିଲୋମିଟର: ଦୁଇ ଥର ବିଶ୍ୱ ଭ୍ରମଣ ପାଇଁ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ।
* ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନାମରେ ଭାରତରେ ୫୩ଟି ଏବଂ ବିଦେଶରେ ୪୮ଟି ମୂଖ୍ୟ ରାସ୍ତା ଲୋକାର୍ପିତ ।
* ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅସଂଖ୍ୟ ପତ୍ରବନ୍ଧୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ଟଲଷ୍ଟୟ, ଆଇନଷ୍ଟାଇନ !  
* ଡର୍ବାନ, ପ୍ରିଟୋରିଆ ଓ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ତିନୋଟି ଫୁଟ୍‌ବଲ୍ କ୍ଲବ ଗଠନରେ ଗାନ୍ଧୀ ଥିଲେ ମୂଖ୍ୟ ପୁରୋଧା ।

== ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ ==
{{Portal|Religion|Hinduism|India|Philosophy}}

* [[ଗାନ୍ଧୀ ଟୋପି|ଗାନ୍ଧି ଟୋପି]]
* ଗାନ୍ଧୀ ତୀର୍ଥ - ଗାନ୍ଧୀ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଏବଂ ମ୍ୟୁଜିୟମ ଫର ଗାନ୍ଧିଅଧ୍ୟୟନ, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଉପରେ ଗବେଷଣା ଏବଂ ଆଲୋଚନା
* ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ
* ନାଗରିକ ଅଧିକାର ନେତାଙ୍କ ତାଲିକା
* ଶାନ୍ତି କର୍ମୀଙ୍କ ତାଲିକା
* ସାତଟି ସାମାଜିକ ପାପ (ଅର୍ଥାତ୍ ପୃଥିବୀର ସାତଟି ଭୁଲ)
* Trikaranasuddhi
* ମିଳିତ ଜାତୀୟତାବାଦ

== ନୋଟ୍ସ ==
&lt;references group=&quot;pron&quot; /&gt;
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

=== ପୁସ୍ତକ ===
 {{Refbegin|30em}}
* {{cite book|author=Abel M|title=Glimpses of Indian National Movement|url=https://books.google.com/books?id=Ox3WE2GCbNAC&amp;pg=PA125|year=2005|publisher=ICFAI Books|isbn=978-81-7881-420-9}}
* {{cite book|last=Andrews|first=C. F.|title=Mahatma Gandhi's Ideas Including Selections from His Writings|url=https://books.google.com/books?id=3EAV6JhQmgkC|year=2008|publisher=Pierides Press|isbn=978-1-4437-3309-0|chapter=VII – The Teaching of Ahimsa|orig-year=1930}}
* {{cite book|editor=Dalton, Dennis|title=Mahatma Gandhi: Selected Political Writings|url=https://archive.org/details/mahatmagandhisel00maha|url-access=registration|year=1996|publisher=Hackett Publishing|isbn=978-0-87220-330-3}}
* {{cite book|editor=Duncan, Ronald|title=Selected Writings of Mahatma Gandhi|url=https://www.questia.com/read/54615149/selected-writings-of-mahatma-gandhi|year=2011|publisher=Literary Licensing, LLC|isbn=978-1-258-00907-6|access-date=2023-10-04|archive-date=2020-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001171306/https://www.questia.com/read/54615149/selected-writings-of-mahatma-gandhi|url-status=dead}}
* {{cite book|ref=Fischer2002|last1=Gandhi|first1=M. K.|last2=Fischer|first2=Louis|editor=Louis Fischer|title=[[The Essential Gandhi|The Essential Gandhi: An Anthology of His Writings on His Life, Work and Ideas]]|year=2002|publisher=Vintage Books|isbn=978-1-4000-3050-7}}
* {{cite book|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|title=Satyagraha in South Africa|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.209598|year=1928|publisher=Navajivan Publishing House|location=Ahmedabad|edition=1|language=gu|quote=Translated by Valji G. Desai}}
* {{cite book|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|title=The Collected Works of Mahatma Gandhi|year=1994|publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Govt. of India|isbn=978-81-230-0239-2}} (100 volumes). Free online access from Gandhiserve.
* {{cite journal|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|year=1928|title=Drain Inspector's Report|journal=The United States of India|volume=5|issue=6–8|pages=3–4|url=http://www.saadigitalarchive.org/item/20111212-545}}
* {{Citation|ref=Desai|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|editor=Desai, Mahadev H.|title=Autobiography: The Story of My Experiments With Truth|publisher=Dover|location=Mineola, N.Y.|year=1990|isbn=0-486-24593-4|title-link=The Story of My Experiments With Truth}}
* {{cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|title=Mohandas: True Story of a Man, His People|url=https://books.google.com/books?id=-FDI8LkGsIAC&amp;pg=PT10|year=2007|publisher=[[Penguin Books]] Limited|isbn=978-81-8475-317-2|author-link=Rajmohan Gandhi}}
* {{cite book|last=Guha|first=Ramachandra|title=[[Gandhi Before India]]|url=|year=2013|publisher=[[Penguin Books Limited]]|isbn=978-93-5118-322-8|author-link=Ramachandra Guha}}
* {{cite book|ref=Jack|editor=Jack, Homer A.|title=The Gandhi Reader: A Source Book of His Life and Writings|url=https://archive.org/details/gandhireadersou00gand|year=1994|publisher=Grove Press|isbn=978-0-8021-3161-4}}
* {{cite book|author1=Johnson, Richard L.|author2=Gandhi, M. K.|name-list-style=amp|title=Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings by and about Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=dRQcKsx-YgQC|year=2006|publisher=Lexington Books|isbn=978-0-7391-1143-7}}&lt;!--used--&gt;
* {{cite book|last=Todd|first=Anne M.|title=Mohandas Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=svxDMQZ7fakC&amp;pg=PA7|year=2009|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-0662-5}}
* {{cite book|editor=Parel, Anthony J.|title=Gandhi: &quot;Hind Swaraj&quot; and Other Writings Centenary Edition|url=https://books.google.com/books?id=oc47gUOPZfcC|year=2009|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-14602-9}}
{{Refend}}

=== ପ୍ରାଥମିକ ଉତ୍ସ ===
 {{Refbegin|30em}}
* {{cite book|author=Abel M|title=Glimpses of Indian National Movement|url=https://books.google.com/books?id=Ox3WE2GCbNAC&amp;pg=PA125|year=2005|publisher=ICFAI Books|isbn=978-81-7881-420-9}}
* {{cite book|last=Andrews|first=C. F.|title=Mahatma Gandhi's Ideas Including Selections from His Writings|url=https://books.google.com/books?id=3EAV6JhQmgkC|year=2008|publisher=Pierides Press|isbn=978-1-4437-3309-0|chapter=VII – The Teaching of Ahimsa|orig-year=1930}}
* {{cite book|editor=Dalton, Dennis|title=Mahatma Gandhi: Selected Political Writings|url=https://archive.org/details/mahatmagandhisel00maha|url-access=registration|year=1996|publisher=Hackett Publishing|isbn=978-0-87220-330-3}}
* {{cite book|editor=Duncan, Ronald|title=Selected Writings of Mahatma Gandhi|url=https://www.questia.com/read/54615149/selected-writings-of-mahatma-gandhi|year=2011|publisher=Literary Licensing, LLC|isbn=978-1-258-00907-6|access-date=2023-10-04|archive-date=2020-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001171306/https://www.questia.com/read/54615149/selected-writings-of-mahatma-gandhi|url-status=dead}}
* {{cite book|ref=Fischer2002|last1=Gandhi|first1=M. K.|last2=Fischer|first2=Louis|editor=Louis Fischer|title=[[The Essential Gandhi|The Essential Gandhi: An Anthology of His Writings on His Life, Work and Ideas]]|year=2002|publisher=Vintage Books|isbn=978-1-4000-3050-7}}
* {{cite book|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|title=Satyagraha in South Africa|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.209598|year=1928|publisher=Navajivan Publishing House|location=Ahmedabad|edition=1|language=gu|quote=Translated by Valji G. Desai}}
* {{cite book|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|title=The Collected Works of Mahatma Gandhi|year=1994|publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Govt. of India|isbn=978-81-230-0239-2}} (100 volumes). Free online access from Gandhiserve.
* {{cite journal|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|year=1928|title=Drain Inspector's Report|journal=The United States of India|volume=5|issue=6–8|pages=3–4|url=http://www.saadigitalarchive.org/item/20111212-545}}
* {{Citation|ref=Desai|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|editor=Desai, Mahadev H.|title=Autobiography: The Story of My Experiments With Truth|publisher=Dover|location=Mineola, N.Y.|year=1990|isbn=0-486-24593-4|title-link=The Story of My Experiments With Truth}}
* {{cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|title=Mohandas: True Story of a Man, His People|url=https://books.google.com/books?id=-FDI8LkGsIAC&amp;pg=PT10|year=2007|publisher=[[Penguin Books]] Limited|isbn=978-81-8475-317-2|author-link=Rajmohan Gandhi}}
* {{cite book|last=Guha|first=Ramachandra|title=[[Gandhi Before India]]|url=|year=2013|publisher=[[Penguin Books Limited]]|isbn=978-93-5118-322-8|author-link=Ramachandra Guha}}
* {{cite book|ref=Jack|editor=Jack, Homer A.|title=The Gandhi Reader: A Source Book of His Life and Writings|url=https://archive.org/details/gandhireadersou00gand|year=1994|publisher=Grove Press|isbn=978-0-8021-3161-4}}
* {{cite book|author1=Johnson, Richard L.|author2=Gandhi, M. K.|name-list-style=amp|title=Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings by and about Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=dRQcKsx-YgQC|year=2006|publisher=Lexington Books|isbn=978-0-7391-1143-7}}&lt;!--used--&gt;
* {{cite book|last=Todd|first=Anne M.|title=Mohandas Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=svxDMQZ7fakC&amp;pg=PA7|year=2009|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-0662-5}}
* {{cite book|editor=Parel, Anthony J.|title=Gandhi: &quot;Hind Swaraj&quot; and Other Writings Centenary Edition|url=https://books.google.com/books?id=oc47gUOPZfcC|year=2009|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-14602-9}}
{{Refend}}

== ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ==
{{Sister project links|wikt=no|q=Mohandas K. Gandhi|v=no|commons=Category:Mohandas K. Gandhi|n=no|b=no|author=yes|s=Author:Mohandas Karamchand Gandhi}}
* [http://www.gandhismriti.gov.in/indexb.asp Gandhi Smriti&amp;nbsp;— Government of India website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070712110932/http://www.gandhismriti.gov.in/indexb.asp |date=2007-07-12 }}
* [http://www.gandhi-manibhavan.org/ Mani Bhavan Gandhi Sangrahalaya Gandhi Museum &amp; Library]
* [http://www.gandhifoundation.net/ Gandhi Research Foundation - One-Stop info on Gandhi]
* [http://www.saadigitalarchive.org/subject/mk-gandhi Mohandas K. Ghadhi materials in the South Asian American Digital Archive (SAADA)]

{{କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ}}

== ବାହାର ଲିଙ୍କ ==
* [https://web.archive.org/web/20160701151650/http://www.dli.ernet.in/handle/2015/502501%3Bjsessionid%3DD74A55AB7FEF2464BAE33254D74FFA03 ୧୯୪୨-୧୯୪୪ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିଠିପତ୍ର]
* {{URL|https://www.gandhiheritageportal.org/|About Mahatma Gandhi}}
* {{URL|www.gandhiashramsabarmati.org/|Gandhi at Sabarmati Ashram}}
* [https://www.gutenberg.org/ebooks/author/3490 Works by Mahatma Gandhi at Project Gutenberg]
{{Navboxes|title=Articles related to Mahatma Gandhi}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୬୯ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ]]</text>
      <sha1>o5ue7s6lkcib9cy0cioyztbcb17ds1m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607160</id>
      <parentid>607159</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T09:24:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Feranoda</username>
        <id>40301</id>
      </contributor>
      <comment>/* ବାହାର ଲିଙ୍କ */</comment>
      <origin>607160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="365778" sha1="t6tz38i7zdkps73u7xcfxmin4mo2vr4" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Mahatma Gandhi}}
{{Infobox person
| honorific_prefix   = ମହାତ୍ମା
| name               = ଗାନ୍ଧୀ
| image              = Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg
| image_size         = 200px
| alt                = 
| caption            = ୧୯୩୧ରେ ଗାନ୍ଧୀ
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth date|df=yes|1869|10|2}}
| birth_place        = [[ପୋରବନ୍ଦର]], [[ବମ୍ବେ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି]], [[ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ]]
| death_date         = {{Death date and age|df=yes|1948|1|30|1869|10|2}}
| death_place        = [[ଦିଲ୍ଲୀ]]
| death_cause        = ହତ୍ୟା ( ୩ଟି ଗୁଳିମାଡ଼ରେ)
| resting_place      = [[ରାଜ ଘାଟ]], [[ଦିଲ୍ଲୀ]], [[ଭାରତ]]
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
| nationality        = {{flag|ଭାରତୀୟ}}
| other_names        = ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ, ବାପୁ
| known_for          = ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତା
| notable_works      = ''[[The Story of My Experiments with Truth]]''
| education          = ଓକିଲାତି
| alma_mater         = ଇଉନିଭରସିଟି କଲେଜ, ଲଣ୍ଡନ, &lt;br /&gt;ଲଣ୍ଡନ ଇଉନିଭରସିଟି
| occupation         = ଓକିଲ
| years_active       = ୧୮୯୩-୧୮୪୮
| era                = [[ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ]]
| party              = [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] (1920–1934)
| movement           = [[ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ]]
| spouse             = [[କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀ]]
| children           = [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]&lt;br /&gt;[[ମଣିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]&lt;br /&gt;[[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]&lt;br /&gt;[[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
| parents            = [[ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ]] (ମାଆ)&lt;br /&gt;[[କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ]] (ବାପା)
| mother             = ପତୁଲି ବାଇ
| awards             = 
| signature          = Gandhi_signature.svg
| website            = 
| module             = {{infobox officeholder|embed=yes
| office             = ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେର ସଭାପତି
| term               = ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୪ – ଏପ୍ରେଲ ୧୯୨୫
| successor          = [[ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁ]]
| predecessor        = [[ଅବଦୁଲ କଲାମ ଆଜାଦ]]}}
| module2            = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename= Gandhi - His Spiritual Message to the World, 17 October 1931.mp3|title=ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସ୍ୱର|type=speech|description=Mahatma Gandhi's spiritual message to the world&lt;br /&gt;Recorded Oct 1931}}
| signature_alt      = ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହସ୍ତାକ୍ଷର
| footnotes          = 
}}

'''ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ'''{{#tag:ref|Pronounced variously {{IPAc-en|ˈ|ɡ|ɑː|n|d|i|,_|ˈ|ɡ|æ|n|d|i}} {{Respell|GA(H)N|dee}},&lt;ref&gt;[http://dictionary.reference.com/browse/gandhi &quot;Gandhi&quot;]. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150114041417/http://dictionary.reference.com/browse/gandhi|date=14 January 2015}} ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.&lt;/ref&gt; {{IPA-gu|ˈmoɦəndɑs ˈkəɾəmtʃənd ˈɡɑ̃dʱi|lang}}|group=pron}} (୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୬୯ - ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଆଇନଜୀବୀ, ଉପନିବେଶ ବିରୋଧୀ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ନୈତିକତାବାଦୀ ଥିଲେ ଯିଏ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନରୁ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ସଫଳ ଅଭିଯାନର ନେତୃତ୍ୱ ନେବା ପାଇଁ ଅହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିରୋଧ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ । ସେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ନାଗରିକ ଅଧିକାର ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନଜନକଭାବେ ଡକା ଯାଇଥିବା '''ମହତ୍ମା''' (ସଂସ୍କୃତ 'ମହାନ, ସମ୍ମାନଜନକ') ଏବେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି।

ଉପକୂଳ [[ଗୁଜରାଟ|ଗୁଜରାଟର]] ଏକ [[ହିନ୍ଦୁ]] ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଗାନ୍ଧିଜୀ [[ଲଣ୍ଡନ|ଲଣ୍ଡନର]] ଇନର ଟେମ୍ପଲରେ ଆଇନରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୮୯୧ ମସିହା ଜୁନ୍ ୨୨ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ବାରକୁ ଡକାଯାଇଥିଲା । ଭାରତରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ରହିବା ପରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଏକ ସଫଳ ଆଇନ ଅଭ୍ୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ୧୮୯୩ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାକୁ ଯାଇ ଏକ ମାମଲାରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ସେ [[ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା]]ରେ ୨୧ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏକ ପରିବାର ପ୍ରତିପୋଷଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ନାଗରିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଏକ ଅଭିଯାନରେ ଅହିଂସାପ୍ରତିରୋଧକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ । ୧୯୧୫ ମସିହାରେ, ୪୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ସେ ଭାରତ ଫେରି ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଅତ୍ୟଧିକ ଜମି-ଟିକସ ଏବଂ ଭେଦଭାବ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ପାଇଁ କୃଷକ, କୃଷକ ଏବଂ ସହରୀ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

୧୯୨୧ ମସିହାରେ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ|ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର]] ନେତୃତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରି ଗାନ୍ଧୀ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ, ମହିଳା ଅଧିକାରସମ୍ପ୍ରସାରଣ, ଧାର୍ମିକ ଓ ଜାତିଗତ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଦୂର କରିବା ଏବଂ ସର୍ବୋପରି ''ସ୍ୱରାଜ'' ବା ଆତ୍ମଶାସନ ହାସଲ ପାଇଁ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଅଭିଯାନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ଭାରତର ଗ୍ରାମୀଣ ଗରିବଙ୍କ ସହ ପରିଚୟ ସ୍ୱରୂପ ଗାନ୍ଧୀ ହାତରେ ସୁତାରେ ବୁଣା ଯାଇଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଧୋତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଏକ [[ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ|ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଆବାସିକ ସମୁଦାୟରେ]] ରହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ସରଳ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ପାଇଁ ଏବଂ ଉଭୟ ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିବାଦର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ଲମ୍ବା ଉପବାସ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସାଧାରଣ [[ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ|ଭାରତ]]ୀୟଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପନିବେଶ ବିରୋଧୀ ଜାତୀୟତାବାଦ ଆଣି ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ୪୦୦ କିଲୋମିଟର (୨୫୦ ମାଇଲ) [[ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ|ଦାଣ୍ଡି]] ଲବଣ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସହିତ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲାଗୁ ଲୁଣ ଟିକସକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ଏବଂ ୧୯୪୨ରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଭାରତ ଛାଡିବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଉଭୟ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଓ ଭାରତରେ ଅନେକ ଥର ଏବଂ ଅନେକ ବର୍ଷ ଜେଲରେ ରହିଥିଲେ ।

୧୯୪୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏକ ମୁସଲମାନ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦଦ୍ୱାରା ଧାର୍ମିକ ବହୁଳତା ଆଧାରିତ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତରେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅଲଗା ମାତୃଭୂମି ଦାବି କରିଥିଲା । ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ରେ ବ୍ରିଟେନ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରଦାନ କଲା, କିନ୍ତୁ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା: ଏକ ହିନ୍ଦୁ ବହୁଳ ଭାରତ ଏବଂ ଏକ ମୁସଲମାନ ବହୁଳ ପାକିସ୍ତାନ । ବହୁ ବିସ୍ଥାପିତ ହିନ୍ଦୁ, ମୁସଲମାନ ଓ ଶିଖ୍ ନିଜ ନୂଆ ଦେଶକୁ ଯିବା ପରେ ବିଶେଷ କରି ପଞ୍ଜାବ ଓ ବଙ୍ଗଳାରେ ଧାର୍ମିକ ହିଂସା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତାର ସରକାରୀ ଉତ୍ସବରୁ ଦୂରେଇ ରହି ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଦର୍ଶନ କରି ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ସେ ଧାର୍ମିକ ହିଂସାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଅନଶନ କରିଥିଲେ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶେଷ ଥର ୧୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮ରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ୭୮ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା । ଗାନ୍ଧୀ ଉଭୟ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଭାରତୀୟ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଭାରତର କିଛି ହିନ୍ଦୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିଯାଇଥିଲା । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ପୁଣେର ଜଣେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ହିନ୍ଦୁ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦୀ ନାଥୁରାମ ଗଡସେ, ଯିଏ କି ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮ରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଏକ ଆନ୍ତଃଧର୍ମ ପ୍ରାର୍ଥନା ସଭାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଛାତିରେ ତିନୋଟି ଗୁଳି ଫୁଟାଇ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ଅକ୍ଟୋବର ୨ରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନକୁ ଭାରତରେ ଗାନ୍ଧୀ ଜୟନ୍ତୀ, ଏକ ଜାତୀୟ ଛୁଟି ଦିନ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅହିଂସା ଦିବସ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଉପନିବେଶ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଜାତିର ପିତା ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଭାରତର ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଏବଂ ଏହାର ତୁରନ୍ତ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ, ତାଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ବାପୁ (&quot;ପିତା&quot;&lt;ref name=&quot;McAllister1982-lead2&quot;&gt;{{Cite book|last=McAllister|first=Pam|url=https://books.google.com/books?id=vt8hAAAAMAAJ&amp;pg=PA194|title=Reweaving the Web of Life: Feminism and Nonviolence|publisher=New Society Publishers|year=1982|isbn=978-0-86571-017-7|page=194|accessdate=31 August 2013}} Quote: &quot;With love, Yours, Bapu (You closed with the term of endearment used by your close friends, the term you used with all the movement leaders, roughly meaning 'Papa.'&quot; Another letter written in 1940 shows similar tenderness and caring.&lt;/ref&gt;, ମୋଟାମୋଟି &quot;ବାପା&quot;ଙ୍କ&lt;ref name=&quot;Eck2003-lead2&quot;&gt;{{Cite book|last=Eck|first=Diana L.|url=https://books.google.com/books?id=XpR0AmKLeY4C&amp;pg=PA210|title=Encountering God: A Spiritual Journey from Bozeman to Banaras|publisher=Beacon Press|year=2003|isbn=978-0-8070-7301-8|page=210|author-link=Diana Eck|accessdate=31 August 2013}} Quote: &quot;...&amp;nbsp;his niece Manu, who, like others called this immortal Gandhi 'Bapu,' meaning not 'father,' but the familiar, 'daddy.'&quot; (p. 210)&lt;/ref&gt; ପାଇଁ ଗୁଜରାଟୀ ସମ୍ମାନ&quot;) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

{{TOC limit|3}}

== ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ==
ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ ୧୮୬୯ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨ ତାରିଖରେ କାଠିଆୱାର ଉପଦ୍ୱୀପର ଏକ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସହର ପୋରବନ୍ଦର (''ସୁଦାମପୁରୀ'' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା)ର ଏକ ଗୁଜରାଟୀ [[ହିନ୍ଦୁ]] ମୋଧ ବଣିଆ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Gandhi name&quot;&gt;{{Cite book|last=Todd|first=Anne M.|url=https://books.google.com/books?id=svxDMQZ7fakC&amp;pg=PA8|title=Mohandas Gandhi|publisher=Infobase Publishing|year=2012|isbn=978-1-4381-0662-5|page=8|quote=The name Gandhi means &quot;grocer&quot;, although Mohandas's father and grandfather were politicians not grocers.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Parel20162&quot;&gt;{{Citation|last=Parel|first=Anthony J|title=Pax Gandhiana: The Political Philosophy of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=bMGSDAAAQBAJ&amp;pg=PA202|pages=202–|year=2016|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-049146-8}} Quote: &quot;Gandhi staked his reputation as an original political thinker on this specific issue. Hitherto, violence had been used in the name of political rights, such as in street riots, regicide, or armed revolutions. Gandhi believes there is a better way of securing political rights, that of nonviolence, and that this new way marks an advance in political ethics.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gandhi DOB&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|url=https://books.google.com/books?id=FauJL7LKXmkC|title=Gandhi: The Man, His People, and the Empire|date=10 March 2008|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-25570-8|pages=1–3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Guha|first=Ramachandra|url=https://books.google.com/books?id=XS7UAAAAQBAJ&amp;q=%22the+subcaste+the+Gandhis+belonged+to+was+known+as+Modh+Bania,+the+prefix%22&amp;pg=PP42|title=Gandhi before India|date=15 October 2014|publisher=Penguin Books Limited|isbn=978-93-5118-322-8|pages=42|language=en|quote=The subcaste the Gandhis belonged to was known as Modh Bania, the prefix apparently referring to the town of Modhera, in Southern Gujarat}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Renard, John|url=https://archive.org/details/responsesto101qu0000rena_e0p7/page/139|title=Responses to One Hundred and One Questions on Hinduism By John Renard|publisher=Paulist Press|year=1999|isbn=978-0-8091-3845-6|page=[https://archive.org/details/responsesto101qu0000rena_e0p7/page/139 139]|access-date=16 August 2020}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ପିତା କରମଚାନ୍ଦ ଉତ୍ତମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ (୧୮୨୨-୧୮୮୫) ପୋରବନ୍ଦର ରାଜ୍ୟର ଦିୱାନ (ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ) ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Mohandas K.|url=https://books.google.com/books?id=in3_3H1szHYC&amp;pg=PA21|title=An Autobiography: The Story of My Experiments With Truth|publisher=The Floating Press|year=2009|isbn=978-1-77541-405-6|page=21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GangulyDocker20082&quot;&gt;{{Citation|title=Rethinking Gandhi and Nonviolent Relationality: Global Perspectives|url=https://books.google.com/books?id=cId9AgAAQBAJ&amp;pg=PA4|pages=4–|year=2008|editor-last=Ganguly|editor-first=Debjani|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-07431-0|editor2-last=Docker}} Quote: &quot;... marks Gandhi as a hybrid cosmopolitan figure who transformed ... anti-colonial nationalist politics in the twentieth-century in ways that neither indigenous nor westernized Indian nationalists could.&quot;&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କର ପରିବାର ତତ୍କାଳୀନ ଜୁନାଗଡ଼ ରାଜ୍ୟର କୁଟିଆନା ଗ୍ରାମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Gandhi before India&quot;&gt;{{Cite book|title=Gandhi before India|date=16 March 2015|publisher=Vintage Books|isbn=978-0-385-53230-3|pages=19–21}}&lt;/ref&gt;

ଯଦିଓ ସେ କେବଳ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନରେ କିରାଣୀ ଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ, କରମଚାନ୍ଦ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;GuhaPP19to21&quot;&gt;Guha 2015 pp. 19–21&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ସେ ୪ ଥର ବିବାହ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ପତ୍ନୀ ଗୋଟିଏ କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ କରିବା ପରେ ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ବିବାହ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲା । ୧୮୫୭ ମସିହାରେ ସେ ପୁନର୍ବିବାହ ପାଇଁ ତୃତୀୟ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଅନୁମତି ଲୋଡ଼ିଥିଲେ। ସେହି ବର୍ଷ ସେ ପୁଟ୍ଲିବାଇ (୧୮୪୪-୧୮୯୧)ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯିଏ କି ଜୁନାଗଡ଼ରୁ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଏକ ପ୍ରଣାମୀ ବୈଷ୍ଣବ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;GuhaPP19to21&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Misra, Amalendu|url=https://books.google.com/books?id=aLgB8pZg0qsC&amp;pg=PA67|title=Identity and Religion: Foundations of anti-Islamism in India|publisher=Sage Publications|year=2004|isbn=978-0-7619-3227-7|page=67}}

{{Cite book|last=Gandhi, Rajmohan|url=https://books.google.com/books?id=TEyXCoc76AEC&amp;pg=PA5|title=Mohandas: A True Story of a Man, His People, and an Empire By Gandhi|year=2006|isbn=978-0-14-310411-7|page=5|publisher=Penguin Books India}}

{{Cite book|last=Malhotra, S.L|url=https://books.google.com/books?id=fRq21fNfydIC&amp;pg=PA5|title=Lawyer to Mahatma: Life, Work and Transformation of M. K. Gandhi|year=2001|isbn=978-81-7629-293-1|page=5|publisher=Deep &amp; Deep Publications}}&lt;/ref&gt; ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ କରମଚାନ୍ଦ ଏବଂ ପୁତ୍ଲିବାଈଙ୍କର ତିନୋଟି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ: ଗୋଟିଏ ପୁଅ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଦାସ (ଖ୍ରୀ. ୧୮୬୦-୧୯୧୪); ଜଣେ କନ୍ୟା, ରାଲିଆତ୍ ବେହନ (୧୮୬୨-୧୯୬୦); ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପୁତ୍ର, କରସଦାସ (ଖ୍ରୀ. ୧୮୬୬-୧୯୧୩) ।&lt;ref&gt;Guha 2015, p. 21&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Guha 2015, p. 512&lt;/ref&gt;

୧୮୬୯ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨ ତାରିଖରେ ପୁଟଲିବାଇ ପୋରବନ୍ଦର ସହରରେ ଥିବା ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର ବାସଭବନର ଏକ ଅନ୍ଧାର, ଝରକାବିହୀନ ତଳ ମହଲା କୋଠରୀରେ ତାଙ୍କର ଶେଷ ସନ୍ତାନ ମୋହନଦାସଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ । ପିଲାଦିନେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ରଲିଆତ &quot;ପାରଦ ପରି ଅଶାନ୍ତ, ଖେଳିବା କିମ୍ବା ବୁଲିବା&quot; ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । କୁକୁରଙ୍କ କାନ ବୁଲାଇବା ତାଙ୍କର ଏକ ପ୍ରିୟ ପସନ୍ଦ ଥିଲା। ଭାରତୀୟ କ୍ଲାସିକ୍, ବିଶେଷକରି [[ଶ୍ରବଣ ( ରାମାୟଣର ଚରିତ୍ର )|ଶ୍ରାବଣ]] ଏବଂ ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କାହାଣୀ, ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପିଲାଦିନରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ବହୁତ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;Guha 2015, p. 22&lt;/ref&gt; ନିଜ ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଛାପ ଛାଡିଥିଲେ । ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି: &quot;ଏହା ମୋତେ ବ୍ୟଥିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ବିନା ସଂଖ୍ୟାରେ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ସହିତ ଅଭିନୟ କରିଥିଲି। ସତ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରେମକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହିତ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆତ୍ମପରିଚୟ ଏହି ମହାକାବ୍ୟ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚିହ୍ନିତ ।&lt;ref name=&quot;RudolphRudolph1983&quot;&gt;{{Cite book|last=Rudolph, Susanne Hoeber|url=https://books.google.com/books?id=Fi6GDwAAQBAJ&amp;dq=That+the+story+of+Harishchandra,+a+well-known+classic+tale+acted+by+a+passing+traveling+troupe&amp;pg=PA48|title=Gandhi: The Traditional Roots of Charisma|last2=Rudolph, Lloyd I.|publisher=[[University of Chicago Press]]|year=1983|isbn=978-0-226-73136-0|page=48|name-list-style=amp}}&lt;/ref&gt;

ଏହି ପରିବାରର ଧାର୍ମିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ବେଶ୍ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପିତା କରମଚାନ୍ଦ ହିନ୍ଦୁ ଥିଲେ ଏବଂ ମାତା ପୁତ୍ଲିବାଇ ଏକ ପ୍ରଣାମୀ ବୈଷ୍ଣବ [[ହିନ୍ଦୁ]] ପରିବାରରୁ ଆସିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#CITEREFRajmohan2006|Gandhi, Rajmohan (2006)]] pp. 2, 8, 269&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sharma11&quot;&gt;{{Cite book|last=Arvind Sharma|url=https://archive.org/details/gandhispiritualb0000shar|title=Gandhi: A Spiritual Biography|publisher=[[Yale University Press]]|year=2013|isbn=978-0-300-18738-0|pages=[https://archive.org/details/gandhispiritualb0000shar/page/11 11]–14|url-access=registration}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପିତା ବୈଶ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣରେ ଥିବା ମୋଧ ବଣିଆ ଜାତିର ଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Rudolph, Susanne Hoeber|url=https://books.google.com/books?id=JsPYNLAU9KYC&amp;pg=PA17|title=Gandhi: The Traditional Roots of Charisma|last2=Rudolph, Lloyd I.|publisher=[[University of Chicago Press]]|year=1983|isbn=978-0-226-73136-0|page=17|name-list-style=amp}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କର ମା' ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତି ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଣାମୀ ପରମ୍ପରାରୁ ଆସିଥିଲେ, ଯାହାର ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ [[ଭଗବତ ଗୀତା]], ''ଭାଗବତ ପୁରାଣ'' ଏବଂ ୧୪ଟି ଗ୍ରନ୍ଥର ଏକ ସଂକଳନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯାହାକୁ ପରମ୍ପରା ବେଦ, କୁରାନ ଏବଂ ବାଇବେଲର ସାରକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରେ ।&lt;ref name=&quot;sharma11&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gerard Toffin|url=https://books.google.com/books?id=uuuICwAAQBAJ&amp;pg=PT249|title=Public Hinduisms|publisher=Sage Publications|year=2012|isbn=978-81-321-1696-7|editor-last=John Zavos|pages=249–57|display-editors=etal}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀ ତାଙ୍କ ମା'ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ, ଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ମହିଳା ଯିଏ &quot;ତାଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ପ୍ରାର୍ଥନା ବିନା ତାଙ୍କ ଭୋଜନ ନେବା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବେ ନାହିଁ ... ସେ ସବୁଠାରୁ କଠିନ ଶପଥ ନେଉଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ବିନା ପଛଘୁଞ୍ଚାରେ ପାଳନ କରୁଥିଲେ । କ୍ରମାଗତ ଦୁଇ ତିନି ଥର ଉପବାସ ରଖିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ନଥିଲା ।&lt;ref&gt;Guha 2015, p. 23&lt;/ref&gt;

୧୮୭୪ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପିତା କରମଚାନ୍ଦ ପୋରବନ୍ଦର ଛାଡ଼ି ରାଜକୋଟ ନାମକ ଏକ ଛୋଟ ରାଜ୍ୟକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଏହାର ଶାସକ ଠାକୁର ସାହେବଙ୍କ ପରାମର୍ଶଦାତା ହୋଇଥିଲେ। ଯଦିଓ [[ରାଜକୋଟ]] ପୋରବନ୍ଦରଠାରୁ କମ୍ ସମ୍ମାନଜନକ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା, ବ୍ରିଟିଶ ଆଞ୍ଚଳିକ ରାଜନୈତିକ ଏଜେନ୍ସି ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା, ଯାହା ରାଜ୍ୟର ଦିୱାନକୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;Guha 2015, pp. 24–25&lt;/ref&gt; ୧୮୭୬ ମସିହାରେ କରମଚାନ୍ଦ ରାଜକୋଟର ଦିୱାନ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇ ତୁଳସୀଦାସ ତାଙ୍କୁ ପୋରବନ୍ଦରର ଦିୱାନ ଭାବରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ରାଜକୋଟରେ ତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{Cite book|last=Rajmohan Gandhi|title=Gandhi before India|publisher=Vintage Books|year=2015|isbn=978-0-385-53230-3|pages=24–25}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_and_Laxmidas_2.jpg|thumb|ଗାନ୍ଧୀ (ଡାହାଣ) ୧୮୮୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀଦାସଙ୍କ ସହ&lt;ref name=&quot;Fischer1982p96&quot;&gt;{{Cite book|last=Louis Fischer|url=https://books.google.com/books?id=02NWvRxCx64C|title=Gandhi, his life and message for the world|publisher=New American Library|year=1982|isbn=978-0-451-62142-9|page=96}}&lt;/ref&gt;]]
୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଘର ନିକଟରେ ଥିବା [[ରାଜକୋଟ|ରାଜକୋଟର]] ସ୍ଥାନୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଗଣିତ, ଇତିହାସ, ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା ଓ ଭୂଗୋଳର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; ମାତ୍ର ୧୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ରାଜକୋଟର ଆଲଫ୍ରେଡ୍ ହାଇସ୍କୁଲରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;{{Cite book|last=Rajmohan Gandhi|title=Gandhi before India|publisher=Vintage Books|year=2015|isbn=978-0-385-53230-3|pages=25–26}}&lt;/ref&gt; ସେ ଜଣେ ହାରାହାରି ଛାତ୍ର ଥିଲେ, କିଛି ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜଣେ ଲାଜୁଆ ଏବଂ ଜିଭ ବାନ୍ଧିଥିବା ଛାତ୍ର ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଖେଳ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ନଥିଲା; ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ସାଥୀ ଥିଲେ ବହି ଓ ସ୍କୁଲ ପାଠ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Sankar Ghose|url=https://books.google.com/books?id=5l0BPnxN1h8C&amp;pg=PA4|title=Mahatma Gandhi|publisher=Allied Publishers|year=1991|isbn=978-81-7023-205-6|page=4}}&lt;/ref&gt;

୧୮୮୩ ମସିହା ମେ ମାସରେ ୧୩ ବର୍ଷୀୟ ମୋହନଦାସ ସେହି ସମୟରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ୧୪ ବର୍ଷୀୟା କସ୍ତୁରବାଇ ଗୋକୁଳଦାସ କପାଡିଆ (ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନାମ ସାଧାରଣତଃ &quot;କସ୍ତୁରବା&quot; ଏବଂ ସ୍ନେହରେ &quot;ବା&quot;)ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସେ ସ୍କୁଲରେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ହରାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପାଠପଢ଼ାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରି ଭରଣା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Childhood&quot;&gt;{{Cite web|last=Gandhi|first=Mohandas K.|year=1940|title=At the High School|url=http://wikilivres.org/wiki/The_Story_of_My_Experiments_with_Truth/Part_I/At_the_High_School|access-date=20 February 2023|website=[[The Story of My Experiments with Truth]]|publisher=wikilivres.org}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ବିବାହ ଏକ ମିଳିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଏବଂ ସମ୍ପର୍କୀୟ ମଧ୍ୟ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ବିବାହର ଦିନକୁ ମନେ ପକାଇ ସେ ଥରେ କହିଥିଲେ, &quot;ଯେହେତୁ ଆମେ ବିବାହ ବିଷୟରେ ଅଧିକ କିଛି ଜାଣିନଥିଲୁ, ଆମ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ କେବଳ ନୂଆ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା, ମିଠା ଖାଇବା ଏବଂ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ସହ ଖେଳିବା। ପ୍ରଚଳିତ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ନାବାଳିକା କନ୍ୟା ନିଜ ବାପଘରେ ଅଧିକ ସମୟ ବିତାଉଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କଠାରୁ ଦୂରରେ ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Husband&quot;&gt;{{Cite web|last=Gandhi|first=Mohandas K.|year=1940|title=Playing the Husband|url=http://wikilivres.org/wiki/The_Story_of_My_Experiments_with_Truth/Part_I/Playing_the_Husband|access-date=20 February 2023|website=[[The Story of My Experiments with Truth]]|publisher=wikilivres.org}}&lt;/ref&gt;

ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ଲେଖିଥିବା ମୋହନଦାସ ତାଙ୍କ ହେବାକୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ଲୋଭନୀୟ ଭାବନାକୁ ଦୁଃଖର ସହ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ: &quot;ସ୍କୁଲରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲି, ଏବଂ ରାତି ହେବା ଏବଂ ଆମର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସାକ୍ଷାତର ଚିନ୍ତା ମୋତେ ସବୁବେଳେ ହଇରାଣ କରୁଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଈର୍ଷା ଏବଂ ପଜେସିଭ୍ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ, ଯେପରିକି ଯେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କ ଗର୍ଲଫ୍ରେଣ୍ଡମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଉଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଭାବନାରେ ଯୌନ ଲୋଭ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Ramachandra Guha|title=Gandhi before India|publisher=Vintage Books|year=2015|isbn=978-0-385-53230-3|pages=28–29}}&lt;/ref&gt;

୧୮୮୫ ମସିହାର ଶେଷ ଭାଗରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପିତା କରମଚାନ୍ଦଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;&gt;Guha 2015, p. 29&lt;/ref&gt; ସେତେବେଳେ ୧୬ ବର୍ଷବୟସ୍କ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ୧୭ ବର୍ଷୀୟ ପତ୍ନୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ ହୋଇଥିଲା, ଯିଏ କି ମାତ୍ର କିଛି ଦିନ ବଞ୍ଚିଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇଟି ମୃତ୍ୟୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ବ୍ୟଥିତ କରିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot; /&gt; ଗାନ୍ଧୀ ଦମ୍ପତିଙ୍କର ଆଉ ଚାରିଟି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ପୁଅ ଥିଲେ: [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ|ହରିଲାଲ]], ୧୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; [[ମଣିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ|ମଣିଲାଲ]], ୧୮୯୨ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ|ରାମଦାସ]], ୧୮୯୭ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏବଂ ଦେବଦାସ, ୧୯୦୦ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ନଭେମ୍ବର ୧୮୮୭ରେ ୧୮ ବର୍ଷୀୟ ଗାନ୍ଧୀ [[ଅହମଦାବାଦ|ଅହମ୍ମଦାବାଦର]] ହାଇସ୍କୁଲରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;Guha 2015, p. 30&lt;/ref&gt; ଜାନୁଆରୀ ୧୮୮୮ରେ ସେ ଭାବନଗର ରାଜ୍ୟର ସାମଲଦାସ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ, ଯାହା ସେତେବେଳେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଏକମାତ୍ର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ସେ ପାଠ ଛାଡି ପୋରବନ୍ଦରରେ ଥିବା ନିଜ ପରିବାର ପାଖକୁ ଫେରିଆସିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;autogenerated32&quot;&gt;Guha 2015, p. 32&lt;/ref&gt;

== ଲଣ୍ଡନରେ ତିନି ବର୍ଷ ==

=== ଆଇନର ଛାତ୍ର ===
[[ଫାଇଲ:MAHATMA_GANDHI_1869-1948_lived_here_as_a_law_student.jpg|left|thumb|ଲଣ୍ଡନର ୨୦ ବ୍ୟାରନ୍ କୋର୍ଟ ରୋଡ୍, ବ୍ୟାରନ୍ସ କୋର୍ଟରେ ସ୍ମାରକୀ ଫଳକ]]
ଗାନ୍ଧୀ ବମ୍ବେରେ ସବୁଠାରୁ ଶସ୍ତା କଲେଜ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Turban&quot;/&gt; [[ବ୍ରାହ୍ମଣ]] ପୁରୋହିତ ତଥା ପାରିବାରିକ ବନ୍ଧୁ ମାଭଜୀ ଦବେ ଯୋଶୀଜୀ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସେ ଲଣ୍ଡନରେ ଆଇନ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଉଚିତ୍ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Rajmohan Gandhi|title=Gandhi before India|publisher=Vintage Books|year=2015|isbn=978-0-385-53230-3|page=32}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;B. R. Nanda&quot;&gt;{{Citation|last=B. R. Nanda|title=Mahatma Gandhi|url=https://www.britannica.com/biography/Mahatma-Gandhi|periodical=Encyclopædia Britannica|year=2019}} Quote: &quot;Mahatma Gandhi, byname of Mohandas Karamchand Gandhi, (born October 2, 1869, Porbandar, India – died January 30, 1948, Delhi), Indian lawyer, politician, ...&quot;&lt;/ref&gt; ୧୮ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ କସ୍ତୁରବା ପ୍ରଥମ ବଞ୍ଚିଥିବା ପୁତ୍ର ହରିଲାଲଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;autogenerated33&quot;&gt;Guha 2015, pp. 33–34&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧି ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ପରିବାରକୁ ଛାଡି ଘରଠାରୁ ଏତେ ଦୂରକୁ ଯିବାକୁ ତାଙ୍କ ମା ଆଦୌ ସହଜ ନଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ କାକା ତୁଳସୀଦାସ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପୁତୁରାଙ୍କୁ ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଗାନ୍ଧି ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ପତ୍ନୀ ଓ ମା'ଙ୍କୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧି ଜୀ ମା'ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶପଥ ନେଇଥିଲେ ଯେ ସେ ମାଂସ, ମଦ ଓ ମହିଳାଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବେ। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀଦାସ, ଯିଏ କି ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ଓକିଲ ଥିଲେ, ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଲଣ୍ଡନ ଅଧ୍ୟୟନ ଯୋଜନାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ପୁତ୍ଲିବାଇ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;autogenerated32&quot;&gt;Guha 2015, p. 32&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gandhi2006a&quot;&gt;{{Cite book|last=Rajmohan|first=Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=FauJL7LKXmkC&amp;pg=PA20|title=Gandhi: The Man, His People, and the Empire|publisher=University of California Press|year=2006|isbn=978-0-520-25570-8|pages=20–21|author-link=Rajmohan Gandhi}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi student full.jpg|thumb|ଆଇନ ଛାତ୍ର ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀ ଲଣ୍ଡନରେ]]
୧୮୮୮ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୦ ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧୀ ପୋରବନ୍ଦରରୁ ମୁମ୍ବାଇ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ, ସେ ସ୍ଥାନୀୟ ମୋଧ ବଣିଆ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସହିତ ରହିଲେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବୟସ୍କମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଧର୍ମ ସହ ବୁଝାମଣା କରିବାକୁ ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଉପାୟରେ ଖାଇବା ପିଇବାକୁ ପ୍ରଲୋଭିତ କରିବ। ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ମା'ଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ବିଷୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜାତିରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା। ଗାନ୍ଧୀ ଏହାକୁ ଅଣଦେଖା କଲେ ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୪ ରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖି ବମ୍ବେରୁ ଲଣ୍ଡନ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କଲେ ।&lt;ref name=&quot;autogenerated33&quot;&gt;Guha 2015, pp. 33–34&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Turban&quot;/&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀ ଲଣ୍ଡନର ୟୁନିଭର୍ସିଟି କଲେଜରେ ପଢ଼ିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ୧୮-୧୮୮୯ ମସିହାରେ ହେନରୀ ମୋର୍ଲିଙ୍କ ସହ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ କ୍ଲାସ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Swapnajit Mitra|date=12 October 2014|title=My Experiment with Truth|work=[[India Currents]]|url=https://indiacurrents.com/my-experiment-with-truth/}}&lt;/ref&gt;

ବାରିଷ୍ଟର ହେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେ ଇନର ଟେମ୍ପଲ କୋର୍ଟ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଲ'ର ଇନସରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;B. R. Nanda&quot;/&gt; କିଶୋର ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କ ପିଲାଦିନର ଲଜ୍ଜା ଓ ଆତ୍ମତ୍ୟାଗ ଜାରି ରହିଥିଲା। ଲଣ୍ଡନରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସେ ଏହି ଗୁଣକୁ ବଜାୟ ରଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ପିକିଂ ଅଭ୍ୟାସ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆଇନ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଲଜ୍ଜାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଦୂର କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Thomas Weber|url=https://archive.org/details/gandhiasdisciple0000webe|title=Gandhi as Disciple and Mentor|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2004|isbn=978-1-139-45657-9|pages=[https://archive.org/details/gandhiasdisciple0000webe/page/19 19]–25|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;

ସେ ଲଣ୍ଡନର ଗରିବ ଡକ୍ଲାଣ୍ଡ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଗଭୀର ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇଥିଲେ । ୧୮୮୯ ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନରେ ଏକ ତୀବ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଡକରମାନେ ଉତ୍ତମ ଦରମା ଏବଂ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ନାଗରିକ, ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣକାରୀ, କାରଖାନାର ଝିଅ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଏକଜୁଟ ହୋଇ ଧର୍ମଘଟରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ । କାର୍ଡିନାଲ ମ୍ୟାନିଂଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଷ୍ଟ୍ରାଇକରମାନେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବନ୍ଧୁ କାର୍ଡିନାଲଙ୍କୁ ଭେଟି ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Narayan Hemchandra &amp;#124; Gandhi Autobiography or The Story of My Experiments with Truth|url=https://www.mkgandhi.org/autobio/chap22.htm|access-date=20 February 2023|website=www.mkgandhi.org}}&lt;/ref&gt;

=== ନିରାମିଷ ଓ କମିଟି କାର୍ଯ୍ୟ ===
ଲଣ୍ଡନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସମୟ ତାଙ୍କ ମା'ଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ନେବା ସହ &quot;ଇଂରାଜୀ&quot; ରୀତିନୀତି ଆପଣାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ତେବେ ସେ ତାଙ୍କ ଘରମାଲିକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଉଥିବା ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିନଥିଲେ ଏବଂ ଲଣ୍ଡନର କିଛି ନିରାମିଷ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ନ ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବାରମ୍ବାର ଭୋକିଲା ରହୁଥିଲେ । ହେନରୀ ସଲ୍ଟଙ୍କ ଲେଖାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ସେ ଲଣ୍ଡନ ନିରାମିଷ ସମାଜରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର ସଭାପତି ତଥା ଉପକାରୀ ଆର୍ନୋଲ୍ଡ ହିଲ୍ସଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ କମିଟିକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Brown1991&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]].&lt;/ref&gt; କମିଟିରେ ଥିବା ବେଳେ ଏକ ସଫଳତା ଥିଲା ବେସ୍ ୱାଟର ଅଧ୍ୟାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା। ସେ ଭେଟିଥିବା ନିରାମିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଥିଓସୋଫିକାଲ ସୋସାଇଟିର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ, ଯାହା ୧୮୭୫ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱ ଭାଇଚାରାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଯାହା [[ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ|ବୌଦ୍ଧ]] ଏବଂ [[ହିନ୍ଦୁ]] ସାହିତ୍ୟର ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ସମର୍ପିତ ଥିଲା । ଉଭୟ ଅନୁବାଦ ଏବଂ ମୂଳରେ [[ଭଗବତ ଗୀତା]] ପଢ଼ିବାରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Brown1991&quot; /&gt;

ହିଲ୍ସଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଫଳପ୍ରଦ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସାଥୀ କମିଟି ସଦସ୍ୟ ଥୋମାସ ଆଲିନସନଙ୍କ କ୍ରମାଗତ ଏଲଭିଏସ ସଦସ୍ୟତା ଉପରେ ଦୁଇ ଜଣ ଭିନ୍ନ ମତ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ । ସଂଘର୍ଷ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଲଜ୍ଜା ଏବଂ ସ୍ୱଭାବଗତ ଅସନ୍ତୋଷ ସତ୍ତ୍ୱେ ଗାନ୍ଧୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବାର ପ୍ରଥମ ଜଣାଶୁଣା ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କ ମତଭେଦ ।

ଆଲିନସନ ନୂତନ ଭାବେ ଉପଲବ୍ଧ ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପଦ୍ଧତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ହିଲ୍ସ ଏହାକୁ ନାପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହା ସାର୍ବଜନୀନ ନୈତିକତାକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରୁଛି ।&lt;ref name=&quot;shyness&quot;&gt;{{Cite web |date=1927 |title=Shyness my shield |url=https://www.mkgandhi.org/autobio/chap18.htm |website=Autobiography}}&lt;/ref&gt;  ସେ ନିରାମିଷକୁ ଏକ ନୈତିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ତେଣୁ ଆଲିନସନ ଆଉ ଏଲଭିଏସର ସଦସ୍ୟ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ବିପଦ ବିଷୟରେ ଗାନ୍ଧୀ ହିଲ୍ସଙ୍କ ମତ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଲିନସନଙ୍କ ଭିନ୍ନ ହେବାର ଅଧିକାରକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ। ପାହାଡ଼କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପାଇଁ କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାନ୍ତା; ହିଲ୍ସ ତାଙ୍କଠାରୁ ୧୨ ବର୍ଷ ବଡ଼ ଥିଲେ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ। ସେ ଏଲଭିଏସକୁ ବ୍ୟାଙ୍କରୋଲ୍ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଟେମ୍ସ ଆଇରନୱାର୍କସ କମ୍ପାନୀରେ ଶିଳ୍ପର କ୍ୟାପଟେନ୍ ଥିଲେ ଏବଂ ଲଣ୍ଡନର ଇଷ୍ଟ ଏଣ୍ଡରେ ୬,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଦକ୍ଷ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍ ଥିଲେ ଯିଏ କି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ ୱେଷ୍ଟହାମ୍ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ୧୯୨୭ ମସିହାର ଏକ ଆତ୍ମଜୀବନୀ, ଭାଗ ୧ରେ, ଗାନ୍ଧୀ ଲେଖିଛନ୍ତି:
{{Blockquote|ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ମୋତେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା ... ମିଷ୍ଟର ହିଲ୍ସ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉଦାରତା ପ୍ରତି ମୋର ବହୁତ ସମ୍ମାନ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଭାବିଥିଲି ଯେ ନିରାମିଷ ସମାଜରୁ ଜଣେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦେବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଚିତ କାରଣ ସେ ପବିତ୍ର ନୈତିକତାକୁ ସମାଜର ଅନ୍ୟତମ ବସ୍ତୁ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ&lt;ref name=&quot;shyness&quot; /&gt;}}
ଆଲିନସନଙ୍କୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କମିଟିଦ୍ୱାରା ବିତର୍କ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଭୋଟ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା । କମିଟି ବୈଠକରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଲଜ୍ଜା ଆଲିନସନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ବାଧକ ସାଜିଥିଲା। ସେ କାଗଜରେ ନିଜର ମତାମତ ଲେଖିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଲଜ୍ଜା ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ପଢ଼ିବାରେ ବାଧା ଦେଇଥିଲା, ତେଣୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହିଲ୍ସ କମିଟିର ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପଢ଼ିବାକୁ କହିଥିଲେ। କମିଟିର ଅନ୍ୟ କିଛି ସଦସ୍ୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୋଟ୍ ହାରିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଆଲିନସନ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଭାରତ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଏଲଭିଏସ୍ ବିଦାୟୀ ରାତ୍ରୀ ଭୋଜନରେ ହିଲ୍ସ ଟୋଷ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିବାରୁ କୌଣସି କଠୋର ଭାବନା ନଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=International Vegetarian Union – Mohandas K. Gandhi (1869–1948)|url=https://ivu.org/history/gandhi/1891-11.html|access-date=26 September 2020|website=ivu.org}}&lt;/ref&gt;

=== ବାର‌କୁ ଡକାଯାଇଛି ===
୨୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜୁନ୍ ୧୮୯୧ରେ ବାର‌କୁ ଡକାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଲଣ୍ଡନ ଛାଡ଼ି ଭାରତ ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ ସେ ଲଣ୍ଡନରେ ଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ମା'ଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କଠାରୁ ଖବର ଲୁଚେଇ ରଖିଛନ୍ତି।&lt;ref name=&quot;Brown1991&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]].&lt;/ref&gt; [[ମୁମ୍ବାଇ|ବମ୍ବେରେ]] ଆଇନ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା କାରଣ ସେ ମାନସିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଜେରା କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ । ସେ ରାଜକୋଟଫେରି ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସାମାନ୍ୟ ଜୀବନଯାପନ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ଅଫିସର ସାମ୍ ସନ୍ନିଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ିଥିଲେ ସେତେବେଳେ ସେ ଅଟକିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Brown1991&quot; /&gt;

୧୮୯୩ମସିହାରେ ଦାଦା ଅବଦୁଲ୍ଲା ନାମକ କାଠିଆୱାରର ଜଣେ ମୁସଲମାନ ବ୍ୟବସାୟୀ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିଲେ। ଅବଦୁଲ୍ଲା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳ ଜାହାଜ ବ୍ୟବସାୟର ମାଲିକ ଥିଲେ। ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ଦୂର ସମ୍ପର୍କୀୟଭାଇଙ୍କୁ ଜଣେ ଓକିଲଦରକାର ଥିଲା, ଏବଂ ସେମାନେ କାଠିଆୱାରୀ ଐତିହ୍ୟ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ଗାନ୍ଧି ଏହି କାମ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଦରମା ବିଷୟରେ ପଚାରି ବୁଝିଥିଲେ। ସେମାନେ ସମୁଦାୟ ଦରମା ୧୦୫ ପାଉଣ୍ଡ (୨୦୧୯ ଟଙ୍କାରେ ୧୭,୨୦୦ ଡଲାର) ଏବଂ ଯାତ୍ରା ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଏକ ଅଂଶ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ନାଟାଲ କଲୋନୀରେ ଏହା ଅତି କମରେ ଏକ ବର୍ଷର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ହେବ ବୋଲି ଜାଣି ସେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Herman 2008 pp. 82&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 82–83&lt;/ref&gt;

== ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ନାଗରିକ ଅଧିକାର କର୍ମୀ (୧୮୯୩-୧୯୧୪) ==
[[ଫାଇଲ:Gandhi_Jee's_Statue.jpg|left|thumb|ପିଟରମାରିଟ୍ଜବର୍ଗ ରେଳ ଷ୍ଟେସନରେ ଏହି ଘଟଣାର ଶତବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ ଅବସରରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି, ଯାହାକୁ ଜୁନ୍ ୧୯୯୩ରେ ପିଟରମାରିଟ୍ଜବର୍ଗର ଚର୍ଚ୍ଚ ଷ୍ଟ୍ରିଟରେ ଆର୍ଚବିଶପ ଡେସମଣ୍ଡ ଟୁଟୁ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଥିଲେ]]
୧୮୯୩ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ୨୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗାନ୍ଧୀ ଅବଦୁଲ୍ଲାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟଭାଇଙ୍କ ଓକିଲ ହେବା ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Herman 2008 pp. 82&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 82–83&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NHOA-193&quot;&gt;{{Cite book|last=Giliomee, Hermann|title=New History of South Africa|last2=Mbenga, Bernard|publisher=Tafelberg|year=2007|isbn=978-0-624-04359-1|editor-last=Roxanne Reid|edition=1st|page=193|chapter=3|author-link=Giliomee, Hermann|author-link2=Mbenga, Bernard|name-list-style=amp}}&lt;/ref&gt; ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ୨୧ ବର୍ଷ ବିତାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରା, ନୈତିକତା ଏବଂ ରାଜନୀତି ବିକଶିତ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Gandhi&quot;&gt;{{Cite journal|last=Power, Paul F.|year=1969|title=Gandhi in South Africa|journal=[[The Journal of Modern African Studies]]|volume=7|issue=3|pages=441–55|doi=10.1017/S0022278X00018590|jstor=159062|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Keshavjee 2015 p.&quot;&gt;{{Cite book|last=Keshavjee|first=M.M.|url=https://books.google.com/books?id=_2KmmwEACAAJ|title=Into that Heaven of Freedom: The Impact of Apartheid on an Indian Family's Diasporic History|publisher=Mawenzi House Publishers Limited|year=2015|isbn=978-1-927494-27-1}}&lt;/ref&gt;

ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ପହଞ୍ଚିବା ମାତ୍ରେ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଚର୍ମର ରଙ୍ଗ ଏବଂ ଐତିହ୍ୟ କାରଣରୁ ଭେଦଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଷ୍ଟେଜ୍ କୋଚ‌ରେ ୟୁରୋପୀୟ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ବସିବାକୁ ଦିଆଯାଇନଥିଲା ଏବଂ ଡ୍ରାଇଭରଙ୍କ ନିକଟରେ ତଳେ ବସିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ପରେ ସେ ମନା କରିବାରୁ ମାଡ଼ ଖାଇଥିଲେ; ଅନ୍ୟଏକ ଘଟଣାରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାଡିବାକୁ ମନା କରିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଘର ନିକଟରେ ଚାଲିବାକୁ ସାହସ କରିବାରୁ ଏକ ନାଳରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଅନ୍ୟ ଏକ ଘଟଣାରେ ପିଟରମାରିଟ୍ଜବର୍ଗରେ ଟ୍ରେନ‌ରୁ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Turban&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Mohandas K.|url=http://wikilivres.ca/wiki/The_Story_of_My_Experiments_with_Truth/Part_I/Preparation_for_England|title=Preparation for England|work=[[The Story of My Experiments with Truth]]|year=1940|archive-url=https://web.archive.org/web/20120702043412/http://wikilivres.ca/wiki/The_Story_of_My_Experiments_with_Truth/Part_I/Preparation_for_England|archive-date=2 July 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;dhiman25&quot;&gt;{{Cite book|last=S. Dhiman|url=https://books.google.com/books?id=2Y2kCgAAQBAJ|title=Gandhi and Leadership: New Horizons in Exemplary Leadership|publisher=Springer|year=2016|isbn=978-1-137-49235-7|pages=25–27}}&lt;/ref&gt; ସେ ରେଳ ଷ୍ଟେସନରେ ବସି ସାରା ରାତି କାନ୍ଦୁଥିଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ ଯେ ସେ ଭାରତ ଫେରିବେ ନା ନିଜ ଅଧିକାର ପାଇଁ ପ୍ରତିବାଦ କରିବେ ।&lt;ref name=&quot;dhiman25&quot; /&gt; ସେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ପରଦିନ ତାଙ୍କୁ ଟ୍ରେନ‌ରେ ଚଢ଼ିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;(Mahatma)Fischer2002&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Fischer2002|Fischer (2002)]]&lt;/ref&gt; ଅନ୍ୟ ଏକ ଘଟଣାରେ ଡର୍ବାନ୍ କୋର୍ଟର ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାଗଡ଼ି ହଟାଇବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ସେ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Turban&quot; /&gt; ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସର୍ବସାଧାରଣ ଫୁଟପାଥରେ ଚାଲିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇନଥିଲା। ବିନା ଚେତାବନୀରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଜଣେ ପୁଲିସ ଅଧିକାରୀ ଫୁଟପାଥ‌ରୁ ରାସ୍ତାରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Turban&quot; /&gt;

ହର୍ମାନ୍ଙ୍କ କହିବା ନୁସାରେ, ଯେତେବେଳେ ଗାନ୍ଧୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ନିଜକୁ &quot;ପ୍ରଥମେ ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ଏବଂ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଦ୍ୱିତୀୟ&quot; ଭାବରେ ଭାବିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 87–88&lt;/ref&gt; ତଥାପି, ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଲୋକମାନଙ୍କର ତାଙ୍କ ସାଥୀ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ପକ୍ଷପାତିତା ଗାନ୍ଧିଜୀ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦେଖିଥିଲେ ତାହା ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ବ୍ୟଥିତ କରିଥିଲା । ଏପରି ଅମାନବୀୟ ଅଭ୍ୟାସରେ କିଛି ଲୋକ କିପରି ସମ୍ମାନ କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠତା କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି ତାହା ବୁଝିବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରିବା ତାଙ୍କୁ ଅପମାନଜନକ ଲାଗିଲା ।&lt;ref name=&quot;dhiman25&quot;/&gt; ଗାନ୍ଧୀ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।&lt;ref name=&quot;Allen2011&quot;&gt;{{Cite book|last=Allen|first=Jeremiah|url=https://books.google.com/books?id=vyl8f54UToQC&amp;pg=PT273|title=Sleeping with Strangers: A Vagabond's Journey Tramping the Globe|publisher=Other Places Publishing|year=2011|isbn=978-1-935850-01-4|page=273}}&lt;/ref&gt;

୧୮୯୪ ମସିହା ମେ ମାସରେ ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାକୁ ଆଣିଥିବା ଅବଦୁଲ୍ଲା ମାମଲା ଶେଷ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବିଦାୟୀ ପାର୍ଟିର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Herman 2008 pp. 88&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 88–89&lt;/ref&gt; ତେବେ ନୂଆ ନାଟାଲ ସରକାରଙ୍କ ଭେଦଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତାବ ଯୋଗୁଁ ଗାନ୍ଧୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର ମୂଳ ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଭୋଟ୍ ଦେବାର ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବିଲ‌କୁ ବିରୋଧ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଥିଲେ, ଯାହା ସେତେବେଳେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ୟୁରୋପୀୟ ଅଧିକାର ବୋଲି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ଉପନିବେଶ ସଚିବ ଜୋସେଫ୍ ଚେମ୍ବରଲେନଙ୍କୁ ସେ ଏହି ବିଲ୍ ଉପରେ ତାଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟର ପୁନର୍ବିଚାର କରିବାକୁ କହିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Gandhi&quot;/&gt; ବିଲ୍ ପାରିତ ହେବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିବା ଭାରତୀୟଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିବାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିଯାନ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। ସେ ୧୮୯୪ ମସିହାରେ ନାଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆନ କଂଗ୍ରେସ ଗଠନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ସଂଗଠନ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟକୁ ଏକ ମିଳିତ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;(Mahatma)Fischer2002&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Fischer2002|Fischer (2002)]]&lt;/ref&gt; ଜାନୁଆରୀ ୧୮୯୭ରେ ଗାନ୍ଧୀ ଡର୍ବାନରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଗୋରା ବସ୍ତିବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ଭିଡ଼ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ପୁଲିସ ଅଧୀକ୍ଷକଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ସେ ଫେରାର ହୋଇଯାଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite wikisource|title=The Collected Works of Mahatma Gandhi}}: correspondence and newspaper accounts of the incident.&lt;/ref&gt; ତେବେ ସେ ଭିଡ଼ର କୌଣସି ସଦସ୍ୟଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅଭିଯୋଗ ଆଣିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ।
[[ଫାଇଲ:Gandhi_Boer_War.jpg|thumb|ବୋୟର ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତୀୟ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ କର୍ପସର ଷ୍ଟ୍ରେଚର ଧାରକଙ୍କ ସହ]]
ବୋୟର ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୦୦ ମସିହାରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଭାବରେ ନାଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆନ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ କର୍ପସ ଭାବରେ ଷ୍ଟ୍ରେଚର ବାହକମାନଙ୍କର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଆର୍ଥର ହର୍ମାନ୍ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଗାନ୍ଧୀ ବ୍ରିଟିଶ ଔପନିବେଶିକ ଧାରଣାକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ମୁସଲମାନ &quot;ମାର୍ଶାଲ ରେସ୍&quot; ପରି ହିନ୍ଦୁମାନେ ବିପଦ ଏବଂ ପରିଶ୍ରମ ସହିତ ଜଡିତ &quot;ମନୁଷ୍ୟ&quot; କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି ।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], page 125&lt;/ref&gt; ବ୍ରିଟିଶ ଲଢୁଆ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ବୋୟର୍ସ ବିରୋଧରେ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ୧୧୦୦ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିଥିଲେ । ଆଗଧାଡ଼ିରେ ସେବା କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଡାକ୍ତରୀ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସେମାନେ କୋଲେନ୍ସ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ହ୍ୱାଇଟ୍ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ କର୍ପସକୁ ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ। ସ୍ପିଅନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ କୋପ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କର କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ଆଗ ଧାଡ଼ିକୁ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ପାଇଁ ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ ଥିବାରୁ ଆହତ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ମାଇଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଫିଲ୍ଡ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ନେବାକୁ ପଡିଥିଲା । ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ୩୭ ଜଣ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ରାଣୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ପଦକ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]] chapter 6.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;medals_south_african&quot;&gt;{{Cite web|date=5 March 1949|title=South African Medals that Mahatma Returned Put on View at Gandhi Mandap Exhibition|url=http://pibarchive.nic.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1949-JAN-DEC-DEFENCE/PDF/DEF-1949-02-24_076.pdf|access-date=18 July 2020|website=Press Information Bureau of India – Archive}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_and_Kasturbhai_1902.jpg|thumb|ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ କସ୍ତୁରବା (୧୯୦୨)]]
୧୯୦୬ ମସିହାରେ ଟ୍ରାନ୍ସୱାଲ ସରକାର ଏକ ନୂତନ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ କଲୋନିର ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପଞ୍ଜୀକରଣ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୧ରେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ ଜନ ପ୍ରତିବାଦ ସଭାରେ ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' (ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି) ବା ଅହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିବାଦର ବିକଶିତ ପଦ୍ଧତି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Rai2000&quot;&gt;{{Cite book|last=Rai|first=Ajay Shanker|url=https://books.google.com/books?id=Z9ZSLa6cy-8C&amp;pg=PA35|title=Gandhian Satyagraha: An Analytical And Critical Approach|publisher=Concept Publishing Company|year=2000|isbn=978-81-7022-799-1|page=35}}&lt;/ref&gt; ଆନ୍ଥୋନି ପାରେଲଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଲିଓ ଟୋଲଷ୍ଟୟ &quot;ହିନ୍ଦୁଙ୍କୁ ଚିଠି&quot;ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଚିଠିରେ ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ [[ତାମିଲ ଭାଷା|ତାମିଲ]] ନୈତିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ତିରୁକୁନାସଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;LetterToAHindu&quot;&gt;{{Cite web|last=Tolstoy|first=Leo|date=14 December 1908|title=A Letter to A Hindu: The Subjection of India-Its Cause and Cure|url=http://www.online-literature.com/tolstoy/2733/|access-date=12 February 2012|website=The Literature Network|quote=The Hindu Kural}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gandhi&quot;&gt;{{Citation|last=Parel|first=Anthony J.|title=Meditations on Gandhi : a Ravindra Varma festschrift|url=https://books.google.com/books?id=kcpDOVk5Gp8C&amp;pg=PA96|pages=96–112|year=2002|editor-last=M. P. Mathai|access-date=8 September 2012|contribution=Gandhi and Tolstoy|place=New Delhi|publisher=Concept|isbn=978-81-7022-961-2|author-link=Anthony Parel|editor2-last=M. S. John|editor3-last=Siby K. Joseph}}&lt;/ref&gt; ନୂତନ ଆଇନକୁ ଅବମାନନା କରିବା ଏବଂ ଏପରି କରିବା ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପ୍ରତିବାଦ, ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କୌଶଳ ଏବଂ ଜନସମ୍ପର୍କର ଚିନ୍ତାଧାରା ଉଭା ହୋଇଥିଲା । ୧୯୧୫ମସିହାରେ ସେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Charles R. DiSalvo|url=https://books.google.com/books?id=9XGtAAAAQBAJ&amp;pg=PR14|title=M.K. Gandhi, Attorney at Law: The Man before the Mahatma|publisher=Univ of California Press|year=2013|isbn=978-0-520-95662-9|pages=14–15}}&lt;/ref&gt;

=== ୟୁରୋପୀୟ, ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ===
ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିବା ବେଳେ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟଙ୍କ ଉପରେ ନିଜର ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କର ରାଜନୀତି ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ନଥିଲା। ତେବେ ଜଣେ ଧଳା ଟ୍ରେନ୍ ଅଧିକାରୀ ତାଙ୍କ ଚର୍ମରଙ୍ଗ କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ଟ୍ରେନ୍ କୋଚ‌ରୁ ବାହାର କରି ଦେବା ଭଳି ଭେଦଭାବ ଓ ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର ହେବା ପରେ ଏହା ବଦଳିଯାଇଥିଲା। ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଗୋରାମାନଙ୍କ ସହ ଏଭଳି ଅନେକ ଘଟଣା ଘଟିବା ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ଧ୍ୟାନ ବଦଳିଗଲା ଏବଂ ସେ ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ଏହାର ପ୍ରତିବାଦ କରିବାକୁ ହେବ ଏବଂ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଲଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ନାଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆନ କଂଗ୍ରେସ ଗଠନ କରି ସେ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Jones|first=Constance|url=https://books.google.com/books?id=OgMmceadQ3gC|title=Encyclopedia of Hinduism|last2=Ryan|first2=James|publisher=Infobase Publishing|year=2009|isbn=978-1-4381-0873-5|pages=158–59|access-date=5 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20151021174237/https://books.google.com/books?id=OgMmceadQ3gC|archive-date=21 October 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ଅଶ୍ୱିନ ଦେଶାଇ ଏବଂ ଗୋଲମ ୱାହେଦଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଣ୍ଣବାଦ ଉପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମତ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିବାଦୀୟ, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହା ବଦଳିଯାଇଥିଲା। [ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଆବଶ୍ୟକ] ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଆରମ୍ଭରୁ ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ରଙ୍ଗୀନ ଲୋକଙ୍କ ଭଳି ଗୋରା ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ ରାସ୍ତାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ &quot;ପରଜୀବୀ&quot;, &quot;ଅର୍ଦ୍ଧ-ବର୍ବର&quot;, &quot;କଙ୍କର&quot;, &quot;ସ୍କ୍ୱାଲିଡ କୁଲି&quot;, &quot;ହଳଦିଆ ମଣିଷ&quot; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ାନ୍ୟ ଉପମା ବୋଲି କହୁଥିଲେ । ଲୋକମାନେ ଜାତିଗତ ଘୃଣାର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଥୂଙ୍କି ଦେଉଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Desai2015p26&quot;&gt;{{Cite book|last=Ashwin Desai|url=https://books.google.com/books?id=lZZ1CgAAQBAJ|title=The South African Gandhi: Stretcher-Bearer of Empire|last2=Goolem Vahed|publisher=Stanford University Press|year=2015|isbn=978-0-8047-9717-7|pages=22–26, 33–38}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Indian_opinion_advertisement_in_1910.jpg|left|thumb|ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଖବରକାଗଜ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓପିନିଅନ‌ର ବିଜ୍ଞାପନ]]
ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିବା ବେଳେ ଗାନ୍ଧୀ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବର୍ଣ୍ଣବାଦ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଉପରେ ଜାତିଗତ ନିର୍ଯାତନା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଶାଇ ଓ ୱାହେଦ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତାଙ୍କର ଆଚରଣ ଜାତିଗତ ଷ୍ଟିରିଓଟାଇପିଂ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଶୋଷଣର ଏକ ଇଚ୍ଛୁକ ଅଂଶ ଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Desai2015p26&quot;/&gt; ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮୯୬ରେ ଏକ ଭାଷଣରେ ଗାନ୍ଧୀ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ବ୍ରିଟିଶ ଉପନିବେଶରେ ଗୋରାମାନେ &quot;ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ସାଧା କାଫିର ସ୍ତରକୁ ଅପମାନିତ କରୁଛନ୍ତି&quot;।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Charles R. DiSalvo|url=https://books.google.com/books?id=plYlDQAAQBAJ&amp;pg=PA153|title=M.K. Gandhi, Attorney at Law: The Man Before the Mahatma|publisher=University of California Press|year=2013|isbn=978-0-520-28015-1|page=153}}&lt;/ref&gt; ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରମାଣର ଏକ ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ ଗାନ୍ଧୀ ସେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ଏବଂ କଳା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଭାବୁଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Desai2015p26&quot; /&gt; ହର୍ମାନ୍ ଦେଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ୨୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗାନ୍ଧୀ ୧୮୯୫ ମସିହାରେ ନାଟାଲ ବିଧାନ ସଭା ପାଇଁ ଏକ ଆଇନଗତ ବ୍ରିଫ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମତଦାନ ଅଧିକାର ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀ ଜାତିଇତିହାସ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ପ୍ରାଚ୍ୟବାଦୀଙ୍କ ମତକୁ ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ &quot;ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ସାକ୍ସନ୍ ଏବଂ ଭାରତୀୟମାନେ ସମାନ ଆର୍ଯ୍ୟ ଭଣ୍ଡାର କିମ୍ବା ବରଂ ଭାରତ-ୟୁରୋପୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି&quot;, ଏବଂ ଯୁକ୍ତି କରିଥିଲେ ଯେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଗୋଷ୍ଠୀଭୁକ୍ତ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।&lt;ref name=&quot;Herman 2008 pp. 88&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 88–89&lt;/ref&gt;

ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କୁ ନର୍ସ ଭାବରେ ଏବଂ ଜାତିବାଦକୁ ବିରୋଧ କରି ସେବା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା [[ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା]] ଆଫ୍ରିକାରେ ଜାତିବାଦ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରୟାସର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରଶଂସକ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Reddy|first=E.S.|date=18 October 2016|title=Some of Gandhi's Early Views on Africans Were Racist. But That Was Before He Became Mahatma|url=https://thewire.in/history/gandhi-and-africans|website=The Wire}}&lt;/ref&gt; ହତ୍ୟା ପରଠାରୁ ଗାନ୍ଧୀ, ରାଜ୍ୟ ଦେଶାଇ ଏବଂ ୱାହେଦଙ୍କ ସାଧାରଣ ଭାବମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଏପରି ଭାବରେ ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ କରାଯାଇଛି ଯେମିତି ସେ ସର୍ବଦା ଜଣେ ସନ୍ଥ ଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ବାସ୍ତବରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଅଧିକ ଜଟିଳ ଥିଲା, ଅସୁବିଧାଜନକ ସତ୍ୟ ଥିଲା ଏବଂ ସମୟ କ୍ରମେ ଏହା ବଦଳି ଯାଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Desai2015p26&quot;/&gt; ଆଫ୍ରିକୀୟ ଏବଂ ରଙ୍ଗଭେଦଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୋଧରେ ଅଣଶ୍ୱେତ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସହଯୋଗ ଏବଂ ପ୍ରୟାସର ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସକୁ ମଧ୍ୟ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Edward Ramsamy|url=https://books.google.com/books?id=-J-EZLTRVRwC|title=Minorities and the State in Africa|last2=Michael Mbanaso|last3=Chima Korieh|publisher=[[Cambria Press]]|year=2010|isbn=978-1-62196-874-0|pages=71–73}}&lt;/ref&gt;

I୧୯୦୬ ମସିହାରେ, ଯେତେବେଳେ ନାଟାଲର କଲୋନୀରେ ବମ୍ବାଥା ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ୩୬ ବର୍ଷୀୟ ଗାନ୍ଧୀ, ଜୁଲୁ ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତି ପ୍ରକାଶ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତୀୟ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଷ୍ଟ୍ରେଚର-ବାହକ ୟୁନିଟ୍ ଗଠନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ &lt;ref name=&quot;Herman20102&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 136–37.&lt;/ref&gt;। ଇଣ୍ଡିଆନ ଓପିନିଅନ‌ରେ ଲେଖି ଗାନ୍ଧୀ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିଲେ ଯେ ସାମରିକ ସେବା ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ ହେବ ଏବଂ ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ &quot;ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଖୁସି&quot; ଦେବ ।&lt;ref name=&quot;Herman2010p2812&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 154–57, 280–81&lt;/ref&gt; ବିଦ୍ରୋହ ଦମନ ସମୟରେ ଆହତ ଲଢୁଆଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ଶେଷରେ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଷ୍ଟ୍ରେଚର ବାହକମାନଙ୍କର ଏକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ମିଶ୍ରିତ ୟୁନିଟର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Herman2010&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 136–37.&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi suit crop.jpg|right|thumb|ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଫଟୋ ଉଠାଇଥିଲେ (୧୯୦୯)]]
ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ଏହି ମେଡିକାଲ ୟୁନିଟ୍ ଦୁଇ ମାସରୁ କମ୍ ସମୟ ଧରି କାମ କରିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Herman2010&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 136–37.&lt;/ref&gt; ବିଦ୍ରୋହଦମନ ପରେ ଔପନିବେଶିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଗୋରା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ନାଗରିକ ଅଧିକାରକୁ ଭାରତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇନଥିଲା । ଏହାଦ୍ୱାରା ଗାନ୍ଧିଜୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତି ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜାଗରଣ ଜାଗ୍ରତ କଲେ; ଐତିହାସିକ ଆର୍ଥର ଏଲ୍ ହର୍ମାନ୍ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଅଭିଜ୍ଞତା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ମହାନ ମୋହର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କୁ &quot;ଆପୋଷ ଅଣ-ସହଯୋଗୀ&quot;ରେ ପରିଣତ କରିଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Herman2010p281&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Herman2008|Herman (2008)]], pp. 154–57, 280–81&lt;/ref&gt;

୧୯୧୦ ବେଳକୁ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଖବରକାଗଜ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓପିନିଅନ୍ ଉପନିବେଶିକ ଶାସନଦ୍ୱାରା ଆଫ୍ରିକୀୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭେଦଭାବ ସମ୍ପର୍କିତ ଖବର ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନେ &quot;କେବଳ ଏହି ଭୂମିର ମୂଳ ବାସିନ୍ଦା ଅଟନ୍ତି । ... ଅପରପକ୍ଷରେ ଗୋରାମାନେ ଜୋରଜବରଦସ୍ତ ଜମି ଦଖଲ କରି ନିଜ ପାଖକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଛନ୍ତି।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Guha|first=Ramachandra|date=23 December 2018|title=Setting the Record Straight on Gandhi and Race|url=https://thewire.in/history/setting-the-record-straight-on-gandhi-and-race|access-date=25 December 2022|website=The Wire}}&lt;/ref&gt;

୧୯୧୦ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ହର୍ମାନ କାଲେନବାକ୍ଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗ ନିକଟସ୍ଥ ଟଲଷ୍ଟୟ ଫାର୍ମ ନାମକ ଏକ ଆଦର୍ଶବାଦୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Vashi|first=Ashish|date=31 March 2011|title=For Gandhi, Kallenbach was a friend and guide|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/For-Gandhi-Kallenbach-was-a-friend-and-guide/articleshow/7829668.cms?referral=PM|access-date=20 February 2023|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|last=Bartley|first=Grant|year=2014|title=Satuagraha § A Medium for Truth|url=http://philosophynow.org/issues/101/Satyagraha|magazine=Philosophy Now|issue=101|archive-url=https://web.archive.org/web/20140324184714/http://philosophynow.org/issues/101/Satyagraha|archive-date=24 March 2014}}&lt;/ref&gt; ସେଠାରେ ସେ ନିଜର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିରୋଧ ନୀତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Corder, Catherine|last2=Plaut, Martin|year=2014|title=Gandhi's Decisive South African 1913 Campaign: A Personal Perspective from the Letters of Betty Molteno|journal=[[South African Historical Journal]]|volume=66|issue=1|pages=22–54|doi=10.1080/02582473.2013.862565}}&lt;/ref&gt;

ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା (୧୯୯୪)ରେ କୃଷ୍ଣକାୟ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟମାନେ ମତଦାନ ଅଧିକାର ହାସଲ କରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଅନେକ ସ୍ମାରକୀ ସହିତ ଜାତୀୟ ନାୟକ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।

== ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ (୧୯୧୫-୧୯୪୭) ==
[[ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଗୋଖଲେ|ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ]] ଗୋଖଲେଙ୍କ ଅନୁରୋଧକ୍ରମେ ସିଏଫ୍ ଆଣ୍ଡ୍ରିୟୁଜ୍ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ, ଗାନ୍ଧୀ ୧୯୧୫ମସିହାରେ ଭାରତ ଫେରିଆସିଥିଲେ। ସେ ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦୀ, ତତ୍ତ୍ୱବାଦୀ ଏବଂ ସମୁଦାୟ ସଂଗଠକ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଖ୍ୟାତି ଆଣିଥିଲେ ।

ଗାନ୍ଧିଜୀ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ|ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ]] ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟତଃ [[ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଗୋଖଲେ|ଗୋଖଲେ]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ରାଜନୀତି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଗୋଖଲେ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟିର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ନେତା ଥିଲେ, ଯିଏ କି ତାଙ୍କ ସଂଯମତା ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭିତରେ କାମ କରିବାକୁ ଜିଦ୍ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀ ବ୍ରିଟିଶ୍ ୱିଗିସ୍ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଗୋଖଲେଙ୍କ ଉଦାରବାଦୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ କରିବା ପାଇଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ।

ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୨୦ ମସିହାରେ କଂଗ୍ରେସର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୦ରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଘୋଷଣା କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାବିକୁ ଜୋରଦାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଇଂରେଜମାନେ ଏହି ଘୋଷଣାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ୧୯୩୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାଦେଶିକ ସରକାରରେ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୯ରେ ଭାଇସରୟ ବିନା ପରାମର୍ଶରେ ଜର୍ମାନୀ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ରାଜରୁ ସମର୍ଥନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲେ । ୧୯୪୨ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦାବି କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଏହାର ଜବାବ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର କଂଗ୍ରେସ ନେତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିଥିଲେ । ଇତିମଧ୍ୟରେ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍ ବ୍ରିଟେନକୁ ସହଯୋଗ କରିଥିଲା ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ ବିରୋଧରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା ମୁସଲମାନ ରାଷ୍ଟ୍ର ପାକିସ୍ତାନ ଦାବିରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲା। ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ରେ ଇଂରେଜମାନେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ଜମି ବିଭାଜନ କରିଥିଲେ ଯାହାକୁ ଗାନ୍ଧୀ ନାପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Markovits, Claude|url=https://books.google.com/books?id=uzOmy2y0Zh4C|title=A History of Modern India, 1480–1950|publisher=Anthem Press|year=2004|isbn=978-1-84331-004-4|pages=367–86}}&lt;/ref&gt;

=== ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଭୂମିକା ===
ଏପ୍ରିଲ ୧୯୧୮ରେ, [[ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ|ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର]] ଶେଷ ଭାଗରେ ଭାଇସରୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;[https://en.wikisource.org/wiki/Chronology%20of%20Mahatma%20Gandhi's%20life/India%201918 Chronology of Mahatma Gandhi's Life:India 1918] in WikiSource based on the [https://en.wikisource.org/wiki/The%20Collected%20Works%20of%20Mahatma%20Gandhi Collected Works of Mahatma Gandhi]. Based on public domain volumes.&lt;/ref&gt; ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରୟାସ ପାଇଁ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ଗାନ୍ଧୀ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Turban&quot;/&gt; ୧୯୦୬ର ଜୁଲୁ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ୧୯୧୪ରେ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ବିପରୀତ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ କର୍ପସ ପାଇଁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଏଥର ଗାନ୍ଧୀ ଲଢୁଆଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ଜୁନ୍ ୧୯୧୮ରେ &quot;ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ଆପିଲ&quot; ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଲିଫଲେଟରେ ଗାନ୍ଧୀ ଲେଖିଥିଲେ &quot;ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ଆଣିବା ପାଇଁ ଆମର ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର କ୍ଷମତା, ଅର୍ଥାତ୍ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବହନ କରିବା ଏବଂ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଦକ୍ଷତା ରହିବା ଉଚିତ୍ ... ଯଦି ଆମେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ଶିଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ତେବେ ସେନାରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।&quot; ତେବେ ସେ ଭାଇସରୟଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବଙ୍କୁ ଲେଖିଥିବା ଚିଠିରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ କାହାକୁ ହତ୍ୟା କରିବେ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଆହତ କରିବେ ନାହିଁ।&lt;ref name=&quot;CollectedWorks17b&quot;&gt;Gandhi (1965), ''Collected Works'', [http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL017.PDF Vol 17.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015235028/http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL017.PDF|date=15 October 2009}} Chapter &quot;67. Appeal for enlistment&quot;, Nadiad, 22 June 1918.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CollectedWorks17c&quot;&gt;Gandhi (1965), ''Collected Works'', [http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL017.PDF Vol 17.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015235028/http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL017.PDF|date=15 October 2009}} &quot;Chapter 8. Letter to J. L. Maffey&quot;, Nadiad, 30 April 1918.&lt;/ref&gt;

ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ନିଯୁକ୍ତି ଅଭିଯାନ ଅହିଂସା ଉପରେ ତାଙ୍କର ନିରନ୍ତରତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। [[ମହାଦେବ ଦେଶାଇ|ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ]] କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର 'ଅହିଂସା' ଧର୍ମ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ଅଭିଯାନ ମଧ୍ୟରେ ସମାନତାର ପ୍ରଶ୍ନ କେବଳ ସେତେବେଳେ ନୁହେଁ ବରଂ ସେବେଠାରୁ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି।

=== ଚମ୍ପାରଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ===
{{Main article|Champaran Satyagraha}}
[[ଫାଇଲ:Gandhi_Kheda_1918.jpg|thumb|୧୯୧୮ ମସିହାରେ ଖେଡା ଓ ଚମ୍ପାରଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ]]
୧୯୧୭ରେ [[ବିହାର|ବିହାରର]] ଚମ୍ପାରଣ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ ବଡ଼ ସଫଳତା ମିଳିଥିଲା । ଚମ୍ପାରଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥାନୀୟ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ବଗିଚା ମାଲିକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଛିଡ଼ା କରିଥିଲା, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା। ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାହିଦା ହ୍ରାସ ପାଉଥିବା ଇଣ୍ଡିଗୋ ଡାଇ ପାଇଁ ଏକ ଅର୍ଥକାରୀ ଫସଲ ଇଣ୍ଡିଗୋ (ଇଣ୍ଡିଗୋଫେରା ଏସପି) ଚାଷ କରିବାକୁ କୃଷକମାନେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଫସଲକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମୂଲ୍ୟରେ ରୋପଣକାରୀଙ୍କୁ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ଏଥିରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ କୃଷକମାନେ ଅହମ୍ମଦାବାଦସ୍ଥିତ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ। ଅହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିବାଦର ରଣନୀତି ଆପଣାଇ ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରଶାସନକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ରିହାତି ପାଇଥିଲେ।

=== ଖେଡା ଆନ୍ଦୋଳନ ===
{{blockquote|ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରବତାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଲୋକମାନେ ଠିଆ ହୋଇ ଷ୍ଟୋକେଡଠାରୁ ଶହେ ଗଜ ଦୂରରେ ଅଟକିଗଲେ । ଭିଡ଼ ଭିତରୁ ଏକ ଚୟନିତ ସ୍ତମ୍ଭ ଆଗେଇ ଆସି ଖାଲଗୁଡ଼ିକୁ ଓହ୍ଲାଇ କଣ୍ଟାତାର ଭଣ୍ଡାର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲା... ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ବହୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପୁଲିସ କର୍ମଚାରୀ ଆଗେଇ ଆସୁଥିବା ଶୋଭାଯାତ୍ରାକାରୀଙ୍କ ଉପରକୁ ଦୌଡ଼ି ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଷ୍ଟିଲ୍ ଗୁଳିମାଡ଼ ଲାଠି (ଲମ୍ବା ବାଉଁଶ ବାଡ଼ି) ମାଡ଼ ମାରିଥିଲେ। ମାଡ଼କୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ଜଣେ ବି ପଦଯାତ୍ରାକାରୀ ହାତ ଉଠାଇନଥିଲେ। ସେମାନେ ନାଇନ୍ପିନ୍ ଭଳି ତଳକୁ ଖସି ଯାଇଥିଲେ। ମୁଁ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଖୋଳିରେ କ୍ଲବଗୁଡ଼ିକର ଅସୁସ୍ଥ ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲି ... ଯେଉଁମାନେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିଲେ, ସେମାନେ ଅଚେତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ କିମ୍ବା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଖୋଳି କିମ୍ବା କାନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=L. Fischer |title=Gandhi and the Mass Movement |year=1950 |pages=298–99}}&lt;/ref&gt;}}
୧୯୧୮ ମସିହାରେ ଖେଡା ବନ୍ୟା ଓ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ କୃଷକମାନେ ଟିକସରୁ ମୁକ୍ତି ଦାବି କରୁଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟାଳୟକୁ ନଡ଼ିଆଦକୁ&lt;ref name=&quot;Laboratory2&quot;&gt;{{Cite web|year=2004|title=Satyagraha Laboratories of Mahatma Gandhi|url=http://www.aicc.org.in/satyagraha_laboratories_of_mahatma_gandhi.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20061206050856/http://www.aicc.org.in/satyagraha_laboratories_of_mahatma_gandhi.htm|archive-date=6 December 2006|access-date=25 February 2012|website=[[Indian National Congress]] website|publisher=[[All India Congress Committee]]}}&lt;/ref&gt; ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ବହୁ ସମର୍ଥକ ଏବଂ ନୂତନ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଥିଲେ ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ ।&lt;ref name=&quot;Laboratory&quot;&gt;{{Cite web|year=2004|title=Satyagraha Laboratories of Mahatma Gandhi|url=http://www.aicc.org.in/satyagraha_laboratories_of_mahatma_gandhi.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20061206050856/http://www.aicc.org.in/satyagraha_laboratories_of_mahatma_gandhi.htm|archive-date=6 December 2006|access-date=25 February 2012|website=[[Indian National Congress]] website|publisher=[[All India Congress Committee]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gandhi Patel&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|url=https://books.google.com/books?id=FauJL7LKXmkC&amp;pg=196|title=Gandhi: The Man, His People, and the Empire|date=10 March 2008|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-25570-8|pages=196–197}}&lt;/ref&gt; ଅଣସହଯୋଗକୁ ଏକ କୌଶଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରି ଗାନ୍ଧୀ ଏକ ଦସ୍ତଖତ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ କୃଷକମାନେ ଜମି ଜବରଦଖଲ ଧମକରେ ମଧ୍ୟ ରାଜସ୍ୱ ପ୍ରଦାନ ନକରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ମାମଲତଦାର ଓ ତାଲାତଦାର (ଜିଲ୍ଲାର ରାଜସ୍ୱ ଅଧିକାରୀ)ଙ୍କ ସାମାଜିକ ବହିଷ୍କାର ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା। ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ଜନସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରିଥିଲେ। ପାଞ୍ଚ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶାସନ ମନା କରିଦେଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୧୯୧୮ ମେ ମାସ ଶେଷ ବେଳକୁ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ବାଟ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଶେଷ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜସ୍ୱ ଟିକସ ପୈଠ ସର୍ତ୍ତକୁ କୋହଳ କରିଥିଲେ । ଖେଡାରେ ବଲ୍ଲଭ ଭାଇ ପଟେଲ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନାରେ କୃଷକମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଏଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।

=== ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନ ===
{{blockquote|Iଦେଶଦ୍ରୋହୀ ମଧ୍ୟମନ୍ଦିରର ଆଇନଜୀବୀ ଶ୍ରୀ ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ ଏବେ ପୂର୍ବରେ ଜଣାଶୁଣା ଏକ ପ୍ରକାରର ଫକୀର ଭାବରେ ପରିଚୟ ଦେଇ ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ମହଲର ପାଦରେ ଅର୍ଦ୍ଧନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଝୁଲୁଥିବା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଛି । ରାଜା-ସମ୍ରାଟଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ସହ ସମାନ ସର୍ତ୍ତରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ।&lt;ref name=&quot;Herman&quot;&gt;{{Cite book |last=Arthur Herman |url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C&amp;pg=PA359 |title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age |publisher=[[Random House]] |year=2008 |isbn=978-0-553-90504-5 |page=359 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101071616/https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C&amp;pg=PA359 |archive-date=1 January 2016 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
୧୯୧୯ ମସିହାରେ, ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଗାନ୍ଧୀ (ବୟସ ୪୯ ବର୍ଷ) ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିବା ଅଟୋମାନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରି ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼େଇରେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କଠାରୁ ରାଜନୈତିକ ସହଯୋଗ ଲୋଡ଼ିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତରେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ବିବାଦ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଦଙ୍ଗା ସାଧାରଣ ଥିଲା, ଯେପରିକି ୧୯୧୭-୧୮ର ଦଙ୍ଗା । ଗାନ୍ଧୀ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରିଟିଶ ମୁକୁଟକୁ ସମ୍ବଳ ସହିତ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ପକ୍ଷରେ ୟୁରୋପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଏହି ପ୍ରୟାସ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ''ସ୍ୱରାଜ'' (ସ୍ୱୟଂ ଶାସନ) ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିଲା । ଇଂରେଜ ସରକାର ସ୍ୱୟଂ ଶାସନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସାମାନ୍ୟ ସଂସ୍କାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ନିରାଶ କରିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;robbins133&quot;&gt;{{Cite book|last=Keith Robbins|url=https://books.google.com/books?id=qnTq4w-Ny3oC|title=The First World War|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2002|isbn=978-0-19-280318-4|pages=133–37}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;green89&quot;&gt;{{Cite book|last=Michael J. Green|url=https://books.google.com/books?id=0xHnDQAAQBAJ&amp;pg=PA89|title=A Global History of the Twentieth Century: Legacies and Lessons from Six National Perspectives|last2=Nicholas Szechenyi|publisher=Rowman &amp; Littlefield|year=2017|isbn=978-1-4422-7972-8|pages=89–90}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀ ତାଙ୍କ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' (ନାଗରିକ ଅବମାନନା) ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶ ଉପନିବେଶବାଦୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ରୋଲାଟ୍ ଆକ୍ଟ ପାରିତ କରି ନିଜର ପ୍ରତିବାଦୀ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ଆଇନ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କୁ ନାଗରିକ ଅବମାନନା ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କୁ ଅପରାଧୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା ଏବଂ &quot;ପ୍ରତିଷେଧକ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ଅଟକ ରଖିବା, ନ୍ୟାୟିକ ସମୀକ୍ଷା ବିନା ଜେଲରେ ରଖିବା କିମ୍ବା ବିଚାରର କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା&quot; ପାଇଁ କାହାକୁ ଗିରଫ କରିବା ପାଇଁ ଆଇନଗତ ଆଧାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ।

ଇଂରେଜଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଗତି ପାଇଁ ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲମାନ ସହଯୋଗ ଜରୁରୀ ବୋଲି ଗାନ୍ଧୀ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ । ସେ ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନର ଲାଭ ଉଠାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତରେ ସୁନ୍ନି ମୁସଲମାନ, ଭାରତର ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟର ସୁଲତାନ ଏବଂ ଅଲ୍ଲୀ ଭାଇମାନେ ତୁର୍କୀ ଖଲିଫାକୁ ସୁନ୍ନି ଇସଲାମିକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଏକତା ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଅଟୋମାନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପରାଜୟ ପରେ ସେମାନେ ଖଲିଫାକୁ ଇସଲାମ ଏବଂ ଇସଲାମିକ ଆଇନକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ଦେଖିଥିଲେ | ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମର୍ଥନ ମିଶ୍ରିତ ପରିଣାମ ଆଣିଥିଲା |&lt;ref name=&quot;paine20&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ghosep161&quot;&gt;{{Cite book|last=Ghose, Sankar|url=https://books.google.com/books?id=5l0BPnxN1h8C&amp;pg=PA164|title=Mahatma Gandhi|publisher=Allied Publishers|year=1991|isbn=978-81-7023-205-6|pages=161–64}}&lt;/ref&gt; ଏହା ପ୍ରଥମେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଏକ ଦୃଢ଼ ମୁସଲମାନ ସମର୍ଥନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ତେବେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ସମେତ ହିନ୍ଦୁ ନେତାମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ କାରଣ ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତୁର୍କୀରେ ସୁନ୍ନି ଇସଲାମିକ ଖଲିଫାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା କିମ୍ବା ସମର୍ଥନ କରିବା ବିରୋଧରେ ଥିଲେ ।{{Efn|&lt;ref name=&quot;minault68&quot;&gt;Minault, Gail (1982) ''The Khilafat Movement Religious Symbolism and Political Mobilization in India'', [[Columbia University Press]], {{ISBN|0-231-05072-0}}, pp. 68–72, 78–82, 96–102, 108–09&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Roderick Matthews |url=https://books.google.com/books?id=r9A4AgAAQBAJ&amp;pg=PT31 |title=Jinnah vs. Gandhi |publisher=Hachette |year=2012 |isbn=978-93-5009-078-7 |page=31 |quote=Rabindranath Tagore heavily criticized Gandhi at the time in private letters (...). They reveal Tagore's belief that Gandhi had committed the Indian political nation to a cause that was mistakenly anti-Western and fundamentally negative.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Kham |first=Aqeeluzzafar |year=1990 |title=The All-India Muslim Conference and the Origin of the Khilafat Movement in India |journal=Journal of the Pakistan Historical Society |volume=38 |issue=2 |pages=155–62}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Roberts1923&quot;&gt;{{Cite journal |last=Roberts |first=W. H. |year=1923 |title=A Review of the Gandhi Movement in India |url=https://archive.org/details/sim_political-science-quarterly_1923-06_38_2/page/227 |journal=Political Science Quarterly |volume=38 |issue=2 |pages=227–48 |doi=10.2307/2142634 |jstor=2142634}}&lt;/ref&gt;}}

ଖଲିଫାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ବଢ଼ୁଥିବା ମୁସଲମାନ ସମର୍ଥନ, ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲମାନ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ହିଂସାକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା। ଏହା ମିଳିତ ରାଉଲାଟ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ପ୍ରଦର୍ଶନ ରାଲିରେ ଆନ୍ତଃ-ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଦ୍ଭାବନାର ପ୍ରମାଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା, ଯାହା ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ନେତା ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Bose, Sugata|url=https://books.google.com/books?id=qMJIuHL9ksAC&amp;pg=PA112|title=Modern South History, Culture, Political Economy|last2=Jalal, Ayesha|publisher=Psychology Press|year=2004|isbn=978-0-203-71253-5|pages=112–14|name-list-style=amp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]] pp. 140–47.&lt;/ref&gt; ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ତାଙ୍କର ସମର୍ଥନ ତାଙ୍କୁ [[ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା|ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ]] ଜିନ୍ନାଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ରଖିବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା, ଯିଏ କି ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ଜିନ୍ନା ତାଙ୍କର ସ୍ୱାଧୀନ ସମର୍ଥନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନର ଦାବିର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ଯଦିଓ ସେମାନେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ସାଧାରଣ ଭାଷାରେ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ହାସଲ କରିବାର ଉପାୟ ଉପରେ ସେମାନେ ଅସହମତ ଥିଲେ । ଜିନ୍ନା ମୁଖ୍ୟତଃ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବୁଝାମଣା ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ସହ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Akbar S. Ahmed|url=https://archive.org/details/jinnahpakistanis00ahme/page/57|title=Jinnah, Pakistan and Islamic Identity: The Search for Saladin|publisher=Routledge|year=1997|isbn=978-0-415-14966-2|pages=[https://archive.org/details/jinnahpakistanis00ahme/page/57 57–71]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Gandhi and Islam|url=https://www.islamicity.org/3910/gandhi-and-islam/|access-date=18 April 2020|website=www.islamicity.org}}&lt;/ref&gt;

୧୯୨୨ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବା ସହ [[ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ]] ଶେଷ ହେବା ପରେ ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Bandyopādhyāẏa&quot;&gt;{{Cite book|last=Bandyopādhyāẏa|first=Ś.|url=https://books.google.com/books?id=0oVra0ulQ3QC&amp;pg=PA304|title=From Plassey to Partition: A History of Modern India|publisher=Orient Blackswan|year=2004|isbn=978-81-250-2596-2|page=304|quote=He was arrested on 10 March 1922 and was sentenced to prison for six years. [...] Gradually the Khilafat movement too died.}}&lt;/ref&gt; ଅନେକ ମୁସଲମାନ ନେତା ଓ ପ୍ରତିନିଧି ଗାନ୍ଧୀ ଓ କଂଗ୍ରେସକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Brown, Judith Margaret|url=https://books.google.com/books?id=Eq7tAAAAMAAJ|title=Modern India: the origins of an Asian democracy|publisher=Oxford U. Press|year=1994|isbn=978-0-19-873112-2|page=228}}&lt;/ref&gt; ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲମାନ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଂଘର୍ଷ ଜୋର ଧରିଥିଲା। ଅନେକ ସହରରେ ମାରାତ୍ମକ ଧାର୍ମିକ ଦଙ୍ଗା ପୁନର୍ବାର ଦେଖାଦେଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ କେବଳ ଆଗ୍ରା ଏବଂ ଅଉଧର ମିଳିତ ପ୍ରଦେଶରେ ୯୧ଟି ଘଟିଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Sarkar, Sumit|url=https://archive.org/details/modernindia1885100sark|title=Modern India: 1885–1947|publisher=Macmillan|year=1983|isbn=978-0-333-90425-1|page=[https://archive.org/details/modernindia1885100sark/page/n252 233]|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uzOmy2y0Zh4C&amp;pg=PA372|title=A History of Modern India, 1480–1950|publisher=Anthem Press|year=2004|isbn=978-1-84331-004-4|editor-last=Markovits, Claude|page=372}}&lt;/ref&gt;

=== ଅସହଯୋଗ ===
{{Main article|Assassination of Mahatma Gandhi}}
୪୦ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ''ହିନ୍ଦ ସ୍ୱରାଜ'' (୧୯୦୯) ଜରିଆରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଭାରତରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କେବଳ ଏହି ସହଯୋଗ ଯୋଗୁଁ ବଞ୍ଚିଯାଇଥିଲା । ଯଦି ଭାରତୀୟମାନେ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ମନା କରନ୍ତି, ତେବେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ଭାଙ୍ଗିଯିବ ଏବଂ ''ସ୍ୱରାଜ'' (ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା) ଆସିବ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Baldwin|first=Lewis V.|url=https://books.google.com/books?id=6xdNAwAAQBAJ&amp;pg=PA168%257CYEAR=2013%257CPUBLISHER=WIPF|title=In an Inescapable Network of Mutuality: Martin Luther King, Jr. and the Globalization of an Ethical Ideal|last2=Dekar|first2=Paul R.|date=30 August 2013|publisher=Wipf and Stock Publishers|isbn=978-1-61097-434-9|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GangulyDocker20082&quot;/&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_besant_madras1921.jpg|right|thumb|ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୨୧ରେ [[ଚେନ୍ନାଇ|ମାଡ୍ରାସରେ]] ଏକ ସଭାକୁ ଯିବା ବାଟରେ ଗାନ୍ଧୀ [[ଆନି ବେସାନ୍ତ]] ସହ ଯାଇଥିଲେ । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୨୧ରେ [[ମଦୁରାଇ|ମଦୁରାଇରେ]] ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତର ଗରିବଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ପରିଚୟର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଲୋଇନ୍-କପଡ଼ା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।]]
ଫେବୃଆରୀ ୧୯୧୯ରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏକ କେବୁଲ୍ ଯୋଗାଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତର ଭାଇସରୟଙ୍କୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଯଦି ବ୍ରିଟିଶମାନେ ରୋଲାଟ୍ ଆକ୍ଟ ପାରିତ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ନାଗରିକ ଅବମାନନା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ନିବେଦନ କରିବେ।&lt;ref name=&quot;Wolpert2002p99&quot;/&gt; ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରି ଧମକ ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବେ ନାହିଁ ବୋଲି କହି ଆଇନ ପାରିତ କରିଥିଲେ। ଏହାପରେ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ନାଗରିକ ଅବମାନନା ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଲୋକମାନେ ରାଉଲଟ ଆକ୍ଟକୁ ବିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ । ୩୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୧୯ରେ ବ୍ରିଟିଶ ଆଇନ ଅଧିକାରୀମାନେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ'' ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ନିରସ୍ତ୍ର ଲୋକଙ୍କ ସମାବେଶ ଉପରେ ଗୁଳି ଚଳାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Wolpert2002p99&quot; /&gt;

ଏହାର ଜବାବରେ ଲୋକେ ଦଙ୍ଗା କରିଥିଲେ। ୬ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୧୯, ଏକ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ଦିବସରେ, ସେ ଏକ ଜନତାଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶ ଲୋକଙ୍କୁ ଆହତ କିମ୍ବା ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ମନେ ରଖିବାକୁ କହିଥିଲେ, ବରଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କର ନିରାଶା ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ, ବ୍ରିଟିଶ ସାମଗ୍ରୀବର୍ଜନ କରିବାକୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା କୌଣସି ବ୍ରିଟିଶ ପୋଷାକ ଜାଳିବାକୁ କହିଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷ ହିଂସା ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ଇଂରେଜ ଓ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଅହିଂସାର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ସମୁଦାୟମାନେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏକାଠି ହେବାକୁ ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରବେଶ ନ କରିବାକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଗାନ୍ଧି ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଅମାନ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏପ୍ରିଲ ୯ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Wolpert2002p99&quot;/&gt;

ଲୋକେ ଦଙ୍ଗା କରିଥିଲେ। ୧୯୧୯ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୧୩ ତାରିଖରେ ଅମୃତସର ପାର୍କରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସହ ମହିଳାଙ୍କ ସମେତ ଲୋକମାନେ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସେନା ଅଧିକାରୀ ରେଜିନାଲ୍ଡ ଡାୟାର ସେମାନଙ୍କୁ ଘେରି ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିବା ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଉପରକୁ ଗୁଳି ଚଳାଇବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ଫଳସ୍ୱରୂପ ଶହ ଶହ ଶିଖ୍ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ନାଗରିକଙ୍କ [[ଜାଲିଆନାୱାଲା ବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ|ଜାଲିଆନାୱାଲା ବାଗ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ]] (ବା ଅମୃତସର ଗଣହତ୍ୟା) ଉପମହାଦେଶକୁ କ୍ରୋଧିତ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଭାବରେ କିଛି ବ୍ରିଟିଶ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଗଣମାଧ୍ୟମର କିଛି ଅଂଶ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ । ଅମୃତସରରେ ଗଣହତ୍ୟାର ପରଦିନ ଅହମ୍ମଦାବାଦରେ ଗାନ୍ଧୀ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିନଥିଲେ ଏବଂ ବରଂ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ 'ଘୃଣା'ର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ କେବଳ 'ପ୍ରେମ'କୁ ବ୍ୟବହାର କରୁନଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ସାଥୀ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Wolpert2002p99&quot;&gt;{{Cite book|last=Stanley Wolpert|url=https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|title=Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2002|isbn=978-0-19-515634-8|pages=99–103|archive-url=https://web.archive.org/web/20170219190635/https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|archive-date=19 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧୀ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ଭାରତୀୟ ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ହିଂସା ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ନଷ୍ଟ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଦଙ୍ଗା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଚାପ ପକାଇବା ପାଇଁ ଅନଶନ କରନ୍ତୁ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|title=An Autobiography or The Story of My Experiments With Truth|title-link=The Story of My Experiments with Truth|publisher=Navajivan Publishing House|year=1940|isbn=0-8070-5909-9|edition=2|location=Ahmedabad|page=[https://archive.org/details/autobiographyst00gand/page/82 82]}} Also available at [https://en.wikisource.org/wiki/An%20Autobiography%20or%20The%20Story%20of%20my%20Experiments%20with%20Truth Wikisource].&lt;/ref&gt;

ଏହି ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଏବଂ ଏହା ଉପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅନେକଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ କିଛି ଶିଖ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ କରିଥିଲେ ଯେ ଡାୟାର ହତ୍ୟାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଉଛନ୍ତି। ଇଂରେଜମାନେ ତଦନ୍ତ କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିବାକୁ କହିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Wolpert2002p99&quot;/&gt; ଏହି ଘଟଣା, ଗଣହତ୍ୟା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରାଇଥିଲା ଯେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସକଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ କେବେ ବି ଉଚିତ ସମାନ ବ୍ୟବହାର ମିଳିବ ନାହିଁ ଏବଂ ସେ ''ସ୍ୱରାଜ'' ଏବଂ ଭାରତ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Chakrabarty2008&quot;&gt;{{Cite book|last=Chakrabarty|first=Bidyut|url=https://books.google.com/books?id=QzQHZ178C24C&amp;pg=PA154|title=Indian Politics and Society since Independence: events, processes and ideology|publisher=Routledge|year=2008|isbn=978-0-415-40868-4|page=154|access-date=4 April 2012}}&lt;/ref&gt; ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ନେତା ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;ghosep161&quot;/&gt; ସେ କଂଗ୍ରେସକୁ ପୁନର୍ଗଠନ କରିଥିଲେ। ଏବେ ତାଙ୍କ ପଛରେ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ତୁର୍କୀରେ ଖଲିଫାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ମୁସଲମାନ ସମର୍ଥନ ଯୋଗୁଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ରାଜନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ ମିଳିଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;ghosep161&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;paine20&quot;/&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_spinning.jpg|left|thumb|୧୯୨୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ସୂତା କାଟିଥିଲେ]]
ସ୍ୱଦେଶୀ ନୀତିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଅହିଂସାତ୍ମକ ଅସହଯୋଗ ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ - ବିଦେଶୀ ନିର୍ମିତ ସାମଗ୍ରୀ, ବିଶେଷ କରି ବ୍ରିଟିଶ ସାମଗ୍ରୀର ବହିଷ୍କାର । ବ୍ରିଟିଶ ନିର୍ମିତ ବସ୍ତ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତେ ''ଖଦି'' (ହୋମସ୍ପନ୍ କପଡ଼ା) ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ ବୋଲି ତାଙ୍କର ସମର୍ଥନ ଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରି ଧନୀ ହେଉ କି ଗରିବ, ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ''ଖଦି'' ବୁଣିବାରେ ସମୟ ବିତାଇବାକୁ ଗାନ୍ଧୀ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Desai|Desai]], p. 89.&lt;/ref&gt; ବ୍ରିଟିଶ ଉତ୍ପାଦକୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା ସହିତ ବ୍ରିଟିଶ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଆଇନ ଅଦାଲତକୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା, ସରକାରୀ ଚାକିରିରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ପଦବୀ ଓ ସମ୍ମାନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଗାନ୍ଧୀ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ଅର୍ଥନୈତିକ, ରାଜନୈତିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Shashi1996&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Shashi|Shashi]], p. 9.&lt;/ref&gt;

&quot;ଅସହଯୋଗ&quot;ର ଆକର୍ଷଣ ବଢିଲା, ଏହାର ସାମାଜିକ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଭାରତୀୟ ସମାଜର ସବୁ ସ୍ତରରୁ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କଲା । ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୨ରେ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା, ଦେଶଦ୍ରୋହ ମାମଲାରେ ବିଚାର କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୬ ବର୍ଷ ଜେଲ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୧୯୨୨ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮ ତାରିଖରେ ସେ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧିଜୀ ଜେଲରେ ଅଲଗା ହେବା ପରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦୁଇଟି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ଗୋଟିଏ ଚିତ୍ତ ରଞ୍ଜନ ଦାସ ଏବଂ [[ମୋତିଲାଲ ନେହେରୁ|ମୋତିଲାଲ]] ନେହେରୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଧାନ ସଭାରେ ଦଳର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ସପକ୍ଷରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି [[ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜଗୋପାଳାଚାରୀ|ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜଗୋପାଳଚାରୀ]] ଏବଂ [[ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ|ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ]] ପଟେଲଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲା ।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Desai|Desai]], p. 131.&lt;/ref&gt; ଏହାବ୍ୟତୀତ ତୁର୍କୀରେ ଅତାତୁର୍କର ଉତ୍ଥାନ ସହିତ ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିବାରୁ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ମୁସଲିମ ନେତାମାନେ କଂଗ୍ରେସ ଛାଡି ମୁସଲମାନ ସଂଗଠନ ଗଠନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପଛରେ ଥିବା ରାଜନୈତିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ମାତ୍ର ଦୁଇ ବର୍ଷ ସେବା କରିବା ପରେ ୧୯୨୪ ମସିହା ଫେବୃଆରୀମାସରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଆପେଣ୍ଡିସାଇଟିସ୍ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ପାଇଁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;&quot;Gandhi Freed on Government Order; Aged Indian Leader is Ill and Must Go to Coast to Convalesce&quot;, ''Montreal Gazette'', 5 February 1924, p. 1&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Datta2006&quot;&gt;{{Cite book|last=Datta|first=Amaresh|url=https://books.google.com/books?id=zB4n3MVozbUC&amp;pg=PA1345|title=The Encyclopaedia of Indian Literature (Volume Two) (Devraj To Jyoti)|publisher=Sahitya Akademi|year=2006|isbn=978-81-260-1194-0|page=1345|access-date=4 April 2012}}&lt;/ref&gt;

=== ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ (ଲୁଣ ପଦଯାତ୍ରା) ===
[[ଫାଇଲ:Salt_March.ogg|thumb|ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଗାନ୍ଧି ଓ ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନେ ଦାଣ୍ଡି ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବାର ମୂଳ ଦୃଶ୍ୟ]]
୧୯୨୪ ମସିହାରେ ରାଜନୈତିକ ଅପରାଧ ପାଇଁ ଜେଲରୁ ମୁକୁଳିବା ପରେ ୧୯୨୦ ଦଶକର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧରେ ଗାନ୍ଧୀ ''ସ୍ୱରାଜ''କୁ ଅନୁସରଣ ଜାରି ରଖିଥିଲେ । ୧୯୨୮ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ କଲିକତା କଂଗ୍ରେସରେ ଏକ ସଂକଳ୍ପ ପାରିତ କରି ଭାରତକୁ ଆଧିପତ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ଦେବା କିମ୍ବା ଦେଶକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଧୀନତା ସହ ଅସହଯୋଗର ଏକ ନୂତନ ଅଭିଯାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ସେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ । {{Sfn|Gandhi|1990}} ଭାରତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ସହ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ସମର୍ଥନ ଏବଂ ତୁର୍କୀରେ ଖଲିଫାର ଶାସନକୁ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନର ବିଫଳତା ପରେ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରତି ମୁସଲମାନ ସମର୍ଥନ ହ୍ରାସ ପାଇବା ପରେ [[ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ]] ଏବଂ [[ଭଗତ ସିଂହ|ଭଗତ]] ସିଂହଙ୍କ ଭଳି କିଛି ଲୋକ ତାଙ୍କ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଅହିଂସାତ୍ମକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;paine20&quot;&gt;{{Cite book|last=Sarah C.M. Paine|url=https://books.google.com/books?id=cJ9sBgAAQBAJ|title=Nation Building, State Building, and Economic Development: Case Studies and Comparisons|publisher=Routledge|year=2015|isbn=978-1-317-46409-9|pages=20–21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ghose199&quot;&gt;{{Cite book|last=Sankar Ghose|url=https://books.google.com/books?id=5l0BPnxN1h8C|title=Mahatma Gandhi|publisher=Allied Publishers|year=1991|isbn=978-81-7023-205-6|pages=199–204}}&lt;/ref&gt; ଅନେକ ହିନ୍ଦୁ ନେତା ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଦାବି କରୁଥିବା ବେଳେ ଗାନ୍ଧୀ ନିଜ ଆହ୍ୱାନକୁ ସଂଶୋଧନ କରି ଦୁଇଟି ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ବର୍ଷର ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ। {{Sfn|Gandhi|1990}}

ଇଂରେଜମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବଉପରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇନଥିଲେ। ଲର୍ଡ ବିରକେନହେଡ୍ ଏବଂ ୱିନଷ୍ଟନ ଚର୍ଚ୍ଚିଲଙ୍କ ଭଳି ବ୍ରିଟିଶ ରାଜନୈତିକ ନେତାମାନେ ଭାରତୀୟ ଦାବି ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିବା ୟୁରୋପୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନାରେ &quot;ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ତୁଷ୍ଟବାଦୀ&quot;କୁ ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;Herman (2008) pp. 419–20&lt;/ref&gt; ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୯ରେ ଲାହୋରରେ ଭାରତୀୟ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୩୦ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨୬ ତାରିଖରେ ଲାହୋରରେ [[ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ‌ (ଭାରତ)|ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ]] ପାଳନରେ ଗାନ୍ଧୀ କଂଗ୍ରେସର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ଏହି ଦିବସକୁ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ ସଂଗଠନ ପାଳନ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୩୦ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ବ୍ରିଟିଶ ଲୁଣ ଟିକସ ବିରୋଧରେ ଏକ ନୂତନ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ମାର୍ଚ୍ଚ ୨ ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତର ଭାଇସରୟ ଲର୍ଡ ଇରୱିନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଏକ ଚିଠି ଆକାରରେ ଏକ ଅଲଟିମେଟମ ପଠାଇଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀ ଚିଠିରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ &quot;ଏକ ଅଭିଶାପ&quot; ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ଯାହା &quot;ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଶୋଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟୟବହୁଳ ସାମରିକ ଏବଂ ବେସାମରିକ ପ୍ରଶାସନଦ୍ୱାରା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ଦରିଦ୍ର କରିଛି । ଏହା ଆମକୁ ରାଜନୈତିକ ଭାବରେ ସାର୍ଫଡମରେ ସୀମିତ କରିଦେଇଛି। ଗାନ୍ଧୀ ଚିଠିରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଭାଇସରୟଙ୍କୁ ଭାରତର ହାରାହାରି ଆୟର ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଗୁଣରୁ ଅଧିକ ଦରମା ମିଳିଥିଲା। ଚିଠିରେ ଗାନ୍ଧୀ ଅହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିବାଦକୁ ନିରନ୍ତର ପାଳନ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=S R Bakshi|title=Gandhi and Gandhi and the Mass Movement|publisher=New Delhi|year=1988|pages=133–34}}&lt;/ref&gt;

ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨ରୁ ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାଣ୍ଡିକୁ ଲବଣ ପଦଯାତ୍ରାଦ୍ୱାରା ଏହା ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ୭୮ ଜଣ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କ ସହ ମିଶି ଅହମ୍ମଦାବାଦରୁ ଗୁଜରାଟର ଦାଣ୍ଡି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩୮୮ କିଲୋମିଟର (୨୪୧ ମାଇଲ) ପଦଯାତ୍ରା କରି ଲୁଣ ଆଇନକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିଜେ ଲୁଣ ତିଆରି କରିଥିଲେ । ଏହି ଶୋଭାଯାତ୍ରାକୁ ୨୪୦ ମାଇଲ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ୨୫ ଦିନ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀ ବାଟରେ ପ୍ରାୟତଃ ପ୍ରବଳ ଜନସମାଗମ ସହ କଥା ହେଉଥିଲେ। ଦାଣ୍ଡିରେ ହଜାର ହଜାର ଭାରତୀୟ ତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ମେ' ୫ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ୧୮୨୭ ମସିହାର ଏକ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବନ୍ଦୀ କରାଯାଇଥିଲା। ମେ' ୨୧ ତାରିଖରେ ଧରାସନା ଲୁଣ କାରଖାନାରେ ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଥିଲା। ଭୟଭୀତ ଆମେରିକୀୟ ସାମ୍ବାଦିକ ୱେବ୍ ମିଲର ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଏପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି:

ପ୍ରାୟ ୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ବିକ୍ଷୋଭକାରୀଙ୍କୁ ମାଡ଼ ମାରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଧରି ଚାଲିଥିଲା, ଅନେକ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଇ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। କୌଣସି ସମୟରେ ସେମାନେ କୌଣସି ପ୍ରତିରୋଧ କରିନଥିଲେ।

ଏହି ଅଭିଯାନ ଭାରତ ଉପରେ ବ୍ରିଟିଶ ଦଖଲକୁ ହଟାଇବାରେ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ସଫଳ ଅଭିଯାନ ଥିଲା; ଏହାର ଜବାବରେ ବ୍ରିଟେନ ୬୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଟକ ରଖିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Hatt2002&quot;&gt;{{Cite book|last=Hatt|first=Christine|url=https://books.google.com/books?id=f6vvy-J7vhcC&amp;pg=PA33|title=Mahatma Gandhi|date=2002|publisher=Evans Brothers|isbn=978-0-237-52308-4|page=33}}&lt;/ref&gt; ତେବେ କଂଗ୍ରେସର ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୯୦ ହଜାର। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଅନ୍ୟତମ ସହଯୋଗୀ [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ]] ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ଶର୍ମାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଗାନ୍ଧୀ ଲୁଣ ଟିକସ ଅଭିଯାନ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ଉତ୍ପାଦବହିଷ୍କାରରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ଜନଜୀବନର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତରେ ଏକ ନୂତନ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲା । ତେବେ ମେରିଲିନ୍ ଫ୍ରାନ୍ସ ଭଳି ଅନ୍ୟ ପଣ୍ଡିତମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗାନ୍ଧୀ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନାଗରିକ ଅବମାନନା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ବାରଣ କରିଥିଲେ କାରଣ ସେ ଭୟ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଢାଲ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହେବ।&lt;ref name=&quot;french219&quot; /&gt; ଯେତେବେଳେ ମହିଳାମାନେ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେବା ଏବଂ ସର୍ବସାଧାରଣ ବିକ୍ଷୋଭରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଜିଦ୍ ଧରିଥିଲେ, ଗାନ୍ଧୀ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଅଭିଭାବକଙ୍କ ଅନୁମତି ନେବାକୁ କହିଥିଲେ ଏବଂ କେବଳ ସେହି ମହିଳାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶିଶୁ ଯତ୍ନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିପାରିବେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେବା ଉଚିତ୍ ।&lt;ref name=&quot;suruchi77&quot;&gt;{{Cite book|last=Suruchi Thapar-Bjorkert|url=https://books.google.com/books?id=2OyILUFU1NQC&amp;pg=PA77|title=Women in the Indian National Movement: Unseen Faces and Unheard Voices, 1930–42|publisher=Sage Publications|year=2006|isbn=978-0-7619-3407-3|pages=77–79}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆଶଙ୍କା ଓ ମତ ନିର୍ବିଶେଷରେ, ଭାରତୀୟ ମହିଳାମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଲୁଣ ଟିକସ ଏବଂ ଲୁଣ ଖନନ ଉପରେ ଏକଛତ୍ରବାଦକୁ ବିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲୁଣ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀଗିରଫ ହେବା ପରେ ମହିଳାମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ବ୍ରିଟିଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ହିଂସା ଓ ମୌଖିକ ନିର୍ଯାତନାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ନିଜେ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରି ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକୁ ପିକେଟିଂ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;french219&quot;&gt;{{Cite book|last=Marilyn French|url=https://books.google.com/books?id=Hyr9pwbqeqoC|title=From Eve to Dawn, A History of Women in the World, Volume IV: Revolutions and Struggles for Justice in the 20th Century|publisher=City University of New York Press|year=2008|isbn=978-1-55861-628-8|pages=219–20}}&lt;/ref&gt;

=== ଲୋକନାୟକ ଭୂମିକାରେ ଗାନ୍ଧୀ ===
[[ଫାଇଲ:Indian_workers_on_strike_in_support_of_Mahatma_Gandhi_in_1930.jpg|thumb|୧୯୩୦ରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ଭାରତୀୟ ଶ୍ରମିକମାନେ ଧର୍ମଘଟ କରିଥିଲେ]]
୧୯୨୦ ଦଶକରେ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ|ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର]] କୃଷକମାନଙ୍କୁ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାର ନାଟକ ତିଆରି କରି ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥିଲା ଯାହା ଭାରତୀୟ ପୁରାଣ ଏବଂ କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ମିଶାଇଥିଲା, ସେମାନଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ଯୋଡ଼ିଥିଲା ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜଣେ ମସିହା ଭାବରେ ଚିତ୍ରିତ କରିଥିଲା, ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ନେତା ଏବଂ ସନ୍ଥମାନଙ୍କର ପୁନର୍ଜନ୍ମ । ମୁରଲୀଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନାଟକଗୁଡ଼ିକ ପାରମ୍ପରିକ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତିରେ ଲିପ୍ତ କୃଷକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମର୍ଥନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହି ପ୍ରୟାସ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ତେଲୁଗୁ ଭାଷୀ ଗ୍ରାମରେ ଜଣେ ଲୋକନାୟକରେ ପରିଣତ କରିଥିଲା, ଯାହା କି ଜଣେ ପବିତ୍ର ମସିହା ପରି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲା ।

ଡେନିସ୍ ଡାଲଟନଙ୍କ ମତରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ହିଁ ତାଙ୍କର ବ୍ୟାପକ ଅନୁସରଣ ପାଇଁ ଦାୟୀ ଥିଲା। ଗାନ୍ଧୀ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସଭ୍ୟତାକୁ &quot;ନିଷ୍ଠୁର ଶକ୍ତି ଏବଂ ଅନୈତିକତା&quot;ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ବୋଲି ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାକୁ &quot;ଆତ୍ମା ଶକ୍ତି ଏବଂ ନୈତିକତା&quot;ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ବୋଲି ବର୍ଗୀକରଣ କରିବା ସହିତ ତୁଳନା କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;dennis20&quot;&gt;{{Cite book|last=Dennis Dalton|url=https://books.google.com/books?id=KxUp1igCL_0C|title=Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2012|isbn=978-0-231-15959-3|pages=8–14, 20–23, 30–35}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଐତିହ୍ୟର ଲୋକଙ୍କ କଳ୍ପନାକୁ &quot;ପ୍ରେମ ସହିତ ଘୃଣା&quot; ଜିତିବା ବିଷୟରେ ତାଙ୍କର ଧାରଣାଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲେ । ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ୧୮୯୦ ଦଶକର ତାଙ୍କର ପମ୍ଫଲେଟରେ ଏହି ଧାରଣା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଭାରତୀୟ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତ ଫେରିବା ପରେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଭିଡ଼ ଜମାଇଥିଲେ କାରଣ ସେ ସେମାନଙ୍କ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;dennis20&quot; /&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_first_visit_to_Odisha.jpg|thumb| ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରଥମ [[ଓଡ଼ିଶା]] ଗସ୍ତ, କାଠଯୋଡ଼ିନଦୀ କୂଳରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ ସାଧାରଣ ସଭା]]
ଗାନ୍ଧୀ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଗୋଟିଏ ଗ୍ରାମୀଣ କୋଣରୁ ଅନ୍ୟ କୋଣକୁ ଯାଇ ଜୋରଦାର ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ। ରାମାୟଣର ରାମ-ରାଜ୍ୟ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଏବଂ ''ସ୍ୱରାଜ'' ଓ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହର'' ଅନ୍ୟ ଏକ ଦିଗ ଭାବରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭଳି ପରିଭାଷା ଓ ବାକ୍ୟକୁ ସେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=S. Dhiman|url=https://books.google.com/books?id=2Y2kCgAAQBAJ|title=Gandhi and Leadership: New Horizons in Exemplary Leadership|publisher=Springer|year=2016|isbn=978-1-137-49235-7|pages=46–49}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକ ଭାରତ ବାହାରେ ଅଜବ ଲାଗୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ତାଙ୍କ ଲୋକଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଐତିହାସିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସହିତ ସହଜରେ ଏବଂ ଗଭୀର ଭାବରେ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;dennis20&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=John M Levine|url=https://books.google.com/books?id=wrQ5DQAAQBAJ&amp;pg=PA73|title=Encyclopedia of Group Processes and Intergroup Relations|last2=Michael A. Hogg|publisher=Sage Publications|year=2010|isbn=978-1-4129-4208-9|page=73}}&lt;/ref&gt;

=== ବୁଝାମଣା ===
ଲର୍ଡ ଇରୱିନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ସରକାର ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ଗାନ୍ଧୀ-ଇର୍ୱିନ୍ ଚୁକ୍ତି ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୧ରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ନାଗରିକ ଅବମାନନା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ବଦଳରେ ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ । ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଲଣ୍ଡନରେ ହେବାକୁ ଥିବା ରାଉଣ୍ଡଟେବୁଲ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଜାତୀୟତାବାଦୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିରାଶାଜନକ ଥିଲା। ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବେ ବୋଲି ଆଶା ରଖିଥିବା ବେଳେ ବ୍ରିଟିଶ ପକ୍ଷ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର ପରିବର୍ତ୍ତେ ଭାରତୀୟ ରାଜକୁମାର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁଙ୍କ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବେ । ଲର୍ଡ ଇରୱିନଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଲର୍ଡ ୱିଲିଙ୍ଗଡନ୍ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଭାରତ ବିରୋଧରେ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ଏକ ନୂତନ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ପୁଣି ଥରେ ଗିରଫ କରାଗଲା ଏବଂ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା କରି ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ଏବଂ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Herman2008&quot;&gt;{{Cite book|last=Herman|first=Arthur|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C&amp;pg=PA375|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|date=29 April 2008|publisher=Random House Publishing Group|isbn=978-0-553-90504-5|pages=375–377}}&lt;/ref&gt;

ବ୍ରିଟେନରେ ୱିନଷ୍ଟନ ଚର୍ଚିଲ ନାମକ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ କଞ୍ଜରଭେଟିଭ୍ ରାଜନେତା, ଯିଏ କି ସେତେବେଳେ ପଦରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ, ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଜଣେ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ସମାଲୋଚକ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଯୋଜନାର ବିରୋଧୀ ହୋଇଥିଲେ । ଚର୍ଚିଲ ପ୍ରାୟତଃ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଉପହାସ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ଏକ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ଭାଷଣରେ କହିଥିଲେ:

୧୯୩୦ ଦଶକରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଚର୍ଚ୍ଚିଲଙ୍କ ତିକ୍ତତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ସେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ &quot;ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦେଶଦ୍ରୋହୀ&quot; ବୋଲି କହିଥିଲେ, ଯାହାର ଖରାପ ପ୍ରତିଭା ଏବଂ ବହୁମୁଖୀ ବିପଦ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲା । ଚର୍ଚିଲ ତାଙ୍କୁ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ, ହିନ୍ଦୁ ମୁସୋଲିନୀ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଥିଲେ, ଜାତିଯୁଦ୍ଧ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ରାଜବଦଳରେ [[ବ୍ରାହ୍ମଣ]] ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଭାରତୀୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅଜ୍ଞତା ଉପରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ସ୍ୱାର୍ଥପର ଫାଇଦା ପାଇଁ।&lt;ref name=&quot;Herman2008p378&quot; /&gt; ଚର୍ଚ୍ଚିଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଅଲଗା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କର ସମାଲୋଚନା ୟୁରୋପୀୟ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶପାଇଥିଲା । ଏହା ଚର୍ଚ୍ଚିଲଙ୍କୁ ସହାନୁଭୂତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ୟୁରୋପୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଇଥିଲା । ଏହି ଘଟଣା ଚର୍ଚିଲଙ୍କ ଚିନ୍ତାକୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଥିଲା ଯେ &quot;ଇଂରେଜମାନେ ନିଜେ ଶାନ୍ତିବାଦ ଏବଂ ଭୁଲ ବିବେକରୁ ହାର ମାନିବେ&quot;।&lt;ref name=&quot;Herman2008p378&quot;&gt;{{Cite book|last=Arthur Herman|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|publisher=[[Random House]]|year=2008|isbn=978-0-553-90504-5|pages=378–81|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913065817/http://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|archive-date=13 September 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ଗୋଲଟେବୁଲ ସମ୍ମିଳନୀ ===
[[ଫାଇଲ:Mahadev_Desai_and_Gandhi_2_1939.jpg|thumb|ବିର୍ଲା ହାଉସ, ୧୯୩୯ରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସହାୟକ [[ମହାଦେବ ଦେଶାଇ]]]]
୧୯୩୧-୩୨ରେ ଗୋଲଟେବୁଲ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ୬୨ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଗାନ୍ଧୀ ଉପନିବେଶବାଦୀ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନର ଅନ୍ତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଭାବରେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂସ୍କାର ଚାହୁଁଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Muldoon92&quot; /&gt; ବ୍ରିଟିଶ ପକ୍ଷ ସଂସ୍କାର ଚାହୁଁଥିଲେ ଯାହା ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ଏକ ଉପନିବେଶ ଭାବରେ ରଖିବ । ବ୍ରିଟିଶ ଆଲୋଚନାକାରୀମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଡୋମିନିୟନ ମଡେଲରେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂସ୍କାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ଯାହା ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ବିଭାଜନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ପୃଥକ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶମାନେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମଗ୍ର ଭାରତ ପାଇଁ କହିବାର ଅଧିକାର ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|url=https://books.google.com/books?id=FauJL7LKXmkC|title=Gandhi: The Man, His People, and the Empire|publisher=[[University of California Press]]|year=2006|isbn=978-0-520-25570-8|pages=332–33|author-link=Rajmohan Gandhi|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222104043/https://books.google.com/books?id=FauJL7LKXmkC|archive-date=22 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ସେମାନେ ମୁସଲମାନ ଏବଂ ଶିଖ‌ଙ୍କ ଭଳି ଭାରତୀୟ ଧାର୍ମିକ ନେତାଙ୍କୁ ଧାର୍ମିକ ଭିତ୍ତିରେ ସେମାନଙ୍କ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିଆର ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କୁ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ନେତା ଭାବରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Muldoon92&quot;&gt;{{Cite book|last=Andrew Muldoon|url=https://books.google.com/books?id=D1gfDAAAQBAJ|title=Empire, Politics and the Creation of the 1935 India Act: Last Act of the Raj|publisher=Routledge|year=2016|isbn=978-1-317-14431-1|pages=92–99}}&lt;/ref&gt; ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ବିଭାଜନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଅଧିକାର ବା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱକୁ ସ୍ଥାନିତ କରୁଥିବା ଏକ ସମ୍ବିଧାନକୁ ଗାନ୍ଧୀ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ କରିଥିଲେ, କାରଣ ସେ ଭୟ କରୁଥିଲେ ଯେ ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବ ନାହିଁ ବରଂ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଭାଜିତ କରିବ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ମାନ୍ୟତା ବଜାୟ ରଖିବ ଏବଂ ଉପନିବେଶବାଦୀ ଶାସନର ଅନ୍ତ ପାଇଁ ଭାରତର ସଂଘର୍ଷରୁ ଧ୍ୟାନ ହଟାଇବ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Andrew Muldoon|url=https://books.google.com/books?id=D1gfDAAAQBAJ|title=Empire, Politics and the Creation of the 1935 India Act: Last Act of the Raj|publisher=Routledge|year=2016|isbn=978-1-317-14431-1|page=97}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Judith Margaret Brown|url=https://archive.org/details/gandhi00judi/page/252|title=Gandhi: Prisoner of Hope|publisher=[[Yale University Press]]|year=1991|isbn=978-0-300-05125-4|pages=[https://archive.org/details/gandhi00judi/page/252 252–57]}}&lt;/ref&gt;

୧୯୧୪ରୁ ୧୯୪୮ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଏକମାତ୍ର ଥର ପାଇଁ ଭାରତ ଛାଡିଥିଲେ । ଭାରତ ଭଳି ଶ୍ରମିକ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିବା ପାଇଁ ଇଷ୍ଟ ଏଣ୍ଡରେ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିବା ଏକ ଦାମୀ ୱେଷ୍ଟଏଣ୍ଡ ହୋଟେଲରେ ରହିବାକୁ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mahatma Gandhi &amp;#124; Philosopher &amp; Teacher &amp;#124; Blue Plaques|url=https://www.english-heritage.org.uk/visit/blue-plaques/mahatma-gandhi-kingsley-hall/|access-date=26 September 2020|website=English Heritage}}&lt;/ref&gt; ସେ ତାଙ୍କର ତିନି ମାସର ରହଣି କାଳ ପାଇଁ କିଙ୍ଗସଲେ ହଲ‌ରେ ଏକ ଛୋଟ କୋଠରୀ-ବେଡ୍ରୁମ୍ରେ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ଇଷ୍ଟଏଣ୍ଡର୍ସ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହର ସହ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Gandhi visits the poor people of England in 1931 – Gandhi Video Footage|url=https://www.youtube.com/watch?v=sLYIEajnqnI|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121002115124/http://www.youtube.com/watch?v=sLYIEajnqnI&amp;gl=US&amp;hl=en|archive-date=2 October 2012|access-date=26 September 2020|website=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt; ଏହି ସମୟରେ ସେ ବ୍ରିଟିଶ ନିରାମିଷ ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ନିଜର ସମ୍ପର୍କକୁ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
[[ଫାଇଲ:An_admiring_East_End_crowd_gathers_to_witness_the_arrival_of_Mahatma_Gandhi.jpg|thumb|୧୯୩୧ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଇଷ୍ଟ ଏଣ୍ଡରେ ଏକ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଜନସମାଗମ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା]]
ଗାନ୍ଧୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଉଣ୍ଡଟେବୁଲ ସମ୍ମିଳନୀରୁ ଫେରିବା ପରେ ସେ ଏକ ନୂଆ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ପୁଣେର ୟେରଓ୍ୱାଡା ଜେଲରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ସେ ଜେଲରେ ଥିବା ବେଳେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଏକ ନୂଆ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏକ ଅଲଗା ଭୋଟର ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହା ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ପୁରସ୍କାର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Arthur Herman|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|publisher=[[Random House]]|year=2008|isbn=978-0-553-90504-5|pages=382–90|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913065817/http://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|archive-date=13 September 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ଏହାର ପ୍ରତିବାଦରେ ଗାନ୍ଧୀ ଜେଲରେ ଥିବା ବେଳେ ଆମରଣ ଅନଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Dirks2011p267&quot;&gt;{{Cite book|last=Nicholas B. Dirks|url=https://books.google.com/books?id=UP7vmkFSJhIC&amp;pg=PA268|title=Castes of Mind: Colonialism and the Making of Modern India|publisher=[[Princeton University Press]]|year=2011|isbn=978-1-4008-4094-6|pages=267–74}}&lt;/ref&gt; ଫଳରେ ଜନ ଅସନ୍ତୋଷ ଯୋଗୁଁ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ସରକାର ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ପୁରସ୍କାର ବଦଳରେ ଆପୋସ ପୁନା ଚୁକ୍ତି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;yer&quot;&gt;{{Cite book|last=Kamath, M. V.|url=https://books.google.com/books?id=7bRZgojbsPsC&amp;pg=PA24|title=Gandhi's Coolie: Life &amp; Times of Ramkrishna Bajaj|publisher=Allied Publishers|year=1995|isbn=81-7023-487-5|page=24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Rachel Fell McDermott|url=https://books.google.com/books?id=w8qJAwAAQBAJ|title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2014|isbn=978-0-231-51092-9|pages=369–70|display-authors=etal}}&lt;/ref&gt;

=== କଂଗ୍ରେସ ରାଜନୀତି ===
୧୯୩୪ରେ ଗାନ୍ଧୀ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ସଦସ୍ୟପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଦଳର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସହ ସହମତ ନୁହଁନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ଯେ ଯଦି ସେ ଇସ୍ତଫା ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଦଳର ସଦସ୍ୟତାକୁ ଦମନ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେବ, ଯାହା ବାସ୍ତବରେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ, ସମାଜବାଦୀ, ଟ୍ରେଡ୍ ୟୁନିୟନବାଦୀ, ଛାତ୍ର, ଧାର୍ମିକ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ ସମର୍ଥକ ବିଶ୍ୱାସ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସମେତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଥିଲା ଏବଂ ଏହି ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱରଗୁଡ଼ିକ ନିଜକୁ ଶୁଣିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବ । ରାଜସହ ସାମୟିକ ଭାବରେ ରାଜନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ରାହୁଲ ମଧ୍ୟ ରାଜ ପ୍ରଚାରର ଟାର୍ଗେଟ ହେବାରୁ ବର୍ତ୍ତିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। {{Sfn|Gandhi|1990}}

୧୯୩୬ମସିହାରେ ନେହେରୁଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଅଧିବେଶନ ସହିତ ଗାନ୍ଧୀ ପୁଣି ଥରେ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିକୁ ଫେରିଥିଲେ । ଯଦିଓ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ କଳ୍ପନା ଜଳ୍ପନା ନୁହେଁ, ସ୍ୱାଧୀନତା ଜିତିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ତଥାପି ସେ କଂଗ୍ରେସକୁ ସମାଜବାଦକୁ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାରୁ ରୋକି ପାରିନଥିଲେ । ୧୯୩୮ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଯିଏ କି ପୂର୍ବରୁ ଅହିଂସାକୁ ପ୍ରତିବାଦର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Ghose|first=Sankar|url=https://books.google.com/books?id=mzRuAAAAMAAJ|title=Jawaharlal Nehru, A Biography|publisher=Allied Publishers|year=1992|isbn=8170233690|page=137}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ବିରୋଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ବୋଷ କଂଗ୍ରେସ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭୋଗରାଜୁ ପଟ୍ଟାଭି ସୀତାରାମୟାଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଜିତିଥିଲେ । ସୀତାରାମୟାଙ୍କ ପରାଜୟ ତାଙ୍କ ପରାଜୟ ବୋଲି ଗାନ୍ଧୀ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Dash|first=Siddhartha|date=January 2005|title=Gandhi and Subhas Chandra Bose|url=http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/jan2005/englishPdf/Gandhi_subhas.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121224061752/http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/jan2005/englishPdf/Gandhi_subhas.pdf|archive-date=24 December 2012|access-date=12 April 2012|website=Orissa Review}}&lt;/ref&gt; ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିବା ନୀତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପ୍ରତିବାଦରେ ସର୍ବଭାରତୀୟ ନେତାମାନେ ସାମୂହିକ ଭାବେ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପରେ ବୋଷ କଂଗ୍ରେସ ଛାଡିଥିଲେ। {{Sfn|Gandhi|1990}}

=== ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଓ ''ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ'' ===
{{Main article|Assassination of Mahatma Gandhi}}
[[ଫାଇଲ:Gandhi_and_Nehru_1942.jpg|thumb|୧୯୪୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ବମ୍ବେରେ ଭାରତ ଛାଡ଼ ସଂକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ମନୋନୀତ ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ|ଜବାହରଲାଲ]] ନେହେରୁଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇଥିଲେ]]
ଗାନ୍ଧୀ ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରୟାସକୁ କୌଣସି ସହାୟତା ପ୍ରଦାନକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେ [[ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ|ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ]] କୌଣସି ଭାରତୀୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ବିରୋଧରେ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;herman467&quot; /&gt; ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଏହାର ଜବାବ ଦେଇ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ କଂଗ୍ରେସ ନେତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ୧୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite book|last=Marques|first=J.|url=https://books.google.com/books?id=vCrXDwAAQBAJ&amp;pg=PT403|title=The Routledge Companion to Inclusive Leadership|publisher=Taylor &amp; Francis|year=2020|isbn=978-1-000-03965-8|series=Routledge Companions in Business, Management and Marketing|page=403}}&lt;/ref&gt; ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଜାତୀୟତାବାଦୀମାନେ ଅନେକ ହିଂସାତ୍ମକ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Anderson&quot; /&gt; ଯଦିଓ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅଭିଯାନକୁ ଅନେକ ଭାରତୀୟ ନେତାଙ୍କ ସମର୍ଥନ ମିଳିନଥିଲା ଏବଂ ୨୦.୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଭାବରେ ବ୍ରିଟିଶ ସେନାରେ ମିଶି ମିତ୍ର ସେନାର ବିଭିନ୍ନ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବାରେ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଶେଷରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Anderson&quot;&gt;{{Cite book|last=Anderson|first=D.|url=https://books.google.com/books?id=rni7AAAAIAAJ&amp;pg=PA51|title=Policing and Decolonisation: Politics, Nationalism, and the Police, 1917-65|last2=Killingray|first2=D.|publisher=Manchester University Press|year=1992|isbn=978-0-7190-3033-8|series=Studies in imperialism|page=51|quote=Britain's hold over India weakened and an early resumption of Congress rule appeared inevitable}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;herman467&quot;&gt;{{Cite book|last=Arthur Herman|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|publisher=[[Random House]]|year=2008|isbn=978-0-553-90504-5|pages=467–70|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913065817/http://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|archive-date=13 September 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତର ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧ ତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସରୁ ପ୍ରେରିତ ଥିଲା ଯେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଲଢ଼ୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ଅଂଶୀଦାର ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ସେହି ସ୍ୱାଧୀନତା ଭାରତକୁ ହିଁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Bipan Chandra|url=https://books.google.com/books?id=0q7xH06NrFkC&amp;pg=PT543|title=India's Struggle for Independence|publisher=[[Penguin Books]]|year=2000|isbn=978-81-8475-183-3|page=543}}&lt;/ref&gt; ସେ ନାଜିବାଦ ଏବଂ ଫାସିବାଦକୁ ମଧ୍ୟ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଅନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ନେତାଙ୍କ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିଥିଲା । ଯୁଦ୍ଧ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଗାନ୍ଧୀ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଏକ ଭାଷଣରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ''ଭାରତ'' ଛାଡିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦାବିକୁ ତୀବ୍ର କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Wolpertp74&quot;&gt;{{Cite book|last=Stanley Wolpert|url=https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|title=Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2002|isbn=978-0-19-515634-8|pages=74–75|archive-url=https://web.archive.org/web/20170219190635/https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|archive-date=19 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ଭାରତରୁ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କ ବିଦାୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହା ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟିର ସବୁଠାରୁ ନିଶ୍ଚିତ ବିଦ୍ରୋହ ଥିଲା । {{Sfn|Gandhi|1990}} ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଭାରତ ଛାଡ଼ ଭାଷଣର ତୁରନ୍ତ ଜବାବ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଭାଷଣର କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ କମିଟିର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gurcharan Das|url=https://books.google.com/books?id=IgbeMDKvkU0C&amp;pg=PA49|title=A Fine Family|publisher=[[Penguin Books]]|year=1990|isbn=978-0-14-012258-9|pages=49–50}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ଦେଶବାସୀ ଏହି ଗିରଫଦାରୀର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ସହ ଶହ ଶହ ସରକାରୀ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ, ଥାନାଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କିମ୍ବା ପୋଡ଼ି ଦେବା ସହ ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ ତାର କାଟି ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Wolpertp205&quot;&gt;{{Cite book|last=Stanley Wolpert|url=https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|title=Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2002|isbn=978-0-19-515634-8|pages=205–11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170219190635/https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|archive-date=19 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

୧୯୪୨ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏବେ ୭୩ ବର୍ଷରେ ପହଂଚିଥିଲେ ଏବଂ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦୀ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସହଯୋଗକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରୟାସରେ ସେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଲୋକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଆହତ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ ଯଦି ବ୍ରିଟିଶ ଅଧିକାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ହିଂସା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ ତେବେ ସେମାନେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବାକୁ ଏବଂ ମରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତୁ ।&lt;ref name=&quot;Wolpertp74&quot;/&gt; କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ହିଂସାକାଣ୍ଡ ଯୋଗୁଁ ଆନ୍ଦୋଳନ ବନ୍ଦ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ''ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର'' ଆଦେଶପ୍ରାପ୍ତ ଅରାଜକତା ବାସ୍ତବ ''ଅରାଜକତା''ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଖରାପ। ସେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ କାରୋ ୟା ମାରୋ (&quot;କର କିମ୍ବା ମର&quot;) କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Brock|first=Peter|url=https://books.google.com/books?id=vRduAAAAMAAJ|title=The Mahatma and mother India: essays on Gandhiʼs nonviolence and nationalism|publisher=[[Navajivan Publishing House]]|year=1983|page=34}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Limaye|first=Madhu|url=https://books.google.com/books?id=WVIwAQAAIAAJ|title=Mahatma Gandhi and Jawaharlal Nehru: a historic partnership|publisher=B.R. Publishing Corporation|year=1990|isbn=81-7018-547-5|page=11|author-link=Madhu Limaye}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wolpertp74&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=von Pochhammer, Wilhelm|url=https://books.google.com/books?id=mHLB4m75pisC&amp;pg=PA469|title=India's Road to Nationhood: A Political History of the Subcontinent|publisher=Allied Publishers|year=2005|isbn=81-7764-715-6|page=469}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_writing_1942.jpg|left|thumb|ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ [[ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ]] ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ବର୍ଷ]]
[[ପୁଣେ|ପୁଣେର]] ଆଗା ଖାନ୍ ପ୍ୟାଲେସ‌ରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଗିରଫଦାରୀ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘସମୟ ସଚିବ ମହାଦେବ ଦେଶାଇଙ୍କର ହୃଦଘାତରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ କସ୍ତୁରବା ୧୮ ମାସ ଜେଲରେ ରହିବା ପରେ ୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୪ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ଏବଂ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଗମ୍ଭୀର [[ମ୍ୟାଲେରିଆ]] ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Wolpertp205&quot;/&gt; ଜେଲରେ ଥିବା ବେଳେ ସେ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ବାଦିକ ଷ୍ଟୁଆର୍ଟ ଗେଲଡରଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତକାର ପାଇଁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ। ଏହାପରେ ଗେଲ୍ଡର ଏକ ସାକ୍ଷାତକାର ସାରଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତର ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ଜଣାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଗାନ୍ଧୀ ହଠାତ୍ ରିହାତି ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ଦେଶବାସୀ, କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀ ଏବଂ ଏପରିକି ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇ ଜଣ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ଏହା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରକୃତରେ ଯାହା କହିଥିଲେ ତାହାକୁ ବିକୃତ କରିଛି ଏବଂ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ମିଥ୍ୟା ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି।&lt;ref name=&quot;Wolpertp205&quot; /&gt;

ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଖରାପ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କାରଣରୁ ୬ ମଇ ୧୯୪୪ରେ ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା; ରାଜ ଚାହୁଁନଥିଲେ ଯେ ସେ ଜେଲରେ ମରିଯାଆନ୍ତୁ ଏବଂ ଦେଶକୁ ଉସକାଇ ଦିଅନ୍ତୁ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ସେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ରାଜନୈତିକ ଦୃଶ୍ୟପଟକୁ ଆସିଥିଲେ - ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ [[ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ମୁସଲିମ ଲିଗ|ମୁସଲିମ ଲିଗ୍]], ଯାହା କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସାମାନ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, &quot;ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଜନୈତିକ ମଞ୍ଚର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି&quot; ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ଅଭିଯାନର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ଥିଲା । ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ଯୋଗାଯୋଗ ଥିଲା ଏବଂ ୧୯୪୪ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ବମ୍ବେସ୍ଥିତ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ବାସଭବନରେ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ଜଣ ଅନେକ ଥର ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଏକ ମିଳିତ ଧାର୍ମିକ ବହୁବଚନ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ମୁସଲମାନ ଏବଂ ଅଣ-ମୁସଲମାନମାନେ ଏକାଠି ଥିଲେ । ଜିନ୍ନା ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ଅଲଗା ମୁସଲମାନ ଦେଶ (ପରବର୍ତ୍ତୀ ପାକିସ୍ତାନ) ଗଠନ ପାଇଁ ଧାର୍ମିକ ଆଧାରରେ ଉପମହାଦେଶକୁ ବିଭାଜନ କରିବାକୁ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Khan2007-page1&quot;&gt;{{Cite book|last=Khan|first=Yasmin|url=https://archive.org/details/greatpartitionma00khan/page/18|title=The Great Partition: The Making of India and Pakistan|publisher=[[Yale University Press]]|year=2007|isbn=978-0-300-12078-3|page=[https://archive.org/details/greatpartitionma00khan/page/18 18]|access-date=1 September 2013}} Quote: &quot;the Muslim League had only caught on among South Asian Muslims during the Second World War. ... By the late 1940s, the League and the Congress had impressed in the British their own visions of a free future for Indian people. ... one, articulated by the Congress, rested on the idea of a united, plural India as a home for all Indians and the other, spelt out by the League, rested on the foundation of Muslim nationalism and the carving out of a separate Muslim homeland.&quot; (p. 18)&lt;/ref&gt; ଏହି ଆଲୋଚନା ୧୯୪୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite news|date=7 May 1947|title=Gandhi, Jinnah Meet First Time Since '44; Disagree on Pakistan, but Will Push Peace|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/1947/05/07/archives/gandhi-jinnah-meet-first-time-since-44-disagree-on-pakistan-but.html|access-date=25 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430103734/http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F30A1EFA3F58147B93C5A9178ED85F438485F9|archive-date=30 April 2013}} {{Subscription required}}&lt;/ref&gt;

କଂଗ୍ରେସର ନେତାମାନେ ଜେଲରେ ଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ଦଳମାନେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ସହ ସାଂଗଠନିକ ଶକ୍ତି ହାସଲ କରିଥିଲେ। ଅଣ୍ଡରଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ପ୍ରକାଶନଗୁଡ଼ିକ କଂଗ୍ରେସର ନିଷ୍ଠୁର ଦମନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଘଟଣା ଉପରେ ଏହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନଥିଲା।&lt;ref name=&quot;BhattacharyaStudies2001&quot;&gt;{{Cite book|last=Bhattacharya|first=Sanjoy|url=https://books.google.com/books?id=M2GI26jditsC&amp;pg=PA33|title=Propaganda and information in Eastern India, 1939–45: a necessary weapon of war|publisher=Psychology Press|year=2001|isbn=978-0-7007-1406-3|page=33}}&lt;/ref&gt; ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷରେ ଇଂରେଜମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଦେଇଥିଲେ ଯେ କ୍ଷମତା ଭାରତୀୟ ହାତକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯିବ । ଏହି ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀ ସଂଗ୍ରାମ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଥିଲେ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱ ସମେତ ପାଖାପାଖି ୧୦୦,୦ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Shashi|Shashi]], p. 13.&lt;/ref&gt;

=== ବିଭାଜନ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ===
[[ଫାଇଲ:Gandhi_Jinnah_1944.jpg|left|thumb|ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୪୪ରେ [[ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା|ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ]] ଜିନ୍ନାଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧୀ]]
ଗାନ୍ଧିଜୀ ଧାର୍ମିକ ଭିତ୍ତିରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ବିଭାଜନକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;Reprinted in [[Mahatma Gandhi#Fischer2002|Fischer (2002)]], pp. 106–08.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Khan2007-page1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{Cite book|last=Khan|first=Yasmin|url=https://archive.org/details/greatpartitionma00khan|title=The Great Partition: The Making of India and Pakistan|publisher=[[Yale University Press]]|year=2007|isbn=978-0-300-12078-3|page=[https://archive.org/details/greatpartitionma00khan/page/n30 1]|access-date=1 September 2013|url-access=registration}} Quote: &quot;South Asians learned that the British Indian Empire would be partitioned on 3 June 1947. They heard about it on the radio, from relations and friends, by reading newspapers and, later, through government pamphlets. Among a population of almost four hundred million, where the vast majority lived in the countryside, ..., it is hardly surprising that many ... did not hear the news for many weeks afterward. For some, the butchery and forced relocation of the summer months of 1947 may have been the first they know about the creation of the two new states rising from the fragmentary and terminally weakened British empire in India.&quot; (p. 1)&lt;/ref&gt; [[ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ|ଭାରତ]]ୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଭାରତ ଛାଡିବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ । ତେବେ [[ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ମୁସଲିମ ଲିଗ|ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍]] ପକ୍ଷରୁ 'ବିଭାଜନ ଓ ଭାରତ ଛାଡ଼' ଦାବି କରାଯାଇଛି।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Hermann Kulke|url=https://books.google.com/books?id=RoW9GuFJ9GIC|title=A History of India|last2=Dietmar Rothermund|publisher=Routledge|year=2004|isbn=978-0-415-32920-0|pages=311–12, context: 308–16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Penderel Moon|url=https://books.google.com/books?id=WpViCTc-YAgC|title=Divide and Quit|publisher=[[University of California Press]]|year=1962|pages=11–28|author-link=Penderel Moon}}&lt;/ref&gt; କଂଗ୍ରେସ ଓ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ‌କୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ସରକାର ଅଧୀନରେ ସହଯୋଗ କରିବା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ, ଏହାପରେ ମୁସଲମାନ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ଥିବା ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଗଣମତଦ୍ୱାରା ବିଭାଜନର ପ୍ରଶ୍ନସମାଧାନ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ରାହୁଲ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;(Mahatma)Jack1994&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Jack|Jack]], p. 418.&lt;/ref&gt;

ଜିନ୍ନା ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୪୬ ଅଗଷ୍ଟ ୧୬ରେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କୁ ସହରରେ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ଏକାଠି ହେବାକୁ ଚାପ ପକାଇବା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ଏକ ମୁସଲମାନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଅଣ-ମୁସଲମାନ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବିଭକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିବସ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ । [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ|ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର]] ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୁସେନ୍ ସହିଦ ସୁହରାୱାର୍ଦି- ବର୍ତ୍ତମାନ [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ|ବାଂଲାଦେଶ]] ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ସିଧାସଳଖ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦିବସ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ କଲିକତାର ପୋଲିସକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଛୁଟି ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Wolpert118&quot;&gt;{{Cite book|last=Stanley Wolpert|url=https://books.google.com/books?id=zuoMsBWCTBUC|title=Shameful Flight: The Last Years of the British Empire in India|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=978-0-19-539394-1|pages=118–21|archive-url=https://web.archive.org/web/20131001210558/http://books.google.com/books?id=zuoMsBWCTBUC|archive-date=1 October 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ସିଧାସଳଖ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦିବସ କଲିକତା ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ଗଣହତ୍ୟା କରିବା ସହ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ସଂଘର୍ଷକୁ ରୋକିବା କିମ୍ବା ରୋକିବା ପାଇଁ ଛୁଟି କାଟିବା ପୋଲିସ ନିଖୋଜ ଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Chapter 1&quot;&gt;{{Cite book|last=Wolpert|first=Stanley A.|url=https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/books/first/w/wolpert-gandhi.html|title=Gandhi's Passion: The life and legacy of Mahatma Gandhi|publisher=Oxford University Press|year=2001|isbn=0-19-515634-X|access-date=20 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20160321161002/http://www.nytimes.com/books/first/w/wolpert-gandhi.html|archive-date=21 March 2016}}&lt;/ref&gt; ହିଂସାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ନିଜ ସେନାକୁ ଭିତରକୁ ଯିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇନଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Wolpert118&quot; /&gt; ଡାଇରେକ୍ଟ ଆକ୍ସନ ଡେ'ରେ ହୋଇଥିବା ହିଂସା ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ହିଂସା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନରେ ହୋଇଥିବା ହିଂସାକାଣ୍ଡରେ ହଜାର ହଜାର ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Stanley Wolpert|url=https://books.google.com/books?id=zuoMsBWCTBUC|title=Shameful Flight: The Last Years of the British Empire in India|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=978-0-19-539394-1|pages=118–27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131001210558/http://books.google.com/books?id=zuoMsBWCTBUC|archive-date=1 October 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦଙ୍ଗା ପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Chapter 1&quot; /&gt;
[[ଫାଇଲ:Mountbattens_with_Gandhi_(IND_5298).jpg|thumb|ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟେନର ଭାରତର ଶେଷ ଭାଇସରୟ [[ଲର୍ଡ଼ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ|ଲୋର୍ଡ଼ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ]] ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏଡ୍ୱିନା ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।]]
୧୯୪୭ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ଭାଇସରୟ ତଥା ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଜେନେରାଲ ଆର୍ଚିବାଲ୍ଡ ୱାଭେଲ୍ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ନୀତିଗତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଭୂମି ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ସହ କାମ କରିଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ତଥା ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ଓ ପ୍ରଭାବକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ଏକକ ଚିନ୍ତାଧାରା ପୋଷଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ୱାଭେଲ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜଣେ &quot;ମାରାତ୍ମକ, ଦୁଷ୍କର୍ମକାରୀ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚତୁର&quot; ରାଜନେତା ବୋଲି କହିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Dalton2012p65&quot; /&gt; ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ହେବ ବୋଲି ୱାଭେଲ୍ ଆଶଙ୍କା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀ ଏହାକୁ ରୋକିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବେ ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Dalton2012p65&quot;&gt;{{Cite book|last=Dennis Dalton|url=https://books.google.com/books?id=shCQVfWixiAC|title=Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2012|isbn=978-0-231-53039-2|pages=64–66}}&lt;/ref&gt;

ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଅନିଚ୍ଛାରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦେବା ପାଇଁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଜମିକୁ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଭାରତକୁ ବିଭାଜନ କରିବା ପାଇଁ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଆଲୋଚନାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଷ୍ଟାନଲି ଓଲପର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ &quot;ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ ଗଠନ ଯୋଜନାକୁ ଗାନ୍ଧୀ କେବେ ବି ଅନୁମୋଦନ କରିନଥିଲେ କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ&quot;।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Wolpert|Wolpert]], Oxford University Press, p. 7.&lt;/ref&gt;

ବିଭାଜନ ବିବାଦୀୟ ଓ ହିଂସାତ୍ମକ ବିବାଦୀୟ ଥିଲା। ଧାର୍ମିକ ଦଙ୍ଗାରେ ୫୦ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ କାରଣ ୧୦ ନିୟୁତରୁ ୧୨ ନିୟୁତ ଅଣ-ମୁସଲମାନ (ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଶିଖ ମୁଖ୍ୟତଃ) ପାକିସ୍ତାନରୁ ଭାରତକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ମୁସଲମାନମାନେ ଭାରତ, ପଶ୍ଚିମ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନର ନବଗଠିତ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରି ଭାରତରୁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଚାଲି ଆସିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;MetcalfMetcalf2006&quot;&gt;{{Cite book|last=Metcalf|first=Barbara Daly|url=https://books.google.com/books?id=iuESgYNYPl0C|title=A concise history of modern India|last2=Metcalf|first2=Thomas R.|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2006|isbn=978-0-521-86362-9|pages=221–22}}&lt;/ref&gt;

ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୪୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ତାରିଖରେ କଲିକତାରେ ଉପବାସ ଓ ବୁଲି ଦେଶବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ନିବେଦନ କରି ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ବିତାଇଥିଲେ । ବିଭାଜନ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ଧାର୍ମିକ ହିଂସାରେ ଘେରି ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ରାସ୍ତାଗୁଡିକ ମୃତଦେହରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଧାର୍ମିକ ଦଙ୍ଗା ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ହିଂସାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅନଶନ ଏବଂ ବିକ୍ଷୋଭକୁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;Dalton2012p65&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Brown1991-p380&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]], p. 380: &quot;Despite and indeed because of his sense of helplessness Delhi was to be the scene of what he called his greatest fast. ... His decision was made suddenly, though after considerable thought – he gave no hint of it even to Nehru and Patel who were with him shortly before he announced his intention at a prayer-meeting on 12 January 1948. He said he would fast until communal peace was restored, real peace rather than the calm of a dead city imposed by police and troops. Patel and the government took the fast partly as condemnation of their decision to withhold a considerable cash sum still outstanding to Pakistan as a result of the allocation of undivided India's assets because the hostilities that had broken out in Kashmir; ... But even when the government agreed to pay out the cash, Gandhi would not break his fast: that he would only do after a large number of important politicians and leaders of communal bodies agreed to a joint plan for restoration of normal life in the city.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;talbot-2016-gandhi-assets&quot;&gt;{{Cite book|last=Talbot|first=Ian|title=A History of Modern South Asia, Politics, States, Diasporas|publisher=Yale University Press|year=2016|isbn=978-0-300-19694-8|location=New Haven and London|page=183|lccn=2015937886|quote=Disputes over Kashmir and the division of assets and water in the aftermath of Partition increased Pakistan’s anxieties regarding its much larger neighbor. Kashmir’s significance for Pakistan far exceeded its strategic value; its &quot;illegal&quot; accession to India challenged the state’s ideological foundations and pointed to a lack of sovereign fulfillment. The &quot;K&quot; in Pakistan’s name stood for Kashmir. Of less symbolic significance was the division of post-Partition assets. Not until December 1947 was an agreement reached on Pakistan’s share of the sterling assets held by the undivided Government of India at the time of independence. The bulk of these (550 million rupees) was held back by New Delhi because of the Kashmir conflict and paid only following Gandhi’s intervention and fasting. India delivered Pakistan’s military equipment even more tardily, and less than a sixth of the 160,000 tons of ordnance allotted to Pakistan by the Joint Defence Council was actually delivered.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;elkins-pakistan-payment&quot;&gt;{{Cite book|last=Elkins|first=Caroline|title=Violence: A History of the British Empire|url=https://archive.org/details/legacyofviolence0000elki|publisher=Alfred A. Knopf|year=2022|isbn=9780307272423|location=New York, NY|lccn=2021018550|quote=A few months later, with war-fueled tensions over Kashmir mounting and India refusing to pay Pakistan 550 million rupees, Pakistan's share of Britain’s outstanding war debt, Gandhi began to fast. &quot;This time my fast is not only against Hindus and Muslims,&quot; the Mahatma said, &quot;but also against the Judases who put on false appearances and betray themselves, myself and society.&quot; The elderly and frail man who was India’s symbolic political and spiritual leader went three days without food before India’s cabinet agreed to pay Pakistan, something Nehru had long promised Jinnah he would do.|author-link=Caroline Elkins}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blinkenberg-patel-cash-payments&quot;&gt;{{Cite book|last=Blinkenberg|first=Lars|title=India-Pakistan: The History of Unsolved Conflicts: Volume I|publisher=Lindhardt og Ringhof|year=2022|isbn=9788726894707|quote=Sardar Patel decided, in the middle of December 1947, that the recent financial agreements with Pakistan should not be followed, unless Pakistan ceased to support the raiders.  ...  Gandhi was not convinced and he felt—like Mountbatten and Nehru—that the agreed transfer to Pakistan of a cash amount of Rs. 550 million should be implemented despite the Kashmir crisis.  Gandhi started a fast unto death, which was officially done to stop communal trouble, especially in Delhi, but &quot;word went round that it was directed against Sardar Patel's decision to withhold the cash balances&quot;...  Only because of Gandhi's interference, which was soon to cause his death, Sardar Patel gave in and the money was handed over to Pakistan.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sarkar-modern-india-jan48-1&quot;&gt;{{Cite book|last=Sarkar|first=Sumit|title=Modern India: 1885–1947|publisher=Pearson Education|year=2014|isbn=9789332535749|location=Delhi and Chennai|page=375|quote=This last fast seems to have been directed in part also against Patel’s increasingly communal attitudes (the Home Minister had started thinking in terms of a total transfer of population in the Punjab, and was refusing to honour a prior agreement by which India was obliged to give 55 crores of pre-Partition Government of India financial assets to Pakistan). ‘You are not the Sardar I once knew,’ Gandhi is said to have remarked during the fast.|author-link=Sumit Sarkar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gandhi-suhrud-patel&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Gopalkrishna|title=Scorching Love: Letters from Mohandas Karamchand Gandhi to his son, Devadas|last2=Suhrud|first2=Tridip|publisher=Oxford University Press|year=2022|location=Oxford, UK|quote=The national capital and its surrounding areas are gripped by massacres and the spewing of hate. The two Punjabs on either side of the border are aflame. On 1 January 1948, a Thai visitor comes and compliments him on India’s independence. &quot;Today . . . Indian fears his brother Indian. Is this independence?’, Gandhi asks in response. Gandhi smarts at the Government of India’s new cabinet headed by Jawaharlal Nehru deciding to withhold the transfer of Pakistan’s share (Rs 55 crores) of the ‘sterling balance’ that undivided India has held at independence. The attack on Kashmur is cited as a reason for this. Patel says India cannot give money to Pakistan ‘for making bullets to be shot at us’. Gandhi's intense agitation settles into an inner quiet on 12 January when the clear thought comes to him that he must fast. And indefinitely.}} ‘It will end when and if I am satisfied that there is a reunion of hearts of all communities...’&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gurharpal=-shani-patel&quot;&gt;{{Cite book|last=Singh|first=Gurharpal|title=Sikh Nationalism: From a Dominant Minority to an Ethno-Religious Diaspora|last2=Shani|first2=Georgio|publisher=Cambridge University Press|year=2022|isbn=978-1-107-13654-0|page=107|lccn=2021017207|quote=For further evidence of Patel’s involvement in the clearing of Muslims in north India, see Pandey (2001, 196). Against the background of the India-Pakistan conflict in Kashmir, the dispute between the two countries over the division of cash balances and Gandhi’s fast in early 1948, Mountbatten noted the following of his interview with Patel: ‘He expressed the view that the only way to re-establish decent relationship between the Muslims and non-Muslim communities was to remove Hindus and Sikhs from Pakistan and drive out the Muslims of the East Punjab and the affected neighbouring areas.’ MB1/D76/1. Mountbatten Papers, University of Southampton.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;burton-stein-godse&quot;&gt;{{Cite book|last=Stein|first=Burton|title=A History of India|url=https://archive.org/details/historyofindia0000stei_c8e6|last2=Arnold|first2=David|publisher=Wiley-Blackwell|year=2010|isbn=978-1-4051-9509-6|edition=2nd|series=Blackwell History of the World Series|pages=[https://archive.org/details/historyofindia0000stei_c8e6/page/352 352]–353|quote=He undertook a fast not only to restrain those bent on communal reprisal but also to influence the powerful Home Minister, Sardar Patel, who was refusing to share out the assets of the former imperial treasury with Pakistan, as had been agreed. Gandhi's insistence on justice for Pakistan now that the partition was a fact ... had prompted Godse's fanatical action.|author-link=Burton Stein|author-link2=David Arnold (historian)}}&lt;/ref&gt;

== ଓଡ଼ିଶାରେ ଗାନ୍ଧୀ ==
୧୯୨୧ରୁ ୧୯୪୬ ମଧ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ମୋଟ ୮ଥର ଓଡ଼ିଶା ଆସିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ମୋ ପାଇଁ ତୀର୍ଥ |url=https://sakalaepaper.com/view/403/sindura-24---30-jan-2021/5 |website=sakalaepaper.com |publisher=ସିନ୍ଦୂରା (ସକାଳ) |accessdate=24 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124062215if_/https://sakalaepaper.com/media/2021-01/22044200-page-05.jpg|archive-date= ୨୪ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୧ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
=== ପ୍ରଥମ ଗସ୍ତ: ୧୯୨୧ ===

[[File:Gandhi first visit to Odisha.jpg|thumb|୧୯୨୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୩ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ଆଗମନ କରିବା ଅବସରରେ କଟକ କାଠଯୋଡି ନଦୀ ପଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସାଧାରଣ ସଭାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଉଦବୋଧନ।]]
ଉତ୍କଳମଣି [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ|ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ]] ନିମନ୍ତ୍ରଣକୁ ସାଦରେ ଗ୍ରହଣ କରି ଗାନ୍ଧୀଜୀ ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୩ ପ୍ରତ୍ୟୁଷରୁ ପତ୍ନୀ କସ୍ତୁରବା, କନିଷ୍ଠପୁତ୍ର ଦେବଦାସ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେଜଣ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହ [[କଟକ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ]]ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;ପ୍ରଫେସର ଅନନ୍ତଚରଣ ସାହୁ, ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଓଡ଼ିଶା ପରିଦର୍ଶନ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଉତ୍କଳମଣିଙ୍କ ପ୍ରେରଣା, [[ସମାଜ (ଖବରକାଗଜ)|ସମାଜ]], ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୧, ପୃଷ୍ଠା: ୦୬&lt;/ref&gt;
ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ସମେତ କଟକର ବହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ କର୍ମୀମାନେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଏକ ପୁରୁଣା ଫୋର୍ଡ଼ ମୋଟର କାରରେ କଟକର ସ୍ୱରାଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଘେନି ଯାଇଥିଲେ । ସେହିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ କଟକ [[କାଠଯୋଡ଼ି ନଦୀ]]ର ଗଣେଶଘାଟ ନିକଟସ୍ଥ ବାଲିଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ କଟକବାସୀଙ୍କ ତରଫରୁ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅଭ୍ୟର୍ଥନା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ବିରାଟ ସାଧାରଣ ସଭା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ସାଧାରଣ ସଭାରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ବାଣୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ବହୁଛାତ୍ର [[ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ]]ରେ ସହଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି କ୍ରମରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ତାରିଖରେ [[ପୁରୀ]]ରେ ପହଞ୍ଚି, ସମୁଦ୍ର ବାଲିରେ ଏକ ବିରାଟ ସାଧାରଣ ସଭାରେ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେବାପରେ, ୨୭ ତାରିଖ ଦିନ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଗହଣରେ [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା]]ର କେତେକ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପ୍ରପୀଡ଼ିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ ।

=== ଦ୍ୱିତୀୟ ଗସ୍ତ: ୧୯୨୫ ===
[[ମଧୁସୂଦନ ଦାସ]]ଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ୧୯୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ପୁନର୍ବାର କଟକରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଅବସରରେ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଉତ୍କଳ ଟାନେରୀ ନାମକ ଜୋତା କାରଖାନାଟି ପରିଦର୍ଶନ କରି ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ ଓ [[ଅହମଦାବାଦ]]ସ୍ଥିତ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମରେ ଏଭଳି ଏକ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ମନସ୍ଥ କରିଥିଲେ । ଏହି ଅବସରରେ କଟକ ଉପକଣ୍ଠରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କୁଷ୍ଠାଶ୍ରମ ପରିଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।

=== ତୃତୀୟ ଗସ୍ତ: ୧୯୨୭ ===
ତୃତୀୟ ଥର ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସି କଟକଠାରେ ଭାଷାକୋଶବିତ [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]]ଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ତାଙ୍କ ଘରେ କିଛି ସମୟ କଟାଇଥିଲେ । ପ୍ରହରାଜ ମହୋଦୟଙ୍କ ଅଧ୍ୟବସାୟ ତଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ]] ଭଳି ଏକ ବିରାଟ ଗ୍ରନ୍ଥ-ପ୍ରକଳ୍ପ ସଂକଳନକୁ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ଭୂୟସୀ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । ଏହି ଅବସରରେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ କୁଷ୍ଠାଶ୍ରମଟି ଦେଖି ଆଶ୍ରମବାସୀଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ସେବତୀଫୁଲ ତୋଡ଼ା ଓ ଏକ ଟୋକେଇପୂର୍ଣ୍ଣ କମଳାଲେମ୍ବୁ ଉପହାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
=== ଚତୁର୍ଥ ଗସ୍ତ: ୧୯୨୮ ===
୧୯୨୮ର ଦାରୁଣ ବନ୍ୟା ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ଚତୁର୍ଥ ଥର ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ଆସିବା ବେଳକୁ ତାଙ୍କର ସହକର୍ମୀ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇସାରିଥିଲା । ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କର ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ ଜନସେବା, ଦରିଦ୍ର-ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଭୀର ସମବେଦନାକୁ ସ୍ମରଣ କରି ସେହି ମହାନ ଆତ୍ମା ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳୀ ଅର୍ପଣ ପୂର୍ବକ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ତାଙ୍କର ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ ପତ୍ରିକାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ୱର]] ଗସ୍ତକାଳରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ବହୁ ବନ୍ୟାଞ୍ଚଳ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଗସ୍ତକାଳରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଇଂରେଜ ବନ୍ଧୁ ଏସ. ଏଫ. ଆଣ୍ଡୃଜ ତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ଓଡ଼ିଶାର ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ୟା ପ୍ରପୀଡ଼ିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଦର୍ଶନ କରି ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ‘ଇଣ୍ଡିଆ ଆଣ୍ଡ ସାଇମନ କମିଶନ ରିପୋର୍ଟ’ରେ ଏହି ବନ୍ୟାର କରୁଣ ଚିତ୍ର ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ଭାଷାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ସେ କାଳର ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶାକୁ ତୁରନ୍ତ ରିଲିଫ ସାମଗ୍ରୀ ପଠାଇଥିଲେ ।
===ପଞ୍ଚମ ଗସ୍ତ: ୧୯୩୪===
୧୯୩୪ ମସିହା ମଇ ମାସ ୫ ତାରିଖରେ ସେ ଝାରସୁଗୁଡାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଅନୁଗୋଳ ଦେଇ ପୁରୀରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ୮ ତାରିଖରେ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଉନ୍ମୋଚନ କରି ୯ ତାରିଖରେ ହରିଜନ ପଦଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web|last1=ଦ୍ୱିବେଦୀ|first1=ଅଭୟ|title=ଗାନ୍ଧୀ ହରିଜନ ପଦଯାତ୍ରା|url=http://www.dharitri.com/epaper/261109/p6.htm|publisher=ଧରିତ୍ରୀ|accessdate=24 December 2016}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi Jinnah 1944.jpg|thumb|ମହମ୍ମଦ ଅଲୀ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ସ‌ହ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ।]]

== ମୃତ୍ୟୁ ==
{{Main article|Assassination of Mahatma Gandhi}}
୧୯୪୮ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୩୦ ତାରିଖ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫ଟା ୧୭ ମିନିଟରେ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ନାତୁଣୀମାନଙ୍କ ସହ [[ବିରଳା ଭବନ|ବିର୍ଲା ହାଉସ୍]] (ବର୍ତ୍ତମାନ [[ବିରଳା ଭବନ|ଗାନ୍ଧୀ]] ସ୍ମୃତି)ର ବଗିଚାରେ ଏକ ପ୍ରାର୍ଥନା ସଭାକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ହିନ୍ଦୁ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ନାଥୁରାମ ଗଡସେ ନିକଟରେ ଥିବା ପିସ୍ତଲରୁ ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ତିନୋଟି ଗୁଳି ମାଡ଼ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;ahmed-godse-assets&quot;&gt;{{Cite book|last=Ahmed|first=Raja Qaiser|title=Pakistan Factor and the Competing Perspectives in India: Party Centric View|publisher=Palgrave Macmillan|year=2022|isbn=978-981-16-7051-0|page=11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CushRobinson2008&quot;&gt;{{Cite book|last=Cush|first=Denise|url=https://books.google.com/books?id=i_T0HeWE-EAC&amp;pg=PA544|title=Encyclopedia of Hinduism|last2=Robinson|first2=Catherine|last3=York|first3=Michael|publisher=Taylor &amp; Francis|year=2008|isbn=978-0-7007-1267-0|page=544|access-date=31 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012221104/http://books.google.com/books?id=i_T0HeWE-EAC&amp;pg=PA544|archive-date=12 October 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt; କେତେକ ହିସାବ ଅନୁଯାୟୀ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ତୁରନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=USxWAAAAYAAJ|title=The Collected Works of Mahatma Gandhi|publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India|year=2000|isbn=978-81-230-0154-8|page=130}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gandhi2007&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Tushar A.|url=https://books.google.com/books?id=x-dsbNz7syQC&amp;pg=PT12|title=&quot;Let's Kill Gandhi !&quot;: A Chronicle of His Last Days, the Conspiracy, Murder, Investigation, and Trial|publisher=[[Rupa Publications|Rupa &amp; Company]]|year=2007|isbn=978-81-291-1094-7|page=12|archive-url=https://web.archive.org/web/20160101071616/https://books.google.com/books?id=x-dsbNz7syQC&amp;pg=PT12|archive-date=1 January 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ଅନ୍ୟ ାନ୍ୟ ବିବରଣୀରେ, ଯେପରିକି ଜଣେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ବିର୍ଲା ହାଉସକୁ ଏକ ଶୋଇବା ଘରେ ନିଆଯାଇଥିଲା । ସେଠାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାରର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦ ପଢ଼ିବାରୁ ପ୍ରାୟ ୩୦ ମିନିଟ୍ ପରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Nicholas Henry Pronko|url=https://books.google.com/books?id=0VOBAAAAQBAJ|title=Empirical Foundations of Psychology|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-1-136-32701-8|pages=342–43}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;spear-gandhi-1948-preconditions-fast&quot;&gt;{{Citation|last=Spear|first=Percival|title=History of India, Volume 2: From the sixteenth century to the twentieth century|url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.13362/page/n241/mode/2up|page=239|year=1990|publisher=Penguin|isbn=978-0-140-13836-8|author-link=Percival Spear|orig-year=1978}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sources-ind-tradition-gandhi-1948&quot;&gt;{{Cite book|title=Sources of Indian Traditions, Volume 2: Modern India, Pakistan, and Bangladesh|publisher=Columbia University Press|year=2014|isbn=978-0-231-13830-7|editor-last=McDermott|editor-first=Rachel Fell|edition=3rd|location=New York|page=344|editor-last2=Gordon|editor-first2=Leonard A.|editor-link2=Leonard A. Gordon|editor-last3=Embree|editor-first3=Ainslie T.|editor-link3=Ainslie T. Embree|editor-last4=Pritchett|editor-first4=Frances W.|editor-last5=Dalton|editor-first5=Dennis|editor-link5=Dennis Dalton}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wolpert-patel-cash-assets&quot;&gt;{{Cite book|last=Wolpert|first=Stanley|title=A New History of India|url=https://archive.org/details/newhistoryofindi0000wolp|publisher=Oxford University Press|year=2004|isbn=0195166787|edition=7th|location=New York|page=[https://archive.org/details/newhistoryofindi0000wolp/page/358 358]|author-link=Stanley Wolpert}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Brown1991-p380&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]], p. 380: &quot;Despite and indeed because of his sense of helplessness Delhi was to be the scene of what he called his greatest fast. ... His decision was made suddenly, though after considerable thought – he gave no hint of it even to Nehru and Patel who were with him shortly before he announced his intention at a prayer-meeting on 12 January 1948. He said he would fast until communal peace was restored, real peace rather than the calm of a dead city imposed by police and troops. Patel and the government took the fast partly as condemnation of their decision to withhold a considerable cash sum still outstanding to Pakistan as a result of the allocation of undivided India's assets because the hostilities that had broken out in Kashmir; ... But even when the government agreed to pay out the cash, Gandhi would not break his fast: that he would only do after a large number of important politicians and leaders of communal bodies agreed to a joint plan for restoration of normal life in the city.&quot;&lt;/ref&gt;

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି କହିଛନ୍ତି:&lt;ref name=&quot;Ghose1991&quot;&gt;{{Cite book|last=Sankar Ghose|url=https://books.google.com/books?id=5l0BPnxN1h8C&amp;pg=PA367|title=Mahatma Gandhi|publisher=Allied Publishers|year=1991|isbn=978-81-7023-205-6|page=386}}&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;ବନ୍ଧୁଗଣ, ଆମ ଜୀବନରୁ ଆଲୋକ ବାହାରିଯାଇଛି, ଏବଂ ଚାରିଆଡେ ଅନ୍ଧାର ଅଛି, ଏବଂ ତୁମକୁ କ'ଣ କହିବି କିମ୍ବା କିପରି କହିବି ମୁଁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଜାଣେ ନାହିଁ । ଆମର ପ୍ରିୟ ନେତା ବାପୁ, ଯାହାଙ୍କୁ ଆମେ ଜାତିର ପିତା ବୋଲି କହୁଥିଲୁ, ସେ ଆଉ ନାହାନ୍ତି। ବୋଧହୁଏ ମୁଁ ଏହା କହିବା ଭୁଲ୍; ତଥାପି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଆଉ ଦେଖିବୁ ନାହିଁ, ଯେପରି କି ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଏତେ ବର୍ଷ ଧରି ଦେଖିଛୁ, ଆମେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପରାମର୍ଶ ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିବୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ତାଙ୍କଠାରୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ନେବୁ ନାହିଁ, ଏବଂ ଏହା କେବଳ ମୋ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହି ଦେଶର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଝଟକା ।&lt;ref name=&quot;Jai1996&quot;&gt;{{Cite book|last=Jai|first=Janak Raj|url=https://books.google.com/books?id=5Wrc1K0uJTgC&amp;pg=PA45|title=Commissions and Omissions by Indian Prime Ministers|date=July 2002|publisher=Regency Publications|isbn=978-81-86030-25-7|pages=45–47}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
[[ଫାଇଲ:Mohandas_K._Gandhi,_Memorial_assassination_spot,_2013.jpg|left|thumb|୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ସ୍ଥାନରେ ସ୍ମାରକୀ । ତାଙ୍କ ଶୈଳୀଗତ ପାଦ ସ୍ମାରକୀକୁ ନେଇଯାଏ ।]]
ହିନ୍ଦୁ ମହାସଭା ଏବଂ [[ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ]] ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିବା ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଗୋଡସେ ଖସିଯିବାକୁ କୌଣସି ପ୍ରୟାସ କରିନଥିଲେ; ଅନ୍ୟ କେତେକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରକାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;babb-godse-assets&quot;&gt;{{Cite book|last=Babb|first=Lawrence A.|title=Religion in India: Past and Present|publisher=Dunedin Academic Press|year=2020|isbn=9781780466231|location=Edinburgh}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CushRobinson2008&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sarkar-modern-india-jan48-2&quot;&gt;{{Cite book|last=Sarkar|first=Sumit|title=Modern India: 1885–1947|publisher=Pearson Education|year=2014|isbn=9789332535749|location=Delhi and Chennai|page=375|quote=Three days later the Mahatma was dead, murdered by a Hindu fanatic, Nathuram Godse, as a climax to a conspiracy hatched by a Poona Brahman group originally inspired by V.D. Savarkar—a conspiracy which, despite ample warnings, the police of Bombay and Delhi had done nothing to foil.|author-link=Sumit Sarkar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Hardiman, David|url=https://books.google.com/books?id=XwStR-MUwPQC|title=Gandhi in His Time and Ours: The Global Legacy of His Ideas|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2003|isbn=978-0-231-13114-8|pages=174–76}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bell-savarkar&quot;&gt;{{Cite book|last=Bell|first=J. Bowyer|title=Assassin: Theory and Practice of Political Violence|url=https://archive.org/details/assassintheorypr0000bell|publisher=Routledge|year=2017|isbn=978-1-4128-0509-4|location=London|author-link=J. Bowyer Bell}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;geva-delhi-jan48&quot;&gt;{{Cite book|last=Geva|first=Rotem|title=Delhi Reborn: Partition and Nation Building in India's Capital|publisher=Stanford University Press|year=2022|isbn=9781503631199|pages=130–131|lccn=2021051794}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;talbot-singh-delhi&quot;&gt;{{Citation|last=Talbot|first=Ian|title=The Partition of India|url=https://books.google.com/books?id=utKmPQAACAAJ&amp;pg=PA118|pages=118–119|year=2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-85661-4|quote=It is now almost a cliché that the Partition transformed Delhi from a Mughal to a Punjabi city. The bitter experiences of the refugees encouraged them to support right-wing Hindu parties. ... Trouble began in September (1947) after the arrival from refugees from Pakistan who were determined on revenge and driving Muslims out of properties which they could then occupy. Gandhi in his prayer meetings in Birla House denounced the 'crooked and ungentlemanly' squeezing out of Muslims. Despite these exhortations, two-thirds of the city's Muslims were to eventually abandon India's capital.|last2=Singh|first2=Gurharpal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Brown1991-p380&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]], p. 380: &quot;Despite and indeed because of his sense of helplessness Delhi was to be the scene of what he called his greatest fast. ... His decision was made suddenly, though after considerable thought – he gave no hint of it even to Nehru and Patel who were with him shortly before he announced his intention at a prayer-meeting on 12 January 1948. He said he would fast until communal peace was restored, real peace rather than the calm of a dead city imposed by police and troops. Patel and the government took the fast partly as condemnation of their decision to withhold a considerable cash sum still outstanding to Pakistan as a result of the allocation of undivided India's assets because the hostilities that had broken out in Kashmir; ... But even when the government agreed to pay out the cash, Gandhi would not break his fast: that he would only do after a large number of important politicians and leaders of communal bodies agreed to a joint plan for restoration of normal life in the city.&quot;&lt;/ref&gt; ଅଭିଯୁକ୍ତମାନେ ହେଲେ ନାଥୁରାମ ବିନାୟକ ଗଡସେ, ନାରାୟଣ ଆପ୍ଟେ, [[ବିନାୟକ ଦାମୋଦର ସାବରକର]], ଶଙ୍କର କିସ୍ତାୟା, ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ପରଚୁରେ, ବିଷ୍ଣୁ କରକରେ, ମଦନଲାଲ ପାହୱା ଓ ଗୋପାଳ ଗଡସେ। {{Sfn|Khosla|1965}}&lt;ref name=&quot;Jain76&quot;&gt;{{Cite book|last=Jagdish Chandra Jain|url=https://books.google.com/books?id=NurqxSttqjoC&amp;pg=PA76|title=Gandhi, the Forgotten Mahatma|publisher=Mittal Publications|year=1987|isbn=978-81-7099-037-6|pages=76–77}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Jay Robert Nash|url=https://books.google.com/books?id=9aQlCgAAQBAJ&amp;pg=PA69|title=Almanac of World Crime|publisher=New York: Rowman &amp; Littlefield|year=1981|isbn=978-1-4617-4768-0|page=69}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;G.D. Khosla (1965), [http://www.mkgandhi.org/ebks/The-Murder-of-the-Mahatma.pdf The Murder of the Mahatma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150921232029/http://www.mkgandhi.org/ebks/the-murder-of-the-mahatma.pdf|date=21 September 2015}}, Chief Justice of Punjab, Jaico Publishers, p. 38&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;talbot-singh-delhi&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Brown1991-p380&quot; /&gt;

୧୯୪୮ ମସିହା ମେ ୨୭ ତାରିଖରେ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ ଆତ୍ମା ଚରଣ ୧୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୯ରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଆଦେଶ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ୮ ମାସ ଧରି ଚାଲିଥିଲା। ପ୍ରସିକ୍ୟୁସନ ୧୪୯ ଜଣ ସାକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ, ପ୍ରତିପକ୍ଷ କେହି ନଥିଲେ। {{Sfn|Khosla|1965}} କୋର୍ଟ ଜଣେ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ହତ୍ୟା ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ୮ ଜଣଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବିସ୍ଫୋରକ ପଦାର୍ଥ ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଅଭିଯୋଗରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଛି। ସାବରକରଙ୍କୁ ଦୋଷମୁକ୍ତ କରାଯାଇ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ନାଥୁରାମ ଗଡସେ ଏବଂ ନାରାୟଣ ଆପ୍ଟେଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ୬ ଜଣଙ୍କୁ (ଗୋଡସେଙ୍କ ଭାଇ ଗୋପାଳଙ୍କ ସମେତ) ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=30 July 2015|title=Yakub Memon first to be hanged in Maharashtra after Ajmal Kasab|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/yakub-memon-first-to-be-hanged-in-maharashtra-after-ajmal-kasab/?SocialMedia|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150928031701/http://indianexpress.com/article/india/india-others/yakub-memon-first-to-be-hanged-in-maharashtra-after-ajmal-kasab/?SocialMedia|archive-date=28 September 2015|access-date=30 July 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Menon|first=Vinod Kumar|date=30 January 2014|title=Revealed: The secret room where Godse was kept after killing Gandh|publisher=Mid-Day|url=http://www.mid-day.com/articles/revealed-the-secret-room-where-godse-was-kept-after-killing-gandhi/15058009|access-date=18 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140703144825/http://www.mid-day.com/articles/revealed-the-secret-room-where-godse-was-kept-after-killing-gandhi/15058009|archive-date=3 July 2014}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi_funeral.jpg|thumb|ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭାରତୀୟ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Gandhi94&quot;&gt;{{Cite book|last=Mahatma Gandhi|url=https://archive.org/details/gandhireadersou00gand/page/483|title=The Gandhi Reader: A Sourcebook of His Life and Writings|publisher=Grove Press|year=1994|isbn=978-0-8021-3161-4|pages=[https://archive.org/details/gandhireadersou00gand/page/483 483–89]}}&lt;/ref&gt;]]
ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଶୋକର ଛାୟା ଖେଳିଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;spear-gandhi-1948-preconditions-fast&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sources-ind-tradition-gandhi-1948&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;wolpert-patel-cash-assets&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Brown1991-p380&quot;&gt;[[Mahatma Gandhi#Brown1991|Brown (1991)]], p. 380: &quot;Despite and indeed because of his sense of helplessness Delhi was to be the scene of what he called his greatest fast. ... His decision was made suddenly, though after considerable thought – he gave no hint of it even to Nehru and Patel who were with him shortly before he announced his intention at a prayer-meeting on 12 January 1948. He said he would fast until communal peace was restored, real peace rather than the calm of a dead city imposed by police and troops. Patel and the government took the fast partly as condemnation of their decision to withhold a considerable cash sum still outstanding to Pakistan as a result of the allocation of undivided India's assets because the hostilities that had broken out in Kashmir; ... But even when the government agreed to pay out the cash, Gandhi would not break his fast: that he would only do after a large number of important politicians and leaders of communal bodies agreed to a joint plan for restoration of normal life in the city.&quot;&lt;/ref&gt; ପାଞ୍ଚ ମାଇଲ ଲମ୍ବା ଏହି ଅନ୍ତିମ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା, ବିର୍ଲା ବାସଭବନରୁ ରାଜ ଘାଟରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ପାଞ୍ଚ ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା ଏବଂ ଆଉ ଏକ ନିୟୁତ ଲୋକ ଶୋଭାଯାତ୍ରାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଦେଖିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Gandhi94&quot;&gt;{{Cite book|last=Mahatma Gandhi|url=https://archive.org/details/gandhireadersou00gand/page/483|title=The Gandhi Reader: A Sourcebook of His Life and Writings|publisher=Grove Press|year=1994|isbn=978-0-8021-3161-4|pages=[https://archive.org/details/gandhireadersou00gand/page/483 483–89]}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ମୃତଦେହକୁ ଏକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରବାହୀ ଜାହାଜରେ ପରିବହନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ଚେସିସକୁ ରାତାରାତି ଭାଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ମୃତଦେହର ଏକ ଝଲକ ପାଇପାରିବେ । ଗାଡିର ଇଞ୍ଜିନ ବ୍ୟବହାର ହୋଇନଥିଲା; ଏହା ବଦଳରେ ୫୦ ଜଣ ଲେଖାଏଁ ଲୋକଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ୪ଟି ଡ୍ରାଗ୍ ଦଉଡ଼ି ଗାଡ଼ିକୁ ଟାଣି ନେଇଥିଲା। ଲଣ୍ଡନର ଇଣ୍ଡିଆ ହାଉସରେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଏବଂ ସମଗ୍ର ବ୍ରିଟେନରୁ ଆସିଥିବା ଭାରତୀୟମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଲଣ୍ଡନରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଶୋକରେ ବନ୍ଦ ରହିଥିଲା ।

=== ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ସ୍ମାରକୀ ===
[[ଫାଇଲ:Cremation at Rajghat.jpg|right|thumb|ରାଜଘାଟରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର, ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮ । ଏଥିରେ [[ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ]], [[ଲର୍ଡ଼ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ|ଲୁଇ]] ଓ ଏଡୱିନା ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ, [[ଆବୁଲ କଲାମ ଆଜାଦ|ମୌଲାନା ଆଜାଦ]], ରାଜକୁମାରୀ ଅମୃତ କୌର, [[ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁ]] ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନେତାମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] ଚିତା ଜାଳିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Michaels|first=James|date=31 January 1948|title=Cremation of Gandhi's body|url=https://www.upi.com/Archives/1948/01/31/Cremation-of-Gandhis-body/1311719724408/|access-date=20 February 2023|website=United Press International}}&lt;/ref&gt;]]
ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅସ୍ଥିକୁ ଅଳଙ୍କାରରେ ଢାଳି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ସ୍ମାରକୀ ସେବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ପଠାଯାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=LEEEAAAAMBAJ&amp;pg=PA76|title=Life|date=15 March 1948|page=76|issn=0024-3019}}&lt;/ref&gt; ୧୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୮ରେ ଆହ୍ଲାବାଦସ୍ଥିତ ସଙ୍ଗମରେ ଅଧିକାଂଶ ଅସ୍ଥି ବିସର୍ଜନ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ କିଛି ଗୁପ୍ତଭାବରେ ନିଆଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ତୁଷାର ଗାନ୍ଧୀ ଆହ୍ଲାବାଦର ସଙ୍ଗମଠାରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଭଲ୍ଟରେ ଥିବା ଏକ କଳସର ସାମଗ୍ରୀକୁ ବିସର୍ଜନ କରି କୋର୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ। ଉଗାଣ୍ଡାର ଜିଞ୍ଜା ନିକଟରେ ଥିବା ନାଇଲ ନଦୀର ଉତ୍ସରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ କିଛି ଅସ୍ଥି ବିଛିନ୍ନ ହୋଇ ରହିଥିଲା ଏବଂ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରୁଥିବା ଏକ ସ୍ମାରକୀ ଫଳକ। ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୮ରେ ଗିରଗାଓଁ ଚୌପାଟିରେ ଆଉ ଏକ କଳଶର ସାମଗ୍ରୀ ବିସର୍ଜନ କରାଯାଇଥିଲା । ଅନ୍ୟ ଏକ କଳସ [[ପୁଣେ|ପୁଣେର]] ଆଗା ଖାଁଙ୍କ ମହଲରେ (ଯେଉଁଠାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ୧୯୪୨ରୁ ୧୯୪୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଥିଲା) ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ଲସ୍ ଆଞ୍ଜେଲସର ସେଲ୍ଫ-ରିଜୁଲେସନ୍ ଫେଲୋସିପ୍ ଲେକ୍ ଶ୍ରାଇନ୍ରେ ରହିଛି।&lt;ref&gt;{{Citation|last=Desai|first=Ian|title=Books Behind Bars: Mahatma Gandhi's Community of Captive Readers|date=2011|url=https://doi.org/10.1057/9780230316782_12|periodical=The History of Reading, Volume 1: International Perspectives, c.1500–1990|pages=178–191|editor-last=Towheed|editor-first=Shafquat|access-date=29 June 2021|place=London|publisher=Palgrave Macmillan UK|language=en|doi=10.1057/9780230316782_12|isbn=978-0-230-31678-2|editor2-last=Owens|editor2-first=W. R.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Bakshi|first=S. R.|date=1982|title=Gandhi and Bhagat Singh|url=https://www.jstor.org/stable/44141310|journal=Proceedings of the Indian History Congress|volume=43|pages=679–686|issn=2249-1937|jstor=44141310}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Mahatma – Life Chronology|url=https://gandhiashramsabarmati.org/en/the-mahatma/life-chronology.html|website=[[Sabarmati Ashram|Gandhi Ashram]]}}&lt;/ref&gt;

ଯେଉଁ ବିର୍ଲା ହାଉସ ସାଇଟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ତାହା ଏବେ ଗାନ୍ଧୀ ସ୍ମୃତି ନାମକ ଏକ ସ୍ମାରକୀ । ଯମୁନା ନଦୀ ନିକଟରେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା ତାହା ହେଉଛି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ରଜ ଘଟ ସ୍ମାରକୀ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Margot Bigg|url=https://archive.org/details/moonhandbookstaj0000bigg|title=Delhi|publisher=Avalon|year=2012|isbn=978-1-61238-490-0|page=[https://archive.org/details/moonhandbookstaj0000bigg/page/14 14]|url-access=registration}}&lt;/ref&gt; ଏକ କଳା ମାର୍ବଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ, ଏଥିରେ ଏପିଗ୍ରାଫ୍ &quot;ହେମା&quot; (ଦେବନାଗରୀ: ୧୨ ! ୧୨ ବା, ହେ ''[[ରାମ]]'') ରହିଛି । ଗୁଳି ମାଡ଼ ପରେ ଏହା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଶେଷ ଶବ୍ଦ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।&lt;ref name=&quot;Misra&quot;&gt;{{Cite book|last=Misra|first=R.P.|url=https://books.google.com/books?id=kp6x7zDLhfMC|title=Rediscovering Gandhi|publisher=Concept Publishing Company in collaboration with Gandhi Smriti &amp; Darshan Samiti|year=2007|isbn=978-81-8069-375-5|series=Gandhian studies and peace research series|page=102|language=mt|access-date=6 August 2023|issue=v. 1}}&lt;/ref&gt;

== ନୀତି, ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ==
{{Portal|Religion|Hinduism|India|Philosophy}}
ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟ, ଚିଠି ଏବଂ ଜୀବନ ତାଙ୍କ ନୀତି, ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ବିଷୟରେ ଅନେକ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ପଣ୍ଡିତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଆକର୍ଷିତ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି । କେତେକ ଲେଖକ ତାଙ୍କୁ ନୈତିକ ଜୀବନ ଶୈଳୀ ଓ ଶାନ୍ତିବାଦର ଏକ ପାରାଗନ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରିସ୍ଥିତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଏକ ଅଧିକ ଜଟିଳ, ବିରୋଧୀ ଏବଂ ବିକଶିତ ଚରିତ୍ର ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତି ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=William Borman|url=https://archive.org/details/gandhinonviolenc0000borm|title=Gandhi and Non-Violence|publisher=[[State University of New York Press]]|year=1986|isbn=978-0-88706-331-2|pages=[https://archive.org/details/gandhinonviolenc0000borm/page/192 192]–95, 208–29|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Dennis Dalton|url=https://books.google.com/books?id=KxUp1igCL_0C|title=Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2012|isbn=978-0-231-15959-3|pages=30–35|quote=Yet he [Gandhi] must bear some of the responsibility for losing his followers along the way. The sheer vagueness and contradictions recurrent throughout his writing made it easier to accept him as a saint than to fathom the challenge posed by his demanding beliefs. Gandhi saw no harm in self-contradictions: life was a series of experiments, and any principle might change if Truth so dictated}}.&lt;/ref&gt;

=== ସତ୍ୟ ଓ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ===
[[ଫାଇଲ:Mahatma_Gandhi_on_Rumours.jpg|thumb|ଗୁଜବ ଉପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଗୋଟିଏ ବକ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି ଫଳକ]]
ଗାନ୍ଧୀ ''ସତ୍ୟ'' ବା ସତ୍ୟକୁ ଆବିଷ୍କାର ଓ ଅନୁସରଣ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ବୋଲି କହିଥିଲେ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି &quot;ସତ୍ୟକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବା, ଜିଦ୍ କରିବା କିମ୍ବା ନିର୍ଭରଶୀଳତା&quot;।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gene Sharp|url=https://archive.org/details/gandhiwieldsweap00shar|title=Gandhi Wields the Weapon of Moral Power: Three Case Histories|publisher=Navajivan|year=1960|page=[https://archive.org/details/gandhiwieldsweap00shar/page/4 4]}}&lt;/ref&gt; ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ'' ଏକ ରାଜନୈତିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ନୀତି ଭାବରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଣୟନ ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ସେ ସେହି ବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଏକ ଅଧିବେଶନ ପୂର୍ବରୁ &quot;ଅସହଯୋଗ ସଂକଳ୍ପ&quot; ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଡେନିସ୍ ଡାଲ୍ଟନ୍ କହନ୍ତି, ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ରଚନା ଓ ପଦକ୍ଷେପ ହିଁ ତାଙ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଜନଚେତନାରେ ବାନ୍ଧି ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ମହାତ୍ମାରେ ପରିଣତ କରିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Dennis Dalton|url=https://books.google.com/books?id=KxUp1igCL_0C|title=Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2012|isbn=978-0-231-15959-3|pages=30–32}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:God_is_Truth.jpg|left|thumb|ଭଗବାନ ହେଉଛନ୍ତି ସତ୍ୟ। ଅହିଂସା ([[ଅହିଂସା]]) ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ସତ୍ୟର ବାଟ ରହିଛି&quot; – [[ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ|ସାବରମତୀ]], ୧୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୭]]
ଗାନ୍ଧିଜୀ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ'' ଆତ୍ମଅନୁଭବ, ଅହିଂସା (ଅହିଂସା), ନିରାମିଷ ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରେମର ବେଦାନ୍ତିକ ଆଦର୍ଶ ଉପରେ ଆଧାରିତ କରିଥିଲେ । ୱିଲିୟମ୍ ବୋର୍ମାନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହର'' ଚାବି ହିନ୍ଦୁ ଉପନିଷଦୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ରହିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=William Borman|url=https://archive.org/details/gandhinonviolenc0000borm|title=Gandhi and Non-Violence|publisher=[[State University of New York Press]]|year=1986|isbn=978-0-88706-331-2|pages=[https://archive.org/details/gandhinonviolenc0000borm/page/26 26]–34|url-access=registration}}&lt;/ref&gt; ଇନ୍ଦିରା କାର୍ଙ୍କ ମତରେ ''ଅହିଂସା'' ଓ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ଉପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଧାରଣା ଅଦ୍ବୈତ ବେଦାନ୍ତର ଦାର୍ଶନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Indira Carr|url=https://books.google.com/books?id=UZQqBgAAQBAJ|title=Biographical Dictionary of Twentieth-Century Philosophers|publisher=Routledge|year=2012|isbn=978-1-134-92796-8|editor-last=Stuart Brown|page=264|display-editors=etal}}&lt;/ref&gt; ବ୍ରୁସ୍ ୱାଟସନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି କେବଳ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ପରମ୍ପରାରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜୈନ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ବିଶେଷକରି ଅହିଂସା, ନିରାମିଷ ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରେମ ବିଷୟରେ, କିନ୍ତୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସଂଶ୍ଳେଷଣ ଏହି ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜନୀତିକରଣ କରିବା ପାଇଁ ଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Watson&quot;&gt;{{Cite journal|last=Watson|first=I. Bruce|year=1977|title=Satyagraha: The Gandhian Synthesis|journal=Journal of Indian History|volume=55|issue=1/2|pages=325–35}}&lt;/ref&gt; ଗ୍ଲିନ୍ ରିଚାର୍ଡସଙ୍କ ମତରେ ସତ୍ୟକୁ ଏକ ନାଗରିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଧାରଣା ଧର୍ମ ଓ ସୀତାର ହିନ୍ଦୁ ପରିଭାଷା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;richards1&quot;&gt;{{Cite journal|last=Richards|first=Glyn|date=1986|title=Gandhi's Concept of Truth and the Advaita Tradition|url=https://www.jstor.org/stable/20006253|journal=Religious Studies|volume=22|issue=1|pages=1–14|doi=10.1017/S0034412500017996|issn=0034-4125|jstor=20006253}}&lt;/ref&gt;

ଗାନ୍ଧୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଢ଼େଇ ହେଉଛି ନିଜ ରାକ୍ଷସ, ଭୟ ଏବଂ ଅସୁରକ୍ଷିତତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା । ଗାନ୍ଧିଜୀ ପ୍ରଥମେ &quot;ଭଗବାନ ହିଁ ସତ୍ୟ&quot; କହି ନିଜର ବିଶ୍ୱାସକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଏହି ବୟାନକୁ ବଦଳାଇ 'ସତ୍ୟ ହିଁ ଭଗବାନ' ରଖିଥିଲେ। ତେଣୁ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ସତ୍ୟ (''ସତ୍ୟ'') ହେଉଛି &quot;ଭଗବାନ&quot;।&lt;ref name=&quot;Parel2006&quot;&gt;{{Cite book|last=Parel, Anthony|url=https://books.google.com/books?id=MQhz0fW0HZUC&amp;pg=PA195|title=Gandhi's Philosophy and the Quest for Harmony|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2006|isbn=978-0-521-86715-3|page=195|access-date=13 January 2012}}&lt;/ref&gt; ରିଚାର୍ଡସ କହନ୍ତି, ଗାନ୍ଧୀ &quot;ଭଗବାନ&quot; ଶବ୍ଦକୁ ଏକ ଅଲଗା ଶକ୍ତି ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ବରଂ ଅଦ୍ବୈତ ବେଦାନ୍ତ ପରମ୍ପରାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ (ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆତ୍ମା) ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବନରେ ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ, ଏକ ଅଣଦୁଃସାମୟିକ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ ।&lt;ref name=&quot;richards1&quot;/&gt; ନିକୋଲାସ ଗିୟରଙ୍କ ମତରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭଗବାନ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟର ଏକତା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଆତ୍ମା ସମାନ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ସମାନତା ଅଛି, ଆତ୍ମା ଅଛି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ସହିତ ସମାନ, ଅହିଂସା (ଅହିଂସା) ହେଉଛି ଏହି ଆତ୍ମାର ପ୍ରକୃତି ।&lt;ref name=&quot;gier40&quot;&gt;{{Cite book|last=Nicholas F. Gier|title=The Virtue of Nonviolence: From Gautama to Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=tVLt99uleLwC&amp;pg=PA40|year=2004|publisher=[[State University of New York Press]]|isbn=978-0-7914-5949-2|pages=40–42}}&lt;/ref&gt;
[[ଫାଇଲ:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଲୁଣ ସଂଗ୍ରହର ଏକଛତ୍ରବାଦ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଔପନିବେଶିକ ଆଇନକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧିଜୀ [[ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ|ଲୁଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ]] ସମୟରେ ଲୁଣ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Salt March &amp;#124; Definition, Causes, History, &amp; Facts &amp;#124; Britannica|url=https://www.britannica.com/event/Salt-March|access-date=20 February 2023|website=www.britannica.com|language=en}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Sita Anantha Raman|title=Women in India: A Social and Cultural History|url=https://books.google.com/books?id=KwKrCQAAQBAJ|year=2009|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-01440-6|pages=164–66}}&lt;/ref&gt;]]
ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ସାର ହେଉଛି ଏକ ରାଜନୈତିକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ &quot;ଆତ୍ମା ଶକ୍ତି&quot;, ଅତ୍ୟାଚାରକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ନିଷ୍ଠୁର ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ମନା କରିବା, ଅତ୍ୟାଚାରକାରୀ ଏବଂ ଶୋଷିତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଶତ୍ରୁତାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା, ଅତ୍ୟାଚାରକାରୀଙ୍କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା &quot;ଶୁଦ୍ଧ&quot; କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ । ଏହା ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ନୁହେଁ ବରଂ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ପ୍ରତିରୋଧ ଏବଂ ଅସହଯୋଗ ଯେଉଁଠାରେ ଆର୍ଥର ହର୍ମାନ୍ କୁହନ୍ତି, &quot;ପ୍ରେମ ଘୃଣାକୁ ଜିତିଥାଏ&quot;।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Arthur Herman|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C&amp;pg=PA176|year=2008|publisher=[[Random House]]|isbn=978-0-553-90504-5|page=176}}&lt;/ref&gt; ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ପାଇଁ ବେଳେବେଳେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଏକ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ଏହା ଏକ &quot;ନୀରବ ଶକ୍ତି&quot; ବା &quot;ଆତ୍ମା ଶକ୍ତି&quot; (ଏକ ଶବ୍ଦ ଯାହା ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ଜୁନିୟର ତାଙ୍କ &quot;ଆଇ ହେଭ୍ ଆ ଡ୍ରିମ୍ &quot; ଭାଷଣ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ କରିଥିଲେ)। ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଶାରୀରିକ ଶକ୍ତି ପରିବର୍ତ୍ତେ ନୈତିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ &quot;ସାର୍ବଜନୀନ ଶକ୍ତି&quot; ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଏହା ମୂଳତଃ &quot;ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏବଂ ଅପରିଚିତ, ଯୁବକ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ, ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳା, ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ କରେ ନାହିଁ।&lt;ref name=&quot;rules&quot;&gt;{{Cite journal|last=Gandhi|first=M.K.|title=Some Rules of Satyagraha ''Young India (Navajivan)'' 23 February 1930|journal=The Collected Works of Mahatma Gandhi|volume=48|page=340}}&lt;/ref&gt;

ଗାନ୍ଧିଜୀ ଲେଖିଛନ୍ତି, &quot;ଏଥିରେ କୌଣସି ଅଧୀରତା ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କୌଣସି ବର୍ବରତା ନାହିଁ, କୌଣସି ଅସଦାଚରଣ ନାହିଁ, କୌଣସି ଅଯଥା ଚାପ ନାହିଁ। ଯଦି ଆମେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ପ୍ରକୃତ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ତେବେ ଆମେ ଅସହିଷ୍ଣୁ ହୋଇପାରିବା ନାହିଁ । ଅସହିଷ୍ଣୁତା କାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିବାକୁ ଧୋକା ଦେଇଥାଏ। ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଅଧୀନରେ ପ୍ରଚଳିତ ନାଗରିକ ଅବମାନନା ଏବଂ ଅସହଯୋଗ &quot;ଦୁଃଖର ନିୟମ&quot; ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଏକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଯେ ''ଦୁଃଖର ସହନଶୀଳତା ହେଉଛି ଶେଷ'' ହେବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|editor-last=Prabhu|editor-first=R. K.|editor-last2=Rao|editor-first2=U. R.|year=1967|chapter-url=http://www.mkgandhi.org/momgandhi/chap34.htm|chapter=Power of Satyagraha|archive-url=https://web.archive.org/web/20070902015645/http://www.mkgandhi.org/momgandhi/chap34.htm|archive-date=2 September 2007|title=The Mind of Mahatma Gandhi|location=Ahemadabad|publisher=Navajivan Mudranalaya|isbn=81-7229-149-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CollectedWorks20&quot;&gt;{{Cite book|title=Collected Works of Mahatma Gandhi|chapter=156. The Law of Suffering|last=Gandhi|first=M. K.|volume=20|year=1982|publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Govt. of India|location=New Delhi|edition=electronic|pages=396–99|chapter-url=http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL020.PDF|access-date=14 January 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120128150127/http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL020.PDF|archive-date=28 January 2012}}&lt;/ref&gt; ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ସମାଜର ନୈତିକ ଉନ୍ନତି କିମ୍ବା ପ୍ରଗତିକୁ ସୂଚିତ କରେ । ତେଣୁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଅସହଯୋଗ ବାସ୍ତବରେ ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ ସହିତ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସହଯୋଗକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ।&lt;ref name=&quot;Sharma2008&quot;&gt;{{Cite book|last=Sharma|first=Jai Narain|title=Satyagraha: Gandhi's approach to conflict resolution|url=https://books.google.com/books?id=XxJvoBWTAXoC&amp;pg=PA17|access-date=26 January 2012|year=2008|publisher=Concept Publishing Company|isbn=978-81-8069-480-6|page=17}}&lt;/ref&gt;

''ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ'' ଏକ ରାଜନୈତିକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଧାରଣା ଭାରତୀୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ଅନୁସରଣ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସମର୍ଥନ ସାର୍ବଜନୀନ ନଥିଲା । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଜିନ୍ନାଙ୍କ ପରି ମୁସଲମାନ ନେତାମାନେ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ବିଚାରକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ, ରାଜନୈତିକ ସକ୍ରିୟତା ମାଧ୍ୟମରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମୁସଲମାନ ଜାତୀୟତାବାଦ ଏବଂ ମୁସଲମାନ ମାତୃଭୂମି ଦାବି ମାଧ୍ୟମରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=R. Taras|title=Liberal and Illiberal Nationalisms|url=https://books.google.com/books?id=Npt_DAAAQBAJ&amp;pg=PA91|year=2002|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-230-59640-5|page=91}}, '''Quote:''' &quot;In 1920 Jinnah opposed satyagraha and resigned from the Congress, boosting the fortunes of the Muslim League.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Yasmin Khan|title=The Great Partition: The Making of India and Pakistan|url=https://archive.org/details/greatpartitionma00khan/page/11|year=2007|publisher=[[Yale University Press]]|isbn=978-0-300-12078-3|pages=[https://archive.org/details/greatpartitionma00khan/page/11 11–22]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Rafiq Zakaria|title=The Man who Divided India|url=https://books.google.com/books?id=2RdITXUpyVgC|year=2002|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7991-145-7|pages=83–85}}&lt;/ref&gt; ୧୯୪୫ ମସିହା ଜୁନ୍ ମାସରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନେତା [[ବି. ଆର. ଆମ୍ବେଦକର|ଆମ୍ବେଦକର]] ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପରେ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଆଇନ ଓ ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ &quot;ଅନ୍ଧ ହିନ୍ଦୁ ଭକ୍ତ&quot;, ଆଦିମ, ଟଲଷ୍ଟୟ ଏବଂ ରସ୍କିନ୍ଙ୍କ ନକଲି ମଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଏବଂ &quot;ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଚାର କରିବା ପାଇଁ ସର୍ବଦା କିଛି ସରଳତା ଅଛି&quot; ବୋଲି ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Herman2008p586&quot;&gt;{{Cite book|last=Arthur Herman|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|year=2008|publisher=[[Random House]]|isbn=978-0-553-90504-5|page=586|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913065817/http://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|archive-date=13 September 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cháirez-Garza|first=Jesús Francisco|title=Touching space: Ambedkar on the spatial features of untouchability|journal=Contemporary South Asia|publisher=Taylor &amp; Francis|volume=22|issue=1|date=2 January 2014|doi=10.1080/09584935.2013.870978|pages=37–50}};&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;B.R. Ambedkar (1945), [https://archive.org/stream/Dr.BabasahebAmbedkarWritingsAndSpeechespdfsAllVolumes/Volume_09#page/n15/mode/2up/search/ahimsa What Congress and Gandhi have done to the Untouchables], Thacker &amp; Co. Editions, First Edition, pp. v, 282–97&lt;/ref&gt; ୱିନଷ୍ଟନ ଚର୍ଚିଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ସ୍ୱାର୍ଥପର ଫାଇଦା ଚାହୁଁଥିବା ଜଣେ ଚତୁର ହକଷ୍ଟର, ଜଣେ &quot;ଆକାଂକ୍ଷୀ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ&quot; ଏବଂ &quot;ପାଗନ୍ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମର ଆତାବାଦୀ ମୁଖପାତ୍ର&quot; ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଚର୍ଚ୍ଚିଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ନାଗରିକ ଅବମାନନା ଆନ୍ଦୋଳନର ଦୃଶ୍ୟ କେବଳ &quot;ସେଠାରେ (ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତରେ) ଗୋରା ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି ତାହାକୁ ବଢ଼ାଇଦେଇଛି&quot;।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Arthur Herman|title=Gandhi &amp; Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age|url=https://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|year=2008|publisher=[[Random House]]|isbn=978-0-553-90504-5|pages=359, 378–80|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913065817/http://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C|archive-date=13 September 2014}}&lt;/ref&gt;

=== ଅହିଂସା ===
[[ଫାଇଲ:Gandhi_at_Darwen_with_women.jpg|thumb|୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୧, ଲାଙ୍କାଶାୟାରର ଡାର୍ୱେନ‌ରେ ବୟନ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧୀ]]
ଯଦିଓ ଗାନ୍ଧୀ ଅହିଂସାନୀତିର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ନଥିଲେ, ତଥାପି ସେ ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ରାଜନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟାପକ ସ୍ତରରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Asirvatham|first=Eddy|title=Political Theory|publisher=S.chand|isbn=81-219-0346-7|year=1995}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Parel20162&quot;/&gt; ''[[ଅହିଂସା]]'' (ଅହିଂସା)ର ଧାରଣାର ଭାରତୀୟ ଧାର୍ମିକ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ରହିଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ (ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟ ଗୁଣ) ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁ (''ସର୍ବଭୂତ''), ସର୍ବଦା (ସର୍ବଦ), ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ (''ସର୍ବତା''), କାର୍ଯ୍ୟ, ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Christopher Chapple|title=Nonviolence to Animals, Earth, and Self in Asian Traditions|url=https://books.google.com/books?id=_Y00Q0_mOkAC|year=1993|publisher=[[State University of New York Press]]|isbn=978-0-7914-1497-2|pages=16–18, 54–57}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ 'ଦ ଷ୍ଟୋରୀ ଅଫ୍ ମାଇଁ ଏକ୍ସପେରିମେଣ୍ଟସ୍ ୱିଥ୍ ଟ୍ରୁଥ୍'ରେ ''ଅହିଂସା'' ବିଷୟରେ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଓ ଧାରଣାକୁ ରାଜନୈତିକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।&lt;ref name=&quot;Borman1986&quot;&gt;{{Citation|last=Gandhi|first=Mohandis K.|date=11 August 1920|periodical=Young India|publisher=M. K. Gandhi|page=3|title=The Doctrine of the Sword|url=https://www.gandhiheritageportal.org/datalink/files/ghp_journals/journal_image_3/young_india_vol2_img251.jpg|access-date=3 May 2017}} Cited from {{Cite book|last=Borman, William|title=Gandhi and nonviolence|url=https://books.google.com/books?id=U6DE9OUvrTEC&amp;pg=PA253|year=1986|publisher=SUNY Press|page=253|isbn=978-0-88706-331-2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Faisal Devji, ''The Impossible Indian: Gandhi and the Temptation of Violence'' (Harvard University Press; 2012)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Johnson2006&quot;&gt;{{Cite book|last=Johnson|first=Richard L.|title=Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings By And About Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=dRQcKsx-YgQC&amp;pg=PR11|access-date=9 May 2012|year=2006|publisher=Lexington Books|isbn=978-0-7391-1143-7|page=11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Stein20102&quot;&gt;{{Citation|last=Stein|first=Burton|title=A History of India|url=https://books.google.com/books?id=QY4zdTDwMAQC&amp;pg=GBS.PA289|pages=289–|year=2010|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-1-4443-2351-1|quote=Gandhi was the leading genius of the later, and ultimately successful, campaign for India's independence.|author-link=Burton Stein}}&lt;/ref&gt;

ଯଦିଓ ଗାନ୍ଧୀ ଅହିଂସାକୁ ହିଂସାଠାରୁ ଅସୀମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ, ତଥାପି ସେ ହିଂସାକୁ କାତରତା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Gupta&quot;&gt;{{Cite web|last=Gupta|first=Sourabh|title=Gandhi Jayanti: Why non-violent Mahatma Gandhi preferred violence to cowardice|website=India Today|date=2 October 2013|url=https://www.indiatoday.in/featured/story/gandhi-jayanti-non-violent-mahatma-gandhi-preferred-violence-over-cowardice-212996-2013-10-01|access-date=6 August 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Jahanbegloo 2020&quot; /&gt; ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଭାରତକୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବେ, ବରଂ ସେ କାତରତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଢଙ୍ଗରେ ନିଜ ଅପମାନର ଅସହାୟ ସାକ୍ଷୀ ହେବା ଉଚିତ୍ ।&lt;ref name=&quot;Jahanbegloo 2020&quot;&gt;{{Cite book|last=Jahanbegloo|first=R.|title=Mahatma Gandhi: A Nonviolent Perspective on Peace|publisher=Taylor &amp; Francis|series=Peacemakers|year=2020|isbn=978-1-000-22313-2|url=https://books.google.com/books?id=BBIHEAAAQBAJ&amp;pg=PA69|page=69}}&lt;/ref&gt;

== ସାହିତ୍ୟକୃତି ==
[[ଫାଇଲ:Young_India.png|thumb|ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ, ୧୯୧୯ରୁ ୧୯୩୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ସାପ୍ତାହିକ ପତ୍ରିକା]]
ଗାନ୍ଧୀ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ଲେଖକ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦସ୍ତଖତ ଶୈଳୀ ସରଳ, ସଠିକ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ କୃତ୍ରିମତା ବିହୀନ ଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=M.K. Gandhi as a Author {{!}} M.K. Gandhi: Author, Journalist, Printer-Publisher {{!}} Journalist Gandhi|url=https://www.mkgandhi.org/j.a.p/author.htm|access-date=25 January 2022|website=www.mkgandhi.org|language=en}}&lt;/ref&gt; ୧୯୦୯ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରକାଶନ 'ହିନ୍ଦ ସ୍ୱରାଜ' ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର &quot;ବୌଦ୍ଧିକ ବ୍ଲୁପ୍ରିଣ୍ଟ&quot; ପାଲଟିଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ ିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ କପିରାଇଟ୍ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ &quot;ନୋ ରାଇଟ୍ସ ସଂରକ୍ଷିତ&quot; ଲେଖାଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;ie12&quot;&gt;{{Cite news|title=Would Gandhi have been a Wikipedian?|url=http://www.indianexpress.com/news/would-gandhi-have-been-a-wikipedian/900506/0|access-date=26 January 2012|work=[[The Indian Express]]|date=17 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121209021916/http://www.indianexpress.com/news/would-gandhi-have-been-a-wikipedian/900506/0|archive-date=9 December 2012}}&lt;/ref&gt; ଦଶନ୍ଧି ଧରି ସେ ଗୁଜରାଟୀ, [[ହିନ୍ଦୀ]] ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ହରିଜନଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ଖବରକାଗଜ ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ; ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିବା ବେଳେ ଇଂରାଜୀରେ ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଗୁଜରାଟୀ ମାସିକ ''ନବଜୀବନ'' ''ଭାରତ'' ଫେରିବା ପରେ ଇଣ୍ଡିଆନ ଓପିନିଅନ୍ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ''ନବଜୀବନ'' ହିନ୍ଦୀରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାବ୍ୟତୀତ ସେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ ଓ ଖବରକାଗଜକୁ ଚିଠି ଲେଖୁଥିଲେ।&lt;ref&gt;[http://www.lifepositive.com/Spirit/masters/mahatma-gandhi/journalist.asp &quot;Peerless Communicator&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070804022748/http://www.lifepositive.com/Spirit/masters/mahatma-gandhi/journalist.asp|date=4 August 2007}} by V. N. Narayanan. Life Positive Plus, October–December 2002.&lt;/ref&gt;

ଗାନ୍ଧିଜୀ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ, ''ସତ୍ୟର'' କାହାଣୀ (ଗୁଜରାତି&quot;) ସମେତ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହାର ପୁନଃମୁଦ୍ରିତ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସେ ସମଗ୍ର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣକୁ କିଣିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ''ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ'' ତାଙ୍କ ସଂଘର୍ଷ ବିଷୟରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ, ''ହିନ୍ଦ ସ୍ୱରାଜ ବା'' ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ହୋମ୍ ରୁଲ୍, ଏକ ରାଜନୈତିକ ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ଜନ୍ ରସ୍କିନ୍ଙ୍କ 'ଟୁ ଦିସ୍ ଲାଷ୍ଟ'ର ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାରେ ଏକ ବର୍ଣ୍ଣନା ଯାହା ରାଜନୈତିକ ଅର୍ଥନୀତିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମାଲୋଚନା ଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Unto this last&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=M. K.|title=Unto this Last: A paraphrase|url=http://wikilivres.ca/wiki/Unto_This_Last_%E2%80%94_M._K._Gandhi|publisher=Navajivan Publishing House|location=Ahmedabad|language=en|isbn=81-7229-076-4|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121030070419/http://wikilivres.ca/wiki/Unto_This_Last_%E2%80%94_M._K._Gandhi|archive-date=30 October 2012|access-date=21 July 2012}}&lt;/ref&gt; ଏହି ଶେଷ ପ୍ରବନ୍ଧକୁ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରେ । ନିରାମିଷ, ଖାଦ୍ୟପେୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଧର୍ମ, ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଲେଖିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀ ସାଧାରଣତଃ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାରେ ଲେଖୁଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦକୁ ମଧ୍ୟ ସଂଶୋଧନ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Pareku&quot;&gt;{{Cite book|last=Pareku|first=Bhikhu|title=Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=0chB4q7XeHcC&amp;pg=PT159|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-0-19-160667-0|page=159|year=2001}}&lt;/ref&gt; ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ସେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ୟେରଓ୍ୱାଡା ଜେଲରେ ଥିବା ବେଳେ ''ଜେଲରୁ ଗୀତ'' ଲେଖିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=M.K. Gandhi|url=http://archive.org/details/songsfromprison00mkga|title=Songs From Prison|date=1934|others=Public Resource}}&lt;/ref&gt;

୧୯୬୦ ଦଶକରେ ''[https://en.wikisource.org/wiki/The%20Collected%20Works%20of%20Mahatma%20Gandhi ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସଂଗୃହୀତ କୃତି]'' ନାମରେ ଭାରତ ସରକାର ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ପାଖାପାଖି ଶହେ ଖଣ୍ଡରେ ପ୍ରକାଶିତ ପ୍ରାୟ ୫୦,୦ ପୃଷ୍ଠାର ଏହି ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ରହିଛି। ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃତିର ଏକ ସଂଶୋଧିତ ସଂସ୍କରଣରେ ଅନେକ ତ୍ରୁଟି ଓ ତ୍ରୁଟି ରହିଥିବାରୁ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Revised edition of Bapu's works to be withdrawn|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-11-16/india/27838774_1_second-edition-bapu-gujarat-vidyapith|archive-url=https://web.archive.org/web/20121029052020/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-11-16/india/27838774_1_second-edition-bapu-gujarat-vidyapith|archive-date=29 October 2012|access-date=25 March 2012|work=[[The Times of India]]|date=16 November 2005}}&lt;/ref&gt; ପରେ ଭାରତ ସରକାର ସଂଶୋଧିତ ସଂସ୍କରଣକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ନେଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Peter Rühe|url=http://www.gandhiserve.org/e/cwmg/cwmg_controversy.htm|title=Collected Works of Mahatma Gandhi (CWMG) Controversy|publisher=Gandhiserve.org|access-date=12 July 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160907204816/http://www.gandhiserve.org/e/cwmg/cwmg_controversy.htm|archive-date=7 September 2016}}&lt;/ref&gt;

== ଇତିହାସରେ ==
ଇଂରେଜ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ସଫଳ [[ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ|ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର]] ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜଣାଶୁଣା । ତାଙ୍କୁ ଆଧୁନିକ ଭାରତର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;Vilanilam&quot;&gt;{{Cite book|last=Vilanilam|first=J.V.|title=Mass Communication In India: A Sociological Perspective|publisher=SAGE Publications|year=2005|isbn=978-93-5280-570-9|url=https://books.google.com/books?id=0oFjDwAAQBAJ|quote=The greatest of all national leaders (and journalists) of the independence movement was Mahatma Gandhi.|page=68}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Parker&quot;&gt;{{Cite book|last=Parker|first=Geoffrey|title=The Times Illustrated History of the World|publisher=HarperCollins|year=1995|isbn=978-0-06-270010-0|url=https://books.google.com/books?id=Bj0sAQAAIAAJ|quote=The hero of Indian independence from the British, and the greatest figure in decolonization, was Mahatma Gandhi|page=290}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Douglas&quot;&gt;{{Cite book|last=Douglas|first=R.|title=The World War 1939–1945: The Cartoonists' Vision|publisher=[[Routledge]]|series=Routledge Library Editions: WW2|year=2021|isbn=978-1-000-46048-3|url=https://books.google.com/books?id=PpJFEAAAQBAJ&amp;pg=PT192|quote=Mahatma Gandhi was the most influential of all the Indian politicians in the campaign for independence|page=192}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Prashad|first=G.|last2=Nawani|first2=A.|title=Writings on Nehru: Some Reflections on Indian Thoughts and Related Essays|publisher=Northern Book Centre|year=2006|isbn=978-81-7211-204-2|url=https://books.google.com/books?id=iXjvbI4ZswIC|quote=Mahatma Gandhi was the greatest absorbant and the greatest personality of modern India|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Blamberger|first=G.|last2=Kakar|first2=S.|title=Imaginations of Death and the Beyond in India and Europe|publisher=Springer Nature Singapore|year=2018|isbn=978-981-10-6707-5|url=https://books.google.com/books?id=mH1TDwAAQBAJ|quote=Mahatma Gandhi, modern India's greatest icon, elevated his search for moksha above any of his social or political goals, including India's freedom from colonial rule.|page=3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Carson|first=C.|title=The Autobiography of Martin Luther King, Jr.|publisher=Grand Central Publishing|year=2001|isbn=978-0-7595-2037-0|url=https://books.google.com/books?id=PTI7AQAAQBAJ|quote=Gandhi is not only the greatest figure in India's history, but his influence is felt in almost every aspect of life and public policy.|page=108}}&lt;/ref&gt; ଆମେରିକୀୟ ଐତିହାସିକ ଷ୍ଟାନଲି ଓଲପର୍ଟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ &quot;ଭାରତର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିପ୍ଳବୀ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ନେତା&quot; ଏବଂ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତୀୟ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;StanleyWolpert&quot;&gt;{{Cite book|last=[[Stanley Wolpert]]|title=Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2001|isbn=978-0-19-515634-8|url=https://books.google.com/books?id=KpBy6BCupe4C|pages=32–263}}&lt;/ref&gt; ୧୯୯୯ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଏସିଆ ସପ୍ତାହ ପକ୍ଷରୁ 'ଶତାବ୍ଦୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏସୀୟ' ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;tribuneindia&quot;&gt;{{Cite web|title=Indira 'woman of millennium', Mahatma 'Asian of century'|website=Tribune India|date=2 December 1999|url=https://www.tribuneindia.com/1999/99dec02/head2.htm}}&lt;/ref&gt; ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ବିବିସି ସର୍ଭେରେ ତାଙ୍କୁ ସହସ୍ରାବ୍ଦୀର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mahatma Gandhi 'greatest man'|publisher=[[BBC]]|date=1 January 2000|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/583427.stm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mahatma Gandhi Biography&quot;&gt;{{Cite web|title=Mahatma Gandhi Biography|url=https://sjsa.maharashtra.gov.in/en/mahatma-gandhi-biography|website=Social Justice &amp; Special Assistance, Government of Maharashtra}}&lt;/ref&gt;

''ମହାତ୍ମା'' ଶବ୍ଦକୁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନାମ ବୋଲି ଭୁଲ କରାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ [[ସଂସ୍କୃତ]] ଶବ୍ଦ ମହା (ଅର୍ଥାତ୍ ମହାନ) ଓ ଆତ୍ମା (ଅର୍ଥାତ୍ ଆତ୍ମା)ରୁ ନିଆଯାଇଛି।&lt;ref name=&quot;McGregor19932&quot;&gt;{{Cite book |last=McGregor |first=Ronald Stuart |url=https://archive.org/details/oxfordhindiengli00mcgr_0 |title=The Oxford Hindi-English Dictionary |publisher=Oxford University Press |year=1993 |isbn=978-0-19-864339-5 |page=[https://archive.org/details/oxfordhindiengli00mcgr_0/page/799 799] |access-date=31 August 2013 |url-access=registration}} Quote: (''mahā-'' (S. &quot;great, mighty, large, ..., eminent&quot;) + ''[[ଉତମାନ (ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ)|ātmā]]'' (S. &quot;'''1.''' soul, spirit; the self, the individual; the mind, the heart; ''2.'' the ultimate being.&quot;): &quot;high-souled, of noble nature; a noble or venerable man.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rajmohan_gandhi_p1722&quot;&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|url=https://books.google.com/books?id=FauJL7LKXmkC&amp;pg=PA172|title=Gandhi: The Man, His People, and the Empire|year=2006|isbn=978-0-520-25570-8|page=172|publisher=University of California Press|quote=...Kasturba would accompany Gandhi on his departure from [[Cape Town]] for [[England]] in July 1914 ''en route'' to India. ... In different South African towns ([[Pretoria]], [[Cape Town]], [[Bloemfontein]], [[Johannesburg]], and the [[KwaZulu-Natal|Natal]] cities of [[Durban]] and [[Verulam, KwaZulu-Natal|Verulam]]), the struggle's martyrs were honoured and the Gandhi's bade farewell. Addresses in [[Durban]] and Verulam referred to Gandhi as a 'Mahatma', 'great soul'. He was seen as a great soul because he had taken up the poor's cause. The whites too said good things about Gandhi, who predicted a future for the Empire if it respected justice.|author-link=Rajmohan Gandhi}}&lt;/ref&gt; ଜୁଲାଇ ୧୯୧୪ରେ ଡର୍ବାନର ଟାଉନ ହଲରେ ବିଦାୟୀ ସଭାରେ ତାଙ୍କୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ &quot;ମହାତ୍ମା&quot; ଉପାଧିରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|title=India-China Relations|last=Charan Shandilya|publisher=Pt. Sunderlal Institute of Asian Studies|page=187}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Mahatma Gandhi: A Chronology|year=1971|url=https://books.google.com/books?id=4MgBAAAAMAAJ|publisher=[[Ministry of Information and Broadcasting (India)]]|page=60}}&lt;/ref&gt; [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର|ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋର]] ୧୯୧୫ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଏହି ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;Tagore1998&quot;&gt;{{Cite book|last=Tagore|first=Rabindranath|editor-last=Dutta, Krishna|others=Robinson, Andrew|title=Rabindranath Tagore: an anthology|year=1998|publisher=Macmillan|isbn=978-0-312-20079-4|page=2}}&lt;/ref&gt;{{Efn|The earliest record of usage, however, is in a private letter from [[Pranjivan Mehta]] to [[Gopal Krishna Gokhale]] dated 1909.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Guha|first=Ramachandra|url=http://archive.org/details/gandhibeforeindia|title=Gandhi Before India|year=2013|isbn=978-0-670-08387-9|pages=362, 662|publisher=Allen Lane |language=English|quote=During my last trip to Europe I saw a great deal of Mr Gandhi. From year to year (I have known him intimately for over twenty years) I have found him getting more and more selfless. He is now leading almost an ascetic sort of life – not the life of an ordinary ascetic that we usually see but that of a great Mahatma and the one idea that engrosses his mind is his motherland.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pranjivan Mehta to G. K. Gokhale, dated Rangoon, 8 November 1909, File No. 4, Servants of India Society Papers, NMML.&lt;/ref&gt;}} ତଥାପି ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଏହି ଟାଇଟଲକୁ କେବେ ବି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇନଥିଲେ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଅନେକ ସମୟରେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ ।&lt;ref&gt;[[Mahatma Gandhi#Desai|Desai]], p. viii.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Basu Majumdar, A. K. (1993), ''Rabindranath Tagore: The Poet of India'', Indus Publishing, {{ISBN|81-85182-92-2}}, p. 83: &quot;When Gandhi returned to India, Rabindranath's eldest brother Dwijendranath, was perhaps the first to address him as Mahatma. Rabindranath followed suit and then the whole of India called him Mahatma Gandhi.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Ghose, Sankar|title=Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=5l0BPnxN1h8C&amp;pg=PA158|year=1991|publisher=Allied Publishers|page=158|isbn=978-81-7023-205-6|quote=So Tagore differed from many of Gandhi's ideas, but yet he had great regard for him and Tagore was perhaps the first important Indian who called Gandhi a Mahatma. But in 1921 when Gandhi was asked whether he was really a Mahatma Gandhi replied that he did not feel like one, and that, in any event, he could not define a Mahatma for he had never met any.}}&lt;/ref&gt;

ଭାରତର ଅସଂଖ୍ୟ ରାସ୍ତା, ସଡ଼କ ଓ ଅଞ୍ଚଳଗାନ୍ଧିଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ଏମ୍ ଜି ରୋଡ୍ (ମୁମ୍ବାଇ, ବାଙ୍ଗାଲୋର, କୋଲକାତା, ଲକ୍ଷ୍ନୌ, କାନପୁର, ଗ୍ୟାଙ୍ଗଟକ୍ ଏବଂ ଇନ୍ଦୋର ସମେତ ଅନେକ ଭାରତୀୟ ସହରର ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତା), ଗାନ୍ଧୀ ମାର୍କେଟ୍ (ସିଓନ୍, ମୁମ୍ବାଇ ନିକଟରେ) ଏବଂ [[ଗାନ୍ଧୀନଗର]] ([[ଗୁଜରାଟ|ଗୁଜରାଟ]] ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ, ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Guha|first=Ramachandra|title=India After Gandhi: The History of the World's Largest Democracy|year=2007|publisher=Ecco Press|location=Delhi|isbn=978-0-06-019881-7|url=https://archive.org/details/indiaaftergandhi00guha}}&lt;/ref&gt;

୨୦୦୮ ସୁଦ୍ଧା ୧୫୦ରୁ ଅଧିକ ଦେଶ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଉପରେ ଟିକଟ ଜାରି କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;India 2008&quot;&gt;{{Cite web|agency=Press Trust of India|title=Stamps on Mahatma Gandhi in 150 countries|website=India Today|date=2 October 2008|url=https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/stamps-on-mahatma-gandhi-in-150-countries-30857-2008-10-02}}&lt;/ref&gt; ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ରେ [[ଋଷିଆ|ରୁଷିଆ]], [[ଇରାନ]], [[ତୁର୍କୀ]], [[ଉଜବେକିସ୍ତାନ|ଉଜ୍ବେକିସ୍ତାନ]], ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସମେତ ପ୍ରାୟ ୮୭ଟି ଦେଶ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ୧୫୦ତମ ଜୟନ୍ତୀ ଅବସରରେ ସ୍ମାରକୀ ଗାନ୍ଧୀ ଟିକଟ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Palestine, Turkey and Uzbekistan Issue Commemorative Gandhi Stamps|website=The Wire|date=2 October 2019|url=https://thewire.in/world/palestine-turkey-uzbekistan-commemorative-gandhi-stamps}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://en.irna.ir/news/83501059/Memorial-stamp-marking-Mahatma-Gandhi-unveiled-in-Iran|title=Memorial stamp marking Mahatma Gandhi unveiled in Iran|date=2 October 2019|publisher=[[Islamic Republic News Agency]]|access-date=5 June 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Yojana October 2020 (English)(Special Edition): A Development Monthly|page=70|publisher=Public Division}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Chaudhury|first=Dipanjan Roy|title=Russia marks 150th year of Mahatma Gandhi with series of events|website=The Economic Times|date=2 October 2019|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/russia-marks-150th-year-of-mahatma-gandhi-with-series-of-events/articleshow/71403404.cms}}&lt;/ref&gt;

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ରେ ଫ୍ଲୋରିଆନ୍ 120461 ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://minorplanetcenter.net/iau/ECS/MPCArchive/2020/MPC_20200924.pdf|title=The Minor Planet Circular 125471|date=24 September 2020|pages=939|publisher=Minor Planet Center}}&lt;/ref&gt; ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୨ରେ ଆସ୍ତାନାରେ କାଜାଖସ୍ତାନର ରକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂପ୍ରଦାୟ ସ୍ମାରକୀ ସମ୍ମୁଖରେ ରୋଇଂ କେନାଲର ବନ୍ଧରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଏକ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://jjtv.kz/en/news/society/24948-statue-of-mahatma-gandhi-erected-in-astana|title=Statue of Mahatma Gandhi erected in Astana|website=jjtv.kz|date=14 October 2022|access-date=4 October 2023|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108045833/https://jjtv.kz/en/news/society/24948-statue-of-mahatma-gandhi-erected-in-astana|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

On 15 December 2022, the [[ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ|United Nations]] headquarters in New York unveiled the statue of Gandhi. UN Secretary-General António Guterres called Gandhi an &quot;uncompromising advocate for peaceful co-existence&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mahatma Gandhi's bust at UN, a reminder of values he upheld: UN Chief|website=Business Standard News|date=15 December 2022|url=https://www.business-standard.com/article/international/mahatma-gandhi-s-bust-at-un-a-reminder-of-values-he-upheld-un-chief-122121500167_1.html}}&lt;/ref&gt;

=== ଅନୁଗାମୀ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରଭାବ ===
[[ଫାଇଲ:Mahatmagandhi.jpg|thumb|ୟର୍କ ୟୁନିଭର୍ସିଟିରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି]]
[[ଫାଇଲ:The_Soviet_Union_1969_CPA_3793_stamp_(Mahatma_Gandhi).jpg|thumb|୧୯୬୯ ମସିହାରେ ସୋଭିଏତ ୟୁନିୟନର ଡାକଟିକେଟରେ ଗାନ୍ଧୀ]]
[[ଫାଇଲ:Gandhi_Commons.jpg|thumb|ପ୍ରେସା ଟୁଲିଓ ଫଣ୍ଟୋରା, ସାଓ ପାଓଲୋ, ବ୍ରାଜିଲ୍‌ଠାରେ ଗାନ୍ଧୀ  ]]
ଗାନ୍ଧୀ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନେତା ଓ ରାଜନୈତିକ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Stein20102&quot;/&gt; [[ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ଜୁନିଅର|ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ଜୁନିୟର]], ଜେମ୍ସ ଲସନ ଏବଂ ଜେମ୍ସ ବେଭେଲଙ୍କ ସମେତ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ନାଗରିକ ଅଧିକାର ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃବୃନ୍ଦ ଅହିଂସା ବିଷୟରେ ସେମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ବିକାଶରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଲେଖାରୁ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://mlk-kpp01.stanford.edu/index.php/kingpapers/article/kings_trip_to_india/|title=King's Trip to India|publisher=Mlk-kpp01.stanford.edu|access-date=24 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20090321002316/http://mlk-kpp01.stanford.edu/index.php/kingpapers/article/kings_trip_to_india/|archive-date=21 March 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Sidner, Sara|url=http://edition.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/02/17/king.anniversaryvisit/index.html|title=King moved, as father was, on trip to Gandhi's memorial|work=CNN|date=17 February 2009|access-date=24 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120414101902/http://edition.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/02/17/king.anniversaryvisit/index.html|archive-date=14 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=D'Souza, Placido P.|url=http://www.sfgate.com/opinion/openforum/article/COMMEMORATING-MARTIN-LUTHER-KING-JR-Gandhi-s-2640319.php|title=Commemorating Martin Luther King Jr.: Gandhi's influence on King|work=[[San Francisco Chronicle]]|date=20 January 2003|access-date=24 January 2012|archive-date=18 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130118040508/http://www.sfgate.com/opinion/openforum/article/COMMEMORATING-MARTIN-LUTHER-KING-JR-Gandhi-s-2640319.php}}&lt;/ref&gt; ରାଜା କହିଲେ &quot;ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଆମକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ରଣନୀତି ଦେଇଥିଲେ। ରାଜା ବେଳେବେଳେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ &quot;ଛୋଟ ବାଦାମୀ ସନ୍ଥ&quot; ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲେ । ରଙ୍ଗଭେଦ ବିରୋଧୀ କର୍ମୀ ତଥା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା]] ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରେରଣା ପାଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Tougas2011&quot;&gt;{{Cite book|last=Tougas|first=Shelley|title=Birmingham 1963: How a Photograph Rallied Civil Rights Support|url=https://books.google.com/books?id=zzWQKHKcrOMC&amp;pg=PT12|access-date=24 January 2012|year=2011|publisher=Capstone Press|isbn=978-0-7565-4398-3|page=12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Cone|first=James|title=Martin &amp; Malcolm &amp; America: A Dream Or a Nightmare|year=1992|publisher=Orbis Books|isbn=0-88344-824-6|url-access=registration|url=https://archive.org/details/martinmalcolmame00jame}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mandela-2000&quot;&gt;{{Cite magazine|last=Mandela|first=Nelson|date=31 December 1999|title=The Sacred Warrior|language=en-US|magazine=Time|url=https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,993025,00.html|access-date=20 February 2023|issn=0040-781X|archive-date=7 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307161503/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,993025,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ଷ୍ଟିଭ୍ ବିକୋ, ଭାକ୍ଲାଭ୍ ହାଭେଲ୍ ଏବଂ ଅଙ୍ଗ ସାନ୍ ସୁ କି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mzv.cz/newdelhi/en/pr/commemorative_soiree_relevance_of_vaclav.html|title=Commemorative Soirée: Relevance of Václav Havel Today|publisher=Embassy of the Czech Republic in Delhi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|first=Rubina|last=Sethi|url=http://www.tribuneindia.com/2004/20040222/spectrum/book1.htm|title=An alternative Gandhi|website=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|location=India|date=22 February 2004|access-date=12 March 2009|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20090514084050/http://www.tribuneindia.com/2004/20040222/spectrum/book1.htm|archive-date=14 May 2009}}&lt;/ref&gt;

ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ତାଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅହିଂସା ପ୍ରତିରୋଧ ଦର୍ଶନର ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Mandela-2000&quot;/&gt; ଭାନା ଏବଂ ୱାହେଦ ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ &quot;ଗାନ୍ଧୀ ଶ୍ୱେତ ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ପରମ୍ପରା ତାଙ୍କୁ ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ିଛି... ଏକ ଅର୍ଥରେ ମଣ୍ଡେଲା ଗାନ୍ଧୀ ଯାହା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ତାହା ପୂରଣ କରିଥିଲେ।

ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଅନେକଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା ଯେଉଁମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ । ୟୁରୋପରେ ରୋମେନ୍ ରୋଲାଣ୍ଡ ପ୍ରଥମେ ୧୯୨୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ''ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀରେ'' ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରାଜିଲର ଅରାଜକତାବାଦୀ ତଥା ନାରୀବାଦୀ ମାରିଆ ଲେସର୍ଡା ଡି ମୌରା ଶାନ୍ତିବାଦ ଉପରେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ । ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ [[ଆଲବର୍ଟ ଆଇନଷ୍ଟାଇନ|ଆଲବର୍ଟ ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍]] ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିବା ଏକ ଚିଠିରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଚିଠି ବିନିମୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ &quot;ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ଆଦର୍ଶ&quot; ବୋଲି କହିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Albano-Müller&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.gandhiserve.org/streams/einstein.html|title=Einstein on Gandhi (Einstein's letter to Gandhi – Courtesy:Saraswati Albano-Müller &amp; Notes by Einstein on Gandhi – Source: The Hebrew University of Jerusalem)|publisher=Gandhiserve.org|date=18 October 1931|access-date=24 January 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120117104005/http://www.gandhiserve.org/streams/einstein.html|archive-date=17 January 2012}}&lt;/ref&gt; ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ:&lt;blockquote&gt;ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସଫଳତା ଅନନ୍ୟ। ସେ ଏକ ନିର୍ଯ୍ୟାତିତ ଦେଶର ମୁକ୍ତି ସଂଗ୍ରାମ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂତନ ଏବଂ ମାନବିକ ଉପାୟ ଆବିଷ୍କାର କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ଏବଂ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପାଳନ କରିଛନ୍ତି । ସମଗ୍ର ସଭ୍ୟ ଜଗତର ସଚେତନ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ମଣିଷ ଉପରେ ତାଙ୍କର ନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ବୋଧହୁଏ ନିଷ୍ଠୁର ହିଂସାତ୍ମକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟଧିକତା ସହିତ ଆମ ସମୟରେ ଲାଗୁଥିବା ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ସ୍ଥାୟୀ ହେବ । କାରଣ ସ୍ଥାୟୀ କେବଳ ସେହି ରାଜନେତାଙ୍କ କାମ ହେବ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଉଦାହରଣ ଓ ଶିକ୍ଷାଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ନୈତିକ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କରି ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାନ୍ତି । ଆମେ ସମସ୍ତେ ଖୁସି ଏବଂ କୃତଜ୍ଞ ହୋଇପାରିବା ଯେ ଭାଗ୍ୟ ଆମକୁ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏପରି ଏକ ଆଲୋକିତ ସମସାମୟିକ, ଏକ ଆଦର୍ଶ ଉପହାର ଦେଇଛି ।

ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ବିଶ୍ୱାସ କରିବେ ନାହିଁ ଯେ ଏଭଳି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ପୃଥିବୀକୁ ଚାଲିଥିଲେ।&lt;/blockquote&gt;ସୋମାଲିଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଜଣେ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଫରାହ ଓମାର ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ସୋମାଲିଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କ ଅଭିଯାନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅହିଂସାତ୍ମକ ଦର୍ଶନଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book|last=Uwechue|first=Raph|url=https://books.google.com/books?id=zTlyAAAAMAAJ|title=Makers of Modern Africa: Profiles in History|date=1981|publisher=Published by Africa Journal Ltd. for Africa Books Ltd.|isbn=978-0-903274-14-2|language=en}}&lt;/ref&gt;

୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ସହ ରହିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲାଞ୍ଜା ଡେଲ୍ ବାଷ୍ଟୋ ଭାରତ ଆସିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦର୍ଶନର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ୟୁରୋପକୁ ଫେରିଆସିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ (ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମର ଆଦର୍ଶରେ ଆଦର୍ଶିତ) ସଂପ୍ରଦାୟ ଅଫ୍ ଦ ଆର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ମାଡେଲିନ୍ ସ୍ଲେଡ୍ (&quot;ମୀରାବେହନ&quot; ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା) ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ଆଡମିରାଲଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ ଯିଏ କି ତାଙ୍କ ବୟସ୍କ ଜୀବନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଭକ୍ତ ଭାବରେ ଭାରତରେ ବିତାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Dhupelia-Mesthrie2005&quot;&gt;{{Cite book|last=Dhupelia-Mesthrie|first=Uma|title=Gandhi's prisoner?: the life of Gandhi's son Manilal|url=https://books.google.com/books?id=hCR0AJx-9pwC&amp;pg=PA293|access-date=26 January 2012|year=2005|publisher=Permanent Black|isbn=978-81-7824-116-6|page=293}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=In the company of Bapu|url=http://www.telegraphindia.com/1041003/asp/look/story_3824566.asp|date=3 October 2004|website=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]]|access-date=26 January 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208170605/http://www.telegraphindia.com/1041003/asp/look/story_3824566.asp|archive-date=8 February 2012}}&lt;/ref&gt;

ଏହାବ୍ୟତୀତ ବ୍ରିଟିଶ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଜନ୍ ଲେନନ୍ ଅହିଂସା ଉପରେ ତାଙ୍କର ମତ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Rolling Stone&quot;&gt;{{Cite magazine|archive-url=https://web.archive.org/web/20070528225215/http://www.rollingstone.com/news/story/8898300/lennon_lives_forever|url=https://www.rollingstone.com/news/story/8898300/lennon_lives_forever|archive-date=28 May 2007|title=Lennon Lives Forever|last=Gilmore, Mikal|date=5 December 2005|magazine=Rolling Stone|access-date=24 January 2012}}&lt;/ref&gt; ୨୦୦୭ମସିହାରେ ଆମେରିକାର ପୂର୍ବତନ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ତଥା ପରିବେଶବିତ୍ ଅଲ୍ ଗୋର ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ଏକ ଭାଷଣରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Al Gore&quot;&gt;{{Cite news|last=Applebome|first=Peter|title=Applying Gandhi's Ideas to Climate Change|url=https://www.nytimes.com/2008/03/30/nyregion/30towns.html|access-date=2 December 2021|work=The New York Times|date=30 March 2008|quote=Al Gore cited both Gandhi and Abraham Lincoln in a speech on climate change in 2007. He noted Gandhi's sense of satyagraha ...}}&lt;/ref&gt; ଆମେରିକାର ୪୪ତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ବାରାକ ଓବାମା|ବାରାକ୍ ଓବାମା]] ୨୦୦୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରେରଣା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଠାରୁ ଆସିଥିଲା। ତାଙ୍କର ଉତ୍ତର ଥିଲା &quot;ମୃତ କିମ୍ବା ବଞ୍ଚିଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କିଏ, ଯାହା ସହିତ ଆପଣ ଖାଇବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବେ?&quot;। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ &quot;ସେ ଏମିତି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ମୁଁ ବହୁତ ପ୍ରେରଣା ପାଉଛି । ସେ ଡକ୍ଟର କିଙ୍ଗଙ୍କୁ ଅହିଂସାର ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ । ସେ ବହୁତ କିଛି କରିଥିଲେ ଏବଂ କେବଳ ତାଙ୍କ ନୈତିକତା ବଳରେ ଦୁନିଆକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Wakefield&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.nbcnews.com/id/32723625/ns/politics-white_house/t/obama-steers-clear-politics-school-pep-talk|title=Obama steers clear of politics in school pep talk|agency=[[Associated Press]]|date=8 September 2009|publisher=[[MSNBC]]|access-date=24 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004223415/http://www.nbcnews.com/id/32723625/ns/politics-white_house/t/obama-steers-clear-politics-school-pep-talk/|archive-date=4 October 2013}}&lt;/ref&gt;

ଟାଇମ୍ ପତ୍ରିକାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଦଲାଇ ଲାମା, ଲେକ୍ ୱାସା, [[ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ଜୁନିଅର|ମାର୍ଟିନ୍ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ୍ ଜୁନିୟର]], ସିଜର ଚାଭେଜ୍, ଅଙ୍ଗ ସାନ୍ ସୁ କି, ବେନିଗ୍ନୋ ଆକ୍ୱିନୋ ଜୁନିୟର, ଡେସମଣ୍ଡ ଟୁଟୁ ଏବଂ [[ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା|ନେଲସନ]] ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଅହିଂସାର ସନ୍ତାନ ଭାବେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;TimeTCOG&quot;&gt;{{Cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,993026,00.html|title=The Children of Gandhi|date=31 December 1999|work=Time|format=excerpt|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005013134/http://content.time.com/time/magazine/article/0%2C9171%2C993026%2C00.html|archive-date=5 October 2013}}&lt;/ref&gt; ଆମେରିକାର ଟେକ୍ସାସର ହ୍ୟୁଷ୍ଟନରେ ଥିବା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଜିଲ୍ଲା, ଏକ ଜାତିଗତ ଭାରତୀୟ ଅଞ୍ଚଳ, ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।&lt;ref name=&quot;MorenoCelebrates&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.chron.com/news/houston-texas/article/Houston-community-celebrates-district-named-for-1613050.php|title=Houston community celebrates district named for Gandhi|last=Moreno, Jenalia|date=16 January 2010|website=[[Houston Chronicle]]|access-date=24 January 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150411062824/http://www.chron.com/news/houston-texas/article/Houston-community-celebrates-district-named-for-1613050.php|archive-date=11 April 2015}}&lt;/ref&gt;

ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦର୍ଶନ ଉପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ରହିଥିଲା । ରୋମେନ୍ ରୋଲାଣ୍ଡ ଏବଂ ମାର୍ଟିନ୍ ବୁବରଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ନିର୍ବନ୍ଧରୁ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଜିନ୍-ଲୁକ୍ ନାନ୍ସି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଫ୍ରାନ୍ସର ଦାର୍ଶନିକ ମରିସ୍ ବ୍ଲାଞ୍ଚୋଟ୍ &quot;ୟୁରୋପୀୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା&quot; ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ସମାଲୋଚନାତ୍ମକ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Bloomsbury Publishing&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4MB2DwAAQBAJ&amp;q=blanchot|title=Gandhi and Philosophy: On Theological Anti-Politics|first=Shaj|last=Mohan|first2=Divya|last2=Dwivedi|first3=Jean-Luc|last3=Nancy|year=2018|publisher=Bloomsbury Publishing|via=Google Books|isbn=978-1-4742-2173-3}}&lt;/ref&gt; ସେବେଠାରୁ ହାନ୍ନା ଆରେଣ୍ଡ୍ଟ, ଏଟିନେ ବାଲିବର ଏବଂ ସ୍ଲାଭୋଜ ଜିଜେକ‌ଙ୍କ ସମେତ ଦାର୍ଶନିକମାନେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ ରାଜନୀତିରେ ନୈତିକତା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ଏକ ଜରୁରୀ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଥିଲେ । ନିକଟରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତନ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପରିବେଶ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଦର୍ଶନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଉପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମତ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଛି ।&lt;ref name=&quot;Bloomsbury Publishing&quot; /&gt;

=== ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ପାଳନ କରୁଥିବା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଦିବସ ===
୨୦୦୭ମସିହାରେ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ସଭା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିନ ୨ ଅକ୍ଟୋବରକୁ &quot;[[ଅନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅହିଂସା ଦିବସ|ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅହିଂସା ଦିବସ]]&quot; ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା । ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ୟୁନେସ୍କୋଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସ୍କୁଲ ୍ ଡେ ଅଫ୍ ଅହିଂସା ଏବଂ ଶାନ୍ତି (ସ୍ପେନିସ‌ରେ ଡିଇଏନ୍ଆଇପି) ଭାବରେ ୩୦ ଜାନୁଆରୀକୁ ଅନେକ ଦେଶର ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅହିଂସା ଏବଂ ଶାନ୍ତିର ବିଦ୍ୟାଳୟ ଦିବସ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟାଳୟ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଥିବା ଦେଶରେ ଏହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୦ରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;UN declares 2 October, Gandhi's birthday, as International Day of Nonviolence&quot;&gt;{{Cite web|title=UN declares 2 October, Gandhi's birthday, as International Day of Nonviolence|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=22926&amp;Cr=non&amp;Cr1=violence|publisher=UN News Centre|access-date=2 April 2012|date=15 June 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123011319/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=22926&amp;Cr=non&amp;Cr1=violence|archive-date=23 January 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cartadelapaz&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.cartadelapaz.org/portal_cp/anoticies_detall.php?id=682|title=School Day of Nonviolence And Peace|date=30 January 2009|website=Letter of Peace addressed to the UN|publisher=cartadelapaz.org|access-date=9 January 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111101164628/http://www.cartadelapaz.org/portal_cp/anoticies_detall.php?id=682|archive-date=1 November 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DENIP&quot;&gt;{{Cite web|url=http://denip.webcindario.com/denip.english.html|title=DENIP: School Day of Nonviolence and Peace|last=Eulogio Díaz del Corral|date=31 January 1983|website=DENIP|access-date=30 January 2012|language=es|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120227082217/http://denip.webcindario.com/denip.english.html|archive-date=27 February 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DENIP&quot; /&gt;

=== ପୁରସ୍କାର ===
[[ଫାଇଲ:Madrid_-_Plaza_Joan_Miró,_Monumento_a_Mohandas_K._Gandhi_2.jpg|thumb|ସ୍ପେନର ମାଦ୍ରିଦରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସ୍ମାରକୀ]]
ଟାଇମ୍ ପତ୍ରିକା ୧୯୩୦ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ମ୍ୟାନ୍ ଅଫ୍ ଦି ଇୟର ନାମ ଦେଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;Mahatma Gandhi Biography&quot;/&gt; ସେହି ପତ୍ରିକାର ୧୯୯୯ ମସିହାର ଶତାବ୍ଦୀର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଲିକାରେ [[ଆଲବର୍ଟ ଆଇନଷ୍ଟାଇନ|ଆଲବର୍ଟ]] ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍ଙ୍କ ପରେ ଗାନ୍ଧୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ, ଯିଏ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ &quot;ଆମ ଯୁଗର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି&quot; ବୋଲି କହିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Clark|first=Ronald|url=https://books.google.com/books?id=gchgl_XLqI0C&amp;dq=%22greatest+man+of+our+age%22+gandhi+einstein&amp;pg=PT862|title=Einstein: The Life and Times|date=2011|publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4482-0270-6|page=|language=en}}&lt;/ref&gt; ନାଗପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତାଙ୍କୁ ଏଲଏଲ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥିଲା ।୧୯୩୭ ମସିହାରେ ।&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_006_06_0311_0316_0.pdf|title=University and Educational Intelligence|journal=[[Current Science]]|volume=6|issue=6|page=314|date=December 1937|access-date=2023-10-04|archive-date=2018-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180716025131/http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_006_06_0311_0316_0.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ଭାରତ ସରକାର]] ବିଶିଷ୍ଟ ସମାଜସେବୀ, ବିଶ୍ୱନେତା ଓ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ବାର୍ଷିକ [[ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଗାନ୍ଧୀ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର|ଗାନ୍ଧୀ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର]] ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି । ଜାତିଗତ ଭେଦଭାବ ଏବଂ ବିଭେଦ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ସଂଘର୍ଷର ନେତା [[ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା]] ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ଅଣ-ଭାରତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୨୦୧୧ମସିହାରେ ସର୍ବକାଳୀନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୨୫ ଜଣ ରାଜନୈତିକ ଆଇକନ୍ ତାଲିକାରେ ଗାନ୍ଧୀ ଶୀର୍ଷରେ ରହିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2046285_2045996_2045906,00.html|title=Top 25 Political Icons|access-date=9 February 2011|work=[[Time (magazine)|Time]]|date=4 February 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20131228045051/http://content.time.com/time/specials/packages/article/0%2C28804%2C2046285_2045996_2045906%2C00.html|archive-date=28 December 2013}}&lt;/ref&gt;

୧୯୩୭ରୁ ୧୯୪୮ ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚ ଥର ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ମିଳିନଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଆମେରିକୀୟ ଫ୍ରେଣ୍ଡସ ସର୍ଭିସ କମିଟିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମ ଥର ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେ ୧୯୩୭ ଏବଂ ୧୯୪୭ରେ ମାତ୍ର ଦୁଇଥର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;AFSC&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.afsc.org/nobel-peace-prize-nominations|title=Nobel Peace Prize Nominations|publisher=American Friends Service Committee|access-date=30 January 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120204172207/http://www.afsc.org/nobel-peace-prize-nominations|archive-date=4 February 2012|date=14 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tønnesson&quot;&gt;{{Cite web|last=Tønnesson|first=Øyvind|title=Mahatma Gandhi, the Missing Laureate|publisher=[[Nobel Foundation]]|date=1 December 1999|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/themes/peace/gandhi/|access-date=16 January 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130705224937/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/themes/peace/gandhi/|archive-date=5 July 2013}}&lt;/ref&gt; ଦଶନ୍ଧି ପରେ ନୋବେଲ କମିଟି ସର୍ବସାଧାରଣରେ ଏହି ଅବହେଳା ପାଇଁ ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହି ପୁରସ୍କାରକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ପାଇଁ ଗଭୀର ବିଭାଜିତ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ମତକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Tønnesson&quot; /&gt; ୧୯୪୮ରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ନାମାଙ୍କନ ପତ୍ର ବନ୍ଦ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ବର୍ଷ କମିଟି ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ ନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା ଯେ &quot;କୌଣସି ଉପଯୁକ୍ତ ଜୀବିତ ପ୍ରାର୍ଥୀ ନାହାନ୍ତି&quot; ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ କୌଣସି ଉପଯୁକ୍ତ ଜୀବିତ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇନଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Tønnesson&quot; /&gt; ୨୦୦୬ମସିହାରେ ନର୍ୱେର ନୋବେଲ କମିଟିର ସଚିବ ଗିର ଲୁଣ୍ଡେଷ୍ଟାଡ୍ କହିଥିଲେ, ଆମ ୧୦୬ ବର୍ଷର ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ତ୍ରୁଟି ହେଉଛି ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ କେବେ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ମିଳିନଥିଲା। ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ବିନା ଗାନ୍ଧୀ ଏହା କରିପାରିବେ, ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିନା ନୋବେଲ କମିଟି କରିପାରିବ କି ନାହିଁ ତାହା ପ୍ରଶ୍ନ।&lt;ref&gt;[http://www.icrs.ugm.ac.id/wednesday-forum-schedule/111-relevance-of-gandhian-philosophy-in-the-21st-century &quot;Relevance of Gandhian Philosophy in the 21st Century&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110915025114/http://www.icrs.ugm.ac.id/wednesday-forum-schedule/111-relevance-of-gandhian-philosophy-in-the-21st-century|date=15 September 2011}}. Icrs.ugm.ac.id. Retrieved 5 August 2013.&lt;/ref&gt; ୧୯୮୯ମସିହାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଦଲାଇ ଲାମାଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବା ପରେ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସ୍ମୃତିପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି।&lt;ref name=&quot;Tønnesson&quot; /&gt; ୧୯୯୫ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଉତ୍ତର ଆମେରିକୀୟ ନିରାମିଷ ସମାଜ ତାଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ନିରାମିଷ ହଲ୍ ଅଫ୍ ଫେମ‌ରେ ସାମିଲ କରିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://navs-online.org/purposes-programs/hall-of-fame/|title=Vegetarian Hall of Fame|website=North American Vegetarian Society|access-date=26 September 2020}}&lt;/ref&gt;

==== ଜାତିର ପିତା ====
ଭାରତୀୟମାନେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଜାତିର ପିତା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;elkins-ginsburg-melton&quot;&gt;{{Citation|last=Elkins|first=Zachary|title=The Endurance of National Constitutions|page=158|year=2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-51550-4|quote=Whereas Pakistan's leaders died early, India's founding triumvirate of [[Jawaharlal Nehru]], [[Sardar Vallabhbhai Patel]], and [[Rajendra Prasad]] provided a stable hand for the early years, and a personal continuity with the father of the nation, Mahatma Gandhi|last2=Ginsburg|first2=Tom|last3=Melton|first3=Melton}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;archive.indianexpress.com&quot;&gt;{{Cite news|date=11 July 2012|title=Gandhi not formally conferred 'Father of the Nation' title: Govt|work=[[The Indian Express]]|url=http://archive.indianexpress.com/news/gandhi-not-formally-conferred-father-of-the-nation-title-govt/973101/|archive-url=https://web.archive.org/web/20140906121950/http://archive.indianexpress.com/news/gandhi-not-formally-conferred-father-of-the-nation-title-govt/973101|archive-date=6 September 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia.indiatimes.com&quot;&gt;{{Cite news|date=26 October 2012|title=Constitution doesn't permit 'Father of the Nation' title: Government|work=The Times of India|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Constitution-doesnt-permit-Father-of-the-Nation-title-Government/articleshow/16961980.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107223546/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Constitution-doesnt-permit-Father-of-the-Nation-title-Government/articleshow/16961980.cms|archive-date=7 January 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nehru&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;McAllister1982&quot;&gt;{{Cite book|last=McAllister|first=Pam|url=https://archive.org/details/reweavingwebofli00mcal|title=Reweaving the Web of Life: Feminism and Nonviolence|publisher=New Society Publishers|year=1982|isbn=978-0-86571-017-7|page=[https://archive.org/details/reweavingwebofli00mcal/page/194 194]|access-date=31 August 2013|url-access=registration}} Quote: &quot;With love, Yours, Bapu (You closed with the term of endearment used by your close friends, the term you used with all the movement leaders, roughly meaning 'Papa'.&quot; Another letter written in 1940 shows similar tenderness and caring.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Eck2003&quot;&gt;{{Cite book|last=Eck|first=Diana L.|url=https://books.google.com/books?id=XpR0AmKLeY4C&amp;pg=PA210|title=Encountering God: A Spiritual Journey from Bozeman to Banaras|publisher=[[Beacon Press]]|year=2003|isbn=978-0-8070-7301-8|page=210|author-link=Diana Eck|access-date=31 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012220529/http://books.google.com/books?id=XpR0AmKLeY4C&amp;pg=PA210|archive-date=12 October 2013|url-status=live}} Quote: &quot;...&amp;nbsp;his niece Manu, who, like others called this immortal Gandhi 'Bapu,' meaning not 'father,' but the familiar, 'daddy'.&quot; (p. 210)&lt;/ref&gt; ଏହି ଶୀର୍ଷକର ଉତ୍ପତ୍ତି ୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୪୪ରେ [[ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ|ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର]] ବୋଷଙ୍କ ଏକ ରେଡିଓ ଅଭିଭାଷଣ (ସିଙ୍ଗାପୁର ରେଡିଓରେ)ରୁ ମିଳିଥାଏ ଯେଉଁଠାରେ ବୋଷ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ &quot;ଜାତିର ପିତା&quot; ଭାବରେ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/2000/02/01/stories/13011282.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20180413080948/http://www.thehindu.com/2000/02/01/stories/13011282.htm|archive-date=13 April 2018|work=[[The Hindu]]|title=Crusade with arms|date=February 2000}}&lt;/ref&gt; ୧୯୪୭ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୨୮ ତାରିଖରେ [[ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁ]] ଏକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ &quot;ଜାତିର ପିତା&quot; ବୋଲି ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Father of the Nation RTI&quot;&gt;{{Cite news|title=Father of the Nation RTI|publisher=[[NDTV]]|access-date=21 September 2016|url=http://www.ndtv.com/india-news/10-year-olds-rti-on-father-of-the-nation-title-for-gandhi-474827|archive-url=https://web.archive.org/web/20161204192603/http://www.ndtv.com/india-news/10-year-olds-rti-on-father-of-the-nation-title-for-gandhi-474827|archive-date=4 December 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Constitution does not permit any titles&quot;&gt;{{Cite news|title=Constitution does not permit any titles|work=[[The Times of India]]|access-date=21 September 2016|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Constitution-doesnt-permit-Father-of-the-Nation-title-Government/articleshow/16961980.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107223546/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Constitution-doesnt-permit-Father-of-the-Nation-title-Government/articleshow/16961980.cms|archive-date=7 January 2017}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କୁ &quot;''ବାପୁ''&lt;ref name=&quot;McAllister1982&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Eck2003&quot; /&gt;&quot; ([[ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା|ଗୁଜରାଟୀ]]: ''ପିତା'', ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ନେହ) ଉପାଧି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;Nehru&quot;&gt;{{Cite book|last=Nehru|first=Jawaharlal|title=An Autobiography|publisher=Bodley Head}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;McAllister1982&quot; /&gt;

=== ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ନାଟ୍ୟ ଓ ସାହିତ୍ୟ ===

* ୧୯୬୮ମସିହାରେ [[ବିଠଲଭାଇ ଜାଭେରୀ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Vithalbhai Jhaveri|url=http://www.gandhiserve.org/information/our_photographers/vithalbhai_jhaveri.html|publisher=GandhiServe Foundatiom|access-date=30 December 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141231162132/http://www.gandhiserve.org/information/our_photographers/vithalbhai_jhaveri.html|archive-date=31 December 2014}}&lt;/ref&gt;ଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ୫ ଘଣ୍ଟାର ୯ ମିନିଟ୍ର ଏକ ବାୟୋଗ୍ରାଫିକାଲ୍ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଫିଲ୍ମ ''ମହାତ୍ମା'': ଲାଇଫ୍ ଅଫ୍ ଗାନ୍ଧୀ, ୧୮୬୯-୧୯୪୮ରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ କଥାକୁ ଉଦାହରଣ ଦେଇ କଳା ଓ ଧଳା ଆର୍କାଇଭେଲ୍ ଫୁଟେଜ୍ ଏବଂ ଫଟୋଗ୍ରାଫ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ସେହି ସମୟର ଇତିହାସକୁ ଚିତ୍ରଣ କରିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=rfHUvW7L5-k#t=5h6m10s|title=Mahatma: Life of Gandhi, 1869–1948 (1968 – 5hrs 10min)|publisher=Channel of GandhiServe Foundation|access-date=30 December 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118145035/https://www.youtube.com/watch?v=rfHUvW7L5-k#t=5h6m10s|archive-date=18 January 2015}}&lt;/ref&gt; ବେନ୍ କିଙ୍ଗସ୍ଲେ ୧୯୮୨ମସିହାରେ ରିଚାର୍ଡ ଆଟେନବରୋଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''ଗାନ୍ଧୀରେ'' ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହାଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://jan.ucc.nau.edu/~sj6/Case%20of%20the%20Missing%20Mahatma.pdf#page=9|title=The Case of the Missing Mahatma:Gandhi and the Hindi Cinema|last=Dwyer|first=Rachel|year=2011|journal=[[Public Culture]]|volume=23|issue=2|pages=349–76|publisher=Duke University Press|doi=10.1215/08992363-1161949|archive-url=https://web.archive.org/web/20170321082552/http://jan.ucc.nau.edu/~sj6/Case%20of%20the%20Missing%20Mahatma.pdf#page=9|archive-date=21 March 2017}}&lt;/ref&gt; ଏହା ଲୁଇ ଫିଶରଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Louis Fischer|url=http://archive.org/details/lifeofmahatmagan00loui|title=The Life of Mahatma Gandhi|date=1957|others=Public Resource}}&lt;/ref&gt; ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'ଦ ମେକିଂ ଅଫ୍ ଦି ମହାତ୍ମା'ରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସମୟ ଏବଂ ଜଣେ ଅନଭିଜ୍ଞ ବ୍ୟାରିଷ୍ଟରରୁ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ନେତାରେ ପରିଣତ ହେବାର କାହାଣୀ ରହିଛି।&lt;ref name=&quot;Making&quot;&gt;{{Cite web|last=Melvani, Lavina|title=Making of the Mahatma|url=http://www.hinduismtoday.com/modules/smartsection/item.php?itemid=4798|website=[[Hinduism Today]]|publisher=hinduismtoday.com|date=February 1997|access-date=26 January 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203075903/http://www.hinduismtoday.com/modules/smartsection/item.php?itemid=4798|archive-date=3 February 2012}}&lt;/ref&gt;
* ୨୦୦୬ରେ ରିଲିଜ୍ ହୋଇଥିବା ବଲିଉଡ୍ କମେଡି ଫିଲ୍ମ 'ଲାଗେ ରହୋ ମୁନ୍ନା ଭାଇ'ରେ ଗାନ୍ଧୀ ଜଣେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ। ବିନୟ ଲାଲ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଜାହ୍ନୁ ବରୁଆଙ୍କ 'ମୈନେ ଗାନ୍ଧୀ କୋ ନାହି ମାରା' (ମୁଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିନଥିଲି) ସମସାମୟିକ ସମାଜକୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଲୋପ ପାଉଥିବା ସ୍ମୃତିକୁ ତାଙ୍କ ୨୦୦୫ ମସିହାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନାୟକଙ୍କ କାମନାତ୍ମକ ଭୁଲିଯିବାର ରୂପକ ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pandohar|first=Jaspreet (Reviewer)|title=Movies – Maine Gandhi Ko Nahin Mara (I Did Not Kill Gandhi) (2005)|url=https://www.bbc.co.uk/films/2005/10/03/maine_gandhi_ko_nahi_mara_2005_review.shtml|publisher=BBC (British Broadcasting Corporation)|access-date=30 December 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150704134213/http://www.bbc.co.uk/films/2005/10/03/maine_gandhi_ko_nahi_mara_2005_review.shtml|archive-date=4 July 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Lal|first=Vinay|title=Moving Images of Gandhi|url=http://www.vinaylal.com/ESSAYS(Gandhi)/mov9.pdf#page=9|access-date=30 December 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304042605/http://www.vinaylal.com/ESSAYS%28Gandhi%29/mov9.pdf#page=9|archive-date=4 March 2016}}&lt;/ref&gt;
* ପିଏରେ କର୍ମନଙ୍କ ସଂକଳନ 'ଲେସ୍ ମେମୋୟର୍ସ ଡି ''ଶୈତାନ'' ଏଟ୍ ଅଟ୍ରେସ୍ କଣ୍ଟେସ୍ କଣ୍ଟ୍ସ୍' କାହାଣୀ 'ଲେ ଜୋର୍ ଡୁ ଜୁଗେମେଣ୍ଟ ୍ ଡେର୍ନିଅର୍'ରେ ଭଗବାନ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଶେଷ ରାୟରେ ''ବିଚାର'' କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଯେ ଚରିତ୍ରଟି ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଜଟିଳ।
* ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଦ ବିଟଲ୍ସ, ''ସାର୍ଜେଣ୍ଟ ପେପର୍ସ ଲୋନଲି ହାର୍ଟସ କ୍ଲବ ବ୍ୟାଣ୍ଡର'' ଅନ୍ୟତମ ବେଷ୍ଟ ସେଲର ଆଲବମ୍ କଭରରେ ସ୍ଥାନ ିତ କରାଯିବାର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ କାରଣରୁ ଏହି ଧାରଣାକୁ ବାତିଲ କରାଯାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Barczewski|first=S.|last2=Farr|first2=M.|title=The MacKenzie Moment and Imperial History: Essays in Honour of John M. MacKenzie|publisher=Springer International Publishing|series=Britain and the World|year=2019|isbn=978-3-030-24459-0|url=https://books.google.com/books?id=ILm9DwAAQBAJ&amp;pg=PA159|access-date=8 December 2022|page=159}}&lt;/ref&gt;
* ୧୯୭୯ ମସିହାରେ ଆମେରିକୀୟ ସଙ୍ଗୀତକାର ଫିଲିପ୍ ଗ୍ଲାସଙ୍କ ଅପେରା ''ସତ୍ୟାଗ୍ରହ'' ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ଆଧାରିତ । [[ଭଗବତ ଗୀତା|ଭଗବତ]] ଗୀତାରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଅପେରାର ଲିବ୍ରେଟୋ ମୂଳ [[ସଂସ୍କୃତ|ସଂସ୍କୃତରେ]] ଗାନ କରାଯାଏ । {{Sfn|Kostelanetz|Flemming|1999}}&lt;ref name=&quot;KostelanetzFlemming1999&quot;&gt;{{Cite book|first=Richard|last=Kostelanetz|author-link=Richard Kostelanetz|first2=Robert|last2=Flemming|title=Writings on Glass: Essays, Interviews, Criticism|url=https://archive.org/details/bub_gb_D8-I4aZALzMC|year=1999|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-21491-0|page=[https://archive.org/details/bub_gb_D8-I4aZALzMC/page/n112 102]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Glass2015&quot;&gt;{{Cite book|last=Philip Glass|title=Words Without Music: A Memoir|url=https://books.google.com/books?id=OpPXBAAAQBAJ&amp;pg=PT192|year=2015|publisher=Liveright|isbn=978-1-63149-081-1|pages=192, 307}}&lt;/ref&gt;
* ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ମରାଠୀ ନାଟକ ''ଗାନ୍ଧୀ ବିରୁଦ୍ଧ ଗାନ୍ଧୀ'' ଗାନ୍ଧୀ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ହରିଲାଲଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲା । ୨୦୦୭ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଫିଲ୍ମ ଗାନ୍ଧୀ, ମୋ ବାପା ମଧ୍ୟ ସେହି ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୮୯ ମସିହାର ମରାଠୀ ନାଟକ 'ମେ ନାଥୁରାମ ଗଡସେ ବୋଲଟୋୟ' ଏବଂ ୧୯୯୭ ମସିହାର ହିନ୍ଦୀ ନାଟକ ''ଗାନ୍ଧୀ ଆମ୍ବେଦକର'' ଗାନ୍ଧୀ ଓ ତାଙ୍କ ନୀତିକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/opinion/4153/report-its-fashionable-to-be-anti-gandhi|title=It's fashionable to be anti-Gandhi|publisher=DNA|date=1 October 2005|access-date=25 January 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130622050823/http://www.dnaindia.com/opinion/4153/report-its-fashionable-to-be-anti-gandhi|archive-date=22 June 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.livemint.com/Leisure/Id8PjapDYFoJqUkyzJvG7N/Drama-king.html|title=Drama king|work=[[Mint (newspaper)|Live Mint]]|date=20 February 2009|access-date=25 January 2013|last=Dutt, Devina|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430154736/http://www.livemint.com/Leisure/Id8PjapDYFoJqUkyzJvG7N/Drama-king.html|archive-date=30 April 2013}}&lt;/ref&gt;
* ଅନେକ ଜୀବନୀକାର ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସହ ଡିଜି ତେନ୍ଦୁଲକର। ''ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜୀବନୀ'' ୮ ଖଣ୍ଡ, ଚମନ ନାହଲଙ୍କ ଗାନ୍ଧୀ କ୍ୱାର୍ଟେଟ୍ ଏବଂ ପ୍ୟାରେଲାଲ ଓ ସୁଶୀଳା ନୈୟାରଙ୍କ ଜୀବନୀ ୧୦ ଖଣ୍ଡରେ ''ମହାତ୍ମା'' ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ। ଜୋସେଫ ଲେଲିଭେଲ୍ଡଙ୍କ ୨୦୧୦ ମସିହାର ଜୀବନୀ, ଗ୍ରେଟ୍ ସୋଲ୍: ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସଂଘର୍ଷ ଭାରତ ସହିତ ସଂଘର୍ଷରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଯୌନ ଜୀବନ ବିଷୟରେ ବିବାଦୀୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଥିଲା।&lt;ref name=&quot;LelyveldNYT&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2011/03/30/books/in-great-soul-joseph-lelyveld-re-examines-gandhi.html|title=Appreciating Gandhi Through His Human Side|work=The New York Times|date=29 March 2011|access-date=26 January 2012|first=Hari|last=Kunzru|archive-url=https://web.archive.org/web/20120131013732/http://www.nytimes.com/2011/03/30/books/in-great-soul-joseph-lelyveld-re-examines-gandhi.html|archive-date=31 January 2012}} (Review of ''Great Soul: Mahatma Gandhi and His Struggle With India'' by Joseph Lelyveld).&lt;/ref&gt; ତେବେ ଏହି ପ୍ରେସ୍ କଭରେଜ୍ ପୁସ୍ତକର ସାମଗ୍ରିକ ବାର୍ତ୍ତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକୃତ କରିଛି ବୋଲି ଲେଲିଭେଲ୍ଡ କହିଛନ୍ତି।&lt;ref name=&quot;LelyveldResponse&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.theaustralian.com.au/news/breaking-news/us-author-slams-gandhi-gay-claim/story-fn3dxity-1226030279549|title=US author slams Gandhi gay claim|agency=Agence France-Presse|date=29 March 2011|work=[[The Australian]]|access-date=26 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130501191126/http://www.theaustralian.com.au/news/breaking-news/us-author-slams-gandhi-gay-claim/story-fn3dxity-1226030279549|archive-date=1 May 2013}}&lt;/ref&gt; ୨୦୧୪ ମସିହାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ୱେଲକମ୍ ବ୍ୟାକ୍ ଗାନ୍ଧୀ ଆଧୁନିକ ଭାରତ ପ୍ରତି ଗାନ୍ଧୀ କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିପାରନ୍ତି ତାହା ଉପରେ ଏକ କାଳ୍ପନିକ ନଜର ପକାଇଛି ।&lt;ref&gt;{{Cite news|title=A Welcome Effort|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/a-welcome-effort/article1496255.ece|work=The Hindu|access-date=24 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202232729/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/a-welcome-effort/article1496255.ece|archive-date=2 February 2014|date=28 February 2011|last=Kamath|first=Sudhish}}&lt;/ref&gt; ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁଦେବଶ୍ରୀ ରାକେଶଭାଇଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀମଦ ରାଜଚନ୍ଦ୍ର ମିଶନ ଧର୍ମପୁରଦ୍ୱାରା ପ୍ରଯୋଜିତ ୨୦୧୯ ମସିହାର ନାଟକ ''ଭାରତ ଭାଗ୍ୟ ବିଧାତା'' ଗାନ୍ଧୀ କିପରି ସତ୍ୟ ଓ ଅହିଂସାର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ତାହା ଉପରେ ନଜର ପକାଇଛି ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pandit|first=Unnati|title=Bharat Bhagya Vidhata' captivates the audience|url=https://thelivenagpur.com/2019/03/05/bharat-bhagya-vidhata-captivates-the-audience/|website=The Live Nagpur|access-date=7 May 2019|date=5 March 2019}}&lt;/ref&gt;
* ୧୯୩୪ ମସିହାର ମ୍ୟୁଜିକାଲ ଏନିଥିଂ ଗୋଜ‌ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା 'ୟୁ ଆର୍ ଦ ଟପ୍' ଗୀତର ଲିରିକ୍ସରେ କୋଲ୍ ପୋର୍ଟର୍ 'ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ'କୁ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଗୀତରେ ପୋର୍ଟର 'ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ'କୁ 'ନେପୋଲିୟନ ବ୍ରାଣ୍ଡି' ସହ ଗାଇଛନ୍ତି।&lt;ref&gt;{{Cite news|date=1 November 1987|title=NEW YORK; Cole Porter's Lyrics Depend On the Music, But Even Solo They're So Easy to Love|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1987/11/01/theater/new-york-cole-porter-s-lyrics-depend-music-but-even-solo-they-re-so-easy-love.html|access-date=7 May 2023|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

=== ଭାରତ ଭିତରେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପ୍ରଭାବ ===
[[ଫାଇଲ:Gandhi_Memorial_Kanyakumari.jpg|left|thumb|[[କନ୍ୟାକୁମାରୀ|କନ୍ୟାକୁମାରୀରେ]] ଥିବା ଗାନ୍ଧୀ ମଣ୍ଡପମ୍ ନାମକ ଏକ ମନ୍ଦିର ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା।]]
ଦ୍ରୁତ ଅର୍ଥନୈତିକ ଆଧୁନିକୀକରଣ ଏବଂ ସହରୀକରଣ ସହିତ ଭାରତ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Ghosh, B. N.|title=Contemporary issues in development economics|url=https://books.google.com/books?id=aM18jLPbhj8C&amp;pg=PA211|year=2001|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-415-25136-5|page=211}}&lt;/ref&gt; ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ରାଜନୀତିର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଛି ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି । ରିପୋର୍ଟର ଜିମ୍ ୟାର୍ଡଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, &quot;ଆଧୁନିକ ଭାରତ ଏକ ଗାନ୍ଧିବାଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ନୁହେଁ, ଯଦି ଏହା କେବେ ହୋଇଥାନ୍ତା। ଗ୍ରାମୀଣ ରୋମାଣ୍ଟିସିଜମ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗ୍ରାମ-ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଅର୍ଥନୀତି ବିଷୟରେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଦୂରେଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଅହିଂସାର ଏକ ଜାତୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଆହ୍ୱାନ ଏକ ଆଶାୟୀ ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ସାମରିକ ଶକ୍ତିର ଲକ୍ଷ୍ୟର ବିରୋଧୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି । ଅପରପକ୍ଷରେ ଏକ ସହିଷ୍ଣୁ, ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ପରିଚୟ ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଉଛି।&lt;ref name=&quot;Obama&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/11/07/world/asia/07gandhi.html|title=Obama Invokes Gandhi, Whose Ideal Eludes India|last=Yardley, Jim|date=6 November 2010|work=[[The New York Times]]|access-date=22 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130817091454/http://www.nytimes.com/2010/11/07/world/asia/07gandhi.html|archive-date=17 August 2013}}&lt;/ref&gt;

ଅକ୍ଟୋବର ୨, ଭାରତରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ, ଗାନ୍ଧୀ ଜୟନ୍ତୀ ଏକ ଜାତୀୟ ଛୁଟି ଦିନ ଅଟେ । ଗୋଟିଏ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ବ୍ୟତୀତ [[ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ]]ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟର କାଗଜ ମୁଦ୍ରାରେ ମଧ୍ୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି।&lt;ref name=&quot;rbi_notes&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.rbi.org.in/scripts/ic_banknotes.aspx|title=Reserve Bank of India&amp;nbsp;– Bank Notes|publisher=Rbi.org.in|access-date=5 November 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111026095526/http://www.rbi.org.in/scripts/ic_banknotes.aspx|archive-date=26 October 2011}}&lt;/ref&gt; ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ ୩୦ ଜାନୁଆରୀକୁ ଭାରତରେ ସହିଦ ଦିବସ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।&lt;ref name=&quot;MDay&quot;&gt;{{Cite web|url=http://pib.nic.in/feature/feyr2000/fjan2000/f270120001.html|title=Martyrs' Day|last=Chatterjee, Sailen|website=Features|publisher=Press Information Bureau|access-date=30 January 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202060355/http://pib.nic.in/feature/feyr2000/fjan2000/f270120001.html|archive-date=2 February 2012}}&lt;/ref&gt;

ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଭାରତରେ ତିନୋଟି ମନ୍ଦିର ରହିଛି ।&lt;ref name=&quot;GandhiGod&quot;&gt;{{Cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others/Here,%20Gandhi%20is%20god/articleshow/21768559.cms|title=Here, Gandhi is God|last=Kaggere, Niranjan|publisher=BangaloreMirror.com|date=2 October 2010|access-date=29 January 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004222327/http://www.bangaloremirror.com/bangalore/others/Here%2C%20Gandhi%20is%20god/articleshow/21768559.cms|archive-date=4 October 2013}}&lt;/ref&gt; ଗୋଟିଏ ଓଡ଼ିଶାର [[ସମ୍ବଲପୁର|ସମ୍ବଲପୁରରେ]], ଦ୍ୱିତୀୟଟି [[କର୍ଣ୍ଣାଟକ|କର୍ଣ୍ଣାଟକର]] ଚିକମାଗାଲୁର ଜିଲ୍ଲାର କାଦୁର ନିକଟସ୍ଥ ନିଦାଘଟ୍ଟା ଗ୍ରାମରେ ଏବଂ ତୃତୀୟଟି [[ତେଲେଙ୍ଗାନା|ତେଲେଙ୍ଗାନାର]] ନାଲଗୋଣ୍ଡା ଜିଲ୍ଲାର ଚିତିଆଲଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।&lt;ref name=&quot;GandhiGod&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mahatma Gandhi Temple|url=http://www.mahatmagandhitemple.org/|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414101632/http://mahatmagandhitemple.org/|archive-date=14 April 2018|access-date=20 February 2023|website=www.mahatmagandhitemple.org}}&lt;/ref&gt; [[କନ୍ୟାକୁମାରୀ|କନ୍ୟାକୁମାରୀରେ]] ଥିବା ଗାନ୍ଧୀ ସ୍ମାରକୀ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ପରି ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ [[ମଦୁରାଇ|ମଦୁରାଇର]] ତାମୁକ୍କମ ବା ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ପ୍ୟାଲେସରେ ଏବେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ରହିଛି ।&lt;ref name=&quot;AbramEdwards2003&quot;&gt;{{Cite book|last=Abram|first=David|last2=Edwards|first2=Nick|title=The Rough Guide to South India|url=https://books.google.com/books?id=sEhJBfbhTAAC|access-date=21 January 2012|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-103-6|page=506}}&lt;/ref&gt;

=== ବଂଶଧର ===
[[ଫାଇଲ:Gandhi_family_tree.jpg|center|thumb|ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ [[କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀ|କସ୍ତୁରବା]] ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପାରିବାରିକ ବୃକ୍ଷ (ଉତ୍ସ: ଗାନ୍ଧୀ ଆଶ୍ରମ ସାବରମତୀ)]]
ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଓ ନାତିନାତୁଣୀମାନେ ଭାରତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ରୁହନ୍ତି । ନାତି ରାଜମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ ଇଲିନୋଇସରେ ଜଣେ ପ୍ରଫେସର ଏବଂ ''ମୋହନଦାସ'' ନାମକ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜୀବନୀର ଲେଖକ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ତରୁଣ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପାଙ୍କ ଉପରେ ଅନେକ ପ୍ରାମାଣିକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|title=Mohandas (a Biography)|publisher=PRHI}}&lt;/ref&gt; ଆଉ ଜଣେ ନାତି କାନୁ [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ|ରାମଦାସ]] ଗାନ୍ଧୀ (ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ତୃତୀୟ ପୁତ୍ର ରାମଦାସଙ୍କ ପୁଅ) ପୂର୍ବରୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ [[ଦିଲ୍ଲୀ|ଦିଲ୍ଲୀର]] ଏକ ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Kanu Gandhi, Gandhiji's grandson and ex-Nasa scientist, dies|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/kanu-gandhi-gandhiji-s-grandson-and-ex-nasa-scientist-dies/story-7WSlnYpQi6OYLMCxFZNt3N.html|access-date=29 October 2018|work=[[Hindustan Times]]|date=8 November 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Hiral|last=Dave|title=Lodged in old age home in Delhi, Gandhi's grandson looks to Rajkot|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/lodged-in-old-age-home-in-delhi-gandhi-s-grandson-looks-to-rajkot/story-8uykSprAZxSXisG2axWDSN.html|access-date=29 October 2018|work=[[Hindustan Times]]|date=22 June 2016}}&lt;/ref&gt;


== ଗାନ୍ଧୀ:ଜଣା-ଅଜଣା&lt;ref&gt;ଗାନ୍ଧୀ:ଜଣା-ଅଜଣା,[[ସମ୍ବାଦ (ଖବର କାଗଜ)|ସମ୍ବାଦ]],ତା୦୨/୦୨/୨୦୧୬,ଭୁବନେଶ୍ୱର,ପୃଷ୍ଠା ୨,ସମ୍ପାଦକ-ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ,Volume XXXII No.118&lt;/ref&gt; ==

* ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଥର ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା ।
* ଚାରି ଦେଶ ଓ ୪ ମହାଦେଶରେ ନାଗରିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ସେ ଲଢ଼ିଥିଲେ ।
* ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମରଶରୀରର ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଦୀର୍ଘ ୮ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥିଲା ।
* ସ‌ହିଦ ହେବାର ୨୧ ବର୍ଷ ପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଗ୍ରେଟ ବ୍ରିଟେନ ପକ୍ଷରୁ ଡାକ ଟିକେଟ ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
* ଜୀବନ‌କାଳରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହାରାହାରି ଦୈନିକ ପଦ‌ଯାତ୍ରା ଥିଲା ୧୮ କିଲୋମିଟର: ଦୁଇ ଥର ବିଶ୍ୱ ଭ୍ରମଣ ପାଇଁ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ।
* ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନାମରେ ଭାରତରେ ୫୩ଟି ଏବଂ ବିଦେଶରେ ୪୮ଟି ମୂଖ୍ୟ ରାସ୍ତା ଲୋକାର୍ପିତ ।
* ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅସଂଖ୍ୟ ପତ୍ରବନ୍ଧୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ଟଲଷ୍ଟୟ, ଆଇନଷ୍ଟାଇନ !  
* ଡର୍ବାନ, ପ୍ରିଟୋରିଆ ଓ ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ତିନୋଟି ଫୁଟ୍‌ବଲ୍ କ୍ଲବ ଗଠନରେ ଗାନ୍ଧୀ ଥିଲେ ମୂଖ୍ୟ ପୁରୋଧା ।

== ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ ==
{{Portal|Religion|Hinduism|India|Philosophy}}

* [[ଗାନ୍ଧୀ ଟୋପି|ଗାନ୍ଧି ଟୋପି]]
* ଗାନ୍ଧୀ ତୀର୍ଥ - ଗାନ୍ଧୀ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଏବଂ ମ୍ୟୁଜିୟମ ଫର ଗାନ୍ଧିଅଧ୍ୟୟନ, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଉପରେ ଗବେଷଣା ଏବଂ ଆଲୋଚନା
* ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ
* ନାଗରିକ ଅଧିକାର ନେତାଙ୍କ ତାଲିକା
* ଶାନ୍ତି କର୍ମୀଙ୍କ ତାଲିକା
* ସାତଟି ସାମାଜିକ ପାପ (ଅର୍ଥାତ୍ ପୃଥିବୀର ସାତଟି ଭୁଲ)
* Trikaranasuddhi
* ମିଳିତ ଜାତୀୟତାବାଦ

== ନୋଟ୍ସ ==
&lt;references group=&quot;pron&quot; /&gt;
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

=== ପୁସ୍ତକ ===
 {{Refbegin|30em}}
* {{cite book|author=Abel M|title=Glimpses of Indian National Movement|url=https://books.google.com/books?id=Ox3WE2GCbNAC&amp;pg=PA125|year=2005|publisher=ICFAI Books|isbn=978-81-7881-420-9}}
* {{cite book|last=Andrews|first=C. F.|title=Mahatma Gandhi's Ideas Including Selections from His Writings|url=https://books.google.com/books?id=3EAV6JhQmgkC|year=2008|publisher=Pierides Press|isbn=978-1-4437-3309-0|chapter=VII – The Teaching of Ahimsa|orig-year=1930}}
* {{cite book|editor=Dalton, Dennis|title=Mahatma Gandhi: Selected Political Writings|url=https://archive.org/details/mahatmagandhisel00maha|url-access=registration|year=1996|publisher=Hackett Publishing|isbn=978-0-87220-330-3}}
* {{cite book|editor=Duncan, Ronald|title=Selected Writings of Mahatma Gandhi|url=https://www.questia.com/read/54615149/selected-writings-of-mahatma-gandhi|year=2011|publisher=Literary Licensing, LLC|isbn=978-1-258-00907-6|access-date=2023-10-04|archive-date=2020-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001171306/https://www.questia.com/read/54615149/selected-writings-of-mahatma-gandhi|url-status=dead}}
* {{cite book|ref=Fischer2002|last1=Gandhi|first1=M. K.|last2=Fischer|first2=Louis|editor=Louis Fischer|title=[[The Essential Gandhi|The Essential Gandhi: An Anthology of His Writings on His Life, Work and Ideas]]|year=2002|publisher=Vintage Books|isbn=978-1-4000-3050-7}}
* {{cite book|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|title=Satyagraha in South Africa|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.209598|year=1928|publisher=Navajivan Publishing House|location=Ahmedabad|edition=1|language=gu|quote=Translated by Valji G. Desai}}
* {{cite book|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|title=The Collected Works of Mahatma Gandhi|year=1994|publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Govt. of India|isbn=978-81-230-0239-2}} (100 volumes). Free online access from Gandhiserve.
* {{cite journal|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|year=1928|title=Drain Inspector's Report|journal=The United States of India|volume=5|issue=6–8|pages=3–4|url=http://www.saadigitalarchive.org/item/20111212-545}}
* {{Citation|ref=Desai|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|editor=Desai, Mahadev H.|title=Autobiography: The Story of My Experiments With Truth|publisher=Dover|location=Mineola, N.Y.|year=1990|isbn=0-486-24593-4|title-link=The Story of My Experiments With Truth}}
* {{cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|title=Mohandas: True Story of a Man, His People|url=https://books.google.com/books?id=-FDI8LkGsIAC&amp;pg=PT10|year=2007|publisher=[[Penguin Books]] Limited|isbn=978-81-8475-317-2|author-link=Rajmohan Gandhi}}
* {{cite book|last=Guha|first=Ramachandra|title=[[Gandhi Before India]]|url=|year=2013|publisher=[[Penguin Books Limited]]|isbn=978-93-5118-322-8|author-link=Ramachandra Guha}}
* {{cite book|ref=Jack|editor=Jack, Homer A.|title=The Gandhi Reader: A Source Book of His Life and Writings|url=https://archive.org/details/gandhireadersou00gand|year=1994|publisher=Grove Press|isbn=978-0-8021-3161-4}}
* {{cite book|author1=Johnson, Richard L.|author2=Gandhi, M. K.|name-list-style=amp|title=Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings by and about Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=dRQcKsx-YgQC|year=2006|publisher=Lexington Books|isbn=978-0-7391-1143-7}}&lt;!--used--&gt;
* {{cite book|last=Todd|first=Anne M.|title=Mohandas Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=svxDMQZ7fakC&amp;pg=PA7|year=2009|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-0662-5}}
* {{cite book|editor=Parel, Anthony J.|title=Gandhi: &quot;Hind Swaraj&quot; and Other Writings Centenary Edition|url=https://books.google.com/books?id=oc47gUOPZfcC|year=2009|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-14602-9}}
{{Refend}}

=== ପ୍ରାଥମିକ ଉତ୍ସ ===
 {{Refbegin|30em}}
* {{cite book|author=Abel M|title=Glimpses of Indian National Movement|url=https://books.google.com/books?id=Ox3WE2GCbNAC&amp;pg=PA125|year=2005|publisher=ICFAI Books|isbn=978-81-7881-420-9}}
* {{cite book|last=Andrews|first=C. F.|title=Mahatma Gandhi's Ideas Including Selections from His Writings|url=https://books.google.com/books?id=3EAV6JhQmgkC|year=2008|publisher=Pierides Press|isbn=978-1-4437-3309-0|chapter=VII – The Teaching of Ahimsa|orig-year=1930}}
* {{cite book|editor=Dalton, Dennis|title=Mahatma Gandhi: Selected Political Writings|url=https://archive.org/details/mahatmagandhisel00maha|url-access=registration|year=1996|publisher=Hackett Publishing|isbn=978-0-87220-330-3}}
* {{cite book|editor=Duncan, Ronald|title=Selected Writings of Mahatma Gandhi|url=https://www.questia.com/read/54615149/selected-writings-of-mahatma-gandhi|year=2011|publisher=Literary Licensing, LLC|isbn=978-1-258-00907-6|access-date=2023-10-04|archive-date=2020-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001171306/https://www.questia.com/read/54615149/selected-writings-of-mahatma-gandhi|url-status=dead}}
* {{cite book|ref=Fischer2002|last1=Gandhi|first1=M. K.|last2=Fischer|first2=Louis|editor=Louis Fischer|title=[[The Essential Gandhi|The Essential Gandhi: An Anthology of His Writings on His Life, Work and Ideas]]|year=2002|publisher=Vintage Books|isbn=978-1-4000-3050-7}}
* {{cite book|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|title=Satyagraha in South Africa|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.209598|year=1928|publisher=Navajivan Publishing House|location=Ahmedabad|edition=1|language=gu|quote=Translated by Valji G. Desai}}
* {{cite book|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|title=The Collected Works of Mahatma Gandhi|year=1994|publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Govt. of India|isbn=978-81-230-0239-2}} (100 volumes). Free online access from Gandhiserve.
* {{cite journal|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|year=1928|title=Drain Inspector's Report|journal=The United States of India|volume=5|issue=6–8|pages=3–4|url=http://www.saadigitalarchive.org/item/20111212-545}}
* {{Citation|ref=Desai|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|editor=Desai, Mahadev H.|title=Autobiography: The Story of My Experiments With Truth|publisher=Dover|location=Mineola, N.Y.|year=1990|isbn=0-486-24593-4|title-link=The Story of My Experiments With Truth}}
* {{cite book|last=Gandhi|first=Rajmohan|title=Mohandas: True Story of a Man, His People|url=https://books.google.com/books?id=-FDI8LkGsIAC&amp;pg=PT10|year=2007|publisher=[[Penguin Books]] Limited|isbn=978-81-8475-317-2|author-link=Rajmohan Gandhi}}
* {{cite book|last=Guha|first=Ramachandra|title=[[Gandhi Before India]]|url=|year=2013|publisher=[[Penguin Books Limited]]|isbn=978-93-5118-322-8|author-link=Ramachandra Guha}}
* {{cite book|ref=Jack|editor=Jack, Homer A.|title=The Gandhi Reader: A Source Book of His Life and Writings|url=https://archive.org/details/gandhireadersou00gand|year=1994|publisher=Grove Press|isbn=978-0-8021-3161-4}}
* {{cite book|author1=Johnson, Richard L.|author2=Gandhi, M. K.|name-list-style=amp|title=Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings by and about Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=dRQcKsx-YgQC|year=2006|publisher=Lexington Books|isbn=978-0-7391-1143-7}}&lt;!--used--&gt;
* {{cite book|last=Todd|first=Anne M.|title=Mohandas Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=svxDMQZ7fakC&amp;pg=PA7|year=2009|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-0662-5}}
* {{cite book|editor=Parel, Anthony J.|title=Gandhi: &quot;Hind Swaraj&quot; and Other Writings Centenary Edition|url=https://books.google.com/books?id=oc47gUOPZfcC|year=2009|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-14602-9}}
{{Refend}}

== ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ==
{{Sister project links|wikt=no|q=Mohandas K. Gandhi|v=no|commons=Category:Mohandas K. Gandhi|n=no|b=no|author=yes|s=Author:Mohandas Karamchand Gandhi}}
* [http://www.gandhismriti.gov.in/indexb.asp Gandhi Smriti&amp;nbsp;— Government of India website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070712110932/http://www.gandhismriti.gov.in/indexb.asp |date=2007-07-12 }}
* [http://www.gandhi-manibhavan.org/ Mani Bhavan Gandhi Sangrahalaya Gandhi Museum &amp; Library]
* [http://www.gandhifoundation.net/ Gandhi Research Foundation - One-Stop info on Gandhi]
* [http://www.saadigitalarchive.org/subject/mk-gandhi Mohandas K. Ghadhi materials in the South Asian American Digital Archive (SAADA)]

{{କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ}}

== ବାହାର ଲିଙ୍କ ==
* [https://web.archive.org/web/20160701151650/http://www.dli.ernet.in/handle/2015/502501%3Bjsessionid%3DD74A55AB7FEF2464BAE33254D74FFA03 ୧୯୪୨-୧୯୪୪ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିଠିପତ୍ର]
* {{URL|https://www.gandhiheritageportal.org/|About Mahatma Gandhi}}
* {{URL|www.gandhiashramsabarmati.org/|Gandhi at Sabarmati Ashram}}
* [https://www.gutenberg.org/ebooks/author/3490 Works by Mahatma Gandhi at [[Project Gutenberg]]]
{{Navboxes|title=Articles related to Mahatma Gandhi}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୬୯ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ]]</text>
      <sha1>t6tz38i7zdkps73u7xcfxmin4mo2vr4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ମନୋଜ ଦାସ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6795</id>
    <revision>
      <id>607100</id>
      <parentid>599373</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T14:28:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25634" sha1="82fap3dhqdxy0ryxuptkkjkcs7azce2" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Manoj Das}}
{{Infobox person/Wikidata
 | qid=Q3635724
 | name=ମନୋଜ ଦାସ
 | fetchwikidata=ALL
}}

'''ମନୋଜ ଦାସ''' ( ୨୭ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୪ - ୨୭ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧) [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଓ [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]]ର ଜଣେ ଗାଳ୍ପିକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ ଥିଲେ । ସେ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ, ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ, କବିତା, ପ୍ରବନ୍ଧ ଆଦି ସାହିତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ [[ଭାରତ ସରକାର]]ଙ୍କଠାରୁ ସେ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] ଓ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ [[ପଦ୍ମଭୂଷଣ|ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ]] ପାଇବା ସହ ପାଞ୍ଚଟି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଉପାଧି, [[ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ]], [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]]ରୁ [[ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ]] ଏବଂ [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ|ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ]] ପାଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://odishatv.in/odisha/padma-awards-2020-litterateur-manoj-das-from-odisha-conferred-padma-bhusan-430685 |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2020-01-26 |archive-date=2020-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126123126/https://odishatv.in/odisha/padma-awards-2020-litterateur-manoj-das-from-odisha-conferred-padma-bhusan-430685 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ସେ [[ଟାଇମସ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ]], [[ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ଟାଇମସ]], [[ଦି ହିନ୍ଦୁ]], [[ଷ୍ଟେଟ୍ସମ୍ୟାନ]] ଆଦି ଅନେକ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜରେ ଲେଖାମାନ ଲେଖିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.batoi.com/360/odisha/infopedia/odia-personalities/manoj-das/ |title=Manoj Das |work=batoi.com |year=2012 |quote=He wrote columns in India’s national dailies like The Times of India, The Hindustan Times, The Hindu and The Statesman. |accessdate=17 July 2012 |archive-date=5 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205170331/https://www.batoi.com/360/odisha/infopedia/odia-personalities/manoj-das/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.orissabarta.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=6863:manoj-das-is-born-for-litreature&amp;catid=41:articles&amp;Itemid=27|title=Manoj Das is born for literature|first=Gargee|last=Mohapatra|work=orissabarta.com|year=2010|accessdate=17 July 2012|archive-date=24 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524225909/http://www.orissabarta.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=6863:manoj-das-is-born-for-litreature&amp;catid=41:articles&amp;Itemid=27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

==ଜୀବନୀ==
ମନୋଜ ଦାସ [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା]]ର ଶଙ୍ଖାରି ଗ୍ରାମରେ ୧୯୩୪ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୭ ତାରିଖଦିନ ଏକ ସଂଭ୍ରାନ୍ତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରିବାରରେ ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ସନ୍ତାନ ପୁଅ, ତାପର ଦୁଇ ସନ୍ତାନ ଝିଅ ସେ ପଞ୍ଚମ ତଥା କନିଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ । ମାତା କାଦମ୍ବିନୀ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ସେ [[ରାମାୟଣ]] ଓ [[ମହାଭାରତ]]ର କାହାଣୀ ପଢ଼ିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଏହି ଦୁଇ ଗ୍ରନ୍ଥକୁ &quot;ଅଲୌକିକ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସ&quot; ଭାବେ ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି । ସେ [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲ]]ରୁ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ବଡ଼ଭାଇ [[ମନ୍ମଥ ନାଥ ଦାସ]] [[ଫକୀର ମୋହନ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ଫକୀର ମୋହନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର]] ଇତିହାସ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ । ସେମାନେ [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]]ଙ୍କ ବାସଗୃହରେ [[ବାଲେଶ୍ୱର]]ରେ ରହୁଥିଲେ । ବାଲେଶ୍ୱରରେ ପଢ଼ା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ''ସମୁଦ୍ରର କ୍ଷୁଧା'' ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ସେ ''ଦିଗନ୍ତ'' ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ବାମପନ୍ଥୀ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଫକୀର ମୋହନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷର ଛାତ୍ର ସମୟରେ ସେ ଛାତ୍ର ୟୁନିୟନର ସଭାପତି ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଛାତ୍ର ଫେଡେରେସନର ଉପସଭାପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ପୁରୀର [[ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ]] ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରି କଟକର [[ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ|ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ]] ଆଇନ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ । ସେତେବେଳକୁ ''ଜୀବନର ସ୍ୱାଦ'' ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଇଂରାଜୀ ପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କ ଲେଖା ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥାଏ । ୧୯୫୬ ମସିହାରେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] ଆଇନ କଲେଜର ଛାତ୍ର ସଂଘର ସଭପତି ରୂପେ [[ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ|ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ]] ଆୟୋଜିତ ଛାତ୍ରସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ | [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଇଂରାଜୀ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଅଧ୍ୟୟନ ପରେ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଅଧ୍ୟାପନା କଲେ । ସେହି ବର୍ଷ ''ଦିଗନ୍ତ''ର ପୁନଃପ୍ରକାଶ ହେଲା ଏବଂ ସେ [[କୁଜଙ୍ଗ]] ରାଜଜେମା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀଙ୍କୁ  ବିବାହ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ''ଆରଣ୍ୟକ'' ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ସେ [[ପଣ୍ଡିଚେରୀ]] ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟର ଅଧ୍ୟାପକ ଏବଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟାପିକା ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ୧୯୬୫-୬୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ''[[ଶେଷ ବସନ୍ତର ଚିଠି]]'' ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । 

୧୯୬୩ ମସିହାଠାରୁ ସେ [[ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଆଶ୍ରମ]]ଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଆସୁଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.loc.gov/acq/ovop/delhi/salrp/manojdas.html |title=Manoj Das - Oriya Writer: The South Asian Literary Recordings Project (Library of Congress New Delhi Office) |work=loc.gov |year=2012 |quote=He is settled as an ashramite of Sri Aurobindo Ashram, Pondicherry since 1963 |accessdate=17 July 2012}}&lt;/ref&gt; ସେ ସେଠାକାର ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରରେ [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା]] ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରୁଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.insideorissa.co.in/eminent_persons.php |title=Famous eminent persons poets freedom fighters of Orissa. |work=insideorissa.co.in |year=2012 |quote=he has been teaching English at the Sri Aurovindo International University there ever since |accessdate=17 July 2012 |archive-date=29 June 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090629112916/http://www.insideorissa.co.in/eminent_persons.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ମନୋଜ ଦାସଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଆରା ଲେଖା ଶୈଳୀ ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ]]ର [[ବିଷ୍ଣୁ ଶର୍ମା]] ବୋଲି କୁହାଯାଏ&lt;ref&gt;''ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଭାରତୀୟ ଚେତନା ଓ ଚଳଣିକୁ ନ ହରାଇ ବି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ କାହାଣୀ ବଖାଣିଥାନ୍ତି'' । [http://auroramirabilis.blogspot.com/2007/01/manoj-das-chasing-rainbow.html Mohapatra, Tusar N. (26 January 2007) &quot;Manoj Das Chasing the Rainbow&quot; ''Aurora Mirabilis'' ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''ବାସ୍ତବତା ଓ ଫାଣ୍ଟାସିକୁ କଳାତ୍ମକ ଭାବରେ ସେ ଗଢ଼ି ତୋଳିଥାନ୍ତି ନିଜ ଲେଖାରେ'' [http://orissagov.nic.in/literature/stories.htm Mishra, Ganeswar &quot;The Short Story&quot; Government of Orissa website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070309130116/http://orissagov.nic.in/literature/stories.htm |date=2007-03-09 }}&lt;/ref&gt; ଆଉ ସେଥି ନିମନ୍ତେ ସେ ଭାରତର ଜଣେ ସୁଗାଳ୍ପିକ ଭାବରେ ପରିଚିତ ।&lt;ref&gt;''He could be the best storyteller after R. K Narayan,' Narang said.'' [http://auroramirabilis.blogspot.com/2007/01/manoj-das-chasing-rainbow.html Mohapatra, Tusar N. (26 January 2007) &quot;Manoj Das Chasing the Rainbow&quot; ''Aurora Mirabilis'' ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''a group of powerful storywriters has emerged ... This group includes ... Manoj Das'' [http://orissagov.nic.in/literature/stories.htm Mishra, Ganeswar &quot;The Short Story&quot; Government of Orissa website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070309130116/http://orissagov.nic.in/literature/stories.htm |date=2007-03-09 }}&lt;/ref&gt;

୨୦୨୧ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୨୭ ତାରିଖରେ ପଣ୍ଡିଚେରୀଠାରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Padma Shri Manoj Das, An Iconic Writer Of Modern Odisha, Passes Away |url=https://odishatv.in/odisha-news/padma-shri-manoj-das-an-iconic-writer-of-modern-odisha-passes-away-538248 |website=www.odishatv.in |publisher=ଓଡ଼ିଶା ଟେଲିଭିଜନ |accessdate=27 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210427153747/https://odishatv.in/odisha-news/padma-shri-manoj-das-an-iconic-writer-of-modern-odisha-passes-away-538248 |archivedate=27 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== ରଚନାବଳୀ ==
{{Col-begin}}
{{Col-3}}
=== ଗଳ୍ପ ସଙ୍କଳନ ===
:* ସମୁଦ୍ରର କ୍ଷୁଧା (୧୯୫୨)
:* ଜୀବନର ସ୍ବାଦ (୧୯୫୩)
:* ବିଷକନ୍ୟାର କାହାଣୀ (୧୯୫୪)
:* [[ଆରଣ୍ୟକ]] (୧୯୬୧)
:* [[ଶେଷ ବସନ୍ତର ଚିଠି]] (୧୯୬୫)
:* [[ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ କଥା ଓ କାହାଣୀ]], (୧୯୭୧)
:* ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର (୧୯୭୪)
:* ଆବୁପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାହାଣୀ (୧୯୭୫)
:* ଧୂମ୍ରାଭ ଦିଗନ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ କାହାଣୀ (୧୯୭୭) 
:* ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ଗଳ୍ପ 
:* [[ଭିନ୍ନ ମଣିଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାହାଣୀ]] (୧୯୮୭)
:* ଚତୁର୍ଥ ବନ୍ଧୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାହାଣୀ (୧୯୯୦)
:* ଅବୋଲକରା କାହାଣୀ (୧୯୯୧)
:* ମନୋଜ ପଞ୍ଚବିଂଶତି (୧୯୮୩)

=== କବିତା ସଙ୍କଳନ ===
:* କବିତା ଉତ୍କଳ (୨୦୦୩)
:* [[ତୁମଗାଁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା]] (୧୯୯୨)
:* ଉପନିବେଶ (୧୯୬୬)
:* ନନ୍ଦାବତୀର ମାଝି (୧୯୫୭)
:* ପଦଧ୍ୱନୀ (୧୯୫୦)
:* ବିପ୍ଳବୀ ଫକୀରମୋହନ (୧୯୫୦)
:* ଶତାବ୍ଦୀର ଆର୍ତ୍ତନାଦ (୧୯୪୯)
{{Col-3}}
=== ଉପନ୍ୟାସ ===
:* ଶେଷ ତାନ୍ତ୍ରିକର ସନ୍ଧାନରେ - ୨୦୧୮ 
:* [[ତନ୍ଦ୍ରାଲୋକର ପ୍ରହରୀ]] - ୨୦୦୦
:* [[ଆକାଶର ଇସାରା]] - ୧୯୯୭
:* [[ଅମୃତ ଫଳ]] - ୧୯୯୬ (ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ)
:* ଗୋଧୁଳିର ବାଘ -୧୯୯୫
:* [[ପ୍ରଭଞ୍ଜନ]] -୧୯୯୨
:* [[ବୁଲଡୋଜର୍ସ]] -୧୯୮୯

=== ପ୍ରବନ୍ଧ, ରମ୍ୟରଚନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ===
:* ପ୍ରଜ୍ଞା - ପ୍ରଦୀପିକା (୨୦୧୨)&lt;!--ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ଭାବନା କାରିକା: ଏକ ଦୃଷ୍ଟିପାତ--&gt;
:* ଉପକଥା ଶତକ (୨୦୦୨)
:* ସତ୍ୟ-ଅସତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ (୨୦୦୨)
:* ସ୍ମୃତି ଓ ବିସ୍ମୃତିର ସାରନାଥ
:* ଅରଣ୍ୟ ଉଲ୍ଲାସ (୧୯୯୯)
:* ଭାରତର ଐତିହ୍ୟ: ଶତେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର (୧୯୯୮)
:* ମହାଯୋଗୀ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ (୧୯୯୭)
:* ସମୁଦ୍ର କୂଳର ଏକ ଗ୍ରାମ (୧୯୯୬)
:* ସନ୍ଧାନ ଓ ସଙ୍କେତ (୧୯୯୯)
:* ବିପୁଳାଚ ପୃଥ୍ୱୀ (୧୯୯୪)
:* କେତେ ଦିଗନ୍ତ (୧୯୮୬)

{{Col-3}}
=== ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ===
:* ରାକ୍ଷସର ସନ୍ଧାନରେ (୨୦୧୦)
:* କନକ ଉପତ୍ୟକାର କାହାଣୀ (୧୯୯୪)
:* ଅମର ସାହିତ୍ୟ (୧୯୭୩)
:* ଆଲୋକ ଓ ଆନନ୍ଦର କାହାଣୀ (୧୯୭୦)

=== ଇଂରାଜୀ ରଚନାବଳୀ ===
:* ଚେଜିଙ୍ଗ ଦି ରେନବୋ: ଗ୍ରୋଇଙ୍ଗ ଅପ ଇନ ଆନ ଇଣ୍ଡିଆନ ଭିଲେଜ, ୨୦୦୪
:* ଲେଜେଣ୍ଡ ଅଫ ଦି ଗୋଲ୍ଡେନ ଭ୍ୟାଲି, ୧୯୯୬
:* ଦି ସବମର୍ଜଡ ଭ୍ୟାଲି ଆଣ୍ଡ ଅଦର ଷ୍ଟୋରିଜ, ୧୯୮୬
:* ଫେଆରବେଲ ଟୁ ଅ ଘୋଷ୍ଟ: ସର୍ଟ ଷ୍ଟୋରିଜ ଆଣ୍ଡ ଅ ନଭେଲେଟେ, ୧୯୯୪
:* ଦି କ୍ରୋକୋଡାଇଲ ଲେଡି: ଏ କଲେକସନ ଅଫ ଷ୍ଟୋରିଜ, ୧୯୭୫
:* ଏ ଟାଇଗର ଆଟ ଟୁଇଲାଇଟ
{{Col-end}}

== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
*[[ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ]], ୨୦୨୦ &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
*[[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]], ୨୦୦୧&lt;ref name=&quot;&amp;quot;Gaodisha&amp;quot;&quot;&gt;{{cite web|title=Padma Awards|url=http://www.gaodisha.gov.in/node/761|publisher=General Administration,Govt. of Odisha|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
* [[ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ]] - ''([[ଅମୃତ ଫଳ]], ୨୦୦୦)''
* [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] &lt;ref&gt;[http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2005/pdf/recipients_of_kendra_sahitya.pdf କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]&lt;/ref&gt; - (''[[ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ କଥା ଓ କାହାଣୀ]], ୧୯୭୨'')
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଦୁଇ ଥର), 
** ୧୯୬୨ ('ଆରଣ୍ୟକ' ଗଳ୍ପ ସଙ୍କଳନ ନିମନ୍ତେ)
** ୧୯୮୭ ('କେତେ ଦିଗନ୍ତ' ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା ନିମନ୍ତେ) &lt;ref&gt;{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award4.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=2 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20240112145729/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award4.php|archive-date=12 January 2024|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
* [[ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ]], ୨୦୦୭&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ODISHA REFERENCE ANNUAL - 2011: ATIBADI JAGANNATH DAS AWARDS |url=https://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/100.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504223938/https://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/100.pdf |archive-date=2014-05-04 |access-date=2026-02-14 |website=orissa.gov.in |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/atibadi-jagannath-das-award-for-4/180205-60-117.html |title=Atibadi Jagannath Das Award for 4- Orissa- IBNLive |first= |last= |work=ibnlive.in.com |year=2011 |quote=The luminaries are Manoj Das |accessdate=26 January 2013 |archive-date=4 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504224210/http://ibnlive.in.com/news/atibadi-jagannath-das-award-for-4/180205-60-117.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ]], ୨୦୦୬
* ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ), ୧୯୭୧ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା |url=http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=୧ ଜୁନ ୨୦୨୧ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008054001/http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf|archivedate=8 October 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୮୧&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sarala Award Recipients|url=http://www.imfa.in/social-responsibility/saralaaward.htm|publisher=IMFA|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
* ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୬&lt;ref&gt;{{cite web|title=About Us|url=http://saralasahityasansad.org/web/AboutUs.aspx|website=Sarala Sahitya Sansad|publisher=Sarala Sahitya Sansad|accessdate=1 March 2017|archive-date=17 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160617204314/http://saralasahityasansad.org/web/AboutUs.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; (ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ, କଟକ)
* [[ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନ]], ୨୦୦୧
* ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୮୭&lt;ref&gt;{{cite web |title=ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା |url=http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=9 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008054001/http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf|archivedate=8 October 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* [[ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ]], ୧୯୯୫

== ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ନାମରେ ପୁରସ୍କାର ==
ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ପରଲୋକ ପରେ, [[ଓଡ଼ିଶା ସରକାର]] ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତି ନେଇଥିଲେ । ''ମନୋଜ ଦାସ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର'' ନାମରେ ନାମିତ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରତିବର୍ଷ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଲେଖୁଥିବା ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ପୁରସ୍କାର ରାଶି ସ୍ୱରୂପ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ହାଇସ୍କୁଲ ସ୍ତରରେ ପିଲାଙ୍କୁ ମୌଳିକ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ପାଇଁ ''ମନୋଜ-କିଶୋର ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ'' ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ଉଭୟ ଇଂରାଜୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ପୃଥକ ଭାବେ ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପୁରସ୍କାରର ରାଶି ସ୍ୱରୂପ ୨ଟି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ଶଂଖାରୀ ଗ୍ରାମରେ ତାଙ୍କର ପୈତୃକ ବାସ ଭବନକୁ ଦୁଇ ଭାଇ ମନ୍ମଥ ଓ ମନୋଜଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ [[ମନ୍ମଥ-ମନୋଜ ସ୍ମାରକୀ]] ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।&lt;ref name=&quot;p629&quot;&gt;{{cite web | last=Bureau | first=OB | title=CM Naveen Patnaik Inaugurates Manmath-Manoj Memorial &amp; Projects Worth Rs 2200 Cr In Odisha’s Balasore | website=odishabytes | date=28 February 2024 | url=https://odishabytes.com/cm-naveen-patnaik-inaugurates-manmath-manoj-memorial-projects-worth-rs-2200-cr-in-odishas-balasore/ | access-date=22 November 2024}}&lt;/ref&gt; ସେଠାରେ ଦୁଇଭାଇଙ୍କ ରଚିତ ସମସ୍ତ ପୁସ୍ତକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ମୃତିଚିହ୍ନ ରଖାଯାଇଛି ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=ମନୋଜଙ୍କ ପାଇଁ ହାତ ଖୋଲିଦେଲେ ନବୀନ |url=https://sambadepaper.com/imageview_259185_1193694_4_71_05-05-2021_2_i_1_sf.html |accessdate=5 May 2021 |issue=ସମ୍ବାଦ ୦୫/୦୫/୨୦୨୧ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧ |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡିଆ |date=5 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210505083028/https://sambadepaper.com/imageview_259185_1193694_4_71_05-05-2021_2_i_1_sf.html |archivedate=5 May 2021}}&lt;/ref&gt;

== ଆଧାର ==
{{Reflist|30em}}

== ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ==
{{Commons category|Manoj Das|ମନୋଜ ଦାସ}}
* [http://www.worldofmanojdas.in/ Official Website:worldofmanojdas.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926221421/http://www.worldofmanojdas.in/ |date=2011-09-26 }}
* {{IMDb name|nm7162274}}
{{Navboxes
| title = ମନୋଜ ଦାସ ପାଇଥିବା ପୁରସ୍କାର 
| list =
{{ଓଡ଼ିଶାର ପଦ୍ମ ବିଜେତା}}
{{ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ}}
{{ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ}}
{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)}}
{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}}
{{ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)}}
{{ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର}}
{{ସାରଳା ସମ୍ମାନ}}
{{ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର}}
{{ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ}}
{{ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ}}
}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ‎]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]]</text>
      <sha1>82fap3dhqdxy0ryxuptkkjkcs7azce2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7492</id>
    <revision>
      <id>607091</id>
      <parentid>590844</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T12:14:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11618" sha1="ecmvj40rl1kgb6jdu3bo6izmzh1b0y2" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Bibhuti Pattanaik}}
{{Infobox writer &lt;!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --&gt; 
| name          = ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ
| image         = Bibhuti patnaik.jpg
| imagesize     = 
| alt           = 
| caption       =
| pseudonym     = 
| birth_name    = 
| birth_date    = {{Birth date and age|1937|10|25|df=yes}}
| birth_place   = ଡିଙ୍ଗେଶ୍ୱର, [[ଜଗତସିଂହପୁର]]
| death_date    = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place   = 
| resting_place = 
| occupation    = ଗାଳ୍ପିକ, ଔପନ୍ୟାସିକ
| language      = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], &lt;!--[[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]]--&gt;
| nationality   = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
| education     = 
| alma_mater    = 
| period        = ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ
| genre         = ଉପନ୍ଯାସ, କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ
| subject       = 
| movement      = 
| notableworks  =  ଅଶ୍ୱମେଧର ଘୋଡ଼ା , ମହିଷାସୁରର ମୁହଁ
| spouse        =  ସୁରପ୍ରଭା ପଟ୍ଟନାୟକ&lt;ref&gt;ପକ୍ଷୀଘର ମହାପୂଜା ୨୦୧୩ରେ ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଲେଖା &quot;ସୁନୀଲ୍ ଦା', ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମି ଏବଂ ଶେଷ ରାତ୍ରିଭୋଜନ&quot;&lt;/ref&gt;
| awards        = [[ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ]] 
| signature     = 
| signature_alt = Autograph Bibhuti Patnaik Odia author.png
| website       = 
| portaldisp    = 
}}

'''ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ''' (ଜନ୍ମ: ୨୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୭) [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକମାନଙ୍କ ତାଲିକା|କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ|ଓଡ଼ିଆ]] ଗାଳ୍ପିକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ । ସେ [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା]]ରେ ୨୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୭ ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।  ତାଙ୍କର ୧୫୦ଟି ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ, ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଓ ସମାଲୋଚନା ବହି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି ।&lt;ref&gt;[http://www.hindu.com/2007/10/26/stories/2007102657870300.htm Bibhuti Patnaik turns 71]&lt;/ref&gt; ୧୯୭୦-୧୯୯୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

== ରଚନାବଳୀ ==
&lt;!-- [[ଫାଇଲ:Books of Bibhuti Patnaik.jpg|thumb|ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ କିଛି ଉପନ୍ୟାସ]] --&gt;

=== ଉପନ୍ୟାସ ===
{{div col|colwidth=20em}}
* ଶେଷ ବସନ୍ତ
* ଅଭିମାନ
* ପରପୁରୁଷ
* ଓଦା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ
* ରଙ୍ଗନଟି
* ଚପଳ ଛନ୍ଦା
* ଉଜାଣି ଯମୁନା
* ଅଶ୍ୱମେଧର ଘୋଡ଼ା  (ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ) 
* ପ୍ରେମିକା
* ବଧୂ ନିରୂପମା
* ନଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର 
* ନାୟିକାର ନାମ ଶ୍ରାବଣୀ
* ପାପପୁଣ୍ୟ
* ନଗରୀର ନିଳପରୀ
* ବନ୍ଦୀ ଯାଯାବର
* ମାୟାବୀ ହୃଦୟ
* ରାଣୀ ମହୁମାଛି
* ଶେଷ ଅଭିନୟ
* ଶେଷ ରାତ୍ରିର ସୂର୍ଯ୍ୟ
* ପ୍ରେମ ଓ ପୃଥିବୀ
* ଧୂଳିଘର
*ଏଇ ଗାଁ ଏଇ ମାଟି
* ଅସବର୍ଣ୍ଣ
*ଅଚିହ୍ନା ଆକାଶ
* ତୃତୀୟ ପୁରୁଷ
*ଦଗ୍ଧ ଫୁଲବନ
{{Div col end}}

{{Col-begin}}
{{Col-break}} 
=== ଗଳ୍ପ ===
* ମହିଷାସୁରର ମୁହଁ (କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ)
* ମନ ଭଲ ନାହିଁ
* ରାଜକନ୍ୟାର ଦୁଃଖ
* କେତେ ଯେ ବସନ୍ତ ସତେ
* ଜୀବନର ଜଟିଳତା
* ନିର୍ବାଚିତ ଗଳ୍ପ
* କଳିକାଳ
* ଛବିର ମଣିଷ

=== ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ===
* ଦ୍ୱାରକା ଦର୍ଶନ
* ତୀରେ ତୀରେ ତୀର୍ଥ
* ବାଇଓଗ୍ରାଫି ମହାତ୍ମା
* ଜନ ନାୟକ
{{Col-break}} 
=== ସମାଲୋଚନା ===
* ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସମାଜ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ରୂପରେଖ
* ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସାହିତ୍ୟ
* ସାହିତ୍ୟର ସୂଚୀପତ୍ର

=== ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା ===
* ନବରବି
* ଆସନ୍ତାକାଲି
* ଗଳ୍ପ
*କୃଷକ&lt;ref&gt;http://www.odisha.com/archives/23842&lt;/ref&gt;
===ଗ୍ରନ୍ଥ===
*ସାହିତ୍ୟର ସୂଚୀପତ୍ର
{{Col-end}} 
== ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ==
* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୫ (ମହିଷାସୁରର ମୁହଁ ଗଳ୍ପ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ)&lt;ref&gt;{{cite web |title=AKADEMI AWARDS (1955-2020) |url=http://sahitya-akademi.gov.in/awards/akademi%20samman_suchi.jsp#ODIA |publisher=କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=12June 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Sahitya-Akademi-for-Odia-Writer-Bibhuti-Patnaik/2015/12/18/article3183633.ece |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2015-12-18 |archive-date=2015-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222111117/http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Sahitya-Akademi-for-Odia-Writer-Bibhuti-Patnaik/2015/12/18/article3183633.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [[ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ]], ୨୦୧୬ (ସାମଗ୍ରୀକ କୃତି ପାଇଁ)&lt;ref&gt;{{cite news|title=ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ମିଳିଲା ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରସ୍କାର|url=http://www.dharitri.com/Bhubaneswar/241116/p2.htm|accessdate=24 November 2016|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ}}&lt;/ref&gt; 
* [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୮୫ (ଅଶ୍ୱମେଧର ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ) &lt;ref&gt;{{cite web|title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award4.php|publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|accessdate=29 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20240112145729/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award4.php|archive-date=12 January 2024|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
* ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ), ୧୯୮୮ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା |url=http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି |accessdate=୨ ଜୁନ ୨୦୨୧ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008054001/http://theprajatantra.org/Award%20Winner.pdf|archivedate=8 October 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୯୯(ସାମଗ୍ରୀକ କୃତି ପାଇଁ)
* ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୭&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.telegraphindia.com/1071228/jsp/nation/story_8715912.jsp |title= Author honoured |first= |last= |work=telegraphindia.com |year=2007 |quote=The Sahitya Bharati Samman for excellence in Oriya literature (2006-2007) would be presented to popular novelist Bibhuti Pattanaik (71) this year.  |accessdate=9 January 2013}}&lt;/ref&gt;
* ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି), ୧୯୯୪
* ଶୁକଦେବ ସାହୁ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୩ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଗୋବର୍ଦ୍ଧନରାମ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୧ (ଗୋବର୍ଦ୍ଧନରାମ ସ୍ମୃତି କମିଟି, ଗୁଜରାଟ ପ୍ରଦତ୍ତ)&lt;ref&gt;{{cite news |title=ନେମାଡ଼େ, ଚିତ୍ରା ଓ ବିଭୂତିଙ୍କୁ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନରାମ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର |url=https://sambadepaper.com/imageview_22543_183782_4_71_15-12-2022_17_i_1_sf.html |accessdate=15 December 2022 |issue=ସମ୍ବାଦ ୧୫/୧୨/୨୦୨୨ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧୬ |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221215053147/https://sambadepaper.com/imageview_22543_183782_4_71_15-12-2022_17_i_1_sf.html |archivedate=15 December 2022 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ଆଧାର ==
{{Reflist|30em}}
==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ==
{{Commons category|Bibhuti Patnaik|ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ}}
{{କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ମୂଳ ରଚନା)}}
{{ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ}}
{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)}}
{{ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)}}
{{ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର}}
{{ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର}}
{{ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ}}
{{ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ}}
{{Authority control}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୭ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:କୃଷକ ପତ୍ରିକା]]</text>
      <sha1>ecmvj40rl1kgb6jdu3bo6izmzh1b0y2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ରାୟଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11105</id>
    <revision>
      <id>607124</id>
      <parentid>581691</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T16:38:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19248" sha1="p3qp5cs6m5gsvuaqcupy6yj7cosl1iu" xml:space="preserve">{{About| 'ରାୟଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା'| 'ରାୟଗଡ଼ା ସହର' ପାଇଁ|ରାୟଗଡ଼}}
{{ଛୋଟ|Rayagada district}}
{{Infobox settlement
&lt;!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --&gt;| official_name = ରାୟଗଡ଼
| settlement_type = ଜିଲ୍ଲା
| image_skyline = 
| imagesize = 
| image_caption = 
| image_map = Rayagada in Odisha (India).svg
| latd = 19.166
| latm = 
| lats = 
| latNS = N
| longd = 83.416
| longm = 
| longs = 
| longEW = E
| coordinates_display = inline,title
| map_caption = [[ଓଡ଼ିଶା]]ରେ ଅବସ୍ଥାନ
| named_for = 
| seat_type = [[ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ତାଲିକା|ବିଧାନ ସଭା]]
| seat = ୩ଟି ଆସନ{{collapsible list|title={{nbsp}}|୧.  [[ଗୁଣୁପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଗୁଣୁପୁର]]&lt;/br&gt;୨. [[ବିଷମ କଟକ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ବିଷମ କଟକ]]&lt;/br&gt;୩. [[ରାୟଗଡ଼ା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ରାୟଗଡ଼ା]]}}
| subdivision_type = ଦେଶ
| subdivision_name = [[ଭାରତ]]
| subdivision_type1 = ରାଜ୍ୟ
| subdivision_name1 = [[ଓଡ଼ିଶା]]
| subdivision_type2 = [[ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ତାଲିକା|ଲୋକ ସଭା]]
| subdivision_name2 = [[କୋରାପୁଟ (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କୋରାପୁଟ]]
| subdivision_type3 = ଭାଷା
| subdivision_name3 = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ଇଂରାଜୀ]], [[ତେଲୁଗୁ ଭାଷା|ତେଲୁଗୁ]]
| area_total_km2 = ୭,୫୮୪.୭
| population_total = ୯,୬୭,୯୧୧
| population_as_of = ୨୦୧୧
| population_rank = 
| population_density_km2 = 136
| population_urban = ୧,୪୭,୭୫୬
| population_rural = ୮,୧୪,୨୦୩
| sex_ratio = ୧୦୪୮
| child_sex_ratio = ୯୫୫
| population_blank1_title = ୬&amp;nbsp;ବର୍ଷରୁ&amp;nbsp;କମ&amp;nbsp;ଶିଶୁ
| population_blank1 = ୧,୪୧,୧୬୭
| literacy_rate_total = ୫୦.୮୮%
| literacy_male = ୬୨.୬୧%
| literacy_female = ୩୯.୮୭%
| temp = 
| temp_summer = 
| temp_winter = 
| area_blank1_title = 
| area_blank1_km2 = 
| timezone = [[ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ|IST]] (+୫.୩୦)
| postal_code_type = [[ପୋଷ୍ଟାଲ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ନମ୍ବର|ଡାକ କୋଡ଼ (ପିନ)]]
| postal_code = ୭୬୫ xxx
| area_code_type = ତାର (ଏସ.ଟି.ଡ଼ି)
| area_code = +୦୬୮୫x &lt;!--ଏହା ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଅଲଗା ଅଲଗା ଜାଗାପାଇଁ ଅଲଗା ହେବ--&gt;
| registration_plate = OD-18
| blank_name_sec1 = ଜିଲ୍ଲାପାଳ
| blank_info_sec1 = ସୁଶ୍ରୀ ପାରୁଲ ପଟୱାରୀ  &lt;ref&gt;[http://rayagada.nic.in/collector.html Collector Rayagada Information]&lt;/ref&gt;
| website = {{official|rayagada.nic.in}}
}}

'''ରାୟଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା''' ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଲ୍ଲା । ଏହା ରାଜଧାନୀ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ରୁ ୩୯୦ କି.ମି. ଦୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ । [[ରାୟଗଡ଼ା]] ସହର ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟସ୍ଥଳ ଯେଉଁଠି ସବୁ ସରକାରୀ ଅଫିସ ଆଉ ବେସରକାରି କମ୍ପାନୀର ପ୍ରଧାନ ଅଫିସସବୁ ଅଛି ।

== ଇତିହାସ ==
୧୯୯୨ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨ତାରିଖ ଦିନ ରାୟଗଡ଼ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲାର ମାନ୍ୟତା ପାଇଲା ।&lt;ref name=rayagadagacetteer&gt;{{cite web|title=ODISHA DISTRICT GAZETTEERS-RAYAGADA|url=http://gopabandhuacademy.gov.in/sites/default/files/gazetter/Rayagada_Gazetteer.pdf|accessdate=3 December 2016}}&lt;/ref&gt;  ୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୨ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଅବିଭକ୍ତ [[କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା]]ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା । ସହରଠାରୁ ମାତ୍ର ୧୦ କି:ମି: ଦୂରରେ ଜେ:କେ: କାଗଜକଳ ଏବଂ [[ଥେରୁବାଲି]]&lt;nowiki/&gt;ରୋ ଫେରୋକ୍ରୋମ କାରଖାନା ରହିଛି । ଇତିହାସକାର କହନ୍ତି, ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ ଏହି ସହରକୁ ଅକ୍ତିଆର କରିବାପାଇଁ  ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ଅଦ୍ୟାପି ଏହାର ପ୍ରମାଣ ସହରଠାରୁ ତିରିଶ ମିନିଟ୍‌ ଦୂରର ଚମ୍ପିକୋଟା ନାମକ ଗାଆଁରେ ବିଦ୍ୟମାନ ।

== ଭୂଗୋଳ ==
[[ଓଡ଼ିଶା]]ର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ରାୟଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଆୟତନ ୭,୫୮୪ ବର୍ଗ&amp;nbsp;କିମି । 
=== ଅବସ୍ଥିତି ===
&lt;!--latd:ରୁ   ଓ longd:ରୁ --&gt;
* ପୂର୍ବରେ : [[ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା]] 
* ପଶ୍ଚିମରେ: [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା]]
* ଉତ୍ତରରେ : [[କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା]]
* ଦକ୍ଷିଣରେ: [[କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା]] ଓ [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ|ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟ]] ଅଛି । [[ବଂଶଧାରା ନଦୀ|ବଂଶଧାରା]] ଓ [[ନାଗାବଳୀ ନଦୀ|ନାଗାବଳି]] ନଦୀ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ନଦୀ ।

=== ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ===
ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ବକ୍ସାଇଟରେ ଭରପୁର ଅଟେ । ବର୍ତ୍ତମାନ୍ ଏହି ଜିଲ୍ଲାରେ ଉତ୍କଳ ଅଲୁମିନା, ଏଲ୍ ଏଣ୍ଡ ଟି ଭଳି କମ୍ପାନି ଅବସ୍ଥାପିତ ।
=== ଜନସଂଖ୍ୟା ===
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା &lt;ref&gt;[http://www.census2011.co.in/census/district/420-rayagada.html &quot;Census 2011&quot;]&lt;/ref&gt;ଅନୁସାରେ, ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୯,୬୭,୯୧୧ |
* ପୁରୁଷ: ୪,୭୧,୯୬୦
* ମହିଳା: ୪,୯୫,୯୫୧
** ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୧,୪୧,୧୬୭
* ସାକ୍ଷରତା ହାର: ୫୦.୮୮%
** ପୁରୁଷ: ୬୨.୬୧%
** ମହିଳା: ୩୯.୮୭%

== ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗ ==
* ଉପଖଣ୍ଡ (ସବ୍ ଡିଭିଜନ): (୨) ୧. ରାୟଗଡ଼ ଓ ୨. ଗୁଣୁପୁର |
* ତହସିଲ: (୪): ୧. ରାୟଗଡ଼ା, ୨. କାଶୀପୁର, ୩. ଗୁଣୁପୁର ଓ ୪. ବିଷମକଟକ 
* ବ୍ଳକ: (୧୧): ୧.ରାୟଗଡ଼, ୨.[[କାଶିପୁର, ରାୟଗଡ଼ା|କାଶୀପୁର]], ୩.କୋଲୋନରା, ୪.କଲ୍ୟାଣସିଂହପୁର, ୫.ଗୁଣୁପୁର, ୬.ଗୁଡ଼ାରୀ, ୭.ପଦ୍ମପୁର, ୮.ରାମନଗୁଡ଼ା, ୯.ବିଷମକଟକ, ୧୦.ମୁନିଗୁଡ଼ା ଓ ୧୧.ଚନ୍ଦ୍ରପୁର ।
* ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ: ୧୭୧
* ଗ୍ରାମ: ୨,୬୬୭
* ସହର: ୩ (ପୌରପାଳିକା: ରାୟଗଡ଼ା, ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ: ଗୁଣୁପୁର, ଗୁଡ଼ାରୀ)

== ରାଜନୀତି ==
=== ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ===
* [[କୋରାପୁଟ (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କୋରାପୁଟ]]
=== ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ===
ଏହି ଜିଲ୍ଲା ନିମ୍ନ ତିନୋଟି ବିଧନସଭାମଣ୍ଡଳୀକୁ ନେଇ ଗଠିତ।&lt;ref name=&quot;web.archive.org&quot;&gt;{{cite web |title=Wayback Machine |url=http://archive.eci.gov.in/se2000/background/S18/Orissa_AC_Dist_PC.pdf |website=web.archive.org |accessdate=3 May 2022 |archive-date=8 November 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051108040424/http://archive.eci.gov.in/se2000/background/S18/Orissa_AC_Dist_PC.pdf |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!No.
!Constituency
!Reservation
!Blocks
!Member
![[Political party|Party]]
|-
!୧୩୮
|[[ଗୁଣୁପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
|[[Scheduled Castes and Scheduled Tribes|ST]]
|ଗୁଣପୁର, ଗୁଡ଼ାରି, ରାମନାଗୁଡ଼ା, ପଦ୍ମପୁର 
|[[ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]]
|bgcolor=&quot;#006400&quot; | [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ&lt;/span&gt;]]
|-
!୧୩୯
|[[ବିଷମ କଟକ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
|ST
|ବିଷମ କଟକ, ମୁନିଗୁଡା, ଚନ୍ଦ୍ରପୁର
| [[ଜଗନ୍ନାଥ ସାରକା]]
|bgcolor=&quot;#006400&quot; | [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ&lt;/span&gt;]]
|-
!୧୪୦
|[[ରାୟଗଡ଼ା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
|ST
|ରାୟଗଡ଼ା, [[କାଶିପୁର, ରାୟଗଡ଼ା|କାଶିପୁର]], କୋଲନରା, କଲ୍ୟାଣସିଂପୁର
|[[କାଡ୍ରାକ ଆପଲ ସ୍ୱାମୀ]]  
|bgcolor=#DDDDDD | ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ 
|}

ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ହେଉଛି [[କୋରାପୁଟ (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]ର ଅଂଶ ବିଶେଷ&lt;ref&gt;{{cite web
 |url         = http://archive.eci.gov.in/se2000/background/S18/Orissa_AC_Dist_PC.pdf
 |title       = Assembly Constituencies - Corresponding Districts and Parliamentary Constituencies of Orissa
 |publisher   = Election Commission of India
 |access-date  = 2008-09-18
 |url-status     = dead
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20051108040424/http://archive.eci.gov.in/se2000/background/S18/Orissa_AC_Dist_PC.pdf
 |archive-date = 2005-11-08
}}&lt;/ref&gt;

== ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ==
[[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର]]&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;ଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟତୀତ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅନେକ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ଅଛି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ [[ମଝିଘରିଆଣୀ ମନ୍ଦିର]], [[ହାତୀପଥର, ରାୟଗଡ଼ା|ହାତୀପଥର]], [[ପାଇକପଡ଼ା, ରାୟଗଡ଼ା|ପାଇକପଡ଼ା]], [[ଥେରୁବାଲି]] [[ଚାଟିକଣା]], [[ବିଷମ କଟକ]], [[ମୀନଝୋଲା, ଗୁଡ଼ାରୀ|ମୀନଝୋଲା]], ଦେବଗୀରି,[[ଝୁଲନ୍ତା ପୋଲ, ରାୟଗଡ଼ା|ଝୁଲନ୍ତାପୋଲ]] ଓ [[ଦୁର୍ଗୀ|ଦୁର୍ଗୀ]]ର ନୂତନ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଅନ୍ୟତମ ।
ଏତଦ୍‌ ବ୍ୟତୀତ ସହରର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:-
* ରାଣୀଗୁଡା ନିକଟସ୍ଥ [[ମା ମଙ୍ଗଳା ମା ମନ୍ଦିର, ରାୟଗଡ଼ା]],
* ରାୟଗଡ଼ର [[ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ରାୟଗଡ଼ା|ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର]],
* ରେଳବାଇ କଲୋନୀର ଶିରିଡୀ ସତ୍ୟସାଈ ମନ୍ଦିର,
* ବ୍ରାହ୍ମଣ ସାହିସ୍ଥିତ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ମନ୍ଦିର, 
* ଗୌତମ ନଗରସ୍ଥିତ ଶିବ ମନ୍ଦିର ଓ ଗଣେଶ ମନ୍ଦିର,
* ପି.ଏଚ୍.ଡି କଲୋନୀସ୍ଥିତ ଶିବ ମନ୍ଦିର,
* ପି.ଏଚ୍.ଡି କଲୋନୀ ନିକଟସ୍ଥ [[ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର, ରାୟଗଡ଼|ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର]] ।

ରାୟଗଡ଼ା ଆଖପାଖରେ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନସବୁ ହେଲା:-
* ନିକଟବର୍ତ୍ତି [[ପଦ୍ମପୁର, ରାୟଗଡ଼ା|ପଦ୍ମପୁର]]ର [[ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର, ପଦ୍ମପୁର|ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର]] ଓ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ଦିର
* ନିକଟବର୍ତ୍ତି [[ବିଷମ କଟକ]]ର [[ମା ମାର୍କମା ମନ୍ଦିର]]
* ନିକଟବର୍ତ୍ତି [[ମୀନଝୋଲା, ଗୁଡ଼ାରୀ|ମୀନଝୋଲା]]ର ତିନିଟି ନଦୀର ସଙ୍ଗମ ସ୍ଥଳରେ ଥିବା ଶିବ ମନ୍ଦିର
* ନିକଟବର୍ତ୍ତି [[ଚାଟିକଣା]]ର ଜଳପ୍ରପାତ ଓ ଶିବ ମନ୍ଦିର
* ନିକଟସ୍ଥ ଭୀମପୁରରେ ଥିବା [[ଭୀମଶଙ୍କର ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ(ଡାକିନ୍ୟାଂ), ଭୀମପୁର|ଭୀମଶଙ୍କର ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ(ଡାକିନ୍ୟାଂ) ମନ୍ଦିର]] ।
* ନିକଟବର୍ତ୍ତି [[ପାଇକପଡ଼ା, ରାୟଗଡ଼ା|ପାଇକପଡା]]ର ପାତାଳେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର,
* ନିକଟବର୍ତ୍ତି [[ଥେରୁବାଲି]]ର [[ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ଥେରୁବାଲି|ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର]] ଜିଲ୍ଲାର ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ।

==ଚର୍ଚ୍ଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ==
ନିକଟରେ ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ଲେଖକ ଡ଼ମ୍ବରୁଧର ପଟ୍ଟନାୟକ ୨୦୨୦-୨୦୨୩ ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]]&lt;nowiki/&gt;ର ସାଧାରଣ ପରିଷଦ ସଦସ୍ୟ ରୂପେ ମନୋନୀତ ହୋଇଛନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;odishasahityaakademi&quot;&gt;{{cite web |title=Odisha Sahitya Akademi |url=http://odishasahityaakademi.org/English/general-council-board-members.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=21 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210416135849/http://odishasahityaakademi.org/English/general-council-board-members.php |archive-date=16 April 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ଏହି ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମିତ [[ଦ୍ୱିତୀ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ|ଦ୍ୱିତୀଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ]] ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଜଣେ ଲେଖକ, ଓଡ଼ିଆ ସ୍ତମ୍ଭକାର ତଥା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଶିକ୍ଷକ  ।&lt;ref name=&quot;thepioneer&quot;&gt;{{cite web |last1=Pioneer |first1=The |title=Sahu's Odia novel 'Kuhukara Mahaka' released in R'gada |url=https://www.dailypioneer.com/2016/state-editions/sahus-odia-novel-kuhukara-mahaka-released-in-rgada.html |website=The Pioneer |accessdate=21 April 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prameyaepaper&quot;&gt;{{cite web |last1=Sahu |first1=Dwiti Chandra |title=08 - BHUBANESWAR |url=http://epaper.prameyanews.com/m/606876/618d7ac8448c5 |website=The Prameya ePaper: Read digital edition of The Prameya daily newspaper published by Summa real Media Pvt.Ltd.. |accessdate=31 December 2021 |archive-date=31 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211231070121/http://epaper.prameyanews.com/m/606876/618d7ac8448c5 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nitidinepaper&quot;&gt;{{cite web |title=Nitidin ePaper : Leading Daily Odisha News Paper {{!}} Today Odia Epaper, News Paper Odisha {{!}} Online Odia News Epaper |url=http://nitidinepaper.com/ArticlePage/APpage.php?edn=Bhubaneswar&amp;articleid=NITIDIN_BHUB_20211224_6_5&amp;artwidth=284.8px |website=nitidinepaper.com |accessdate=31 December 2021 |language=en |archive-date=31 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211231070406/http://nitidinepaper.com/ArticlePage/APpage.php?edn=Bhubaneswar&amp;articleid=NITIDIN_BHUB_20211224_6_5&amp;artwidth=284.8px |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hindustantimes&quot;&gt;{{cite web |title=Teachers’ Day 2024: |url=https://www.hindustantimes.com/education/news/teachers-day-2024-president-droupadi-murmu-confers-national-teachers-award-2024-check-recipients-here-101725547094511.html |website=hindustantimes.com/ |accessdate=11 December 2024}}&lt;/ref&gt; ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ଅନ୍ୟ କିଛି ଚର୍ଚ୍ଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ହେଲେ:
* [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବକ୍ସିପାତ୍ର]]
* [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବିଡିକା]]
* [[ଶ୍ରୀରଙ୍ଗ ନାୟକ]]
* [[ନାଗଭୂଷଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
* [[ଶିବପ୍ରସାଦ ଗନ୍ତାୟତ]]
* [[ଅର୍ଜୁନ ଗମାଙ୍ଗ]]
* [[ମଙ୍ଗେଇ ଗମାଙ୍ଗ]]
* [[ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ବକ୍ସିପାତ୍ର]]
* [[ବଳରାମ ମିଶ୍ର]]
* [[ମଗାଇ ମାଝି]]

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

== ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ==
* [http://rayagada.nic.in/ ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ସରକାରୀ ପୃଷ୍ଠା]
* [[ଜିଲ୍ଲା ନ୍ୟାୟପାଳିକା, ରାୟଗଡ଼]]
* [http://orissadiary.com/orissa_profile/district/Rayagarda.asp orissadiaryରେ ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120211162244/http://orissadiary.com/orissa_profile/district/Rayagarda.asp |date=2012-02-11 }}
* [http://www.123orissa.com/exploreorissa/distinfo/raygada.asp 123orissaରେ ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626100718/http://www.123orissa.com/exploreorissa/distinfo/raygada.asp |date=2015-06-26 }}
* [http://gopabandhuacademy.gov.in/sites/default/files/gazetter/Rayagada_Gazetteer.pdf ରାୟଗଡ଼ା ଗେଜେଟିୟର୍]
{{Geographic location
|Centre    = ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
|North     = 
|Northeast = [[କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା]]
|East      = [[ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା]]
|Southeast = ଶ୍ରୀକାକୁଲମ ଜିଲ୍ଲା, [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]]
|South     = ବିଜୟନଗରମ ଜିଲ୍ଲା, [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]]
|Southwest = [[କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା]]
|West      = 
|Northwest = [[କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା]]
}}

{{ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା}}
{{ଓଡ଼ିଶା}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]]</text>
      <sha1>p3qp5cs6m5gsvuaqcupy6yj7cosl1iu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ବିଜୟ ମହାନ୍ତି</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13426</id>
    <revision>
      <id>607089</id>
      <parentid>569890</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T12:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17946" sha1="9y7uvkhdtis9pk40r23w2g0ld797ti7" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Bijay Mohanty}}
{{Infobox person
| name               = ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
| image              = Bijay Mohanty on the sets of Sahari Bagha.jpg
| imagesize          = 
| caption            = [[ସହରୀ ବାଘ]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସୁଟିଂ ସେଟ୍‌ରେ ବିଜୟ ମାହନ୍ତି
| birth_date         = {{Birth date |df=yes|1950|04|08}}
| birth_place        = [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା]]
| death_date         = {{Death date and age|2020|07|20|1950|04|08}}
| death_place        = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]
| death_cause        = ଶାରୀରିକ ଅସୁସ୍ଥତା
| yearsactive        = ୧୯୭୭-୨୦୨୦
| occupation         = ଅଭିନେତା
| alma_mater         = [[ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ]] (୧୯୭୩)
| spouse             = [[ତନ୍ଦ୍ରା ରାୟ]]
| parents            = ଆଦିକନ୍ଦ ମହାନ୍ତି &lt;br&gt; ଶାନ୍ତିଲତା ମହାନ୍ତି
| relatives          = ଅଜୟ ମହାନ୍ତି (ଭାଇ)
| height             = 
| awards             = ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର, &lt;br/&gt;ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା)
}}

'''ବିଜୟ ମହାନ୍ତି''' (୧୯୫୦ ଅପ୍ରେଲ ୮ - ୨୦୨୦ ଜୁଲାଇ ୨୦) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ଅଭିନେତା, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;P.Ram2014&quot;&gt;{{cite book|author=P.Ram|title=Life in India|url=http://books.google.com/books?id=OjT4BQAAQBAJ&amp;pg=PA163|date=1 December 2014|publisher=AnVi|pages=163–|id=GGKEY:43NZKK4BRBF}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ସେ ଚରିତ୍ର ଅଭିନେତାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା, ଖଳନାୟକ, ନାୟକ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=ଷ୍ଟାଇଲ ମାଷ୍ଟର ବିଜୟ |url=http://www.odishanewsnitidin.com/files/pdf/2018-04-08/20180407050518.pdf |accessdate=30 August 2018 |work=ନିତିଦିନ |date=8 April 2018 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
୧୯୭୭ ମସିହାରେ ବିଜୟ ମହାନ୍ତି [[ଚିଲିକା ତୀରେ]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ ଜୀବନ ପ୍ରାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sambad.in/metro/renovation-fhf-213140/|title=ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହେବ 'ଅଭିମାନ'|date=2018-09-15|website=Sambad|language=en-US|access-date=2019-08-18}}&lt;/ref&gt; ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Veteran Odia actor Bijay Mohanty passes away at 70 |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2020/jul/20/veteran-odia-actor-bijay-mohanty-passes-away-at-70-2172479.html |publisher=newindianexpress.com |accessdate=20 July 2020}}&lt;/ref&gt;
୨୦୧୪ ମସିହା ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ କଂଗ୍ରେସ ଟିକେଟରେ ନିର୍ବାଚନ ମଧ୍ୟ ଲଢ଼ିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;http://www.telegraphindia.com/1140328/jsp/odisha/story_18126885.jsp#.VlbfQl4wDSg&lt;/ref&gt;

== ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା ==
'''ବିଜୟ ମହାନ୍ତି''' ୧୯୫୦ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୮ତାରିଖରେ [[କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]]ର ପାଣ୍ଡିରି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଆଦିକନ୍ଦ ମହାନ୍ତି ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଶାନ୍ତିଲତା ମହାନ୍ତି । ସେମାନେ ୨ ଭାଇ ଓ ୩ ଭଉଣୀ ଥିଲେ । ବିଜୟ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଥିଲେ । ପିତା ଆଦିକନ୍ଦ [[ବାରିପଦା]]ରେ ସରକାରୀ ବସରେ କଣ୍ଡକ୍ତର ଚାକିରି କରୁଥିଲେ । ବିଜୟଙ୍କ ଶିକ୍ଷାରମ୍ଭ ସେହିଠାରେ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=୯୫ ବର୍ଷୀୟା ମା'ଙ୍କୁ କହି ହେଉ ନଥିଲା ମୃତ୍ୟୁ ଖବର |url=https://sambadepaper.com/imageview_145925_22647277_4_71_22-07-2020_11_i_1_sf.html |accessdate=22 July 2020 |issue=ସମ୍ବାଦ ୨୨/୦୭/୨୦୨୦ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧୧ |publisher=ସମ୍ବାଦ}}&lt;/ref&gt; [[ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ିଲା ବେଳକୁ, ସ୍କୁଲ ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଥର ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ମାଟ୍ରିକ ପାସ କଲା ପରେ, ସେ ରାଜ୍ୟ ପରିବହନ ବିଭାଗରେ ଚାକିରି କରିଥିଲେ । ଚାକିରି ସହିତ [[ମହାରାଜା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ପାଠ ମଧ୍ୟ ପଢୁଥିଲେ । କଲେଜର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ କଲେଜ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତା ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ନାଟକ ଅଭିନୟ କରି କରି, ସେ ସଫଳତା ପାଇଥିଲେ । ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ନେଇ &quot;ଯୁଗେଚ୍ଛା ନାଟ୍ୟ ସଂସ୍ଥା&quot; ନାମକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଢ଼ି ଅଧିକ ନାଟକ ମଞ୍ଚସ୍ଥ କରିଥିଲେ । ଅଭିନୟ କ୍ଷେତ୍ର ଆଗକୁ ବଢିବା ନିମନ୍ତେ, [[ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ]], ଦିଲ୍ଲୀରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଜାତୀୟ ମେଧା ବୃତ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ । 

== କଥାଚିତ୍ର ଜୀବନ ==
[[ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ]], ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରୁ (୧୯୭୩ ବ୍ୟାଚ) ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ବିଜୟ ମହାନ୍ତି, ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ସେ ଚିଲିକା ତୀରେ କଥାଚିତ୍ରରୁ ଅଭିନେତା ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୦ରୁ ଅଧିକ [[ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା|ଓଡ଼ିଆ]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିବା ସହ ଗୋଟିଏ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରେ କାହାଣୀକର ବସନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଡାକରାରେ &quot;ସଂକଳ୍ପ&quot; ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରି [[କଟକ]] ଚାଲି ଆସିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରିନଥିଲା । ୧୯୭୭ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୪ତାରିଖରେ, ସେ [[ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ନାଟକ ବିଭାଗର ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେହି ବର୍ଷ [[ବିପ୍ଳବ ରାୟଚୌଧୁରୀ]]ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଚିଲିକା ତୀରେରେ ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଚିଲିକା ତୀରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, [[ନାଗଫାସ]] ପ୍ରଥମେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ନାଗଫାସର ଖଳନାୟକ ଚରିତ୍ର ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ କାମ ମିଳିବାକୁ ଲାଗିଲା । ୧୯୮୩ ମସିହାର [[କାବେରୀ (୧୯୮୩ର କଥାଚିତ୍ର)|କାବେରୀ]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ସକାରାତ୍ମକ ଭୂମିକାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା ।&lt;ref&gt;{{cite book|title=Orissa reference: glimpses of Orissa|url=http://books.google.com/books?id=1RBuAAAAMAAJ|year=2001|publisher=TechnoCAD Systems}}&lt;/ref&gt; ଏହାପରେ ବହୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଆସି ସେ ନିଜ ବହୁମୁଖୀ ଅଭିନୟ ଦକ୍ଷତା ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିପାରିଥିଲେ । ୧୯୮୭ରେ [[ଭୁଲି ହୁଏନା]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାକୁ ଓହ୍ଲାଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite book|title=Orissa reference: glimpses of Orissa|url=http://books.google.com/books?id=1RBuAAAAMAAJ|year=2001|publisher=TechnoCAD Systems}}&lt;/ref&gt; ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସଫଳ ହୋଇପାରିନଥିଲା । ଦୂରଦର୍ଶନରେ ବହୁ ନାଟକରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । 

== ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ==
୨୦୧୪ ମସିହାରେ, ବିଜୟ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ|କଂଗ୍ରେସ ଦଳରେ]] ସଭ୍ୟଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଭୁବନେଶ୍ୱର ଲୋକ ସଭା ଆସନ]]ରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ପରାଜୟ ବରଣ କରିଥିଲେ ଓ କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ସେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://zeenews.india.com/news/odisha/odia-film-star-bijay-mohanty-joins-congress_914618.html|title=Odia film star Bijay Mohanty joins Congress|work=Zee News|accessdate=29 August 2015|date=27 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/actor-bijay-mohanty-joins-congress/article5735976.ece|title=Actor Bijay Mohanty joins Congress|author=Special Correspondent|newspaper=The Hindu|accessdate=29 August 2015|date=28 February 2014}}&lt;/ref&gt;

== ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ==
ସେ ଅଭିନେତ୍ରୀ [[ତନ୍ଦ୍ରା ରାୟ]]ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଅଛି । 

== ମୃତ୍ୟୁ ==
୨୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ଏକ ଘରୋଇ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ବିଜୟ ମହାନ୍ତିଙ୍କର ୭୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଶାରୀରିକ ଅସୁସ୍ଥତା ଯୋଗୁଁ ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।&lt;ref&gt;https://www.dharitri.com/veteran-odia-actor-bijay-mohanty-passed-away/&lt;/ref&gt;

== ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ==
{{div col|colwidth=30em}}
* [[କର୍ତ୍ତବ୍ୟ]], ୨୦୨୩
* [[ସେଲଫିସ୍ ଦିଲ୍]], ୨୦୧୯
* [[ଗୋଲ୍ ମାଲ୍ ଲଭ୍]] ୨୦୧୯
* [[ପିଲାଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]], ୨୦୧୫
* [[ହାତ ଧରି ଚାଲୁଥା]], ୨୦୧୩
* [[ଲୁଚକାଳି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)|ଲୁଚକାଳି]], ୨୦୧୨
* [[ଛାତିରେ ଲେଖିଛି ତୋରି ନାଁ]], ୨୦୧୧
* [[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)|ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ]],  (୨୦୦୮)
* [[ଚକା ଚକା ଭଉଁରୀ]], ୨୦୦୭ 
* [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ନାରାୟଣୀ]], ୨୦୦୭ 
* [[ଧର୍ମର ହେବ ଜୟ]], ୨୦୦୫ 
* [[ସିନ୍ଦୂର ନୁହେଁ ଖେଳଘର]], ୨୦୦୨ 
* [[କିଏ ପୋଛିବ ମା' ଆଖିର ଲୁହ]], ୧୯୯୯ 
* [[ମନ ରହିଗଲା ତୁମରି ଠାରେ]], ୧୯୯୯ 
* [[କୃଷ୍ଣା କାବେରୀ]], ୧୯୯୯ 
* [[ବୋଉ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)|ବୋଉ]], ୧୯୯୮
* [[ସନ୍ତାନ]], ୧୯୯୮
* [[ଭାଇ ହେଲା ଭଗାରି]], ୧୯୯୪
* [[ଲକ୍ଷେ ଶିବ ପୂଜି ପାଇଛି ପୁଅ]],  ୧୯୯୪
* [[ଭାଗ୍ୟ ହାତେ ଡୋରି]], ୧୯୯୩
* [[ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା]], ୧୯୯୩
* [[ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର]], ୧୯୯୧
* [[ମମତାର ଡୋରି]],  ୧୯୮୯
* [[ସାଗର (୧୯୮୯ର ସିନେମା‌)‎|ସାଗର]], ୧୯୮୯ 
* [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ପଟ ଶଙ୍ଖା]], ୧୯୮୯ 
* [[ପଞ୍ଚୁ ପାଣ୍ଡବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)|ପଞ୍ଚୁପାଣ୍ତବ]], ୧୯୮୯ 
* [[ପ୍ରତିଶୋଧ ଅପରାଧ ନୁହେଁ]], ୧୯୮୯
* [[ଏଇ ଆମ ସଂସାର]], ୧୯୮୬
* [[ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ]], ୧୯୮୫
* [[ମମତା ମାଗେ ମୂଲ]], ୧୯୮୫
* [[ଦଣ୍ଡା ବାଳୁଙ୍ଗା]], ୧୯୮୪
* [[ଆରତୀ]], ୧୯୮୧
* [[ନାଗଫାସ]], ୧୯୭୭ (ଖଳନାୟକ ଭାବେ)&lt;ref&gt;{{cite web|last=ନନ୍ଦ|first=ପ୍ରଶାନ୍ତ|title='ନାଗଫାସ'ରେ ନାୟିକା ସାଜିଲେ ମାଳବିକା ରାୟ|url=http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&amp;PubId=3&amp;schedule=2016-09-04&amp;PageId=10737&amp;PageNum=12|publisher=ନଜର୍ (ନିତିଦିନ)|accessdate=5 September 2016}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
{{div col end}}

== ମାନ ସମ୍ମାନ ==
* ଜୟଦେବ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୪&lt;ref&gt;{{cite news|title=26th Odisha State Film Awards 2014 Winners List Announced|url=http://incredibleorissa.com/26th-odisha-state-film-awards-2014/|accessdate=19 November 2015|newspaper=Incredibleorissa.com|archive-date=22 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151122010452/http://incredibleorissa.com/26th-odisha-state-film-awards-2014/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
* [[ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର|ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର]] &lt;ref&gt;{{cite web |title=Odia Veteran Actor Bijay Mohanty dies at 70 |url=https://kalingatv.com/state/odia-veteran-actor-bijay-mohanty-dead-industry-mourns-loss/ |publisher=kalingatv.com |accessdate=20 July 2020}}&lt;/ref&gt;
** ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତା (୫ଥର)
*** ୧୯୮୧ (ଆରତୀ)
*** ୧୯୮୬ (ଏଇ ଆମ ସଂସାର)
***୧୯୯୩, (ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା)
*** ୧୯୯୪, (ଭାଇ ହେଲା ଭଗାରି) 
*** ୧୯୯୮, (ବୋଉ) 
** ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହ-ଅଭିନେତା (୩ଥର)
*** ୧୯୮୫ (ମମତା ମାଗେ ମୂଲ)
***୧୯୮୯ (ପ୍ରତିଶୋଧ ଅପରାଧ ନୁହେଁ)
*** ୨୦୦୮ (ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ)
** ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାସ୍ୟ କଳାକାର (୧ଥର)
*** ୧୯୯୧ (ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର)
* [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୦୯ (ନାଟକ 'ଅଜାତି' ନିମନ୍ତେ)&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award12.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=26 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205032849/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award12.php |archive-date=5 December 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


==ଆଧାର==
{{Reflist|30em}}

== ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ==
{{Commons cat|Bijay Mohanty|ବିଜୟ ମହାନ୍ତି}}
* {{IMDb name|3370288}}

{{ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର}}
{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା)}}
{{Authority control}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା]]</text>
      <sha1>9y7uvkhdtis9pk40r23w2g0ld797ti7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ରତି ରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20765</id>
    <revision>
      <id>607113</id>
      <parentid>520318</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T15:55:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7253" sha1="3h1u4cscmwcx4zqdxgsmwyoy7hncqx3" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Rati Ranjan Mishra}}
{{Infobox person
| name        = ରତି ରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର
| image       = File:RATI RANJAN MISHRA.jpg
| alt         = ରତି ରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର
| caption     = 
| birth_name = ରତି ରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର
| birth_date  = {{Birth date|1952|10|01|df= y}}&lt;!-- {{Birth date|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| birth_place = ଭୋଳାନୂଆଁ ଗାଁ, [[ଆନନ୍ଦପୁର]], [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦୁଝର]], [[ଓଡ଼ିଶା]]
| death_date  = {{Death date and age|2005|05|19|1952|10|01|df = y}}&lt;!-- (death date then birth date) --&gt;
| death_place = [[କଟକ]]
| nationality =  {{flag|ଭାରତୀୟ}}
| other_names = 
| known_for   = 
|education     = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର( [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]])
|alma_mater    = [[ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ଟେଲିଭିଜନ ସଂସ୍ଥା]]
| occupation  = ନାଟ୍ୟକାର, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ [[ଆକାଶବାଣୀ କଟକ]]
| years_active    = 
| spouse  = ମିନତି ମିଶ୍ର
|children      = 
|parents       =  ପଣ୍ଡିତ ପଦ୍ମନାଭ ମିଶ୍ର &lt;br /&gt; ସୁଷମା ମିଶ୍ର
}}

'''ରତି ରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର''' (୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୨–୧୯ ମଇ ୨୦୦୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ନାଟ୍ୟକାର&lt;ref name=&quot;Lal2009&quot;&gt;{{cite book|author=Ananda Lal|title=Theatres of India: a concise companion|url=http://books.google.com/books?id=goELAQAAMAAJ|accessdate=4 October 2012|year=2009|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-569917-3}}&lt;/ref&gt; ଓ [[ଆକାଶବାଣୀ କଟକ]]ର ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ । ସେ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ, [[କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା|କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର]] ଭୋଳାନୂଆଁ ଗାଁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ପଣ୍ଡିତ ପଦ୍ମନାଭ ମିଶ୍ର ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ସୁଷମା ମିଶ୍ର ଥିଲା । ପିଲାଟି ଦିନରୁ ନାଟକ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ରୂଚି ରହିଥିଲା ଓ ସେ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ସେ ନାଟକ ରଚନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ସେ ଦୂରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ର, କଟକରେ ଜଣେ ପ୍ରଯୋଜନା ସହକାରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୦ ମସିହାରେ, ସେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକର ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଏକଜିକ୍ୟୁଟିଭ ଭାବରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ରତି ରଞ୍ଜନ, ପ୍ରାୟ ପଚାଶରୁ ଅଧିକ ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ । 

ରତି ରଞ୍ଜନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ନାଟକ 'କଥା କହୁଥିଲେ ସରିବନି', 'ମା' [[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ|ଦୂରଦର୍ଶନରେ]] ଏବଂ 'ଜୀବନ ଯମୁନା' [[ଇ ଟିଭି ଓଡ଼ିଆ|ଇ ଟିଭିରେ]] ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା । &lt;ref&gt;http://www.odisha.com/20050519/fullstory/AIR.radio.html&lt;/ref&gt;

== ସାହିତ୍ୟ କୃତି ==
* ଦେଖ ବର୍ଷା ଆସୁଛି
* ସୀତା&lt;ref&gt;http://iitbbs.academia.edu/SubhenduMund/Papers/1798627/MYTH_AS_CONTINUITY&lt;/ref&gt;
* ଅସ୍ତଗାମୀ
* ଅରୁଣ ରଙ୍ଗର ପକ୍ଷୀ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/magazine/Playing-it-Their-Way/2015/08/29/article2996922.ece |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2016-03-11 |archive-date=2015-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117233059/http://www.newindianexpress.com/magazine/Playing-it-Their-Way/2015/08/29/article2996922.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ସତର୍କ ସଂଘମିତ୍ରା
* ଅତି ଆତଙ୍କିତ କଥା
* ଶୀତଳ ହୁଅନ୍ତା ସୂର୍ଯ୍ୟ
* ତତେ ମୁଁ ଝୁରେ ରାତିଦିନ
* ଛବିର ମଣିଷ
* ରୁଦ୍ଧଦ୍ୱାର&lt;ref name=&quot;Cuttack1997&quot;&gt;{{cite book|author=Kala Vikash Kendra, Cuttack|title=Journal|url=http://books.google.com/books?id=0_1kAAAAMAAJ|accessdate=4 October 2012|year=1997}}&lt;/ref&gt;
* ନୋ ଟବାକୋ(NO TOBACO)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.natyachetana.org/known_production.html |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-10-04 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304214534/http://www.natyachetana.org/known_production.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ସୀତା&lt;ref name=&quot;Akademi1995&quot;&gt;{{cite book|author=Sangeet Natak Akademi|title=Sangeet natak|url=http://books.google.com/books?id=CZCfAAAAMAAJ|accessdate=4 October 2012|year=1995}}&lt;/ref&gt;

== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] - ୧୯୮୭(ନାଟକ 'ଦେଖ ବର୍ଷା ଆସୁଛି' ପାଇଁ) &lt;ref&gt;{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award4.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=24 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112145729/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award4.php |archive-date=12 January 2024 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.orissasahityaakademi.org/english/common/sahitya-awards/award1.htm |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2012-10-04 |archive-date=2012-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120410215201/http://www.orissasahityaakademi.org/english/common/sahitya-awards/award1.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
* ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୮୩('ସୀତା' ନାଟକ ପାଇଁ) &lt;ref&gt;http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/104-108.pdf&lt;/ref&gt;
* ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୩ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)
== ଆଧାର ==
{{Reflist|30em}}
{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା)}}
{{ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ}}
{{Authority control}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୫ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ]]</text>
      <sha1>3h1u4cscmwcx4zqdxgsmwyoy7hncqx3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22/ସମ୍ପାଦିତ କାର୍ଯ୍ୟ</title>
    <ns>2</ns>
    <id>58501</id>
    <revision>
      <id>607107</id>
      <parentid>607003</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T15:37:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର */</comment>
      <origin>607107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="206975" sha1="bjh0byg7ck8wp6kc4h4h7krvbhyyci2" xml:space="preserve">[[File:Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India.jpg|thumb|Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India]]

ମୋର ଅବଦାନ ସମୂହ:

==ସ୍ମରଣୀୟ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସର୍ବସାଧାରଣ]]
# [[ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷା]]
# [[ସୋନପରୀ]]
# [[ସନ୍ଦୀପ ମାହେଶ୍ୱରୀ]]
# [[ରଶ୍ମି ବଂଶଲ]]
# [[ଗମେଇ ନଦୀ]]
# [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]]
# [[ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ]]
# [[ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକର]]
# [[ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଭି. ଅନ୍‌ବିଟେବୁଲ୍]]
# [[ବୀନିତା ବଳ]]
# [[ତେଲେଙ୍ଗାନା ଦିବସ]]
# [[ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜନସେବା ଦିବସ]]
# [[ରମେଶବାବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନନନ୍ଦ]]
{{Div col end}}

=== ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[କାନୁ ଗାନ୍ଧୀ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]]
# [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ମଗନଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]]
# [[ଶାମଲଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]
{{Div col end}}

=== ବୈଜ୍ଞାନିକ ===
# [[କେ. ଶିବନ]]
# [[ଏସ୍. ସୋମନାଥ]]

=== ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ===
# [[ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର]]

=== ଭାରତୀୟ ସୈନିକ ===
# [[ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା]]

== ପରିବେଶବିତ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିଜୟପାଲ ବଘେଲ]]
# [[ଅନିଲ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ]]
# [[ରମେଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଅନନ୍ତ ହେଗଡ଼େ ଅଶିସରା]]
# [[ବରୁଣ ଆଦିତ୍ୟ]]
# [[ପୀପଲ ବାବା]]
# [[ଖମୁ ରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ରଣରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ କେ. ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ନିଖିଲ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଫ୍ରାନ୍ସିସ ଡି'ବ୍ରିଟୋ]]
# [[ବନ୍ଧୁ ଧୋତ୍ରେ]]
# [[ଶଙ୍କର କୁମ୍ବି]]
# [[ଟି.ଜି.କେ. ମେନନ]]
# [[ଏନ୍.କେ. ସୁକୁମାରନ ନାୟାର]]
# [[ନରପତ ସିଂହ ରୋଜପୁରୋହିତ]]
# [[ଫ୍ରାଉକ କାଦର]]
# [[ଦୀପକ ସାରସ୍ୱତ]]
# [[ଆଫ୍ରୋଜ ଶାହା]]
# [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା]]
# [[ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସିଂହ]]
# [[ଏସ୍.ପି. ଉଦୟକୁମାର]]
# [[ସୁନ୍ଦରମ ବର୍ମା]]
# [[ମରିମୁତୁ ଯୋଗନାଥନ]]
{{Div col end}}

===ସମୃଦ୍ଧକରଣ===
# [[ପଣସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}

== ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ==
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ]]
# [[ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]]
# [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]]
# [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]]

==ସୌର ମଣ୍ଡଳ==
# [[ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ]]

==ଟେକ୍ନୋଲୋଜି==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[୨ଜି]]
# [[ହ୍ୟାକିଂ]]
# [[ଲିମ୍ବୋ (ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍)]]
# [[ଥ୍ରେଡ଼ସ୍]]
{{Div col end}}

==ଇତିହାସ==
# [[ରୁଦ୍ରମା ଦେବୀ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମନ ୨]]

===ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ===
# [[ସୋମ ବଂଶ]]{{tick}}

==ଦେବଦେବୀ==
# [[ଅରୁଣ]]
{{Div col|colwidth=15em}}

===ମନ୍ଦିର===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବଉଳାଶୁଣୀ]]{{tick}}
# [[ଅନନ୍ତ ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର]]
# [[ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର, ମୋଟିଆ]]
# [[ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପ]]
# [[ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା ପ୍ରକଳ୍ପ]]
{{Div col end}}

===ପାଳିତ ଯାତ୍ର ବିଶେଷ===
# [[ଛତର ଯାତ୍ରା]]

===ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବାଟମଙ୍ଗଳା]]{{tick}}
# [[ଦାରୁ ଶଗଡ଼ି]]{{tick}}
# [[ଦାରୁ]]{{tick}}
# [[ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ମଠ]]{{tick}}
# [[ମାଣିକପାଟଣା]]{{tick}}
# [[ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାର]]{{tick}}
# [[ରଥଖଳା]]{{tick}}
# [[ଶବରପଲ୍ଲୀ]]{{tick}}
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ]]{{tick}}
# [[ସାହାଣମେଲା]]{{tick}}
# [[ଝାଞ୍ଜପିଟା ମଠ]]
# [[ରୋଷଶାଳା]]{{tick}}
{{Div col end}}

===ପୁରାଣ===
# [[କପିଳ ପୁରାଣ]]

===ଭୋଗ ଦ୍ରବ୍ୟ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ନଡ଼ିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଚନ୍ଦନ]]{{tick}}
# [[ଅଗର]]{{tick}}
# [[କାନିକା]]
# [[ଚିତଉ]]
# [[ସୋରିଷ]]{{tick}}
# [[ଅଟକାଳି]]
# [[ଛେନା ମାଣ୍ଡୁଆ]]
# [[ଜେନାମଣି]]
# [[ଖୁରୁମା]]
# [[ରାଧାବଲ୍ଲଭ]]
# [[ହଂସକେଳି]]
{{Div col end}}

===ଗୀତ/ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର===
# [[ମୃଦଙ୍ଗ]]{{tick}}
# [[କେନ୍ଦରା ଗୀତ]]{{tick}}
# [[ଘୁଙ୍ଗୁର]]
# [[ଗିନି (ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର)]]
# [[ଚାମର]]
{{Div col end}}

=== ସାଧୁ/ସନ୍ୟାସୀ ===
# [[ସ୍ୱରୂପାନନ୍ଦ ସ୍ୱରସ୍ୱତୀ]]
# [[ନିଶ୍ଚଳାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ]]
# [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା]]
# [[ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ]]

=== ପୌରାଣିକ ଚରିତ୍ର ===
# [[ପୁଷ୍କର]]

===ସମୃଦ୍ଧକରଣ===
# [[ବିରି]] (ସମୃଦ୍ଧକରଣ){{tick}}
# [[ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ, ପୁରୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧି କରଣ){{tick}}
# [[ଆଖଣ୍ଡଳମଣି ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ପାଳିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}

==ଗ୍ରାମ/ସ‌ହର/ଅନୁଷ୍ଠାନ==
# [[ଫୁରଲିଝରଣ]] ‎(ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ସରକାରୀ ବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଳାହାଣ୍ଡି]]
# [[ନିଳୋକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ‎]]
# [[ମାଛକାନ୍ଦଣା ଜଳପ୍ରପାତ]]
# [[ନିଳୋକ]]
# [[ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]
# [[ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଅଙ୍ଗେଶ୍ୱରପଡ଼ା]]
# [[ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ପଳାସଗଡ଼ିଆ]]
# [[ପ୍ରଧାନପାଟ ଜଳପ୍ରପାତ]]
# [[ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ]]

==ଆମ ସଂସ୍କୃତି/ପରମ୍ପରା==
# [[ଝୋଟି ଚିତା]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ହଳଦୀ କୁମକୁମ]]
# [[ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା]]
#[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଦିବସ]]

==ସ୍ମରଣୀୟ ଓଡ଼ିଆ==
===ସାହିତ୍ୟିକ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଶାରଦା ରଥ]]
# [[ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ନୀଳମଣି ମିଶ୍ର]]
# [[ଭି. ପି. ଜୋଗଲେକର]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି (ଅନୁବାଦକ)]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାରଣା]]
# [[ପ୍ରଦୋଷ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ମନୋଜ ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ]]
# [[ମିଶ୍ର ସତ୍ୟନାରାୟଣ]]
# [[ଗୋଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବେଣୁଧର ରାଉତ]]
# [[ନୃସିଂହ କୁମାର ରଥ]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ସତ୍ୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଗୀତିକାର)]]
# [[ଗୌରହରି ଦଳାଇ]]
# [[ଅଲେଖଚନ୍ଦ୍ର ପଢ଼ିଆରୀ]]
# [[ବନବିହାରୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ଵାଳ]]
# [[ପ୍ରିୟବ୍ରତ ପାତ୍ର]]
# [[ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ]]
# [[ବାସୁଦେବ ସାହୁ]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି (ସାହିତ୍ୟିକ)]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)]]
# [[ଦୟାନିଧି ଦାସ]]
# [[କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[କମଳା ଶତପଥୀ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଭୂୟାଁ]]
# [[ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ]]
# [[କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ବାଦଲ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଉଦ୍ଧବ ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ଡିଲେଶ୍ୱର ରଣା]]
# [[ସୁଲଗ୍ନା ମହାନ୍ତି]]
# [[ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି]]
# [[ମୌସୁମୀ ଦାସ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଦେବକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]]
# [[ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[କମଳ ଲୋଚନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦାଶରଥି ମୁଣ୍ଡ]]
# [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମିହିର କୁମାର ମେହେର]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀଶ୍ୱର ମହାରଣା]]
# [[ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁଧାକର ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ଦାସ]]
# [[ସୀମନ୍ତ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ନନ୍ଦ]]
# [[ସୁଭାଷ ଶତପଥୀ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି]]
# [[କ୍ଷୀରୋଦ ବିହାରୀ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ଅବିନାଶ ସାହୁ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ]]
# [[ଉର୍ମିମାଳା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅଭୟ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ସୁତାର]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ହରିହର ଶୁକ୍ଳା]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ସାହୁ]]
# [[ନଟବର ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ସୋମନାଥ ଓଝା]]
# [[ନୃସିଂହାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଅଭୟ ଦ୍ୱିବେଦୀ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ଶିବପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜକିଶୋର ପରିଡ଼ା]]
# [[ମଣିରାମ ଜେନା]]
# [[ଆରତିବାଳା ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ବେଣୁଧର ସେନାପତି]]
# [[ନିରୁପମା କର]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଦାଶ]]
# [[ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି]]
# [[ନଗେନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସାହୁ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅଜୟ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିରାକାର ଦାସ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ବେହେରା]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ସାହୁ]]
# [[ଅରୂପାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ କବି]]
# [[ବିରଜା ବଳ]]
# [[ଅଖିଳ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ଅଭୟ ନାୟକ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ରଣା]]
# [[ବିଶ୍ଵକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଅମିତାଭ ଖିଲାର]]
# [[ମନୁ ଦାଶ]]
{{Div col end}}

=== ବହି ===
# [[ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ]]
# [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା]]
# [[ଧୂଳିଘର]]

=== ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଗଳ୍ପ ===
# [[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]]

===ପୁରାତନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା (ଗୀତିକାର)]]
# [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ନୃସିଂହ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରଶ୍ମି ରାଉଳ]]
# [[ନିର୍ମଳା ଦେବୀ]]
# [[ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ]]
# [[ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା]]
# [[ସୁଲୋଚନା ଦାସ]]
# [[ପ୍ରଭାତୀ ମିଶ୍ର]]
# [[ରଜତ କୁମାର କର]]
# [[ସୁଚାରୁ ଦେବୀ]]
# [[ପଦ୍ମାବତୀ]]
{{Div col end}}

===ନୂତନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି]]{{tick}}
# [[ସୁଶାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]{{tick}}
# [[ଆରତି ଭୂୟାଁ]]
# [[ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ]]
# [[ରଶ୍ମି ରଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା]]
{{Div col end}}

===ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବୈଷ୍ଣବଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ବିଶ୍ୱମ୍ବର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଭୂବନାନନ୍ଦ ଦାସ]]
# [[ଅଲେଖ ପାତ୍ର]]
# [[ଜି. ଏସ. ମେଲକୋଟେ]]
# [[କିଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ସରକାର]]
# [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ)]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିଂହ]]

# [[ଦୋହରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ଚକରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ରେଣ୍ଡୋ ମାଝି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ଗୌରାଙ୍ଗ ଚରଣ ଦାସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ବାଞ୍ଛାନିଧି ମହାନ୍ତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
{{Div col end}}

=== ଚିତ୍ରକର ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିଜୟ ବିଶ୍ୱାଳ]]
{{Div col end}}

=== ସ୍ଥାନ/ଘଟଣା ===

# [[ସ୍ୱାଧୀନ ବାଞ୍ଛାନିଧି ଚକଲା]]

== ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ==
# [[ବିଶ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ]]
# [[ଫୁଲବାଣୀ ଓଡ଼ିଆ]]
# [[ଗଞ୍ଜାମୀ ଓଡ଼ିଆ]]
# [[କରଣୀ ଅକ୍ଷର]]
# [[ଓଡ଼ିଆ ସଂଖ୍ୟା]]
# [[ରେଲି ଭାଷା]]

== ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଆଶିଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀ କୋଙ୍କଣୀ]]
# [[ସର୍ବଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ହୁଇଷୁ ଭାଷା]]
# [[ବରପେଇଟା]]
# [[ତୁସୋମ ଭାଷା]]
# [[ଶେଇଖଗାଲ]]
# [[ଚମ୍ଫୁଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[କଲାକତଙ୍ଗ ମୋନ୍‌ପା]]
# [[ଟିଖିର ଭାଷା]]
# [[ସୁଆଁସୁ ଭାଷା]]
# [[ରାଠୱାଲି ବୋଲି]]
# [[ଶ୍ରୀନଗରିଆ ବୋଲି]]
# [[ଗଙ୍ଗାଡ଼ି ବୋଲି]]
# [[ଟିହରୀୟାଲି ବୋଲି]]
# [[କୁଇ ଭାଷା]]
# [[କଚାଇ-ପଦାଙ୍ଗ ଭଷା]]
# [[ଖାଙ୍ଗୋଇ ଭାଷା]]
# [[ବେରାର-ଡେକାନ ମରାଠୀ]]
# [[ଉଇ ଭାଷା]]
# [[ମୌଣ୍ଡାଦାନ ଚେଟ୍ଟି ଭାଷା]]
# [[ଭୋୟାରି ଭାଷା]]
# [[ମାଲାମୁଥାନ ଭାଷା]]
# [[ଗୌଡ଼ୀ ପ୍ରାକୃତ]]
# [[କାତକରି ଭାଷା]]
# [[କର୍ମକାର ଭାଷା]]
# [[ପଥିୟା ଭାଷା]]
# [[ଲାହୁଲ ଲୋହାର ଭାଷା]]
# [[ଖରମ ନାଗା ଭାଷା]]
# [[ଖମ୍ବା ଭାଷା]]
# [[ନାଃ ବୋଲି]]
# [[ବାଙ୍ଗନି-ତଗିନ ଭାଷା]]
# [[ଜଙ୍ଗସଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ମାରିଙ୍ଗ ନାଗା ଭାଷା]]
# [[ପୌଲା ଭାଷା]]
# [[ଟୁକପା ଭାଷା]]
# [[ବିଳାସପୁରୀ ଭାଷା]]
# [[ବେଟ୍ଟା କୁରୁମ୍ବା ଭାଷା]]
# [[ଦେଓରୀ ଭାଷା]]
# [[ବମ ଭାଷା]]
# [[ମେୱାତି ଭାଷା]]
# [[ବିସ୍ସା ଭାଷା]]
{{Div col end}}

== ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ==
# [[ସୋହିନୀ ଘୋଷ]]
# [[ପଦ୍ମା ଗୋଲେ]]
# [[ଅନାମିକା (କବି)]]
# [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା ବକ୍ସି]]
# [[ଉମା ଭଟ୍ଟ]]
# [[କେ.ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରିକା]]
# [[ବିଶାଖା ଦତ୍ତ]]

==ପୁସ୍ତକ==
# [[ନିର୍ମଳା (ଉପନ୍ୟାସ)]]

== ସମ୍ବାଦପତ୍ର ==
# [[ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]]
# [[ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]]

==କଥାଚିତ୍ର/ଅଭିନେତା==
===ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ===
* [[ବୟସର ଅନ୍ତେ]]
* [[ନବକଳେବର (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]]
* [[ଦେବଦାସ (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]]

===ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା===
* [[ଏସ୍୩ ମୁଭିଜ୍]]

=== ଟେଲିଭିଜନ ===

* [[ରଜ କୁଇନ୍]]

===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସୀତା ଲବକୁଶ]]
# [[ବ୍ୟାଡ଼୍ ଗାର୍ଲ]]
# [[ଚାନ୍ଦ ନା ତମେ ତାରା]]{{tick}}
# [[ଲଭ୍ ମାଷ୍ଟର]]
# [[ନଈ ସେପାରୀ କନକ ଗୋରୀ]]
# [[ଟାର୍ଗେଟ୍]]
# [[ପ୍ରେମ ସବୁଠୁ ବଳବାନ]]
# [[ଡାହା ବାଳୁଙ୍ଗା]]
# [[ତୁ ଆଉ ମୁଁ]]
# [[ଡାଡି]]
# [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ଲେଖୁଲେଖୁ ଲେଖିଦେଲି]]
# [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ନୂଆ ନୂଆ ପ୍ରେମରେ]]
# [[କିଏ ଦବ ଟକ୍କର]]
# [[ସୁପର ମିଛୁଆ]]{{tick}}
# [[ଆଖି ପଲକରେ ତୁ]]
# [[ଆଇନ କାନୁନ]]
# [[କେଉଁ ଦୁନିଆରୁ ଆସିଲ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ]]
# [[ଅଗସ୍ତ୍ୟ]]
# [[ଝିଅଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]]
# [[ପିଲାଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]]
# [[କେହି ନୁହେଁ କାହାର]]
# [[ଯୁବରାଜ(ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ରିଭେଞ୍ଜ]]
# [[ବାଏ ବାଏ ଦୁବାଇ]]
# [[ଚିନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲଭ୍ ପାଇଁ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା]]
# [[ଲଭ୍ ୟୁ ହମେଶା]]
# [[ଜଗା ହାତରେ ପଘା (୨୦୧୫)]]
# [[ଗପ ହେଲେ ବି ସତ (୨୦୧୫)]]{{tick}}
# [[ଭାଇନା, କ'ଣ କଲା ସେ]]
# [[ସୁଇଟ୍ ହାର୍ଟ]]
# [[ତୋର ଦିନେ କୁ ମୋର ଦିନେ]]
# [[ଲଭ୍ ଷ୍ଟେସନ୍]]{{tick}}
# [[ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର]]
# [[ବେବି]]
# [[ଛାତି ତଳେ ଡିଂ ଡଂ]]
# [[ସ୍ମାଇଲ୍ ପ୍ଲିଜ୍]]{{tick}}
# [[କଥାଦେଲି ମଥା ଛୁଇଁ]]
# [[ସୁନାପିଲା- ଟିକେ ସ୍କୃ ଢିଲା]]
# [[ଛାଇ ପରି ରହିଥିବି]]
# [[ଦିୱାନା ହେଲି ତୋ ପାଇଁ]]
# [[ଦିଲ୍ କା ରାଜା]]
# [[ମୀମାଂସା]]
# [[କ୍ରାନ୍ତିଧାରା]]
# [[ଦିଲ୍ ଦିୱାନା ହେଇଗଲା]]
# [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଗଡ୍‌ଫାଦର୍]]
# [[ଦି ଏଣ୍ଡ୍]]
# [[ଆଖି ଖୋଲିଲେ ତୁ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ସୀତାରାମଙ୍କ ବାହାଘର କଳିଯୁଗରେ]]
# [[ଟପୋରି]]
# [[ଅଭୟ]]
# [[ରୋମିଓ ଜୁଲିଏଟ]]
# [[ସିଷ୍ଟର ଶ୍ରୀଦେବୀ]]
# [[ଭକ୍ତ ଓ ଭଗବାନ]]
# [[ମିଠା ମିଠା]]
# [[ଟିକେ ଖରା ଟିକେ ଛାଇ]]
# [[ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ (୨୦୧୭)]]
# [[ତମକୁ ଦେଖିଲା ପରେ]]
# [[ପ୍ରେମର ନିଶା ନିଆରା ନିଆରା]]
# [[ଆସିଲୁ ଯେବେ ତୁ ଯାଆନା ଫେରି]]
# [[ପ୍ରେମରେ ପ୍ରେମରେ]]
# [[ମୁଁ ଗାନ୍ଧୀ ନୁହେଁ]]
# [[ହେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖା ଦେ]]
# [[ଦେଲେ ଧରା କଥା ସରେ]]
# [[ଗୁଣ୍ଡା]]
# [[ଗୋଟେ ଶୁଆ ଗୋଟେ ଶାରୀ]]
# [[ତୁ କହିବୁ ନା ମୁଁ]]
# [[ତୁ ଯେ ସେଇ]]
# [[ଯୋଉଠି ତୁ ସେଇଠି ମୁଁ]]
# [[ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ (୨୦୧୬ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ହେଲା ମତେ ପ୍ରେମ ଜର]]
# [[ଚୁପ୍ ଚୁପ୍ ଚୋରି ଚୋରି]]
# [[ଜବରଦସ୍ତ ପ୍ରେମିକ]]
# [[ଟାଇଗର (ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ ମୋର ସପନ ରାଣୀ]]
# [[ଭଉଁରୀ- ଦ ସିଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ରିଆଲିଟି]]
# [[ସପନର ପଥେ ପଥେ]]
# [[କଲେଜ ଟାଇମ]]
# [[ହେଲୋ- ଇନ୍ ଲଭ୍]]
# [[ଜହ୍ନର ପାହାଡ଼]]
# [[ମାୟା]]
# [[ମାଇଁ ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]]
# [[କଳ୍କୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଫ୍ଲାସ୍‌ବ୍ୟାକ]]
# [[ଏଇ ଜନମର ସାଥିଟିଏ]]
# [[ଜଷ୍ଟ ମୋହବତ୍]]
# [[କଥା ନୁହେଁ ଏ କଥା]]
# [[ଗଡ୍‌ସ୍ ଓନ୍ ପିପୁଲ୍]]
# [[ଲେଖିଚି ନାଁ ତୋର]]
# [[ରକ୍‌ଷ୍ଟାର୍]]
# [[ଭଲପାଏ ତତେ ୧୦୦ ରୁ ୧୦୦]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବାବା]]
# [[ରଘୁପତି ରାଘବ ରାଜାରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଶିକ୍]]
# [[ଲଟେରୀ- ଲାଇଫ୍ ଏଗ୍ନେଷ୍ଟ ଫେଟ୍]]
# [[ମୁଁ ଖାଣ୍ଟି ଓଡ଼ିଆ ଝିଅ]]
# [[ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିନ୍ଦାସ ରୋମିଓ]]
# [[ବଦମାସ୍‌ ଟୋକା]]
# [[ମୋ ଦିଲ୍ କହେ ଇଲୁ ଇଲୁ]]
# [[ଆପନା ହାତ ଜଗନ୍ନାଥ]]
# [[ତୋ ବାଟ ଚାହିଁଚି ରାତି ସାରା]]
# [[ପୁଣି ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ]]
# [[ଖାସ୍ ତୁମରି ପାଇଁ]]
# [[ଜୟ ହିନ୍ଦ୍]]
# [[ହିରୋ ନଂ ୱାନ୍]]
# [[ହରି ବୋଲ ନୁହେଁ ଟଙ୍କା ବୋଲ]]
# [[ସାହିତ୍ୟ ଦିଦି]]
# [[ସମଥିଙ୍ଗ୍ ସମଥିଙ୍ଗ୍ ୨]]
# [[ଭୈରବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସଙ୍ଗମ]]
# [[୨୦୧୪ ଫିଅର ଅଫ ଦ ଇଅର]]
# [[ଏମିତି ବି ହେଇପାରେ]]
# [[କିଡ୍‌ନାପ୍]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣା ଗୋବିନ୍ଦା]]
# [[ଆମେ ତ ଟୋକା ଷଣ୍ଢ ମାର୍କା]]
# [[କାବୁଲା ବାରବୁଲା]]
# [[ଶିବା- ନଟ୍‌ ଆଉଟ୍‌]]
# [[ପାଗଳ କରିଚୁ ତୁ]]
# [[ମେଣ୍ଟାଲ]]
# [[ମୁଁ ତା'ର କିଏ]]
# [[ତମେ ଥିଲେ ସାଥିରେ]]
# [[ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ୱାନ୍ ୱେ ଟ୍ରାଫିକ୍]]
# [[ରାସ୍ତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଓମ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦୀପାଞ୍ଜଳି]]
# [[ସିନ୍ଦୂର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ ମୋ ହିରୋ]]
# [[ଗଡ଼ବଡ଼]]
# [[ବଧୂ ନୁହେଁ ମୁଁ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ମୋ ଦିଲ୍ ତୋ ଦିୱାନା]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁନା ତୁ ମୋ ହୀରା]]
# [[ଲଭ୍ ହେଲା ଏମିତି]]
# [[ମୁଁ ଆଶିକ୍ ମୁଁ ଆୱାରା]]
# [[ମାଇଁ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଏସିପି ସାଗରିକା]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ ପୁରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦିୱାନା ଦିୱାନୀ]]
# [[ଚଉକା ଛକା]]
# [[ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମାନା]]
# [[ସୁପରଷ୍ଟାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁଁ ଗୋଟେ ଦୁଷ୍ଟ ପିଲା]]
# [[ସଲାମ ସିନେମା]]
# [[ରୁଦ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସପନର ନାୟିକା]]
# [[ସନ୍ଦେହୀ ପ୍ରିୟତମା]]
# [[ଅଶୋକ ସମ୍ରାଟ]]
# [[ହରି ଓମ ହରି]]
# [[ମୁଁ ଦିୱାନା ତୋ' ପାଇଁ]]
# [[ଓମ ସାଇ ତୁଝେ ସଲାମ]]
# [[ଦୀପୁ ଦ ଡ୍ୟାନ୍ସବୟ]]
# [[ବଜରଙ୍ଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମିକା]]
# [[କାଉଁରୀ କନ୍ୟା]]
# [[ଯୋଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବ୍ୟାଚେଲର]]
# [[ମିତ ବସିଛି ମୁଁ ଭୂତ ସାଥିରେ]]
# [[ଟଙ୍କା ତତେ ସଲାମ]]
# [[ମୁଁ ରାଜା ତୁ ରାଣୀ]]
# [[ତୁ ମୋ ଦେହର ଛାଇ]]
# [[କେହି ଜଣେ ଭଲ ଲାଗେରେ]]
# [[ବ୍ଲାକ୍‌ମେଲ୍]]
# [[ଗୁଡ୍ ବୟ]]
# [[ତୋ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଲା ପରେ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକା]]
# [[ଜଗୁ ଅଟୋବାଲା]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣା- ଷ୍ଟୋରୀ ଅଫ୍ ଏ ଡ୍ୟାନ୍ସର୍]]
# [[ମୁଁ]]
# [[ଫ୍ୟାମିଲି ନମ୍ବର୍ ୱାନ୍]]
# [[ମୁଁ ପ୍ରେମୀ ମୁଁ ପାଗଳ]]
# [[କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ]]
# [[ମା' ଖୋଜେ ମମତା]]
# [[ଡନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଓନ୍‌ଲି ପ୍ୟାର୍]]
# [[ଶୁଭ ବିବାହ]]
# [[ତୋ' ଆଖିରେ ମୁଁ]]
# [[ମୁଁ କ'ଣ ଏତେ ଖରାପ]]
# [[ଦିଲ୍ ତ‌ତେ ଦେଇଚି]]
# [[ଆ'ଲୋ ମୋର କଣ୍ଢେଇ]]
# [[ପହିଲି ରଜ]]
# [[ଭୁଲ୍ ବୁଝିବନି ମତେ]]
# [[ଶଶୁରଘର ଜିନ୍ଦାବାଦ]]
# [[ତୋ'ର ମୋ'ର ଯୋଡ଼ି ସୁନ୍ଦର]]
# [[ଏଇ ମିଳନ ଯୁଗ ଯୁଗର]]
# [[ଶକ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟିକେ ଅନାଡ଼ି ପୂରା ଖିଲାଡ଼ି]]
# [[ତତେ ଭଲ ପାଉଛି ବୋଲି]]
# [[ମେଘ ସବାରୀରେ ଆସିବ ଫେରି]]
# [[ପ୍ରେମ ଅଢ଼େଇ ଅକ୍ଷର]]
# [[ଦିୱାନା]]
# [[ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ (୨୦୧୦ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲୈଲା ଓ ଲୈଲା]]
# [[ହାପି ଲକି]]
# [[ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷି]]
# [[ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେମ ହେଲା]]
# [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ ମୋ ରୂପା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଇଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ]]
# [[ଚୁପ୍ କିଏ ଆସୁଛି]]
# [[ଆକାଶେ କି ରଙ୍ଗ ଲାଗିଲା]]
# [[ରୋମିଓ- ଦ ଲଭର୍ ବୟ]]
# [[ଲଭ୍ ଡଟ୍ କମ୍]]
# [[ମିତରେ ମିତ]]
# [[ତୁମେ ହିଁ ସାଥୀ ମୋର]]
# [[ତୁ ମୋରି ପାଇଁ]]
# [[ପ୍ରେମ ରୋଗୀ]]
# [[ଆ'ରେ ସାଥି ଆ]]
# [[ଆ' ଜ‌ହ୍ନରେ ଲେଖିବା ନାଁ]]
# [[ପାଗଳ କରିଚି ପାଉଁଜି ତୋର]]
# [[ଧନରେ ରଖିବୁ ଶପଥ ମୋର]]
# [[ମତେ ତ ଲଭ ହେଲାରେ]]
# [[ହସିବ ପୁଣି ମୋ ସୁନା ସଂସାର]]
# [[ନନ୍ଦିନୀ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ମୁନ୍ନା- ଏ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ତୋ ବିନା ଭଲ ଲାଗେନା]]
# [[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମତେ ଆଣିଦେଲ ଲକ୍ଷେ ଫଗୁଣ]]
# [[ତୋ ପାଇଁ ନେବି ମୁଁ ଶହେ ଜନମ]]
# [[କାଳୀଶଙ୍କର]]
# [[ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସାଧବ ବୋହୂ]]
# [[ସମୟ ହାତରେ ଡୋରି]]
# [[ତୁମକୁ ପାରୁନି ତ ଭୁଲି]]
# [[ଅଗ୍ନିଶିଖା]]
# [[ମୋ ସୁନା ପୁଅ]]
# [[ଏ ମନ ମାନେନା]]
# [[ବନ୍ଧୁ (କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋନିକା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ]]
# [[ଫେରିଆ ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]]
# [[ମହାନାୟକ]]
# [[ମୁଁ ତତେ ଲଭ୍ କରୁଚି]]
# [[ପ୍ରିୟା ମୋ ଆସିବ ଫେରି]]
# [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଆଣ୍ଡ ଗୁଡ୍ଡି]]
# [[ଆମାଜନ୍ ଆଡ୍‌ଭେଞ୍ଚର୍]]
# [[ଆଇ ଲଭ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ]]
# [[ତୁ ଏକା ଆମ ସାହା ଭରସା]]
# [[ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧିଲି ମୋ ରଖିବ ମାନ]]
# [[ହସିଲା ସଂସାର ଭାଙ୍ଗିଲା କିଏ]]
# [[ରକତେ ଲେଖିଚି ନାଁ]]
# [[ଦେ ମା ଶକ୍ତି ଦେ]]
# [[ତୁ ମୋ ମନର ମିତ]]
# [[ପ୍ରିୟା ମୋ ପ୍ରିୟା]]
# [[ବାଜି]]
# [[ତତେ ମୋ ରାଣ]]
# [[ମନର ମାନସୀ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ନାରୀ ଆଖିରେ ନିଆଁ]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ]]
# [[ଓମ୍ ଶାନ୍ତି ଓମ୍]]
# [[ନାୟକ ନୁହେଁ ଖଳନାୟକ]]
# [[ହତ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ଟୋପା ଲୁହ]]
# [[ମଥାରେ ଦେଇ ପାଟ ଓଢ଼ଣୀ]]
# [[ଓ ମାଇଁ ଲଭ୍]]
# [[କଟି ପତଙ୍ଗ]]
# [[ପ୍ରେମ୍ କୁମାର]]
# [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ସଲମାନ୍ ଖାନ୍]]
# [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା]]
# [[ଓଲେ ଓଲେ ଦିଲ୍ ବୋଲେ]]
# [[ନାୟକର ନାଁ ଦେବଦାସ]]
# [[ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ]]
# [[ରହିଚି ରହିବି ତୋରି ପାଇଁ]]
# [[ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ସୁନା ସଙ୍ଖାଳୀ]]
# [[ରଖିବ ଯଦି ସେ ମାରିବ କିଏ]]
# [[ହରିଭାଇ ହାରେନା]]
# [[ମା ମଙ୍ଗଳା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇଠି ସ୍ୱର୍ଗ ଏଇଠି ନର୍କ]]
# [[ସାବତ ମାଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)‌]]
# [[ନାରୀ ବି ପିନ୍ଧିପାରେ ରକ୍ତ ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ପୁଅ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ସୁନା ସଂସାର]]
# [[ସମୟ ଚକରେ ସଂସାର ରଥ]]
# [[ପୁଅ ମୋର ଜଗତ ଜିତା]]
# [[ତୋ ଆଖି ମୋ ଆଇନା]]
# [[ଧର୍ମ ଦେବତା]]
# [[ସମୟ ଖେଳୁଛି ଚକା ଭଉଁରୀ]]
# [[ଧର୍ମ ସ‌ହିଲେ ହେଲା]]
# [[ସହର ଜଳୁଚି]]
# [[ମା ପରି କିଏ ହେବ]]
# [[ମା କାନ୍ଦେ ଆଜି ପୁଅଟେ ପାଇଁ]]
# [[ରଙ୍ଗ୍ ନମ୍ବର]]
# [[ଧରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କଳା ମାଣିକ]]
# [[ବାବୁ ପର୍ଶୁରାମ]]
# [[ତୁଳସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଧର୍ମ ନିକିତି]]
# [[ରାକ୍ଷୀ ଭିଜିଗଲା ଆଖି ଲୁହରେ]]
# [[ଏଇ ଆଖି ଆମ ସାକ୍ଷୀ]]
# [[କାଳ ଚକ୍ର]]
# [[ପରଦେଶୀ ବାବୁ]]
# [[ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ]]
# [[କଥା କହିବ ମୋ ମଥା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[କଥା ରହିଗଲା କାଳ କାଳକୁ]]
# [[ଶାଶୁ ହାତକଡ଼ି ଭାଉଜ ବେଡ଼ି]]
# [[ଲଭ୍ ପ୍ରମିଜ୍]]
# [[ଯୋଉଠି ଥିଲେ ବି ତୁ ମୋର]]
# [[ସରପଞ୍ଚ ବାବୁ]]
# [[ଲାଟ୍ ସାହେବ]]
# [[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ପାଲିଙ୍କି]]
# [[ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର]]
# [[ଅହଲ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇ ସଂଘର୍ଷ]]
# [[ଜୀବନସାଥୀ (୧୯୯୭ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ]]
# [[ବାପା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି]]
# [[ନୀଳ ମାଷ୍ଟରାଣୀ]]
# [[ମୋକ୍ଷ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବସୁଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ପୁଅ]]
# [[କ୍ଷଣିକା- ଦ ଲସ୍ଟ ଆଇଡିଆ]]
# [[ମଣି ନାଗେଶ୍ୱରୀ]]
# [[ସୁଭଦ୍ରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[୪ ଇଡିଅଟସ୍]]
# [[ଚମ୍ପିଆନ]]
# [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା]]
# [[ସାଗର ଗଙ୍ଗା]]
# [[ପାଚେରୀ ଉଠିଲା ମଝି ଦୁଆରୁ]]
# [[ଅକୁହା କଥା]]
# [[ନିର୍ବାଚନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁକ୍ତି ମଶାଲ]]
# [[ନାଗ ଜ୍ୟୋତି]]
# [[ଲୁବେଇଡାକ]]
# [[ରଖିଲେ ଶିବ ମାରିବ କିଏ]]
# [[ମହୁଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଗୋପରେ ବଢ଼ୁଛି କଳା କହ୍ନେଇ]]
# [[ଏମିତି ଭାଇ ଜଗତେ ନାହିଁ]]
# [[ଗଢ଼ି ଜାଣିଲେ ଘର ସୁନ୍ଦର]]
# [[ଦାଦାଗିରି]]
# [[ପଥର ଖସୁଚି ବଡ଼ ଦେଉଳୁ]]
# [[ଅନୁପମା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାଡୋଜ୍ ଅଫ୍ ଦ ରେନ୍‌ବୋ]]
# [[ଆଶା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମା (୧୯୯୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଉଦଣ୍ଡୀ ସୀତା]]
# [[ମା' ଯାହାର ସାହା]]
# [[ଘର ମୋର ସ୍ୱର୍ଗ]]
# [[ଅଣ୍ଟି ଛୁରୀ ତଣ୍ଟି କାଟେ]]
# [[ପ୍ରୀତିର ଇତି]]
# [[ଅରଣ୍ଯ ରୋଦନ]]
# [[ସୁଖ ସଂସାର]]
# [[ମୁକ୍ତି ତୀର୍ଥ]]
# [[ଦୂର ଦିଗନ୍ତ]]
# [[କି ହେବ ଶୁଆ ପୋଷିଲେ]]
# [[ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ]]
# [[ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର]]
# [[ବସ୍ତ୍ର ହରଣ]]
# [[ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]]
# [[ଚକାଡୋଳା କରୁଚି ଲୀଳା]]
# [[ହିସାବ କରିବ କାଳିଆ]]
# [[କଣ୍ଢେଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କାଳିଆ ଭରସା]]
# [[ଅଗ୍ନି ବୀଣା]]
# [[ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ଚଉ ବାହାକୁ]]
# [[ହସ ଲୁହ ଭରା ଦୁନିଆ]]
# [[ଦଇବ ଦଉଡ଼ି]]
# [[ଲୁଟ ତରାଜ]]
# [[ବିଧିର ବିଧାନ]]
# [[ଶାସ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରତିଶୋଧ ଅପରାଧ ନୁହେଁ]]
# [[ଲୋକାଲ ଟୋକା ଲଭ୍ ଚୋଖା]]
# [[ମାଇଣ୍ଡ୍‌ଗେମ୍]]
# [[ପୁଅ ମୋର କଳା ଠାକୁର]]
# [[ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୂ]]
# [[ପାପ ପୁଣ୍ୟ]]
# [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମା ମତେ ଶକ୍ତି ଦେ]]
# [[ଲାଲ ପାନ ବିବି]]
# [[ଗୋଲାମଗିରି]]
# [[ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁଛି]]
# [[ଅନ୍ୟାୟ ସହିବି ନାହିଁ]]
# [[ମାଣିକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପକା କମ୍ବଳ ପୋତ ଛତା]]
# [[ପଳାତକ]]
# [[କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ]]
# [[ସତ ମିଛ]]
# [[ତାରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆରଣ୍ୟକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶେଷ ପ୍ରତୀକ୍ଷା]]
# [[ଏକ୍ସକ୍ୟୁଜ ମି]]
# [[ମା ଗୋଜବାୟାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମ ପାଇଁ ମହାଭାରତ]]
# [[ସପନ ବଣିକ]]
# [[ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଇସ୍କ ପୁଣିଥରେ]]
# [[ରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବସନ୍ତ ରାସ]]
# [[ଲଭ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍]]
# [[ପ୍ରତିଧ୍ୱନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୀବନ ସଙ୍ଗମ]]
# [[ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର]]
# [[ରାମ ରହିମ]]
# [[ଉଦୟ ଭାନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା]]
# [[ଭାଇଜାନ୍]] 
# [[ଅଭିଳାଷ]]
# [[ଭକ୍ତ ସାଲବେଗ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କଲ୍ୟାଣୀ]]
# [[ଦେଖ ଖବର ରଖ ନଜର]]
# [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅ]]
# [[ବିଲ୍ୱ ମଙ୍ଗଳ]]
# [[ମାନସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦେବଯାନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପଗ୍‌ଲୁ]]
# [[ବାଟ ଅବାଟ]]
# [[ମନ ଖାଲି ତତେ ଚାହେଁ]]
# [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା (୧୯୮୦ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟ ମା ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ଅନୁରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରାମ ବଳରାମ]]
# [[ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ (୧୯୭୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାକ୍ଷୀ ଗୋପୀନାଥ]]
# [[ସୁଜାତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସତୀ ଅନୁସୂୟା]]
# [[ପରିବାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପତି ପତ୍ନୀ]]
# [[କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ]]
# [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୁର୍‌ଦାସ]]
# [[ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା]]
# [[ପୁନର୍ମିଳନ]]
# [[ସାଥୀ ତୁ ଫେରିଆ]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁନା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମା (୨୦୧୮ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମୀ ଦିୱାନା]]
# [[ପ୍ୟାର ଅଲଗା ପ୍ରକାର]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁଇଟ୍ ୧୬]]
# [[ଜୀବନର ଚଲାପଥେ]]
# [[ରହସ୍ୟ]]
# [[କୁଳାଙ୍ଗାର]]
# [[ମୁଇଁ ଦିୱାନା ତୁଇ ଦିୱାନୀ]]
# [[ଏ ଦିଲ୍ ତତେ ଦେଲି]]
# [[ବାପା ତମେ ଭାରି ଦୁଷ୍ଟ]]
# [[ଚାଲ୍ ଟିକେ ଦୁଷ୍ଟ ହବା]]
# [[ଅଜବ ସଞ୍ଜୁର ଗଜବ ଲଭ୍]]
# [[ପଞ୍ଜୁରୀ ଭିତରେ ଶାରୀ]]
# [[ନିମ୍‌କି]]
# [[ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦]]
# [[ଗୋଲ୍ ମାଲ୍ ଲଭ୍]]
# [[ବୋବାଲ ଟୋକା]]
# [[ସେଲଫିସ୍ ଦିଲ୍]]
# [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୨]]
# [[ଅଭିମାନ (୨୦୧୯ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବୈଶାଳୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରଙ୍ଗ ବରଷିବ ଟୁପୁରୁ ଟୁପୁରୁ]]
# [[ପ୍ରେମ ତୋର ନଟି ନଟି]]
# [[ଖୁସି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ କହିଦେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ଛବିରାଣୀ‎]]
# [[ଲଭ୍ ଟୁଇଷ୍ଟ]]
# [[ଦେଖା ହେଲା ପ୍ରେମ ହେଲା]]
# [[ମିଷ୍ଟର ମଜନୁ]]
# [[ବାଳ- ଦ ରିଦମ୍ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍]]
# [[ଫ୍ରମ୍ ମି ଟୁ ୟୁ]]
# [[ମାଲ୍ ମହୁ ଜୀବନ ମାଟି]]
# [[ବିଶ୍ୱରୂପ]]
# [[ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[କିଏ କାହାର (୧୯୯୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]]
# [[ବାବୁ ଭାଇଜାନ୍]]
# [[କୁଇନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ (କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ଆହୁତି]]
# [[କାହ୍ନା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ସଂସାର (୧୯୯୭ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସହିଦ ରଘୁ ସର୍ଦ୍ଦାର]]
# [[ଗାଁର ନାଁ ଗାଲୁଆପୁର]]
# [[ଚାଲ ଟିକେ ପ୍ରେମ କରିବା]]
# [[ମନେ ମନେ ମନ ଖୋଜୁଥିଲା]]
# [[ଚକ୍ଷୁବନ୍ଧନ]]
# [[ଜଙ୍ଗଲ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଅରୁନ୍ଧତୀ (୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମନ ମୋ ନେଇଗଲୁ ରେ]]
# [[ପିହୁ]]
# [[ବିଜୟିନୀ]]
# [[ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ]]
# [[୨ ଚକ୍‌ଲେଟ୍]]
# [[ଲାଲି ହବ କାହାର]]
# [[କଟକ ୱେଡ୍ସ୍ ସମ୍ବଲପୁର]]
# [[ବାପା ଆଇସିୟୁରେ ଅଛନ୍ତି]]
# [[ଲୁଚେଇ ଦେ ମତେ ଛାତି ଭିତରେ]]
# [[ଦୁର୍ଗତିନାସିନୀ ୨]]
# [[ଷଷ୍ଠରୁ ନଷ୍ଟ]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧ ସତ୍ୟ]]
# [[ଚୋରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାରୋ ହେଟ୍‌ସ୍ ଦେବଦାସ]]
# [[ପ୍ରେମିକାୟ ନମ]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ ୨]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ବସୁଧା ଚିରି]]
# [[ତୁ ମୋର ସାଥୀରେ ୨]]
# [[ମା'ର ମମତା]]
# [[ରାତି ସରି ସରି ଯାଉଛି]]
# [[ଇଏ ବି ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[କୋକୋଲି: ଫିସ୍ ଆଉଟ୍ ଅଫ୍ ୱାଟର୍]]
# [[ଭୋକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଚରିତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସିନ୍ଥିରୁ ସିନ୍ଦୂର ଅଳପ ଦୂର]]
# [[ବିଶ୍ୱାସ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲ]]
# [[ଓଏ ଗୀଟାର]]
# [[ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ]]
# [[ତୁମେ ମୋ ଶଙ୍ଖା ତୁମେ ମୋ ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ଚୁମକି ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଂ]]
# [[ତାଣ୍ଡବ]]
# [[ବିସର୍ଜନ]]
# [[ରୋଲ୍ ନଂ-୨୭ ସୁଜାତା ସେନାପତି]]
# [[ସୁପର୍ ବୟ୍]]
# [[ପଲ୍ ପଲ୍ ତତେ ଚାହେଁ]]
# [[ତୁ ଭାରି ବିୟୁଟିଫୁଲ୍]]
# [[ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରୋମିଓ ରାଜା]]
# [[ପାପ]]
# [[ହିରୋଗିରି]]
# [[ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ ତୁ]]
# [[ହେଲୋ ରାବଣ]]
# [[ସାହାଣୀ ଘର କାହାଣୀ]]
# [[ଲଭ୍ ୟୁ ପ୍ରିୟା]]
# [[ଶଲା ବୁଢ଼ାର ବଦ୍‌ଲା]]
# [[ଟିକେ ଲଭ୍ ଟିକେ ଟ୍ୱିଷ୍ଟ୍]]
# [[ତୁ ମୋର ସାଥିରେ]]
# [[ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ]]
# [[ପ୍ରେମ ନା' ପାଗଳପଣ]]
# [[ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର]]
# [[ଫେରିଆ]]
# [[ମୁଁ ତୁମେ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍]]
# [[ଭିଜା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ]]
# [[ମୂଷା ମୋର ରଜନୀକାନ୍ତ]]
# [[ଅନାମିକା ନାୟିକା]]
# [[ଅନୁ ଦିଦି ନଟ୍ ଆଉଟ୍]]
# [[ଗୋଲ୍‌ମାଲ୍]]
# [[ଡହରା ଟୋକା]]
# [[ଅଙ୍ଗୁରୁ ନମିଳିଲେ ଖଟା]]
# [[ଲାଲ୍‌ପାନ ବିବିର ସ୍ମାର୍ଟ୍ ଫ୍ୟାମିଲି]]
# [[ହଉ ହଉ ହେଇଗଲାରେ]]
# [[ଟ୍ୱିଷ୍ଟବାଲା ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଚିରକୁଟ୍]]
# [[ତୋ ବିନା କିଛି ମୁଁ ଚାହେଁନା]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ]]
# [[ଝିଅଟା ଅଲଗା ପ୍ରକାର]]
# [[କାଳିଆ କରୁଛି ଲୀଳା]]
# [[ଫୋର୍]]
# [[ସମାପାଜୁର ରଘୁ]]
# [[ବନ୍ଧନ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ]]
# [[କୁକୁଡ଼ା ଚୋର]]
# [[ପ୍ରେମ ଏଟିଏମ୍]]
# [[ଆଉ ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଭାବେ ସିନା କହିପାରେନା]]
# [[କୋଉ ଆକାଶର ଜହ୍ନ ତୁ]]
# [[ପ୍ରେମମ୍]]
# [[ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ କରନ୍ ଅର୍ଜୁନ]]
# [[ଯଥା ରାବଣସ୍ୟ ମନ୍ଦୋଦରୀ]]
# [[ଦିଦି ନମସ୍କାର]]
# [[ସୁନୟନା]]
# [[ପାଣିଗ୍ରହଣ]]
# [[ଲଗାମ୍]]
# [[ମନ ମୋର କାଗଜ ଗୁଡ଼ି]]
# [[ଦିଲ୍ ମୋର ମାନେନା]]
# [[ଗୁପ୍‌ଚୁପ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋ ପଣତକାନୀରେ ତୁ]]
# [[ଚୋରଣୀ ୨]]
# [[ଏକା ତୁ ଏକା ମୁଁ]]
# [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ମିଷ୍ଟର କହ୍ନେୟା]]
# [[ଅଧାଲେଖା ଗପ]]
# [[କ୍ରେଜି-୪]]
# [[ବିଦ୍ୟାରାଣ]]
# [[ଲାଗେ ପ୍ରେମ ନଜର]]
# [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା]]
# [[ଆସ୍ତିକ ନାସ୍ତିକ]]
# [[ଦିଲ୍‌ରେ ଅଛି ତୋ'ରି ନାଁ]]
# [[କହିବିନି ତତେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ବାଏ ବାଏ ଦିଲ୍]]
# [[ଶେଷ ରାତି]]
# [[ବୋଉର ହାତବାକ୍ସ]]
# [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା]]
# [[ହାଏ କୃଷ୍ଣ]]
# [[କିଛି କହିବାର ଅଛି]]
# [[ଏଇ ରାକ୍ଷୀ ତୋ' ରକ୍ଷା କବଚ]]
# [[ମାୟାବୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କିସ୍ ମିସ୍]]
# [[ମହାବାହୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଡିୟୁ ଗୋଦାର]]
# [[ଚୁମ୍‌କି ସେ' ତ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିବ ନାହିଁକି]]
# [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]]
# [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]]
# [[ବାଳୀ - ଦ ସେଭିଅର୍]]
# [[ତିତ୍‌ଲି]]
# [[ମହିଷାସୁର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମରେ ରିସ୍କ ହେଲା ମୋତେ ଇସ୍କ]]
# [[ପ୍ରସ୍ଥାନମ୍]]
# [[ଓଏ ଅଞ୍ଜଲି]]
# [[ତୃଷ୍ଣା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଅଳ୍ପ ଦିନର ଗଳ୍ପ]]
# [[ରୁଦ୍ରାଣୀ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର]]
# [[ତୁ ମୋର ଓକେ]]
# [[ଆମେ ତ ମିଡିଲ୍ କ୍ଲାସ୍]]
# [[ସହରୀ ବାଘ (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଛାଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍]]
# [[ପୋଲିସ୍ ବାବୁ]]
# [[ଲାଇଫ୍‌ରେ କିଛି ବି ହେଇପାରେ]]
# [[ମୁଖା (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲାଲ ଓଢ଼ଣି]]
# [[ତୋ ନା'ର ମାନେ ହଁ]]
# [[ଡିଅର୍ ଲଭ୍]]
# [[ନଟରାଜ ୦୦୯]]
# [[ତୋ'ର ମୋର କଟି]]
# [[ଉଡ଼ନ୍ତା ଥାଳିରେ ଆସିଛି ପ୍ରିୟା]]
# [[ନିୟତି]]
# [[ମାମା ୱେଡ୍‍ସ୍ ପାପା]]
# [[ବନ୍ଦିନୀ]]
# [[ବ୍ରେକ୍‍ଅପ୍ ବାଲା ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଫାଲଗୁନ ଚୈତ୍ର]]
# [[ବାପା ସୁପର୍‌ମ୍ୟାନ୍]]
# [[ବାଜିବଲୋ ସାହାନାଇ]]
# [[ବୋହୂ ଆମର ବିଛୁଆତି]]
# [[ବିଭ୍ରାନ୍ତ]]
# [[କନ୍ୟାଦାନ (୨୦୨୩ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମନ ମ୍ୟୁଜିଅମ୍]]
# [[ମନସ୍କ]]
# [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀ]]
# [[ସରଗ ପୁରରୁ ଆସିଚି ପ୍ରିୟା]]
# [[ବାହାଘର ଡଟ୍ କମ୍]]
# [[ଟିଙ୍ଗା ରାଜୁ]]
# [[ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍]]
# [[ଡେଲିଭରି ବୟ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୨]]
# [[ଉଷା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଛବିର ମଣିଷ]]
# [[ଧୀର ପାଣି ପଥର କାଟେ]]
# [[ଶତ୍ରୁ ସଂହାର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ତଦନ୍ତ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[କବିତା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଫଟା କପାଳ]]
# [[ତମସା ତୀରେ]]
# [[ଭାଗ୍ୟ]]
# [[ପୂଜାରିଣୀ]]
# [[ଭୁଲ କାହାର]]
# [[ମୁଖାଗ୍ନି]]
# [[ଧୋ'ରେ ବାବୁ ଧୋ']]
# [[ପ୍ରିୟେ ତୁ ମୋ ସିଏ]]
# [[ମହାସଂଗ୍ରାମ]]
# [[ଶାୟରୀ ଶାୟରୀ]]
# [[ପ୍ରେମୀ ନମ୍ବର ୱାନ୍]]
# [[ହାପି ଏଣ୍ଡିଂ]]
# [[କର୍ତ୍ତବ୍ୟ]]
# [[ଆଇପିଏସ୍ ଦୁର୍ଗା]]
# [[ପ୍ରିୟାର ପ୍ରି-ୱେଡିଂ ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଧୋକା - ଦି ଗେମ୍ ଅଫ୍ ଲଭ୍]]
# [[ପ୍ରତିଶୋଧ]]
# [[ପୁଷ୍କରା (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶଙ୍କର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବୋଉ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ପଡ଼ିଗଲି ତୋ ପ୍ରେମରେ]]
# [[ପ୍ରୀତି ବନ୍ଧନ]]
# [[ଟି]]
# [[କସ୍ତୁରୀ (୨୦୨୩ ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ସିନ୍ଦୂର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟୁ ଲେଟ୍]]
# [[ଟୁଇନ୍ସ]]
# [[ଲାଗିଲା ରଙ୍ଗ ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ସୁକ ଭାଇର ସୋଲେ]]
# [[ଲଭ୍ ଇନ୍ ଲଣ୍ଡନ]]
# [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟାର୍]]
# [[କାଇଁଚ ମାଳି]]
# [[ମିଛେଇ ଝିଅ]]
# [[ପାଖେ ପାଖେ ଥିବି ହର୍‌ପଲ୍]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ରହିଲା ରାଣ]]
# [[ବ୍ୟାସେ ଶୁଣୁଛ]]
# [[କର୍ମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଭାଇ: ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]]
# [[ଅପରାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅନନ୍ତା]]
# [[ବୋଉ ବୁଟୁ ଭୂତ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିନ୍ଦୁସାଗର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁରବି]]
# [[ପଙ୍ଗା ନେଇଛି ମୁଁ ଯମ ସାଥୀରେ]]
# [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୩]]
# [[ପୂୟୋଦକମ୍]]
# [[ଆଫା]]
# [[ମିସ୍ ରଙ୍ଗବତୀ]]
# [[କାନ୍ଦ ମାଷ୍ଟ୍ରେ]]
# [[ନଈ ସେପାରି କନକ ଗୋରୀ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସଖା ମୋର ଭୋଳାଶଙ୍କର]]
# [[ବର ବଧୂ]]
# [[ରକ୍ତ ଗୋଲାପ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାଥୀ ତୁ ମୋର ସାତ ଜନ୍ମର]]
# [[ଅପେକ୍ଷା]]
# [[ମିଡ୍‌ନାଇଟ୍]]
# [[ଜୀବନଦାନ]]
# [[ପବିତ୍ର ବନ୍ଧନ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦାସ ବାବୁଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟ ଝିଅ]]
# [[ବୋହୂ ଆମର ରଜନୀକାନ୍ତ]]
# [[କାଙ୍ଗୁଲା: ମା କାଳୀର ଦଣ୍ଡ ନାଚ]]
# [[ସ୍ୱପ୍ନ ସୁନ୍ଦରୀ]]
# [[ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ]]
# [[ତତେ ଲାଗିଲା ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ବିଦେହ]]
# [[ମେହେରମୁଣ୍ଡା]]
# [[ମୁଁ ତୁମ ସାବିତ୍ରୀ]]
# [[ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବନ୍ଧୁ ନୁହେଁ ତୁ ବଧୂ]]
# [[ପରିଚୟ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମେମ୍‌ସାହାବ୍]]
# [[ମିଷ୍ଟିର ଦୁଷ୍ଟାମୀ]]
# [[ମାୟା ମରୀଚିକା]]
# [[ମହାକାଳ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମଟରସାଇକେଲ୍]]
# [[ଏଇ ବୋଧେ ପ୍ରେମ]]
# [[ସାହା ହେବେ ମୋତେ ମା' ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ମିସ୍ କଲ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍]]
# [[ନନ୍ଦ ମାଷ୍ଟରଙ୍କ ଚାଟଶାଳୀ]]
# [[ବୋହୂ ୪୨୦]]
# [[ନମସ୍ତେ କମଳା ମା' ଗୋ ୩]]
# [[ଦର୍ପଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ]]
# [[ସାର୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶମ୍ଭୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବାସ୍ତବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଉଧାର କରିବୁ ସାତପୁରୁଷ]]
# [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୨]]
# [[ତୋର ମୋର ପ୍ରେମ]]
# [[ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍]]
# [[ଚାରିଧାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଛକି ଶୂନ]]
# [[ଡାଏରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶିକାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମା' ମୋର ସାହାଭରସା]]
# [[ସାତ ଭାଇଙ୍କ ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ଲହରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଘ୍ନ ବିନାଶିବେ ବିନାୟକ]]
# [[କେରେକ୍]]
# [[ଡେଲିଭରି ବୟ ୨]]
# [[ଅଲିଅଳି ରାଜଜେମା]]
# [[ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୪]]
# [[ଓମ୍ ନମଃ ଶିବାୟ ଭକ୍ତିରେ ଶକ୍ତି]]
# [[ଛି ରେ ନନୀ]]
# [[ୱାଇଫ୍ ନୁହେଁ ସେ ୱାଇଫାଇ]]
# [[ଆଇ ଏମ୍ କାଳିଆ]]
# [[ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନବକଳେକବର]]
# [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା (୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାର୍ବତୀପୁରର ପବନସୁତ]]
# [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅର ଜୀବନ ବୀମା]]
# [[ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]]
# [[ଭାବାନ୍ତର]]
# [[ସତ୍ୟବାନର ସ୍ୱର୍ଗଯାତ୍ରା]]
# [[ତୁମେ ନଥିଲେ]]
# [[ସଉତୁଣୀ ନମ୍ବର ୧]]
# [[ସୁନାନାକୀ ବୋହୂ]]
# [[ରାକେଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[୧୯୯୯ - ଏକ ସଂଗୁପ୍ତ କାହାଣୀ]]
# [[ଡଷ୍ଟବିନ୍]]
# [[ପାଦେ ଆକାଶ]]
# [[ଆଜିର ରେବତୀ]]
# [[ସ୍ୱୟମ୍ବର]]
# [[ଅଜବ ଏଇ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]]
# [[ଶିମ୍‌ଲୀ]]
# [[ଘମାଘୋଟ]]
# [[ଶାଶୁ ନୁହେଁ ସେ ସୁନାମୀ ଝଡ଼]]
# [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର ୨]]
# [[ଭାଲେଣ୍ଟାଇନ୍ - ଦି ମେମୋରେବଲ୍ ଡେ]]
# [[ବାଜି ଲାଗିଛି ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ବେସାହାରା]]
# [[ମିଶିରି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସନାତନୀ - କର୍ମ ହିଁ ଧର୍ମ]]
# [[କବାଡ଼ି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଞ୍ଜେଲ୍]]
# [[ଭାଇ - ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]]
# [[ଅଦୃଶ୍ୟ]]
# [[ରଂଗଶୁର]]
# [[ବଇଦ]]
# [[ୱାଇଫ୍]]
# [[ଡୋରି ଲାଗିଛି କାଳିଆ ପାଖେ]]
# [[ଚିଠି ଲେଖିଛି ମୋ ଚକା ଆଖିକୁ]]
# [[ଗଣ୍ଡ ଭୈରବ]]
# [[ଦି ମିଲେଟ୍ ଡାଏରୀ]]
# [[ଗୁରୁଜୀ ନମସ୍କାର]]
# [[ଲାଇନ୍ ବାଲା]]
# [[କେମିତି ଭୁଲିବି ମୁଁ]]
# [[ସମୟ କହିବ କିଏ କାହାର]]
# [[ଡିଅର୍ ପୁରୁଷ]]
# [[ଦଶମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇ ଆମ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]]
# [[ଖରା - ଦି ହିଟ୍]]
# [[ଯୋଗିନୀ]]
# [[ଲଭ୍ ଟିଉସନ୍]]
# [[ସିନ୍ଦୂର ଖେଳ]]
# [[ଶାନ୍ତି ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ - ଫ୍ଲାଟ୍ ନମ୍ବର ୨୦୩]]
# [[ଆଶିକ୍ ସରେଣ୍ଡର ହେଲା]]
# [[କେମିତି ଏ ସମ୍ପର୍କ]]
# [[ମୋ କାହାଣୀରେ ତୋରି ନାଁ]]
# [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶ୍ରୀମତୀ]]
# [[ଆକାଶବାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋ ଜେଜେଙ୍କ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଭୋଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲଭ୍ ୪୨୦]]
# [[ଦୁଇ ଦୁଣେ ପାଞ୍ଚ]]
# [[ବସ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟବୀର]]
# [[ଯେତେ ଗୋରୀ ସେତେ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ତ୍ରିକନ୍ୟା]]
# [[ତତେ ଷୋହଳକୁ ମତେ ସତର]]
# [[ଅପରେସନ୍ ୧୨/୧୭]]
# [[ଯାଯାବର ୨.୦]]
# [[ସରକାରୀ ଜ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବି ଗ୍ୟାଙ୍ଗ]]
# [[ବିଗୁଲ]]
# [[ମିତାଲି ଅପା]]
# [[ସିନ୍ଦୂରା]]
# [[କେମିତି କହିବି ମୁଁ]]
# [[ନିର୍ଣ୍ଣୟ]]
# [[ତେଜସ୍ୱିନୀ]]
# [[ଆସକ୍ତ]]
# [[ମା' ପେଟରୁ ମୁଁ ଜଗତଜିତା]]
# [[ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ]]
# [[ଟିକେ ଟିକେ ଅଚିହ୍ନା ତୁ]]
# [[ପାବାର୍]]
# [[ଡ୍ୟାନ୍ସିଂ ଷ୍ଟାର୍]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ]]
{{Div col end}}

===ସମୃଦ୍ଧିକରଣ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ରାଜୁ ଆୱାରା]] 
# [[ରୂପା ଗାଁ ର ସୁନାକନିଆଁ]]
# [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ନାରାୟଣୀ]]
# [[ବିଧାତା (୨୦୦୩ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[କଥାନ୍ତର]]
# [[ମାୟା ମିରିଗ]]
# [[ମାଟିର ମଣିଷ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଛାଇ]]
# [[ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ]]
# [[ଚୋରି ଚୋରି ମନ ଚୋରି]]
# [[ବୋଉ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଧର୍ମର ହେବ ଜୟ]]
# [[ସାକ୍ଷୀ ରହିଲା ଏ ସିଂହଦୁଆର]]
# [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ]]
# [[ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ ଭଗବାନ]]
# [[ଦୋସ୍ତି]]
# [[ଆସୁଛି ମୋ କାଳିଆସୁନା]]
# [[ଯଶୋଦା (୧୯୯୬ର ସିନେମା)]]
# [[ପିପାସା]]
# [[ଅକ୍ଷି ତୃତୀୟା]]
# [[ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ବତାସୀ ଝଡ଼]]
# [[ଗଙ୍ଗ ଶିଉଳି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ହାକିମ ବାବୁ]]
# [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ପଟ ଶଙ୍ଖା]]
# [[ପରିଣାମ]]
# [[ମଥୁରା ବିଜୟ]]
# [[ଭଙ୍ଗା ସିଲଟ]]
{{Div col end}}

# [[ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା]]
# [[ଜାଗୃତି ରଥ]]

===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର/ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ବବ୍‌ଲି]]
# [[ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ମୀନକେତନ]]
# [[ତମସା ମିଶ୍ର]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ନାୟକ]]
# [[ସୁସ୍ମିତା ଦାସ]]
# [[ଶୀତଲ ପାତ୍ର]]
# [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୁନ୍‌ଗୁନ୍‌]]
# [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]
# [[ଜାଙ୍କଲିନ ପରିଡ଼ା]]
# [[ନମ୍ରତା ଦାସ]]
# [[ନୈନା ଦାସ]]
# [[ଜିନା ସାମଲ]]
# [[ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର]]
# [[ନମ୍ରତା ଥାପା]]
# [[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]]
# [[ଗୀତା ରାଓ]]
# [[ଭୂମିକା ଦାଶ]]
# [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଦେବଯାନୀ]]
# [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅରୁଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ]]
# [[ଆମେଲି ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ମରଣୀକା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ]]
# [[ସୋନିକା ରାୟ]]
# [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ଦାଶ]]
# [[ସମୀର ରିଷୁ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିଦୁସ୍ମିତା]]
# [[ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମେଘା ଘୋଷ]]
# [[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]]
# [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[କାଜଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ବବି ମିଶ୍ର]]
# [[ମେଘ୍ନା ମିଶ୍ର]]
# [[ସୁନୀଲ କୁମାର]]
# [[ରାଲି ନନ୍ଦ]]
# [[ସନ୍‌ମିରା ନାଗେଶ]]
# [[ବିଶ୍ୱଭୂଷଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]]
# [[ନିହାରୀକା ଦାଶ]]
# [[ସାଜନ୍ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ସମ୍ଭାବନା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଉତ୍କଣ୍ଠା ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]
# [[ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ]]
# [[ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ନିକିତା ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]
# [[ଦୀପକ ବାରିକ]]
# [[ଅମ୍ଳାନ ଦାସ]]
# [[ହର ରଥ]]
# [[ସସ୍ମିତା ପିୟାଲି ସାହୁ]]
# [[ନିକିତା]]
# [[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]]
# [[ସୁଶ୍ରୀ ରଥ]]
# [[ଝାନ୍‌ସୀ ରାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଦୀପକ କୁମାର]]
# [[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]]
# [[ରୁଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପ୍ରଜ୍ଞା ହୋତା]]
# [[ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର]]
# [[କୋଏଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ସଂଗ୍ରାମ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[ପୁପିନ୍ଦର ସିଂହ]]
# [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]]
# [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁମନ ମହାରଣା]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସାମଲ]]
# [[ବ୍ରଜ ସିଂହ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ]]
# [[ବୈଶାଳୀ ପରିଡ଼ା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ]]
# [[ଅସୀତ ପତି]]
# [[ଲଭ୍‌ଲି]]
# [[ସୁଧାକର ବସନ୍ତ]]
# [[ସୁବାସ ରାଉତ]]
# [[ସଲିଲ ମିତ୍ର]]
# [[ରାଧାକାନ୍ତ ନନ୍ଦ]]
# [[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]]
# [[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]]
# [[ନାଜିଆ ଆଲାମ]]
# [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୁନ୍ନା ଖାଁ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦାସ]]
# [[ଦୀପା ସାହୁ (୧୯୮୫ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଦେବେନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଗାଗାରିନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଶିଶିର ମୋହନ ପତି]]
# [[ସୁରେଶ ବଳ]]
# [[ମାମା ମିଶ୍ର]]
# [[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]]
# [[ହାଡ଼ୁ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]]
# [[ରବି ମିଶ୍ର]]
# [[ଶୁଭକାନ୍ତ ସାହୁ]]
# [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମନିଷା ମିଶ୍ର]]
# [[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[କାବ୍ୟା କିରଣ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିରାଜ ଦାଶ]]
# [[ମୀରା ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]]
# [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]
# [[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ଭୋଳ]]
# [[ପାର୍ଥ ସାରଥୀ ରାୟ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ଝା]]
# [[ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୪୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସୁଧାରାଣୀ ଜେନା]]
# [[ବର୍ଷା ନାୟକ]]
# [[ବିରେନ ଜ୍ୟୋତି ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]
# [[ଅସିତ ରଞ୍ଜନ ଦାସ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଲେଙ୍କା]]
# [[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]]
# [[ତାପସ ସରଘରିଆ]]
# [[ମଞ୍ଜୁଳା କୁଅଁର]]
# [[ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ବେହେରା]]
# [[ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ]]
# [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସୁମିତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସମାଜ ପତି]]
# [[ଶିଶିର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ନଗେନ ସାହୁ]]
# [[କୁନି ଛତ୍ରିଆ]]
# [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଲିପନ ସାହୁ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ ରାୟ]]
# [[ରମେଶ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ନାୟକ]]
# [[ଶକ୍ତି ଜଗଦେବ]]
{{Div col end}}

===କଥାଚିତ୍ର ହଲ୍===
# [[ମିଶ୍ର ଟକିଜ୍]]
# [[ମାଧବ ହଲ୍‌]]

===ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ମହେଶ ବାବୁ]]
# [[ଜୟଲଳିତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର]]{{tick}}
# [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନ]]
# [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ]]
# [[ପ୍ରଣୀତା ସୁବାଷ]]
# [[ବେଦୀକା]]
# [[ଜାନ‌କୀ ସବେଶ]]
# [[ହେମା ସେୟାଦ]]
# [[ରାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଅମଲା ଅକ୍କିନେନି]]
# [[ରକୁଲ ପ୍ରୀତ ସିଂ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ରେଡ୍ଡି]]
# [[ଉଦୟ ଭାନୁ]]
# [[ରାଧିକା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ନିଶା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଲେସ୍‌ଲି ତ୍ରିପାଠୀ]] (ଓଡ଼ିଆ)
# [[ଲାବନ୍ୟା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦୀକ୍ଷା ସେଠ]]
# [[ପ୍ରୀତିକା ରାଓ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ଶରଣ]]
# [[ଜେନେଲିଆ ଡିସୋଜା]]
# [[ବିକ୍ରମ (ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା)]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଶିବକୁମାର]]
# [[ମଣି ରତ୍ନମ୍]]
# [[ବେଣୁ ମାଧବ]]
# [[ଏସ. ପି. ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ପୂନମ କୌର]]
# [[ଚାର୍ମି କୌର]]
# [[ନିରଞ୍ଜନା ଅନୁପ]]
# [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଭରତନ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ବାବୁ]]
# [[ଅମିତ ଭାର୍ଗଭ]]
# [[ରମେଶ ଭଟ]]
# [[ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା]]
# [[ଅଶ୍ୱିନ ବାବୁ]]
# [[ମାଧୁରୀ ବ୍ରଗାଞ୍ଜା]]
# [[ମେଘା ବର୍ମନ]]
# [[ମଞ୍ଜୁ ଭାଷିଣୀ]]
# [[ଅଶକର ସୌଦାନ]]
# [[ଅରୁଣ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର୍]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବି. ଧନଞ୍ଜୟ]]
# [[ପୁନର୍ନବୀ ଭୂପଲାମ]]
# [[ଡିଂଗ୍ରୀ ନାଗରାଜ]]
# [[ଗଣେଶକର]]
# [[କୁମାର ଗୋବିନ୍ଦ]]
# [[ବମ୍ବେ ଜ୍ଞାନମ]]
# [[ଅଭିନବ ଗୋମତାମ]]
# [[ଗୋକୁଳନାଥ]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଦେୱାନ]]
# [[ବାଭା ଚେଲ୍ଲାଦୁରାଇ]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣେ ଗାୱଡ଼େ]]
# [[ଲଳିତା କୁମାରୀ]]
# [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ]]
# [[ମମିତା ବାଇଜୁ]]
# [[ବଳରାଜ]]
# [[ଡି. ବାଲଶୁଭ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ବୋଳାର]]
# [[ବାସୁ ଇନ୍ତୁରୀ]]
# [[ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜୟରାମ]]
# [[ଜେନି (ଅଭିନେତା)]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ଜୋସ]]
# [[ନିବେଦିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଆତ୍ମିକା]]
# [[ଦେବଦାସ କନକଲା]]
# [[ଟି. କନକମ]]
# [[ଦେବୀ ଅଜିତ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ଆକାଶ]]
# [[ସାଣ୍ଡ୍ରା ଆମି]]
# [[ଜେନିଫର ଆଣ୍ଟୋନି]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଅଶୋକନ]]
# [[ଚିଟ୍ଟି ବାବୁ]]
# [[ପ୍ରସାଦ ବାବୁ]]
# [[ରାମାନି ଆମ୍ମାଲ]]
# [[ଇରା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଭାସ୍କରନ୍]]
# [[ବେବି ଆମେୟା]]
# [[ସବିତା ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଗୋପିକା ଅନିଲ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବୀଣା ଆଣ୍ଟୋନି]]
# [[ଅନୁମୋଲ]]
# [[ଅନୁଶ୍ରୀ (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅନୁଶ୍ରୀ (ମାଲାୟାଲମ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ବାସ୍ତାରେ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଅରବିନ୍ଦ]]
# [[ନୀତା ଅଶୋକ]]
# [[ଋତୁ ବର୍ମେଚା]]
# [[ମୁସ୍କାନ ସେଠୀ]]
# [[କାଇରା ଦତ୍ତ]]
# [[ବାଭିତ୍ରା]]
# [[ଶିବାନୀ ଭାଇ]]
# [[ଭାରତୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[କୀର୍ତ୍ତି ଭଟ]]
# [[ଭବାନୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ହିମା ବିନ୍ଦୁ]]
# [[ରେଶ୍ମି ବୋବାନ]]
# [[ତିରୁବୀର]]
# [[ମାହେଶ୍ୱରୀ ଚାଣକ୍ୟନ]]
# [[ସ୍ନିଶା ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ଶ୍ରୀଜା ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ରବିନା ଦାହା]]
# [[ବି. ଜୟମ୍ମା]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଅୟଙ୍ଗର]]
# [[ଜୀବିତ ରାଜଶେଖର]]
# [[ଗିଜୁ ଜନ]]
# [[ଜୋମୋଲ]]
# [[ପ୍ରମିଳା ଜୋଶାଇ]]
# [[କେ. କେ. ସୌନ୍ଦର]]
# [[ସିତାରା କୃଷ୍ଣକୁମାର]]
# [[ଶ୍ରୀତୁ କୃଷ୍ଣନ]]
# [[ଇଲାବାରାସି]]
# [[ଆୟେଶା ଜୀନତ]]
# [[ବୀନିତା]]
# [[ଶ୍ରୀଦେବୀ ବିଜୟକୁମାର]]
# [[ବିଜୟାକୁମାରୀ]]
# [[ସ୍ମୃତି ଭେଙ୍କଟ]]
# [[ବନିତା ବସୁ]]
# [[ପଦ୍ମା ବାସନ୍ତି]]
# [[ବାଣୀଶ୍ରୀ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ଉଦୟକୁମାର]]
# [[ରିତିକା ତାମିଲ ସେଲ୍‌ଭି]]
# [[ସ୍ୱାତିସ୍ତ କ୍ରିଷ୍ଣନ]]
# [[ରେମ୍ୟା ସୁରେଶ]]
# [[ସୁନେତ୍ରା]]
# [[ବିଚିତ୍ରା]]
# [[ତଲ୍ଲାବଜ୍ଜୁଲ ସୁନ୍ଦରମ୍]]
# [[ସୁନ୍ଦର କୃଷ୍ଣ ଉର୍ସ]]
# [[ସୁଜିତା]]
# [[ମଙ୍ଗଳଗିରି ଶ୍ରୀରଞ୍ଜନୀ]]
# [[ଶ୍ରୀନାଥ ବଶିଷ୍ଠ]]
# [[ଅନୀଲା ଶ୍ରୀକୁମାର]]
# [[ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ସୁନ୍ଦରରାଜନ]]
# [[ଶନ୍‌ମୁଖ ଶ୍ରୀନିବାସ]]
# [[ଏମ୍. ରାମକୃଷ୍ଣ]]
# [[ବ୍ରିଗିଡ଼ା ସାଗା]]
# [[ନିଗ୍ରୋ ଜନି]]
# [[ଅସ୍ମିତା ନୀଲମେଗମ]]
# [[ରିୟା ବିଶ୍ୱନାଥନ]]
# [[ଭେଙ୍କଟ ରଙ୍ଗନାଥନ]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ରମିଶେଟ୍ଟି]]
# [[ଅକ୍ଷତା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସାଲୁ ମେନନ]]
# [[ବ୍ଲେସି କୁରିଏନ]]
# [[ରିତିକା ନାୟକ]]
# [[ବିପିନ ଜୋସ]]
# [[ମଦନ ଜୈନ]]
# [[ସୁସାନ ଜର୍ଜ]]
# [[ଦର୍ଶାନା ଦାସ]]
{{Div col end}}

===ହିନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ]]
# [[ସାରିକା ଠାକୁର]]
# [[ଅକ୍ଷରା ହାସନ]]
# [[ପୂଜା ବେଦୀ]]
# [[ଗୌହର ଖାନ]]
# [[ନିଗାର ଖାନ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ପରିଣୀତି ଚୋପ୍ରା]]
# [[ମୀରା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ମୌନୀ ରାୟ]]
# [[ମନ୍ନାରା ଚୋପ୍ରା]]
# [[କ୍ରୀତି ସନନ]]
# [[ବିଦ୍ୟା ବଲାନ]]
# [[ଆଲିଆ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ]]
# [[କଙ୍ଗନା ରାଣାବତ]]
# [[ପୂଜା ଭଟ୍ଟ]]
# [[ସୋନାଲୀ ବେନ୍ଦ୍ରେ]]
# [[ସୋନମ କପୁର]]
# [[ଶ୍ରଦ୍ଧା କପୁର]]
# [[ତବୁ]]
# [[ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା]]
# [[ତାପସୀ ପନ୍ନୁ]]
# [[ୟାମି ଗୌତମ]]
# [[ଭୂମିକା ଚାୱଲା]]
# [[ରିମି ସେନ]]
# [[ପୂଜା ହେଗଡ଼େ]]
# [[ଆତିୟା ସେଟ୍ଟି]]
# [[ରିତିକା ସିଂହ]]
# [[ଭୂମି ପେଦନେକର]]
# [[ବାଣୀ କପୁର]]
# [[ଆୟେଶା ଟକିଆ]]
# [[ଅସିନ]]
# [[ଦିଶା ପଟାନୀ]]
# [[ସାୟେଶା ସୈଗଲ]]
# [[ସୈୟାମି ଖେର]]
# [[ହୁମା କୁରୈଶୀ]]
# [[ହଂସିକା ମୋଟୱାନୀ]]
# [[ଜରୀନ ଖାନ]]
# [[ଶମିତା ସେଟ୍ଟି]]
# [[ମଲାଇକା ଆରୋରା]]
# [[ଅମ୍ରିତା ରାଓ]]
# [[ଇଶା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ଚିତ୍ରଙ୍ଗଦା ସିଂହ]]
# [[ଡାଏନା ପେଣ୍ଟୀ]]
# [[ଡେଜି ଶାହା]]
# [[ସାନା ଖାନ]]
# [[ହୁମାଇମା ମଲିକ]]
# [[ରୀମା ଲାଗୁ]]
# [[ନେହା ଶର୍ମା]]
# [[ଦିଶା ବକାନୀ]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଟୀନା ଅଖିବା]]
# [[ସୋନାଲ ଚୌହାନ]]
# [[ଅଦା ଶର୍ମା]]
# [[ଏବଲିନ ଶର୍ମା]]
# [[କିଆରା ଆଡଭାନୀ]]
# [[ଶାଜାନ ପଦ୍ମସୀ]]
# [[ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ମଧୁରିମା ତୁଲୀ]]
# [[ଅଦିତି ରାଓ ହୈଦରୀ]]
# [[ସୌମ୍ୟା ଟଣ୍ଡନ]]
# [[ନିହାରିକା ସିଂହ]]
# [[ରିଆ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[କରୀନା କପୁର]]
# [[ଅନୁଷ୍କା ଶର୍ମା]]
# [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[କାଜଲ]]
# [[ରଣବୀର କପୁର]]
# [[ଶାହିଦ କପୁର]]
# [[ରିୟା ସେନ]]
# [[ରଣଦୀପ ହୁଡ୍ଡା]]
# [[ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପ]]
# [[ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ]]
# [[ଇମ୍ରାନ ଖାଁ]]
# [[ଆର୍. ମାଧବନ୍]]
# [[ପ୍ରୀତି ଜିଣ୍ଟା]]
# [[ଫରହାନ ଅଖତାର]]
# [[ଆୟେଶା ଝୁଲ୍କା]]
# [[ସାରା ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍]]
# [[ଦିବ୍ୟଙ୍କା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଲାରା ଦତ୍ତ]]
# [[ମାନୁଷି ଛିଲ୍ଲର]]
# [[ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା]]
# [[ସୁମନ ରାଓ]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ ରାଜପୁତ]] (ଉନ୍ନତ)
# [[ନୀତିଶ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ନାୟକ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ତ୍ରିବେଦୀ]]
# [[ରାଜୁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ]]
# [[ମନପ୍ରୀତ ଅଖତାର]]
# [[ମୁକ୍ତିୟାର୍ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ସଞ୍ଚିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅନୁପମା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସତିଶ କୌଶିକ]]
# [[ସୁନୀଲ ପାଲ୍]]
# [[ନାଜିଆ ହାସନ]]
# [[ତରୁଣ ବୋଷ]]
# [[ରାମଜି ଗୁଲାଟି]]
# [[ମାୟା ଅଲଗ]]
# [[ଦିତ୍ୟା ଭାନ୍ଦେ]]
# [[ଅଲ୍ଲୀ ଅସଗର]]
# [[ଗୌରବ ବଜାଜ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦତ୍ତ]]
# [[ସୋନୁ ଚନ୍ଦ୍ରପାଲ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସାଇ ଲୋକୁର]]
# [[ରାକେଶ ଦିୱାନ]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଜୋୟା ହୁସେନ]]
# [[ଅନୀଲ ଚରଣଜିତ]]
# [[ସ୍ନିଗ୍ଧା ଆକୋଲକର]]
# [[ଆଣ୍ଡ୍ରିଆ ଡି'ସୋଜା]]
# [[ସୁରଭି ଚୋକସି]]
# [[ରେଶମୀ ଘୋଷ]]
# [[ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଦାମୋଦର ଦବକେ]]
# [[ଗୋପାଳ ଦତ୍ତ]]
# [[ବାଲ ଧୁରୀ]]
# [[ଦିନିୟାର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର]]
# [[ଆକାଶ ଦାଭାଡ଼େ]]
# [[ଇହାନ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବୀ ଗନାତ୍ରା]]
# [[ସୁରୀଲୀ ଗୌତମ]]
# [[କେଶବରାଓ ଦାତେ]]
# [[ନୟନତାରା (ମରାଠୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ମେହେକ ମନୱାନୀ]]
# [[ସୁହାନି ଧାଙ୍କି]]
# [[ସୌରଭ ଦୁବେ]]
# [[ଅମିନ ଗାଜି]]
# [[ବେଞ୍ଜାମିନ ଗିଲାନି]]
# [[ରବି ଗୋସାଇଁ]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୋନୀ ବର୍ମା]]
# [[ଗୌତମ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରମଣ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ଅଶ୍ୱିନ ଚିତଳେ]]
# [[ଉଜ୍ୱଳ ଚୋପ୍ରା]]
# [[ରୁଚା ଇନାମଦାର]]
# [[ଅନୱର ହୁସେନ]]
# [[ଇକବାଲ ଆଜାଦ]]
# [[ବିକ୍ରାନ୍ତ ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ନିକୋଲେଟ ବାର୍ଡ଼]]
# [[କନ୍ନନ ଅୟର]]
# [[ଆରଧନା ଜଗୋଟା]]
# [[ଚିରାଗ ଜାନି]]
# [[କିରଣ ଜନଜାନି]]
# [[ଦୀପକ ଜେଠୀ]]
# [[ଜିଲ୍ଲୂ]]
# [[ରାଜେଶ ଯୋଶୀ]]
# [[ୱହୀଦା ରହମାନ]]
# [[ସନୋବର କବୀର]]
# [[କାମିନୀ କଦମ]]
# [[ମେହୁଲ କାଜାରିଆ]]
# [[ମୁସ୍ତାକ କାକ]]
# [[ଶୀତଲ କାଲେ]]
# [[କମଲ ରାୟ]]
# [[ଦୁର୍ଗାବାଇ କାମତ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କପୁର]]
# [[ନମିତା ଦୁବେ]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ଆନନ୍ଦ]]
# [[ନୂପୁର ସନନ]]
# [[ଗାୟତ୍ରୀ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଲିନ ଲୈଶରାମ]]
# [[ଦିନେଶ ଫଡନିସ୍]]
# [[ଐଶର୍ଯ୍ୟା ଅର୍ଜୁନ]]
# [[ଜାଫର କରାଚିୱାଲା]]
# [[ନିମ୍ରତ କୌର ଆଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ଶାଗୁଫ୍ତା ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ଚନ୍ଦନ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ସାହିଲ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଆଶିଷ କୁମାର]]
# [[ରାମ ଆୱାନା]]
# [[କବିତା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରାଣୀ ହଜାରିକା]]
# [[ଆସମା ବଦର]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ଆବ୍ରୋଲ]]
# [[ଅଦିତି ଗୌତମ]]
# [[ଅନନ୍ୟା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରୀନା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରତି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ]]
# [[ଡଲି ଆହଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ୱାସନା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ରିଚା ଆହୁଜା]]
# [[ଶୁଭି ଆହୁଜା]]
# [[କ୍ରିସେଲ୍ଲେ ଆଲମେଇଦା]]
# [[ଅଞ୍ଜୋରି ଅଲଗ]]
# [[ମୋନା ଅମ୍ବେଗାଓଁକର]]
# [[ଅଲକା ଅମିନ]]
# [[ଦୀପିକା ଅମିନ]]
# [[ପ୍ରୀତି ଅମିନ]]
# [[ଶମତା ଆଞ୍ଚନ]]
# [[ଅପୂର୍ବା ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ରୋମା ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଶାଲିନୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ବିନି ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଓଜସ୍ୱୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଚାରୁ ଅସୋପା]]
# [[ଅବନ୍ତିକା ହୁଣ୍ଡାଲ]]
# [[କାଞ୍ଚନ ଅବସ୍ତି]]
# [[ଅୟେନ୍ଦ୍ରୀ ଲୱନିୟା ରାୟ]]
# [[ଫରିନା ଆଜାଦ]]
# [[ନୀଳିମା ଆଜୀମ]]
# [[ତନବୀ ଆଜମୀ]]
# [[ପୋନାମ୍ମା ବାବୁ]]
# [[ପ୍ରିୟା ବଦଲାନି]]
# [[ଶୀନା ବଜାଜ]]
# [[ସ୍ୱାତୀ ବାଜପେୟୀ]]
# [[ସୋନିଆ ବଲାନୀ]]
# [[ନେହା ବାମ୍]]
# [[ନେହା ବମ୍ବ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ବାନ୍ଦେକର]]
# [[ସୁଚିତ୍ରା ବାନ୍ଦେକର]]
# [[ବୀଣା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ରତ୍ୟୁଷା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ବଂଶଲ]]
# [[ସ୍ମିତା ବଂଶଲ]]
# [[ଉତ୍ତରା ବାଓକର]]
# [[ଶୃତି ବାପନା]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣାନ୍ନ ବାରେଟ୍ଟୋ]]
# [[ଭକ୍ତି ବାରଭେ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବସ୍ସି]]
# [[ପ୍ରିୟା ବାଥିଜା]]
# [[ସମୀକ୍ଷା ଭଟନାଗର]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ବାତ୍ରା]]
# [[ସୁପ୍ରିୟା କୁମାରୀ]]
# [[ଏକରୂପା ବେଦି]]
# [[ରିଚା ଭଦ୍ରା]]
# [[ସୋନାରିକା ଭଦୋରିଆ]]
# [[ଚାନ୍ଦନୀ ଭଗୱାନନି]]
# [[ନତାଶା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[କିରଣ ଭାର୍ଗବ]]
# [[ଅଦିତି ଭାଟିଆ]]
# [[ତନ୍ୱୀ ଭାଟିଆ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ଭଟନାଗର]]
# [[ଧରତୀ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ବିମି ଭଟ୍ଟ]]
# [[ଜୟା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଯୋଗିତା ବିହାନୀ]]
# [[ଡଲି ବିନ୍ଦ୍ରା]]
# [[ଶୃତି ବିଷ୍ଟ]]
# [[ସୋନମ ବିଷ୍ଟ]]
# [[ଅନଂଶା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ନବିନା ବୋଲେ]]
# [[ଦେବିନା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ରିବା ବବର୍]]
# [[ପ୍ଲବିତା ବଡ଼ଠାକୁର]]
# [[ଗୌରବ ଶର୍ମା]]
# [[ରୋଞ୍ଜିନୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଡୋନାଲ ବିଷ୍ଟ]]
# [[ସୁମୋନା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ରିଷିକା ସିଂହ ଚନ୍ଦେଲ]]
# [[ସୁରଭି ଚନ୍ଦନା]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଚନ୍ଦୋଲା]]
# [[ଶାଲିନୀ ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ରୁହି ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ପାରୁଲ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଚାର୍ଲି ଚୌହାନ]]
# [[ନେହା ଚୌହାନ]]
# [[ପାର୍ନିଟ ଚୌହାନ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ଚୌହାନ]]
# [[ହେମାନୀ ଚାୱଲା]]
# [[ପ୍ରୀତିକା ଚାୱାଲା]]
# [[ନୀନା ଚୀମା]]
# [[ବିଭା ଚିବ୍ବେର]]
# [[ଦିୟା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ରୋଷଣୀ ଚୋପ୍ରା]]
# [[ତ୍ରିଧା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ମନୁଲ ଚୁଡ଼ସାମା]]
# [[ନୌହୀଦ ସେରୁସୀ]]
# [[ବେନାଫ ଦାଦାଚାନ୍ଦଜି]]
# [[ଫିରଦୌସ ଦାଦି]]
# [[ସୁମନା ଦାସ]]
# [[ରିୟା ଦୀପ୍ସି]]
# [[ଶାଳ୍ମଳୀ‌ ଦେଶାଇ]]
# [[ଟିନା ଦେଶାଇ]]
# [[ଜାଲାକ ଦେଶାଇ]]
# [[ଅଶୀତା ଧବନ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ସେଠ]]
# [[ଶାଇନି ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ତନ୍ୱୀ ଡୋଗରା]]
# [[ବାହବିଜ ଦୋରାବଜୀ]]
# [[କିରଣ ଦୁବେ]]
# [[ରଶ୍ମି ଅଗଡ଼େକର]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ସୁସ୍ମିତା]]
# [[ସ୍ମିତା ଜୟକର]]
# [[ଆସୱାରି ଯୋଶୀ]]
# [[ସୁଧୀର ଯୋଶୀ]]
# [[ବ୍ରଜେନ୍ଦ୍ର କାଲା]]
# [[ସୋନିଆ କପୁର]]
# [[ଶାମା ଦୁଲାରୀ]]
# [[ଅନୀତା କନ୍ୱଲ]]
# [[ସୁରଭି ଜାଭେରୀ ବ୍ୟାସ]]
# [[ବନ୍ଦନା ବିଠଲାନୀ]]
# [[ବନମାଳା ପାୱାର]]
# [[ନିମିଶା ବଖାରିଆ]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ବୈଷ୍ଣବ]]
# [[ନୀଲୁ ବଘେଲା]]
# [[ଶୃତି ଉଲଫତ]]
# [[କନିକା ତିୱାରୀ]]
# [[ଡଲି ଠାକୁର]]
# [[ଶିବାନୀ ଟଙ୍କଶାଳେ]]
# [[ରୁକ୍ସାନା ତବସୁମ]]
# [[ରାଜୁ ତାଲିକୋଟେ]]
# [[ସୁନ୍ଦର ସିଂହ]]
# [[ଏକତା ସୋହିନୀ]]
# [[ରିଶବ ସିହ୍ନା]]
# [[ପ୍ରତିଭା ସିହ୍ନା]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ସିହ୍ନା]]
# [[ପୁନମ ସିହ୍ନା]]
# [[ଲଭ୍ ସିହ୍ନା]]
# [[ଯାମିନୀ ସିଂହ]]
# [[ସିମୋନ ସିଂହ]]
# [[ବିଶାଲ ଓମ ପ୍ରକାଶ]]
# [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା (ଅଭିନେତା)]]
# [[ନେୟହା ଶର୍ମା]]
# [[ମୃଣାଳିନୀ ଶର୍ମା]]
# [[ଦାନିଶ ଅଖତାର ସୈଫି]]
# [[ଆରତୀ ପୁରି]]
# [[କୋଏଲ ପୁରି]]
# [[ବିନୟ ନାଦକର୍ଣ୍ଣି]]
# [[ଗିନ୍ନି ବିରଦୀ]]
# [[ହର୍ଷ ଖୁରାନା]]
# [[ବିକି ବାତ୍ରା]]
# [[ଲାବଣ୍ୟ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସୁମିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଆଦେଶ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚାୱଲା]]
# [[ସୋଲୋନି ଡାଇନି]]
# [[ଯୀଶୁ ଦାଶଗୁପ୍ତା]]
# [[ଗୌରବ ୱଧ୍ୱା]]
# [[ଗୁଞ୍ଜନ ବିଜୟା]]
# [[ବିଜୟ ବିକ୍ରମ ସିଂହ]]
# [[ଅଳକା ବର୍ମା]]
# [[ସଚଳ ତ୍ୟାଗୀ]]
# [[ସୁରଭି ତିୱାରୀ]]
# [[କମଲିକା ଗୁହା ଠାକୁରତା]]
# [[ରାଖି ବିଜନ]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ତାଇଡେ]]
# [[ରିଚା ସୋନି]]
# [[ଇରା ସୋନି]]
# [[ହେମା ସିଂହ]]
# [[ଗରିମା ବିକ୍ରାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[ଅନୁଷ୍କା ସିଂହ]]
# [[ଅଲିଶା ସିଂହ]]
# [[ଶିପସି ରଣା]]
# [[ଶିବ କୁମାର ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ମୋନିକା ଶର୍ମା]]
# [[ଇଶାନୀ ଶର୍ମା]]
# [[ସମୀର ଶାହ]]
# [[କରିନା ଶାହ]]
# [[ପପିୟା ସେନଗୁପ୍ତା]]
# [[ନାଜିଆ ହାସନ ସୟଦ]]
# [[ଦିବଜୋତ ସବରୱାଲ]]
# [[ରୋଷଣୀ ରସ୍ତୋଗୀ]]
# [[ଭବାନୀ ପୁରୋହିତ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ପୁଞ୍ଜ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବୋରା]]
# [[ସନାୟା ପିଠାୱାଲା]]
# [[ରାଜୀବ ପଲ]]
# [[ପ୍ରତିଭା ପଲ]]
# [[ଜାହିଦା ପାରବୀନ]]
# [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ପଣ୍ଡିତ]]
# [[ସୋନଲ ପ୍ରତିହାର]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ମେଲିସା ପାଇସ]]
# [[ସୁହାସ ପଳଶୀକର]]
# [[ନଳିନୀ ନେଗି]]
# [[ପୂନମ ନାରୁଲା]]
# [[ୱସିମ ମୁସ୍ତାକ]]
# [[ଶ୍ରୀତମା ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ଅମୃତା ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ନୀଲ ମୋଟୱାନୀ]]
# [[ତପସ୍ୱୀ ମେହଟା]]
# [[ଅମିତ ମେହରା]]
# [[ମେହେରଜାନ ମାଜଦା]]
# [[ଶୀତଲ ମୌଲିକ]]
# [[ଅଭିଶେକ ମହେନ୍ଦ୍ରୁ]]
# [[ପାରସ ମଦାନ]]
# [[କପିଲ ସିଂହ ଲାବଣୀ]]
# [[ସୁନିଲ ଲହରୀ]]
# [[ବିଜୟେନ୍ଦ୍ର କୁମେରିୟା]]
# [[ଭାବନା ଖତ୍ରି]]
# [[ଶାଲିନୀ ଖାନ୍ନା]]
# [[ତନୁ ଖାନ]]
# [[ସାରା ଆଫ୍ରୀନ ଖାନ]]
# [[ଅଲିଜା ଖାନ୍]]
# [[ଆଲମ ଖାନ୍]]
# [[ଆଫାନ ଖାନ୍]]
# [[ପରବୀନ କୌର]]
# [[ପ୍ରୀତ କୌର ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରତିମା କାଜମି]]
# [[ନେହା କଉଲ]]
# [[କେତନ କରାଣ୍ଡେ]]
# [[ଅନୁପ୍ରିୟା କପୁର]]
# [[ଅକ୍ଷିତା କପୁର]]
# [[ବୀନିତ କକ୍କଡ଼]]
# [[ସୋନାଲିକା ଜୋଶୀ]]
# [[ମଦନ ଜୈନ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଯାଦବ]]
# [[ବୀନତି ଇଦନାନୀ]]
# [[ବିପୁଳ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ମେଘା ଗୁପ୍ତା]]
# [[କୃଷ୍ଣକାନ୍ତ ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପ୍ରାଜକ୍ତା ଦୁସାନେ]]
# [[ପୌଲମି ଦାସ]]
# [[ବିବେକ ଦହିୟା]]
# [[ଅଜୟ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଶୈଳ ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ମନୋଜ ଚନ୍ଦିଲା]]
# [[ରୋହିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସମୃଦ୍ଧ ବାୱା]]
# [[ସଞ୍ଜୟ ବାତ୍ରା]]
# [[ସନ୍ଦୀପ ବସ୍ୱନା]]
# [[ଗୌରବ ଏସ୍ ବଜାଜ]]
# [[ଅଭିଶେକ ଅବସ୍ଥି]]
# [[ଜୁହି ଅସଲମ]]
# [[ରିତ୍ୱିକ ଅରୋରା]]
# [[ପାରସ ଅରୋରା]]
# [[ଆୟୂଷ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଫାହାଦ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ନିକି ଅନେଜା ୱାଲିଆ]]
# [[ଅଜୟ ୱଢାବକର]]
# [[ସଲମାନ ଅଲୀ]]
# [[ଛାୟା ବୋରା]]
# [[ଆହିଲ ଖାନ]]
# [[ଅଜୟ ନାଗରଥ]]
# [[ବେଦିକା ପିଣ୍ଟୋ]]
{{Div col end}}

=== ବଙ୍ଗାଳୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ସୋନାଲୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ସମିତ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ଅନୁବ୍ରତ ବସୁ]]
# [[ସବ୍ୟସାଚୀ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ତୁହିନା ଦାସ]]
# [[କଲ୍ୟାଣ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[କାବେରୀ ବୋଷ]]
# [[ତିତାସ ଭୌମିକ]]
# [[ତୁଳସୀ ଲାହିରି]]
# [[ବିପ୍ଳବ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ତପେନ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ସାହେବ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ଦେ]]
# [[ନିମୁ ଭୌମିକ]]
# [[ପପିୟା ଅଧିକାରୀ]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[କମଲିକା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ମୁନମୁନ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ରୋହିଣୀ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସାୟନ୍ତିକା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସୋମା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପାରମା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସୌମିଲି ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ଅନିନ୍ଦିତା ବୋଷ]]
# [[ମିଠୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଅନାମିକା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ବିଦିପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ମେଘା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ରୀତା ଦତ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ସୁଦୀପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଦେବଲୀନା ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ଲକେଟ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ସୋନାଲି ଚୋଧୁରୀ]]
# [[ମିଶ୍ମୀ ଦାସ]]
# [[ସମତା ଦାସ]]
# [[ଶୃତି ଦାସ]]
# [[ସମାପିକା ଦେବନାଥ]]
# [[ଲିଲି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଶ୍ରେୟାଶ୍ରୀ ରାୟ]]
# [[ସଂଘମିତ୍ରା ତାଲୁକଦାର]]
# [[ଆୟୂଷୀ ତାଲୁକଦାର]]
# [[ଭୋଲା ତମାଙ୍ଗ]]
# [[ମିସ୍ ଶେଫାଳି]]
# [[ରିତ୍ତିକା ସେନ]]
# [[ଅନାମିକା ଶାହା]]
# [[ନବନୀତା ମାଲାକାର]]
# [[ତିୟାଶା ଲେପ୍ଚା]]
# [[ଟୁମ୍ପା ଘୋଷ]]
{{Div col end}}

=== ମରଠୀ କଳାକାର ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ସଂସ୍କୃତି ବାଲଗୁଡେ]]
# [[ଉମା ଭେଣ୍ଡେ]]
# [[ଦେବିକା ଦଫ୍ତରଦାର]]
# [[ପ୍ରସାଦ ଜୱାଦେ]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ଜୋଶୀ]]
# [[ରସିକା ଯୋଶୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମରାଠେ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କୋହ୍ଲଟକର]]
# [[ଭାରତୀ ଆଚରେକର]]
# [[ସୁରୁଚି ଅଦରକର]]
# [[ଶିବାନୀ ବାଓକର]]
# [[ଅଦିତି ଭାଗବତ]]
# [[ଅଭିଜ୍ଞା ଭାବେ]]
# [[ତୃପ୍ତି ଭୋୟାର]]
# [[ରୂପାଲି ଭୋସଲେ]]
# [[ଅମୃତା ଦେଶମୁଖ]]
# [[ଗୌତମୀ ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ଇଶା ଦେ]]
# [[ମେଘା ଧାଡ଼େ]]
# [[ମିତାଲୀ ଜଗତାପ ବରାଡ଼କର]]
# [[ସ୍ୱାନନ୍ଦୀ ଟିକେକର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ପଟବର୍ଦ୍ଧନ]]
# [[ମାନସୀ ନାଏକ]]
# [[ବାଳ କର୍ବେ]]
{{Div col end}}

===ଓଡ଼ିଆ ଯାତ୍ରା କଳାକାର===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଦୀପକ ଜେନା]]
# [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭିକୁ ସେଠ୍]]
# [[କିଶୋର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରବି ଶତପଥୀ]]
# [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର (ଯାତ୍ରା କଳାକାର)]]
# [[ପୀୟୂଷ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ରଥ]]
{{Div col end}}

=== ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଆଶା ବରଦଳାଇ]]
# [[ପୁଷ୍କର ଭାନ]]
# [[ରାଜ୍ ବ୍ରାର୍]]
# [[ଅଳଙ୍କୃତା ବୋରା]]
# [[ଅମୃତା ଗୋଗୋଇ]]
# [[ମଳୟା ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଜିନାଲ ବେଲାନି]]
# [[ବର୍ଷାରାଣୀ ବିଷୟା]]
# [[ଉର୍ବଶୀ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଦୀପିକା ଯୋଶୀ-ଶାହ]]
# [[ନିହାରିକା କାରିର]]
# [[ପୂଜା ବର୍ମା]]
# [[ରାଧିକା ବାଜ]]
# [[ଆୟୁଷୀ ତିୱାରୀ]]
# [[ମୋନା ଥିବା]]
# [[ତାରା (ଆସାମର ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[କୌସର ପାଦାମସି]]
# [[ରାମାୟାନାମ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶାସ୍ତ୍ରୀ]]
# [[ଖାନ ମସ୍ତାନା]]
# [[ମନୀଷ କୌଶିକ]]
# [[ଅଦନାନ ସାଜିଦ ଖାନ୍]]
# [[ଶୁଭି ଶର୍ମା]]
# [[ସ୍ୱାତି ନନ୍ଦ]]
# [[ଶିଶିର କଶ୍ୟପ]]
# [[ପୂଜା ଜୋଶୀ]]
# [[ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ସାଇକିଆ]]
{{Div col end}}

== ଲୋକ କଥା/ଗୀତ/ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ ==
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅଲ୍ଲାଃ ଜିଲାଇ ବାଇ]]
# [[ଅମର ଆର୍ଷୀ]]
# [[ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା]]
# [[ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭୋଇ]]
# [[ହେମାଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ବିନ୍ଧ୍ୟବାସିନୀ ଦେବୀ]]
# [[ବିଞ୍ଜମୁରି ସୀତାଦେବୀ]]
# [[ଗୌରୀ ଦେବୀ]]
# [[ହେମୁ ଗଦାଭି]]
# [[ଡଲି ଗୁଲେରିଆ]]
# [[ମଧୁ ମଂସୁରୀ ହସମୁଖ]]
# [[ଅଭ୍ୟା ହିରଣମୟୀ]]
# [[ଜଗଜିତ କୌର]]
# [[ଜଗମୋହନ କୌର]]
# [[ରଞ୍ଜିତ କୌର]]
# [[ଡପୁ ଖାଁ]]
# [[ବେଲ୍ଲି ଲଳିତା]]
# [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଲତା (ଗାୟିକା)]]
# [[ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା]]
# [[ମାଳବଲ୍ଲୀ ମହାଦେବସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଲୋପାମୁଦ୍ରା ମିତ୍ର]]
# [[ନିଜାମୀ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ଦେଶରାଜ ପଟେରିୟା]]
# [[ପିଙ୍ଗଳଶୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଗଢ଼ବୀ]]
# [[ମୀନା ରଣା]]
# [[ବି. କେ. ସାମନ୍ତ]]
# [[ତଞ୍ଜାଇ ସେଲଭି]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ସିନ୍ଧେ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ]]
# [[ବଙ୍ଗପାଣ୍ଡୁ ଉଷା]]
# [[ବିଞ୍ଜମୁରି ଅନସୂୟା ଦେବୀ]]
# [[ବିମଳାକ୍କା]]
# [[କାଶୀନାଥ ଯାଦବ]]
# [[ପୂଙ୍ଗାନି]]
# [[ବରୁଣ ଆହୁଜା]]
# [[ଦିପାଳୀ ବଡ଼ଠାକୁର]]
# [[ମାଧୁରୀ ବଡ଼ଥୱାଲ]]
# [[ବତୂଲ ବେଗମ]]
# [[କଳିକା ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଦିୱାଲିବେନ ଭିଲ]]
# [[ଆଦିତ୍ୟ ଗାଦଭି]]
# [[ଦାଦୁଦାନ ଗାଦଭି]]
# [[ଟରାସ କୋମ୍ପାନିଚେଙ୍କୋ]]
# [[ଦିଲ୍‌ଶାଦ ଅଖତାର]]
# [[ସେନ୍ଥିଲ ଗଣେଶ]]
# [[ରତନ କାହାର]]
# [[ମଧୁ କମ୍ବିକାର]]
# [[କୁଟଲେ ଖାନ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ବେଗଦା]]
# [[ବାଦ୍ଦେପାଲ୍ଲି ଶ୍ରୀନିବାସ]]
# [[ନବନୀତ ଆଦିତ୍ୟ ୱାଇବା]]
# [[ଭିକାରୀ ଠାକୁର]]
# [[କବୀର କଳା ମଞ୍ଚ]]
# [[ସକିନୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ]]
# [[ଚନ୍ଦର ସିଂହ ରାହି]]
# [[ରଜନୀଗନ୍ଧା ଶେଖାୱତ]]
# [[ପୁଷ୍ପବତୀ ପୋୟପାଦଠୁ]]
# [[କୁତବି ବ୍ରଦର୍ସ]]
# [[ପେଞ୍ଚାଲ ଦାସ]]
{{Div col end}}

==କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[କୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା]]
# [[ଏକତା ବିଷ୍ଟ]]
# [[ମିନତି ଦାଶ]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ରଥ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ହାମିଦା ବାନୁ]]
{{Div col end}}

=== ଷ୍ଟାଡିଅମ ===
# [[ମେଜର ଧ୍ୟାନ ଚାନ୍ଦ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିଅମ]]

==ଏସିଆ ମାସ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା==
===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଆରବ ଘାଟି]]{{tick}}
# [[ଆରବ ସାଗର]]{{tick}}
# [[ବାଗାକଇଁ ହ୍ରଦ]]{{tick}}
# [[ଦୁର୍ଗା ସାଗର]]{{tick}}
# [[ଧାନମୋଣ୍ଡି ହ୍ରଦ]]{{tick}}
# [[ବୁଦ୍ଧ ଧାତୁ ଯାଦି]]{{tick}}
# [[ଭବାନୀପୁର ଶକ୍ତିପୀଠ]]{{tick}}
# [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଗୋବିନ୍ଦ ମନ୍ଦିର]]{{tick}}
# [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଶିବ ମନ୍ଦିର]]{{tick}}
# [[ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ]]
# [[ଇମ୍‌ଜା ହ୍ରଦ]]
# [[ଗଜେଡ଼ି ତାଳ]]
# [[ଛୋଟ ଶିବ ମନ୍ଦିର, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]]
{{Div col end}}

===ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ତାନିଆ ଅହମଦ]]
# [[ସାଇନା ଅମିନ]]
# [[ଦିଲରୁବା ଯସ୍ମିନ ରୁହୀ]]
# [[ସାରିକା ସବ୍ରିନ]]
# [[ବିପାଶା ହାୟାତ]]
# [[ଅଲିଶା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଡଲି ଅନବର]]
# [[କବୋରୀ ସରୱର]]
# [[ସାହାରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବିଦ୍ୟା ସିହ୍ନା ସାହା ମିମ୍]]
# [[ସୋମି କୈସର]]
# [[ଜୟା ଆହସାନ]]
# [[ଆଫିଆ ନୁସରାତ ବର୍ଷା]]
# [[ଆଉପୀ କରିମ୍]]
# [[ଶାବନୁର୍‎]]
# [[ମୋଜେଜା ଅଶରଫ୍ ମୋନାଲିସା]]
# [[ଜନ୍ନାତୁଲ ଫିରଦୋସ୍ ପେୟା]]
# [[ବନ୍ନା ମିର୍ଜା]]
# [[ପରି ମଣି]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ମୁସ୍ତଫା]]
# [[ନୱସୀନ ନହରୀନ ମୋଉ]]
# [[ନାଇଲା ନାୟେମ]]
# [[ଦିଲାରା ହନିଫ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]]
# [[ପୂଜା ଚେରୀ ରାୟ]]
# [[ଶବନମ]]
# [[ଅନିକା କବୀର ଶୋକ]]
# [[ମେହେର ଅଫରୋଜ ଶାଓନ]]
# [[ସୁଚନ୍ଦା]]
# [[ସୁଲତାନା ଜମାନ]]
# [[ନୁସରତ ଇମରୋଜ ଟିଶା]]
# [[ତାଂଜିନ ଟିଶା]]
# [[ପ୍ରସୂନ ଆଜାଦ]]
# [[ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ]]
# [[ଅପୁ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ଫରିଦା ଅଖତାର]]
# [[ଗୁଲଶାନ ଆରା ଅଖତାର]]
# [[ସୁମିତା ଦେବୀ]]
# [[ପାରବୀନ ସୁଲତାନା ଦିତି]]
# [[ତାରାନା ହାଲିମ]]
# [[ମୌସୁମୀ ହମିଦ]]
# [[ତମାଳିକା କର୍ମାକର]]
# [[ମାହିୟା ମାହି]]
# [[ନୁସରତ ଫରିୟା ମଜହାର]]
# [[ରୋକେୟା ପ୍ରାଚୀ]]
# [[ହୋସନେ ଆରା ପୁତୁଲ]]
# [[କାଜି ନସ୍ୱାବ ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ସୋହାନା ସାବା]]
# [[ରୋଜୀ ଆଫସାରୀ]]
# [[ନିପୁନ୍ ଅକ୍ତର]]
# [[ଆଖି ଆଲମଗିର]]
# [[ଆଜମେରୀ ହକ୍ ବଧନ]]
# [[ଅନ୍ୱରା ବେଗମ]]
# [[ଇଆମିନ୍ ହକ୍ ବବି]]
# [[ଇଶ୍ରାତ୍ ଜାହାଁ ଚୈତି]]
# [[ପ୍ରାର୍ଥନା ଫରଦିନ ଦିଘି]]
# [[ତାରୀନ ଜାହାଁ]]
# [[ରୱଶନ ଜାମିଲ]]
# [[ଜାକିୟା ବାରୀ ମମ]]
# [[କୁସୁମ ଶିକଦାର]]
# [[ଶମ୍ପା ରେଜା]]
# [[ତାନଭିନ ସୁଇଟି]]
# [[ଆଇରିନ ସୁଲତାନା]]
# [[ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା]]
# [[ରାଫାଃ ନାନଜେବା ତୋରସା]]
# [[ବିଜରୀ ବର୍କତୁଲ୍ଲାଃ]]
# [[ସବନମ ବବ୍‌ଲି]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଘୋଷ]]
# [[ମୁନିଆ ଇସଲାମ]]
# [[ରୁନା ଖାନ୍]]
# [[ଆଫସାନା ମିମି]]
# [[ସାଦିୟା ଇସଲାମ ମୌ]]
# [[ସାଦିକା ପାରଭିନ ପପି]]
# [[ଅହନା ରହମାନ ଲାକି]]
# [[ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା]]
# [[ନଫିସା ଜାହାଁ ଆଞ୍ଚଲ]]
# [[ମୁନମୁନ ଅହମଦ]]
# [[ଶର୍ମିଲି ଅହମଦ]]
# [[ଶିଲା ଅହମଦ]]
# [[ନର୍ଗିସ ଅଖତାର]]
# [[ଖଲିଦା ଅକ୍ତର କଳ୍ପନା]]
# [[ଆୟେଶା ଆଖତାର]]
# [[ସାବେରି ଆଲମ]]
# [[ଅନ୍ତରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ନାଜମା ଅନୱର]]
# [[ରଓଶନ ଆରା]]
# [[ବେବୀ ବିନ୍ଦୀ]]
# [[ବିନ୍ଦିୟା କବିର]]
# [[ଶାକିବା ବିଣ୍ଟେ ଅଲୀ]]
# [[ଅରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ମୌଟୁସୀ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ତାନିଆ ବୃଷ୍ଟି]]
# [[ମେହବୁବା ମାହନୂର ଚାନ୍ଦନୀ]]
# [[ଫରଜାନା ଛବି]]
# [[ନାଜନୀନ ହାସନ ଚୁମକି]]
# [[ଆଶନା ହବିବ ଭାବନା]]
# [[ଏକା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ମାୟା ଘୋଷ]]
# [[ଇଲୋରା ଗହର]]
# [[ଲୁସି ତୃପ୍ତି ଗୋମେଜ]]
# [[ଚିତ୍ରଲେଖା ଗୁହ]]
# [[ଲୈଲା ହାସନ]]
# [[ଲିସା ଗାଜୀ]]
# [[ଅଲିଭିୟା ଗୋମେଜ]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଘୋଷ]]
# [[ହୁମାଇରା ହିମୁ]]
# [[ଶାନ୍ତା ଇସଲାମ]]
# [[ଜିନାତ]]
# [[ମିଷ୍ଟି ଜାନ୍ନାତ]]
# [[ସାଦିୟା ଆୟମାନ]]
# [[ଫେରଦୌସୀ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି]]
# [[ରିଚି ସୋଲାୟମାନ]]
# [[ମନିରା ମିଠୁ]]
# [[ଫାଲ୍ଗୁନି ରହମାନ ଜଲି]]
# [[ନିଝୁମ ରୁବିନା]]
# [[ନୁସରତ ଜାହାଁ ଡାୟନା]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ଶିରୀନ]]
# [[ମିତା ନୂର]]
# [[ନାଜିଫା ତୁଶି]]
# [[ମୌସୁମୀ ନାଗ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ରେହାନା ଜଲି]]
# [[ଅଧରା ଖାନ୍]]
# [[ସାମସୁନ ନାହାର ସିମଲା]]
# [[ସବ୍ରିନା ସୁଲତାନା କେୟା]]
# [[ନାଦିୟା ଆଫରିନ ମିମ]]
# [[ଜାହାନାରା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ସାମରୋଜ ଆଜମି ଆଲଭୀ]]
# [[ରୁମାନା ଖାନ୍]]
# [[ଜିନାତ ସାନୁ ସ୍ୱାଗତା]]
# [[ସାନଜିଦା ପ୍ରୀତି]]
# [[କାଜି ମିସବାହୁନ ନାହାର]]
# [[ରୁମାନା ରଶୀଦ ଈଶିତା]]
# [[ସାବରିନ ଶାକା ମୀମ]]
# [[ଶର୍ମିମାଳା]]
{{Div col end}}

==ବିଦେଶୀ ଲୋକ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଟୋରୀ ବର୍ଚ]]
# [[ମିଆ ଖଲିଫା]]
# [[ନୀନା ଦାବୁଲୁରୀ]]
# [[ମାୟା ଏଞ୍ଜେଲୋ]]
# [[ମେରୀ ସେଲୀ]]
# [[ଲେଡି ଗାଗା]]
# [[କେଶା]]
# [[ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି]]
# [[ନିକୋଲାଇ ବଇକଭ]]
# [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
{{Div col end}}

==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଫେସନ (୨୦୦୮ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶିବାଜୀ (କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବର୍ଫି]]
# [[ଦୁକୁଡ଼ୁ]]
# [[୧: ନେନ୍ଓକ୍କାଡ଼ିନେ]]
# [[ବିଜିନେସମ୍ୟାନ]]
# [[ଆଗାଡ଼ୁ]]
# [[ଡିମ୍ବାଣୁ]]
# [[ଗୌରହରି ଦସ୍ତାନ]]
# [[ମନମ୍ (ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟ ହୋ (ଗୀତ)]]
# [[ସନ୍ ଅଫ୍ ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି]]
# [[ଧୁମ୍ ୨]]
# [[ଶ୍ରୀମନ୍ଥୁଡ଼ୁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି]]
# [[ଭୁବନ ବାମ୍]]
# [[ଅବଳା ବୋଷ]]
# [[ସରୋଜ ନଳିନୀ ଦତ୍ତ]]
# [[ନିଲ୍ ମୋହନ]]
# [[ନେପାଳର ରାଜା]]
# [[ବଦନାମ ଗଳି]]
# [[ରଜନୀ ବକ୍ସି]]
# [[ଆର୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ]]
# [[ପି. ଚନ୍ଦ୍ର ରେଡ୍ଡୀ]]
# [[ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)|ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲାଷ୍ଟ୍ ଡ୍ରପ୍]]
# [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର (ବିଚାରପତି)]]
# [[କାଜି ମାସୁମ ଅଖତାର]]
# [[ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ଦୁବେ]]
{{Div col end}}

== ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଅପ୍ପାନ୍ନଗୌଡ଼ା ପାଟିଲ]]
# [[ବୁଧୁ ଭଗତ]]
# [[ଗୌରୀରାମ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ବିଠଲଭାଇ ଜାଭେରୀ]]
# [[ଅଶୋକା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ରଘୁନାଥ ମାହାତୋ]]
# [[ଦୀନଦୟାଲ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ରାମ ଚରଣ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ପ୍ୟାରୀ ଦେବୀ ଅଗ୍ରହାରୀ]]
# [[ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ]]
# [[ସୁରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]]
# [[କାମଦା କିଙ୍କର ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ୟାରେଲାଲ ନାୟାର]]
# [[ଏଡ଼ତାତା ନାରାୟଣନ]]
# [[ଦେଓ ନାରାୟଣନ ଯାଦବ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦରାଓ ପେଡଗାଓଁକର]]
# [[ଆନ୍ନେ ଅଞ୍ଜାଇଆଃ]]
# [[ବତକ ମିଆଁ]]
# [[ଚୱାରା ପରମେଶ୍ୱରନ]]
# [[ଶଙ୍କରରାଓ ଦେଓ]]
# [[ଦାଦା ଧର୍ମାଧିକାରୀ]]
# [[ନାଥୁ ଧୋବି]]
# [[ଅସଲମବିକାଇ]]
# [[ଆଶା ଦେବୀ ଆର୍ଯ୍ୟନାୟକମ]]
# [[ମୋତିଲାଲ ବର୍ମା]]
# [[ଚୁନିଲାଲ ବୈଦ୍ୟ]]
{{Div col end}}

==ରାଜନୀତିଜ୍ଞ==
# [[ଭାରତର ସଂସଦ]]

=== ଅଣ ଓଡ଼ିଆ ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସୁଭାସିନୀ ଅଲୀ]]{{tick}}
# [[ଏମ୍. କରୁଣାନିଧି]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଭି. ମୋହିନୀ ଗିରି]]
# [[ଗୁଲାବ କୌର]]
# [[ବିଶାର ଆଲ-ଖାସାଓନେହ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ]]
# [[ଡେଲା ଗଡଫ୍ରେ]]
# [[ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ]]
# [[ଚିନ୍ତା ଅନୁରାଧା]]
# [[ଜାମିଦା ବିବି]]
# [[ଶ୍ରୀରୂପା ମିତ୍ର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଲୀଳା ରାମକୁମାର ଭାର୍ଗବ]]
# [[ବ୍ରଜଲାଲ ବିୟାନୀ]]
# [[ରଘୁବର ଦାସ]]
# [[ଭି. କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପାଣ୍ଡିଆନ]]
# [[ସୁରେଖା କଦମ]]
# [[ହରିଶ ବୀରାନ]]
# [[ବେବି ଦେବୀ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ଦାସ]]
# [[ସୁକୁମାର ଦେ]]
# [[ଦାମୋଦର ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ସଜଦା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ଅଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଲୋଧି]]
# [[ଆନନ୍ଦ କୁମାର ଗଣ୍ଡ]]
# [[କାଥିର ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଲଭ୍‌ଲି ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଆନ୍ନାଦୁରାଇ ସି ଏନ୍]]
# [[ଅପ୍ପଲନାଇଡ଼ୁ କାଲିସେଟ୍ଟି]]
# [[ରମେଶ ଅବସ୍ଥି]]
# [[ଏମ୍. ମଲ୍ଲେଶ ବାବୁ]]
# [[ବଜରଙ୍ଗ ମନୋହର ସୋନୱାନେ]]
# [[ଅନିଲ ବଲୁନି]]
# [[ନିମୁବେନ ବମ୍ଭାନିୟା]]
# [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ (ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା)]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦୋଲିୟା]]
# [[ଶୋଭାବେନ ବରୈୟା]]
# [[ରାହୁଲ ଲୋଧି]]
# [[କଳାନିଧି ବୀରସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଗଜେନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]]
# [[ହରିଭାଇ ପଟେଲ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର (ରାଜନେତା)]]
# [[କୁନ୍ଦୁରୁ ରଘୁବୀର]]
# [[ଡିନ୍ କୁରିଆକୋସ]]
# [[ଜି. ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ମହାନ୍ତ]]
# [[ପୁନମବେନ୍ ମାଡାମ୍]]
# [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସିଂହ ମହତୋ]]
# [[ସୁକାନ୍ତ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଦିନେଶ ମକୱାନା]]
# [[ଅସିତ କୁମାର ମଲ]]
# [[ହର୍ଷ ମାଲହୋତ୍ରା]]
# [[ଅଜୟ କୁମାର ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ମାନେ]]
# [[ଭି. ଏସ୍. ମାଥେସ୍ୱରନ]]
# [[ବିଜୁଳି କଲିତା ମେଧି]]
# [[ମୁରାରି ଲାଲ ମୀନା]]
# [[ମହିମା କୁମାରୀ ମେୱାର]]
# [[ନରେଶ ମହାସ୍କେ]]
# [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାଜେଶ ମିଶ୍ର]]
# [[ମିତାଲି ବାଗ]]
# [[ଭାସ୍କର ଭାଗାରେ]]
# [[ପ୍ରତିମା ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ଭୋଜରାଜ ନାଗ]]
# [[ରୋଦମାଳ ନାଗର]]
# [[ଜି କୁମାର ନାଏକ]]
# [[ନାମଦେଓ କିର୍ସାନ]]
# [[ରାମଭୁଆଲ ନିଶାଦ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ୟାଦାଓରାଓ ପାଡୋଲେ]]
# [[ସନାତନ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସାନ୍ତୋକବେନ ଆରେଥିୟା]]
# [[ଚାକାତ ଆବୋହ]]
# [[ପୁସପତି ଅଦିତୀ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଅପରୂପା ପୋଦାର]]
# [[ସରୋଜିନୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବୀ ଅଗ୍ରହରି]]
# [[ମଞ୍ଜୁ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଆଃଲାବତ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର କୌର ଆଃଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ଆଲିଫା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[କେ. ଅଲଗୁବେଲୁ]]
# [[ନୀସତ ଆଲମ]]
# [[ବୀଣା ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଅଲେଟି ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ]]
# [[ମନୀଷା ଅନୁରାଗୀ]]
# [[ଅଳକା ସିଂହ ଅର୍କବଂଶୀ]]
# [[ଲତା ଅତିୟାମାନ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ଆଜାଦ୍]]
# [[ତାଜଦାର ବାବର]]
# [[ହର୍ଷିତା ସ୍ୱାମୀ ବଘେଲ]]
# [[ରଞ୍ଜନା ବଘେଲ]]
# [[ସାରିକା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବଘେଲ]]
# [[ଚିରଣଜିତ କୌର ବାଜୱା]]
# [[ସ୍ମିତା ବକ୍ସି]]
# [[କେ. ବାଳଭାରତୀ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ବଳବନ୍ତ]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ବୈଶାଳୀ ବାଙ୍କର]]
# [[ତସନୀମ ବାନୋ]]
# [[ସୁରଜିତ କୌର ବରନାଲ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାରୁପାଲ]]
# [[କମଳି ବସୁମାତାରି]]
# [[ଚନ୍ଦନା ବାଉରି]]
# [[ସନ୍ଧ୍ୟା ବାଉରି]]
# [[ସୁସ୍ମିତା ବାଉରି]]
# [[ଉମାପଦ ବାଉରି]]
# [[ଶିମଲା ବାୱରି]]
# [[ଫିରୋଜା ବେଗମ]]
# [[ଫିରଦୌସୀ ବେଗମ]]
# [[ଗୁଲ ଅଖତରା ବେଗମ]]
# [[ମହମୁଦା ବେଗମ]]
# [[ମମତାଜ ବେଗମ]]
# [[ନର୍ଗିସ ବେଗମ]]
# [[ସାହିନା ମମତାଜ ବେଗମ]]
# [[ରାୟମୁନି ଭଗତ]]
# [[ସୁମନ ଲତା ଭଗତ]]
# [[କେ. ପ୍ରତିଭା ଭାରତୀ]]
# [[ବୀଣା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସଂଯୁକ୍ତା ଭାଟିଆ]]
# [[ଏମ୍. ଏସ୍. କେ. ଭାବାନୀ ରାଜେନ୍ତିରାନ]]
# [[ମମତା ଭୁନିଆ]]
# [[ନିର୍ମଳା ଭୁରିଆ]]
# [[ଫିରୋଜା ବିବି]]
# [[ବିନ୍ଦୁ କୃଷ୍ଣା]]
# [[ରେଣୁକା ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ଭାବନା ବୋହରା]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ଜଗତାପ]]
# [[ପ୍ରୋବା ଚକମା]]
# [[ନୀତା ଚୌଧୁରୀ]]
{{Div col end}}

=== ସମୃଦ୍ଧକରଣ ===

* [[ଜୟଶ୍ରୀ ରାଇଜି]]

===ଓଡ଼ିଆ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲ]]
# [[ପିନାକୀ ମିଶ୍ର]]
# [[କାମାକ୍ଷା ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବୀର କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ବଲବୀର ପୁଞ୍ଜ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଲେଙ୍କା]]
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[କଳ୍ପତରୁ ଦାସ]]
# [[ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଲୋଧା]]
# [[ଏ ଭି ସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ]]
# [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମଙ୍ଗଳା କିଶାନ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଲାଠ]]
# [[ଜୟରାମ ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ହରିହର ସୋରେନ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ରନାଥ ନାୟକ]]
# [[ଅନାଦି ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ବନମାଳୀ ବାବୁ]]
# [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଭଜମନ ବେହେରା]]
# [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୋଇ]]
# [[ଅର୍କ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଧରଣୀଧର ଜେନା]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଗଜପତି]]
# [[ଗୁରୁଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]]
# [[ଝିନ୍ନ ହିକ୍‌କା]]
# [[ମୋହନ ଜେନା]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ କୁମାର ଜେନା]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଜେନା]]
# [[ସମରେନ୍ଦ୍ର କୁଣ୍ଡୁ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ମାଝୀ]]
# [[ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ]]
# [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝୀ]]
# [[ଲଡ଼ୁ କିଶୋର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମଙ୍ଗରାଜ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଦାମ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ବାଲଗୋପାଲ ମିଶ୍ର]]
# [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଇନ୍ଦୁରାଣୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ମମତା ମାଢ଼ୀ]]
# [[ରାଧାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ନେହାଙ୍ଗିନୀ ଛୁରିଆ]]
# [[ସୁଷମା ପଟେଲ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ବେହେରା]]
# [[ରୀତା ସାହୁ]]
# [[ମନ୍ଦାକିନୀ ବେହେରା]]
# [[ରୋଷନୀ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ରାସେଶ୍ୱରୀ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପରମା ପୂଜାରୀ]]
# [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସିପ୍ରା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଞ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଅଜୟନ୍ତୀ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଉଷା ଦେବୀ]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ବେହେରା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶାନ୍ତା]]
# [[ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ]]
# [[ସୁରମା ପାଢ଼ୀ]]
# [[କିଶୋରୀମଣି ସିଂହ]]
# [[ପ୍ରମିଳା ଗିରି]]
# [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାହୁ]]
# [[ଫୁଲମଣି ଶାନ୍ତା]]
# [[ଭଗବତୀ ପୂଜାରୀ]]
# [[ଉମାରାଣୀ ପାତ୍ର]]
# [[କମଳା ଦାସ]]
# [[ସୁଧାଂଶୁମାଳିନୀ ରାୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରାସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରତ୍ନା ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ପଟ୍ଟ ନାୟକ]]
# [[ରାଜଶ୍ରୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ]]
# [[ଶାନ୍ତି ଦେବୀ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ବାସନ୍ତୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୀମାରାଣୀ ନାୟକ]]
# [[ଟୁକୁନି ସାହୁ]]
# [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ]]
# [[ରଥ ଦାସ]]
# [[ଅନନ୍ତ ସେଠୀ]]
# [[ମୂରଲୀଧର ଜେନା]]
# [[କୁମାର ଶ୍ରୀ ଚିରଞ୍ଜୀବି]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେଠୀ]]
# [[କପିଳ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ବୈରାଗୀ ଜେନା]]
# [[ବିଜୟ ନାୟକ]]
# [[ନେତ୍ରାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ଦାସ]]
# [[ମନମୋହନ ଦାସ]]
# [[ନନ୍ଦକିଶୋର ଜେନା]]
# [[ଚକ୍ରଧର ବେହେରା]]
# [[ସତ୍ୟଭାମା ଦେଇ]]
# [[ହୃଦାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବେଦ ପ୍ରକାଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ରାଉତ]]
# [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] (chk)
# [[ମନମୋହନ ସାମଲ]]
# [[ଶୈଳେନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଭଗୀରଥ ଦାସ]]
# [[ଉତ୍ସବ ଚରଣ ଜେନା]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଦାସ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପଦ୍ମ ଲୋଚନ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମହମ୍ମଦ ହନିଫ]]
# [[ବଳରାମ ସାହୁ]]
# [[ଯୁଗଳ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବିରେନ ପଲେଇ]]
# [[ନରେନ ପଲେଇ]]
# [[ରତ୍ନାକର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ସେଠୀ]]
# [[କରୁଣାକର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ହରପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ପୀତାମ୍ବର ପଣ୍ଡା]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ଧଡ଼ା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ପରମାଣିକ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଭାଗବତ ସାହୁ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ]]
# [[ବିଜୟ କୃଷ୍ଣ ଦେ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ପ୍ରିୟନାଥ ନନ୍ଦି]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ଗୋପନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ]]
# [[ଅରୁଣ ଦେ]]
# [[ନୀଳାମ୍ବର ଦାସ]]
# [[ବନମାଳି ଦାସ]]
# [[ସୁକୁମାର ନାୟକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ପ୍ରଦିପ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ]]
# [[ଗଦାଧର ଗିରି]]
# [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜେନା]]
# [[ଜୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ଚଣ୍ଡ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସେନାପତି]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ବାଗ]]
# [[ଭୂପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ନିତ୍ୟ‍ାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ପ୍ରେମଲତା ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତି (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ଶଶିକାନ୍ତ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଦାସ]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ଚାନ୍ଦ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଭାଇଗା ସେଠୀ]]
# [[ଜନାର୍ଦନ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ବୀରକିଶୋର ଜେନା]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଜେନା]]
# [[ମକର ସେଠୀ]]
# [[ଭୁବନାନନ୍ଦ ଜେନା]]
# [[ଦାଶରଥୀ ଜେନା]]
# [[ମାୟାଧର ଜେନା]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ସେଠୀ]]
# [[ଜୟଦେବ ଜେନା]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାଏକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[କୁମାର ମାଝୀ]]
# [[ଛୋଟରାୟ ମାଝୀ]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]]
# [[ଅଭିରାମ ନାଏକ]]
# [[ବେଦବ୍ୟାସ ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରାଣ ବଲ୍ଲଭ ନାଏକ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ନାଏକ]]
# [[ନୀଳାଦ୍ରି ନାୟକ]]
# [[ରାଜ ବଲ୍ଲଭ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମରାୟ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ମାଝି]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଗୌରହରି ନାଏକ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ନାଏକ]]
# [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ଧନୁର୍ଜୟ ଲାଗୁରୀ]]
# [[ଜିତୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଧନୁର୍ଜୟ ସିଦୁ]]
# [[ଗୁରୁ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ସନାତନ ମହାକୁଡ଼]]
# [[ସହରାଇ ଓରାମ]]
# [[ବଦ୍ରିନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[କ୍ଷୀରୋଦ ପ୍ରସାଦ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମୂରଲୀଧର କୁଅଁର]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଟୁଡୁ]]
# [[ସାଲଖାନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଅଜେନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାଏକ]]
# [[କାଙ୍ଗୋଇ ସିଂହ]]
# [[ରୁଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ଇଶ୍ୱର ନାଏକ]]
# [[ଇଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ଯାଦବ ମାଝୀ]]
# [[ମନମୋହନ ଟୁଡୁ]]
# [[ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ]]
# [[ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ରୋହିଦାସ ସୋରେନ]]
# [[ଶ୍ରୀନାଥ ସୋରେନ]]
# [[ଗୋଲକ ବିହାରୀ ନାଏକ]]
# [[ଭାସ୍କର ମଢ଼େଇ]]
# [[ନଳିନୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ପ୍ରଭାକର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଦାସ]]
# [[କରୁଣାକର ନାଏକ]]
# [[ଅଜିତ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ହଇବୁରୁ]]
# [[ରଘୁନାଥ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ବାସନ୍ତି ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଗିରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]]
# [[ହରିହର ମହାନ୍ତି]]
# [[ସମଲ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରମୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ଛତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଧଳ]]
# [[କିଶୋର ଦାଶ]]
# [[ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ]]
# [[ସାନନ୍ଦ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶ]]
# [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]]
# [[ଭାଦବ ହାଁସଦା]]
# [[ବୁଧନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ମୋଚିରାମ ତିରିୟା]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[କାହ୍ନୁରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ମାଝି]]
# [[କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ଭାନୁଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଶମ୍ଭୁନାଥ ନାଏକ]]
# [[ମଙ୍ଗଳ ସିଂ ମୁଦି]]
# [[ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ହରଦେବ ତିରିୟା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ମାଝି]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି]]
# [[ଶ୍ୟାମ ଚରଣ ହାଁସଦା]]
# [[ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା]]
# [[ନବ ଚରଣ ମାଝି]]
# [[ରାଜକିଶୋର ଦାସ]]
# [[ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]]
# [[ସକିଲା ସୋରେନ]]
# [[ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼ାଇ]]
# [[ଶରତ ରାଉତ]]
# [[ସନାତନ ଦେଓ]]
# [[ବାଇଧର ସିଂହ]]
# [[ନାରାୟଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପତି]]
# [[ପୀତାମ୍ବର ଭୂପତି ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ଜେନା]]
# [[ପରମେଶ୍ୱର ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣୀ ଜେନା]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଅନାଦୀ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ଅଞ୍ଚଳ ଦାସ]]
# [[ବାଇଧର ବେହେରା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା]]
# [[ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମାୟାଧର ସିଂହ]]
# [[ଗଦାଧର ଦତ୍ତ]]
# [[ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ]]
# [[ରବି ଦାଶ]]
# [[କାଙ୍ଗାଳି ଚରଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଗୁରୁଚରଣ ଟିକାୟତ]]
# [[ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ]]
# [[ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା]]
# [[ଦୁଃଶାସନ ଜେନା]]
# [[ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କୁଳମଣି ରାଉତ]]
# [[ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା]]
# [[ଦେବାଶିଷ ନାୟକ]]
# [[ସୁନନ୍ଦା ଦାସ]]
# [[ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ]]
# [[ନବକିଶୋର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାଏକ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ସାହୁ]]
# [[ଧୃବ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ସରୋଜକାନ୍ତ କାନୁନଗୋ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ରାଉତ]]
# [[ଉତ୍କଳ କେଶରୀ ପରିଡ଼ା]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ତରାଇ]]
# [[ଶଶି ଭୂଷଣ ବେହେରା]]
# [[ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦ ସାମଲ]]
# [[ଦୈତାରୀ ବେହେରା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ କିଶୋର ଦାସ]]
# [[ବଟକୃଷ୍ଣ ଜେନା]]
# [[ମାୟାଧର ସେଠୀ]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା]]
# [[କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ଦାସ]]
# [[ମଧୁସୂଦନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବିଜୟଶ୍ରୀ ରାଉତରାୟ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁବ୍ରତ ରାଉତରାୟ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ]]
# [[ସୁର ସେଠୀ]]
# [[ଶୁକଦେବ ଜେନା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ]]
# [[ଆକୁଳାନନ୍ଦ ବେହେରା]]
# [[ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ]]
# [[ପଦ୍ମିନୀ ଦିଆନ]]
# [[ଲତିକା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ବୈଦ୍ୟ]]
# [[ଧର୍ମାନନ୍ଦ ବେହେରା]]
# [[ବିଧୁ ଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ରାଜ କିଶୋର ରାମ]]
# [[ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ରସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରମେଶ ରାଉତ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ସାହୁ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବୀ ରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବାଶିଷ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବୀର ସିପ୍‌କା]]
# [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[କନକଲତା ଦେବୀ]]
# [[ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ]]
# [[ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୟଦ ମୁସ୍ତାଫିଜ ଅହମଦ]]
# [[ସମୀର ଦେ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଜେନା]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ବର୍ମା]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଅତାହାର]]
# [[ବିରଜା ପ୍ରସାଦ ରାୟ]]
# [[ଶରତ କୁମାର କର]]
# [[ଶେଖ ମତଲୁବ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ନାୟକ]]
# [[ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ]]
# [[ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ବେହେରା]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମା]]
# [[ଦିବାକରନାଥ ଶର୍ମା]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଦେବ]]
# [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ନାୟକ]]
# [[ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଅଲେଖ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଧ୍ରୁବ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ହରିହର ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]]
# [[ବଂଶୀଧର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସତ୍ୟସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଭୁତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]]
# [[ଅରୁଣ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଶେଖର ସିଂହ]]
# [[ଅନୁଭବ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ସାହୁ]]
# [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ରାମ]]
# [[ବି. ଏସ. ବି. ନରେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]]
# [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]]
# [[ସାହେବ ନାଏକ]]
# [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ]]
# [[ଶ୍ରୀଧର ନାଏକ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[କାଶୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରୁଦ୍ର ମାଧବ ରାୟ]]
# [[ହରିହର କରଣ]]
# [[ଅରୁଣ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ମାନ୍ଧାତା]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୀତାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ବଂଶୀଧର ସାହୁ]]
# [[ଭାଗବତ ବେହେରା]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ]]
# [[ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ଚମ୍ପତିରାୟ]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ହରିହର ସାହୁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଜଗଦେବ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ବିଶ୍ୱ ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମାନସିଂହ]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ରଘୁନାଥ ସାହୁ]]
# [[ଅଶୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ରାଉତ]]
# [[ପ୍ରିୟଦର୍ଶୀ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭାଗୀରଥି ବଡ଼ଜେନା]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇକରାୟ]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ବଳବନ୍ତରାୟ]]
# [[ସୁରେଶ କୁମାର ରାଉତରାୟ]]
# [[ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମାଧବ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତରାୟ]]
# [[ଜ୍ୟୋତିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ର]]
# [[ବୀରକିଶୋର ଦେବ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବନମାଳି ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଜୟକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଭୋଇ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ]]
# [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାଶ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ମହାରଥୀ]]
# [[ହରିହର ଭୋଇ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ନାୟକ]]
# [[ରାଘବ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ]]
# [[ବସନ୍ତ ବେହେରା]]
# [[ହୃଷିକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ]]
# [[କୁମୁଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଦେବରାଜ ସାହୁ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଜେନା]]
# [[ରଜନୀ କାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[ଅଦ୍ୱୈତ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]]
# [[ଦୁତିଅ ରାଉଳ]]
# [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାଇ]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ଅମରନାଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନଗେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପଦ ନାଏକ]]
# [[ନବଘନ ନାୟକ]]
# [[ଖଗେଶ୍ୱର ବେହେରା]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ବେହେରା]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କୁମାର ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ବେହେରା]]
# [[ମୁକେଶ କୁମାର ପାଳ]]
# [[ଧରଣୀଧର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ପାଳ]]
# [[ମହେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁବାହୁ ସିଂହ]]
# [[ବାଇଧର ନାଏକ]]
# [[ରବି ନାରାୟଣ ପାଣି]]
# [[ନୃସିଂହ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ବିଭୁଧେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ଦାସ]]
# [[ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ତ୍ରିପାଠୀ (ରାଜନେତା)]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଧୀର କୁମାର ସାମଲ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ସାମଲ]]
# [[ନବୀନ ନନ୍ଦ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର]]
# [[ନବୀନ ଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[କାଳିଆ ଦେହୁରୀ]]
# [[ମଦନ ଦେହୁରୀ]]
# [[ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରତ୍ନପ୍ରଭା ଦେବୀ]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ନାଏକ]]
# [[ଅରକ୍ଷିତ ନାଏକ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ନାଏକ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[କହ୍ନେଇ ସିଂହ]]
# [[ଜଗତେଶ୍ୱର ମିର୍ଦ୍ଧା]]
# [[ପାଣୁ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଛତ୍ରିଆ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ (୧୯୬୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରମେଶ ପଟୁଆ]]
# [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗରଡ଼ିଆ]]
# [[ନାଉରୀ ନାୟକ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭିକାରୀ ଘାସି]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଗୁରୁ]]
# [[ଝସକେତନ ସାହୁ]]
# [[ଶ୍ରୀବଲ୍ଲଭ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଜୟନାରାୟଣ ମିଶ୍ର]]
# [[ରୋହିତ ପୂଜାରୀ]]
# [[ସନାତନ ବିଶି]]
# [[ଭିକାରୀ ସୁନା]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ କୁମାର]]
# [[ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ]]
# [[ଜୟଦେବ ଠାକୁର]]
# [[ଜ୍ୟୋତିମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ବେହେରା]]
# [[ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଗଙ୍ଗଦେବ]]
# [[ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ମାଝି]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ବଳ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ]]
# [[ଦିଲିପ କୁମାର ରାୟ]]
# [[ରଞ୍ଜିତ ଭିତ୍ରିଆ]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଇଗ୍ନେସ ମାଝୀ]]
# [[ଗଜଧର ମାଝୀ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ କାଲୋ]]
# [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଦାସ ଲୁଗୁନ]]
# [[ଜୁନାସ ବିଲୁଙ୍ଗ]]
# [[ରେମିସ କେରକେଟା]]
# [[ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିହାର ସୁରିନ]]
# [[ଶଙ୍କର ଓରାମ]]
# [[ଜର୍ଜ ତିର୍କୀ]]
# [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ ଭଗତ]]
# [[ଶାନ୍ତି ପ୍ରକାଶ ଓରାମ]]
# [[ରଙ୍ଗବଲ୍ଲଭ ଅମାତ]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ କିଷାନ]]
# [[ମୁଖରମ ନାଏକ]]
# [[ଗ୍ରେଗୋରୀ ମିଞ୍ଜ]]
# [[ରାଜେନ ଏକ୍କା]]
# [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର ଏକ୍କା]]
# [[ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା]]
# [[ନେଲସନ ସୋରେଙ୍ଗ]]
# [[ମନସିଦ ଏକ୍କା]]
# [[ହଳୁ ମୁଣ୍ଡାରୀ]]
# [[ସୁବ୍ରତ ତରାଇ]]
# [[ରବି ଦେହୁରୀ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରଭାତ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଅଜିତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଶାରଦା ପ୍ରସାଦ ନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ନୀଳମଣି ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ନରହରି ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବେଣୁଧର ନାଏକ]]
# [[ହେମନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ଦୟାନିଧି କିଷାନ]]
# [[ଭୀମସେନ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ]]
# [[ଭି. ସୀତାରାମୟା]]
# [[ଯତିରାଜ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ପଣ୍ଡା]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ନାଗି ରେଡ୍ଡୀ ନାରାୟଣ ରେଡ୍ଡୀ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଆଦିକନ୍ଦ ସେଠୀ]]
# [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରିୟାଂଶୁ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରାଘବ ପରିଡ଼ା]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଦେବରାଜ ମହାନ୍ତି]]
# [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୧୩ ଜନ୍ମ)]]
# [[ହରିହର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଦ୍ୱିତିକୃଷ୍ଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଉଷାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ମୋହନ ନାଏକ]]
# [[ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଅନଙ୍ଗ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ବେହେରା]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଦଣ୍ଡପାଣି ଦାସ]]
# [[ଶିଶିର କୁମାର ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଶିବ ଶଙ୍କର ସାହାଣୀ]]
# [[ବିନାୟକ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବିକ୍ରମ କୁମାର ପଣ୍ଡା]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ସାହୁ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୨୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଦେଓ]]
# [[ଦଣ୍ଡପାଣି ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ତାରିଣୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାଧାଗୋବିନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଆରୁଖ]]
# [[ସୁମା ନାଏକ]]
# [[ମାଗୁଣି ଚରଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଜାମି ସୁବାରାଓ ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ଉମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୌଡ଼]]
# [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ବେହେରା]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]]
# [[ଦିବାକର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେଓ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ପତି]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଜେନା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ (୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଗନ୍ତାୟତ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ହରିହର ସାହୁ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଉଦୟ ନାଥ ନାୟକ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରଥ]]
# [[ଲଳିତେନ୍ଦୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଦାସ ବର୍ମା]]
# [[ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ସାମନ୍ତସିଂହାର]]
# [[ଅଜୟ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ପାତ୍ର]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ହରିହର ବାହିନୀପତି]]
# [[ଫକୀର ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ଭଗବାନ ପ୍ରତିହାରୀ]]
# [[ଗଦାଧର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ତୁଷାରକାନ୍ତି ବେହେରା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ରବି ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ପାତ୍ର]]
# [[ଗତିକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଭରତ ଦାସ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ନାଏକ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀ]]
# [[ନୀଳମଣି ସିଂହ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ବାଇଧର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ]]
# [[ବେଣୁଧର ସେଠୀ]]
# [[ଉମାକାନ୍ତ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ରମାରଞ୍ଜନ ବଳିଆରସିଂହ]]
# [[ରାଜରାଜ ଦେବ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ମାଧବ ମିଶ୍ର]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶତପଥୀ]]
# [[ସହୁରା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନରେଶ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କରେନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ରାଜୀବ ପାତ୍ର]]
# [[ଚକ୍ରମଣି କହଁର]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କହଁର]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ କହଁର]]
# [[ଦୁବର ପୋଡ୍ରା]]
# [[ଲୋକନାଥ ପାତ୍ର]]
# [[ଯାଦବ ପାଦ୍ର]]
# [[ଭଗବାନ କହଁର]]
# [[ମହୀଧର ରଣା]]
# [[ଅଙ୍ଗଦ କହଁର]]
# [[ଡୁଗୁନି କହଁର]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର କହଁର]]
# [[ଦାଶରଥୀ ବେହେରା]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା]]
# [[ଜଗଦୀଶ ଜାନୀ]]
# [[ବରଦା ପ୍ରସନ୍ନ କହଁର]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ବେହେରା]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପଦ୍ମନାଭ ବେହେରା]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ]]
# [[ସାରଙ୍ଗଧର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସାଲୁଗା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଜାକବ୍ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରଞ୍ଜିତ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଗୋପାଳ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନାଗାର୍ଜୁନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଅମାତ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦଲାଲ]]
# [[ନଟବର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସୁଜିତ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଅଜିତ ଦାସ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ନାଏକ]]
# [[ଅନାମ ନାଏକ]]
# [[ଜଗମୋହନ ନାୟକ]]
# [[କରୁଣାକର ଭୋଇ]]
# [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଅଞ୍ଚଳ ମାଝି]]
# [[ଦୟାନିଧି ନାଏକ]]
# [[ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜନାର୍ଦନ ମାଝି]]
# [[ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି]]
# [[ଗଜାନନ ନାୟକ]]
# [[ପୁଷ୍ପେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦ ନାଏକ]]
# [[ଯୁଗରାମ ବେହେରା]]
# [[ଭାରତ ଭୂଷଣ ବେମାଲ]]
# [[ମୌସଧି ବାଗ]]
# [[କୁମରମଣି ଶବର]]
# [[ତେଜରାଜ ମାଝି]]
# [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି]]
# [[କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ନଗେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଭଗବାନ ଭୋଇ]]
# [[ଶିବାଜୀ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦିଶାରୀ]]
# [[ଦିବ୍ୟଶଙ୍କର ମିଶ୍ର]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ମେହେର]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ବରାଡ଼]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ (୧୯୧୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସରାବ]]
# [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓ]]
# [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଦାଶ]]
# [[ହିତେଶ କୁମାର ବଗର୍ତ୍ତି]]
# [[କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ]]
# [[ଅଧିରାଜ ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମାଝି]]
# [[ଅନୁପ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଘାସିରାମ ମାଝି]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଢୋଲକିଆ]]
# [[ଭାନୁପ୍ରକାଶ ଯୋଶୀ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଓଁକାର ସିଂହ ମାଝି]]
# [[ଚୈତନ ମାଝି]]
# [[କୃପାନିଧି ନାଏକ]]
# [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଦ୍ୱାରିକାନାଥ କୁସୁମ]]
# [[ହରିହର ପଟେଲ]]
# [[ଦିବ୍ୟଲୋଚନ ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଶଙ୍କର୍ଷଣ ନାଏକ]]
# [[ଯୋଗେଶ କୁମାର ସିଂହ]]
# [[କୁସୁମ ଟେଟେ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]]
# [[ରାମ ଚରଣ ପଟେଲ]]
# [[ଶିବ ନାରାୟଣ ସିଂହ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଏଲ.ଏମ.ଏସ. ବରିହା]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ପୁରୋହିତ]]
# [[ଲାଲ ରଞ୍ଜିତ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ବୀର ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ସତ୍ୟଭୂଷଣ ସାହୁ]]
# [[ବିଜୟ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ଦଳଗଞ୍ଜନ ଛୁରିଆ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ନିହାର ରଞ୍ଜନ ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ରିପୁନାଥ ସେଠ]]
# [[ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଡ଼ତିଆ]]
# [[ତ୍ରିବିକ୍ରମ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁବଳ ସାହୁ]]
# [[ନିକୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ସିଂହ]]
# [[ଗଣନାଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୋହନ ନାଗ]]
# [[ବିମ୍ବାଧର କୁଅଁର]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[କୁମର ବେହେରା]]
# [[କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ନାଏକ]]
# [[ନଟବର ବଞ୍ଛୋର]]
# [[ଅନୁପ କୁମାର ସାଏ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପଣ୍ଡା]]
# [[କିଶୋର କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ପାଣି]]
# [[ନବ କିଶୋର ଦାସ]]
# [[ମୂରାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିନୋଦ ବିହାରୀ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ମନୋହର ସିଂହ ନାଏକ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାକୁଡ଼]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ପ୍ରସାଦ ତରିଆ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ହୋତା]]
# [[ଦଉଲତ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ନୀଳାମ୍ବର ରାୟଗୁରୁ]]
# [[କୁନ୍ଦୁରୁ କୁଶାଳ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିନୋଦ ପାତ୍ର]]
# [[ଧନେଶ୍ୱର କୁମ୍ଭାର]]
# [[ଦେବରାଜ ସେଠ]]
# [[ଦୌଲତ ବାଘ]]
# [[ଅନନ୍ତରାମ ନନ୍ଦ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ନନ୍ଦ କିଶୋର ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ସେଠ]]
# [[ରାମ ରାଜ କୁମାରୀ]]
# [[ନବକୁମାରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରତ୍ନମାଳୀ ଜେମା]]
# [[ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ]]
# [[ମମତା ମହନ୍ତ]]
# [[ଏ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ]]
# [[ଆନେ କ୍ୟାଥରିନ ମନ୍‍ରୁ]]
# [[ମୁକେଶ ମହାଲିଙ୍ଗ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ମେହେର]]
# [[ସୁଶିଳ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ ଠାକୁର]]
# [[ଆଶାରାମ ଭୋଇ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଗଣେଶ ରାମ ବରିହା]]
# [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ବିବେକାନନ୍ଦ ମେହେର]]
# [[ଅଇଁଠୁ ସାହୁ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ମୁରଲୀଧର ପଣ୍ଡା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ତପି ଜାଲ]]
# [[ଲଳିତ ମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ (୧୯୪୬ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ସିଂହ ସାଲୁଜା]]
# [[ହାଜି ମହମ୍ମଦ ଆୟୁବ ଖାଁ]]
# [[ଲୋକନାଥ ରାୟ]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ମହମ୍ମଦ ମୁଜାଫର ହୁସେନ ଖାନ]]
# [[ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ବାବୁ]]
# [[ରାଧାକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବାଗ]]
# [[ମହାନନ୍ଦ ବାହାଦୁର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ମାଝୀ]]
# [[ତୀର୍ଥବାସୀ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋତା]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କର]]
# [[ସାଧୁ ନେପାକ]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଯଦୁମଣି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦେବେଶ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଶବର ଡୁମ୍ବା]]
# [[ସନ୍ୟାସୀ ଚରଣ ପିଦିକା]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ନରସିଂହ ପାତ୍ର]]
# [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ମୁତିକା]]
# [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ (୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଶ୍ୟାମଘନ ଉଲାକା]]
# [[ପ୍ରସକା ଶ୍ରୀପତି]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ସାରଙ୍ଗଧର କାଡ୍ରାକା]]
# [[ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକା]]
# [[ମକରନ୍ଦ ମୁଦୁଲି]]
# [[ହିମିରିକା ରଘୁନାଥ]]
# [[କାମାୟା ମଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ]]
# [[ଅନନ୍ତରାମ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରଭୁ ଜାନି]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର କୁଳେଶିକା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ବିଭିଷଣ ମାଝି]]
# [[ଅଖିଳ ସାଉଁଣ୍ଟା]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ପିତମ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ମୁସୁରୀ ଶାନ୍ତା ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କଦମ]]
# [[ମୁଳୁ ଶାନ୍ତା]]
# [[ଦିଶାରୀ ସାନୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମାଝି]]
# [[ସଦନ ନାଏକ]]
# [[ଧନସାୟୀ ରଣଧୀର]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ମାଝି]]
# [[ମହାଦେବ ବକ୍ରିଆ]]
# [[ବାସୁଦେବ ମାଝି]]
# [[ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂଜାରୀ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଗରିଆ]]
# [[ନୃସିଂହ ନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମା]]
# [[ରଘୁରାମ ପଦାଳ]]
# [[ଗୁପ୍ତ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]]
# [[ତୋୟକ ସଙ୍ଗଣା]]
# [[ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନିପତି]]
# [[ରବି ନାରାୟଣ ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରତାପ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଲାଇଚନ ନାଏକ]]
# [[ହରିହର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଏନ. ରାମଶସେୟା]]
# [[ରଘୁନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରବି ସିଂହ ମାଝି]]
# [[ଗୁରୁବରୁ ମାଝି]]
# [[ଧର୍ମୁ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ମାଝି]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ସଦାଶିବ ପ୍ରଧାନୀ]]
# [[ହରିଜନ ମୀରୁ]]
# [[ମୁଡ଼ି ନାଏକୋ]]
# [[ହବିବୁଲ୍ଲା ଖାଁ]]
# [[ମନୋହର ରନ୍ଧାରୀ]]
# [[ଭୁଜବଳ ମାଝି]]
# [[ଶ୍ୟାମଘନ ମାଝି]]
# [[ଯାଦବ ମାଝି]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଡମ୍ବରୁ ମାଝି]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବାକା]]
# [[ଡମ୍ବରୁ ଶିଶା]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦୋରା]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ମାଢ଼ୀ]]
# [[ଆଦିତ୍ୟ ମାଢ଼ୀ]]
# [[ମାନସ ମାଡକାମୀ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦ ସୋଡ଼ୀ]]
# [[ନିମାଇ ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍କାର]]
# [[ନାକା ଲକ୍ଷ୍ମୟା]]
# [[ନଦିଆବସୀ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ମାଡକାମୀ ଗୁରୁ]]
# [[ଗୁରୁ ନାୟକ]]
# [[ନାକା କାନାୟା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗୌଡ଼]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ନାଏକ]]
# [[ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନୀଳମଣି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଚିରଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମୁଦୁଲି]]
# [[କଣ୍ଡୁରୀ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରଘୁନନ୍ଦନ ଦାସ]]
# [[ଦାମୋଦର ରାଉତ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଗୌରୀଶ୍ୟାମ ନାୟକ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଜ୍ୟୋତିଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବାସୁଦେବ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ]]
# [[ଲୋକନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଭୋଇ]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ନିଶାମଣି ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଜୟ ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[ସ୍ୱରୂପ କୁମାର ଦାସ]]
# [[କେଙ୍ଗମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଓ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅପନା ଦୋରା ବିଶ୍ୱାସରାୟ]]
# [[କୋଦୁରୁ ନାରାୟଣ ରାଓ]]
# [[ବ୍ୟୋମକେଶ ରାୟ]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ଜେନା]]
# [[ଦାଶରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ସୋରେନ]]
# [[ସନାତନ ବିଜୁଳି]]
# [[ସୁଧାଂଶୁ ଶେଖର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଦରପୁ ଲଚନା ନାଇଡ଼ୁ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସାହୁ]]
# [[ନାଲା କୁର୍ମୁ ନାୟକଲୁ ଦୋରା]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ମନୋରଞ୍ଜନ ସେଠୀ]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]]
# [[ଉଦୟ ନାରାୟଣ ଦେବ]]
# [[ଭୀମସେନ ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ତାରିଣୀ ସର୍ଦ୍ଦାର]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଚକ୍ରଧର ପାଇକ]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ସଦନ ନାୟକ]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ପୂର୍ତ୍ତି]]
# [[ମହମ୍ମଦ ରଫିକ୍]]
# [[ଭରତ ପାଇକ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦୂର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସୋହେଲ]]
# [[କାନ୍ଦରା ସୋରେନ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୋରେନ]]
# [[ସୀମାଞ୍ଚଳ ବେହେରା]]
# [[ତାପସ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ହଳଧର କାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ବେହେରା]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର (୧୯୪୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଖେଲାରାମ ମହାଲିି]]
# [[ପୃଥୁନାଥ କିସ୍କୁ]]
# [[ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର (୧୯୬୨ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (୧୯୫୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେହୁରୀ]]
# [[କେଶବ ସାହୁ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପାଟଯୋଶୀ]]
# [[କାହ୍ନୁ ସୋରେନ]]
# [[ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (୧୯୩୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ବିରାମ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଡମ୍ବରୁଧର ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଭଞ୍ଜ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ (୧୯୫୬ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରାସ ବିହାରୀ ବେହେରା]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[କୁଆଁରିଆ ମାଝି]]
# [[ଗୋରସାଙ୍ଗ ଶବର]]
# [[ହଳଧର ମିଶ୍ର]]
# [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୧୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରମେଶ ସୋରେନ]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପତି]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ହୋତା]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ପରିକ୍ଷୀତ କରଣ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କିସ୍କୁ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ଉଦୟନାଥ ନାଏକ]]
# [[ରାମେଶ୍ୱର ସିଂହ ନାଏକ]]
# [[ସୋନାରାମ ସୋରେନ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶୀ ଭୂଷଣ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୩୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୨୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସୋମ୍ବରୁ ମାଝି]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ନରସିଂହ ଚରଣ ମିଶ୍ର]]
# [[ରଘୁନାଥ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ଜନ୍ମ ୧୯୪୦)]]
# [[କୁଲନ ବାଗେ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମ୍ରିଗାନ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ତାଡ଼ିଙ୍ଗ ଯୋଗୀ]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ହରଚାନ୍ଦ ହାଁସଦା]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ]]
# [[ବିଡିକା ମାଲନା]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ମୁରଲୀଧର କାନୁନ୍‍ଗୋ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (୧୯୧୧ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଲାଲ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଝିତ୍ରୁ ନାଏକ]]
# [[ବନମାଳୀ ମହାରଣା]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ପାତ୍ର]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[କରୁଣାକର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ଜାନି]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭୋୟା]]
# [[ପି. ଭେଙ୍କଟ ଜଗନ୍ନାଥ ରାଓ]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୬୭ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୫ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୭୯ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ତରାଇ]]
# [[ନରସିଂହ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୨୨ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅବଦୁର ରହମାନ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[ମାଣିକରାୟ ନାଏକ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ହେମ୍ରମ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ଦାସ]]
# [[ବର୍ଷା ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ଅଳକା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦୀପାଳି ଦାସ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଭାସ କୁମାର ସିଂହ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ସଞ୍ଜୟ ଭୋଇ]]
# [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଶି ବେହେରା]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଅଟଳ ବିହାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବାହାଦୁର ସୟଦ ଅହମଦ ବକ୍ସି ଖାଁ]]
# [[ବିଶି ଗଣ୍ଡ]]
# [[ବ୍ରଜନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]]
# [[ଚାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]]
# [[ଫକୀର ବେହେରା]]
# [[ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ଦତ୍ତ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]]
# [[ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଥାଟ୍ଟରାଜ]]
# [[ହରିପାଣି ଜେନ୍ନା]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିହ୍ନା]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[କିଣେଇ ସାମଲ]]
# [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୁକ୍ତା]]
# [[ଏମ୍‍. ଆରାବଲୁ ଆପଲାସ୍ୱାମୀ ନାଇଡ଼ୁ]]
# [[ଅବଦୁସ୍‍ ଶୋଭନ ଖାଁ]]
# [[ନିଧି ଦାସ]]
# [[ନୃପଲାଲ୍‍ ସିଂହ]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦରାୟ ଲାଠ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ପୁନିଆ ନାଇକ]]
# [[ପ୍ୟାରୀ ଶଙ୍କର ରାୟ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ପଣ୍ଡା]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ବାହାଦୁର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ]]
# [[ରଙ୍ଗଲାଲ ମୋଦି]]
# [[ଇ.ଏମ୍‍. ଇଭାନ୍‍ସ୍‍]]
# [[ସାଧୁଚରଣ ଦାସ]]
# [[ବୈଶ୍ୟରାଜ କାଶୀବିଶ୍ୱନାଥ ରାଜୁ]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ରଥ]]
# [[ଦଶରଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦିବାକର ବୋହିଦାର]]
# [[ଗୋଦାବରଥି ରାମଦାସ]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ନାଏକ]]
# [[ହରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[କାଳିପ୍ରସାଦ ବାବୁ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[କପିଳେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ]]
# [[କପୁରଚାନ୍ଦ ନାଏକ]]
# [[ନିମାଇଁ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ପତି]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ମାନଗୋବିନ୍ଦ ପତି]]
# [[ଶିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ଉତ୍ସବାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଥଟ୍ଟରାଜ ରୁଦ୍ରପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଶ୍ରୀଧର ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ମାଣିକରାମ ମହାନ୍ତ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[କୀର୍ତ୍ତନ ବିହାରୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୋହନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶିଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସଂତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ଦାସ ଥିରାନି]]
# [[ଅନନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ଶର୍ମା]]
# [[ଲତିଫୁର ରହମନ]]
# [[ଦ୍ୱାରକାନାଥ ଦାସ]]
# [[ବୋଧରାମ ଦୁବେ]]
# [[ସହଦେବ ଦାସ]]
# [[ସତ୍ୟବାଦୀ ନନ୍ଦ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ (ରାଜେନତା)|ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ]]
# [[ମଧୁସୂଦନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୋମନାଥ ପଣ୍ଡା]]
# [[ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତିଗାଡ଼େ]]
# [[ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[ରାଧାମୋହନ ସାହୁ]]
# [[ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା (ରାଜେନତା)|ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଇଉସୁଫ]]
# [[ସୟଦ ଫୈଜଲ ହକ୍]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଖାଁ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ବେହେରା]]
# [[ରୁଦ୍ର ନାରାୟଣ ପାଣି]]
# [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମାଳବିକା ଦେବୀ]]
# [[ଅନୀତା ଶୁଭଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]]
# [[ମାନସ କୁମାର ଦତ୍ତ]]
# [[ସୀତାଂଶୁ ଶେଖର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଉପାସନା ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସଞ୍ଜଳୀ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାଗ]]
# [[ସୁବାସିନୀ ଜେନା]]
# [[ମନୋରମା ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୁଜାତା ସାହୁ]]
# [[ସାଗର ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଗୌତମବୁଦ୍ଧ ଦାସ]]
# [[ସନତ କୁମାର ଗଡ଼ତିଆ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ଟଙ୍କଧର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସନ ନାୟକ]]
# [[ଇରାଶିଷ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବିଶ୍ୱ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସତ୍ୟଜୀତ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ନୀଳମାଧବ ହିକ୍କା]]
# [[କାଡ୍ରାକ ଆପଲ ସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପବିତ୍ର ସାଉଣ୍ଟା]]
# [[ମଙ୍ଗୁ ଖିଲ]]
# [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]]
# [[ରୁପୁ ଭତ୍ରା]]
# [[ରଘୁରାମ ମାଛ]]
# [[ନରସିଂହ ମାଡ଼କାମି]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଜେନା]]
# [[କେ. ଅନୀଲ କୁମାର]]
# [[ନୀଳମଣି ବିଷୋୟୀ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବାବୁ ସିଂହ]]
# [[ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଓମ ପ୍ରକାଶ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅମରେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ସମ୍ପଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ଛବି ମଲିକ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[କହ୍ନାଇ ଚରଣ ଦଙ୍ଗ]]
# [[ଉମା ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଧୀର ରଞ୍ଜନ ପାଟଯୋଶୀ]]
# [[ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ମାଝି]]
# [[ନରସିଂହ ଭତ୍ରା]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ଜୈନ]]
# [[ରଘୁନାଥ ଜଗଦଲ]]
# [[ଅଗସ୍ତି ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଅଶୋକ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଶତୃଘ୍ନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ବଳ ସାମନ୍ତ]]
# [[ଅମର କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଖଟୁଆ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଜଲେନ ନାଏକ]]
# [[ଅଖିଳ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ଫକୀର ମୋହନ ନାଏକ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ତନ୍ତୀ]]
# [[ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ଜେନା]]
# [[ସୁନିଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ (ରାଜନେତା)]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ଭୋଇ]]
# [[ନଳିନୀକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରୁପେଶ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମାଧବ ଧଡ଼ା]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ (ବିଧାୟକ)]]
# [[ରୋମାଞ୍ଚ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ହରିପାଲ]]
# [[ରୋହିତ ଜୋଶେଫ ତିର୍କୀ]]
# [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ଦଳବେହେରା]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ସାହୁ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ନିର୍ମଳ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ଦିବାକର ନାୟକ]]
{{Div col end}}

===ଲୋକ ସଭା===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]]
{{Div col end}}

===ବିଧାନ ସଭା===
# [[୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ବାଲିପାଟଣା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ବନ୍ତ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[କିଶୋର ନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[କେସିଙ୍ଗା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ସଇଁତଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ପାଡ଼ୁଆ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ତାଲିକା]]
# [[୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]
# [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ]]

== ବିମାନ ବନ୍ଦର ==
# [[ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦରର ତାଲିକା]]

== ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ==
# [[ବଙ୍ଗାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ପଞ୍ଜାବୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅହମିୟା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଭୋଜପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଗୁଜରାଟୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[କନ୍ନଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[କାଶ୍ମୀରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ନେପାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ତାମିଲ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ତାତାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ସିନ୍ଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବାମବାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଜର୍ଜୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅଙ୍ଗିକା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆରୋମାନୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆମହାରୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆମୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅବଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆୟମାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବଞ୍ଜାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବନ୍ୟୁମାସାନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଟାରାଣ୍ଟିନୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ମଣିପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବିସଲାମା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବୁଗୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବୁରିୟାତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଚେଚେନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]

== ପ୍ରସଙ୍ଗ ଛାଞ୍ଚ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସୌଧ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଛପନ ଭୋଗ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଶଙ୍କର ମଠ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ଉପ-ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୯ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୩ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]]
{{Div col end}}

==ପ୍ରକଳ୍ପ/ଗଣସମ୍ପାଦନା (ଛାଞ୍ଚ)==
===ପ୍ରକଳ୍ପ===
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି]]

===ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା===
{{Div col|colwidth=20em}}
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର ଲିଖନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା/୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି/ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
{{Div col end}}

===ଛାଞ୍ଚ===
{{Div col|colwidth=20em}}
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:୨୦୧୮ ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା‎]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯‎]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:Festive Season edit-a-thon]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ମାସ ୨୦୨୨ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଜୁନ ମାସ ଉତ୍ସବ ୨୦୨୨ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଇଣ୍ଡିକ୍ ଉଇକି ଇମ୍ପ୍ରୁଭ୍-ଏ-ଥନ୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍‌]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
{{Div col end}}

== କର୍ମଶାଳା/କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ==
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିମାନିଆ ଭୁବନେଶ୍ୱର ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩/କର୍ମଶାଳା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫/ମେଳଣ]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି]]

== ପରିଚୟ ==
{{Div col|colwidth=10em}}
* କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି
* ଆଶୁତୋଷ ପରିଡ଼ା
* ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ
* ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି
* ନିର୍ମଳ ନାୟକ
* ପ୍ରତୀକ୍ଷା ଜେନା
* ସୁପ୍ରିୟା ପଣ୍ଡା
* ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ
* ନରେନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ
* ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ
* ଫନୀ ମହାନ୍ତି
* ନିଖିଳେଶ ମିଶ୍ର
* ପବିତ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି
* ଅପୂର୍ବ ରଞ୍ଜନ ରାୟ
* ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ
* ବାଦଲ ମହାନ୍ତି
* ଶୁଭଶ୍ରୀ ଲେଙ୍କା
* ବିରେନ୍ଦ୍ର ପାଣି
* ବିଷ୍ଣୁ ସେଠୀ
* ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ
* ଚୂଡ଼ାମଣି ଦାସ
* ଧୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମଲ୍ଲିକ
* ସୂର୍ଯ୍ୟଦେଓ
* ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ
* କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ପ୍ରଭୁପାଦ ମହାନ୍ତି
* ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ
* ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର
* ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ
* ମଞ୍ଜୁଲତା ମଣ୍ଡଳ
* ଶରତ ନାୟକ
* ସରୋଜ ବଳ
* ଓମପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି
* ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା
* କଇଳାଶ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ଗିରିବାଳା ମହାନ୍ତି
* ସେନାପତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କେଶରୀ
* ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି
* ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିକା ଦାଶ
* ଅମରେଶ ବିଶ୍ୱାଳ
* ସୁଚିତ୍ରା ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ସୁମିତ ପଣ୍ଡା
* ଦେବବ୍ରତ ଦାସ
* ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)
* ଲାଲା ବୀରେନ ରାୟ
* ତୃପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ଦାସ
* ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି
* ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ
* ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି
* ପବିତ୍ର ମୋହନ ଦାଶ
* ଅମିତାଭ ଖିଲାର
{{Div col end}}</text>
      <sha1>bjh0byg7ck8wp6kc4h4h7krvbhyyci2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607145</id>
      <parentid>607107</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T05:40:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ବହି */</comment>
      <origin>607145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="207009" sha1="2xjzdj8iqigbl8cir0jvvdhxfp7frvc" xml:space="preserve">[[File:Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India.jpg|thumb|Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India]]

ମୋର ଅବଦାନ ସମୂହ:

==ସ୍ମରଣୀୟ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସର୍ବସାଧାରଣ]]
# [[ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷା]]
# [[ସୋନପରୀ]]
# [[ସନ୍ଦୀପ ମାହେଶ୍ୱରୀ]]
# [[ରଶ୍ମି ବଂଶଲ]]
# [[ଗମେଇ ନଦୀ]]
# [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]]
# [[ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ]]
# [[ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକର]]
# [[ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଭି. ଅନ୍‌ବିଟେବୁଲ୍]]
# [[ବୀନିତା ବଳ]]
# [[ତେଲେଙ୍ଗାନା ଦିବସ]]
# [[ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜନସେବା ଦିବସ]]
# [[ରମେଶବାବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନନନ୍ଦ]]
{{Div col end}}

=== ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[କାନୁ ଗାନ୍ଧୀ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]]
# [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ମଗନଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]]
# [[ଶାମଲଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]
{{Div col end}}

=== ବୈଜ୍ଞାନିକ ===
# [[କେ. ଶିବନ]]
# [[ଏସ୍. ସୋମନାଥ]]

=== ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ===
# [[ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର]]

=== ଭାରତୀୟ ସୈନିକ ===
# [[ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା]]

== ପରିବେଶବିତ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିଜୟପାଲ ବଘେଲ]]
# [[ଅନିଲ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ]]
# [[ରମେଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଅନନ୍ତ ହେଗଡ଼େ ଅଶିସରା]]
# [[ବରୁଣ ଆଦିତ୍ୟ]]
# [[ପୀପଲ ବାବା]]
# [[ଖମୁ ରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ରଣରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ କେ. ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ନିଖିଲ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଫ୍ରାନ୍ସିସ ଡି'ବ୍ରିଟୋ]]
# [[ବନ୍ଧୁ ଧୋତ୍ରେ]]
# [[ଶଙ୍କର କୁମ୍ବି]]
# [[ଟି.ଜି.କେ. ମେନନ]]
# [[ଏନ୍.କେ. ସୁକୁମାରନ ନାୟାର]]
# [[ନରପତ ସିଂହ ରୋଜପୁରୋହିତ]]
# [[ଫ୍ରାଉକ କାଦର]]
# [[ଦୀପକ ସାରସ୍ୱତ]]
# [[ଆଫ୍ରୋଜ ଶାହା]]
# [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା]]
# [[ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସିଂହ]]
# [[ଏସ୍.ପି. ଉଦୟକୁମାର]]
# [[ସୁନ୍ଦରମ ବର୍ମା]]
# [[ମରିମୁତୁ ଯୋଗନାଥନ]]
{{Div col end}}

===ସମୃଦ୍ଧକରଣ===
# [[ପଣସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}

== ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ==
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ]]
# [[ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]]
# [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]]
# [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]]

==ସୌର ମଣ୍ଡଳ==
# [[ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ]]

==ଟେକ୍ନୋଲୋଜି==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[୨ଜି]]
# [[ହ୍ୟାକିଂ]]
# [[ଲିମ୍ବୋ (ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍)]]
# [[ଥ୍ରେଡ଼ସ୍]]
{{Div col end}}

==ଇତିହାସ==
# [[ରୁଦ୍ରମା ଦେବୀ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମନ ୨]]

===ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ===
# [[ସୋମ ବଂଶ]]{{tick}}

==ଦେବଦେବୀ==
# [[ଅରୁଣ]]
{{Div col|colwidth=15em}}

===ମନ୍ଦିର===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବଉଳାଶୁଣୀ]]{{tick}}
# [[ଅନନ୍ତ ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର]]
# [[ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର, ମୋଟିଆ]]
# [[ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପ]]
# [[ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା ପ୍ରକଳ୍ପ]]
{{Div col end}}

===ପାଳିତ ଯାତ୍ର ବିଶେଷ===
# [[ଛତର ଯାତ୍ରା]]

===ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବାଟମଙ୍ଗଳା]]{{tick}}
# [[ଦାରୁ ଶଗଡ଼ି]]{{tick}}
# [[ଦାରୁ]]{{tick}}
# [[ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ମଠ]]{{tick}}
# [[ମାଣିକପାଟଣା]]{{tick}}
# [[ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାର]]{{tick}}
# [[ରଥଖଳା]]{{tick}}
# [[ଶବରପଲ୍ଲୀ]]{{tick}}
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ]]{{tick}}
# [[ସାହାଣମେଲା]]{{tick}}
# [[ଝାଞ୍ଜପିଟା ମଠ]]
# [[ରୋଷଶାଳା]]{{tick}}
{{Div col end}}

===ପୁରାଣ===
# [[କପିଳ ପୁରାଣ]]

===ଭୋଗ ଦ୍ରବ୍ୟ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ନଡ଼ିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଚନ୍ଦନ]]{{tick}}
# [[ଅଗର]]{{tick}}
# [[କାନିକା]]
# [[ଚିତଉ]]
# [[ସୋରିଷ]]{{tick}}
# [[ଅଟକାଳି]]
# [[ଛେନା ମାଣ୍ଡୁଆ]]
# [[ଜେନାମଣି]]
# [[ଖୁରୁମା]]
# [[ରାଧାବଲ୍ଲଭ]]
# [[ହଂସକେଳି]]
{{Div col end}}

===ଗୀତ/ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର===
# [[ମୃଦଙ୍ଗ]]{{tick}}
# [[କେନ୍ଦରା ଗୀତ]]{{tick}}
# [[ଘୁଙ୍ଗୁର]]
# [[ଗିନି (ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର)]]
# [[ଚାମର]]
{{Div col end}}

=== ସାଧୁ/ସନ୍ୟାସୀ ===
# [[ସ୍ୱରୂପାନନ୍ଦ ସ୍ୱରସ୍ୱତୀ]]
# [[ନିଶ୍ଚଳାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ]]
# [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା]]
# [[ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ]]

=== ପୌରାଣିକ ଚରିତ୍ର ===
# [[ପୁଷ୍କର]]

===ସମୃଦ୍ଧକରଣ===
# [[ବିରି]] (ସମୃଦ୍ଧକରଣ){{tick}}
# [[ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ, ପୁରୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧି କରଣ){{tick}}
# [[ଆଖଣ୍ଡଳମଣି ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ପାଳିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}

==ଗ୍ରାମ/ସ‌ହର/ଅନୁଷ୍ଠାନ==
# [[ଫୁରଲିଝରଣ]] ‎(ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ସରକାରୀ ବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଳାହାଣ୍ଡି]]
# [[ନିଳୋକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ‎]]
# [[ମାଛକାନ୍ଦଣା ଜଳପ୍ରପାତ]]
# [[ନିଳୋକ]]
# [[ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]
# [[ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଅଙ୍ଗେଶ୍ୱରପଡ଼ା]]
# [[ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ପଳାସଗଡ଼ିଆ]]
# [[ପ୍ରଧାନପାଟ ଜଳପ୍ରପାତ]]
# [[ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ]]

==ଆମ ସଂସ୍କୃତି/ପରମ୍ପରା==
# [[ଝୋଟି ଚିତା]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ହଳଦୀ କୁମକୁମ]]
# [[ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା]]
#[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଦିବସ]]

==ସ୍ମରଣୀୟ ଓଡ଼ିଆ==
===ସାହିତ୍ୟିକ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଶାରଦା ରଥ]]
# [[ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ନୀଳମଣି ମିଶ୍ର]]
# [[ଭି. ପି. ଜୋଗଲେକର]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି (ଅନୁବାଦକ)]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାରଣା]]
# [[ପ୍ରଦୋଷ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ମନୋଜ ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ]]
# [[ମିଶ୍ର ସତ୍ୟନାରାୟଣ]]
# [[ଗୋଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବେଣୁଧର ରାଉତ]]
# [[ନୃସିଂହ କୁମାର ରଥ]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ସତ୍ୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଗୀତିକାର)]]
# [[ଗୌରହରି ଦଳାଇ]]
# [[ଅଲେଖଚନ୍ଦ୍ର ପଢ଼ିଆରୀ]]
# [[ବନବିହାରୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ଵାଳ]]
# [[ପ୍ରିୟବ୍ରତ ପାତ୍ର]]
# [[ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ]]
# [[ବାସୁଦେବ ସାହୁ]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି (ସାହିତ୍ୟିକ)]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)]]
# [[ଦୟାନିଧି ଦାସ]]
# [[କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[କମଳା ଶତପଥୀ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଭୂୟାଁ]]
# [[ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ]]
# [[କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ବାଦଲ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଉଦ୍ଧବ ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ଡିଲେଶ୍ୱର ରଣା]]
# [[ସୁଲଗ୍ନା ମହାନ୍ତି]]
# [[ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି]]
# [[ମୌସୁମୀ ଦାସ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଦେବକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]]
# [[ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[କମଳ ଲୋଚନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦାଶରଥି ମୁଣ୍ଡ]]
# [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମିହିର କୁମାର ମେହେର]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀଶ୍ୱର ମହାରଣା]]
# [[ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁଧାକର ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ଦାସ]]
# [[ସୀମନ୍ତ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ନନ୍ଦ]]
# [[ସୁଭାଷ ଶତପଥୀ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି]]
# [[କ୍ଷୀରୋଦ ବିହାରୀ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ଅବିନାଶ ସାହୁ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ]]
# [[ଉର୍ମିମାଳା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅଭୟ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ସୁତାର]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ହରିହର ଶୁକ୍ଳା]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ସାହୁ]]
# [[ନଟବର ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ସୋମନାଥ ଓଝା]]
# [[ନୃସିଂହାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଅଭୟ ଦ୍ୱିବେଦୀ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ଶିବପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜକିଶୋର ପରିଡ଼ା]]
# [[ମଣିରାମ ଜେନା]]
# [[ଆରତିବାଳା ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ବେଣୁଧର ସେନାପତି]]
# [[ନିରୁପମା କର]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଦାଶ]]
# [[ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି]]
# [[ନଗେନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସାହୁ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅଜୟ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିରାକାର ଦାସ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ବେହେରା]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ସାହୁ]]
# [[ଅରୂପାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ କବି]]
# [[ବିରଜା ବଳ]]
# [[ଅଖିଳ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ଅଭୟ ନାୟକ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ରଣା]]
# [[ବିଶ୍ଵକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଅମିତାଭ ଖିଲାର]]
# [[ମନୁ ଦାଶ]]
{{Div col end}}

=== ବହି ===
# [[ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ]]
# [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା]]
# [[ଧୂଳିଘର]]
# [[ଯାଜ୍ଞସେନୀ]]

=== ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଗଳ୍ପ ===
# [[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]]

===ପୁରାତନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା (ଗୀତିକାର)]]
# [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ନୃସିଂହ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରଶ୍ମି ରାଉଳ]]
# [[ନିର୍ମଳା ଦେବୀ]]
# [[ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ]]
# [[ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା]]
# [[ସୁଲୋଚନା ଦାସ]]
# [[ପ୍ରଭାତୀ ମିଶ୍ର]]
# [[ରଜତ କୁମାର କର]]
# [[ସୁଚାରୁ ଦେବୀ]]
# [[ପଦ୍ମାବତୀ]]
{{Div col end}}

===ନୂତନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି]]{{tick}}
# [[ସୁଶାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]{{tick}}
# [[ଆରତି ଭୂୟାଁ]]
# [[ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ]]
# [[ରଶ୍ମି ରଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା]]
{{Div col end}}

===ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବୈଷ୍ଣବଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ବିଶ୍ୱମ୍ବର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଭୂବନାନନ୍ଦ ଦାସ]]
# [[ଅଲେଖ ପାତ୍ର]]
# [[ଜି. ଏସ. ମେଲକୋଟେ]]
# [[କିଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ସରକାର]]
# [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ)]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିଂହ]]

# [[ଦୋହରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ଚକରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ରେଣ୍ଡୋ ମାଝି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ଗୌରାଙ୍ଗ ଚରଣ ଦାସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ବାଞ୍ଛାନିଧି ମହାନ୍ତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
{{Div col end}}

=== ଚିତ୍ରକର ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିଜୟ ବିଶ୍ୱାଳ]]
{{Div col end}}

=== ସ୍ଥାନ/ଘଟଣା ===

# [[ସ୍ୱାଧୀନ ବାଞ୍ଛାନିଧି ଚକଲା]]

== ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ==
# [[ବିଶ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ]]
# [[ଫୁଲବାଣୀ ଓଡ଼ିଆ]]
# [[ଗଞ୍ଜାମୀ ଓଡ଼ିଆ]]
# [[କରଣୀ ଅକ୍ଷର]]
# [[ଓଡ଼ିଆ ସଂଖ୍ୟା]]
# [[ରେଲି ଭାଷା]]

== ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଆଶିଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀ କୋଙ୍କଣୀ]]
# [[ସର୍ବଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ହୁଇଷୁ ଭାଷା]]
# [[ବରପେଇଟା]]
# [[ତୁସୋମ ଭାଷା]]
# [[ଶେଇଖଗାଲ]]
# [[ଚମ୍ଫୁଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[କଲାକତଙ୍ଗ ମୋନ୍‌ପା]]
# [[ଟିଖିର ଭାଷା]]
# [[ସୁଆଁସୁ ଭାଷା]]
# [[ରାଠୱାଲି ବୋଲି]]
# [[ଶ୍ରୀନଗରିଆ ବୋଲି]]
# [[ଗଙ୍ଗାଡ଼ି ବୋଲି]]
# [[ଟିହରୀୟାଲି ବୋଲି]]
# [[କୁଇ ଭାଷା]]
# [[କଚାଇ-ପଦାଙ୍ଗ ଭଷା]]
# [[ଖାଙ୍ଗୋଇ ଭାଷା]]
# [[ବେରାର-ଡେକାନ ମରାଠୀ]]
# [[ଉଇ ଭାଷା]]
# [[ମୌଣ୍ଡାଦାନ ଚେଟ୍ଟି ଭାଷା]]
# [[ଭୋୟାରି ଭାଷା]]
# [[ମାଲାମୁଥାନ ଭାଷା]]
# [[ଗୌଡ଼ୀ ପ୍ରାକୃତ]]
# [[କାତକରି ଭାଷା]]
# [[କର୍ମକାର ଭାଷା]]
# [[ପଥିୟା ଭାଷା]]
# [[ଲାହୁଲ ଲୋହାର ଭାଷା]]
# [[ଖରମ ନାଗା ଭାଷା]]
# [[ଖମ୍ବା ଭାଷା]]
# [[ନାଃ ବୋଲି]]
# [[ବାଙ୍ଗନି-ତଗିନ ଭାଷା]]
# [[ଜଙ୍ଗସଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ମାରିଙ୍ଗ ନାଗା ଭାଷା]]
# [[ପୌଲା ଭାଷା]]
# [[ଟୁକପା ଭାଷା]]
# [[ବିଳାସପୁରୀ ଭାଷା]]
# [[ବେଟ୍ଟା କୁରୁମ୍ବା ଭାଷା]]
# [[ଦେଓରୀ ଭାଷା]]
# [[ବମ ଭାଷା]]
# [[ମେୱାତି ଭାଷା]]
# [[ବିସ୍ସା ଭାଷା]]
{{Div col end}}

== ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ==
# [[ସୋହିନୀ ଘୋଷ]]
# [[ପଦ୍ମା ଗୋଲେ]]
# [[ଅନାମିକା (କବି)]]
# [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା ବକ୍ସି]]
# [[ଉମା ଭଟ୍ଟ]]
# [[କେ.ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରିକା]]
# [[ବିଶାଖା ଦତ୍ତ]]

==ପୁସ୍ତକ==
# [[ନିର୍ମଳା (ଉପନ୍ୟାସ)]]

== ସମ୍ବାଦପତ୍ର ==
# [[ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]]
# [[ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]]

==କଥାଚିତ୍ର/ଅଭିନେତା==
===ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ===
* [[ବୟସର ଅନ୍ତେ]]
* [[ନବକଳେବର (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]]
* [[ଦେବଦାସ (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]]

===ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା===
* [[ଏସ୍୩ ମୁଭିଜ୍]]

=== ଟେଲିଭିଜନ ===

* [[ରଜ କୁଇନ୍]]

===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସୀତା ଲବକୁଶ]]
# [[ବ୍ୟାଡ଼୍ ଗାର୍ଲ]]
# [[ଚାନ୍ଦ ନା ତମେ ତାରା]]{{tick}}
# [[ଲଭ୍ ମାଷ୍ଟର]]
# [[ନଈ ସେପାରୀ କନକ ଗୋରୀ]]
# [[ଟାର୍ଗେଟ୍]]
# [[ପ୍ରେମ ସବୁଠୁ ବଳବାନ]]
# [[ଡାହା ବାଳୁଙ୍ଗା]]
# [[ତୁ ଆଉ ମୁଁ]]
# [[ଡାଡି]]
# [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ଲେଖୁଲେଖୁ ଲେଖିଦେଲି]]
# [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ନୂଆ ନୂଆ ପ୍ରେମରେ]]
# [[କିଏ ଦବ ଟକ୍କର]]
# [[ସୁପର ମିଛୁଆ]]{{tick}}
# [[ଆଖି ପଲକରେ ତୁ]]
# [[ଆଇନ କାନୁନ]]
# [[କେଉଁ ଦୁନିଆରୁ ଆସିଲ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ]]
# [[ଅଗସ୍ତ୍ୟ]]
# [[ଝିଅଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]]
# [[ପିଲାଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]]
# [[କେହି ନୁହେଁ କାହାର]]
# [[ଯୁବରାଜ(ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ରିଭେଞ୍ଜ]]
# [[ବାଏ ବାଏ ଦୁବାଇ]]
# [[ଚିନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲଭ୍ ପାଇଁ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା]]
# [[ଲଭ୍ ୟୁ ହମେଶା]]
# [[ଜଗା ହାତରେ ପଘା (୨୦୧୫)]]
# [[ଗପ ହେଲେ ବି ସତ (୨୦୧୫)]]{{tick}}
# [[ଭାଇନା, କ'ଣ କଲା ସେ]]
# [[ସୁଇଟ୍ ହାର୍ଟ]]
# [[ତୋର ଦିନେ କୁ ମୋର ଦିନେ]]
# [[ଲଭ୍ ଷ୍ଟେସନ୍]]{{tick}}
# [[ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର]]
# [[ବେବି]]
# [[ଛାତି ତଳେ ଡିଂ ଡଂ]]
# [[ସ୍ମାଇଲ୍ ପ୍ଲିଜ୍]]{{tick}}
# [[କଥାଦେଲି ମଥା ଛୁଇଁ]]
# [[ସୁନାପିଲା- ଟିକେ ସ୍କୃ ଢିଲା]]
# [[ଛାଇ ପରି ରହିଥିବି]]
# [[ଦିୱାନା ହେଲି ତୋ ପାଇଁ]]
# [[ଦିଲ୍ କା ରାଜା]]
# [[ମୀମାଂସା]]
# [[କ୍ରାନ୍ତିଧାରା]]
# [[ଦିଲ୍ ଦିୱାନା ହେଇଗଲା]]
# [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଗଡ୍‌ଫାଦର୍]]
# [[ଦି ଏଣ୍ଡ୍]]
# [[ଆଖି ଖୋଲିଲେ ତୁ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ସୀତାରାମଙ୍କ ବାହାଘର କଳିଯୁଗରେ]]
# [[ଟପୋରି]]
# [[ଅଭୟ]]
# [[ରୋମିଓ ଜୁଲିଏଟ]]
# [[ସିଷ୍ଟର ଶ୍ରୀଦେବୀ]]
# [[ଭକ୍ତ ଓ ଭଗବାନ]]
# [[ମିଠା ମିଠା]]
# [[ଟିକେ ଖରା ଟିକେ ଛାଇ]]
# [[ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ (୨୦୧୭)]]
# [[ତମକୁ ଦେଖିଲା ପରେ]]
# [[ପ୍ରେମର ନିଶା ନିଆରା ନିଆରା]]
# [[ଆସିଲୁ ଯେବେ ତୁ ଯାଆନା ଫେରି]]
# [[ପ୍ରେମରେ ପ୍ରେମରେ]]
# [[ମୁଁ ଗାନ୍ଧୀ ନୁହେଁ]]
# [[ହେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖା ଦେ]]
# [[ଦେଲେ ଧରା କଥା ସରେ]]
# [[ଗୁଣ୍ଡା]]
# [[ଗୋଟେ ଶୁଆ ଗୋଟେ ଶାରୀ]]
# [[ତୁ କହିବୁ ନା ମୁଁ]]
# [[ତୁ ଯେ ସେଇ]]
# [[ଯୋଉଠି ତୁ ସେଇଠି ମୁଁ]]
# [[ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ (୨୦୧୬ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ହେଲା ମତେ ପ୍ରେମ ଜର]]
# [[ଚୁପ୍ ଚୁପ୍ ଚୋରି ଚୋରି]]
# [[ଜବରଦସ୍ତ ପ୍ରେମିକ]]
# [[ଟାଇଗର (ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ ମୋର ସପନ ରାଣୀ]]
# [[ଭଉଁରୀ- ଦ ସିଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ରିଆଲିଟି]]
# [[ସପନର ପଥେ ପଥେ]]
# [[କଲେଜ ଟାଇମ]]
# [[ହେଲୋ- ଇନ୍ ଲଭ୍]]
# [[ଜହ୍ନର ପାହାଡ଼]]
# [[ମାୟା]]
# [[ମାଇଁ ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]]
# [[କଳ୍କୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଫ୍ଲାସ୍‌ବ୍ୟାକ]]
# [[ଏଇ ଜନମର ସାଥିଟିଏ]]
# [[ଜଷ୍ଟ ମୋହବତ୍]]
# [[କଥା ନୁହେଁ ଏ କଥା]]
# [[ଗଡ୍‌ସ୍ ଓନ୍ ପିପୁଲ୍]]
# [[ଲେଖିଚି ନାଁ ତୋର]]
# [[ରକ୍‌ଷ୍ଟାର୍]]
# [[ଭଲପାଏ ତତେ ୧୦୦ ରୁ ୧୦୦]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବାବା]]
# [[ରଘୁପତି ରାଘବ ରାଜାରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଶିକ୍]]
# [[ଲଟେରୀ- ଲାଇଫ୍ ଏଗ୍ନେଷ୍ଟ ଫେଟ୍]]
# [[ମୁଁ ଖାଣ୍ଟି ଓଡ଼ିଆ ଝିଅ]]
# [[ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିନ୍ଦାସ ରୋମିଓ]]
# [[ବଦମାସ୍‌ ଟୋକା]]
# [[ମୋ ଦିଲ୍ କହେ ଇଲୁ ଇଲୁ]]
# [[ଆପନା ହାତ ଜଗନ୍ନାଥ]]
# [[ତୋ ବାଟ ଚାହିଁଚି ରାତି ସାରା]]
# [[ପୁଣି ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ]]
# [[ଖାସ୍ ତୁମରି ପାଇଁ]]
# [[ଜୟ ହିନ୍ଦ୍]]
# [[ହିରୋ ନଂ ୱାନ୍]]
# [[ହରି ବୋଲ ନୁହେଁ ଟଙ୍କା ବୋଲ]]
# [[ସାହିତ୍ୟ ଦିଦି]]
# [[ସମଥିଙ୍ଗ୍ ସମଥିଙ୍ଗ୍ ୨]]
# [[ଭୈରବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସଙ୍ଗମ]]
# [[୨୦୧୪ ଫିଅର ଅଫ ଦ ଇଅର]]
# [[ଏମିତି ବି ହେଇପାରେ]]
# [[କିଡ୍‌ନାପ୍]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣା ଗୋବିନ୍ଦା]]
# [[ଆମେ ତ ଟୋକା ଷଣ୍ଢ ମାର୍କା]]
# [[କାବୁଲା ବାରବୁଲା]]
# [[ଶିବା- ନଟ୍‌ ଆଉଟ୍‌]]
# [[ପାଗଳ କରିଚୁ ତୁ]]
# [[ମେଣ୍ଟାଲ]]
# [[ମୁଁ ତା'ର କିଏ]]
# [[ତମେ ଥିଲେ ସାଥିରେ]]
# [[ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ୱାନ୍ ୱେ ଟ୍ରାଫିକ୍]]
# [[ରାସ୍ତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଓମ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦୀପାଞ୍ଜଳି]]
# [[ସିନ୍ଦୂର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ ମୋ ହିରୋ]]
# [[ଗଡ଼ବଡ଼]]
# [[ବଧୂ ନୁହେଁ ମୁଁ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ମୋ ଦିଲ୍ ତୋ ଦିୱାନା]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁନା ତୁ ମୋ ହୀରା]]
# [[ଲଭ୍ ହେଲା ଏମିତି]]
# [[ମୁଁ ଆଶିକ୍ ମୁଁ ଆୱାରା]]
# [[ମାଇଁ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଏସିପି ସାଗରିକା]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ ପୁରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦିୱାନା ଦିୱାନୀ]]
# [[ଚଉକା ଛକା]]
# [[ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମାନା]]
# [[ସୁପରଷ୍ଟାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁଁ ଗୋଟେ ଦୁଷ୍ଟ ପିଲା]]
# [[ସଲାମ ସିନେମା]]
# [[ରୁଦ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସପନର ନାୟିକା]]
# [[ସନ୍ଦେହୀ ପ୍ରିୟତମା]]
# [[ଅଶୋକ ସମ୍ରାଟ]]
# [[ହରି ଓମ ହରି]]
# [[ମୁଁ ଦିୱାନା ତୋ' ପାଇଁ]]
# [[ଓମ ସାଇ ତୁଝେ ସଲାମ]]
# [[ଦୀପୁ ଦ ଡ୍ୟାନ୍ସବୟ]]
# [[ବଜରଙ୍ଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମିକା]]
# [[କାଉଁରୀ କନ୍ୟା]]
# [[ଯୋଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବ୍ୟାଚେଲର]]
# [[ମିତ ବସିଛି ମୁଁ ଭୂତ ସାଥିରେ]]
# [[ଟଙ୍କା ତତେ ସଲାମ]]
# [[ମୁଁ ରାଜା ତୁ ରାଣୀ]]
# [[ତୁ ମୋ ଦେହର ଛାଇ]]
# [[କେହି ଜଣେ ଭଲ ଲାଗେରେ]]
# [[ବ୍ଲାକ୍‌ମେଲ୍]]
# [[ଗୁଡ୍ ବୟ]]
# [[ତୋ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଲା ପରେ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକା]]
# [[ଜଗୁ ଅଟୋବାଲା]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣା- ଷ୍ଟୋରୀ ଅଫ୍ ଏ ଡ୍ୟାନ୍ସର୍]]
# [[ମୁଁ]]
# [[ଫ୍ୟାମିଲି ନମ୍ବର୍ ୱାନ୍]]
# [[ମୁଁ ପ୍ରେମୀ ମୁଁ ପାଗଳ]]
# [[କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ]]
# [[ମା' ଖୋଜେ ମମତା]]
# [[ଡନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଓନ୍‌ଲି ପ୍ୟାର୍]]
# [[ଶୁଭ ବିବାହ]]
# [[ତୋ' ଆଖିରେ ମୁଁ]]
# [[ମୁଁ କ'ଣ ଏତେ ଖରାପ]]
# [[ଦିଲ୍ ତ‌ତେ ଦେଇଚି]]
# [[ଆ'ଲୋ ମୋର କଣ୍ଢେଇ]]
# [[ପହିଲି ରଜ]]
# [[ଭୁଲ୍ ବୁଝିବନି ମତେ]]
# [[ଶଶୁରଘର ଜିନ୍ଦାବାଦ]]
# [[ତୋ'ର ମୋ'ର ଯୋଡ଼ି ସୁନ୍ଦର]]
# [[ଏଇ ମିଳନ ଯୁଗ ଯୁଗର]]
# [[ଶକ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟିକେ ଅନାଡ଼ି ପୂରା ଖିଲାଡ଼ି]]
# [[ତତେ ଭଲ ପାଉଛି ବୋଲି]]
# [[ମେଘ ସବାରୀରେ ଆସିବ ଫେରି]]
# [[ପ୍ରେମ ଅଢ଼େଇ ଅକ୍ଷର]]
# [[ଦିୱାନା]]
# [[ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ (୨୦୧୦ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲୈଲା ଓ ଲୈଲା]]
# [[ହାପି ଲକି]]
# [[ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷି]]
# [[ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେମ ହେଲା]]
# [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ ମୋ ରୂପା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଇଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ]]
# [[ଚୁପ୍ କିଏ ଆସୁଛି]]
# [[ଆକାଶେ କି ରଙ୍ଗ ଲାଗିଲା]]
# [[ରୋମିଓ- ଦ ଲଭର୍ ବୟ]]
# [[ଲଭ୍ ଡଟ୍ କମ୍]]
# [[ମିତରେ ମିତ]]
# [[ତୁମେ ହିଁ ସାଥୀ ମୋର]]
# [[ତୁ ମୋରି ପାଇଁ]]
# [[ପ୍ରେମ ରୋଗୀ]]
# [[ଆ'ରେ ସାଥି ଆ]]
# [[ଆ' ଜ‌ହ୍ନରେ ଲେଖିବା ନାଁ]]
# [[ପାଗଳ କରିଚି ପାଉଁଜି ତୋର]]
# [[ଧନରେ ରଖିବୁ ଶପଥ ମୋର]]
# [[ମତେ ତ ଲଭ ହେଲାରେ]]
# [[ହସିବ ପୁଣି ମୋ ସୁନା ସଂସାର]]
# [[ନନ୍ଦିନୀ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ମୁନ୍ନା- ଏ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ତୋ ବିନା ଭଲ ଲାଗେନା]]
# [[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମତେ ଆଣିଦେଲ ଲକ୍ଷେ ଫଗୁଣ]]
# [[ତୋ ପାଇଁ ନେବି ମୁଁ ଶହେ ଜନମ]]
# [[କାଳୀଶଙ୍କର]]
# [[ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସାଧବ ବୋହୂ]]
# [[ସମୟ ହାତରେ ଡୋରି]]
# [[ତୁମକୁ ପାରୁନି ତ ଭୁଲି]]
# [[ଅଗ୍ନିଶିଖା]]
# [[ମୋ ସୁନା ପୁଅ]]
# [[ଏ ମନ ମାନେନା]]
# [[ବନ୍ଧୁ (କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋନିକା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ]]
# [[ଫେରିଆ ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]]
# [[ମହାନାୟକ]]
# [[ମୁଁ ତତେ ଲଭ୍ କରୁଚି]]
# [[ପ୍ରିୟା ମୋ ଆସିବ ଫେରି]]
# [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଆଣ୍ଡ ଗୁଡ୍ଡି]]
# [[ଆମାଜନ୍ ଆଡ୍‌ଭେଞ୍ଚର୍]]
# [[ଆଇ ଲଭ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ]]
# [[ତୁ ଏକା ଆମ ସାହା ଭରସା]]
# [[ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧିଲି ମୋ ରଖିବ ମାନ]]
# [[ହସିଲା ସଂସାର ଭାଙ୍ଗିଲା କିଏ]]
# [[ରକତେ ଲେଖିଚି ନାଁ]]
# [[ଦେ ମା ଶକ୍ତି ଦେ]]
# [[ତୁ ମୋ ମନର ମିତ]]
# [[ପ୍ରିୟା ମୋ ପ୍ରିୟା]]
# [[ବାଜି]]
# [[ତତେ ମୋ ରାଣ]]
# [[ମନର ମାନସୀ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ନାରୀ ଆଖିରେ ନିଆଁ]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ]]
# [[ଓମ୍ ଶାନ୍ତି ଓମ୍]]
# [[ନାୟକ ନୁହେଁ ଖଳନାୟକ]]
# [[ହତ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ଟୋପା ଲୁହ]]
# [[ମଥାରେ ଦେଇ ପାଟ ଓଢ଼ଣୀ]]
# [[ଓ ମାଇଁ ଲଭ୍]]
# [[କଟି ପତଙ୍ଗ]]
# [[ପ୍ରେମ୍ କୁମାର]]
# [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ସଲମାନ୍ ଖାନ୍]]
# [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା]]
# [[ଓଲେ ଓଲେ ଦିଲ୍ ବୋଲେ]]
# [[ନାୟକର ନାଁ ଦେବଦାସ]]
# [[ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ]]
# [[ରହିଚି ରହିବି ତୋରି ପାଇଁ]]
# [[ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ସୁନା ସଙ୍ଖାଳୀ]]
# [[ରଖିବ ଯଦି ସେ ମାରିବ କିଏ]]
# [[ହରିଭାଇ ହାରେନା]]
# [[ମା ମଙ୍ଗଳା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇଠି ସ୍ୱର୍ଗ ଏଇଠି ନର୍କ]]
# [[ସାବତ ମାଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)‌]]
# [[ନାରୀ ବି ପିନ୍ଧିପାରେ ରକ୍ତ ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ପୁଅ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ସୁନା ସଂସାର]]
# [[ସମୟ ଚକରେ ସଂସାର ରଥ]]
# [[ପୁଅ ମୋର ଜଗତ ଜିତା]]
# [[ତୋ ଆଖି ମୋ ଆଇନା]]
# [[ଧର୍ମ ଦେବତା]]
# [[ସମୟ ଖେଳୁଛି ଚକା ଭଉଁରୀ]]
# [[ଧର୍ମ ସ‌ହିଲେ ହେଲା]]
# [[ସହର ଜଳୁଚି]]
# [[ମା ପରି କିଏ ହେବ]]
# [[ମା କାନ୍ଦେ ଆଜି ପୁଅଟେ ପାଇଁ]]
# [[ରଙ୍ଗ୍ ନମ୍ବର]]
# [[ଧରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କଳା ମାଣିକ]]
# [[ବାବୁ ପର୍ଶୁରାମ]]
# [[ତୁଳସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଧର୍ମ ନିକିତି]]
# [[ରାକ୍ଷୀ ଭିଜିଗଲା ଆଖି ଲୁହରେ]]
# [[ଏଇ ଆଖି ଆମ ସାକ୍ଷୀ]]
# [[କାଳ ଚକ୍ର]]
# [[ପରଦେଶୀ ବାବୁ]]
# [[ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ]]
# [[କଥା କହିବ ମୋ ମଥା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[କଥା ରହିଗଲା କାଳ କାଳକୁ]]
# [[ଶାଶୁ ହାତକଡ଼ି ଭାଉଜ ବେଡ଼ି]]
# [[ଲଭ୍ ପ୍ରମିଜ୍]]
# [[ଯୋଉଠି ଥିଲେ ବି ତୁ ମୋର]]
# [[ସରପଞ୍ଚ ବାବୁ]]
# [[ଲାଟ୍ ସାହେବ]]
# [[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ପାଲିଙ୍କି]]
# [[ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର]]
# [[ଅହଲ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇ ସଂଘର୍ଷ]]
# [[ଜୀବନସାଥୀ (୧୯୯୭ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ]]
# [[ବାପା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି]]
# [[ନୀଳ ମାଷ୍ଟରାଣୀ]]
# [[ମୋକ୍ଷ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବସୁଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ପୁଅ]]
# [[କ୍ଷଣିକା- ଦ ଲସ୍ଟ ଆଇଡିଆ]]
# [[ମଣି ନାଗେଶ୍ୱରୀ]]
# [[ସୁଭଦ୍ରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[୪ ଇଡିଅଟସ୍]]
# [[ଚମ୍ପିଆନ]]
# [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା]]
# [[ସାଗର ଗଙ୍ଗା]]
# [[ପାଚେରୀ ଉଠିଲା ମଝି ଦୁଆରୁ]]
# [[ଅକୁହା କଥା]]
# [[ନିର୍ବାଚନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁକ୍ତି ମଶାଲ]]
# [[ନାଗ ଜ୍ୟୋତି]]
# [[ଲୁବେଇଡାକ]]
# [[ରଖିଲେ ଶିବ ମାରିବ କିଏ]]
# [[ମହୁଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଗୋପରେ ବଢ଼ୁଛି କଳା କହ୍ନେଇ]]
# [[ଏମିତି ଭାଇ ଜଗତେ ନାହିଁ]]
# [[ଗଢ଼ି ଜାଣିଲେ ଘର ସୁନ୍ଦର]]
# [[ଦାଦାଗିରି]]
# [[ପଥର ଖସୁଚି ବଡ଼ ଦେଉଳୁ]]
# [[ଅନୁପମା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାଡୋଜ୍ ଅଫ୍ ଦ ରେନ୍‌ବୋ]]
# [[ଆଶା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମା (୧୯୯୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଉଦଣ୍ଡୀ ସୀତା]]
# [[ମା' ଯାହାର ସାହା]]
# [[ଘର ମୋର ସ୍ୱର୍ଗ]]
# [[ଅଣ୍ଟି ଛୁରୀ ତଣ୍ଟି କାଟେ]]
# [[ପ୍ରୀତିର ଇତି]]
# [[ଅରଣ୍ଯ ରୋଦନ]]
# [[ସୁଖ ସଂସାର]]
# [[ମୁକ୍ତି ତୀର୍ଥ]]
# [[ଦୂର ଦିଗନ୍ତ]]
# [[କି ହେବ ଶୁଆ ପୋଷିଲେ]]
# [[ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ]]
# [[ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର]]
# [[ବସ୍ତ୍ର ହରଣ]]
# [[ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]]
# [[ଚକାଡୋଳା କରୁଚି ଲୀଳା]]
# [[ହିସାବ କରିବ କାଳିଆ]]
# [[କଣ୍ଢେଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କାଳିଆ ଭରସା]]
# [[ଅଗ୍ନି ବୀଣା]]
# [[ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ଚଉ ବାହାକୁ]]
# [[ହସ ଲୁହ ଭରା ଦୁନିଆ]]
# [[ଦଇବ ଦଉଡ଼ି]]
# [[ଲୁଟ ତରାଜ]]
# [[ବିଧିର ବିଧାନ]]
# [[ଶାସ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରତିଶୋଧ ଅପରାଧ ନୁହେଁ]]
# [[ଲୋକାଲ ଟୋକା ଲଭ୍ ଚୋଖା]]
# [[ମାଇଣ୍ଡ୍‌ଗେମ୍]]
# [[ପୁଅ ମୋର କଳା ଠାକୁର]]
# [[ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୂ]]
# [[ପାପ ପୁଣ୍ୟ]]
# [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମା ମତେ ଶକ୍ତି ଦେ]]
# [[ଲାଲ ପାନ ବିବି]]
# [[ଗୋଲାମଗିରି]]
# [[ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁଛି]]
# [[ଅନ୍ୟାୟ ସହିବି ନାହିଁ]]
# [[ମାଣିକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପକା କମ୍ବଳ ପୋତ ଛତା]]
# [[ପଳାତକ]]
# [[କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ]]
# [[ସତ ମିଛ]]
# [[ତାରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆରଣ୍ୟକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶେଷ ପ୍ରତୀକ୍ଷା]]
# [[ଏକ୍ସକ୍ୟୁଜ ମି]]
# [[ମା ଗୋଜବାୟାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମ ପାଇଁ ମହାଭାରତ]]
# [[ସପନ ବଣିକ]]
# [[ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଇସ୍କ ପୁଣିଥରେ]]
# [[ରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବସନ୍ତ ରାସ]]
# [[ଲଭ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍]]
# [[ପ୍ରତିଧ୍ୱନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୀବନ ସଙ୍ଗମ]]
# [[ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର]]
# [[ରାମ ରହିମ]]
# [[ଉଦୟ ଭାନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା]]
# [[ଭାଇଜାନ୍]] 
# [[ଅଭିଳାଷ]]
# [[ଭକ୍ତ ସାଲବେଗ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କଲ୍ୟାଣୀ]]
# [[ଦେଖ ଖବର ରଖ ନଜର]]
# [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅ]]
# [[ବିଲ୍ୱ ମଙ୍ଗଳ]]
# [[ମାନସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦେବଯାନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପଗ୍‌ଲୁ]]
# [[ବାଟ ଅବାଟ]]
# [[ମନ ଖାଲି ତତେ ଚାହେଁ]]
# [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା (୧୯୮୦ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟ ମା ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ଅନୁରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରାମ ବଳରାମ]]
# [[ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ (୧୯୭୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାକ୍ଷୀ ଗୋପୀନାଥ]]
# [[ସୁଜାତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସତୀ ଅନୁସୂୟା]]
# [[ପରିବାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପତି ପତ୍ନୀ]]
# [[କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ]]
# [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୁର୍‌ଦାସ]]
# [[ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା]]
# [[ପୁନର୍ମିଳନ]]
# [[ସାଥୀ ତୁ ଫେରିଆ]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁନା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମା (୨୦୧୮ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମୀ ଦିୱାନା]]
# [[ପ୍ୟାର ଅଲଗା ପ୍ରକାର]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁଇଟ୍ ୧୬]]
# [[ଜୀବନର ଚଲାପଥେ]]
# [[ରହସ୍ୟ]]
# [[କୁଳାଙ୍ଗାର]]
# [[ମୁଇଁ ଦିୱାନା ତୁଇ ଦିୱାନୀ]]
# [[ଏ ଦିଲ୍ ତତେ ଦେଲି]]
# [[ବାପା ତମେ ଭାରି ଦୁଷ୍ଟ]]
# [[ଚାଲ୍ ଟିକେ ଦୁଷ୍ଟ ହବା]]
# [[ଅଜବ ସଞ୍ଜୁର ଗଜବ ଲଭ୍]]
# [[ପଞ୍ଜୁରୀ ଭିତରେ ଶାରୀ]]
# [[ନିମ୍‌କି]]
# [[ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦]]
# [[ଗୋଲ୍ ମାଲ୍ ଲଭ୍]]
# [[ବୋବାଲ ଟୋକା]]
# [[ସେଲଫିସ୍ ଦିଲ୍]]
# [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୨]]
# [[ଅଭିମାନ (୨୦୧୯ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବୈଶାଳୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରଙ୍ଗ ବରଷିବ ଟୁପୁରୁ ଟୁପୁରୁ]]
# [[ପ୍ରେମ ତୋର ନଟି ନଟି]]
# [[ଖୁସି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ କହିଦେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ଛବିରାଣୀ‎]]
# [[ଲଭ୍ ଟୁଇଷ୍ଟ]]
# [[ଦେଖା ହେଲା ପ୍ରେମ ହେଲା]]
# [[ମିଷ୍ଟର ମଜନୁ]]
# [[ବାଳ- ଦ ରିଦମ୍ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍]]
# [[ଫ୍ରମ୍ ମି ଟୁ ୟୁ]]
# [[ମାଲ୍ ମହୁ ଜୀବନ ମାଟି]]
# [[ବିଶ୍ୱରୂପ]]
# [[ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[କିଏ କାହାର (୧୯୯୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]]
# [[ବାବୁ ଭାଇଜାନ୍]]
# [[କୁଇନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ (କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ଆହୁତି]]
# [[କାହ୍ନା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ସଂସାର (୧୯୯୭ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସହିଦ ରଘୁ ସର୍ଦ୍ଦାର]]
# [[ଗାଁର ନାଁ ଗାଲୁଆପୁର]]
# [[ଚାଲ ଟିକେ ପ୍ରେମ କରିବା]]
# [[ମନେ ମନେ ମନ ଖୋଜୁଥିଲା]]
# [[ଚକ୍ଷୁବନ୍ଧନ]]
# [[ଜଙ୍ଗଲ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଅରୁନ୍ଧତୀ (୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମନ ମୋ ନେଇଗଲୁ ରେ]]
# [[ପିହୁ]]
# [[ବିଜୟିନୀ]]
# [[ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ]]
# [[୨ ଚକ୍‌ଲେଟ୍]]
# [[ଲାଲି ହବ କାହାର]]
# [[କଟକ ୱେଡ୍ସ୍ ସମ୍ବଲପୁର]]
# [[ବାପା ଆଇସିୟୁରେ ଅଛନ୍ତି]]
# [[ଲୁଚେଇ ଦେ ମତେ ଛାତି ଭିତରେ]]
# [[ଦୁର୍ଗତିନାସିନୀ ୨]]
# [[ଷଷ୍ଠରୁ ନଷ୍ଟ]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧ ସତ୍ୟ]]
# [[ଚୋରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାରୋ ହେଟ୍‌ସ୍ ଦେବଦାସ]]
# [[ପ୍ରେମିକାୟ ନମ]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ ୨]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ବସୁଧା ଚିରି]]
# [[ତୁ ମୋର ସାଥୀରେ ୨]]
# [[ମା'ର ମମତା]]
# [[ରାତି ସରି ସରି ଯାଉଛି]]
# [[ଇଏ ବି ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[କୋକୋଲି: ଫିସ୍ ଆଉଟ୍ ଅଫ୍ ୱାଟର୍]]
# [[ଭୋକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଚରିତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସିନ୍ଥିରୁ ସିନ୍ଦୂର ଅଳପ ଦୂର]]
# [[ବିଶ୍ୱାସ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲ]]
# [[ଓଏ ଗୀଟାର]]
# [[ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ]]
# [[ତୁମେ ମୋ ଶଙ୍ଖା ତୁମେ ମୋ ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ଚୁମକି ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଂ]]
# [[ତାଣ୍ଡବ]]
# [[ବିସର୍ଜନ]]
# [[ରୋଲ୍ ନଂ-୨୭ ସୁଜାତା ସେନାପତି]]
# [[ସୁପର୍ ବୟ୍]]
# [[ପଲ୍ ପଲ୍ ତତେ ଚାହେଁ]]
# [[ତୁ ଭାରି ବିୟୁଟିଫୁଲ୍]]
# [[ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରୋମିଓ ରାଜା]]
# [[ପାପ]]
# [[ହିରୋଗିରି]]
# [[ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ ତୁ]]
# [[ହେଲୋ ରାବଣ]]
# [[ସାହାଣୀ ଘର କାହାଣୀ]]
# [[ଲଭ୍ ୟୁ ପ୍ରିୟା]]
# [[ଶଲା ବୁଢ଼ାର ବଦ୍‌ଲା]]
# [[ଟିକେ ଲଭ୍ ଟିକେ ଟ୍ୱିଷ୍ଟ୍]]
# [[ତୁ ମୋର ସାଥିରେ]]
# [[ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ]]
# [[ପ୍ରେମ ନା' ପାଗଳପଣ]]
# [[ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର]]
# [[ଫେରିଆ]]
# [[ମୁଁ ତୁମେ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍]]
# [[ଭିଜା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ]]
# [[ମୂଷା ମୋର ରଜନୀକାନ୍ତ]]
# [[ଅନାମିକା ନାୟିକା]]
# [[ଅନୁ ଦିଦି ନଟ୍ ଆଉଟ୍]]
# [[ଗୋଲ୍‌ମାଲ୍]]
# [[ଡହରା ଟୋକା]]
# [[ଅଙ୍ଗୁରୁ ନମିଳିଲେ ଖଟା]]
# [[ଲାଲ୍‌ପାନ ବିବିର ସ୍ମାର୍ଟ୍ ଫ୍ୟାମିଲି]]
# [[ହଉ ହଉ ହେଇଗଲାରେ]]
# [[ଟ୍ୱିଷ୍ଟବାଲା ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଚିରକୁଟ୍]]
# [[ତୋ ବିନା କିଛି ମୁଁ ଚାହେଁନା]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ]]
# [[ଝିଅଟା ଅଲଗା ପ୍ରକାର]]
# [[କାଳିଆ କରୁଛି ଲୀଳା]]
# [[ଫୋର୍]]
# [[ସମାପାଜୁର ରଘୁ]]
# [[ବନ୍ଧନ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ]]
# [[କୁକୁଡ଼ା ଚୋର]]
# [[ପ୍ରେମ ଏଟିଏମ୍]]
# [[ଆଉ ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଭାବେ ସିନା କହିପାରେନା]]
# [[କୋଉ ଆକାଶର ଜହ୍ନ ତୁ]]
# [[ପ୍ରେମମ୍]]
# [[ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ କରନ୍ ଅର୍ଜୁନ]]
# [[ଯଥା ରାବଣସ୍ୟ ମନ୍ଦୋଦରୀ]]
# [[ଦିଦି ନମସ୍କାର]]
# [[ସୁନୟନା]]
# [[ପାଣିଗ୍ରହଣ]]
# [[ଲଗାମ୍]]
# [[ମନ ମୋର କାଗଜ ଗୁଡ଼ି]]
# [[ଦିଲ୍ ମୋର ମାନେନା]]
# [[ଗୁପ୍‌ଚୁପ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋ ପଣତକାନୀରେ ତୁ]]
# [[ଚୋରଣୀ ୨]]
# [[ଏକା ତୁ ଏକା ମୁଁ]]
# [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ମିଷ୍ଟର କହ୍ନେୟା]]
# [[ଅଧାଲେଖା ଗପ]]
# [[କ୍ରେଜି-୪]]
# [[ବିଦ୍ୟାରାଣ]]
# [[ଲାଗେ ପ୍ରେମ ନଜର]]
# [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା]]
# [[ଆସ୍ତିକ ନାସ୍ତିକ]]
# [[ଦିଲ୍‌ରେ ଅଛି ତୋ'ରି ନାଁ]]
# [[କହିବିନି ତତେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ବାଏ ବାଏ ଦିଲ୍]]
# [[ଶେଷ ରାତି]]
# [[ବୋଉର ହାତବାକ୍ସ]]
# [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା]]
# [[ହାଏ କୃଷ୍ଣ]]
# [[କିଛି କହିବାର ଅଛି]]
# [[ଏଇ ରାକ୍ଷୀ ତୋ' ରକ୍ଷା କବଚ]]
# [[ମାୟାବୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କିସ୍ ମିସ୍]]
# [[ମହାବାହୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଡିୟୁ ଗୋଦାର]]
# [[ଚୁମ୍‌କି ସେ' ତ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିବ ନାହିଁକି]]
# [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]]
# [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]]
# [[ବାଳୀ - ଦ ସେଭିଅର୍]]
# [[ତିତ୍‌ଲି]]
# [[ମହିଷାସୁର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମରେ ରିସ୍କ ହେଲା ମୋତେ ଇସ୍କ]]
# [[ପ୍ରସ୍ଥାନମ୍]]
# [[ଓଏ ଅଞ୍ଜଲି]]
# [[ତୃଷ୍ଣା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଅଳ୍ପ ଦିନର ଗଳ୍ପ]]
# [[ରୁଦ୍ରାଣୀ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର]]
# [[ତୁ ମୋର ଓକେ]]
# [[ଆମେ ତ ମିଡିଲ୍ କ୍ଲାସ୍]]
# [[ସହରୀ ବାଘ (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଛାଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍]]
# [[ପୋଲିସ୍ ବାବୁ]]
# [[ଲାଇଫ୍‌ରେ କିଛି ବି ହେଇପାରେ]]
# [[ମୁଖା (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲାଲ ଓଢ଼ଣି]]
# [[ତୋ ନା'ର ମାନେ ହଁ]]
# [[ଡିଅର୍ ଲଭ୍]]
# [[ନଟରାଜ ୦୦୯]]
# [[ତୋ'ର ମୋର କଟି]]
# [[ଉଡ଼ନ୍ତା ଥାଳିରେ ଆସିଛି ପ୍ରିୟା]]
# [[ନିୟତି]]
# [[ମାମା ୱେଡ୍‍ସ୍ ପାପା]]
# [[ବନ୍ଦିନୀ]]
# [[ବ୍ରେକ୍‍ଅପ୍ ବାଲା ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଫାଲଗୁନ ଚୈତ୍ର]]
# [[ବାପା ସୁପର୍‌ମ୍ୟାନ୍]]
# [[ବାଜିବଲୋ ସାହାନାଇ]]
# [[ବୋହୂ ଆମର ବିଛୁଆତି]]
# [[ବିଭ୍ରାନ୍ତ]]
# [[କନ୍ୟାଦାନ (୨୦୨୩ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମନ ମ୍ୟୁଜିଅମ୍]]
# [[ମନସ୍କ]]
# [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀ]]
# [[ସରଗ ପୁରରୁ ଆସିଚି ପ୍ରିୟା]]
# [[ବାହାଘର ଡଟ୍ କମ୍]]
# [[ଟିଙ୍ଗା ରାଜୁ]]
# [[ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍]]
# [[ଡେଲିଭରି ବୟ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୨]]
# [[ଉଷା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଛବିର ମଣିଷ]]
# [[ଧୀର ପାଣି ପଥର କାଟେ]]
# [[ଶତ୍ରୁ ସଂହାର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ତଦନ୍ତ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[କବିତା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଫଟା କପାଳ]]
# [[ତମସା ତୀରେ]]
# [[ଭାଗ୍ୟ]]
# [[ପୂଜାରିଣୀ]]
# [[ଭୁଲ କାହାର]]
# [[ମୁଖାଗ୍ନି]]
# [[ଧୋ'ରେ ବାବୁ ଧୋ']]
# [[ପ୍ରିୟେ ତୁ ମୋ ସିଏ]]
# [[ମହାସଂଗ୍ରାମ]]
# [[ଶାୟରୀ ଶାୟରୀ]]
# [[ପ୍ରେମୀ ନମ୍ବର ୱାନ୍]]
# [[ହାପି ଏଣ୍ଡିଂ]]
# [[କର୍ତ୍ତବ୍ୟ]]
# [[ଆଇପିଏସ୍ ଦୁର୍ଗା]]
# [[ପ୍ରିୟାର ପ୍ରି-ୱେଡିଂ ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଧୋକା - ଦି ଗେମ୍ ଅଫ୍ ଲଭ୍]]
# [[ପ୍ରତିଶୋଧ]]
# [[ପୁଷ୍କରା (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶଙ୍କର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବୋଉ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ପଡ଼ିଗଲି ତୋ ପ୍ରେମରେ]]
# [[ପ୍ରୀତି ବନ୍ଧନ]]
# [[ଟି]]
# [[କସ୍ତୁରୀ (୨୦୨୩ ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ସିନ୍ଦୂର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟୁ ଲେଟ୍]]
# [[ଟୁଇନ୍ସ]]
# [[ଲାଗିଲା ରଙ୍ଗ ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ସୁକ ଭାଇର ସୋଲେ]]
# [[ଲଭ୍ ଇନ୍ ଲଣ୍ଡନ]]
# [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟାର୍]]
# [[କାଇଁଚ ମାଳି]]
# [[ମିଛେଇ ଝିଅ]]
# [[ପାଖେ ପାଖେ ଥିବି ହର୍‌ପଲ୍]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ରହିଲା ରାଣ]]
# [[ବ୍ୟାସେ ଶୁଣୁଛ]]
# [[କର୍ମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଭାଇ: ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]]
# [[ଅପରାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅନନ୍ତା]]
# [[ବୋଉ ବୁଟୁ ଭୂତ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିନ୍ଦୁସାଗର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁରବି]]
# [[ପଙ୍ଗା ନେଇଛି ମୁଁ ଯମ ସାଥୀରେ]]
# [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୩]]
# [[ପୂୟୋଦକମ୍]]
# [[ଆଫା]]
# [[ମିସ୍ ରଙ୍ଗବତୀ]]
# [[କାନ୍ଦ ମାଷ୍ଟ୍ରେ]]
# [[ନଈ ସେପାରି କନକ ଗୋରୀ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସଖା ମୋର ଭୋଳାଶଙ୍କର]]
# [[ବର ବଧୂ]]
# [[ରକ୍ତ ଗୋଲାପ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାଥୀ ତୁ ମୋର ସାତ ଜନ୍ମର]]
# [[ଅପେକ୍ଷା]]
# [[ମିଡ୍‌ନାଇଟ୍]]
# [[ଜୀବନଦାନ]]
# [[ପବିତ୍ର ବନ୍ଧନ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦାସ ବାବୁଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟ ଝିଅ]]
# [[ବୋହୂ ଆମର ରଜନୀକାନ୍ତ]]
# [[କାଙ୍ଗୁଲା: ମା କାଳୀର ଦଣ୍ଡ ନାଚ]]
# [[ସ୍ୱପ୍ନ ସୁନ୍ଦରୀ]]
# [[ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ]]
# [[ତତେ ଲାଗିଲା ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ବିଦେହ]]
# [[ମେହେରମୁଣ୍ଡା]]
# [[ମୁଁ ତୁମ ସାବିତ୍ରୀ]]
# [[ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବନ୍ଧୁ ନୁହେଁ ତୁ ବଧୂ]]
# [[ପରିଚୟ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମେମ୍‌ସାହାବ୍]]
# [[ମିଷ୍ଟିର ଦୁଷ୍ଟାମୀ]]
# [[ମାୟା ମରୀଚିକା]]
# [[ମହାକାଳ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମଟରସାଇକେଲ୍]]
# [[ଏଇ ବୋଧେ ପ୍ରେମ]]
# [[ସାହା ହେବେ ମୋତେ ମା' ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ମିସ୍ କଲ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍]]
# [[ନନ୍ଦ ମାଷ୍ଟରଙ୍କ ଚାଟଶାଳୀ]]
# [[ବୋହୂ ୪୨୦]]
# [[ନମସ୍ତେ କମଳା ମା' ଗୋ ୩]]
# [[ଦର୍ପଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ]]
# [[ସାର୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶମ୍ଭୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବାସ୍ତବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଉଧାର କରିବୁ ସାତପୁରୁଷ]]
# [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୨]]
# [[ତୋର ମୋର ପ୍ରେମ]]
# [[ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍]]
# [[ଚାରିଧାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଛକି ଶୂନ]]
# [[ଡାଏରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶିକାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମା' ମୋର ସାହାଭରସା]]
# [[ସାତ ଭାଇଙ୍କ ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ଲହରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଘ୍ନ ବିନାଶିବେ ବିନାୟକ]]
# [[କେରେକ୍]]
# [[ଡେଲିଭରି ବୟ ୨]]
# [[ଅଲିଅଳି ରାଜଜେମା]]
# [[ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୪]]
# [[ଓମ୍ ନମଃ ଶିବାୟ ଭକ୍ତିରେ ଶକ୍ତି]]
# [[ଛି ରେ ନନୀ]]
# [[ୱାଇଫ୍ ନୁହେଁ ସେ ୱାଇଫାଇ]]
# [[ଆଇ ଏମ୍ କାଳିଆ]]
# [[ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନବକଳେକବର]]
# [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା (୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାର୍ବତୀପୁରର ପବନସୁତ]]
# [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅର ଜୀବନ ବୀମା]]
# [[ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]]
# [[ଭାବାନ୍ତର]]
# [[ସତ୍ୟବାନର ସ୍ୱର୍ଗଯାତ୍ରା]]
# [[ତୁମେ ନଥିଲେ]]
# [[ସଉତୁଣୀ ନମ୍ବର ୧]]
# [[ସୁନାନାକୀ ବୋହୂ]]
# [[ରାକେଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[୧୯୯୯ - ଏକ ସଂଗୁପ୍ତ କାହାଣୀ]]
# [[ଡଷ୍ଟବିନ୍]]
# [[ପାଦେ ଆକାଶ]]
# [[ଆଜିର ରେବତୀ]]
# [[ସ୍ୱୟମ୍ବର]]
# [[ଅଜବ ଏଇ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]]
# [[ଶିମ୍‌ଲୀ]]
# [[ଘମାଘୋଟ]]
# [[ଶାଶୁ ନୁହେଁ ସେ ସୁନାମୀ ଝଡ଼]]
# [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର ୨]]
# [[ଭାଲେଣ୍ଟାଇନ୍ - ଦି ମେମୋରେବଲ୍ ଡେ]]
# [[ବାଜି ଲାଗିଛି ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ବେସାହାରା]]
# [[ମିଶିରି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସନାତନୀ - କର୍ମ ହିଁ ଧର୍ମ]]
# [[କବାଡ଼ି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଞ୍ଜେଲ୍]]
# [[ଭାଇ - ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]]
# [[ଅଦୃଶ୍ୟ]]
# [[ରଂଗଶୁର]]
# [[ବଇଦ]]
# [[ୱାଇଫ୍]]
# [[ଡୋରି ଲାଗିଛି କାଳିଆ ପାଖେ]]
# [[ଚିଠି ଲେଖିଛି ମୋ ଚକା ଆଖିକୁ]]
# [[ଗଣ୍ଡ ଭୈରବ]]
# [[ଦି ମିଲେଟ୍ ଡାଏରୀ]]
# [[ଗୁରୁଜୀ ନମସ୍କାର]]
# [[ଲାଇନ୍ ବାଲା]]
# [[କେମିତି ଭୁଲିବି ମୁଁ]]
# [[ସମୟ କହିବ କିଏ କାହାର]]
# [[ଡିଅର୍ ପୁରୁଷ]]
# [[ଦଶମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇ ଆମ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]]
# [[ଖରା - ଦି ହିଟ୍]]
# [[ଯୋଗିନୀ]]
# [[ଲଭ୍ ଟିଉସନ୍]]
# [[ସିନ୍ଦୂର ଖେଳ]]
# [[ଶାନ୍ତି ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ - ଫ୍ଲାଟ୍ ନମ୍ବର ୨୦୩]]
# [[ଆଶିକ୍ ସରେଣ୍ଡର ହେଲା]]
# [[କେମିତି ଏ ସମ୍ପର୍କ]]
# [[ମୋ କାହାଣୀରେ ତୋରି ନାଁ]]
# [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶ୍ରୀମତୀ]]
# [[ଆକାଶବାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋ ଜେଜେଙ୍କ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଭୋଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲଭ୍ ୪୨୦]]
# [[ଦୁଇ ଦୁଣେ ପାଞ୍ଚ]]
# [[ବସ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟବୀର]]
# [[ଯେତେ ଗୋରୀ ସେତେ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ତ୍ରିକନ୍ୟା]]
# [[ତତେ ଷୋହଳକୁ ମତେ ସତର]]
# [[ଅପରେସନ୍ ୧୨/୧୭]]
# [[ଯାଯାବର ୨.୦]]
# [[ସରକାରୀ ଜ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବି ଗ୍ୟାଙ୍ଗ]]
# [[ବିଗୁଲ]]
# [[ମିତାଲି ଅପା]]
# [[ସିନ୍ଦୂରା]]
# [[କେମିତି କହିବି ମୁଁ]]
# [[ନିର୍ଣ୍ଣୟ]]
# [[ତେଜସ୍ୱିନୀ]]
# [[ଆସକ୍ତ]]
# [[ମା' ପେଟରୁ ମୁଁ ଜଗତଜିତା]]
# [[ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ]]
# [[ଟିକେ ଟିକେ ଅଚିହ୍ନା ତୁ]]
# [[ପାବାର୍]]
# [[ଡ୍ୟାନ୍ସିଂ ଷ୍ଟାର୍]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ]]
{{Div col end}}

===ସମୃଦ୍ଧିକରଣ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ରାଜୁ ଆୱାରା]] 
# [[ରୂପା ଗାଁ ର ସୁନାକନିଆଁ]]
# [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ନାରାୟଣୀ]]
# [[ବିଧାତା (୨୦୦୩ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[କଥାନ୍ତର]]
# [[ମାୟା ମିରିଗ]]
# [[ମାଟିର ମଣିଷ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଛାଇ]]
# [[ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ]]
# [[ଚୋରି ଚୋରି ମନ ଚୋରି]]
# [[ବୋଉ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଧର୍ମର ହେବ ଜୟ]]
# [[ସାକ୍ଷୀ ରହିଲା ଏ ସିଂହଦୁଆର]]
# [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ]]
# [[ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ ଭଗବାନ]]
# [[ଦୋସ୍ତି]]
# [[ଆସୁଛି ମୋ କାଳିଆସୁନା]]
# [[ଯଶୋଦା (୧୯୯୬ର ସିନେମା)]]
# [[ପିପାସା]]
# [[ଅକ୍ଷି ତୃତୀୟା]]
# [[ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ବତାସୀ ଝଡ଼]]
# [[ଗଙ୍ଗ ଶିଉଳି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ହାକିମ ବାବୁ]]
# [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ପଟ ଶଙ୍ଖା]]
# [[ପରିଣାମ]]
# [[ମଥୁରା ବିଜୟ]]
# [[ଭଙ୍ଗା ସିଲଟ]]
{{Div col end}}

# [[ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା]]
# [[ଜାଗୃତି ରଥ]]

===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର/ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ବବ୍‌ଲି]]
# [[ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ମୀନକେତନ]]
# [[ତମସା ମିଶ୍ର]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ନାୟକ]]
# [[ସୁସ୍ମିତା ଦାସ]]
# [[ଶୀତଲ ପାତ୍ର]]
# [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୁନ୍‌ଗୁନ୍‌]]
# [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]
# [[ଜାଙ୍କଲିନ ପରିଡ଼ା]]
# [[ନମ୍ରତା ଦାସ]]
# [[ନୈନା ଦାସ]]
# [[ଜିନା ସାମଲ]]
# [[ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର]]
# [[ନମ୍ରତା ଥାପା]]
# [[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]]
# [[ଗୀତା ରାଓ]]
# [[ଭୂମିକା ଦାଶ]]
# [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଦେବଯାନୀ]]
# [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅରୁଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ]]
# [[ଆମେଲି ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ମରଣୀକା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ]]
# [[ସୋନିକା ରାୟ]]
# [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ଦାଶ]]
# [[ସମୀର ରିଷୁ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିଦୁସ୍ମିତା]]
# [[ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମେଘା ଘୋଷ]]
# [[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]]
# [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[କାଜଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ବବି ମିଶ୍ର]]
# [[ମେଘ୍ନା ମିଶ୍ର]]
# [[ସୁନୀଲ କୁମାର]]
# [[ରାଲି ନନ୍ଦ]]
# [[ସନ୍‌ମିରା ନାଗେଶ]]
# [[ବିଶ୍ୱଭୂଷଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]]
# [[ନିହାରୀକା ଦାଶ]]
# [[ସାଜନ୍ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ସମ୍ଭାବନା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଉତ୍କଣ୍ଠା ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]
# [[ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ]]
# [[ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ନିକିତା ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]
# [[ଦୀପକ ବାରିକ]]
# [[ଅମ୍ଳାନ ଦାସ]]
# [[ହର ରଥ]]
# [[ସସ୍ମିତା ପିୟାଲି ସାହୁ]]
# [[ନିକିତା]]
# [[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]]
# [[ସୁଶ୍ରୀ ରଥ]]
# [[ଝାନ୍‌ସୀ ରାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଦୀପକ କୁମାର]]
# [[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]]
# [[ରୁଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପ୍ରଜ୍ଞା ହୋତା]]
# [[ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର]]
# [[କୋଏଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ସଂଗ୍ରାମ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[ପୁପିନ୍ଦର ସିଂହ]]
# [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]]
# [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁମନ ମହାରଣା]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସାମଲ]]
# [[ବ୍ରଜ ସିଂହ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ]]
# [[ବୈଶାଳୀ ପରିଡ଼ା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ]]
# [[ଅସୀତ ପତି]]
# [[ଲଭ୍‌ଲି]]
# [[ସୁଧାକର ବସନ୍ତ]]
# [[ସୁବାସ ରାଉତ]]
# [[ସଲିଲ ମିତ୍ର]]
# [[ରାଧାକାନ୍ତ ନନ୍ଦ]]
# [[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]]
# [[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]]
# [[ନାଜିଆ ଆଲାମ]]
# [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୁନ୍ନା ଖାଁ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦାସ]]
# [[ଦୀପା ସାହୁ (୧୯୮୫ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଦେବେନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଗାଗାରିନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଶିଶିର ମୋହନ ପତି]]
# [[ସୁରେଶ ବଳ]]
# [[ମାମା ମିଶ୍ର]]
# [[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]]
# [[ହାଡ଼ୁ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]]
# [[ରବି ମିଶ୍ର]]
# [[ଶୁଭକାନ୍ତ ସାହୁ]]
# [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମନିଷା ମିଶ୍ର]]
# [[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[କାବ୍ୟା କିରଣ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିରାଜ ଦାଶ]]
# [[ମୀରା ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]]
# [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]
# [[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ଭୋଳ]]
# [[ପାର୍ଥ ସାରଥୀ ରାୟ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ଝା]]
# [[ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୪୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସୁଧାରାଣୀ ଜେନା]]
# [[ବର୍ଷା ନାୟକ]]
# [[ବିରେନ ଜ୍ୟୋତି ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]
# [[ଅସିତ ରଞ୍ଜନ ଦାସ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଲେଙ୍କା]]
# [[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]]
# [[ତାପସ ସରଘରିଆ]]
# [[ମଞ୍ଜୁଳା କୁଅଁର]]
# [[ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ବେହେରା]]
# [[ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ]]
# [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସୁମିତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସମାଜ ପତି]]
# [[ଶିଶିର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ନଗେନ ସାହୁ]]
# [[କୁନି ଛତ୍ରିଆ]]
# [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଲିପନ ସାହୁ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ ରାୟ]]
# [[ରମେଶ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ନାୟକ]]
# [[ଶକ୍ତି ଜଗଦେବ]]
{{Div col end}}

===କଥାଚିତ୍ର ହଲ୍===
# [[ମିଶ୍ର ଟକିଜ୍]]
# [[ମାଧବ ହଲ୍‌]]

===ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ମହେଶ ବାବୁ]]
# [[ଜୟଲଳିତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର]]{{tick}}
# [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନ]]
# [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ]]
# [[ପ୍ରଣୀତା ସୁବାଷ]]
# [[ବେଦୀକା]]
# [[ଜାନ‌କୀ ସବେଶ]]
# [[ହେମା ସେୟାଦ]]
# [[ରାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଅମଲା ଅକ୍କିନେନି]]
# [[ରକୁଲ ପ୍ରୀତ ସିଂ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ରେଡ୍ଡି]]
# [[ଉଦୟ ଭାନୁ]]
# [[ରାଧିକା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ନିଶା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଲେସ୍‌ଲି ତ୍ରିପାଠୀ]] (ଓଡ଼ିଆ)
# [[ଲାବନ୍ୟା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦୀକ୍ଷା ସେଠ]]
# [[ପ୍ରୀତିକା ରାଓ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ଶରଣ]]
# [[ଜେନେଲିଆ ଡିସୋଜା]]
# [[ବିକ୍ରମ (ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା)]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଶିବକୁମାର]]
# [[ମଣି ରତ୍ନମ୍]]
# [[ବେଣୁ ମାଧବ]]
# [[ଏସ. ପି. ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ପୂନମ କୌର]]
# [[ଚାର୍ମି କୌର]]
# [[ନିରଞ୍ଜନା ଅନୁପ]]
# [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଭରତନ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ବାବୁ]]
# [[ଅମିତ ଭାର୍ଗଭ]]
# [[ରମେଶ ଭଟ]]
# [[ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା]]
# [[ଅଶ୍ୱିନ ବାବୁ]]
# [[ମାଧୁରୀ ବ୍ରଗାଞ୍ଜା]]
# [[ମେଘା ବର୍ମନ]]
# [[ମଞ୍ଜୁ ଭାଷିଣୀ]]
# [[ଅଶକର ସୌଦାନ]]
# [[ଅରୁଣ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର୍]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବି. ଧନଞ୍ଜୟ]]
# [[ପୁନର୍ନବୀ ଭୂପଲାମ]]
# [[ଡିଂଗ୍ରୀ ନାଗରାଜ]]
# [[ଗଣେଶକର]]
# [[କୁମାର ଗୋବିନ୍ଦ]]
# [[ବମ୍ବେ ଜ୍ଞାନମ]]
# [[ଅଭିନବ ଗୋମତାମ]]
# [[ଗୋକୁଳନାଥ]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଦେୱାନ]]
# [[ବାଭା ଚେଲ୍ଲାଦୁରାଇ]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣେ ଗାୱଡ଼େ]]
# [[ଲଳିତା କୁମାରୀ]]
# [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ]]
# [[ମମିତା ବାଇଜୁ]]
# [[ବଳରାଜ]]
# [[ଡି. ବାଲଶୁଭ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ବୋଳାର]]
# [[ବାସୁ ଇନ୍ତୁରୀ]]
# [[ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜୟରାମ]]
# [[ଜେନି (ଅଭିନେତା)]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ଜୋସ]]
# [[ନିବେଦିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଆତ୍ମିକା]]
# [[ଦେବଦାସ କନକଲା]]
# [[ଟି. କନକମ]]
# [[ଦେବୀ ଅଜିତ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ଆକାଶ]]
# [[ସାଣ୍ଡ୍ରା ଆମି]]
# [[ଜେନିଫର ଆଣ୍ଟୋନି]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଅଶୋକନ]]
# [[ଚିଟ୍ଟି ବାବୁ]]
# [[ପ୍ରସାଦ ବାବୁ]]
# [[ରାମାନି ଆମ୍ମାଲ]]
# [[ଇରା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଭାସ୍କରନ୍]]
# [[ବେବି ଆମେୟା]]
# [[ସବିତା ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଗୋପିକା ଅନିଲ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବୀଣା ଆଣ୍ଟୋନି]]
# [[ଅନୁମୋଲ]]
# [[ଅନୁଶ୍ରୀ (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅନୁଶ୍ରୀ (ମାଲାୟାଲମ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ବାସ୍ତାରେ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଅରବିନ୍ଦ]]
# [[ନୀତା ଅଶୋକ]]
# [[ଋତୁ ବର୍ମେଚା]]
# [[ମୁସ୍କାନ ସେଠୀ]]
# [[କାଇରା ଦତ୍ତ]]
# [[ବାଭିତ୍ରା]]
# [[ଶିବାନୀ ଭାଇ]]
# [[ଭାରତୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[କୀର୍ତ୍ତି ଭଟ]]
# [[ଭବାନୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ହିମା ବିନ୍ଦୁ]]
# [[ରେଶ୍ମି ବୋବାନ]]
# [[ତିରୁବୀର]]
# [[ମାହେଶ୍ୱରୀ ଚାଣକ୍ୟନ]]
# [[ସ୍ନିଶା ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ଶ୍ରୀଜା ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ରବିନା ଦାହା]]
# [[ବି. ଜୟମ୍ମା]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଅୟଙ୍ଗର]]
# [[ଜୀବିତ ରାଜଶେଖର]]
# [[ଗିଜୁ ଜନ]]
# [[ଜୋମୋଲ]]
# [[ପ୍ରମିଳା ଜୋଶାଇ]]
# [[କେ. କେ. ସୌନ୍ଦର]]
# [[ସିତାରା କୃଷ୍ଣକୁମାର]]
# [[ଶ୍ରୀତୁ କୃଷ୍ଣନ]]
# [[ଇଲାବାରାସି]]
# [[ଆୟେଶା ଜୀନତ]]
# [[ବୀନିତା]]
# [[ଶ୍ରୀଦେବୀ ବିଜୟକୁମାର]]
# [[ବିଜୟାକୁମାରୀ]]
# [[ସ୍ମୃତି ଭେଙ୍କଟ]]
# [[ବନିତା ବସୁ]]
# [[ପଦ୍ମା ବାସନ୍ତି]]
# [[ବାଣୀଶ୍ରୀ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ଉଦୟକୁମାର]]
# [[ରିତିକା ତାମିଲ ସେଲ୍‌ଭି]]
# [[ସ୍ୱାତିସ୍ତ କ୍ରିଷ୍ଣନ]]
# [[ରେମ୍ୟା ସୁରେଶ]]
# [[ସୁନେତ୍ରା]]
# [[ବିଚିତ୍ରା]]
# [[ତଲ୍ଲାବଜ୍ଜୁଲ ସୁନ୍ଦରମ୍]]
# [[ସୁନ୍ଦର କୃଷ୍ଣ ଉର୍ସ]]
# [[ସୁଜିତା]]
# [[ମଙ୍ଗଳଗିରି ଶ୍ରୀରଞ୍ଜନୀ]]
# [[ଶ୍ରୀନାଥ ବଶିଷ୍ଠ]]
# [[ଅନୀଲା ଶ୍ରୀକୁମାର]]
# [[ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ସୁନ୍ଦରରାଜନ]]
# [[ଶନ୍‌ମୁଖ ଶ୍ରୀନିବାସ]]
# [[ଏମ୍. ରାମକୃଷ୍ଣ]]
# [[ବ୍ରିଗିଡ଼ା ସାଗା]]
# [[ନିଗ୍ରୋ ଜନି]]
# [[ଅସ୍ମିତା ନୀଲମେଗମ]]
# [[ରିୟା ବିଶ୍ୱନାଥନ]]
# [[ଭେଙ୍କଟ ରଙ୍ଗନାଥନ]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ରମିଶେଟ୍ଟି]]
# [[ଅକ୍ଷତା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସାଲୁ ମେନନ]]
# [[ବ୍ଲେସି କୁରିଏନ]]
# [[ରିତିକା ନାୟକ]]
# [[ବିପିନ ଜୋସ]]
# [[ମଦନ ଜୈନ]]
# [[ସୁସାନ ଜର୍ଜ]]
# [[ଦର୍ଶାନା ଦାସ]]
{{Div col end}}

===ହିନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ]]
# [[ସାରିକା ଠାକୁର]]
# [[ଅକ୍ଷରା ହାସନ]]
# [[ପୂଜା ବେଦୀ]]
# [[ଗୌହର ଖାନ]]
# [[ନିଗାର ଖାନ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ପରିଣୀତି ଚୋପ୍ରା]]
# [[ମୀରା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ମୌନୀ ରାୟ]]
# [[ମନ୍ନାରା ଚୋପ୍ରା]]
# [[କ୍ରୀତି ସନନ]]
# [[ବିଦ୍ୟା ବଲାନ]]
# [[ଆଲିଆ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ]]
# [[କଙ୍ଗନା ରାଣାବତ]]
# [[ପୂଜା ଭଟ୍ଟ]]
# [[ସୋନାଲୀ ବେନ୍ଦ୍ରେ]]
# [[ସୋନମ କପୁର]]
# [[ଶ୍ରଦ୍ଧା କପୁର]]
# [[ତବୁ]]
# [[ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା]]
# [[ତାପସୀ ପନ୍ନୁ]]
# [[ୟାମି ଗୌତମ]]
# [[ଭୂମିକା ଚାୱଲା]]
# [[ରିମି ସେନ]]
# [[ପୂଜା ହେଗଡ଼େ]]
# [[ଆତିୟା ସେଟ୍ଟି]]
# [[ରିତିକା ସିଂହ]]
# [[ଭୂମି ପେଦନେକର]]
# [[ବାଣୀ କପୁର]]
# [[ଆୟେଶା ଟକିଆ]]
# [[ଅସିନ]]
# [[ଦିଶା ପଟାନୀ]]
# [[ସାୟେଶା ସୈଗଲ]]
# [[ସୈୟାମି ଖେର]]
# [[ହୁମା କୁରୈଶୀ]]
# [[ହଂସିକା ମୋଟୱାନୀ]]
# [[ଜରୀନ ଖାନ]]
# [[ଶମିତା ସେଟ୍ଟି]]
# [[ମଲାଇକା ଆରୋରା]]
# [[ଅମ୍ରିତା ରାଓ]]
# [[ଇଶା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ଚିତ୍ରଙ୍ଗଦା ସିଂହ]]
# [[ଡାଏନା ପେଣ୍ଟୀ]]
# [[ଡେଜି ଶାହା]]
# [[ସାନା ଖାନ]]
# [[ହୁମାଇମା ମଲିକ]]
# [[ରୀମା ଲାଗୁ]]
# [[ନେହା ଶର୍ମା]]
# [[ଦିଶା ବକାନୀ]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଟୀନା ଅଖିବା]]
# [[ସୋନାଲ ଚୌହାନ]]
# [[ଅଦା ଶର୍ମା]]
# [[ଏବଲିନ ଶର୍ମା]]
# [[କିଆରା ଆଡଭାନୀ]]
# [[ଶାଜାନ ପଦ୍ମସୀ]]
# [[ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ମଧୁରିମା ତୁଲୀ]]
# [[ଅଦିତି ରାଓ ହୈଦରୀ]]
# [[ସୌମ୍ୟା ଟଣ୍ଡନ]]
# [[ନିହାରିକା ସିଂହ]]
# [[ରିଆ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[କରୀନା କପୁର]]
# [[ଅନୁଷ୍କା ଶର୍ମା]]
# [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[କାଜଲ]]
# [[ରଣବୀର କପୁର]]
# [[ଶାହିଦ କପୁର]]
# [[ରିୟା ସେନ]]
# [[ରଣଦୀପ ହୁଡ୍ଡା]]
# [[ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପ]]
# [[ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ]]
# [[ଇମ୍ରାନ ଖାଁ]]
# [[ଆର୍. ମାଧବନ୍]]
# [[ପ୍ରୀତି ଜିଣ୍ଟା]]
# [[ଫରହାନ ଅଖତାର]]
# [[ଆୟେଶା ଝୁଲ୍କା]]
# [[ସାରା ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍]]
# [[ଦିବ୍ୟଙ୍କା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଲାରା ଦତ୍ତ]]
# [[ମାନୁଷି ଛିଲ୍ଲର]]
# [[ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା]]
# [[ସୁମନ ରାଓ]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ ରାଜପୁତ]] (ଉନ୍ନତ)
# [[ନୀତିଶ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ନାୟକ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ତ୍ରିବେଦୀ]]
# [[ରାଜୁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ]]
# [[ମନପ୍ରୀତ ଅଖତାର]]
# [[ମୁକ୍ତିୟାର୍ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ସଞ୍ଚିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅନୁପମା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସତିଶ କୌଶିକ]]
# [[ସୁନୀଲ ପାଲ୍]]
# [[ନାଜିଆ ହାସନ]]
# [[ତରୁଣ ବୋଷ]]
# [[ରାମଜି ଗୁଲାଟି]]
# [[ମାୟା ଅଲଗ]]
# [[ଦିତ୍ୟା ଭାନ୍ଦେ]]
# [[ଅଲ୍ଲୀ ଅସଗର]]
# [[ଗୌରବ ବଜାଜ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦତ୍ତ]]
# [[ସୋନୁ ଚନ୍ଦ୍ରପାଲ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସାଇ ଲୋକୁର]]
# [[ରାକେଶ ଦିୱାନ]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଜୋୟା ହୁସେନ]]
# [[ଅନୀଲ ଚରଣଜିତ]]
# [[ସ୍ନିଗ୍ଧା ଆକୋଲକର]]
# [[ଆଣ୍ଡ୍ରିଆ ଡି'ସୋଜା]]
# [[ସୁରଭି ଚୋକସି]]
# [[ରେଶମୀ ଘୋଷ]]
# [[ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଦାମୋଦର ଦବକେ]]
# [[ଗୋପାଳ ଦତ୍ତ]]
# [[ବାଲ ଧୁରୀ]]
# [[ଦିନିୟାର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର]]
# [[ଆକାଶ ଦାଭାଡ଼େ]]
# [[ଇହାନ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବୀ ଗନାତ୍ରା]]
# [[ସୁରୀଲୀ ଗୌତମ]]
# [[କେଶବରାଓ ଦାତେ]]
# [[ନୟନତାରା (ମରାଠୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ମେହେକ ମନୱାନୀ]]
# [[ସୁହାନି ଧାଙ୍କି]]
# [[ସୌରଭ ଦୁବେ]]
# [[ଅମିନ ଗାଜି]]
# [[ବେଞ୍ଜାମିନ ଗିଲାନି]]
# [[ରବି ଗୋସାଇଁ]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୋନୀ ବର୍ମା]]
# [[ଗୌତମ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରମଣ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ଅଶ୍ୱିନ ଚିତଳେ]]
# [[ଉଜ୍ୱଳ ଚୋପ୍ରା]]
# [[ରୁଚା ଇନାମଦାର]]
# [[ଅନୱର ହୁସେନ]]
# [[ଇକବାଲ ଆଜାଦ]]
# [[ବିକ୍ରାନ୍ତ ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ନିକୋଲେଟ ବାର୍ଡ଼]]
# [[କନ୍ନନ ଅୟର]]
# [[ଆରଧନା ଜଗୋଟା]]
# [[ଚିରାଗ ଜାନି]]
# [[କିରଣ ଜନଜାନି]]
# [[ଦୀପକ ଜେଠୀ]]
# [[ଜିଲ୍ଲୂ]]
# [[ରାଜେଶ ଯୋଶୀ]]
# [[ୱହୀଦା ରହମାନ]]
# [[ସନୋବର କବୀର]]
# [[କାମିନୀ କଦମ]]
# [[ମେହୁଲ କାଜାରିଆ]]
# [[ମୁସ୍ତାକ କାକ]]
# [[ଶୀତଲ କାଲେ]]
# [[କମଲ ରାୟ]]
# [[ଦୁର୍ଗାବାଇ କାମତ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କପୁର]]
# [[ନମିତା ଦୁବେ]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ଆନନ୍ଦ]]
# [[ନୂପୁର ସନନ]]
# [[ଗାୟତ୍ରୀ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଲିନ ଲୈଶରାମ]]
# [[ଦିନେଶ ଫଡନିସ୍]]
# [[ଐଶର୍ଯ୍ୟା ଅର୍ଜୁନ]]
# [[ଜାଫର କରାଚିୱାଲା]]
# [[ନିମ୍ରତ କୌର ଆଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ଶାଗୁଫ୍ତା ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ଚନ୍ଦନ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ସାହିଲ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଆଶିଷ କୁମାର]]
# [[ରାମ ଆୱାନା]]
# [[କବିତା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରାଣୀ ହଜାରିକା]]
# [[ଆସମା ବଦର]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ଆବ୍ରୋଲ]]
# [[ଅଦିତି ଗୌତମ]]
# [[ଅନନ୍ୟା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରୀନା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରତି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ]]
# [[ଡଲି ଆହଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ୱାସନା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ରିଚା ଆହୁଜା]]
# [[ଶୁଭି ଆହୁଜା]]
# [[କ୍ରିସେଲ୍ଲେ ଆଲମେଇଦା]]
# [[ଅଞ୍ଜୋରି ଅଲଗ]]
# [[ମୋନା ଅମ୍ବେଗାଓଁକର]]
# [[ଅଲକା ଅମିନ]]
# [[ଦୀପିକା ଅମିନ]]
# [[ପ୍ରୀତି ଅମିନ]]
# [[ଶମତା ଆଞ୍ଚନ]]
# [[ଅପୂର୍ବା ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ରୋମା ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଶାଲିନୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ବିନି ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଓଜସ୍ୱୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଚାରୁ ଅସୋପା]]
# [[ଅବନ୍ତିକା ହୁଣ୍ଡାଲ]]
# [[କାଞ୍ଚନ ଅବସ୍ତି]]
# [[ଅୟେନ୍ଦ୍ରୀ ଲୱନିୟା ରାୟ]]
# [[ଫରିନା ଆଜାଦ]]
# [[ନୀଳିମା ଆଜୀମ]]
# [[ତନବୀ ଆଜମୀ]]
# [[ପୋନାମ୍ମା ବାବୁ]]
# [[ପ୍ରିୟା ବଦଲାନି]]
# [[ଶୀନା ବଜାଜ]]
# [[ସ୍ୱାତୀ ବାଜପେୟୀ]]
# [[ସୋନିଆ ବଲାନୀ]]
# [[ନେହା ବାମ୍]]
# [[ନେହା ବମ୍ବ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ବାନ୍ଦେକର]]
# [[ସୁଚିତ୍ରା ବାନ୍ଦେକର]]
# [[ବୀଣା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ରତ୍ୟୁଷା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ବଂଶଲ]]
# [[ସ୍ମିତା ବଂଶଲ]]
# [[ଉତ୍ତରା ବାଓକର]]
# [[ଶୃତି ବାପନା]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣାନ୍ନ ବାରେଟ୍ଟୋ]]
# [[ଭକ୍ତି ବାରଭେ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବସ୍ସି]]
# [[ପ୍ରିୟା ବାଥିଜା]]
# [[ସମୀକ୍ଷା ଭଟନାଗର]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ବାତ୍ରା]]
# [[ସୁପ୍ରିୟା କୁମାରୀ]]
# [[ଏକରୂପା ବେଦି]]
# [[ରିଚା ଭଦ୍ରା]]
# [[ସୋନାରିକା ଭଦୋରିଆ]]
# [[ଚାନ୍ଦନୀ ଭଗୱାନନି]]
# [[ନତାଶା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[କିରଣ ଭାର୍ଗବ]]
# [[ଅଦିତି ଭାଟିଆ]]
# [[ତନ୍ୱୀ ଭାଟିଆ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ଭଟନାଗର]]
# [[ଧରତୀ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ବିମି ଭଟ୍ଟ]]
# [[ଜୟା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଯୋଗିତା ବିହାନୀ]]
# [[ଡଲି ବିନ୍ଦ୍ରା]]
# [[ଶୃତି ବିଷ୍ଟ]]
# [[ସୋନମ ବିଷ୍ଟ]]
# [[ଅନଂଶା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ନବିନା ବୋଲେ]]
# [[ଦେବିନା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ରିବା ବବର୍]]
# [[ପ୍ଲବିତା ବଡ଼ଠାକୁର]]
# [[ଗୌରବ ଶର୍ମା]]
# [[ରୋଞ୍ଜିନୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଡୋନାଲ ବିଷ୍ଟ]]
# [[ସୁମୋନା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ରିଷିକା ସିଂହ ଚନ୍ଦେଲ]]
# [[ସୁରଭି ଚନ୍ଦନା]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଚନ୍ଦୋଲା]]
# [[ଶାଲିନୀ ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ରୁହି ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ପାରୁଲ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଚାର୍ଲି ଚୌହାନ]]
# [[ନେହା ଚୌହାନ]]
# [[ପାର୍ନିଟ ଚୌହାନ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ଚୌହାନ]]
# [[ହେମାନୀ ଚାୱଲା]]
# [[ପ୍ରୀତିକା ଚାୱାଲା]]
# [[ନୀନା ଚୀମା]]
# [[ବିଭା ଚିବ୍ବେର]]
# [[ଦିୟା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ରୋଷଣୀ ଚୋପ୍ରା]]
# [[ତ୍ରିଧା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ମନୁଲ ଚୁଡ଼ସାମା]]
# [[ନୌହୀଦ ସେରୁସୀ]]
# [[ବେନାଫ ଦାଦାଚାନ୍ଦଜି]]
# [[ଫିରଦୌସ ଦାଦି]]
# [[ସୁମନା ଦାସ]]
# [[ରିୟା ଦୀପ୍ସି]]
# [[ଶାଳ୍ମଳୀ‌ ଦେଶାଇ]]
# [[ଟିନା ଦେଶାଇ]]
# [[ଜାଲାକ ଦେଶାଇ]]
# [[ଅଶୀତା ଧବନ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ସେଠ]]
# [[ଶାଇନି ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ତନ୍ୱୀ ଡୋଗରା]]
# [[ବାହବିଜ ଦୋରାବଜୀ]]
# [[କିରଣ ଦୁବେ]]
# [[ରଶ୍ମି ଅଗଡ଼େକର]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ସୁସ୍ମିତା]]
# [[ସ୍ମିତା ଜୟକର]]
# [[ଆସୱାରି ଯୋଶୀ]]
# [[ସୁଧୀର ଯୋଶୀ]]
# [[ବ୍ରଜେନ୍ଦ୍ର କାଲା]]
# [[ସୋନିଆ କପୁର]]
# [[ଶାମା ଦୁଲାରୀ]]
# [[ଅନୀତା କନ୍ୱଲ]]
# [[ସୁରଭି ଜାଭେରୀ ବ୍ୟାସ]]
# [[ବନ୍ଦନା ବିଠଲାନୀ]]
# [[ବନମାଳା ପାୱାର]]
# [[ନିମିଶା ବଖାରିଆ]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ବୈଷ୍ଣବ]]
# [[ନୀଲୁ ବଘେଲା]]
# [[ଶୃତି ଉଲଫତ]]
# [[କନିକା ତିୱାରୀ]]
# [[ଡଲି ଠାକୁର]]
# [[ଶିବାନୀ ଟଙ୍କଶାଳେ]]
# [[ରୁକ୍ସାନା ତବସୁମ]]
# [[ରାଜୁ ତାଲିକୋଟେ]]
# [[ସୁନ୍ଦର ସିଂହ]]
# [[ଏକତା ସୋହିନୀ]]
# [[ରିଶବ ସିହ୍ନା]]
# [[ପ୍ରତିଭା ସିହ୍ନା]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ସିହ୍ନା]]
# [[ପୁନମ ସିହ୍ନା]]
# [[ଲଭ୍ ସିହ୍ନା]]
# [[ଯାମିନୀ ସିଂହ]]
# [[ସିମୋନ ସିଂହ]]
# [[ବିଶାଲ ଓମ ପ୍ରକାଶ]]
# [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା (ଅଭିନେତା)]]
# [[ନେୟହା ଶର୍ମା]]
# [[ମୃଣାଳିନୀ ଶର୍ମା]]
# [[ଦାନିଶ ଅଖତାର ସୈଫି]]
# [[ଆରତୀ ପୁରି]]
# [[କୋଏଲ ପୁରି]]
# [[ବିନୟ ନାଦକର୍ଣ୍ଣି]]
# [[ଗିନ୍ନି ବିରଦୀ]]
# [[ହର୍ଷ ଖୁରାନା]]
# [[ବିକି ବାତ୍ରା]]
# [[ଲାବଣ୍ୟ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସୁମିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଆଦେଶ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚାୱଲା]]
# [[ସୋଲୋନି ଡାଇନି]]
# [[ଯୀଶୁ ଦାଶଗୁପ୍ତା]]
# [[ଗୌରବ ୱଧ୍ୱା]]
# [[ଗୁଞ୍ଜନ ବିଜୟା]]
# [[ବିଜୟ ବିକ୍ରମ ସିଂହ]]
# [[ଅଳକା ବର୍ମା]]
# [[ସଚଳ ତ୍ୟାଗୀ]]
# [[ସୁରଭି ତିୱାରୀ]]
# [[କମଲିକା ଗୁହା ଠାକୁରତା]]
# [[ରାଖି ବିଜନ]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ତାଇଡେ]]
# [[ରିଚା ସୋନି]]
# [[ଇରା ସୋନି]]
# [[ହେମା ସିଂହ]]
# [[ଗରିମା ବିକ୍ରାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[ଅନୁଷ୍କା ସିଂହ]]
# [[ଅଲିଶା ସିଂହ]]
# [[ଶିପସି ରଣା]]
# [[ଶିବ କୁମାର ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ମୋନିକା ଶର୍ମା]]
# [[ଇଶାନୀ ଶର୍ମା]]
# [[ସମୀର ଶାହ]]
# [[କରିନା ଶାହ]]
# [[ପପିୟା ସେନଗୁପ୍ତା]]
# [[ନାଜିଆ ହାସନ ସୟଦ]]
# [[ଦିବଜୋତ ସବରୱାଲ]]
# [[ରୋଷଣୀ ରସ୍ତୋଗୀ]]
# [[ଭବାନୀ ପୁରୋହିତ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ପୁଞ୍ଜ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବୋରା]]
# [[ସନାୟା ପିଠାୱାଲା]]
# [[ରାଜୀବ ପଲ]]
# [[ପ୍ରତିଭା ପଲ]]
# [[ଜାହିଦା ପାରବୀନ]]
# [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ପଣ୍ଡିତ]]
# [[ସୋନଲ ପ୍ରତିହାର]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ମେଲିସା ପାଇସ]]
# [[ସୁହାସ ପଳଶୀକର]]
# [[ନଳିନୀ ନେଗି]]
# [[ପୂନମ ନାରୁଲା]]
# [[ୱସିମ ମୁସ୍ତାକ]]
# [[ଶ୍ରୀତମା ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ଅମୃତା ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ନୀଲ ମୋଟୱାନୀ]]
# [[ତପସ୍ୱୀ ମେହଟା]]
# [[ଅମିତ ମେହରା]]
# [[ମେହେରଜାନ ମାଜଦା]]
# [[ଶୀତଲ ମୌଲିକ]]
# [[ଅଭିଶେକ ମହେନ୍ଦ୍ରୁ]]
# [[ପାରସ ମଦାନ]]
# [[କପିଲ ସିଂହ ଲାବଣୀ]]
# [[ସୁନିଲ ଲହରୀ]]
# [[ବିଜୟେନ୍ଦ୍ର କୁମେରିୟା]]
# [[ଭାବନା ଖତ୍ରି]]
# [[ଶାଲିନୀ ଖାନ୍ନା]]
# [[ତନୁ ଖାନ]]
# [[ସାରା ଆଫ୍ରୀନ ଖାନ]]
# [[ଅଲିଜା ଖାନ୍]]
# [[ଆଲମ ଖାନ୍]]
# [[ଆଫାନ ଖାନ୍]]
# [[ପରବୀନ କୌର]]
# [[ପ୍ରୀତ କୌର ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରତିମା କାଜମି]]
# [[ନେହା କଉଲ]]
# [[କେତନ କରାଣ୍ଡେ]]
# [[ଅନୁପ୍ରିୟା କପୁର]]
# [[ଅକ୍ଷିତା କପୁର]]
# [[ବୀନିତ କକ୍କଡ଼]]
# [[ସୋନାଲିକା ଜୋଶୀ]]
# [[ମଦନ ଜୈନ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଯାଦବ]]
# [[ବୀନତି ଇଦନାନୀ]]
# [[ବିପୁଳ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ମେଘା ଗୁପ୍ତା]]
# [[କୃଷ୍ଣକାନ୍ତ ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପ୍ରାଜକ୍ତା ଦୁସାନେ]]
# [[ପୌଲମି ଦାସ]]
# [[ବିବେକ ଦହିୟା]]
# [[ଅଜୟ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଶୈଳ ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ମନୋଜ ଚନ୍ଦିଲା]]
# [[ରୋହିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସମୃଦ୍ଧ ବାୱା]]
# [[ସଞ୍ଜୟ ବାତ୍ରା]]
# [[ସନ୍ଦୀପ ବସ୍ୱନା]]
# [[ଗୌରବ ଏସ୍ ବଜାଜ]]
# [[ଅଭିଶେକ ଅବସ୍ଥି]]
# [[ଜୁହି ଅସଲମ]]
# [[ରିତ୍ୱିକ ଅରୋରା]]
# [[ପାରସ ଅରୋରା]]
# [[ଆୟୂଷ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଫାହାଦ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ନିକି ଅନେଜା ୱାଲିଆ]]
# [[ଅଜୟ ୱଢାବକର]]
# [[ସଲମାନ ଅଲୀ]]
# [[ଛାୟା ବୋରା]]
# [[ଆହିଲ ଖାନ]]
# [[ଅଜୟ ନାଗରଥ]]
# [[ବେଦିକା ପିଣ୍ଟୋ]]
{{Div col end}}

=== ବଙ୍ଗାଳୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ସୋନାଲୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ସମିତ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ଅନୁବ୍ରତ ବସୁ]]
# [[ସବ୍ୟସାଚୀ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ତୁହିନା ଦାସ]]
# [[କଲ୍ୟାଣ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[କାବେରୀ ବୋଷ]]
# [[ତିତାସ ଭୌମିକ]]
# [[ତୁଳସୀ ଲାହିରି]]
# [[ବିପ୍ଳବ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ତପେନ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ସାହେବ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ଦେ]]
# [[ନିମୁ ଭୌମିକ]]
# [[ପପିୟା ଅଧିକାରୀ]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[କମଲିକା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ମୁନମୁନ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ରୋହିଣୀ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସାୟନ୍ତିକା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସୋମା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପାରମା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସୌମିଲି ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ଅନିନ୍ଦିତା ବୋଷ]]
# [[ମିଠୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଅନାମିକା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ବିଦିପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ମେଘା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ରୀତା ଦତ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ସୁଦୀପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଦେବଲୀନା ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ଲକେଟ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ସୋନାଲି ଚୋଧୁରୀ]]
# [[ମିଶ୍ମୀ ଦାସ]]
# [[ସମତା ଦାସ]]
# [[ଶୃତି ଦାସ]]
# [[ସମାପିକା ଦେବନାଥ]]
# [[ଲିଲି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଶ୍ରେୟାଶ୍ରୀ ରାୟ]]
# [[ସଂଘମିତ୍ରା ତାଲୁକଦାର]]
# [[ଆୟୂଷୀ ତାଲୁକଦାର]]
# [[ଭୋଲା ତମାଙ୍ଗ]]
# [[ମିସ୍ ଶେଫାଳି]]
# [[ରିତ୍ତିକା ସେନ]]
# [[ଅନାମିକା ଶାହା]]
# [[ନବନୀତା ମାଲାକାର]]
# [[ତିୟାଶା ଲେପ୍ଚା]]
# [[ଟୁମ୍ପା ଘୋଷ]]
{{Div col end}}

=== ମରଠୀ କଳାକାର ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ସଂସ୍କୃତି ବାଲଗୁଡେ]]
# [[ଉମା ଭେଣ୍ଡେ]]
# [[ଦେବିକା ଦଫ୍ତରଦାର]]
# [[ପ୍ରସାଦ ଜୱାଦେ]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ଜୋଶୀ]]
# [[ରସିକା ଯୋଶୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମରାଠେ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କୋହ୍ଲଟକର]]
# [[ଭାରତୀ ଆଚରେକର]]
# [[ସୁରୁଚି ଅଦରକର]]
# [[ଶିବାନୀ ବାଓକର]]
# [[ଅଦିତି ଭାଗବତ]]
# [[ଅଭିଜ୍ଞା ଭାବେ]]
# [[ତୃପ୍ତି ଭୋୟାର]]
# [[ରୂପାଲି ଭୋସଲେ]]
# [[ଅମୃତା ଦେଶମୁଖ]]
# [[ଗୌତମୀ ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ଇଶା ଦେ]]
# [[ମେଘା ଧାଡ଼େ]]
# [[ମିତାଲୀ ଜଗତାପ ବରାଡ଼କର]]
# [[ସ୍ୱାନନ୍ଦୀ ଟିକେକର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ପଟବର୍ଦ୍ଧନ]]
# [[ମାନସୀ ନାଏକ]]
# [[ବାଳ କର୍ବେ]]
{{Div col end}}

===ଓଡ଼ିଆ ଯାତ୍ରା କଳାକାର===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଦୀପକ ଜେନା]]
# [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭିକୁ ସେଠ୍]]
# [[କିଶୋର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରବି ଶତପଥୀ]]
# [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର (ଯାତ୍ରା କଳାକାର)]]
# [[ପୀୟୂଷ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ରଥ]]
{{Div col end}}

=== ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଆଶା ବରଦଳାଇ]]
# [[ପୁଷ୍କର ଭାନ]]
# [[ରାଜ୍ ବ୍ରାର୍]]
# [[ଅଳଙ୍କୃତା ବୋରା]]
# [[ଅମୃତା ଗୋଗୋଇ]]
# [[ମଳୟା ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଜିନାଲ ବେଲାନି]]
# [[ବର୍ଷାରାଣୀ ବିଷୟା]]
# [[ଉର୍ବଶୀ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଦୀପିକା ଯୋଶୀ-ଶାହ]]
# [[ନିହାରିକା କାରିର]]
# [[ପୂଜା ବର୍ମା]]
# [[ରାଧିକା ବାଜ]]
# [[ଆୟୁଷୀ ତିୱାରୀ]]
# [[ମୋନା ଥିବା]]
# [[ତାରା (ଆସାମର ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[କୌସର ପାଦାମସି]]
# [[ରାମାୟାନାମ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶାସ୍ତ୍ରୀ]]
# [[ଖାନ ମସ୍ତାନା]]
# [[ମନୀଷ କୌଶିକ]]
# [[ଅଦନାନ ସାଜିଦ ଖାନ୍]]
# [[ଶୁଭି ଶର୍ମା]]
# [[ସ୍ୱାତି ନନ୍ଦ]]
# [[ଶିଶିର କଶ୍ୟପ]]
# [[ପୂଜା ଜୋଶୀ]]
# [[ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ସାଇକିଆ]]
{{Div col end}}

== ଲୋକ କଥା/ଗୀତ/ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ ==
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅଲ୍ଲାଃ ଜିଲାଇ ବାଇ]]
# [[ଅମର ଆର୍ଷୀ]]
# [[ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା]]
# [[ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭୋଇ]]
# [[ହେମାଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ବିନ୍ଧ୍ୟବାସିନୀ ଦେବୀ]]
# [[ବିଞ୍ଜମୁରି ସୀତାଦେବୀ]]
# [[ଗୌରୀ ଦେବୀ]]
# [[ହେମୁ ଗଦାଭି]]
# [[ଡଲି ଗୁଲେରିଆ]]
# [[ମଧୁ ମଂସୁରୀ ହସମୁଖ]]
# [[ଅଭ୍ୟା ହିରଣମୟୀ]]
# [[ଜଗଜିତ କୌର]]
# [[ଜଗମୋହନ କୌର]]
# [[ରଞ୍ଜିତ କୌର]]
# [[ଡପୁ ଖାଁ]]
# [[ବେଲ୍ଲି ଲଳିତା]]
# [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଲତା (ଗାୟିକା)]]
# [[ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା]]
# [[ମାଳବଲ୍ଲୀ ମହାଦେବସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଲୋପାମୁଦ୍ରା ମିତ୍ର]]
# [[ନିଜାମୀ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ଦେଶରାଜ ପଟେରିୟା]]
# [[ପିଙ୍ଗଳଶୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଗଢ଼ବୀ]]
# [[ମୀନା ରଣା]]
# [[ବି. କେ. ସାମନ୍ତ]]
# [[ତଞ୍ଜାଇ ସେଲଭି]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ସିନ୍ଧେ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ]]
# [[ବଙ୍ଗପାଣ୍ଡୁ ଉଷା]]
# [[ବିଞ୍ଜମୁରି ଅନସୂୟା ଦେବୀ]]
# [[ବିମଳାକ୍କା]]
# [[କାଶୀନାଥ ଯାଦବ]]
# [[ପୂଙ୍ଗାନି]]
# [[ବରୁଣ ଆହୁଜା]]
# [[ଦିପାଳୀ ବଡ଼ଠାକୁର]]
# [[ମାଧୁରୀ ବଡ଼ଥୱାଲ]]
# [[ବତୂଲ ବେଗମ]]
# [[କଳିକା ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଦିୱାଲିବେନ ଭିଲ]]
# [[ଆଦିତ୍ୟ ଗାଦଭି]]
# [[ଦାଦୁଦାନ ଗାଦଭି]]
# [[ଟରାସ କୋମ୍ପାନିଚେଙ୍କୋ]]
# [[ଦିଲ୍‌ଶାଦ ଅଖତାର]]
# [[ସେନ୍ଥିଲ ଗଣେଶ]]
# [[ରତନ କାହାର]]
# [[ମଧୁ କମ୍ବିକାର]]
# [[କୁଟଲେ ଖାନ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ବେଗଦା]]
# [[ବାଦ୍ଦେପାଲ୍ଲି ଶ୍ରୀନିବାସ]]
# [[ନବନୀତ ଆଦିତ୍ୟ ୱାଇବା]]
# [[ଭିକାରୀ ଠାକୁର]]
# [[କବୀର କଳା ମଞ୍ଚ]]
# [[ସକିନୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ]]
# [[ଚନ୍ଦର ସିଂହ ରାହି]]
# [[ରଜନୀଗନ୍ଧା ଶେଖାୱତ]]
# [[ପୁଷ୍ପବତୀ ପୋୟପାଦଠୁ]]
# [[କୁତବି ବ୍ରଦର୍ସ]]
# [[ପେଞ୍ଚାଲ ଦାସ]]
{{Div col end}}

==କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[କୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା]]
# [[ଏକତା ବିଷ୍ଟ]]
# [[ମିନତି ଦାଶ]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ରଥ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ହାମିଦା ବାନୁ]]
{{Div col end}}

=== ଷ୍ଟାଡିଅମ ===
# [[ମେଜର ଧ୍ୟାନ ଚାନ୍ଦ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିଅମ]]

==ଏସିଆ ମାସ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା==
===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଆରବ ଘାଟି]]{{tick}}
# [[ଆରବ ସାଗର]]{{tick}}
# [[ବାଗାକଇଁ ହ୍ରଦ]]{{tick}}
# [[ଦୁର୍ଗା ସାଗର]]{{tick}}
# [[ଧାନମୋଣ୍ଡି ହ୍ରଦ]]{{tick}}
# [[ବୁଦ୍ଧ ଧାତୁ ଯାଦି]]{{tick}}
# [[ଭବାନୀପୁର ଶକ୍ତିପୀଠ]]{{tick}}
# [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଗୋବିନ୍ଦ ମନ୍ଦିର]]{{tick}}
# [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଶିବ ମନ୍ଦିର]]{{tick}}
# [[ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ]]
# [[ଇମ୍‌ଜା ହ୍ରଦ]]
# [[ଗଜେଡ଼ି ତାଳ]]
# [[ଛୋଟ ଶିବ ମନ୍ଦିର, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]]
{{Div col end}}

===ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ତାନିଆ ଅହମଦ]]
# [[ସାଇନା ଅମିନ]]
# [[ଦିଲରୁବା ଯସ୍ମିନ ରୁହୀ]]
# [[ସାରିକା ସବ୍ରିନ]]
# [[ବିପାଶା ହାୟାତ]]
# [[ଅଲିଶା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଡଲି ଅନବର]]
# [[କବୋରୀ ସରୱର]]
# [[ସାହାରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବିଦ୍ୟା ସିହ୍ନା ସାହା ମିମ୍]]
# [[ସୋମି କୈସର]]
# [[ଜୟା ଆହସାନ]]
# [[ଆଫିଆ ନୁସରାତ ବର୍ଷା]]
# [[ଆଉପୀ କରିମ୍]]
# [[ଶାବନୁର୍‎]]
# [[ମୋଜେଜା ଅଶରଫ୍ ମୋନାଲିସା]]
# [[ଜନ୍ନାତୁଲ ଫିରଦୋସ୍ ପେୟା]]
# [[ବନ୍ନା ମିର୍ଜା]]
# [[ପରି ମଣି]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ମୁସ୍ତଫା]]
# [[ନୱସୀନ ନହରୀନ ମୋଉ]]
# [[ନାଇଲା ନାୟେମ]]
# [[ଦିଲାରା ହନିଫ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]]
# [[ପୂଜା ଚେରୀ ରାୟ]]
# [[ଶବନମ]]
# [[ଅନିକା କବୀର ଶୋକ]]
# [[ମେହେର ଅଫରୋଜ ଶାଓନ]]
# [[ସୁଚନ୍ଦା]]
# [[ସୁଲତାନା ଜମାନ]]
# [[ନୁସରତ ଇମରୋଜ ଟିଶା]]
# [[ତାଂଜିନ ଟିଶା]]
# [[ପ୍ରସୂନ ଆଜାଦ]]
# [[ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ]]
# [[ଅପୁ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ଫରିଦା ଅଖତାର]]
# [[ଗୁଲଶାନ ଆରା ଅଖତାର]]
# [[ସୁମିତା ଦେବୀ]]
# [[ପାରବୀନ ସୁଲତାନା ଦିତି]]
# [[ତାରାନା ହାଲିମ]]
# [[ମୌସୁମୀ ହମିଦ]]
# [[ତମାଳିକା କର୍ମାକର]]
# [[ମାହିୟା ମାହି]]
# [[ନୁସରତ ଫରିୟା ମଜହାର]]
# [[ରୋକେୟା ପ୍ରାଚୀ]]
# [[ହୋସନେ ଆରା ପୁତୁଲ]]
# [[କାଜି ନସ୍ୱାବ ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ସୋହାନା ସାବା]]
# [[ରୋଜୀ ଆଫସାରୀ]]
# [[ନିପୁନ୍ ଅକ୍ତର]]
# [[ଆଖି ଆଲମଗିର]]
# [[ଆଜମେରୀ ହକ୍ ବଧନ]]
# [[ଅନ୍ୱରା ବେଗମ]]
# [[ଇଆମିନ୍ ହକ୍ ବବି]]
# [[ଇଶ୍ରାତ୍ ଜାହାଁ ଚୈତି]]
# [[ପ୍ରାର୍ଥନା ଫରଦିନ ଦିଘି]]
# [[ତାରୀନ ଜାହାଁ]]
# [[ରୱଶନ ଜାମିଲ]]
# [[ଜାକିୟା ବାରୀ ମମ]]
# [[କୁସୁମ ଶିକଦାର]]
# [[ଶମ୍ପା ରେଜା]]
# [[ତାନଭିନ ସୁଇଟି]]
# [[ଆଇରିନ ସୁଲତାନା]]
# [[ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା]]
# [[ରାଫାଃ ନାନଜେବା ତୋରସା]]
# [[ବିଜରୀ ବର୍କତୁଲ୍ଲାଃ]]
# [[ସବନମ ବବ୍‌ଲି]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଘୋଷ]]
# [[ମୁନିଆ ଇସଲାମ]]
# [[ରୁନା ଖାନ୍]]
# [[ଆଫସାନା ମିମି]]
# [[ସାଦିୟା ଇସଲାମ ମୌ]]
# [[ସାଦିକା ପାରଭିନ ପପି]]
# [[ଅହନା ରହମାନ ଲାକି]]
# [[ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା]]
# [[ନଫିସା ଜାହାଁ ଆଞ୍ଚଲ]]
# [[ମୁନମୁନ ଅହମଦ]]
# [[ଶର୍ମିଲି ଅହମଦ]]
# [[ଶିଲା ଅହମଦ]]
# [[ନର୍ଗିସ ଅଖତାର]]
# [[ଖଲିଦା ଅକ୍ତର କଳ୍ପନା]]
# [[ଆୟେଶା ଆଖତାର]]
# [[ସାବେରି ଆଲମ]]
# [[ଅନ୍ତରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ନାଜମା ଅନୱର]]
# [[ରଓଶନ ଆରା]]
# [[ବେବୀ ବିନ୍ଦୀ]]
# [[ବିନ୍ଦିୟା କବିର]]
# [[ଶାକିବା ବିଣ୍ଟେ ଅଲୀ]]
# [[ଅରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ମୌଟୁସୀ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ତାନିଆ ବୃଷ୍ଟି]]
# [[ମେହବୁବା ମାହନୂର ଚାନ୍ଦନୀ]]
# [[ଫରଜାନା ଛବି]]
# [[ନାଜନୀନ ହାସନ ଚୁମକି]]
# [[ଆଶନା ହବିବ ଭାବନା]]
# [[ଏକା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ମାୟା ଘୋଷ]]
# [[ଇଲୋରା ଗହର]]
# [[ଲୁସି ତୃପ୍ତି ଗୋମେଜ]]
# [[ଚିତ୍ରଲେଖା ଗୁହ]]
# [[ଲୈଲା ହାସନ]]
# [[ଲିସା ଗାଜୀ]]
# [[ଅଲିଭିୟା ଗୋମେଜ]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଘୋଷ]]
# [[ହୁମାଇରା ହିମୁ]]
# [[ଶାନ୍ତା ଇସଲାମ]]
# [[ଜିନାତ]]
# [[ମିଷ୍ଟି ଜାନ୍ନାତ]]
# [[ସାଦିୟା ଆୟମାନ]]
# [[ଫେରଦୌସୀ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି]]
# [[ରିଚି ସୋଲାୟମାନ]]
# [[ମନିରା ମିଠୁ]]
# [[ଫାଲ୍ଗୁନି ରହମାନ ଜଲି]]
# [[ନିଝୁମ ରୁବିନା]]
# [[ନୁସରତ ଜାହାଁ ଡାୟନା]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ଶିରୀନ]]
# [[ମିତା ନୂର]]
# [[ନାଜିଫା ତୁଶି]]
# [[ମୌସୁମୀ ନାଗ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ରେହାନା ଜଲି]]
# [[ଅଧରା ଖାନ୍]]
# [[ସାମସୁନ ନାହାର ସିମଲା]]
# [[ସବ୍ରିନା ସୁଲତାନା କେୟା]]
# [[ନାଦିୟା ଆଫରିନ ମିମ]]
# [[ଜାହାନାରା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ସାମରୋଜ ଆଜମି ଆଲଭୀ]]
# [[ରୁମାନା ଖାନ୍]]
# [[ଜିନାତ ସାନୁ ସ୍ୱାଗତା]]
# [[ସାନଜିଦା ପ୍ରୀତି]]
# [[କାଜି ମିସବାହୁନ ନାହାର]]
# [[ରୁମାନା ରଶୀଦ ଈଶିତା]]
# [[ସାବରିନ ଶାକା ମୀମ]]
# [[ଶର୍ମିମାଳା]]
{{Div col end}}

==ବିଦେଶୀ ଲୋକ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଟୋରୀ ବର୍ଚ]]
# [[ମିଆ ଖଲିଫା]]
# [[ନୀନା ଦାବୁଲୁରୀ]]
# [[ମାୟା ଏଞ୍ଜେଲୋ]]
# [[ମେରୀ ସେଲୀ]]
# [[ଲେଡି ଗାଗା]]
# [[କେଶା]]
# [[ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି]]
# [[ନିକୋଲାଇ ବଇକଭ]]
# [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
{{Div col end}}

==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଫେସନ (୨୦୦୮ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶିବାଜୀ (କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବର୍ଫି]]
# [[ଦୁକୁଡ଼ୁ]]
# [[୧: ନେନ୍ଓକ୍କାଡ଼ିନେ]]
# [[ବିଜିନେସମ୍ୟାନ]]
# [[ଆଗାଡ଼ୁ]]
# [[ଡିମ୍ବାଣୁ]]
# [[ଗୌରହରି ଦସ୍ତାନ]]
# [[ମନମ୍ (ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟ ହୋ (ଗୀତ)]]
# [[ସନ୍ ଅଫ୍ ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି]]
# [[ଧୁମ୍ ୨]]
# [[ଶ୍ରୀମନ୍ଥୁଡ଼ୁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି]]
# [[ଭୁବନ ବାମ୍]]
# [[ଅବଳା ବୋଷ]]
# [[ସରୋଜ ନଳିନୀ ଦତ୍ତ]]
# [[ନିଲ୍ ମୋହନ]]
# [[ନେପାଳର ରାଜା]]
# [[ବଦନାମ ଗଳି]]
# [[ରଜନୀ ବକ୍ସି]]
# [[ଆର୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ]]
# [[ପି. ଚନ୍ଦ୍ର ରେଡ୍ଡୀ]]
# [[ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)|ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲାଷ୍ଟ୍ ଡ୍ରପ୍]]
# [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର (ବିଚାରପତି)]]
# [[କାଜି ମାସୁମ ଅଖତାର]]
# [[ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ଦୁବେ]]
{{Div col end}}

== ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଅପ୍ପାନ୍ନଗୌଡ଼ା ପାଟିଲ]]
# [[ବୁଧୁ ଭଗତ]]
# [[ଗୌରୀରାମ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ବିଠଲଭାଇ ଜାଭେରୀ]]
# [[ଅଶୋକା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ରଘୁନାଥ ମାହାତୋ]]
# [[ଦୀନଦୟାଲ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ରାମ ଚରଣ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ପ୍ୟାରୀ ଦେବୀ ଅଗ୍ରହାରୀ]]
# [[ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ]]
# [[ସୁରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]]
# [[କାମଦା କିଙ୍କର ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ୟାରେଲାଲ ନାୟାର]]
# [[ଏଡ଼ତାତା ନାରାୟଣନ]]
# [[ଦେଓ ନାରାୟଣନ ଯାଦବ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦରାଓ ପେଡଗାଓଁକର]]
# [[ଆନ୍ନେ ଅଞ୍ଜାଇଆଃ]]
# [[ବତକ ମିଆଁ]]
# [[ଚୱାରା ପରମେଶ୍ୱରନ]]
# [[ଶଙ୍କରରାଓ ଦେଓ]]
# [[ଦାଦା ଧର୍ମାଧିକାରୀ]]
# [[ନାଥୁ ଧୋବି]]
# [[ଅସଲମବିକାଇ]]
# [[ଆଶା ଦେବୀ ଆର୍ଯ୍ୟନାୟକମ]]
# [[ମୋତିଲାଲ ବର୍ମା]]
# [[ଚୁନିଲାଲ ବୈଦ୍ୟ]]
{{Div col end}}

==ରାଜନୀତିଜ୍ଞ==
# [[ଭାରତର ସଂସଦ]]

=== ଅଣ ଓଡ଼ିଆ ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସୁଭାସିନୀ ଅଲୀ]]{{tick}}
# [[ଏମ୍. କରୁଣାନିଧି]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଭି. ମୋହିନୀ ଗିରି]]
# [[ଗୁଲାବ କୌର]]
# [[ବିଶାର ଆଲ-ଖାସାଓନେହ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ]]
# [[ଡେଲା ଗଡଫ୍ରେ]]
# [[ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ]]
# [[ଚିନ୍ତା ଅନୁରାଧା]]
# [[ଜାମିଦା ବିବି]]
# [[ଶ୍ରୀରୂପା ମିତ୍ର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଲୀଳା ରାମକୁମାର ଭାର୍ଗବ]]
# [[ବ୍ରଜଲାଲ ବିୟାନୀ]]
# [[ରଘୁବର ଦାସ]]
# [[ଭି. କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପାଣ୍ଡିଆନ]]
# [[ସୁରେଖା କଦମ]]
# [[ହରିଶ ବୀରାନ]]
# [[ବେବି ଦେବୀ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ଦାସ]]
# [[ସୁକୁମାର ଦେ]]
# [[ଦାମୋଦର ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ସଜଦା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ଅଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଲୋଧି]]
# [[ଆନନ୍ଦ କୁମାର ଗଣ୍ଡ]]
# [[କାଥିର ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଲଭ୍‌ଲି ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଆନ୍ନାଦୁରାଇ ସି ଏନ୍]]
# [[ଅପ୍ପଲନାଇଡ଼ୁ କାଲିସେଟ୍ଟି]]
# [[ରମେଶ ଅବସ୍ଥି]]
# [[ଏମ୍. ମଲ୍ଲେଶ ବାବୁ]]
# [[ବଜରଙ୍ଗ ମନୋହର ସୋନୱାନେ]]
# [[ଅନିଲ ବଲୁନି]]
# [[ନିମୁବେନ ବମ୍ଭାନିୟା]]
# [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ (ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା)]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦୋଲିୟା]]
# [[ଶୋଭାବେନ ବରୈୟା]]
# [[ରାହୁଲ ଲୋଧି]]
# [[କଳାନିଧି ବୀରସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଗଜେନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]]
# [[ହରିଭାଇ ପଟେଲ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର (ରାଜନେତା)]]
# [[କୁନ୍ଦୁରୁ ରଘୁବୀର]]
# [[ଡିନ୍ କୁରିଆକୋସ]]
# [[ଜି. ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ମହାନ୍ତ]]
# [[ପୁନମବେନ୍ ମାଡାମ୍]]
# [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସିଂହ ମହତୋ]]
# [[ସୁକାନ୍ତ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଦିନେଶ ମକୱାନା]]
# [[ଅସିତ କୁମାର ମଲ]]
# [[ହର୍ଷ ମାଲହୋତ୍ରା]]
# [[ଅଜୟ କୁମାର ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ମାନେ]]
# [[ଭି. ଏସ୍. ମାଥେସ୍ୱରନ]]
# [[ବିଜୁଳି କଲିତା ମେଧି]]
# [[ମୁରାରି ଲାଲ ମୀନା]]
# [[ମହିମା କୁମାରୀ ମେୱାର]]
# [[ନରେଶ ମହାସ୍କେ]]
# [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାଜେଶ ମିଶ୍ର]]
# [[ମିତାଲି ବାଗ]]
# [[ଭାସ୍କର ଭାଗାରେ]]
# [[ପ୍ରତିମା ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ଭୋଜରାଜ ନାଗ]]
# [[ରୋଦମାଳ ନାଗର]]
# [[ଜି କୁମାର ନାଏକ]]
# [[ନାମଦେଓ କିର୍ସାନ]]
# [[ରାମଭୁଆଲ ନିଶାଦ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ୟାଦାଓରାଓ ପାଡୋଲେ]]
# [[ସନାତନ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସାନ୍ତୋକବେନ ଆରେଥିୟା]]
# [[ଚାକାତ ଆବୋହ]]
# [[ପୁସପତି ଅଦିତୀ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଅପରୂପା ପୋଦାର]]
# [[ସରୋଜିନୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବୀ ଅଗ୍ରହରି]]
# [[ମଞ୍ଜୁ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଆଃଲାବତ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର କୌର ଆଃଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ଆଲିଫା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[କେ. ଅଲଗୁବେଲୁ]]
# [[ନୀସତ ଆଲମ]]
# [[ବୀଣା ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଅଲେଟି ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ]]
# [[ମନୀଷା ଅନୁରାଗୀ]]
# [[ଅଳକା ସିଂହ ଅର୍କବଂଶୀ]]
# [[ଲତା ଅତିୟାମାନ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ଆଜାଦ୍]]
# [[ତାଜଦାର ବାବର]]
# [[ହର୍ଷିତା ସ୍ୱାମୀ ବଘେଲ]]
# [[ରଞ୍ଜନା ବଘେଲ]]
# [[ସାରିକା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବଘେଲ]]
# [[ଚିରଣଜିତ କୌର ବାଜୱା]]
# [[ସ୍ମିତା ବକ୍ସି]]
# [[କେ. ବାଳଭାରତୀ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ବଳବନ୍ତ]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ବୈଶାଳୀ ବାଙ୍କର]]
# [[ତସନୀମ ବାନୋ]]
# [[ସୁରଜିତ କୌର ବରନାଲ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାରୁପାଲ]]
# [[କମଳି ବସୁମାତାରି]]
# [[ଚନ୍ଦନା ବାଉରି]]
# [[ସନ୍ଧ୍ୟା ବାଉରି]]
# [[ସୁସ୍ମିତା ବାଉରି]]
# [[ଉମାପଦ ବାଉରି]]
# [[ଶିମଲା ବାୱରି]]
# [[ଫିରୋଜା ବେଗମ]]
# [[ଫିରଦୌସୀ ବେଗମ]]
# [[ଗୁଲ ଅଖତରା ବେଗମ]]
# [[ମହମୁଦା ବେଗମ]]
# [[ମମତାଜ ବେଗମ]]
# [[ନର୍ଗିସ ବେଗମ]]
# [[ସାହିନା ମମତାଜ ବେଗମ]]
# [[ରାୟମୁନି ଭଗତ]]
# [[ସୁମନ ଲତା ଭଗତ]]
# [[କେ. ପ୍ରତିଭା ଭାରତୀ]]
# [[ବୀଣା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସଂଯୁକ୍ତା ଭାଟିଆ]]
# [[ଏମ୍. ଏସ୍. କେ. ଭାବାନୀ ରାଜେନ୍ତିରାନ]]
# [[ମମତା ଭୁନିଆ]]
# [[ନିର୍ମଳା ଭୁରିଆ]]
# [[ଫିରୋଜା ବିବି]]
# [[ବିନ୍ଦୁ କୃଷ୍ଣା]]
# [[ରେଣୁକା ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ଭାବନା ବୋହରା]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ଜଗତାପ]]
# [[ପ୍ରୋବା ଚକମା]]
# [[ନୀତା ଚୌଧୁରୀ]]
{{Div col end}}

=== ସମୃଦ୍ଧକରଣ ===

* [[ଜୟଶ୍ରୀ ରାଇଜି]]

===ଓଡ଼ିଆ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲ]]
# [[ପିନାକୀ ମିଶ୍ର]]
# [[କାମାକ୍ଷା ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବୀର କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ବଲବୀର ପୁଞ୍ଜ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଲେଙ୍କା]]
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[କଳ୍ପତରୁ ଦାସ]]
# [[ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଲୋଧା]]
# [[ଏ ଭି ସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ]]
# [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମଙ୍ଗଳା କିଶାନ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଲାଠ]]
# [[ଜୟରାମ ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ହରିହର ସୋରେନ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ରନାଥ ନାୟକ]]
# [[ଅନାଦି ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ବନମାଳୀ ବାବୁ]]
# [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଭଜମନ ବେହେରା]]
# [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୋଇ]]
# [[ଅର୍କ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଧରଣୀଧର ଜେନା]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଗଜପତି]]
# [[ଗୁରୁଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]]
# [[ଝିନ୍ନ ହିକ୍‌କା]]
# [[ମୋହନ ଜେନା]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ କୁମାର ଜେନା]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଜେନା]]
# [[ସମରେନ୍ଦ୍ର କୁଣ୍ଡୁ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ମାଝୀ]]
# [[ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ]]
# [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝୀ]]
# [[ଲଡ଼ୁ କିଶୋର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମଙ୍ଗରାଜ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଦାମ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ବାଲଗୋପାଲ ମିଶ୍ର]]
# [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଇନ୍ଦୁରାଣୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ମମତା ମାଢ଼ୀ]]
# [[ରାଧାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ନେହାଙ୍ଗିନୀ ଛୁରିଆ]]
# [[ସୁଷମା ପଟେଲ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ବେହେରା]]
# [[ରୀତା ସାହୁ]]
# [[ମନ୍ଦାକିନୀ ବେହେରା]]
# [[ରୋଷନୀ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ରାସେଶ୍ୱରୀ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପରମା ପୂଜାରୀ]]
# [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସିପ୍ରା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଞ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଅଜୟନ୍ତୀ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଉଷା ଦେବୀ]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ବେହେରା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶାନ୍ତା]]
# [[ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ]]
# [[ସୁରମା ପାଢ଼ୀ]]
# [[କିଶୋରୀମଣି ସିଂହ]]
# [[ପ୍ରମିଳା ଗିରି]]
# [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାହୁ]]
# [[ଫୁଲମଣି ଶାନ୍ତା]]
# [[ଭଗବତୀ ପୂଜାରୀ]]
# [[ଉମାରାଣୀ ପାତ୍ର]]
# [[କମଳା ଦାସ]]
# [[ସୁଧାଂଶୁମାଳିନୀ ରାୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରାସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରତ୍ନା ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ପଟ୍ଟ ନାୟକ]]
# [[ରାଜଶ୍ରୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ]]
# [[ଶାନ୍ତି ଦେବୀ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ବାସନ୍ତୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୀମାରାଣୀ ନାୟକ]]
# [[ଟୁକୁନି ସାହୁ]]
# [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ]]
# [[ରଥ ଦାସ]]
# [[ଅନନ୍ତ ସେଠୀ]]
# [[ମୂରଲୀଧର ଜେନା]]
# [[କୁମାର ଶ୍ରୀ ଚିରଞ୍ଜୀବି]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେଠୀ]]
# [[କପିଳ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ବୈରାଗୀ ଜେନା]]
# [[ବିଜୟ ନାୟକ]]
# [[ନେତ୍ରାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ଦାସ]]
# [[ମନମୋହନ ଦାସ]]
# [[ନନ୍ଦକିଶୋର ଜେନା]]
# [[ଚକ୍ରଧର ବେହେରା]]
# [[ସତ୍ୟଭାମା ଦେଇ]]
# [[ହୃଦାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବେଦ ପ୍ରକାଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ରାଉତ]]
# [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] (chk)
# [[ମନମୋହନ ସାମଲ]]
# [[ଶୈଳେନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଭଗୀରଥ ଦାସ]]
# [[ଉତ୍ସବ ଚରଣ ଜେନା]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଦାସ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପଦ୍ମ ଲୋଚନ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମହମ୍ମଦ ହନିଫ]]
# [[ବଳରାମ ସାହୁ]]
# [[ଯୁଗଳ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବିରେନ ପଲେଇ]]
# [[ନରେନ ପଲେଇ]]
# [[ରତ୍ନାକର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ସେଠୀ]]
# [[କରୁଣାକର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ହରପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ପୀତାମ୍ବର ପଣ୍ଡା]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ଧଡ଼ା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ପରମାଣିକ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଭାଗବତ ସାହୁ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ]]
# [[ବିଜୟ କୃଷ୍ଣ ଦେ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ପ୍ରିୟନାଥ ନନ୍ଦି]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ଗୋପନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ]]
# [[ଅରୁଣ ଦେ]]
# [[ନୀଳାମ୍ବର ଦାସ]]
# [[ବନମାଳି ଦାସ]]
# [[ସୁକୁମାର ନାୟକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ପ୍ରଦିପ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ]]
# [[ଗଦାଧର ଗିରି]]
# [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜେନା]]
# [[ଜୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ଚଣ୍ଡ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସେନାପତି]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ବାଗ]]
# [[ଭୂପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ନିତ୍ୟ‍ାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ପ୍ରେମଲତା ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତି (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ଶଶିକାନ୍ତ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଦାସ]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ଚାନ୍ଦ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଭାଇଗା ସେଠୀ]]
# [[ଜନାର୍ଦନ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ବୀରକିଶୋର ଜେନା]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଜେନା]]
# [[ମକର ସେଠୀ]]
# [[ଭୁବନାନନ୍ଦ ଜେନା]]
# [[ଦାଶରଥୀ ଜେନା]]
# [[ମାୟାଧର ଜେନା]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ସେଠୀ]]
# [[ଜୟଦେବ ଜେନା]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାଏକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[କୁମାର ମାଝୀ]]
# [[ଛୋଟରାୟ ମାଝୀ]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]]
# [[ଅଭିରାମ ନାଏକ]]
# [[ବେଦବ୍ୟାସ ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରାଣ ବଲ୍ଲଭ ନାଏକ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ନାଏକ]]
# [[ନୀଳାଦ୍ରି ନାୟକ]]
# [[ରାଜ ବଲ୍ଲଭ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମରାୟ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ମାଝି]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଗୌରହରି ନାଏକ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ନାଏକ]]
# [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ଧନୁର୍ଜୟ ଲାଗୁରୀ]]
# [[ଜିତୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଧନୁର୍ଜୟ ସିଦୁ]]
# [[ଗୁରୁ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ସନାତନ ମହାକୁଡ଼]]
# [[ସହରାଇ ଓରାମ]]
# [[ବଦ୍ରିନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[କ୍ଷୀରୋଦ ପ୍ରସାଦ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମୂରଲୀଧର କୁଅଁର]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଟୁଡୁ]]
# [[ସାଲଖାନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଅଜେନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାଏକ]]
# [[କାଙ୍ଗୋଇ ସିଂହ]]
# [[ରୁଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ଇଶ୍ୱର ନାଏକ]]
# [[ଇଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ଯାଦବ ମାଝୀ]]
# [[ମନମୋହନ ଟୁଡୁ]]
# [[ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ]]
# [[ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ରୋହିଦାସ ସୋରେନ]]
# [[ଶ୍ରୀନାଥ ସୋରେନ]]
# [[ଗୋଲକ ବିହାରୀ ନାଏକ]]
# [[ଭାସ୍କର ମଢ଼େଇ]]
# [[ନଳିନୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ପ୍ରଭାକର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଦାସ]]
# [[କରୁଣାକର ନାଏକ]]
# [[ଅଜିତ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ହଇବୁରୁ]]
# [[ରଘୁନାଥ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ବାସନ୍ତି ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଗିରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]]
# [[ହରିହର ମହାନ୍ତି]]
# [[ସମଲ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରମୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ଛତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଧଳ]]
# [[କିଶୋର ଦାଶ]]
# [[ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ]]
# [[ସାନନ୍ଦ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶ]]
# [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]]
# [[ଭାଦବ ହାଁସଦା]]
# [[ବୁଧନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ମୋଚିରାମ ତିରିୟା]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[କାହ୍ନୁରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ମାଝି]]
# [[କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ଭାନୁଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଶମ୍ଭୁନାଥ ନାଏକ]]
# [[ମଙ୍ଗଳ ସିଂ ମୁଦି]]
# [[ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ହରଦେବ ତିରିୟା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ମାଝି]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି]]
# [[ଶ୍ୟାମ ଚରଣ ହାଁସଦା]]
# [[ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା]]
# [[ନବ ଚରଣ ମାଝି]]
# [[ରାଜକିଶୋର ଦାସ]]
# [[ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]]
# [[ସକିଲା ସୋରେନ]]
# [[ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼ାଇ]]
# [[ଶରତ ରାଉତ]]
# [[ସନାତନ ଦେଓ]]
# [[ବାଇଧର ସିଂହ]]
# [[ନାରାୟଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପତି]]
# [[ପୀତାମ୍ବର ଭୂପତି ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ଜେନା]]
# [[ପରମେଶ୍ୱର ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣୀ ଜେନା]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଅନାଦୀ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ଅଞ୍ଚଳ ଦାସ]]
# [[ବାଇଧର ବେହେରା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା]]
# [[ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମାୟାଧର ସିଂହ]]
# [[ଗଦାଧର ଦତ୍ତ]]
# [[ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ]]
# [[ରବି ଦାଶ]]
# [[କାଙ୍ଗାଳି ଚରଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଗୁରୁଚରଣ ଟିକାୟତ]]
# [[ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ]]
# [[ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା]]
# [[ଦୁଃଶାସନ ଜେନା]]
# [[ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କୁଳମଣି ରାଉତ]]
# [[ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା]]
# [[ଦେବାଶିଷ ନାୟକ]]
# [[ସୁନନ୍ଦା ଦାସ]]
# [[ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ]]
# [[ନବକିଶୋର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାଏକ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ସାହୁ]]
# [[ଧୃବ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ସରୋଜକାନ୍ତ କାନୁନଗୋ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ରାଉତ]]
# [[ଉତ୍କଳ କେଶରୀ ପରିଡ଼ା]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ତରାଇ]]
# [[ଶଶି ଭୂଷଣ ବେହେରା]]
# [[ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦ ସାମଲ]]
# [[ଦୈତାରୀ ବେହେରା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ କିଶୋର ଦାସ]]
# [[ବଟକୃଷ୍ଣ ଜେନା]]
# [[ମାୟାଧର ସେଠୀ]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା]]
# [[କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ଦାସ]]
# [[ମଧୁସୂଦନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବିଜୟଶ୍ରୀ ରାଉତରାୟ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁବ୍ରତ ରାଉତରାୟ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ]]
# [[ସୁର ସେଠୀ]]
# [[ଶୁକଦେବ ଜେନା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ]]
# [[ଆକୁଳାନନ୍ଦ ବେହେରା]]
# [[ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ]]
# [[ପଦ୍ମିନୀ ଦିଆନ]]
# [[ଲତିକା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ବୈଦ୍ୟ]]
# [[ଧର୍ମାନନ୍ଦ ବେହେରା]]
# [[ବିଧୁ ଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ରାଜ କିଶୋର ରାମ]]
# [[ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ରସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରମେଶ ରାଉତ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ସାହୁ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବୀ ରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବାଶିଷ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବୀର ସିପ୍‌କା]]
# [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[କନକଲତା ଦେବୀ]]
# [[ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ]]
# [[ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୟଦ ମୁସ୍ତାଫିଜ ଅହମଦ]]
# [[ସମୀର ଦେ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଜେନା]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ବର୍ମା]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଅତାହାର]]
# [[ବିରଜା ପ୍ରସାଦ ରାୟ]]
# [[ଶରତ କୁମାର କର]]
# [[ଶେଖ ମତଲୁବ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ନାୟକ]]
# [[ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ]]
# [[ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ବେହେରା]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମା]]
# [[ଦିବାକରନାଥ ଶର୍ମା]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଦେବ]]
# [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ନାୟକ]]
# [[ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଅଲେଖ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଧ୍ରୁବ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ହରିହର ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]]
# [[ବଂଶୀଧର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସତ୍ୟସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଭୁତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]]
# [[ଅରୁଣ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଶେଖର ସିଂହ]]
# [[ଅନୁଭବ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ସାହୁ]]
# [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ରାମ]]
# [[ବି. ଏସ. ବି. ନରେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]]
# [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]]
# [[ସାହେବ ନାଏକ]]
# [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ]]
# [[ଶ୍ରୀଧର ନାଏକ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[କାଶୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରୁଦ୍ର ମାଧବ ରାୟ]]
# [[ହରିହର କରଣ]]
# [[ଅରୁଣ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ମାନ୍ଧାତା]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୀତାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ବଂଶୀଧର ସାହୁ]]
# [[ଭାଗବତ ବେହେରା]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ]]
# [[ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ଚମ୍ପତିରାୟ]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ହରିହର ସାହୁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଜଗଦେବ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ବିଶ୍ୱ ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମାନସିଂହ]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ରଘୁନାଥ ସାହୁ]]
# [[ଅଶୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ରାଉତ]]
# [[ପ୍ରିୟଦର୍ଶୀ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭାଗୀରଥି ବଡ଼ଜେନା]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇକରାୟ]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ବଳବନ୍ତରାୟ]]
# [[ସୁରେଶ କୁମାର ରାଉତରାୟ]]
# [[ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମାଧବ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତରାୟ]]
# [[ଜ୍ୟୋତିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ର]]
# [[ବୀରକିଶୋର ଦେବ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବନମାଳି ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଜୟକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଭୋଇ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ]]
# [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାଶ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ମହାରଥୀ]]
# [[ହରିହର ଭୋଇ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ନାୟକ]]
# [[ରାଘବ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ]]
# [[ବସନ୍ତ ବେହେରା]]
# [[ହୃଷିକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ]]
# [[କୁମୁଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଦେବରାଜ ସାହୁ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଜେନା]]
# [[ରଜନୀ କାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[ଅଦ୍ୱୈତ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]]
# [[ଦୁତିଅ ରାଉଳ]]
# [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାଇ]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ଅମରନାଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନଗେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପଦ ନାଏକ]]
# [[ନବଘନ ନାୟକ]]
# [[ଖଗେଶ୍ୱର ବେହେରା]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ବେହେରା]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କୁମାର ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ବେହେରା]]
# [[ମୁକେଶ କୁମାର ପାଳ]]
# [[ଧରଣୀଧର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ପାଳ]]
# [[ମହେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁବାହୁ ସିଂହ]]
# [[ବାଇଧର ନାଏକ]]
# [[ରବି ନାରାୟଣ ପାଣି]]
# [[ନୃସିଂହ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ବିଭୁଧେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ଦାସ]]
# [[ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ତ୍ରିପାଠୀ (ରାଜନେତା)]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଧୀର କୁମାର ସାମଲ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ସାମଲ]]
# [[ନବୀନ ନନ୍ଦ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର]]
# [[ନବୀନ ଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[କାଳିଆ ଦେହୁରୀ]]
# [[ମଦନ ଦେହୁରୀ]]
# [[ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରତ୍ନପ୍ରଭା ଦେବୀ]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ନାଏକ]]
# [[ଅରକ୍ଷିତ ନାଏକ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ନାଏକ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[କହ୍ନେଇ ସିଂହ]]
# [[ଜଗତେଶ୍ୱର ମିର୍ଦ୍ଧା]]
# [[ପାଣୁ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଛତ୍ରିଆ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ (୧୯୬୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରମେଶ ପଟୁଆ]]
# [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗରଡ଼ିଆ]]
# [[ନାଉରୀ ନାୟକ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭିକାରୀ ଘାସି]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଗୁରୁ]]
# [[ଝସକେତନ ସାହୁ]]
# [[ଶ୍ରୀବଲ୍ଲଭ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଜୟନାରାୟଣ ମିଶ୍ର]]
# [[ରୋହିତ ପୂଜାରୀ]]
# [[ସନାତନ ବିଶି]]
# [[ଭିକାରୀ ସୁନା]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ କୁମାର]]
# [[ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ]]
# [[ଜୟଦେବ ଠାକୁର]]
# [[ଜ୍ୟୋତିମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ବେହେରା]]
# [[ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଗଙ୍ଗଦେବ]]
# [[ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ମାଝି]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ବଳ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ]]
# [[ଦିଲିପ କୁମାର ରାୟ]]
# [[ରଞ୍ଜିତ ଭିତ୍ରିଆ]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଇଗ୍ନେସ ମାଝୀ]]
# [[ଗଜଧର ମାଝୀ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ କାଲୋ]]
# [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଦାସ ଲୁଗୁନ]]
# [[ଜୁନାସ ବିଲୁଙ୍ଗ]]
# [[ରେମିସ କେରକେଟା]]
# [[ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିହାର ସୁରିନ]]
# [[ଶଙ୍କର ଓରାମ]]
# [[ଜର୍ଜ ତିର୍କୀ]]
# [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ ଭଗତ]]
# [[ଶାନ୍ତି ପ୍ରକାଶ ଓରାମ]]
# [[ରଙ୍ଗବଲ୍ଲଭ ଅମାତ]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ କିଷାନ]]
# [[ମୁଖରମ ନାଏକ]]
# [[ଗ୍ରେଗୋରୀ ମିଞ୍ଜ]]
# [[ରାଜେନ ଏକ୍କା]]
# [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର ଏକ୍କା]]
# [[ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା]]
# [[ନେଲସନ ସୋରେଙ୍ଗ]]
# [[ମନସିଦ ଏକ୍କା]]
# [[ହଳୁ ମୁଣ୍ଡାରୀ]]
# [[ସୁବ୍ରତ ତରାଇ]]
# [[ରବି ଦେହୁରୀ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରଭାତ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଅଜିତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଶାରଦା ପ୍ରସାଦ ନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ନୀଳମଣି ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ନରହରି ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବେଣୁଧର ନାଏକ]]
# [[ହେମନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ଦୟାନିଧି କିଷାନ]]
# [[ଭୀମସେନ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ]]
# [[ଭି. ସୀତାରାମୟା]]
# [[ଯତିରାଜ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ପଣ୍ଡା]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ନାଗି ରେଡ୍ଡୀ ନାରାୟଣ ରେଡ୍ଡୀ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଆଦିକନ୍ଦ ସେଠୀ]]
# [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରିୟାଂଶୁ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରାଘବ ପରିଡ଼ା]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଦେବରାଜ ମହାନ୍ତି]]
# [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୧୩ ଜନ୍ମ)]]
# [[ହରିହର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଦ୍ୱିତିକୃଷ୍ଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଉଷାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ମୋହନ ନାଏକ]]
# [[ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଅନଙ୍ଗ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ବେହେରା]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଦଣ୍ଡପାଣି ଦାସ]]
# [[ଶିଶିର କୁମାର ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଶିବ ଶଙ୍କର ସାହାଣୀ]]
# [[ବିନାୟକ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବିକ୍ରମ କୁମାର ପଣ୍ଡା]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ସାହୁ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୨୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଦେଓ]]
# [[ଦଣ୍ଡପାଣି ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ତାରିଣୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାଧାଗୋବିନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଆରୁଖ]]
# [[ସୁମା ନାଏକ]]
# [[ମାଗୁଣି ଚରଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଜାମି ସୁବାରାଓ ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ଉମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୌଡ଼]]
# [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ବେହେରା]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]]
# [[ଦିବାକର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେଓ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ପତି]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଜେନା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ (୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଗନ୍ତାୟତ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ହରିହର ସାହୁ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଉଦୟ ନାଥ ନାୟକ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରଥ]]
# [[ଲଳିତେନ୍ଦୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଦାସ ବର୍ମା]]
# [[ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ସାମନ୍ତସିଂହାର]]
# [[ଅଜୟ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ପାତ୍ର]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ହରିହର ବାହିନୀପତି]]
# [[ଫକୀର ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ଭଗବାନ ପ୍ରତିହାରୀ]]
# [[ଗଦାଧର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ତୁଷାରକାନ୍ତି ବେହେରା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ରବି ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ପାତ୍ର]]
# [[ଗତିକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଭରତ ଦାସ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ନାଏକ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀ]]
# [[ନୀଳମଣି ସିଂହ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ବାଇଧର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ]]
# [[ବେଣୁଧର ସେଠୀ]]
# [[ଉମାକାନ୍ତ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ରମାରଞ୍ଜନ ବଳିଆରସିଂହ]]
# [[ରାଜରାଜ ଦେବ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ମାଧବ ମିଶ୍ର]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶତପଥୀ]]
# [[ସହୁରା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନରେଶ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କରେନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ରାଜୀବ ପାତ୍ର]]
# [[ଚକ୍ରମଣି କହଁର]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କହଁର]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ କହଁର]]
# [[ଦୁବର ପୋଡ୍ରା]]
# [[ଲୋକନାଥ ପାତ୍ର]]
# [[ଯାଦବ ପାଦ୍ର]]
# [[ଭଗବାନ କହଁର]]
# [[ମହୀଧର ରଣା]]
# [[ଅଙ୍ଗଦ କହଁର]]
# [[ଡୁଗୁନି କହଁର]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର କହଁର]]
# [[ଦାଶରଥୀ ବେହେରା]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା]]
# [[ଜଗଦୀଶ ଜାନୀ]]
# [[ବରଦା ପ୍ରସନ୍ନ କହଁର]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ବେହେରା]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପଦ୍ମନାଭ ବେହେରା]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ]]
# [[ସାରଙ୍ଗଧର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସାଲୁଗା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଜାକବ୍ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରଞ୍ଜିତ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଗୋପାଳ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନାଗାର୍ଜୁନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଅମାତ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦଲାଲ]]
# [[ନଟବର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସୁଜିତ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଅଜିତ ଦାସ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ନାଏକ]]
# [[ଅନାମ ନାଏକ]]
# [[ଜଗମୋହନ ନାୟକ]]
# [[କରୁଣାକର ଭୋଇ]]
# [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଅଞ୍ଚଳ ମାଝି]]
# [[ଦୟାନିଧି ନାଏକ]]
# [[ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜନାର୍ଦନ ମାଝି]]
# [[ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି]]
# [[ଗଜାନନ ନାୟକ]]
# [[ପୁଷ୍ପେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦ ନାଏକ]]
# [[ଯୁଗରାମ ବେହେରା]]
# [[ଭାରତ ଭୂଷଣ ବେମାଲ]]
# [[ମୌସଧି ବାଗ]]
# [[କୁମରମଣି ଶବର]]
# [[ତେଜରାଜ ମାଝି]]
# [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି]]
# [[କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ନଗେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଭଗବାନ ଭୋଇ]]
# [[ଶିବାଜୀ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦିଶାରୀ]]
# [[ଦିବ୍ୟଶଙ୍କର ମିଶ୍ର]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ମେହେର]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ବରାଡ଼]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ (୧୯୧୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସରାବ]]
# [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓ]]
# [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଦାଶ]]
# [[ହିତେଶ କୁମାର ବଗର୍ତ୍ତି]]
# [[କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ]]
# [[ଅଧିରାଜ ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମାଝି]]
# [[ଅନୁପ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଘାସିରାମ ମାଝି]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଢୋଲକିଆ]]
# [[ଭାନୁପ୍ରକାଶ ଯୋଶୀ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଓଁକାର ସିଂହ ମାଝି]]
# [[ଚୈତନ ମାଝି]]
# [[କୃପାନିଧି ନାଏକ]]
# [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଦ୍ୱାରିକାନାଥ କୁସୁମ]]
# [[ହରିହର ପଟେଲ]]
# [[ଦିବ୍ୟଲୋଚନ ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଶଙ୍କର୍ଷଣ ନାଏକ]]
# [[ଯୋଗେଶ କୁମାର ସିଂହ]]
# [[କୁସୁମ ଟେଟେ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]]
# [[ରାମ ଚରଣ ପଟେଲ]]
# [[ଶିବ ନାରାୟଣ ସିଂହ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଏଲ.ଏମ.ଏସ. ବରିହା]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ପୁରୋହିତ]]
# [[ଲାଲ ରଞ୍ଜିତ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ବୀର ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ସତ୍ୟଭୂଷଣ ସାହୁ]]
# [[ବିଜୟ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ଦଳଗଞ୍ଜନ ଛୁରିଆ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ନିହାର ରଞ୍ଜନ ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ରିପୁନାଥ ସେଠ]]
# [[ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଡ଼ତିଆ]]
# [[ତ୍ରିବିକ୍ରମ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁବଳ ସାହୁ]]
# [[ନିକୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ସିଂହ]]
# [[ଗଣନାଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୋହନ ନାଗ]]
# [[ବିମ୍ବାଧର କୁଅଁର]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[କୁମର ବେହେରା]]
# [[କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ନାଏକ]]
# [[ନଟବର ବଞ୍ଛୋର]]
# [[ଅନୁପ କୁମାର ସାଏ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପଣ୍ଡା]]
# [[କିଶୋର କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ପାଣି]]
# [[ନବ କିଶୋର ଦାସ]]
# [[ମୂରାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିନୋଦ ବିହାରୀ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ମନୋହର ସିଂହ ନାଏକ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାକୁଡ଼]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ପ୍ରସାଦ ତରିଆ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ହୋତା]]
# [[ଦଉଲତ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ନୀଳାମ୍ବର ରାୟଗୁରୁ]]
# [[କୁନ୍ଦୁରୁ କୁଶାଳ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିନୋଦ ପାତ୍ର]]
# [[ଧନେଶ୍ୱର କୁମ୍ଭାର]]
# [[ଦେବରାଜ ସେଠ]]
# [[ଦୌଲତ ବାଘ]]
# [[ଅନନ୍ତରାମ ନନ୍ଦ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ନନ୍ଦ କିଶୋର ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ସେଠ]]
# [[ରାମ ରାଜ କୁମାରୀ]]
# [[ନବକୁମାରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରତ୍ନମାଳୀ ଜେମା]]
# [[ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ]]
# [[ମମତା ମହନ୍ତ]]
# [[ଏ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ]]
# [[ଆନେ କ୍ୟାଥରିନ ମନ୍‍ରୁ]]
# [[ମୁକେଶ ମହାଲିଙ୍ଗ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ମେହେର]]
# [[ସୁଶିଳ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ ଠାକୁର]]
# [[ଆଶାରାମ ଭୋଇ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଗଣେଶ ରାମ ବରିହା]]
# [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ବିବେକାନନ୍ଦ ମେହେର]]
# [[ଅଇଁଠୁ ସାହୁ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ମୁରଲୀଧର ପଣ୍ଡା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ତପି ଜାଲ]]
# [[ଲଳିତ ମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ (୧୯୪୬ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ସିଂହ ସାଲୁଜା]]
# [[ହାଜି ମହମ୍ମଦ ଆୟୁବ ଖାଁ]]
# [[ଲୋକନାଥ ରାୟ]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ମହମ୍ମଦ ମୁଜାଫର ହୁସେନ ଖାନ]]
# [[ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ବାବୁ]]
# [[ରାଧାକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବାଗ]]
# [[ମହାନନ୍ଦ ବାହାଦୁର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ମାଝୀ]]
# [[ତୀର୍ଥବାସୀ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋତା]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କର]]
# [[ସାଧୁ ନେପାକ]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଯଦୁମଣି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦେବେଶ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଶବର ଡୁମ୍ବା]]
# [[ସନ୍ୟାସୀ ଚରଣ ପିଦିକା]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ନରସିଂହ ପାତ୍ର]]
# [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ମୁତିକା]]
# [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ (୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଶ୍ୟାମଘନ ଉଲାକା]]
# [[ପ୍ରସକା ଶ୍ରୀପତି]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ସାରଙ୍ଗଧର କାଡ୍ରାକା]]
# [[ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକା]]
# [[ମକରନ୍ଦ ମୁଦୁଲି]]
# [[ହିମିରିକା ରଘୁନାଥ]]
# [[କାମାୟା ମଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ]]
# [[ଅନନ୍ତରାମ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରଭୁ ଜାନି]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର କୁଳେଶିକା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ବିଭିଷଣ ମାଝି]]
# [[ଅଖିଳ ସାଉଁଣ୍ଟା]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ପିତମ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ମୁସୁରୀ ଶାନ୍ତା ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କଦମ]]
# [[ମୁଳୁ ଶାନ୍ତା]]
# [[ଦିଶାରୀ ସାନୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମାଝି]]
# [[ସଦନ ନାଏକ]]
# [[ଧନସାୟୀ ରଣଧୀର]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ମାଝି]]
# [[ମହାଦେବ ବକ୍ରିଆ]]
# [[ବାସୁଦେବ ମାଝି]]
# [[ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂଜାରୀ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଗରିଆ]]
# [[ନୃସିଂହ ନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମା]]
# [[ରଘୁରାମ ପଦାଳ]]
# [[ଗୁପ୍ତ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]]
# [[ତୋୟକ ସଙ୍ଗଣା]]
# [[ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନିପତି]]
# [[ରବି ନାରାୟଣ ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରତାପ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଲାଇଚନ ନାଏକ]]
# [[ହରିହର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଏନ. ରାମଶସେୟା]]
# [[ରଘୁନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରବି ସିଂହ ମାଝି]]
# [[ଗୁରୁବରୁ ମାଝି]]
# [[ଧର୍ମୁ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ମାଝି]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ସଦାଶିବ ପ୍ରଧାନୀ]]
# [[ହରିଜନ ମୀରୁ]]
# [[ମୁଡ଼ି ନାଏକୋ]]
# [[ହବିବୁଲ୍ଲା ଖାଁ]]
# [[ମନୋହର ରନ୍ଧାରୀ]]
# [[ଭୁଜବଳ ମାଝି]]
# [[ଶ୍ୟାମଘନ ମାଝି]]
# [[ଯାଦବ ମାଝି]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଡମ୍ବରୁ ମାଝି]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବାକା]]
# [[ଡମ୍ବରୁ ଶିଶା]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦୋରା]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ମାଢ଼ୀ]]
# [[ଆଦିତ୍ୟ ମାଢ଼ୀ]]
# [[ମାନସ ମାଡକାମୀ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦ ସୋଡ଼ୀ]]
# [[ନିମାଇ ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍କାର]]
# [[ନାକା ଲକ୍ଷ୍ମୟା]]
# [[ନଦିଆବସୀ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ମାଡକାମୀ ଗୁରୁ]]
# [[ଗୁରୁ ନାୟକ]]
# [[ନାକା କାନାୟା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗୌଡ଼]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ନାଏକ]]
# [[ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନୀଳମଣି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଚିରଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମୁଦୁଲି]]
# [[କଣ୍ଡୁରୀ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରଘୁନନ୍ଦନ ଦାସ]]
# [[ଦାମୋଦର ରାଉତ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଗୌରୀଶ୍ୟାମ ନାୟକ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଜ୍ୟୋତିଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବାସୁଦେବ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ]]
# [[ଲୋକନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଭୋଇ]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ନିଶାମଣି ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଜୟ ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[ସ୍ୱରୂପ କୁମାର ଦାସ]]
# [[କେଙ୍ଗମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଓ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅପନା ଦୋରା ବିଶ୍ୱାସରାୟ]]
# [[କୋଦୁରୁ ନାରାୟଣ ରାଓ]]
# [[ବ୍ୟୋମକେଶ ରାୟ]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ଜେନା]]
# [[ଦାଶରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ସୋରେନ]]
# [[ସନାତନ ବିଜୁଳି]]
# [[ସୁଧାଂଶୁ ଶେଖର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଦରପୁ ଲଚନା ନାଇଡ଼ୁ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସାହୁ]]
# [[ନାଲା କୁର୍ମୁ ନାୟକଲୁ ଦୋରା]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ମନୋରଞ୍ଜନ ସେଠୀ]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]]
# [[ଉଦୟ ନାରାୟଣ ଦେବ]]
# [[ଭୀମସେନ ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ତାରିଣୀ ସର୍ଦ୍ଦାର]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଚକ୍ରଧର ପାଇକ]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ସଦନ ନାୟକ]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ପୂର୍ତ୍ତି]]
# [[ମହମ୍ମଦ ରଫିକ୍]]
# [[ଭରତ ପାଇକ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦୂର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସୋହେଲ]]
# [[କାନ୍ଦରା ସୋରେନ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୋରେନ]]
# [[ସୀମାଞ୍ଚଳ ବେହେରା]]
# [[ତାପସ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ହଳଧର କାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ବେହେରା]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର (୧୯୪୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଖେଲାରାମ ମହାଲିି]]
# [[ପୃଥୁନାଥ କିସ୍କୁ]]
# [[ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର (୧୯୬୨ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (୧୯୫୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେହୁରୀ]]
# [[କେଶବ ସାହୁ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପାଟଯୋଶୀ]]
# [[କାହ୍ନୁ ସୋରେନ]]
# [[ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (୧୯୩୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ବିରାମ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଡମ୍ବରୁଧର ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଭଞ୍ଜ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ (୧୯୫୬ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରାସ ବିହାରୀ ବେହେରା]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[କୁଆଁରିଆ ମାଝି]]
# [[ଗୋରସାଙ୍ଗ ଶବର]]
# [[ହଳଧର ମିଶ୍ର]]
# [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୧୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରମେଶ ସୋରେନ]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପତି]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ହୋତା]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ପରିକ୍ଷୀତ କରଣ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କିସ୍କୁ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ଉଦୟନାଥ ନାଏକ]]
# [[ରାମେଶ୍ୱର ସିଂହ ନାଏକ]]
# [[ସୋନାରାମ ସୋରେନ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶୀ ଭୂଷଣ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୩୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୨୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସୋମ୍ବରୁ ମାଝି]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ନରସିଂହ ଚରଣ ମିଶ୍ର]]
# [[ରଘୁନାଥ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ଜନ୍ମ ୧୯୪୦)]]
# [[କୁଲନ ବାଗେ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମ୍ରିଗାନ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ତାଡ଼ିଙ୍ଗ ଯୋଗୀ]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ହରଚାନ୍ଦ ହାଁସଦା]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ]]
# [[ବିଡିକା ମାଲନା]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ମୁରଲୀଧର କାନୁନ୍‍ଗୋ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (୧୯୧୧ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଲାଲ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଝିତ୍ରୁ ନାଏକ]]
# [[ବନମାଳୀ ମହାରଣା]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ପାତ୍ର]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[କରୁଣାକର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ଜାନି]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭୋୟା]]
# [[ପି. ଭେଙ୍କଟ ଜଗନ୍ନାଥ ରାଓ]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୬୭ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୫ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୭୯ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ତରାଇ]]
# [[ନରସିଂହ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୨୨ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅବଦୁର ରହମାନ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[ମାଣିକରାୟ ନାଏକ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ହେମ୍ରମ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ଦାସ]]
# [[ବର୍ଷା ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ଅଳକା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦୀପାଳି ଦାସ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଭାସ କୁମାର ସିଂହ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ସଞ୍ଜୟ ଭୋଇ]]
# [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଶି ବେହେରା]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଅଟଳ ବିହାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବାହାଦୁର ସୟଦ ଅହମଦ ବକ୍ସି ଖାଁ]]
# [[ବିଶି ଗଣ୍ଡ]]
# [[ବ୍ରଜନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]]
# [[ଚାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]]
# [[ଫକୀର ବେହେରା]]
# [[ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ଦତ୍ତ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]]
# [[ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଥାଟ୍ଟରାଜ]]
# [[ହରିପାଣି ଜେନ୍ନା]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିହ୍ନା]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[କିଣେଇ ସାମଲ]]
# [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୁକ୍ତା]]
# [[ଏମ୍‍. ଆରାବଲୁ ଆପଲାସ୍ୱାମୀ ନାଇଡ଼ୁ]]
# [[ଅବଦୁସ୍‍ ଶୋଭନ ଖାଁ]]
# [[ନିଧି ଦାସ]]
# [[ନୃପଲାଲ୍‍ ସିଂହ]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦରାୟ ଲାଠ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ପୁନିଆ ନାଇକ]]
# [[ପ୍ୟାରୀ ଶଙ୍କର ରାୟ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ପଣ୍ଡା]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ବାହାଦୁର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ]]
# [[ରଙ୍ଗଲାଲ ମୋଦି]]
# [[ଇ.ଏମ୍‍. ଇଭାନ୍‍ସ୍‍]]
# [[ସାଧୁଚରଣ ଦାସ]]
# [[ବୈଶ୍ୟରାଜ କାଶୀବିଶ୍ୱନାଥ ରାଜୁ]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ରଥ]]
# [[ଦଶରଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦିବାକର ବୋହିଦାର]]
# [[ଗୋଦାବରଥି ରାମଦାସ]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ନାଏକ]]
# [[ହରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[କାଳିପ୍ରସାଦ ବାବୁ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[କପିଳେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ]]
# [[କପୁରଚାନ୍ଦ ନାଏକ]]
# [[ନିମାଇଁ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ପତି]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ମାନଗୋବିନ୍ଦ ପତି]]
# [[ଶିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ଉତ୍ସବାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଥଟ୍ଟରାଜ ରୁଦ୍ରପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଶ୍ରୀଧର ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ମାଣିକରାମ ମହାନ୍ତ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[କୀର୍ତ୍ତନ ବିହାରୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୋହନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶିଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସଂତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ଦାସ ଥିରାନି]]
# [[ଅନନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ଶର୍ମା]]
# [[ଲତିଫୁର ରହମନ]]
# [[ଦ୍ୱାରକାନାଥ ଦାସ]]
# [[ବୋଧରାମ ଦୁବେ]]
# [[ସହଦେବ ଦାସ]]
# [[ସତ୍ୟବାଦୀ ନନ୍ଦ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ (ରାଜେନତା)|ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ]]
# [[ମଧୁସୂଦନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୋମନାଥ ପଣ୍ଡା]]
# [[ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତିଗାଡ଼େ]]
# [[ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[ରାଧାମୋହନ ସାହୁ]]
# [[ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା (ରାଜେନତା)|ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଇଉସୁଫ]]
# [[ସୟଦ ଫୈଜଲ ହକ୍]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଖାଁ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ବେହେରା]]
# [[ରୁଦ୍ର ନାରାୟଣ ପାଣି]]
# [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମାଳବିକା ଦେବୀ]]
# [[ଅନୀତା ଶୁଭଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]]
# [[ମାନସ କୁମାର ଦତ୍ତ]]
# [[ସୀତାଂଶୁ ଶେଖର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଉପାସନା ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସଞ୍ଜଳୀ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାଗ]]
# [[ସୁବାସିନୀ ଜେନା]]
# [[ମନୋରମା ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୁଜାତା ସାହୁ]]
# [[ସାଗର ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଗୌତମବୁଦ୍ଧ ଦାସ]]
# [[ସନତ କୁମାର ଗଡ଼ତିଆ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ଟଙ୍କଧର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସନ ନାୟକ]]
# [[ଇରାଶିଷ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବିଶ୍ୱ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସତ୍ୟଜୀତ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ନୀଳମାଧବ ହିକ୍କା]]
# [[କାଡ୍ରାକ ଆପଲ ସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପବିତ୍ର ସାଉଣ୍ଟା]]
# [[ମଙ୍ଗୁ ଖିଲ]]
# [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]]
# [[ରୁପୁ ଭତ୍ରା]]
# [[ରଘୁରାମ ମାଛ]]
# [[ନରସିଂହ ମାଡ଼କାମି]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଜେନା]]
# [[କେ. ଅନୀଲ କୁମାର]]
# [[ନୀଳମଣି ବିଷୋୟୀ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବାବୁ ସିଂହ]]
# [[ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଓମ ପ୍ରକାଶ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅମରେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ସମ୍ପଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ଛବି ମଲିକ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[କହ୍ନାଇ ଚରଣ ଦଙ୍ଗ]]
# [[ଉମା ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଧୀର ରଞ୍ଜନ ପାଟଯୋଶୀ]]
# [[ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ମାଝି]]
# [[ନରସିଂହ ଭତ୍ରା]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ଜୈନ]]
# [[ରଘୁନାଥ ଜଗଦଲ]]
# [[ଅଗସ୍ତି ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଅଶୋକ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଶତୃଘ୍ନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ବଳ ସାମନ୍ତ]]
# [[ଅମର କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଖଟୁଆ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଜଲେନ ନାଏକ]]
# [[ଅଖିଳ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ଫକୀର ମୋହନ ନାଏକ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ତନ୍ତୀ]]
# [[ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ଜେନା]]
# [[ସୁନିଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ (ରାଜନେତା)]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ଭୋଇ]]
# [[ନଳିନୀକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରୁପେଶ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମାଧବ ଧଡ଼ା]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ (ବିଧାୟକ)]]
# [[ରୋମାଞ୍ଚ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ହରିପାଲ]]
# [[ରୋହିତ ଜୋଶେଫ ତିର୍କୀ]]
# [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ଦଳବେହେରା]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ସାହୁ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ନିର୍ମଳ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ଦିବାକର ନାୟକ]]
{{Div col end}}

===ଲୋକ ସଭା===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]]
{{Div col end}}

===ବିଧାନ ସଭା===
# [[୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ବାଲିପାଟଣା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ବନ୍ତ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[କିଶୋର ନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[କେସିଙ୍ଗା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ସଇଁତଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ପାଡ଼ୁଆ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ତାଲିକା]]
# [[୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]
# [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ]]

== ବିମାନ ବନ୍ଦର ==
# [[ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦରର ତାଲିକା]]

== ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ==
# [[ବଙ୍ଗାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ପଞ୍ଜାବୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅହମିୟା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଭୋଜପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଗୁଜରାଟୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[କନ୍ନଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[କାଶ୍ମୀରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ନେପାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ତାମିଲ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ତାତାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ସିନ୍ଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବାମବାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଜର୍ଜୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅଙ୍ଗିକା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆରୋମାନୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆମହାରୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆମୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅବଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆୟମାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବଞ୍ଜାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବନ୍ୟୁମାସାନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଟାରାଣ୍ଟିନୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ମଣିପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବିସଲାମା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବୁଗୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବୁରିୟାତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଚେଚେନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]

== ପ୍ରସଙ୍ଗ ଛାଞ୍ଚ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସୌଧ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଛପନ ଭୋଗ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଶଙ୍କର ମଠ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ଉପ-ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୯ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୩ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]]
{{Div col end}}

==ପ୍ରକଳ୍ପ/ଗଣସମ୍ପାଦନା (ଛାଞ୍ଚ)==
===ପ୍ରକଳ୍ପ===
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି]]

===ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା===
{{Div col|colwidth=20em}}
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର ଲିଖନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା/୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି/ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
{{Div col end}}

===ଛାଞ୍ଚ===
{{Div col|colwidth=20em}}
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:୨୦୧୮ ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା‎]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯‎]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:Festive Season edit-a-thon]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ମାସ ୨୦୨୨ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଜୁନ ମାସ ଉତ୍ସବ ୨୦୨୨ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଇଣ୍ଡିକ୍ ଉଇକି ଇମ୍ପ୍ରୁଭ୍-ଏ-ଥନ୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍‌]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
{{Div col end}}

== କର୍ମଶାଳା/କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ==
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିମାନିଆ ଭୁବନେଶ୍ୱର ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩/କର୍ମଶାଳା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫/ମେଳଣ]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି]]

== ପରିଚୟ ==
{{Div col|colwidth=10em}}
* କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି
* ଆଶୁତୋଷ ପରିଡ଼ା
* ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ
* ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି
* ନିର୍ମଳ ନାୟକ
* ପ୍ରତୀକ୍ଷା ଜେନା
* ସୁପ୍ରିୟା ପଣ୍ଡା
* ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ
* ନରେନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ
* ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ
* ଫନୀ ମହାନ୍ତି
* ନିଖିଳେଶ ମିଶ୍ର
* ପବିତ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି
* ଅପୂର୍ବ ରଞ୍ଜନ ରାୟ
* ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ
* ବାଦଲ ମହାନ୍ତି
* ଶୁଭଶ୍ରୀ ଲେଙ୍କା
* ବିରେନ୍ଦ୍ର ପାଣି
* ବିଷ୍ଣୁ ସେଠୀ
* ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ
* ଚୂଡ଼ାମଣି ଦାସ
* ଧୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମଲ୍ଲିକ
* ସୂର୍ଯ୍ୟଦେଓ
* ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ
* କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ପ୍ରଭୁପାଦ ମହାନ୍ତି
* ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ
* ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର
* ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ
* ମଞ୍ଜୁଲତା ମଣ୍ଡଳ
* ଶରତ ନାୟକ
* ସରୋଜ ବଳ
* ଓମପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି
* ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା
* କଇଳାଶ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ଗିରିବାଳା ମହାନ୍ତି
* ସେନାପତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କେଶରୀ
* ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି
* ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିକା ଦାଶ
* ଅମରେଶ ବିଶ୍ୱାଳ
* ସୁଚିତ୍ରା ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ସୁମିତ ପଣ୍ଡା
* ଦେବବ୍ରତ ଦାସ
* ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)
* ଲାଲା ବୀରେନ ରାୟ
* ତୃପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ଦାସ
* ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି
* ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ
* ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି
* ପବିତ୍ର ମୋହନ ଦାଶ
* ଅମିତାଭ ଖିଲାର
{{Div col end}}</text>
      <sha1>2xjzdj8iqigbl8cir0jvvdhxfp7frvc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607151</id>
      <parentid>607145</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଗଳ୍ପ */</comment>
      <origin>607151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="207059" sha1="jrq7pp38ctz8qjls2h2t0dx9t3iycha" xml:space="preserve">[[File:Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India.jpg|thumb|Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India]]

ମୋର ଅବଦାନ ସମୂହ:

==ସ୍ମରଣୀୟ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସର୍ବସାଧାରଣ]]
# [[ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷା]]
# [[ସୋନପରୀ]]
# [[ସନ୍ଦୀପ ମାହେଶ୍ୱରୀ]]
# [[ରଶ୍ମି ବଂଶଲ]]
# [[ଗମେଇ ନଦୀ]]
# [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]]
# [[ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ]]
# [[ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକର]]
# [[ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଭି. ଅନ୍‌ବିଟେବୁଲ୍]]
# [[ବୀନିତା ବଳ]]
# [[ତେଲେଙ୍ଗାନା ଦିବସ]]
# [[ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜନସେବା ଦିବସ]]
# [[ରମେଶବାବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନନନ୍ଦ]]
{{Div col end}}

=== ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[କାନୁ ଗାନ୍ଧୀ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]]
# [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ମଗନଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]]
# [[ଶାମଲଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]
{{Div col end}}

=== ବୈଜ୍ଞାନିକ ===
# [[କେ. ଶିବନ]]
# [[ଏସ୍. ସୋମନାଥ]]

=== ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ===
# [[ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର]]

=== ଭାରତୀୟ ସୈନିକ ===
# [[ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା]]

== ପରିବେଶବିତ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିଜୟପାଲ ବଘେଲ]]
# [[ଅନିଲ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ]]
# [[ରମେଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଅନନ୍ତ ହେଗଡ଼େ ଅଶିସରା]]
# [[ବରୁଣ ଆଦିତ୍ୟ]]
# [[ପୀପଲ ବାବା]]
# [[ଖମୁ ରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ରଣରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ କେ. ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ନିଖିଲ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଫ୍ରାନ୍ସିସ ଡି'ବ୍ରିଟୋ]]
# [[ବନ୍ଧୁ ଧୋତ୍ରେ]]
# [[ଶଙ୍କର କୁମ୍ବି]]
# [[ଟି.ଜି.କେ. ମେନନ]]
# [[ଏନ୍.କେ. ସୁକୁମାରନ ନାୟାର]]
# [[ନରପତ ସିଂହ ରୋଜପୁରୋହିତ]]
# [[ଫ୍ରାଉକ କାଦର]]
# [[ଦୀପକ ସାରସ୍ୱତ]]
# [[ଆଫ୍ରୋଜ ଶାହା]]
# [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା]]
# [[ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସିଂହ]]
# [[ଏସ୍.ପି. ଉଦୟକୁମାର]]
# [[ସୁନ୍ଦରମ ବର୍ମା]]
# [[ମରିମୁତୁ ଯୋଗନାଥନ]]
{{Div col end}}

===ସମୃଦ୍ଧକରଣ===
# [[ପଣସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}

== ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ==
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ]]
# [[ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]]
# [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]]
# [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]]

==ସୌର ମଣ୍ଡଳ==
# [[ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ]]

==ଟେକ୍ନୋଲୋଜି==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[୨ଜି]]
# [[ହ୍ୟାକିଂ]]
# [[ଲିମ୍ବୋ (ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍)]]
# [[ଥ୍ରେଡ଼ସ୍]]
{{Div col end}}

==ଇତିହାସ==
# [[ରୁଦ୍ରମା ଦେବୀ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମନ ୨]]

===ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ===
# [[ସୋମ ବଂଶ]]{{tick}}

==ଦେବଦେବୀ==
# [[ଅରୁଣ]]
{{Div col|colwidth=15em}}

===ମନ୍ଦିର===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବଉଳାଶୁଣୀ]]{{tick}}
# [[ଅନନ୍ତ ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର]]
# [[ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର, ମୋଟିଆ]]
# [[ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପ]]
# [[ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା ପ୍ରକଳ୍ପ]]
{{Div col end}}

===ପାଳିତ ଯାତ୍ର ବିଶେଷ===
# [[ଛତର ଯାତ୍ରା]]

===ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବାଟମଙ୍ଗଳା]]{{tick}}
# [[ଦାରୁ ଶଗଡ଼ି]]{{tick}}
# [[ଦାରୁ]]{{tick}}
# [[ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ମଠ]]{{tick}}
# [[ମାଣିକପାଟଣା]]{{tick}}
# [[ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାର]]{{tick}}
# [[ରଥଖଳା]]{{tick}}
# [[ଶବରପଲ୍ଲୀ]]{{tick}}
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ]]{{tick}}
# [[ସାହାଣମେଲା]]{{tick}}
# [[ଝାଞ୍ଜପିଟା ମଠ]]
# [[ରୋଷଶାଳା]]{{tick}}
{{Div col end}}

===ପୁରାଣ===
# [[କପିଳ ପୁରାଣ]]

===ଭୋଗ ଦ୍ରବ୍ୟ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ନଡ଼ିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଚନ୍ଦନ]]{{tick}}
# [[ଅଗର]]{{tick}}
# [[କାନିକା]]
# [[ଚିତଉ]]
# [[ସୋରିଷ]]{{tick}}
# [[ଅଟକାଳି]]
# [[ଛେନା ମାଣ୍ଡୁଆ]]
# [[ଜେନାମଣି]]
# [[ଖୁରୁମା]]
# [[ରାଧାବଲ୍ଲଭ]]
# [[ହଂସକେଳି]]
{{Div col end}}

===ଗୀତ/ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର===
# [[ମୃଦଙ୍ଗ]]{{tick}}
# [[କେନ୍ଦରା ଗୀତ]]{{tick}}
# [[ଘୁଙ୍ଗୁର]]
# [[ଗିନି (ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର)]]
# [[ଚାମର]]
{{Div col end}}

=== ସାଧୁ/ସନ୍ୟାସୀ ===
# [[ସ୍ୱରୂପାନନ୍ଦ ସ୍ୱରସ୍ୱତୀ]]
# [[ନିଶ୍ଚଳାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ]]
# [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା]]
# [[ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ]]

=== ପୌରାଣିକ ଚରିତ୍ର ===
# [[ପୁଷ୍କର]]

===ସମୃଦ୍ଧକରଣ===
# [[ବିରି]] (ସମୃଦ୍ଧକରଣ){{tick}}
# [[ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ, ପୁରୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧି କରଣ){{tick}}
# [[ଆଖଣ୍ଡଳମଣି ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ପାଳିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}

==ଗ୍ରାମ/ସ‌ହର/ଅନୁଷ୍ଠାନ==
# [[ଫୁରଲିଝରଣ]] ‎(ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ସରକାରୀ ବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଳାହାଣ୍ଡି]]
# [[ନିଳୋକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ‎]]
# [[ମାଛକାନ୍ଦଣା ଜଳପ୍ରପାତ]]
# [[ନିଳୋକ]]
# [[ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]
# [[ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଅଙ୍ଗେଶ୍ୱରପଡ଼ା]]
# [[ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ପଳାସଗଡ଼ିଆ]]
# [[ପ୍ରଧାନପାଟ ଜଳପ୍ରପାତ]]
# [[ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ]]

==ଆମ ସଂସ୍କୃତି/ପରମ୍ପରା==
# [[ଝୋଟି ଚିତା]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ହଳଦୀ କୁମକୁମ]]
# [[ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା]]
#[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଦିବସ]]

==ସ୍ମରଣୀୟ ଓଡ଼ିଆ==
===ସାହିତ୍ୟିକ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଶାରଦା ରଥ]]
# [[ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ନୀଳମଣି ମିଶ୍ର]]
# [[ଭି. ପି. ଜୋଗଲେକର]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି (ଅନୁବାଦକ)]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାରଣା]]
# [[ପ୍ରଦୋଷ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ମନୋଜ ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ]]
# [[ମିଶ୍ର ସତ୍ୟନାରାୟଣ]]
# [[ଗୋଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବେଣୁଧର ରାଉତ]]
# [[ନୃସିଂହ କୁମାର ରଥ]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ସତ୍ୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଗୀତିକାର)]]
# [[ଗୌରହରି ଦଳାଇ]]
# [[ଅଲେଖଚନ୍ଦ୍ର ପଢ଼ିଆରୀ]]
# [[ବନବିହାରୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ଵାଳ]]
# [[ପ୍ରିୟବ୍ରତ ପାତ୍ର]]
# [[ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ]]
# [[ବାସୁଦେବ ସାହୁ]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି (ସାହିତ୍ୟିକ)]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)]]
# [[ଦୟାନିଧି ଦାସ]]
# [[କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[କମଳା ଶତପଥୀ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଭୂୟାଁ]]
# [[ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ]]
# [[କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ବାଦଲ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଉଦ୍ଧବ ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ଡିଲେଶ୍ୱର ରଣା]]
# [[ସୁଲଗ୍ନା ମହାନ୍ତି]]
# [[ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି]]
# [[ମୌସୁମୀ ଦାସ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଦେବକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]]
# [[ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[କମଳ ଲୋଚନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦାଶରଥି ମୁଣ୍ଡ]]
# [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମିହିର କୁମାର ମେହେର]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀଶ୍ୱର ମହାରଣା]]
# [[ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁଧାକର ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ଦାସ]]
# [[ସୀମନ୍ତ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ନନ୍ଦ]]
# [[ସୁଭାଷ ଶତପଥୀ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି]]
# [[କ୍ଷୀରୋଦ ବିହାରୀ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ଅବିନାଶ ସାହୁ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ]]
# [[ଉର୍ମିମାଳା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅଭୟ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ସୁତାର]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ହରିହର ଶୁକ୍ଳା]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ସାହୁ]]
# [[ନଟବର ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ସୋମନାଥ ଓଝା]]
# [[ନୃସିଂହାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଅଭୟ ଦ୍ୱିବେଦୀ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ଶିବପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜକିଶୋର ପରିଡ଼ା]]
# [[ମଣିରାମ ଜେନା]]
# [[ଆରତିବାଳା ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ବେଣୁଧର ସେନାପତି]]
# [[ନିରୁପମା କର]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଦାଶ]]
# [[ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି]]
# [[ନଗେନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସାହୁ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅଜୟ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିରାକାର ଦାସ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ବେହେରା]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ସାହୁ]]
# [[ଅରୂପାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ କବି]]
# [[ବିରଜା ବଳ]]
# [[ଅଖିଳ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ଅଭୟ ନାୟକ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ରଣା]]
# [[ବିଶ୍ଵକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଅମିତାଭ ଖିଲାର]]
# [[ମନୁ ଦାଶ]]
{{Div col end}}

=== ବହି ===
# [[ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ]]
# [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା]]
# [[ଧୂଳିଘର]]
# [[ଯାଜ୍ଞସେନୀ]]

=== ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଗଳ୍ପ ===
# [[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]]
# [[ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ]]

===ପୁରାତନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା (ଗୀତିକାର)]]
# [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ନୃସିଂହ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରଶ୍ମି ରାଉଳ]]
# [[ନିର୍ମଳା ଦେବୀ]]
# [[ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ]]
# [[ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା]]
# [[ସୁଲୋଚନା ଦାସ]]
# [[ପ୍ରଭାତୀ ମିଶ୍ର]]
# [[ରଜତ କୁମାର କର]]
# [[ସୁଚାରୁ ଦେବୀ]]
# [[ପଦ୍ମାବତୀ]]
{{Div col end}}

===ନୂତନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି]]{{tick}}
# [[ସୁଶାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]{{tick}}
# [[ଆରତି ଭୂୟାଁ]]
# [[ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ]]
# [[ରଶ୍ମି ରଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା]]
{{Div col end}}

===ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବୈଷ୍ଣବଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ବିଶ୍ୱମ୍ବର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଭୂବନାନନ୍ଦ ଦାସ]]
# [[ଅଲେଖ ପାତ୍ର]]
# [[ଜି. ଏସ. ମେଲକୋଟେ]]
# [[କିଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ସରକାର]]
# [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ)]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିଂହ]]

# [[ଦୋହରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ଚକରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ରେଣ୍ଡୋ ମାଝି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ଗୌରାଙ୍ଗ ଚରଣ ଦାସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ବାଞ୍ଛାନିଧି ମହାନ୍ତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
{{Div col end}}

=== ଚିତ୍ରକର ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିଜୟ ବିଶ୍ୱାଳ]]
{{Div col end}}

=== ସ୍ଥାନ/ଘଟଣା ===

# [[ସ୍ୱାଧୀନ ବାଞ୍ଛାନିଧି ଚକଲା]]

== ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ==
# [[ବିଶ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ]]
# [[ଫୁଲବାଣୀ ଓଡ଼ିଆ]]
# [[ଗଞ୍ଜାମୀ ଓଡ଼ିଆ]]
# [[କରଣୀ ଅକ୍ଷର]]
# [[ଓଡ଼ିଆ ସଂଖ୍ୟା]]
# [[ରେଲି ଭାଷା]]

== ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଆଶିଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀ କୋଙ୍କଣୀ]]
# [[ସର୍ବଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ହୁଇଷୁ ଭାଷା]]
# [[ବରପେଇଟା]]
# [[ତୁସୋମ ଭାଷା]]
# [[ଶେଇଖଗାଲ]]
# [[ଚମ୍ଫୁଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[କଲାକତଙ୍ଗ ମୋନ୍‌ପା]]
# [[ଟିଖିର ଭାଷା]]
# [[ସୁଆଁସୁ ଭାଷା]]
# [[ରାଠୱାଲି ବୋଲି]]
# [[ଶ୍ରୀନଗରିଆ ବୋଲି]]
# [[ଗଙ୍ଗାଡ଼ି ବୋଲି]]
# [[ଟିହରୀୟାଲି ବୋଲି]]
# [[କୁଇ ଭାଷା]]
# [[କଚାଇ-ପଦାଙ୍ଗ ଭଷା]]
# [[ଖାଙ୍ଗୋଇ ଭାଷା]]
# [[ବେରାର-ଡେକାନ ମରାଠୀ]]
# [[ଉଇ ଭାଷା]]
# [[ମୌଣ୍ଡାଦାନ ଚେଟ୍ଟି ଭାଷା]]
# [[ଭୋୟାରି ଭାଷା]]
# [[ମାଲାମୁଥାନ ଭାଷା]]
# [[ଗୌଡ଼ୀ ପ୍ରାକୃତ]]
# [[କାତକରି ଭାଷା]]
# [[କର୍ମକାର ଭାଷା]]
# [[ପଥିୟା ଭାଷା]]
# [[ଲାହୁଲ ଲୋହାର ଭାଷା]]
# [[ଖରମ ନାଗା ଭାଷା]]
# [[ଖମ୍ବା ଭାଷା]]
# [[ନାଃ ବୋଲି]]
# [[ବାଙ୍ଗନି-ତଗିନ ଭାଷା]]
# [[ଜଙ୍ଗସଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ମାରିଙ୍ଗ ନାଗା ଭାଷା]]
# [[ପୌଲା ଭାଷା]]
# [[ଟୁକପା ଭାଷା]]
# [[ବିଳାସପୁରୀ ଭାଷା]]
# [[ବେଟ୍ଟା କୁରୁମ୍ବା ଭାଷା]]
# [[ଦେଓରୀ ଭାଷା]]
# [[ବମ ଭାଷା]]
# [[ମେୱାତି ଭାଷା]]
# [[ବିସ୍ସା ଭାଷା]]
{{Div col end}}

== ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ==
# [[ସୋହିନୀ ଘୋଷ]]
# [[ପଦ୍ମା ଗୋଲେ]]
# [[ଅନାମିକା (କବି)]]
# [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା ବକ୍ସି]]
# [[ଉମା ଭଟ୍ଟ]]
# [[କେ.ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରିକା]]
# [[ବିଶାଖା ଦତ୍ତ]]

==ପୁସ୍ତକ==
# [[ନିର୍ମଳା (ଉପନ୍ୟାସ)]]

== ସମ୍ବାଦପତ୍ର ==
# [[ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]]
# [[ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]]

==କଥାଚିତ୍ର/ଅଭିନେତା==
===ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ===
* [[ବୟସର ଅନ୍ତେ]]
* [[ନବକଳେବର (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]]
* [[ଦେବଦାସ (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]]

===ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା===
* [[ଏସ୍୩ ମୁଭିଜ୍]]

=== ଟେଲିଭିଜନ ===

* [[ରଜ କୁଇନ୍]]

===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସୀତା ଲବକୁଶ]]
# [[ବ୍ୟାଡ଼୍ ଗାର୍ଲ]]
# [[ଚାନ୍ଦ ନା ତମେ ତାରା]]{{tick}}
# [[ଲଭ୍ ମାଷ୍ଟର]]
# [[ନଈ ସେପାରୀ କନକ ଗୋରୀ]]
# [[ଟାର୍ଗେଟ୍]]
# [[ପ୍ରେମ ସବୁଠୁ ବଳବାନ]]
# [[ଡାହା ବାଳୁଙ୍ଗା]]
# [[ତୁ ଆଉ ମୁଁ]]
# [[ଡାଡି]]
# [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ଲେଖୁଲେଖୁ ଲେଖିଦେଲି]]
# [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ନୂଆ ନୂଆ ପ୍ରେମରେ]]
# [[କିଏ ଦବ ଟକ୍କର]]
# [[ସୁପର ମିଛୁଆ]]{{tick}}
# [[ଆଖି ପଲକରେ ତୁ]]
# [[ଆଇନ କାନୁନ]]
# [[କେଉଁ ଦୁନିଆରୁ ଆସିଲ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ]]
# [[ଅଗସ୍ତ୍ୟ]]
# [[ଝିଅଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]]
# [[ପିଲାଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]]
# [[କେହି ନୁହେଁ କାହାର]]
# [[ଯୁବରାଜ(ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ରିଭେଞ୍ଜ]]
# [[ବାଏ ବାଏ ଦୁବାଇ]]
# [[ଚିନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲଭ୍ ପାଇଁ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା]]
# [[ଲଭ୍ ୟୁ ହମେଶା]]
# [[ଜଗା ହାତରେ ପଘା (୨୦୧୫)]]
# [[ଗପ ହେଲେ ବି ସତ (୨୦୧୫)]]{{tick}}
# [[ଭାଇନା, କ'ଣ କଲା ସେ]]
# [[ସୁଇଟ୍ ହାର୍ଟ]]
# [[ତୋର ଦିନେ କୁ ମୋର ଦିନେ]]
# [[ଲଭ୍ ଷ୍ଟେସନ୍]]{{tick}}
# [[ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର]]
# [[ବେବି]]
# [[ଛାତି ତଳେ ଡିଂ ଡଂ]]
# [[ସ୍ମାଇଲ୍ ପ୍ଲିଜ୍]]{{tick}}
# [[କଥାଦେଲି ମଥା ଛୁଇଁ]]
# [[ସୁନାପିଲା- ଟିକେ ସ୍କୃ ଢିଲା]]
# [[ଛାଇ ପରି ରହିଥିବି]]
# [[ଦିୱାନା ହେଲି ତୋ ପାଇଁ]]
# [[ଦିଲ୍ କା ରାଜା]]
# [[ମୀମାଂସା]]
# [[କ୍ରାନ୍ତିଧାରା]]
# [[ଦିଲ୍ ଦିୱାନା ହେଇଗଲା]]
# [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଗଡ୍‌ଫାଦର୍]]
# [[ଦି ଏଣ୍ଡ୍]]
# [[ଆଖି ଖୋଲିଲେ ତୁ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ସୀତାରାମଙ୍କ ବାହାଘର କଳିଯୁଗରେ]]
# [[ଟପୋରି]]
# [[ଅଭୟ]]
# [[ରୋମିଓ ଜୁଲିଏଟ]]
# [[ସିଷ୍ଟର ଶ୍ରୀଦେବୀ]]
# [[ଭକ୍ତ ଓ ଭଗବାନ]]
# [[ମିଠା ମିଠା]]
# [[ଟିକେ ଖରା ଟିକେ ଛାଇ]]
# [[ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ (୨୦୧୭)]]
# [[ତମକୁ ଦେଖିଲା ପରେ]]
# [[ପ୍ରେମର ନିଶା ନିଆରା ନିଆରା]]
# [[ଆସିଲୁ ଯେବେ ତୁ ଯାଆନା ଫେରି]]
# [[ପ୍ରେମରେ ପ୍ରେମରେ]]
# [[ମୁଁ ଗାନ୍ଧୀ ନୁହେଁ]]
# [[ହେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖା ଦେ]]
# [[ଦେଲେ ଧରା କଥା ସରେ]]
# [[ଗୁଣ୍ଡା]]
# [[ଗୋଟେ ଶୁଆ ଗୋଟେ ଶାରୀ]]
# [[ତୁ କହିବୁ ନା ମୁଁ]]
# [[ତୁ ଯେ ସେଇ]]
# [[ଯୋଉଠି ତୁ ସେଇଠି ମୁଁ]]
# [[ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ (୨୦୧୬ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ହେଲା ମତେ ପ୍ରେମ ଜର]]
# [[ଚୁପ୍ ଚୁପ୍ ଚୋରି ଚୋରି]]
# [[ଜବରଦସ୍ତ ପ୍ରେମିକ]]
# [[ଟାଇଗର (ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ ମୋର ସପନ ରାଣୀ]]
# [[ଭଉଁରୀ- ଦ ସିଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ରିଆଲିଟି]]
# [[ସପନର ପଥେ ପଥେ]]
# [[କଲେଜ ଟାଇମ]]
# [[ହେଲୋ- ଇନ୍ ଲଭ୍]]
# [[ଜହ୍ନର ପାହାଡ଼]]
# [[ମାୟା]]
# [[ମାଇଁ ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]]
# [[କଳ୍କୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଫ୍ଲାସ୍‌ବ୍ୟାକ]]
# [[ଏଇ ଜନମର ସାଥିଟିଏ]]
# [[ଜଷ୍ଟ ମୋହବତ୍]]
# [[କଥା ନୁହେଁ ଏ କଥା]]
# [[ଗଡ୍‌ସ୍ ଓନ୍ ପିପୁଲ୍]]
# [[ଲେଖିଚି ନାଁ ତୋର]]
# [[ରକ୍‌ଷ୍ଟାର୍]]
# [[ଭଲପାଏ ତତେ ୧୦୦ ରୁ ୧୦୦]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବାବା]]
# [[ରଘୁପତି ରାଘବ ରାଜାରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଶିକ୍]]
# [[ଲଟେରୀ- ଲାଇଫ୍ ଏଗ୍ନେଷ୍ଟ ଫେଟ୍]]
# [[ମୁଁ ଖାଣ୍ଟି ଓଡ଼ିଆ ଝିଅ]]
# [[ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିନ୍ଦାସ ରୋମିଓ]]
# [[ବଦମାସ୍‌ ଟୋକା]]
# [[ମୋ ଦିଲ୍ କହେ ଇଲୁ ଇଲୁ]]
# [[ଆପନା ହାତ ଜଗନ୍ନାଥ]]
# [[ତୋ ବାଟ ଚାହିଁଚି ରାତି ସାରା]]
# [[ପୁଣି ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ]]
# [[ଖାସ୍ ତୁମରି ପାଇଁ]]
# [[ଜୟ ହିନ୍ଦ୍]]
# [[ହିରୋ ନଂ ୱାନ୍]]
# [[ହରି ବୋଲ ନୁହେଁ ଟଙ୍କା ବୋଲ]]
# [[ସାହିତ୍ୟ ଦିଦି]]
# [[ସମଥିଙ୍ଗ୍ ସମଥିଙ୍ଗ୍ ୨]]
# [[ଭୈରବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସଙ୍ଗମ]]
# [[୨୦୧୪ ଫିଅର ଅଫ ଦ ଇଅର]]
# [[ଏମିତି ବି ହେଇପାରେ]]
# [[କିଡ୍‌ନାପ୍]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣା ଗୋବିନ୍ଦା]]
# [[ଆମେ ତ ଟୋକା ଷଣ୍ଢ ମାର୍କା]]
# [[କାବୁଲା ବାରବୁଲା]]
# [[ଶିବା- ନଟ୍‌ ଆଉଟ୍‌]]
# [[ପାଗଳ କରିଚୁ ତୁ]]
# [[ମେଣ୍ଟାଲ]]
# [[ମୁଁ ତା'ର କିଏ]]
# [[ତମେ ଥିଲେ ସାଥିରେ]]
# [[ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ୱାନ୍ ୱେ ଟ୍ରାଫିକ୍]]
# [[ରାସ୍ତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଓମ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦୀପାଞ୍ଜଳି]]
# [[ସିନ୍ଦୂର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ ମୋ ହିରୋ]]
# [[ଗଡ଼ବଡ଼]]
# [[ବଧୂ ନୁହେଁ ମୁଁ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ମୋ ଦିଲ୍ ତୋ ଦିୱାନା]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁନା ତୁ ମୋ ହୀରା]]
# [[ଲଭ୍ ହେଲା ଏମିତି]]
# [[ମୁଁ ଆଶିକ୍ ମୁଁ ଆୱାରା]]
# [[ମାଇଁ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଏସିପି ସାଗରିକା]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ ପୁରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦିୱାନା ଦିୱାନୀ]]
# [[ଚଉକା ଛକା]]
# [[ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମାନା]]
# [[ସୁପରଷ୍ଟାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁଁ ଗୋଟେ ଦୁଷ୍ଟ ପିଲା]]
# [[ସଲାମ ସିନେମା]]
# [[ରୁଦ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସପନର ନାୟିକା]]
# [[ସନ୍ଦେହୀ ପ୍ରିୟତମା]]
# [[ଅଶୋକ ସମ୍ରାଟ]]
# [[ହରି ଓମ ହରି]]
# [[ମୁଁ ଦିୱାନା ତୋ' ପାଇଁ]]
# [[ଓମ ସାଇ ତୁଝେ ସଲାମ]]
# [[ଦୀପୁ ଦ ଡ୍ୟାନ୍ସବୟ]]
# [[ବଜରଙ୍ଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମିକା]]
# [[କାଉଁରୀ କନ୍ୟା]]
# [[ଯୋଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବ୍ୟାଚେଲର]]
# [[ମିତ ବସିଛି ମୁଁ ଭୂତ ସାଥିରେ]]
# [[ଟଙ୍କା ତତେ ସଲାମ]]
# [[ମୁଁ ରାଜା ତୁ ରାଣୀ]]
# [[ତୁ ମୋ ଦେହର ଛାଇ]]
# [[କେହି ଜଣେ ଭଲ ଲାଗେରେ]]
# [[ବ୍ଲାକ୍‌ମେଲ୍]]
# [[ଗୁଡ୍ ବୟ]]
# [[ତୋ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଲା ପରେ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକା]]
# [[ଜଗୁ ଅଟୋବାଲା]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣା- ଷ୍ଟୋରୀ ଅଫ୍ ଏ ଡ୍ୟାନ୍ସର୍]]
# [[ମୁଁ]]
# [[ଫ୍ୟାମିଲି ନମ୍ବର୍ ୱାନ୍]]
# [[ମୁଁ ପ୍ରେମୀ ମୁଁ ପାଗଳ]]
# [[କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ]]
# [[ମା' ଖୋଜେ ମମତା]]
# [[ଡନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଓନ୍‌ଲି ପ୍ୟାର୍]]
# [[ଶୁଭ ବିବାହ]]
# [[ତୋ' ଆଖିରେ ମୁଁ]]
# [[ମୁଁ କ'ଣ ଏତେ ଖରାପ]]
# [[ଦିଲ୍ ତ‌ତେ ଦେଇଚି]]
# [[ଆ'ଲୋ ମୋର କଣ୍ଢେଇ]]
# [[ପହିଲି ରଜ]]
# [[ଭୁଲ୍ ବୁଝିବନି ମତେ]]
# [[ଶଶୁରଘର ଜିନ୍ଦାବାଦ]]
# [[ତୋ'ର ମୋ'ର ଯୋଡ଼ି ସୁନ୍ଦର]]
# [[ଏଇ ମିଳନ ଯୁଗ ଯୁଗର]]
# [[ଶକ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟିକେ ଅନାଡ଼ି ପୂରା ଖିଲାଡ଼ି]]
# [[ତତେ ଭଲ ପାଉଛି ବୋଲି]]
# [[ମେଘ ସବାରୀରେ ଆସିବ ଫେରି]]
# [[ପ୍ରେମ ଅଢ଼େଇ ଅକ୍ଷର]]
# [[ଦିୱାନା]]
# [[ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ (୨୦୧୦ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲୈଲା ଓ ଲୈଲା]]
# [[ହାପି ଲକି]]
# [[ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷି]]
# [[ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେମ ହେଲା]]
# [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ ମୋ ରୂପା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଇଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ]]
# [[ଚୁପ୍ କିଏ ଆସୁଛି]]
# [[ଆକାଶେ କି ରଙ୍ଗ ଲାଗିଲା]]
# [[ରୋମିଓ- ଦ ଲଭର୍ ବୟ]]
# [[ଲଭ୍ ଡଟ୍ କମ୍]]
# [[ମିତରେ ମିତ]]
# [[ତୁମେ ହିଁ ସାଥୀ ମୋର]]
# [[ତୁ ମୋରି ପାଇଁ]]
# [[ପ୍ରେମ ରୋଗୀ]]
# [[ଆ'ରେ ସାଥି ଆ]]
# [[ଆ' ଜ‌ହ୍ନରେ ଲେଖିବା ନାଁ]]
# [[ପାଗଳ କରିଚି ପାଉଁଜି ତୋର]]
# [[ଧନରେ ରଖିବୁ ଶପଥ ମୋର]]
# [[ମତେ ତ ଲଭ ହେଲାରେ]]
# [[ହସିବ ପୁଣି ମୋ ସୁନା ସଂସାର]]
# [[ନନ୍ଦିନୀ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ମୁନ୍ନା- ଏ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ତୋ ବିନା ଭଲ ଲାଗେନା]]
# [[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମତେ ଆଣିଦେଲ ଲକ୍ଷେ ଫଗୁଣ]]
# [[ତୋ ପାଇଁ ନେବି ମୁଁ ଶହେ ଜନମ]]
# [[କାଳୀଶଙ୍କର]]
# [[ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସାଧବ ବୋହୂ]]
# [[ସମୟ ହାତରେ ଡୋରି]]
# [[ତୁମକୁ ପାରୁନି ତ ଭୁଲି]]
# [[ଅଗ୍ନିଶିଖା]]
# [[ମୋ ସୁନା ପୁଅ]]
# [[ଏ ମନ ମାନେନା]]
# [[ବନ୍ଧୁ (କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋନିକା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ]]
# [[ଫେରିଆ ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]]
# [[ମହାନାୟକ]]
# [[ମୁଁ ତତେ ଲଭ୍ କରୁଚି]]
# [[ପ୍ରିୟା ମୋ ଆସିବ ଫେରି]]
# [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଆଣ୍ଡ ଗୁଡ୍ଡି]]
# [[ଆମାଜନ୍ ଆଡ୍‌ଭେଞ୍ଚର୍]]
# [[ଆଇ ଲଭ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ]]
# [[ତୁ ଏକା ଆମ ସାହା ଭରସା]]
# [[ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧିଲି ମୋ ରଖିବ ମାନ]]
# [[ହସିଲା ସଂସାର ଭାଙ୍ଗିଲା କିଏ]]
# [[ରକତେ ଲେଖିଚି ନାଁ]]
# [[ଦେ ମା ଶକ୍ତି ଦେ]]
# [[ତୁ ମୋ ମନର ମିତ]]
# [[ପ୍ରିୟା ମୋ ପ୍ରିୟା]]
# [[ବାଜି]]
# [[ତତେ ମୋ ରାଣ]]
# [[ମନର ମାନସୀ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ନାରୀ ଆଖିରେ ନିଆଁ]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ]]
# [[ଓମ୍ ଶାନ୍ତି ଓମ୍]]
# [[ନାୟକ ନୁହେଁ ଖଳନାୟକ]]
# [[ହତ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ଟୋପା ଲୁହ]]
# [[ମଥାରେ ଦେଇ ପାଟ ଓଢ଼ଣୀ]]
# [[ଓ ମାଇଁ ଲଭ୍]]
# [[କଟି ପତଙ୍ଗ]]
# [[ପ୍ରେମ୍ କୁମାର]]
# [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ସଲମାନ୍ ଖାନ୍]]
# [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା]]
# [[ଓଲେ ଓଲେ ଦିଲ୍ ବୋଲେ]]
# [[ନାୟକର ନାଁ ଦେବଦାସ]]
# [[ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ]]
# [[ରହିଚି ରହିବି ତୋରି ପାଇଁ]]
# [[ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ସୁନା ସଙ୍ଖାଳୀ]]
# [[ରଖିବ ଯଦି ସେ ମାରିବ କିଏ]]
# [[ହରିଭାଇ ହାରେନା]]
# [[ମା ମଙ୍ଗଳା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇଠି ସ୍ୱର୍ଗ ଏଇଠି ନର୍କ]]
# [[ସାବତ ମାଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)‌]]
# [[ନାରୀ ବି ପିନ୍ଧିପାରେ ରକ୍ତ ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ପୁଅ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ସୁନା ସଂସାର]]
# [[ସମୟ ଚକରେ ସଂସାର ରଥ]]
# [[ପୁଅ ମୋର ଜଗତ ଜିତା]]
# [[ତୋ ଆଖି ମୋ ଆଇନା]]
# [[ଧର୍ମ ଦେବତା]]
# [[ସମୟ ଖେଳୁଛି ଚକା ଭଉଁରୀ]]
# [[ଧର୍ମ ସ‌ହିଲେ ହେଲା]]
# [[ସହର ଜଳୁଚି]]
# [[ମା ପରି କିଏ ହେବ]]
# [[ମା କାନ୍ଦେ ଆଜି ପୁଅଟେ ପାଇଁ]]
# [[ରଙ୍ଗ୍ ନମ୍ବର]]
# [[ଧରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କଳା ମାଣିକ]]
# [[ବାବୁ ପର୍ଶୁରାମ]]
# [[ତୁଳସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଧର୍ମ ନିକିତି]]
# [[ରାକ୍ଷୀ ଭିଜିଗଲା ଆଖି ଲୁହରେ]]
# [[ଏଇ ଆଖି ଆମ ସାକ୍ଷୀ]]
# [[କାଳ ଚକ୍ର]]
# [[ପରଦେଶୀ ବାବୁ]]
# [[ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ]]
# [[କଥା କହିବ ମୋ ମଥା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[କଥା ରହିଗଲା କାଳ କାଳକୁ]]
# [[ଶାଶୁ ହାତକଡ଼ି ଭାଉଜ ବେଡ଼ି]]
# [[ଲଭ୍ ପ୍ରମିଜ୍]]
# [[ଯୋଉଠି ଥିଲେ ବି ତୁ ମୋର]]
# [[ସରପଞ୍ଚ ବାବୁ]]
# [[ଲାଟ୍ ସାହେବ]]
# [[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ପାଲିଙ୍କି]]
# [[ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର]]
# [[ଅହଲ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇ ସଂଘର୍ଷ]]
# [[ଜୀବନସାଥୀ (୧୯୯୭ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ]]
# [[ବାପା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି]]
# [[ନୀଳ ମାଷ୍ଟରାଣୀ]]
# [[ମୋକ୍ଷ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବସୁଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ପୁଅ]]
# [[କ୍ଷଣିକା- ଦ ଲସ୍ଟ ଆଇଡିଆ]]
# [[ମଣି ନାଗେଶ୍ୱରୀ]]
# [[ସୁଭଦ୍ରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[୪ ଇଡିଅଟସ୍]]
# [[ଚମ୍ପିଆନ]]
# [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା]]
# [[ସାଗର ଗଙ୍ଗା]]
# [[ପାଚେରୀ ଉଠିଲା ମଝି ଦୁଆରୁ]]
# [[ଅକୁହା କଥା]]
# [[ନିର୍ବାଚନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁକ୍ତି ମଶାଲ]]
# [[ନାଗ ଜ୍ୟୋତି]]
# [[ଲୁବେଇଡାକ]]
# [[ରଖିଲେ ଶିବ ମାରିବ କିଏ]]
# [[ମହୁଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଗୋପରେ ବଢ଼ୁଛି କଳା କହ୍ନେଇ]]
# [[ଏମିତି ଭାଇ ଜଗତେ ନାହିଁ]]
# [[ଗଢ଼ି ଜାଣିଲେ ଘର ସୁନ୍ଦର]]
# [[ଦାଦାଗିରି]]
# [[ପଥର ଖସୁଚି ବଡ଼ ଦେଉଳୁ]]
# [[ଅନୁପମା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାଡୋଜ୍ ଅଫ୍ ଦ ରେନ୍‌ବୋ]]
# [[ଆଶା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମା (୧୯୯୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଉଦଣ୍ଡୀ ସୀତା]]
# [[ମା' ଯାହାର ସାହା]]
# [[ଘର ମୋର ସ୍ୱର୍ଗ]]
# [[ଅଣ୍ଟି ଛୁରୀ ତଣ୍ଟି କାଟେ]]
# [[ପ୍ରୀତିର ଇତି]]
# [[ଅରଣ୍ଯ ରୋଦନ]]
# [[ସୁଖ ସଂସାର]]
# [[ମୁକ୍ତି ତୀର୍ଥ]]
# [[ଦୂର ଦିଗନ୍ତ]]
# [[କି ହେବ ଶୁଆ ପୋଷିଲେ]]
# [[ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ]]
# [[ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର]]
# [[ବସ୍ତ୍ର ହରଣ]]
# [[ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]]
# [[ଚକାଡୋଳା କରୁଚି ଲୀଳା]]
# [[ହିସାବ କରିବ କାଳିଆ]]
# [[କଣ୍ଢେଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କାଳିଆ ଭରସା]]
# [[ଅଗ୍ନି ବୀଣା]]
# [[ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ଚଉ ବାହାକୁ]]
# [[ହସ ଲୁହ ଭରା ଦୁନିଆ]]
# [[ଦଇବ ଦଉଡ଼ି]]
# [[ଲୁଟ ତରାଜ]]
# [[ବିଧିର ବିଧାନ]]
# [[ଶାସ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରତିଶୋଧ ଅପରାଧ ନୁହେଁ]]
# [[ଲୋକାଲ ଟୋକା ଲଭ୍ ଚୋଖା]]
# [[ମାଇଣ୍ଡ୍‌ଗେମ୍]]
# [[ପୁଅ ମୋର କଳା ଠାକୁର]]
# [[ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୂ]]
# [[ପାପ ପୁଣ୍ୟ]]
# [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମା ମତେ ଶକ୍ତି ଦେ]]
# [[ଲାଲ ପାନ ବିବି]]
# [[ଗୋଲାମଗିରି]]
# [[ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁଛି]]
# [[ଅନ୍ୟାୟ ସହିବି ନାହିଁ]]
# [[ମାଣିକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପକା କମ୍ବଳ ପୋତ ଛତା]]
# [[ପଳାତକ]]
# [[କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ]]
# [[ସତ ମିଛ]]
# [[ତାରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆରଣ୍ୟକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶେଷ ପ୍ରତୀକ୍ଷା]]
# [[ଏକ୍ସକ୍ୟୁଜ ମି]]
# [[ମା ଗୋଜବାୟାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମ ପାଇଁ ମହାଭାରତ]]
# [[ସପନ ବଣିକ]]
# [[ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଇସ୍କ ପୁଣିଥରେ]]
# [[ରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବସନ୍ତ ରାସ]]
# [[ଲଭ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍]]
# [[ପ୍ରତିଧ୍ୱନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୀବନ ସଙ୍ଗମ]]
# [[ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର]]
# [[ରାମ ରହିମ]]
# [[ଉଦୟ ଭାନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା]]
# [[ଭାଇଜାନ୍]] 
# [[ଅଭିଳାଷ]]
# [[ଭକ୍ତ ସାଲବେଗ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କଲ୍ୟାଣୀ]]
# [[ଦେଖ ଖବର ରଖ ନଜର]]
# [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅ]]
# [[ବିଲ୍ୱ ମଙ୍ଗଳ]]
# [[ମାନସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦେବଯାନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପଗ୍‌ଲୁ]]
# [[ବାଟ ଅବାଟ]]
# [[ମନ ଖାଲି ତତେ ଚାହେଁ]]
# [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା (୧୯୮୦ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟ ମା ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ଅନୁରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରାମ ବଳରାମ]]
# [[ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ (୧୯୭୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାକ୍ଷୀ ଗୋପୀନାଥ]]
# [[ସୁଜାତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସତୀ ଅନୁସୂୟା]]
# [[ପରିବାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପତି ପତ୍ନୀ]]
# [[କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ]]
# [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୁର୍‌ଦାସ]]
# [[ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା]]
# [[ପୁନର୍ମିଳନ]]
# [[ସାଥୀ ତୁ ଫେରିଆ]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁନା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମା (୨୦୧୮ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମୀ ଦିୱାନା]]
# [[ପ୍ୟାର ଅଲଗା ପ୍ରକାର]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁଇଟ୍ ୧୬]]
# [[ଜୀବନର ଚଲାପଥେ]]
# [[ରହସ୍ୟ]]
# [[କୁଳାଙ୍ଗାର]]
# [[ମୁଇଁ ଦିୱାନା ତୁଇ ଦିୱାନୀ]]
# [[ଏ ଦିଲ୍ ତତେ ଦେଲି]]
# [[ବାପା ତମେ ଭାରି ଦୁଷ୍ଟ]]
# [[ଚାଲ୍ ଟିକେ ଦୁଷ୍ଟ ହବା]]
# [[ଅଜବ ସଞ୍ଜୁର ଗଜବ ଲଭ୍]]
# [[ପଞ୍ଜୁରୀ ଭିତରେ ଶାରୀ]]
# [[ନିମ୍‌କି]]
# [[ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦]]
# [[ଗୋଲ୍ ମାଲ୍ ଲଭ୍]]
# [[ବୋବାଲ ଟୋକା]]
# [[ସେଲଫିସ୍ ଦିଲ୍]]
# [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୨]]
# [[ଅଭିମାନ (୨୦୧୯ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବୈଶାଳୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରଙ୍ଗ ବରଷିବ ଟୁପୁରୁ ଟୁପୁରୁ]]
# [[ପ୍ରେମ ତୋର ନଟି ନଟି]]
# [[ଖୁସି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ କହିଦେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ଛବିରାଣୀ‎]]
# [[ଲଭ୍ ଟୁଇଷ୍ଟ]]
# [[ଦେଖା ହେଲା ପ୍ରେମ ହେଲା]]
# [[ମିଷ୍ଟର ମଜନୁ]]
# [[ବାଳ- ଦ ରିଦମ୍ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍]]
# [[ଫ୍ରମ୍ ମି ଟୁ ୟୁ]]
# [[ମାଲ୍ ମହୁ ଜୀବନ ମାଟି]]
# [[ବିଶ୍ୱରୂପ]]
# [[ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[କିଏ କାହାର (୧୯୯୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]]
# [[ବାବୁ ଭାଇଜାନ୍]]
# [[କୁଇନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ (କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ଆହୁତି]]
# [[କାହ୍ନା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ସଂସାର (୧୯୯୭ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସହିଦ ରଘୁ ସର୍ଦ୍ଦାର]]
# [[ଗାଁର ନାଁ ଗାଲୁଆପୁର]]
# [[ଚାଲ ଟିକେ ପ୍ରେମ କରିବା]]
# [[ମନେ ମନେ ମନ ଖୋଜୁଥିଲା]]
# [[ଚକ୍ଷୁବନ୍ଧନ]]
# [[ଜଙ୍ଗଲ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଅରୁନ୍ଧତୀ (୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମନ ମୋ ନେଇଗଲୁ ରେ]]
# [[ପିହୁ]]
# [[ବିଜୟିନୀ]]
# [[ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ]]
# [[୨ ଚକ୍‌ଲେଟ୍]]
# [[ଲାଲି ହବ କାହାର]]
# [[କଟକ ୱେଡ୍ସ୍ ସମ୍ବଲପୁର]]
# [[ବାପା ଆଇସିୟୁରେ ଅଛନ୍ତି]]
# [[ଲୁଚେଇ ଦେ ମତେ ଛାତି ଭିତରେ]]
# [[ଦୁର୍ଗତିନାସିନୀ ୨]]
# [[ଷଷ୍ଠରୁ ନଷ୍ଟ]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧ ସତ୍ୟ]]
# [[ଚୋରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାରୋ ହେଟ୍‌ସ୍ ଦେବଦାସ]]
# [[ପ୍ରେମିକାୟ ନମ]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ ୨]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ବସୁଧା ଚିରି]]
# [[ତୁ ମୋର ସାଥୀରେ ୨]]
# [[ମା'ର ମମତା]]
# [[ରାତି ସରି ସରି ଯାଉଛି]]
# [[ଇଏ ବି ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[କୋକୋଲି: ଫିସ୍ ଆଉଟ୍ ଅଫ୍ ୱାଟର୍]]
# [[ଭୋକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଚରିତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସିନ୍ଥିରୁ ସିନ୍ଦୂର ଅଳପ ଦୂର]]
# [[ବିଶ୍ୱାସ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲ]]
# [[ଓଏ ଗୀଟାର]]
# [[ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ]]
# [[ତୁମେ ମୋ ଶଙ୍ଖା ତୁମେ ମୋ ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ଚୁମକି ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଂ]]
# [[ତାଣ୍ଡବ]]
# [[ବିସର୍ଜନ]]
# [[ରୋଲ୍ ନଂ-୨୭ ସୁଜାତା ସେନାପତି]]
# [[ସୁପର୍ ବୟ୍]]
# [[ପଲ୍ ପଲ୍ ତତେ ଚାହେଁ]]
# [[ତୁ ଭାରି ବିୟୁଟିଫୁଲ୍]]
# [[ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରୋମିଓ ରାଜା]]
# [[ପାପ]]
# [[ହିରୋଗିରି]]
# [[ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ ତୁ]]
# [[ହେଲୋ ରାବଣ]]
# [[ସାହାଣୀ ଘର କାହାଣୀ]]
# [[ଲଭ୍ ୟୁ ପ୍ରିୟା]]
# [[ଶଲା ବୁଢ଼ାର ବଦ୍‌ଲା]]
# [[ଟିକେ ଲଭ୍ ଟିକେ ଟ୍ୱିଷ୍ଟ୍]]
# [[ତୁ ମୋର ସାଥିରେ]]
# [[ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ]]
# [[ପ୍ରେମ ନା' ପାଗଳପଣ]]
# [[ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର]]
# [[ଫେରିଆ]]
# [[ମୁଁ ତୁମେ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍]]
# [[ଭିଜା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ]]
# [[ମୂଷା ମୋର ରଜନୀକାନ୍ତ]]
# [[ଅନାମିକା ନାୟିକା]]
# [[ଅନୁ ଦିଦି ନଟ୍ ଆଉଟ୍]]
# [[ଗୋଲ୍‌ମାଲ୍]]
# [[ଡହରା ଟୋକା]]
# [[ଅଙ୍ଗୁରୁ ନମିଳିଲେ ଖଟା]]
# [[ଲାଲ୍‌ପାନ ବିବିର ସ୍ମାର୍ଟ୍ ଫ୍ୟାମିଲି]]
# [[ହଉ ହଉ ହେଇଗଲାରେ]]
# [[ଟ୍ୱିଷ୍ଟବାଲା ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଚିରକୁଟ୍]]
# [[ତୋ ବିନା କିଛି ମୁଁ ଚାହେଁନା]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ]]
# [[ଝିଅଟା ଅଲଗା ପ୍ରକାର]]
# [[କାଳିଆ କରୁଛି ଲୀଳା]]
# [[ଫୋର୍]]
# [[ସମାପାଜୁର ରଘୁ]]
# [[ବନ୍ଧନ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ]]
# [[କୁକୁଡ଼ା ଚୋର]]
# [[ପ୍ରେମ ଏଟିଏମ୍]]
# [[ଆଉ ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଭାବେ ସିନା କହିପାରେନା]]
# [[କୋଉ ଆକାଶର ଜହ୍ନ ତୁ]]
# [[ପ୍ରେମମ୍]]
# [[ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ କରନ୍ ଅର୍ଜୁନ]]
# [[ଯଥା ରାବଣସ୍ୟ ମନ୍ଦୋଦରୀ]]
# [[ଦିଦି ନମସ୍କାର]]
# [[ସୁନୟନା]]
# [[ପାଣିଗ୍ରହଣ]]
# [[ଲଗାମ୍]]
# [[ମନ ମୋର କାଗଜ ଗୁଡ଼ି]]
# [[ଦିଲ୍ ମୋର ମାନେନା]]
# [[ଗୁପ୍‌ଚୁପ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋ ପଣତକାନୀରେ ତୁ]]
# [[ଚୋରଣୀ ୨]]
# [[ଏକା ତୁ ଏକା ମୁଁ]]
# [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ମିଷ୍ଟର କହ୍ନେୟା]]
# [[ଅଧାଲେଖା ଗପ]]
# [[କ୍ରେଜି-୪]]
# [[ବିଦ୍ୟାରାଣ]]
# [[ଲାଗେ ପ୍ରେମ ନଜର]]
# [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା]]
# [[ଆସ୍ତିକ ନାସ୍ତିକ]]
# [[ଦିଲ୍‌ରେ ଅଛି ତୋ'ରି ନାଁ]]
# [[କହିବିନି ତତେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ବାଏ ବାଏ ଦିଲ୍]]
# [[ଶେଷ ରାତି]]
# [[ବୋଉର ହାତବାକ୍ସ]]
# [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା]]
# [[ହାଏ କୃଷ୍ଣ]]
# [[କିଛି କହିବାର ଅଛି]]
# [[ଏଇ ରାକ୍ଷୀ ତୋ' ରକ୍ଷା କବଚ]]
# [[ମାୟାବୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କିସ୍ ମିସ୍]]
# [[ମହାବାହୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଡିୟୁ ଗୋଦାର]]
# [[ଚୁମ୍‌କି ସେ' ତ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିବ ନାହିଁକି]]
# [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]]
# [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]]
# [[ବାଳୀ - ଦ ସେଭିଅର୍]]
# [[ତିତ୍‌ଲି]]
# [[ମହିଷାସୁର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମରେ ରିସ୍କ ହେଲା ମୋତେ ଇସ୍କ]]
# [[ପ୍ରସ୍ଥାନମ୍]]
# [[ଓଏ ଅଞ୍ଜଲି]]
# [[ତୃଷ୍ଣା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଅଳ୍ପ ଦିନର ଗଳ୍ପ]]
# [[ରୁଦ୍ରାଣୀ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର]]
# [[ତୁ ମୋର ଓକେ]]
# [[ଆମେ ତ ମିଡିଲ୍ କ୍ଲାସ୍]]
# [[ସହରୀ ବାଘ (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଛାଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍]]
# [[ପୋଲିସ୍ ବାବୁ]]
# [[ଲାଇଫ୍‌ରେ କିଛି ବି ହେଇପାରେ]]
# [[ମୁଖା (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲାଲ ଓଢ଼ଣି]]
# [[ତୋ ନା'ର ମାନେ ହଁ]]
# [[ଡିଅର୍ ଲଭ୍]]
# [[ନଟରାଜ ୦୦୯]]
# [[ତୋ'ର ମୋର କଟି]]
# [[ଉଡ଼ନ୍ତା ଥାଳିରେ ଆସିଛି ପ୍ରିୟା]]
# [[ନିୟତି]]
# [[ମାମା ୱେଡ୍‍ସ୍ ପାପା]]
# [[ବନ୍ଦିନୀ]]
# [[ବ୍ରେକ୍‍ଅପ୍ ବାଲା ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଫାଲଗୁନ ଚୈତ୍ର]]
# [[ବାପା ସୁପର୍‌ମ୍ୟାନ୍]]
# [[ବାଜିବଲୋ ସାହାନାଇ]]
# [[ବୋହୂ ଆମର ବିଛୁଆତି]]
# [[ବିଭ୍ରାନ୍ତ]]
# [[କନ୍ୟାଦାନ (୨୦୨୩ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମନ ମ୍ୟୁଜିଅମ୍]]
# [[ମନସ୍କ]]
# [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀ]]
# [[ସରଗ ପୁରରୁ ଆସିଚି ପ୍ରିୟା]]
# [[ବାହାଘର ଡଟ୍ କମ୍]]
# [[ଟିଙ୍ଗା ରାଜୁ]]
# [[ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍]]
# [[ଡେଲିଭରି ବୟ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୨]]
# [[ଉଷା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଛବିର ମଣିଷ]]
# [[ଧୀର ପାଣି ପଥର କାଟେ]]
# [[ଶତ୍ରୁ ସଂହାର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ତଦନ୍ତ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[କବିତା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଫଟା କପାଳ]]
# [[ତମସା ତୀରେ]]
# [[ଭାଗ୍ୟ]]
# [[ପୂଜାରିଣୀ]]
# [[ଭୁଲ କାହାର]]
# [[ମୁଖାଗ୍ନି]]
# [[ଧୋ'ରେ ବାବୁ ଧୋ']]
# [[ପ୍ରିୟେ ତୁ ମୋ ସିଏ]]
# [[ମହାସଂଗ୍ରାମ]]
# [[ଶାୟରୀ ଶାୟରୀ]]
# [[ପ୍ରେମୀ ନମ୍ବର ୱାନ୍]]
# [[ହାପି ଏଣ୍ଡିଂ]]
# [[କର୍ତ୍ତବ୍ୟ]]
# [[ଆଇପିଏସ୍ ଦୁର୍ଗା]]
# [[ପ୍ରିୟାର ପ୍ରି-ୱେଡିଂ ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଧୋକା - ଦି ଗେମ୍ ଅଫ୍ ଲଭ୍]]
# [[ପ୍ରତିଶୋଧ]]
# [[ପୁଷ୍କରା (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶଙ୍କର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବୋଉ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ପଡ଼ିଗଲି ତୋ ପ୍ରେମରେ]]
# [[ପ୍ରୀତି ବନ୍ଧନ]]
# [[ଟି]]
# [[କସ୍ତୁରୀ (୨୦୨୩ ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ସିନ୍ଦୂର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟୁ ଲେଟ୍]]
# [[ଟୁଇନ୍ସ]]
# [[ଲାଗିଲା ରଙ୍ଗ ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ସୁକ ଭାଇର ସୋଲେ]]
# [[ଲଭ୍ ଇନ୍ ଲଣ୍ଡନ]]
# [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟାର୍]]
# [[କାଇଁଚ ମାଳି]]
# [[ମିଛେଇ ଝିଅ]]
# [[ପାଖେ ପାଖେ ଥିବି ହର୍‌ପଲ୍]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ରହିଲା ରାଣ]]
# [[ବ୍ୟାସେ ଶୁଣୁଛ]]
# [[କର୍ମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଭାଇ: ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]]
# [[ଅପରାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅନନ୍ତା]]
# [[ବୋଉ ବୁଟୁ ଭୂତ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିନ୍ଦୁସାଗର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁରବି]]
# [[ପଙ୍ଗା ନେଇଛି ମୁଁ ଯମ ସାଥୀରେ]]
# [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୩]]
# [[ପୂୟୋଦକମ୍]]
# [[ଆଫା]]
# [[ମିସ୍ ରଙ୍ଗବତୀ]]
# [[କାନ୍ଦ ମାଷ୍ଟ୍ରେ]]
# [[ନଈ ସେପାରି କନକ ଗୋରୀ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସଖା ମୋର ଭୋଳାଶଙ୍କର]]
# [[ବର ବଧୂ]]
# [[ରକ୍ତ ଗୋଲାପ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାଥୀ ତୁ ମୋର ସାତ ଜନ୍ମର]]
# [[ଅପେକ୍ଷା]]
# [[ମିଡ୍‌ନାଇଟ୍]]
# [[ଜୀବନଦାନ]]
# [[ପବିତ୍ର ବନ୍ଧନ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦାସ ବାବୁଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟ ଝିଅ]]
# [[ବୋହୂ ଆମର ରଜନୀକାନ୍ତ]]
# [[କାଙ୍ଗୁଲା: ମା କାଳୀର ଦଣ୍ଡ ନାଚ]]
# [[ସ୍ୱପ୍ନ ସୁନ୍ଦରୀ]]
# [[ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ]]
# [[ତତେ ଲାଗିଲା ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ବିଦେହ]]
# [[ମେହେରମୁଣ୍ଡା]]
# [[ମୁଁ ତୁମ ସାବିତ୍ରୀ]]
# [[ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବନ୍ଧୁ ନୁହେଁ ତୁ ବଧୂ]]
# [[ପରିଚୟ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମେମ୍‌ସାହାବ୍]]
# [[ମିଷ୍ଟିର ଦୁଷ୍ଟାମୀ]]
# [[ମାୟା ମରୀଚିକା]]
# [[ମହାକାଳ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମଟରସାଇକେଲ୍]]
# [[ଏଇ ବୋଧେ ପ୍ରେମ]]
# [[ସାହା ହେବେ ମୋତେ ମା' ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ମିସ୍ କଲ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍]]
# [[ନନ୍ଦ ମାଷ୍ଟରଙ୍କ ଚାଟଶାଳୀ]]
# [[ବୋହୂ ୪୨୦]]
# [[ନମସ୍ତେ କମଳା ମା' ଗୋ ୩]]
# [[ଦର୍ପଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ]]
# [[ସାର୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶମ୍ଭୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବାସ୍ତବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଉଧାର କରିବୁ ସାତପୁରୁଷ]]
# [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୨]]
# [[ତୋର ମୋର ପ୍ରେମ]]
# [[ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍]]
# [[ଚାରିଧାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଛକି ଶୂନ]]
# [[ଡାଏରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶିକାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମା' ମୋର ସାହାଭରସା]]
# [[ସାତ ଭାଇଙ୍କ ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ଲହରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଘ୍ନ ବିନାଶିବେ ବିନାୟକ]]
# [[କେରେକ୍]]
# [[ଡେଲିଭରି ବୟ ୨]]
# [[ଅଲିଅଳି ରାଜଜେମା]]
# [[ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୪]]
# [[ଓମ୍ ନମଃ ଶିବାୟ ଭକ୍ତିରେ ଶକ୍ତି]]
# [[ଛି ରେ ନନୀ]]
# [[ୱାଇଫ୍ ନୁହେଁ ସେ ୱାଇଫାଇ]]
# [[ଆଇ ଏମ୍ କାଳିଆ]]
# [[ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନବକଳେକବର]]
# [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା (୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାର୍ବତୀପୁରର ପବନସୁତ]]
# [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅର ଜୀବନ ବୀମା]]
# [[ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]]
# [[ଭାବାନ୍ତର]]
# [[ସତ୍ୟବାନର ସ୍ୱର୍ଗଯାତ୍ରା]]
# [[ତୁମେ ନଥିଲେ]]
# [[ସଉତୁଣୀ ନମ୍ବର ୧]]
# [[ସୁନାନାକୀ ବୋହୂ]]
# [[ରାକେଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[୧୯୯୯ - ଏକ ସଂଗୁପ୍ତ କାହାଣୀ]]
# [[ଡଷ୍ଟବିନ୍]]
# [[ପାଦେ ଆକାଶ]]
# [[ଆଜିର ରେବତୀ]]
# [[ସ୍ୱୟମ୍ବର]]
# [[ଅଜବ ଏଇ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]]
# [[ଶିମ୍‌ଲୀ]]
# [[ଘମାଘୋଟ]]
# [[ଶାଶୁ ନୁହେଁ ସେ ସୁନାମୀ ଝଡ଼]]
# [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର ୨]]
# [[ଭାଲେଣ୍ଟାଇନ୍ - ଦି ମେମୋରେବଲ୍ ଡେ]]
# [[ବାଜି ଲାଗିଛି ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ବେସାହାରା]]
# [[ମିଶିରି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସନାତନୀ - କର୍ମ ହିଁ ଧର୍ମ]]
# [[କବାଡ଼ି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଞ୍ଜେଲ୍]]
# [[ଭାଇ - ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]]
# [[ଅଦୃଶ୍ୟ]]
# [[ରଂଗଶୁର]]
# [[ବଇଦ]]
# [[ୱାଇଫ୍]]
# [[ଡୋରି ଲାଗିଛି କାଳିଆ ପାଖେ]]
# [[ଚିଠି ଲେଖିଛି ମୋ ଚକା ଆଖିକୁ]]
# [[ଗଣ୍ଡ ଭୈରବ]]
# [[ଦି ମିଲେଟ୍ ଡାଏରୀ]]
# [[ଗୁରୁଜୀ ନମସ୍କାର]]
# [[ଲାଇନ୍ ବାଲା]]
# [[କେମିତି ଭୁଲିବି ମୁଁ]]
# [[ସମୟ କହିବ କିଏ କାହାର]]
# [[ଡିଅର୍ ପୁରୁଷ]]
# [[ଦଶମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇ ଆମ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]]
# [[ଖରା - ଦି ହିଟ୍]]
# [[ଯୋଗିନୀ]]
# [[ଲଭ୍ ଟିଉସନ୍]]
# [[ସିନ୍ଦୂର ଖେଳ]]
# [[ଶାନ୍ତି ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ - ଫ୍ଲାଟ୍ ନମ୍ବର ୨୦୩]]
# [[ଆଶିକ୍ ସରେଣ୍ଡର ହେଲା]]
# [[କେମିତି ଏ ସମ୍ପର୍କ]]
# [[ମୋ କାହାଣୀରେ ତୋରି ନାଁ]]
# [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶ୍ରୀମତୀ]]
# [[ଆକାଶବାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋ ଜେଜେଙ୍କ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଭୋଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲଭ୍ ୪୨୦]]
# [[ଦୁଇ ଦୁଣେ ପାଞ୍ଚ]]
# [[ବସ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟବୀର]]
# [[ଯେତେ ଗୋରୀ ସେତେ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ତ୍ରିକନ୍ୟା]]
# [[ତତେ ଷୋହଳକୁ ମତେ ସତର]]
# [[ଅପରେସନ୍ ୧୨/୧୭]]
# [[ଯାଯାବର ୨.୦]]
# [[ସରକାରୀ ଜ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବି ଗ୍ୟାଙ୍ଗ]]
# [[ବିଗୁଲ]]
# [[ମିତାଲି ଅପା]]
# [[ସିନ୍ଦୂରା]]
# [[କେମିତି କହିବି ମୁଁ]]
# [[ନିର୍ଣ୍ଣୟ]]
# [[ତେଜସ୍ୱିନୀ]]
# [[ଆସକ୍ତ]]
# [[ମା' ପେଟରୁ ମୁଁ ଜଗତଜିତା]]
# [[ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ]]
# [[ଟିକେ ଟିକେ ଅଚିହ୍ନା ତୁ]]
# [[ପାବାର୍]]
# [[ଡ୍ୟାନ୍ସିଂ ଷ୍ଟାର୍]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ]]
{{Div col end}}

===ସମୃଦ୍ଧିକରଣ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ରାଜୁ ଆୱାରା]] 
# [[ରୂପା ଗାଁ ର ସୁନାକନିଆଁ]]
# [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ନାରାୟଣୀ]]
# [[ବିଧାତା (୨୦୦୩ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[କଥାନ୍ତର]]
# [[ମାୟା ମିରିଗ]]
# [[ମାଟିର ମଣିଷ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଛାଇ]]
# [[ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ]]
# [[ଚୋରି ଚୋରି ମନ ଚୋରି]]
# [[ବୋଉ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଧର୍ମର ହେବ ଜୟ]]
# [[ସାକ୍ଷୀ ରହିଲା ଏ ସିଂହଦୁଆର]]
# [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ]]
# [[ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ ଭଗବାନ]]
# [[ଦୋସ୍ତି]]
# [[ଆସୁଛି ମୋ କାଳିଆସୁନା]]
# [[ଯଶୋଦା (୧୯୯୬ର ସିନେମା)]]
# [[ପିପାସା]]
# [[ଅକ୍ଷି ତୃତୀୟା]]
# [[ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ବତାସୀ ଝଡ଼]]
# [[ଗଙ୍ଗ ଶିଉଳି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ହାକିମ ବାବୁ]]
# [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ପଟ ଶଙ୍ଖା]]
# [[ପରିଣାମ]]
# [[ମଥୁରା ବିଜୟ]]
# [[ଭଙ୍ଗା ସିଲଟ]]
{{Div col end}}

# [[ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା]]
# [[ଜାଗୃତି ରଥ]]

===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର/ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ବବ୍‌ଲି]]
# [[ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ମୀନକେତନ]]
# [[ତମସା ମିଶ୍ର]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ନାୟକ]]
# [[ସୁସ୍ମିତା ଦାସ]]
# [[ଶୀତଲ ପାତ୍ର]]
# [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୁନ୍‌ଗୁନ୍‌]]
# [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]
# [[ଜାଙ୍କଲିନ ପରିଡ଼ା]]
# [[ନମ୍ରତା ଦାସ]]
# [[ନୈନା ଦାସ]]
# [[ଜିନା ସାମଲ]]
# [[ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର]]
# [[ନମ୍ରତା ଥାପା]]
# [[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]]
# [[ଗୀତା ରାଓ]]
# [[ଭୂମିକା ଦାଶ]]
# [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଦେବଯାନୀ]]
# [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅରୁଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ]]
# [[ଆମେଲି ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ମରଣୀକା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ]]
# [[ସୋନିକା ରାୟ]]
# [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ଦାଶ]]
# [[ସମୀର ରିଷୁ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିଦୁସ୍ମିତା]]
# [[ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମେଘା ଘୋଷ]]
# [[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]]
# [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[କାଜଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ବବି ମିଶ୍ର]]
# [[ମେଘ୍ନା ମିଶ୍ର]]
# [[ସୁନୀଲ କୁମାର]]
# [[ରାଲି ନନ୍ଦ]]
# [[ସନ୍‌ମିରା ନାଗେଶ]]
# [[ବିଶ୍ୱଭୂଷଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]]
# [[ନିହାରୀକା ଦାଶ]]
# [[ସାଜନ୍ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ସମ୍ଭାବନା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଉତ୍କଣ୍ଠା ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]
# [[ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ]]
# [[ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ନିକିତା ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]
# [[ଦୀପକ ବାରିକ]]
# [[ଅମ୍ଳାନ ଦାସ]]
# [[ହର ରଥ]]
# [[ସସ୍ମିତା ପିୟାଲି ସାହୁ]]
# [[ନିକିତା]]
# [[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]]
# [[ସୁଶ୍ରୀ ରଥ]]
# [[ଝାନ୍‌ସୀ ରାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଦୀପକ କୁମାର]]
# [[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]]
# [[ରୁଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପ୍ରଜ୍ଞା ହୋତା]]
# [[ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର]]
# [[କୋଏଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ସଂଗ୍ରାମ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[ପୁପିନ୍ଦର ସିଂହ]]
# [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]]
# [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁମନ ମହାରଣା]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସାମଲ]]
# [[ବ୍ରଜ ସିଂହ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ]]
# [[ବୈଶାଳୀ ପରିଡ଼ା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ]]
# [[ଅସୀତ ପତି]]
# [[ଲଭ୍‌ଲି]]
# [[ସୁଧାକର ବସନ୍ତ]]
# [[ସୁବାସ ରାଉତ]]
# [[ସଲିଲ ମିତ୍ର]]
# [[ରାଧାକାନ୍ତ ନନ୍ଦ]]
# [[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]]
# [[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]]
# [[ନାଜିଆ ଆଲାମ]]
# [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୁନ୍ନା ଖାଁ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦାସ]]
# [[ଦୀପା ସାହୁ (୧୯୮୫ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଦେବେନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଗାଗାରିନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଶିଶିର ମୋହନ ପତି]]
# [[ସୁରେଶ ବଳ]]
# [[ମାମା ମିଶ୍ର]]
# [[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]]
# [[ହାଡ଼ୁ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]]
# [[ରବି ମିଶ୍ର]]
# [[ଶୁଭକାନ୍ତ ସାହୁ]]
# [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମନିଷା ମିଶ୍ର]]
# [[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[କାବ୍ୟା କିରଣ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିରାଜ ଦାଶ]]
# [[ମୀରା ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]]
# [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]
# [[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ଭୋଳ]]
# [[ପାର୍ଥ ସାରଥୀ ରାୟ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ଝା]]
# [[ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୪୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସୁଧାରାଣୀ ଜେନା]]
# [[ବର୍ଷା ନାୟକ]]
# [[ବିରେନ ଜ୍ୟୋତି ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]
# [[ଅସିତ ରଞ୍ଜନ ଦାସ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଲେଙ୍କା]]
# [[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]]
# [[ତାପସ ସରଘରିଆ]]
# [[ମଞ୍ଜୁଳା କୁଅଁର]]
# [[ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ବେହେରା]]
# [[ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ]]
# [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସୁମିତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସମାଜ ପତି]]
# [[ଶିଶିର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ନଗେନ ସାହୁ]]
# [[କୁନି ଛତ୍ରିଆ]]
# [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଲିପନ ସାହୁ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ ରାୟ]]
# [[ରମେଶ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ନାୟକ]]
# [[ଶକ୍ତି ଜଗଦେବ]]
{{Div col end}}

===କଥାଚିତ୍ର ହଲ୍===
# [[ମିଶ୍ର ଟକିଜ୍]]
# [[ମାଧବ ହଲ୍‌]]

===ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ମହେଶ ବାବୁ]]
# [[ଜୟଲଳିତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର]]{{tick}}
# [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନ]]
# [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ]]
# [[ପ୍ରଣୀତା ସୁବାଷ]]
# [[ବେଦୀକା]]
# [[ଜାନ‌କୀ ସବେଶ]]
# [[ହେମା ସେୟାଦ]]
# [[ରାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଅମଲା ଅକ୍କିନେନି]]
# [[ରକୁଲ ପ୍ରୀତ ସିଂ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ରେଡ୍ଡି]]
# [[ଉଦୟ ଭାନୁ]]
# [[ରାଧିକା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ନିଶା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଲେସ୍‌ଲି ତ୍ରିପାଠୀ]] (ଓଡ଼ିଆ)
# [[ଲାବନ୍ୟା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦୀକ୍ଷା ସେଠ]]
# [[ପ୍ରୀତିକା ରାଓ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ଶରଣ]]
# [[ଜେନେଲିଆ ଡିସୋଜା]]
# [[ବିକ୍ରମ (ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା)]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଶିବକୁମାର]]
# [[ମଣି ରତ୍ନମ୍]]
# [[ବେଣୁ ମାଧବ]]
# [[ଏସ. ପି. ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ପୂନମ କୌର]]
# [[ଚାର୍ମି କୌର]]
# [[ନିରଞ୍ଜନା ଅନୁପ]]
# [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଭରତନ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ବାବୁ]]
# [[ଅମିତ ଭାର୍ଗଭ]]
# [[ରମେଶ ଭଟ]]
# [[ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା]]
# [[ଅଶ୍ୱିନ ବାବୁ]]
# [[ମାଧୁରୀ ବ୍ରଗାଞ୍ଜା]]
# [[ମେଘା ବର୍ମନ]]
# [[ମଞ୍ଜୁ ଭାଷିଣୀ]]
# [[ଅଶକର ସୌଦାନ]]
# [[ଅରୁଣ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର୍]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବି. ଧନଞ୍ଜୟ]]
# [[ପୁନର୍ନବୀ ଭୂପଲାମ]]
# [[ଡିଂଗ୍ରୀ ନାଗରାଜ]]
# [[ଗଣେଶକର]]
# [[କୁମାର ଗୋବିନ୍ଦ]]
# [[ବମ୍ବେ ଜ୍ଞାନମ]]
# [[ଅଭିନବ ଗୋମତାମ]]
# [[ଗୋକୁଳନାଥ]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଦେୱାନ]]
# [[ବାଭା ଚେଲ୍ଲାଦୁରାଇ]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣେ ଗାୱଡ଼େ]]
# [[ଲଳିତା କୁମାରୀ]]
# [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ]]
# [[ମମିତା ବାଇଜୁ]]
# [[ବଳରାଜ]]
# [[ଡି. ବାଲଶୁଭ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ବୋଳାର]]
# [[ବାସୁ ଇନ୍ତୁରୀ]]
# [[ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜୟରାମ]]
# [[ଜେନି (ଅଭିନେତା)]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ଜୋସ]]
# [[ନିବେଦିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଆତ୍ମିକା]]
# [[ଦେବଦାସ କନକଲା]]
# [[ଟି. କନକମ]]
# [[ଦେବୀ ଅଜିତ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ଆକାଶ]]
# [[ସାଣ୍ଡ୍ରା ଆମି]]
# [[ଜେନିଫର ଆଣ୍ଟୋନି]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଅଶୋକନ]]
# [[ଚିଟ୍ଟି ବାବୁ]]
# [[ପ୍ରସାଦ ବାବୁ]]
# [[ରାମାନି ଆମ୍ମାଲ]]
# [[ଇରା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଭାସ୍କରନ୍]]
# [[ବେବି ଆମେୟା]]
# [[ସବିତା ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଗୋପିକା ଅନିଲ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବୀଣା ଆଣ୍ଟୋନି]]
# [[ଅନୁମୋଲ]]
# [[ଅନୁଶ୍ରୀ (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅନୁଶ୍ରୀ (ମାଲାୟାଲମ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ବାସ୍ତାରେ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଅରବିନ୍ଦ]]
# [[ନୀତା ଅଶୋକ]]
# [[ଋତୁ ବର୍ମେଚା]]
# [[ମୁସ୍କାନ ସେଠୀ]]
# [[କାଇରା ଦତ୍ତ]]
# [[ବାଭିତ୍ରା]]
# [[ଶିବାନୀ ଭାଇ]]
# [[ଭାରତୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[କୀର୍ତ୍ତି ଭଟ]]
# [[ଭବାନୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ହିମା ବିନ୍ଦୁ]]
# [[ରେଶ୍ମି ବୋବାନ]]
# [[ତିରୁବୀର]]
# [[ମାହେଶ୍ୱରୀ ଚାଣକ୍ୟନ]]
# [[ସ୍ନିଶା ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ଶ୍ରୀଜା ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ରବିନା ଦାହା]]
# [[ବି. ଜୟମ୍ମା]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଅୟଙ୍ଗର]]
# [[ଜୀବିତ ରାଜଶେଖର]]
# [[ଗିଜୁ ଜନ]]
# [[ଜୋମୋଲ]]
# [[ପ୍ରମିଳା ଜୋଶାଇ]]
# [[କେ. କେ. ସୌନ୍ଦର]]
# [[ସିତାରା କୃଷ୍ଣକୁମାର]]
# [[ଶ୍ରୀତୁ କୃଷ୍ଣନ]]
# [[ଇଲାବାରାସି]]
# [[ଆୟେଶା ଜୀନତ]]
# [[ବୀନିତା]]
# [[ଶ୍ରୀଦେବୀ ବିଜୟକୁମାର]]
# [[ବିଜୟାକୁମାରୀ]]
# [[ସ୍ମୃତି ଭେଙ୍କଟ]]
# [[ବନିତା ବସୁ]]
# [[ପଦ୍ମା ବାସନ୍ତି]]
# [[ବାଣୀଶ୍ରୀ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ଉଦୟକୁମାର]]
# [[ରିତିକା ତାମିଲ ସେଲ୍‌ଭି]]
# [[ସ୍ୱାତିସ୍ତ କ୍ରିଷ୍ଣନ]]
# [[ରେମ୍ୟା ସୁରେଶ]]
# [[ସୁନେତ୍ରା]]
# [[ବିଚିତ୍ରା]]
# [[ତଲ୍ଲାବଜ୍ଜୁଲ ସୁନ୍ଦରମ୍]]
# [[ସୁନ୍ଦର କୃଷ୍ଣ ଉର୍ସ]]
# [[ସୁଜିତା]]
# [[ମଙ୍ଗଳଗିରି ଶ୍ରୀରଞ୍ଜନୀ]]
# [[ଶ୍ରୀନାଥ ବଶିଷ୍ଠ]]
# [[ଅନୀଲା ଶ୍ରୀକୁମାର]]
# [[ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ସୁନ୍ଦରରାଜନ]]
# [[ଶନ୍‌ମୁଖ ଶ୍ରୀନିବାସ]]
# [[ଏମ୍. ରାମକୃଷ୍ଣ]]
# [[ବ୍ରିଗିଡ଼ା ସାଗା]]
# [[ନିଗ୍ରୋ ଜନି]]
# [[ଅସ୍ମିତା ନୀଲମେଗମ]]
# [[ରିୟା ବିଶ୍ୱନାଥନ]]
# [[ଭେଙ୍କଟ ରଙ୍ଗନାଥନ]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ରମିଶେଟ୍ଟି]]
# [[ଅକ୍ଷତା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସାଲୁ ମେନନ]]
# [[ବ୍ଲେସି କୁରିଏନ]]
# [[ରିତିକା ନାୟକ]]
# [[ବିପିନ ଜୋସ]]
# [[ମଦନ ଜୈନ]]
# [[ସୁସାନ ଜର୍ଜ]]
# [[ଦର୍ଶାନା ଦାସ]]
{{Div col end}}

===ହିନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ]]
# [[ସାରିକା ଠାକୁର]]
# [[ଅକ୍ଷରା ହାସନ]]
# [[ପୂଜା ବେଦୀ]]
# [[ଗୌହର ଖାନ]]
# [[ନିଗାର ଖାନ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ପରିଣୀତି ଚୋପ୍ରା]]
# [[ମୀରା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ମୌନୀ ରାୟ]]
# [[ମନ୍ନାରା ଚୋପ୍ରା]]
# [[କ୍ରୀତି ସନନ]]
# [[ବିଦ୍ୟା ବଲାନ]]
# [[ଆଲିଆ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ]]
# [[କଙ୍ଗନା ରାଣାବତ]]
# [[ପୂଜା ଭଟ୍ଟ]]
# [[ସୋନାଲୀ ବେନ୍ଦ୍ରେ]]
# [[ସୋନମ କପୁର]]
# [[ଶ୍ରଦ୍ଧା କପୁର]]
# [[ତବୁ]]
# [[ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା]]
# [[ତାପସୀ ପନ୍ନୁ]]
# [[ୟାମି ଗୌତମ]]
# [[ଭୂମିକା ଚାୱଲା]]
# [[ରିମି ସେନ]]
# [[ପୂଜା ହେଗଡ଼େ]]
# [[ଆତିୟା ସେଟ୍ଟି]]
# [[ରିତିକା ସିଂହ]]
# [[ଭୂମି ପେଦନେକର]]
# [[ବାଣୀ କପୁର]]
# [[ଆୟେଶା ଟକିଆ]]
# [[ଅସିନ]]
# [[ଦିଶା ପଟାନୀ]]
# [[ସାୟେଶା ସୈଗଲ]]
# [[ସୈୟାମି ଖେର]]
# [[ହୁମା କୁରୈଶୀ]]
# [[ହଂସିକା ମୋଟୱାନୀ]]
# [[ଜରୀନ ଖାନ]]
# [[ଶମିତା ସେଟ୍ଟି]]
# [[ମଲାଇକା ଆରୋରା]]
# [[ଅମ୍ରିତା ରାଓ]]
# [[ଇଶା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ଚିତ୍ରଙ୍ଗଦା ସିଂହ]]
# [[ଡାଏନା ପେଣ୍ଟୀ]]
# [[ଡେଜି ଶାହା]]
# [[ସାନା ଖାନ]]
# [[ହୁମାଇମା ମଲିକ]]
# [[ରୀମା ଲାଗୁ]]
# [[ନେହା ଶର୍ମା]]
# [[ଦିଶା ବକାନୀ]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଟୀନା ଅଖିବା]]
# [[ସୋନାଲ ଚୌହାନ]]
# [[ଅଦା ଶର୍ମା]]
# [[ଏବଲିନ ଶର୍ମା]]
# [[କିଆରା ଆଡଭାନୀ]]
# [[ଶାଜାନ ପଦ୍ମସୀ]]
# [[ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ମଧୁରିମା ତୁଲୀ]]
# [[ଅଦିତି ରାଓ ହୈଦରୀ]]
# [[ସୌମ୍ୟା ଟଣ୍ଡନ]]
# [[ନିହାରିକା ସିଂହ]]
# [[ରିଆ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[କରୀନା କପୁର]]
# [[ଅନୁଷ୍କା ଶର୍ମା]]
# [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[କାଜଲ]]
# [[ରଣବୀର କପୁର]]
# [[ଶାହିଦ କପୁର]]
# [[ରିୟା ସେନ]]
# [[ରଣଦୀପ ହୁଡ୍ଡା]]
# [[ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପ]]
# [[ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ]]
# [[ଇମ୍ରାନ ଖାଁ]]
# [[ଆର୍. ମାଧବନ୍]]
# [[ପ୍ରୀତି ଜିଣ୍ଟା]]
# [[ଫରହାନ ଅଖତାର]]
# [[ଆୟେଶା ଝୁଲ୍କା]]
# [[ସାରା ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍]]
# [[ଦିବ୍ୟଙ୍କା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଲାରା ଦତ୍ତ]]
# [[ମାନୁଷି ଛିଲ୍ଲର]]
# [[ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା]]
# [[ସୁମନ ରାଓ]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ ରାଜପୁତ]] (ଉନ୍ନତ)
# [[ନୀତିଶ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ନାୟକ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ତ୍ରିବେଦୀ]]
# [[ରାଜୁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ]]
# [[ମନପ୍ରୀତ ଅଖତାର]]
# [[ମୁକ୍ତିୟାର୍ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ସଞ୍ଚିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅନୁପମା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସତିଶ କୌଶିକ]]
# [[ସୁନୀଲ ପାଲ୍]]
# [[ନାଜିଆ ହାସନ]]
# [[ତରୁଣ ବୋଷ]]
# [[ରାମଜି ଗୁଲାଟି]]
# [[ମାୟା ଅଲଗ]]
# [[ଦିତ୍ୟା ଭାନ୍ଦେ]]
# [[ଅଲ୍ଲୀ ଅସଗର]]
# [[ଗୌରବ ବଜାଜ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦତ୍ତ]]
# [[ସୋନୁ ଚନ୍ଦ୍ରପାଲ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସାଇ ଲୋକୁର]]
# [[ରାକେଶ ଦିୱାନ]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଜୋୟା ହୁସେନ]]
# [[ଅନୀଲ ଚରଣଜିତ]]
# [[ସ୍ନିଗ୍ଧା ଆକୋଲକର]]
# [[ଆଣ୍ଡ୍ରିଆ ଡି'ସୋଜା]]
# [[ସୁରଭି ଚୋକସି]]
# [[ରେଶମୀ ଘୋଷ]]
# [[ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଦାମୋଦର ଦବକେ]]
# [[ଗୋପାଳ ଦତ୍ତ]]
# [[ବାଲ ଧୁରୀ]]
# [[ଦିନିୟାର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର]]
# [[ଆକାଶ ଦାଭାଡ଼େ]]
# [[ଇହାନ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବୀ ଗନାତ୍ରା]]
# [[ସୁରୀଲୀ ଗୌତମ]]
# [[କେଶବରାଓ ଦାତେ]]
# [[ନୟନତାରା (ମରାଠୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ମେହେକ ମନୱାନୀ]]
# [[ସୁହାନି ଧାଙ୍କି]]
# [[ସୌରଭ ଦୁବେ]]
# [[ଅମିନ ଗାଜି]]
# [[ବେଞ୍ଜାମିନ ଗିଲାନି]]
# [[ରବି ଗୋସାଇଁ]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୋନୀ ବର୍ମା]]
# [[ଗୌତମ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରମଣ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ଅଶ୍ୱିନ ଚିତଳେ]]
# [[ଉଜ୍ୱଳ ଚୋପ୍ରା]]
# [[ରୁଚା ଇନାମଦାର]]
# [[ଅନୱର ହୁସେନ]]
# [[ଇକବାଲ ଆଜାଦ]]
# [[ବିକ୍ରାନ୍ତ ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ନିକୋଲେଟ ବାର୍ଡ଼]]
# [[କନ୍ନନ ଅୟର]]
# [[ଆରଧନା ଜଗୋଟା]]
# [[ଚିରାଗ ଜାନି]]
# [[କିରଣ ଜନଜାନି]]
# [[ଦୀପକ ଜେଠୀ]]
# [[ଜିଲ୍ଲୂ]]
# [[ରାଜେଶ ଯୋଶୀ]]
# [[ୱହୀଦା ରହମାନ]]
# [[ସନୋବର କବୀର]]
# [[କାମିନୀ କଦମ]]
# [[ମେହୁଲ କାଜାରିଆ]]
# [[ମୁସ୍ତାକ କାକ]]
# [[ଶୀତଲ କାଲେ]]
# [[କମଲ ରାୟ]]
# [[ଦୁର୍ଗାବାଇ କାମତ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କପୁର]]
# [[ନମିତା ଦୁବେ]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ଆନନ୍ଦ]]
# [[ନୂପୁର ସନନ]]
# [[ଗାୟତ୍ରୀ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଲିନ ଲୈଶରାମ]]
# [[ଦିନେଶ ଫଡନିସ୍]]
# [[ଐଶର୍ଯ୍ୟା ଅର୍ଜୁନ]]
# [[ଜାଫର କରାଚିୱାଲା]]
# [[ନିମ୍ରତ କୌର ଆଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ଶାଗୁଫ୍ତା ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ଚନ୍ଦନ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ସାହିଲ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଆଶିଷ କୁମାର]]
# [[ରାମ ଆୱାନା]]
# [[କବିତା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରାଣୀ ହଜାରିକା]]
# [[ଆସମା ବଦର]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ଆବ୍ରୋଲ]]
# [[ଅଦିତି ଗୌତମ]]
# [[ଅନନ୍ୟା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରୀନା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରତି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ]]
# [[ଡଲି ଆହଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ୱାସନା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ରିଚା ଆହୁଜା]]
# [[ଶୁଭି ଆହୁଜା]]
# [[କ୍ରିସେଲ୍ଲେ ଆଲମେଇଦା]]
# [[ଅଞ୍ଜୋରି ଅଲଗ]]
# [[ମୋନା ଅମ୍ବେଗାଓଁକର]]
# [[ଅଲକା ଅମିନ]]
# [[ଦୀପିକା ଅମିନ]]
# [[ପ୍ରୀତି ଅମିନ]]
# [[ଶମତା ଆଞ୍ଚନ]]
# [[ଅପୂର୍ବା ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ରୋମା ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଶାଲିନୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ବିନି ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଓଜସ୍ୱୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଚାରୁ ଅସୋପା]]
# [[ଅବନ୍ତିକା ହୁଣ୍ଡାଲ]]
# [[କାଞ୍ଚନ ଅବସ୍ତି]]
# [[ଅୟେନ୍ଦ୍ରୀ ଲୱନିୟା ରାୟ]]
# [[ଫରିନା ଆଜାଦ]]
# [[ନୀଳିମା ଆଜୀମ]]
# [[ତନବୀ ଆଜମୀ]]
# [[ପୋନାମ୍ମା ବାବୁ]]
# [[ପ୍ରିୟା ବଦଲାନି]]
# [[ଶୀନା ବଜାଜ]]
# [[ସ୍ୱାତୀ ବାଜପେୟୀ]]
# [[ସୋନିଆ ବଲାନୀ]]
# [[ନେହା ବାମ୍]]
# [[ନେହା ବମ୍ବ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ବାନ୍ଦେକର]]
# [[ସୁଚିତ୍ରା ବାନ୍ଦେକର]]
# [[ବୀଣା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ରତ୍ୟୁଷା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ବଂଶଲ]]
# [[ସ୍ମିତା ବଂଶଲ]]
# [[ଉତ୍ତରା ବାଓକର]]
# [[ଶୃତି ବାପନା]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣାନ୍ନ ବାରେଟ୍ଟୋ]]
# [[ଭକ୍ତି ବାରଭେ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବସ୍ସି]]
# [[ପ୍ରିୟା ବାଥିଜା]]
# [[ସମୀକ୍ଷା ଭଟନାଗର]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ବାତ୍ରା]]
# [[ସୁପ୍ରିୟା କୁମାରୀ]]
# [[ଏକରୂପା ବେଦି]]
# [[ରିଚା ଭଦ୍ରା]]
# [[ସୋନାରିକା ଭଦୋରିଆ]]
# [[ଚାନ୍ଦନୀ ଭଗୱାନନି]]
# [[ନତାଶା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[କିରଣ ଭାର୍ଗବ]]
# [[ଅଦିତି ଭାଟିଆ]]
# [[ତନ୍ୱୀ ଭାଟିଆ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ଭଟନାଗର]]
# [[ଧରତୀ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ବିମି ଭଟ୍ଟ]]
# [[ଜୟା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଯୋଗିତା ବିହାନୀ]]
# [[ଡଲି ବିନ୍ଦ୍ରା]]
# [[ଶୃତି ବିଷ୍ଟ]]
# [[ସୋନମ ବିଷ୍ଟ]]
# [[ଅନଂଶା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ନବିନା ବୋଲେ]]
# [[ଦେବିନା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ରିବା ବବର୍]]
# [[ପ୍ଲବିତା ବଡ଼ଠାକୁର]]
# [[ଗୌରବ ଶର୍ମା]]
# [[ରୋଞ୍ଜିନୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଡୋନାଲ ବିଷ୍ଟ]]
# [[ସୁମୋନା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ରିଷିକା ସିଂହ ଚନ୍ଦେଲ]]
# [[ସୁରଭି ଚନ୍ଦନା]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଚନ୍ଦୋଲା]]
# [[ଶାଲିନୀ ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ରୁହି ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ପାରୁଲ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଚାର୍ଲି ଚୌହାନ]]
# [[ନେହା ଚୌହାନ]]
# [[ପାର୍ନିଟ ଚୌହାନ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ଚୌହାନ]]
# [[ହେମାନୀ ଚାୱଲା]]
# [[ପ୍ରୀତିକା ଚାୱାଲା]]
# [[ନୀନା ଚୀମା]]
# [[ବିଭା ଚିବ୍ବେର]]
# [[ଦିୟା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ରୋଷଣୀ ଚୋପ୍ରା]]
# [[ତ୍ରିଧା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ମନୁଲ ଚୁଡ଼ସାମା]]
# [[ନୌହୀଦ ସେରୁସୀ]]
# [[ବେନାଫ ଦାଦାଚାନ୍ଦଜି]]
# [[ଫିରଦୌସ ଦାଦି]]
# [[ସୁମନା ଦାସ]]
# [[ରିୟା ଦୀପ୍ସି]]
# [[ଶାଳ୍ମଳୀ‌ ଦେଶାଇ]]
# [[ଟିନା ଦେଶାଇ]]
# [[ଜାଲାକ ଦେଶାଇ]]
# [[ଅଶୀତା ଧବନ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ସେଠ]]
# [[ଶାଇନି ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ତନ୍ୱୀ ଡୋଗରା]]
# [[ବାହବିଜ ଦୋରାବଜୀ]]
# [[କିରଣ ଦୁବେ]]
# [[ରଶ୍ମି ଅଗଡ଼େକର]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ସୁସ୍ମିତା]]
# [[ସ୍ମିତା ଜୟକର]]
# [[ଆସୱାରି ଯୋଶୀ]]
# [[ସୁଧୀର ଯୋଶୀ]]
# [[ବ୍ରଜେନ୍ଦ୍ର କାଲା]]
# [[ସୋନିଆ କପୁର]]
# [[ଶାମା ଦୁଲାରୀ]]
# [[ଅନୀତା କନ୍ୱଲ]]
# [[ସୁରଭି ଜାଭେରୀ ବ୍ୟାସ]]
# [[ବନ୍ଦନା ବିଠଲାନୀ]]
# [[ବନମାଳା ପାୱାର]]
# [[ନିମିଶା ବଖାରିଆ]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ବୈଷ୍ଣବ]]
# [[ନୀଲୁ ବଘେଲା]]
# [[ଶୃତି ଉଲଫତ]]
# [[କନିକା ତିୱାରୀ]]
# [[ଡଲି ଠାକୁର]]
# [[ଶିବାନୀ ଟଙ୍କଶାଳେ]]
# [[ରୁକ୍ସାନା ତବସୁମ]]
# [[ରାଜୁ ତାଲିକୋଟେ]]
# [[ସୁନ୍ଦର ସିଂହ]]
# [[ଏକତା ସୋହିନୀ]]
# [[ରିଶବ ସିହ୍ନା]]
# [[ପ୍ରତିଭା ସିହ୍ନା]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ସିହ୍ନା]]
# [[ପୁନମ ସିହ୍ନା]]
# [[ଲଭ୍ ସିହ୍ନା]]
# [[ଯାମିନୀ ସିଂହ]]
# [[ସିମୋନ ସିଂହ]]
# [[ବିଶାଲ ଓମ ପ୍ରକାଶ]]
# [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା (ଅଭିନେତା)]]
# [[ନେୟହା ଶର୍ମା]]
# [[ମୃଣାଳିନୀ ଶର୍ମା]]
# [[ଦାନିଶ ଅଖତାର ସୈଫି]]
# [[ଆରତୀ ପୁରି]]
# [[କୋଏଲ ପୁରି]]
# [[ବିନୟ ନାଦକର୍ଣ୍ଣି]]
# [[ଗିନ୍ନି ବିରଦୀ]]
# [[ହର୍ଷ ଖୁରାନା]]
# [[ବିକି ବାତ୍ରା]]
# [[ଲାବଣ୍ୟ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସୁମିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଆଦେଶ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚାୱଲା]]
# [[ସୋଲୋନି ଡାଇନି]]
# [[ଯୀଶୁ ଦାଶଗୁପ୍ତା]]
# [[ଗୌରବ ୱଧ୍ୱା]]
# [[ଗୁଞ୍ଜନ ବିଜୟା]]
# [[ବିଜୟ ବିକ୍ରମ ସିଂହ]]
# [[ଅଳକା ବର୍ମା]]
# [[ସଚଳ ତ୍ୟାଗୀ]]
# [[ସୁରଭି ତିୱାରୀ]]
# [[କମଲିକା ଗୁହା ଠାକୁରତା]]
# [[ରାଖି ବିଜନ]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ତାଇଡେ]]
# [[ରିଚା ସୋନି]]
# [[ଇରା ସୋନି]]
# [[ହେମା ସିଂହ]]
# [[ଗରିମା ବିକ୍ରାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[ଅନୁଷ୍କା ସିଂହ]]
# [[ଅଲିଶା ସିଂହ]]
# [[ଶିପସି ରଣା]]
# [[ଶିବ କୁମାର ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ମୋନିକା ଶର୍ମା]]
# [[ଇଶାନୀ ଶର୍ମା]]
# [[ସମୀର ଶାହ]]
# [[କରିନା ଶାହ]]
# [[ପପିୟା ସେନଗୁପ୍ତା]]
# [[ନାଜିଆ ହାସନ ସୟଦ]]
# [[ଦିବଜୋତ ସବରୱାଲ]]
# [[ରୋଷଣୀ ରସ୍ତୋଗୀ]]
# [[ଭବାନୀ ପୁରୋହିତ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ପୁଞ୍ଜ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବୋରା]]
# [[ସନାୟା ପିଠାୱାଲା]]
# [[ରାଜୀବ ପଲ]]
# [[ପ୍ରତିଭା ପଲ]]
# [[ଜାହିଦା ପାରବୀନ]]
# [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ପଣ୍ଡିତ]]
# [[ସୋନଲ ପ୍ରତିହାର]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ମେଲିସା ପାଇସ]]
# [[ସୁହାସ ପଳଶୀକର]]
# [[ନଳିନୀ ନେଗି]]
# [[ପୂନମ ନାରୁଲା]]
# [[ୱସିମ ମୁସ୍ତାକ]]
# [[ଶ୍ରୀତମା ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ଅମୃତା ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ନୀଲ ମୋଟୱାନୀ]]
# [[ତପସ୍ୱୀ ମେହଟା]]
# [[ଅମିତ ମେହରା]]
# [[ମେହେରଜାନ ମାଜଦା]]
# [[ଶୀତଲ ମୌଲିକ]]
# [[ଅଭିଶେକ ମହେନ୍ଦ୍ରୁ]]
# [[ପାରସ ମଦାନ]]
# [[କପିଲ ସିଂହ ଲାବଣୀ]]
# [[ସୁନିଲ ଲହରୀ]]
# [[ବିଜୟେନ୍ଦ୍ର କୁମେରିୟା]]
# [[ଭାବନା ଖତ୍ରି]]
# [[ଶାଲିନୀ ଖାନ୍ନା]]
# [[ତନୁ ଖାନ]]
# [[ସାରା ଆଫ୍ରୀନ ଖାନ]]
# [[ଅଲିଜା ଖାନ୍]]
# [[ଆଲମ ଖାନ୍]]
# [[ଆଫାନ ଖାନ୍]]
# [[ପରବୀନ କୌର]]
# [[ପ୍ରୀତ କୌର ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରତିମା କାଜମି]]
# [[ନେହା କଉଲ]]
# [[କେତନ କରାଣ୍ଡେ]]
# [[ଅନୁପ୍ରିୟା କପୁର]]
# [[ଅକ୍ଷିତା କପୁର]]
# [[ବୀନିତ କକ୍କଡ଼]]
# [[ସୋନାଲିକା ଜୋଶୀ]]
# [[ମଦନ ଜୈନ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଯାଦବ]]
# [[ବୀନତି ଇଦନାନୀ]]
# [[ବିପୁଳ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ମେଘା ଗୁପ୍ତା]]
# [[କୃଷ୍ଣକାନ୍ତ ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପ୍ରାଜକ୍ତା ଦୁସାନେ]]
# [[ପୌଲମି ଦାସ]]
# [[ବିବେକ ଦହିୟା]]
# [[ଅଜୟ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଶୈଳ ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ମନୋଜ ଚନ୍ଦିଲା]]
# [[ରୋହିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସମୃଦ୍ଧ ବାୱା]]
# [[ସଞ୍ଜୟ ବାତ୍ରା]]
# [[ସନ୍ଦୀପ ବସ୍ୱନା]]
# [[ଗୌରବ ଏସ୍ ବଜାଜ]]
# [[ଅଭିଶେକ ଅବସ୍ଥି]]
# [[ଜୁହି ଅସଲମ]]
# [[ରିତ୍ୱିକ ଅରୋରା]]
# [[ପାରସ ଅରୋରା]]
# [[ଆୟୂଷ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଫାହାଦ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ନିକି ଅନେଜା ୱାଲିଆ]]
# [[ଅଜୟ ୱଢାବକର]]
# [[ସଲମାନ ଅଲୀ]]
# [[ଛାୟା ବୋରା]]
# [[ଆହିଲ ଖାନ]]
# [[ଅଜୟ ନାଗରଥ]]
# [[ବେଦିକା ପିଣ୍ଟୋ]]
{{Div col end}}

=== ବଙ୍ଗାଳୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ସୋନାଲୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ସମିତ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ଅନୁବ୍ରତ ବସୁ]]
# [[ସବ୍ୟସାଚୀ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ତୁହିନା ଦାସ]]
# [[କଲ୍ୟାଣ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[କାବେରୀ ବୋଷ]]
# [[ତିତାସ ଭୌମିକ]]
# [[ତୁଳସୀ ଲାହିରି]]
# [[ବିପ୍ଳବ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ତପେନ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ସାହେବ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ଦେ]]
# [[ନିମୁ ଭୌମିକ]]
# [[ପପିୟା ଅଧିକାରୀ]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[କମଲିକା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ମୁନମୁନ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ରୋହିଣୀ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସାୟନ୍ତିକା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସୋମା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପାରମା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସୌମିଲି ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ଅନିନ୍ଦିତା ବୋଷ]]
# [[ମିଠୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଅନାମିକା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ବିଦିପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ମେଘା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ରୀତା ଦତ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ସୁଦୀପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଦେବଲୀନା ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ଲକେଟ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ସୋନାଲି ଚୋଧୁରୀ]]
# [[ମିଶ୍ମୀ ଦାସ]]
# [[ସମତା ଦାସ]]
# [[ଶୃତି ଦାସ]]
# [[ସମାପିକା ଦେବନାଥ]]
# [[ଲିଲି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଶ୍ରେୟାଶ୍ରୀ ରାୟ]]
# [[ସଂଘମିତ୍ରା ତାଲୁକଦାର]]
# [[ଆୟୂଷୀ ତାଲୁକଦାର]]
# [[ଭୋଲା ତମାଙ୍ଗ]]
# [[ମିସ୍ ଶେଫାଳି]]
# [[ରିତ୍ତିକା ସେନ]]
# [[ଅନାମିକା ଶାହା]]
# [[ନବନୀତା ମାଲାକାର]]
# [[ତିୟାଶା ଲେପ୍ଚା]]
# [[ଟୁମ୍ପା ଘୋଷ]]
{{Div col end}}

=== ମରଠୀ କଳାକାର ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ସଂସ୍କୃତି ବାଲଗୁଡେ]]
# [[ଉମା ଭେଣ୍ଡେ]]
# [[ଦେବିକା ଦଫ୍ତରଦାର]]
# [[ପ୍ରସାଦ ଜୱାଦେ]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ଜୋଶୀ]]
# [[ରସିକା ଯୋଶୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମରାଠେ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କୋହ୍ଲଟକର]]
# [[ଭାରତୀ ଆଚରେକର]]
# [[ସୁରୁଚି ଅଦରକର]]
# [[ଶିବାନୀ ବାଓକର]]
# [[ଅଦିତି ଭାଗବତ]]
# [[ଅଭିଜ୍ଞା ଭାବେ]]
# [[ତୃପ୍ତି ଭୋୟାର]]
# [[ରୂପାଲି ଭୋସଲେ]]
# [[ଅମୃତା ଦେଶମୁଖ]]
# [[ଗୌତମୀ ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ଇଶା ଦେ]]
# [[ମେଘା ଧାଡ଼େ]]
# [[ମିତାଲୀ ଜଗତାପ ବରାଡ଼କର]]
# [[ସ୍ୱାନନ୍ଦୀ ଟିକେକର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ପଟବର୍ଦ୍ଧନ]]
# [[ମାନସୀ ନାଏକ]]
# [[ବାଳ କର୍ବେ]]
{{Div col end}}

===ଓଡ଼ିଆ ଯାତ୍ରା କଳାକାର===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଦୀପକ ଜେନା]]
# [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭିକୁ ସେଠ୍]]
# [[କିଶୋର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରବି ଶତପଥୀ]]
# [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର (ଯାତ୍ରା କଳାକାର)]]
# [[ପୀୟୂଷ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ରଥ]]
{{Div col end}}

=== ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଆଶା ବରଦଳାଇ]]
# [[ପୁଷ୍କର ଭାନ]]
# [[ରାଜ୍ ବ୍ରାର୍]]
# [[ଅଳଙ୍କୃତା ବୋରା]]
# [[ଅମୃତା ଗୋଗୋଇ]]
# [[ମଳୟା ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଜିନାଲ ବେଲାନି]]
# [[ବର୍ଷାରାଣୀ ବିଷୟା]]
# [[ଉର୍ବଶୀ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଦୀପିକା ଯୋଶୀ-ଶାହ]]
# [[ନିହାରିକା କାରିର]]
# [[ପୂଜା ବର୍ମା]]
# [[ରାଧିକା ବାଜ]]
# [[ଆୟୁଷୀ ତିୱାରୀ]]
# [[ମୋନା ଥିବା]]
# [[ତାରା (ଆସାମର ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[କୌସର ପାଦାମସି]]
# [[ରାମାୟାନାମ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶାସ୍ତ୍ରୀ]]
# [[ଖାନ ମସ୍ତାନା]]
# [[ମନୀଷ କୌଶିକ]]
# [[ଅଦନାନ ସାଜିଦ ଖାନ୍]]
# [[ଶୁଭି ଶର୍ମା]]
# [[ସ୍ୱାତି ନନ୍ଦ]]
# [[ଶିଶିର କଶ୍ୟପ]]
# [[ପୂଜା ଜୋଶୀ]]
# [[ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ସାଇକିଆ]]
{{Div col end}}

== ଲୋକ କଥା/ଗୀତ/ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ ==
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅଲ୍ଲାଃ ଜିଲାଇ ବାଇ]]
# [[ଅମର ଆର୍ଷୀ]]
# [[ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା]]
# [[ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭୋଇ]]
# [[ହେମାଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ବିନ୍ଧ୍ୟବାସିନୀ ଦେବୀ]]
# [[ବିଞ୍ଜମୁରି ସୀତାଦେବୀ]]
# [[ଗୌରୀ ଦେବୀ]]
# [[ହେମୁ ଗଦାଭି]]
# [[ଡଲି ଗୁଲେରିଆ]]
# [[ମଧୁ ମଂସୁରୀ ହସମୁଖ]]
# [[ଅଭ୍ୟା ହିରଣମୟୀ]]
# [[ଜଗଜିତ କୌର]]
# [[ଜଗମୋହନ କୌର]]
# [[ରଞ୍ଜିତ କୌର]]
# [[ଡପୁ ଖାଁ]]
# [[ବେଲ୍ଲି ଲଳିତା]]
# [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଲତା (ଗାୟିକା)]]
# [[ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା]]
# [[ମାଳବଲ୍ଲୀ ମହାଦେବସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଲୋପାମୁଦ୍ରା ମିତ୍ର]]
# [[ନିଜାମୀ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ଦେଶରାଜ ପଟେରିୟା]]
# [[ପିଙ୍ଗଳଶୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଗଢ଼ବୀ]]
# [[ମୀନା ରଣା]]
# [[ବି. କେ. ସାମନ୍ତ]]
# [[ତଞ୍ଜାଇ ସେଲଭି]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ସିନ୍ଧେ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ]]
# [[ବଙ୍ଗପାଣ୍ଡୁ ଉଷା]]
# [[ବିଞ୍ଜମୁରି ଅନସୂୟା ଦେବୀ]]
# [[ବିମଳାକ୍କା]]
# [[କାଶୀନାଥ ଯାଦବ]]
# [[ପୂଙ୍ଗାନି]]
# [[ବରୁଣ ଆହୁଜା]]
# [[ଦିପାଳୀ ବଡ଼ଠାକୁର]]
# [[ମାଧୁରୀ ବଡ଼ଥୱାଲ]]
# [[ବତୂଲ ବେଗମ]]
# [[କଳିକା ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଦିୱାଲିବେନ ଭିଲ]]
# [[ଆଦିତ୍ୟ ଗାଦଭି]]
# [[ଦାଦୁଦାନ ଗାଦଭି]]
# [[ଟରାସ କୋମ୍ପାନିଚେଙ୍କୋ]]
# [[ଦିଲ୍‌ଶାଦ ଅଖତାର]]
# [[ସେନ୍ଥିଲ ଗଣେଶ]]
# [[ରତନ କାହାର]]
# [[ମଧୁ କମ୍ବିକାର]]
# [[କୁଟଲେ ଖାନ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ବେଗଦା]]
# [[ବାଦ୍ଦେପାଲ୍ଲି ଶ୍ରୀନିବାସ]]
# [[ନବନୀତ ଆଦିତ୍ୟ ୱାଇବା]]
# [[ଭିକାରୀ ଠାକୁର]]
# [[କବୀର କଳା ମଞ୍ଚ]]
# [[ସକିନୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ]]
# [[ଚନ୍ଦର ସିଂହ ରାହି]]
# [[ରଜନୀଗନ୍ଧା ଶେଖାୱତ]]
# [[ପୁଷ୍ପବତୀ ପୋୟପାଦଠୁ]]
# [[କୁତବି ବ୍ରଦର୍ସ]]
# [[ପେଞ୍ଚାଲ ଦାସ]]
{{Div col end}}

==କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[କୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା]]
# [[ଏକତା ବିଷ୍ଟ]]
# [[ମିନତି ଦାଶ]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ରଥ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ହାମିଦା ବାନୁ]]
{{Div col end}}

=== ଷ୍ଟାଡିଅମ ===
# [[ମେଜର ଧ୍ୟାନ ଚାନ୍ଦ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିଅମ]]

==ଏସିଆ ମାସ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା==
===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଆରବ ଘାଟି]]{{tick}}
# [[ଆରବ ସାଗର]]{{tick}}
# [[ବାଗାକଇଁ ହ୍ରଦ]]{{tick}}
# [[ଦୁର୍ଗା ସାଗର]]{{tick}}
# [[ଧାନମୋଣ୍ଡି ହ୍ରଦ]]{{tick}}
# [[ବୁଦ୍ଧ ଧାତୁ ଯାଦି]]{{tick}}
# [[ଭବାନୀପୁର ଶକ୍ତିପୀଠ]]{{tick}}
# [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଗୋବିନ୍ଦ ମନ୍ଦିର]]{{tick}}
# [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଶିବ ମନ୍ଦିର]]{{tick}}
# [[ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ]]
# [[ଇମ୍‌ଜା ହ୍ରଦ]]
# [[ଗଜେଡ଼ି ତାଳ]]
# [[ଛୋଟ ଶିବ ମନ୍ଦିର, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]]
{{Div col end}}

===ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ତାନିଆ ଅହମଦ]]
# [[ସାଇନା ଅମିନ]]
# [[ଦିଲରୁବା ଯସ୍ମିନ ରୁହୀ]]
# [[ସାରିକା ସବ୍ରିନ]]
# [[ବିପାଶା ହାୟାତ]]
# [[ଅଲିଶା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଡଲି ଅନବର]]
# [[କବୋରୀ ସରୱର]]
# [[ସାହାରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବିଦ୍ୟା ସିହ୍ନା ସାହା ମିମ୍]]
# [[ସୋମି କୈସର]]
# [[ଜୟା ଆହସାନ]]
# [[ଆଫିଆ ନୁସରାତ ବର୍ଷା]]
# [[ଆଉପୀ କରିମ୍]]
# [[ଶାବନୁର୍‎]]
# [[ମୋଜେଜା ଅଶରଫ୍ ମୋନାଲିସା]]
# [[ଜନ୍ନାତୁଲ ଫିରଦୋସ୍ ପେୟା]]
# [[ବନ୍ନା ମିର୍ଜା]]
# [[ପରି ମଣି]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ମୁସ୍ତଫା]]
# [[ନୱସୀନ ନହରୀନ ମୋଉ]]
# [[ନାଇଲା ନାୟେମ]]
# [[ଦିଲାରା ହନିଫ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]]
# [[ପୂଜା ଚେରୀ ରାୟ]]
# [[ଶବନମ]]
# [[ଅନିକା କବୀର ଶୋକ]]
# [[ମେହେର ଅଫରୋଜ ଶାଓନ]]
# [[ସୁଚନ୍ଦା]]
# [[ସୁଲତାନା ଜମାନ]]
# [[ନୁସରତ ଇମରୋଜ ଟିଶା]]
# [[ତାଂଜିନ ଟିଶା]]
# [[ପ୍ରସୂନ ଆଜାଦ]]
# [[ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ]]
# [[ଅପୁ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ଫରିଦା ଅଖତାର]]
# [[ଗୁଲଶାନ ଆରା ଅଖତାର]]
# [[ସୁମିତା ଦେବୀ]]
# [[ପାରବୀନ ସୁଲତାନା ଦିତି]]
# [[ତାରାନା ହାଲିମ]]
# [[ମୌସୁମୀ ହମିଦ]]
# [[ତମାଳିକା କର୍ମାକର]]
# [[ମାହିୟା ମାହି]]
# [[ନୁସରତ ଫରିୟା ମଜହାର]]
# [[ରୋକେୟା ପ୍ରାଚୀ]]
# [[ହୋସନେ ଆରା ପୁତୁଲ]]
# [[କାଜି ନସ୍ୱାବ ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ସୋହାନା ସାବା]]
# [[ରୋଜୀ ଆଫସାରୀ]]
# [[ନିପୁନ୍ ଅକ୍ତର]]
# [[ଆଖି ଆଲମଗିର]]
# [[ଆଜମେରୀ ହକ୍ ବଧନ]]
# [[ଅନ୍ୱରା ବେଗମ]]
# [[ଇଆମିନ୍ ହକ୍ ବବି]]
# [[ଇଶ୍ରାତ୍ ଜାହାଁ ଚୈତି]]
# [[ପ୍ରାର୍ଥନା ଫରଦିନ ଦିଘି]]
# [[ତାରୀନ ଜାହାଁ]]
# [[ରୱଶନ ଜାମିଲ]]
# [[ଜାକିୟା ବାରୀ ମମ]]
# [[କୁସୁମ ଶିକଦାର]]
# [[ଶମ୍ପା ରେଜା]]
# [[ତାନଭିନ ସୁଇଟି]]
# [[ଆଇରିନ ସୁଲତାନା]]
# [[ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା]]
# [[ରାଫାଃ ନାନଜେବା ତୋରସା]]
# [[ବିଜରୀ ବର୍କତୁଲ୍ଲାଃ]]
# [[ସବନମ ବବ୍‌ଲି]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଘୋଷ]]
# [[ମୁନିଆ ଇସଲାମ]]
# [[ରୁନା ଖାନ୍]]
# [[ଆଫସାନା ମିମି]]
# [[ସାଦିୟା ଇସଲାମ ମୌ]]
# [[ସାଦିକା ପାରଭିନ ପପି]]
# [[ଅହନା ରହମାନ ଲାକି]]
# [[ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା]]
# [[ନଫିସା ଜାହାଁ ଆଞ୍ଚଲ]]
# [[ମୁନମୁନ ଅହମଦ]]
# [[ଶର୍ମିଲି ଅହମଦ]]
# [[ଶିଲା ଅହମଦ]]
# [[ନର୍ଗିସ ଅଖତାର]]
# [[ଖଲିଦା ଅକ୍ତର କଳ୍ପନା]]
# [[ଆୟେଶା ଆଖତାର]]
# [[ସାବେରି ଆଲମ]]
# [[ଅନ୍ତରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ନାଜମା ଅନୱର]]
# [[ରଓଶନ ଆରା]]
# [[ବେବୀ ବିନ୍ଦୀ]]
# [[ବିନ୍ଦିୟା କବିର]]
# [[ଶାକିବା ବିଣ୍ଟେ ଅଲୀ]]
# [[ଅରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ମୌଟୁସୀ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ତାନିଆ ବୃଷ୍ଟି]]
# [[ମେହବୁବା ମାହନୂର ଚାନ୍ଦନୀ]]
# [[ଫରଜାନା ଛବି]]
# [[ନାଜନୀନ ହାସନ ଚୁମକି]]
# [[ଆଶନା ହବିବ ଭାବନା]]
# [[ଏକା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ମାୟା ଘୋଷ]]
# [[ଇଲୋରା ଗହର]]
# [[ଲୁସି ତୃପ୍ତି ଗୋମେଜ]]
# [[ଚିତ୍ରଲେଖା ଗୁହ]]
# [[ଲୈଲା ହାସନ]]
# [[ଲିସା ଗାଜୀ]]
# [[ଅଲିଭିୟା ଗୋମେଜ]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଘୋଷ]]
# [[ହୁମାଇରା ହିମୁ]]
# [[ଶାନ୍ତା ଇସଲାମ]]
# [[ଜିନାତ]]
# [[ମିଷ୍ଟି ଜାନ୍ନାତ]]
# [[ସାଦିୟା ଆୟମାନ]]
# [[ଫେରଦୌସୀ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି]]
# [[ରିଚି ସୋଲାୟମାନ]]
# [[ମନିରା ମିଠୁ]]
# [[ଫାଲ୍ଗୁନି ରହମାନ ଜଲି]]
# [[ନିଝୁମ ରୁବିନା]]
# [[ନୁସରତ ଜାହାଁ ଡାୟନା]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ଶିରୀନ]]
# [[ମିତା ନୂର]]
# [[ନାଜିଫା ତୁଶି]]
# [[ମୌସୁମୀ ନାଗ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ରେହାନା ଜଲି]]
# [[ଅଧରା ଖାନ୍]]
# [[ସାମସୁନ ନାହାର ସିମଲା]]
# [[ସବ୍ରିନା ସୁଲତାନା କେୟା]]
# [[ନାଦିୟା ଆଫରିନ ମିମ]]
# [[ଜାହାନାରା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ସାମରୋଜ ଆଜମି ଆଲଭୀ]]
# [[ରୁମାନା ଖାନ୍]]
# [[ଜିନାତ ସାନୁ ସ୍ୱାଗତା]]
# [[ସାନଜିଦା ପ୍ରୀତି]]
# [[କାଜି ମିସବାହୁନ ନାହାର]]
# [[ରୁମାନା ରଶୀଦ ଈଶିତା]]
# [[ସାବରିନ ଶାକା ମୀମ]]
# [[ଶର୍ମିମାଳା]]
{{Div col end}}

==ବିଦେଶୀ ଲୋକ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଟୋରୀ ବର୍ଚ]]
# [[ମିଆ ଖଲିଫା]]
# [[ନୀନା ଦାବୁଲୁରୀ]]
# [[ମାୟା ଏଞ୍ଜେଲୋ]]
# [[ମେରୀ ସେଲୀ]]
# [[ଲେଡି ଗାଗା]]
# [[କେଶା]]
# [[ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି]]
# [[ନିକୋଲାଇ ବଇକଭ]]
# [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
{{Div col end}}

==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଫେସନ (୨୦୦୮ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶିବାଜୀ (କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବର୍ଫି]]
# [[ଦୁକୁଡ଼ୁ]]
# [[୧: ନେନ୍ଓକ୍କାଡ଼ିନେ]]
# [[ବିଜିନେସମ୍ୟାନ]]
# [[ଆଗାଡ଼ୁ]]
# [[ଡିମ୍ବାଣୁ]]
# [[ଗୌରହରି ଦସ୍ତାନ]]
# [[ମନମ୍ (ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟ ହୋ (ଗୀତ)]]
# [[ସନ୍ ଅଫ୍ ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି]]
# [[ଧୁମ୍ ୨]]
# [[ଶ୍ରୀମନ୍ଥୁଡ଼ୁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି]]
# [[ଭୁବନ ବାମ୍]]
# [[ଅବଳା ବୋଷ]]
# [[ସରୋଜ ନଳିନୀ ଦତ୍ତ]]
# [[ନିଲ୍ ମୋହନ]]
# [[ନେପାଳର ରାଜା]]
# [[ବଦନାମ ଗଳି]]
# [[ରଜନୀ ବକ୍ସି]]
# [[ଆର୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ]]
# [[ପି. ଚନ୍ଦ୍ର ରେଡ୍ଡୀ]]
# [[ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)|ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲାଷ୍ଟ୍ ଡ୍ରପ୍]]
# [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର (ବିଚାରପତି)]]
# [[କାଜି ମାସୁମ ଅଖତାର]]
# [[ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ଦୁବେ]]
{{Div col end}}

== ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଅପ୍ପାନ୍ନଗୌଡ଼ା ପାଟିଲ]]
# [[ବୁଧୁ ଭଗତ]]
# [[ଗୌରୀରାମ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ବିଠଲଭାଇ ଜାଭେରୀ]]
# [[ଅଶୋକା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ରଘୁନାଥ ମାହାତୋ]]
# [[ଦୀନଦୟାଲ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ରାମ ଚରଣ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ପ୍ୟାରୀ ଦେବୀ ଅଗ୍ରହାରୀ]]
# [[ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ]]
# [[ସୁରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]]
# [[କାମଦା କିଙ୍କର ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ୟାରେଲାଲ ନାୟାର]]
# [[ଏଡ଼ତାତା ନାରାୟଣନ]]
# [[ଦେଓ ନାରାୟଣନ ଯାଦବ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦରାଓ ପେଡଗାଓଁକର]]
# [[ଆନ୍ନେ ଅଞ୍ଜାଇଆଃ]]
# [[ବତକ ମିଆଁ]]
# [[ଚୱାରା ପରମେଶ୍ୱରନ]]
# [[ଶଙ୍କରରାଓ ଦେଓ]]
# [[ଦାଦା ଧର୍ମାଧିକାରୀ]]
# [[ନାଥୁ ଧୋବି]]
# [[ଅସଲମବିକାଇ]]
# [[ଆଶା ଦେବୀ ଆର୍ଯ୍ୟନାୟକମ]]
# [[ମୋତିଲାଲ ବର୍ମା]]
# [[ଚୁନିଲାଲ ବୈଦ୍ୟ]]
{{Div col end}}

==ରାଜନୀତିଜ୍ଞ==
# [[ଭାରତର ସଂସଦ]]

=== ଅଣ ଓଡ଼ିଆ ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସୁଭାସିନୀ ଅଲୀ]]{{tick}}
# [[ଏମ୍. କରୁଣାନିଧି]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଭି. ମୋହିନୀ ଗିରି]]
# [[ଗୁଲାବ କୌର]]
# [[ବିଶାର ଆଲ-ଖାସାଓନେହ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ]]
# [[ଡେଲା ଗଡଫ୍ରେ]]
# [[ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ]]
# [[ଚିନ୍ତା ଅନୁରାଧା]]
# [[ଜାମିଦା ବିବି]]
# [[ଶ୍ରୀରୂପା ମିତ୍ର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଲୀଳା ରାମକୁମାର ଭାର୍ଗବ]]
# [[ବ୍ରଜଲାଲ ବିୟାନୀ]]
# [[ରଘୁବର ଦାସ]]
# [[ଭି. କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପାଣ୍ଡିଆନ]]
# [[ସୁରେଖା କଦମ]]
# [[ହରିଶ ବୀରାନ]]
# [[ବେବି ଦେବୀ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ଦାସ]]
# [[ସୁକୁମାର ଦେ]]
# [[ଦାମୋଦର ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ସଜଦା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ଅଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଲୋଧି]]
# [[ଆନନ୍ଦ କୁମାର ଗଣ୍ଡ]]
# [[କାଥିର ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଲଭ୍‌ଲି ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଆନ୍ନାଦୁରାଇ ସି ଏନ୍]]
# [[ଅପ୍ପଲନାଇଡ଼ୁ କାଲିସେଟ୍ଟି]]
# [[ରମେଶ ଅବସ୍ଥି]]
# [[ଏମ୍. ମଲ୍ଲେଶ ବାବୁ]]
# [[ବଜରଙ୍ଗ ମନୋହର ସୋନୱାନେ]]
# [[ଅନିଲ ବଲୁନି]]
# [[ନିମୁବେନ ବମ୍ଭାନିୟା]]
# [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ (ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା)]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦୋଲିୟା]]
# [[ଶୋଭାବେନ ବରୈୟା]]
# [[ରାହୁଲ ଲୋଧି]]
# [[କଳାନିଧି ବୀରସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଗଜେନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]]
# [[ହରିଭାଇ ପଟେଲ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର (ରାଜନେତା)]]
# [[କୁନ୍ଦୁରୁ ରଘୁବୀର]]
# [[ଡିନ୍ କୁରିଆକୋସ]]
# [[ଜି. ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ମହାନ୍ତ]]
# [[ପୁନମବେନ୍ ମାଡାମ୍]]
# [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସିଂହ ମହତୋ]]
# [[ସୁକାନ୍ତ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଦିନେଶ ମକୱାନା]]
# [[ଅସିତ କୁମାର ମଲ]]
# [[ହର୍ଷ ମାଲହୋତ୍ରା]]
# [[ଅଜୟ କୁମାର ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ମାନେ]]
# [[ଭି. ଏସ୍. ମାଥେସ୍ୱରନ]]
# [[ବିଜୁଳି କଲିତା ମେଧି]]
# [[ମୁରାରି ଲାଲ ମୀନା]]
# [[ମହିମା କୁମାରୀ ମେୱାର]]
# [[ନରେଶ ମହାସ୍କେ]]
# [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାଜେଶ ମିଶ୍ର]]
# [[ମିତାଲି ବାଗ]]
# [[ଭାସ୍କର ଭାଗାରେ]]
# [[ପ୍ରତିମା ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ଭୋଜରାଜ ନାଗ]]
# [[ରୋଦମାଳ ନାଗର]]
# [[ଜି କୁମାର ନାଏକ]]
# [[ନାମଦେଓ କିର୍ସାନ]]
# [[ରାମଭୁଆଲ ନିଶାଦ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ୟାଦାଓରାଓ ପାଡୋଲେ]]
# [[ସନାତନ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସାନ୍ତୋକବେନ ଆରେଥିୟା]]
# [[ଚାକାତ ଆବୋହ]]
# [[ପୁସପତି ଅଦିତୀ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଅପରୂପା ପୋଦାର]]
# [[ସରୋଜିନୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବୀ ଅଗ୍ରହରି]]
# [[ମଞ୍ଜୁ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଆଃଲାବତ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର କୌର ଆଃଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ଆଲିଫା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[କେ. ଅଲଗୁବେଲୁ]]
# [[ନୀସତ ଆଲମ]]
# [[ବୀଣା ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଅଲେଟି ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ]]
# [[ମନୀଷା ଅନୁରାଗୀ]]
# [[ଅଳକା ସିଂହ ଅର୍କବଂଶୀ]]
# [[ଲତା ଅତିୟାମାନ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ଆଜାଦ୍]]
# [[ତାଜଦାର ବାବର]]
# [[ହର୍ଷିତା ସ୍ୱାମୀ ବଘେଲ]]
# [[ରଞ୍ଜନା ବଘେଲ]]
# [[ସାରିକା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବଘେଲ]]
# [[ଚିରଣଜିତ କୌର ବାଜୱା]]
# [[ସ୍ମିତା ବକ୍ସି]]
# [[କେ. ବାଳଭାରତୀ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ବଳବନ୍ତ]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ବୈଶାଳୀ ବାଙ୍କର]]
# [[ତସନୀମ ବାନୋ]]
# [[ସୁରଜିତ କୌର ବରନାଲ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାରୁପାଲ]]
# [[କମଳି ବସୁମାତାରି]]
# [[ଚନ୍ଦନା ବାଉରି]]
# [[ସନ୍ଧ୍ୟା ବାଉରି]]
# [[ସୁସ୍ମିତା ବାଉରି]]
# [[ଉମାପଦ ବାଉରି]]
# [[ଶିମଲା ବାୱରି]]
# [[ଫିରୋଜା ବେଗମ]]
# [[ଫିରଦୌସୀ ବେଗମ]]
# [[ଗୁଲ ଅଖତରା ବେଗମ]]
# [[ମହମୁଦା ବେଗମ]]
# [[ମମତାଜ ବେଗମ]]
# [[ନର୍ଗିସ ବେଗମ]]
# [[ସାହିନା ମମତାଜ ବେଗମ]]
# [[ରାୟମୁନି ଭଗତ]]
# [[ସୁମନ ଲତା ଭଗତ]]
# [[କେ. ପ୍ରତିଭା ଭାରତୀ]]
# [[ବୀଣା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସଂଯୁକ୍ତା ଭାଟିଆ]]
# [[ଏମ୍. ଏସ୍. କେ. ଭାବାନୀ ରାଜେନ୍ତିରାନ]]
# [[ମମତା ଭୁନିଆ]]
# [[ନିର୍ମଳା ଭୁରିଆ]]
# [[ଫିରୋଜା ବିବି]]
# [[ବିନ୍ଦୁ କୃଷ୍ଣା]]
# [[ରେଣୁକା ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ଭାବନା ବୋହରା]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ଜଗତାପ]]
# [[ପ୍ରୋବା ଚକମା]]
# [[ନୀତା ଚୌଧୁରୀ]]
{{Div col end}}

=== ସମୃଦ୍ଧକରଣ ===

* [[ଜୟଶ୍ରୀ ରାଇଜି]]

===ଓଡ଼ିଆ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲ]]
# [[ପିନାକୀ ମିଶ୍ର]]
# [[କାମାକ୍ଷା ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବୀର କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ବଲବୀର ପୁଞ୍ଜ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଲେଙ୍କା]]
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[କଳ୍ପତରୁ ଦାସ]]
# [[ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଲୋଧା]]
# [[ଏ ଭି ସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ]]
# [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମଙ୍ଗଳା କିଶାନ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଲାଠ]]
# [[ଜୟରାମ ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ହରିହର ସୋରେନ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ରନାଥ ନାୟକ]]
# [[ଅନାଦି ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ବନମାଳୀ ବାବୁ]]
# [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଭଜମନ ବେହେରା]]
# [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୋଇ]]
# [[ଅର୍କ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଧରଣୀଧର ଜେନା]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଗଜପତି]]
# [[ଗୁରୁଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]]
# [[ଝିନ୍ନ ହିକ୍‌କା]]
# [[ମୋହନ ଜେନା]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ କୁମାର ଜେନା]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଜେନା]]
# [[ସମରେନ୍ଦ୍ର କୁଣ୍ଡୁ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ମାଝୀ]]
# [[ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ]]
# [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝୀ]]
# [[ଲଡ଼ୁ କିଶୋର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମଙ୍ଗରାଜ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଦାମ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ବାଲଗୋପାଲ ମିଶ୍ର]]
# [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଇନ୍ଦୁରାଣୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ମମତା ମାଢ଼ୀ]]
# [[ରାଧାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ନେହାଙ୍ଗିନୀ ଛୁରିଆ]]
# [[ସୁଷମା ପଟେଲ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ବେହେରା]]
# [[ରୀତା ସାହୁ]]
# [[ମନ୍ଦାକିନୀ ବେହେରା]]
# [[ରୋଷନୀ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ରାସେଶ୍ୱରୀ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପରମା ପୂଜାରୀ]]
# [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସିପ୍ରା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଞ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଅଜୟନ୍ତୀ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଉଷା ଦେବୀ]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ବେହେରା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶାନ୍ତା]]
# [[ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ]]
# [[ସୁରମା ପାଢ଼ୀ]]
# [[କିଶୋରୀମଣି ସିଂହ]]
# [[ପ୍ରମିଳା ଗିରି]]
# [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାହୁ]]
# [[ଫୁଲମଣି ଶାନ୍ତା]]
# [[ଭଗବତୀ ପୂଜାରୀ]]
# [[ଉମାରାଣୀ ପାତ୍ର]]
# [[କମଳା ଦାସ]]
# [[ସୁଧାଂଶୁମାଳିନୀ ରାୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରାସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରତ୍ନା ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ପଟ୍ଟ ନାୟକ]]
# [[ରାଜଶ୍ରୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ]]
# [[ଶାନ୍ତି ଦେବୀ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ବାସନ୍ତୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୀମାରାଣୀ ନାୟକ]]
# [[ଟୁକୁନି ସାହୁ]]
# [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ]]
# [[ରଥ ଦାସ]]
# [[ଅନନ୍ତ ସେଠୀ]]
# [[ମୂରଲୀଧର ଜେନା]]
# [[କୁମାର ଶ୍ରୀ ଚିରଞ୍ଜୀବି]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେଠୀ]]
# [[କପିଳ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ବୈରାଗୀ ଜେନା]]
# [[ବିଜୟ ନାୟକ]]
# [[ନେତ୍ରାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ଦାସ]]
# [[ମନମୋହନ ଦାସ]]
# [[ନନ୍ଦକିଶୋର ଜେନା]]
# [[ଚକ୍ରଧର ବେହେରା]]
# [[ସତ୍ୟଭାମା ଦେଇ]]
# [[ହୃଦାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବେଦ ପ୍ରକାଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ରାଉତ]]
# [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] (chk)
# [[ମନମୋହନ ସାମଲ]]
# [[ଶୈଳେନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଭଗୀରଥ ଦାସ]]
# [[ଉତ୍ସବ ଚରଣ ଜେନା]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଦାସ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପଦ୍ମ ଲୋଚନ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମହମ୍ମଦ ହନିଫ]]
# [[ବଳରାମ ସାହୁ]]
# [[ଯୁଗଳ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବିରେନ ପଲେଇ]]
# [[ନରେନ ପଲେଇ]]
# [[ରତ୍ନାକର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ସେଠୀ]]
# [[କରୁଣାକର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ହରପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ପୀତାମ୍ବର ପଣ୍ଡା]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ଧଡ଼ା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ପରମାଣିକ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଭାଗବତ ସାହୁ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ]]
# [[ବିଜୟ କୃଷ୍ଣ ଦେ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ପ୍ରିୟନାଥ ନନ୍ଦି]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ଗୋପନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ]]
# [[ଅରୁଣ ଦେ]]
# [[ନୀଳାମ୍ବର ଦାସ]]
# [[ବନମାଳି ଦାସ]]
# [[ସୁକୁମାର ନାୟକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ପ୍ରଦିପ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ]]
# [[ଗଦାଧର ଗିରି]]
# [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜେନା]]
# [[ଜୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ଚଣ୍ଡ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସେନାପତି]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ବାଗ]]
# [[ଭୂପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ନିତ୍ୟ‍ାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ପ୍ରେମଲତା ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତି (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ଶଶିକାନ୍ତ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଦାସ]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ଚାନ୍ଦ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଭାଇଗା ସେଠୀ]]
# [[ଜନାର୍ଦନ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ବୀରକିଶୋର ଜେନା]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଜେନା]]
# [[ମକର ସେଠୀ]]
# [[ଭୁବନାନନ୍ଦ ଜେନା]]
# [[ଦାଶରଥୀ ଜେନା]]
# [[ମାୟାଧର ଜେନା]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ସେଠୀ]]
# [[ଜୟଦେବ ଜେନା]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାଏକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[କୁମାର ମାଝୀ]]
# [[ଛୋଟରାୟ ମାଝୀ]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]]
# [[ଅଭିରାମ ନାଏକ]]
# [[ବେଦବ୍ୟାସ ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରାଣ ବଲ୍ଲଭ ନାଏକ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ନାଏକ]]
# [[ନୀଳାଦ୍ରି ନାୟକ]]
# [[ରାଜ ବଲ୍ଲଭ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମରାୟ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ମାଝି]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଗୌରହରି ନାଏକ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ନାଏକ]]
# [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ଧନୁର୍ଜୟ ଲାଗୁରୀ]]
# [[ଜିତୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଧନୁର୍ଜୟ ସିଦୁ]]
# [[ଗୁରୁ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ସନାତନ ମହାକୁଡ଼]]
# [[ସହରାଇ ଓରାମ]]
# [[ବଦ୍ରିନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[କ୍ଷୀରୋଦ ପ୍ରସାଦ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମୂରଲୀଧର କୁଅଁର]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଟୁଡୁ]]
# [[ସାଲଖାନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଅଜେନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାଏକ]]
# [[କାଙ୍ଗୋଇ ସିଂହ]]
# [[ରୁଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ଇଶ୍ୱର ନାଏକ]]
# [[ଇଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ଯାଦବ ମାଝୀ]]
# [[ମନମୋହନ ଟୁଡୁ]]
# [[ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ]]
# [[ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ରୋହିଦାସ ସୋରେନ]]
# [[ଶ୍ରୀନାଥ ସୋରେନ]]
# [[ଗୋଲକ ବିହାରୀ ନାଏକ]]
# [[ଭାସ୍କର ମଢ଼େଇ]]
# [[ନଳିନୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ପ୍ରଭାକର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଦାସ]]
# [[କରୁଣାକର ନାଏକ]]
# [[ଅଜିତ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ହଇବୁରୁ]]
# [[ରଘୁନାଥ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ବାସନ୍ତି ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଗିରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]]
# [[ହରିହର ମହାନ୍ତି]]
# [[ସମଲ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରମୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ଛତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଧଳ]]
# [[କିଶୋର ଦାଶ]]
# [[ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ]]
# [[ସାନନ୍ଦ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶ]]
# [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]]
# [[ଭାଦବ ହାଁସଦା]]
# [[ବୁଧନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ମୋଚିରାମ ତିରିୟା]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[କାହ୍ନୁରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ମାଝି]]
# [[କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ଭାନୁଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଶମ୍ଭୁନାଥ ନାଏକ]]
# [[ମଙ୍ଗଳ ସିଂ ମୁଦି]]
# [[ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ହରଦେବ ତିରିୟା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ମାଝି]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି]]
# [[ଶ୍ୟାମ ଚରଣ ହାଁସଦା]]
# [[ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା]]
# [[ନବ ଚରଣ ମାଝି]]
# [[ରାଜକିଶୋର ଦାସ]]
# [[ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]]
# [[ସକିଲା ସୋରେନ]]
# [[ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼ାଇ]]
# [[ଶରତ ରାଉତ]]
# [[ସନାତନ ଦେଓ]]
# [[ବାଇଧର ସିଂହ]]
# [[ନାରାୟଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପତି]]
# [[ପୀତାମ୍ବର ଭୂପତି ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ଜେନା]]
# [[ପରମେଶ୍ୱର ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣୀ ଜେନା]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଅନାଦୀ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ଅଞ୍ଚଳ ଦାସ]]
# [[ବାଇଧର ବେହେରା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା]]
# [[ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମାୟାଧର ସିଂହ]]
# [[ଗଦାଧର ଦତ୍ତ]]
# [[ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ]]
# [[ରବି ଦାଶ]]
# [[କାଙ୍ଗାଳି ଚରଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଗୁରୁଚରଣ ଟିକାୟତ]]
# [[ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ]]
# [[ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା]]
# [[ଦୁଃଶାସନ ଜେନା]]
# [[ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କୁଳମଣି ରାଉତ]]
# [[ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା]]
# [[ଦେବାଶିଷ ନାୟକ]]
# [[ସୁନନ୍ଦା ଦାସ]]
# [[ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ]]
# [[ନବକିଶୋର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାଏକ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ସାହୁ]]
# [[ଧୃବ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ସରୋଜକାନ୍ତ କାନୁନଗୋ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ରାଉତ]]
# [[ଉତ୍କଳ କେଶରୀ ପରିଡ଼ା]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ତରାଇ]]
# [[ଶଶି ଭୂଷଣ ବେହେରା]]
# [[ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦ ସାମଲ]]
# [[ଦୈତାରୀ ବେହେରା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ କିଶୋର ଦାସ]]
# [[ବଟକୃଷ୍ଣ ଜେନା]]
# [[ମାୟାଧର ସେଠୀ]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା]]
# [[କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ଦାସ]]
# [[ମଧୁସୂଦନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବିଜୟଶ୍ରୀ ରାଉତରାୟ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁବ୍ରତ ରାଉତରାୟ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ]]
# [[ସୁର ସେଠୀ]]
# [[ଶୁକଦେବ ଜେନା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ]]
# [[ଆକୁଳାନନ୍ଦ ବେହେରା]]
# [[ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ]]
# [[ପଦ୍ମିନୀ ଦିଆନ]]
# [[ଲତିକା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ବୈଦ୍ୟ]]
# [[ଧର୍ମାନନ୍ଦ ବେହେରା]]
# [[ବିଧୁ ଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ରାଜ କିଶୋର ରାମ]]
# [[ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ରସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରମେଶ ରାଉତ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ସାହୁ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବୀ ରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବାଶିଷ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବୀର ସିପ୍‌କା]]
# [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[କନକଲତା ଦେବୀ]]
# [[ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ]]
# [[ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୟଦ ମୁସ୍ତାଫିଜ ଅହମଦ]]
# [[ସମୀର ଦେ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଜେନା]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ବର୍ମା]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଅତାହାର]]
# [[ବିରଜା ପ୍ରସାଦ ରାୟ]]
# [[ଶରତ କୁମାର କର]]
# [[ଶେଖ ମତଲୁବ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ନାୟକ]]
# [[ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ]]
# [[ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ବେହେରା]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମା]]
# [[ଦିବାକରନାଥ ଶର୍ମା]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଦେବ]]
# [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ନାୟକ]]
# [[ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଅଲେଖ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଧ୍ରୁବ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ହରିହର ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]]
# [[ବଂଶୀଧର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସତ୍ୟସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଭୁତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]]
# [[ଅରୁଣ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଶେଖର ସିଂହ]]
# [[ଅନୁଭବ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ସାହୁ]]
# [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ରାମ]]
# [[ବି. ଏସ. ବି. ନରେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]]
# [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]]
# [[ସାହେବ ନାଏକ]]
# [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ]]
# [[ଶ୍ରୀଧର ନାଏକ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[କାଶୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରୁଦ୍ର ମାଧବ ରାୟ]]
# [[ହରିହର କରଣ]]
# [[ଅରୁଣ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ମାନ୍ଧାତା]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୀତାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ବଂଶୀଧର ସାହୁ]]
# [[ଭାଗବତ ବେହେରା]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ]]
# [[ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ଚମ୍ପତିରାୟ]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ହରିହର ସାହୁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଜଗଦେବ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ବିଶ୍ୱ ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମାନସିଂହ]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ରଘୁନାଥ ସାହୁ]]
# [[ଅଶୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ରାଉତ]]
# [[ପ୍ରିୟଦର୍ଶୀ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭାଗୀରଥି ବଡ଼ଜେନା]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇକରାୟ]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ବଳବନ୍ତରାୟ]]
# [[ସୁରେଶ କୁମାର ରାଉତରାୟ]]
# [[ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମାଧବ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତରାୟ]]
# [[ଜ୍ୟୋତିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ର]]
# [[ବୀରକିଶୋର ଦେବ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବନମାଳି ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଜୟକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଭୋଇ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ]]
# [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାଶ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ମହାରଥୀ]]
# [[ହରିହର ଭୋଇ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ନାୟକ]]
# [[ରାଘବ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ]]
# [[ବସନ୍ତ ବେହେରା]]
# [[ହୃଷିକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ]]
# [[କୁମୁଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଦେବରାଜ ସାହୁ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଜେନା]]
# [[ରଜନୀ କାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[ଅଦ୍ୱୈତ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]]
# [[ଦୁତିଅ ରାଉଳ]]
# [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାଇ]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ଅମରନାଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନଗେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପଦ ନାଏକ]]
# [[ନବଘନ ନାୟକ]]
# [[ଖଗେଶ୍ୱର ବେହେରା]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ବେହେରା]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କୁମାର ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ବେହେରା]]
# [[ମୁକେଶ କୁମାର ପାଳ]]
# [[ଧରଣୀଧର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ପାଳ]]
# [[ମହେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁବାହୁ ସିଂହ]]
# [[ବାଇଧର ନାଏକ]]
# [[ରବି ନାରାୟଣ ପାଣି]]
# [[ନୃସିଂହ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ବିଭୁଧେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ଦାସ]]
# [[ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ତ୍ରିପାଠୀ (ରାଜନେତା)]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଧୀର କୁମାର ସାମଲ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ସାମଲ]]
# [[ନବୀନ ନନ୍ଦ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର]]
# [[ନବୀନ ଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[କାଳିଆ ଦେହୁରୀ]]
# [[ମଦନ ଦେହୁରୀ]]
# [[ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରତ୍ନପ୍ରଭା ଦେବୀ]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ନାଏକ]]
# [[ଅରକ୍ଷିତ ନାଏକ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ନାଏକ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[କହ୍ନେଇ ସିଂହ]]
# [[ଜଗତେଶ୍ୱର ମିର୍ଦ୍ଧା]]
# [[ପାଣୁ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଛତ୍ରିଆ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ (୧୯୬୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରମେଶ ପଟୁଆ]]
# [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗରଡ଼ିଆ]]
# [[ନାଉରୀ ନାୟକ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭିକାରୀ ଘାସି]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଗୁରୁ]]
# [[ଝସକେତନ ସାହୁ]]
# [[ଶ୍ରୀବଲ୍ଲଭ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଜୟନାରାୟଣ ମିଶ୍ର]]
# [[ରୋହିତ ପୂଜାରୀ]]
# [[ସନାତନ ବିଶି]]
# [[ଭିକାରୀ ସୁନା]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ କୁମାର]]
# [[ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ]]
# [[ଜୟଦେବ ଠାକୁର]]
# [[ଜ୍ୟୋତିମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ବେହେରା]]
# [[ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଗଙ୍ଗଦେବ]]
# [[ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ମାଝି]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ବଳ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ]]
# [[ଦିଲିପ କୁମାର ରାୟ]]
# [[ରଞ୍ଜିତ ଭିତ୍ରିଆ]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଇଗ୍ନେସ ମାଝୀ]]
# [[ଗଜଧର ମାଝୀ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ କାଲୋ]]
# [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଦାସ ଲୁଗୁନ]]
# [[ଜୁନାସ ବିଲୁଙ୍ଗ]]
# [[ରେମିସ କେରକେଟା]]
# [[ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିହାର ସୁରିନ]]
# [[ଶଙ୍କର ଓରାମ]]
# [[ଜର୍ଜ ତିର୍କୀ]]
# [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ ଭଗତ]]
# [[ଶାନ୍ତି ପ୍ରକାଶ ଓରାମ]]
# [[ରଙ୍ଗବଲ୍ଲଭ ଅମାତ]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ କିଷାନ]]
# [[ମୁଖରମ ନାଏକ]]
# [[ଗ୍ରେଗୋରୀ ମିଞ୍ଜ]]
# [[ରାଜେନ ଏକ୍କା]]
# [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର ଏକ୍କା]]
# [[ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା]]
# [[ନେଲସନ ସୋରେଙ୍ଗ]]
# [[ମନସିଦ ଏକ୍କା]]
# [[ହଳୁ ମୁଣ୍ଡାରୀ]]
# [[ସୁବ୍ରତ ତରାଇ]]
# [[ରବି ଦେହୁରୀ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରଭାତ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଅଜିତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଶାରଦା ପ୍ରସାଦ ନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ନୀଳମଣି ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ନରହରି ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବେଣୁଧର ନାଏକ]]
# [[ହେମନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ଦୟାନିଧି କିଷାନ]]
# [[ଭୀମସେନ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ]]
# [[ଭି. ସୀତାରାମୟା]]
# [[ଯତିରାଜ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ପଣ୍ଡା]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ନାଗି ରେଡ୍ଡୀ ନାରାୟଣ ରେଡ୍ଡୀ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଆଦିକନ୍ଦ ସେଠୀ]]
# [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରିୟାଂଶୁ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରାଘବ ପରିଡ଼ା]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଦେବରାଜ ମହାନ୍ତି]]
# [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୧୩ ଜନ୍ମ)]]
# [[ହରିହର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଦ୍ୱିତିକୃଷ୍ଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଉଷାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ମୋହନ ନାଏକ]]
# [[ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଅନଙ୍ଗ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ବେହେରା]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଦଣ୍ଡପାଣି ଦାସ]]
# [[ଶିଶିର କୁମାର ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଶିବ ଶଙ୍କର ସାହାଣୀ]]
# [[ବିନାୟକ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବିକ୍ରମ କୁମାର ପଣ୍ଡା]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ସାହୁ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୨୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଦେଓ]]
# [[ଦଣ୍ଡପାଣି ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ତାରିଣୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାଧାଗୋବିନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଆରୁଖ]]
# [[ସୁମା ନାଏକ]]
# [[ମାଗୁଣି ଚରଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଜାମି ସୁବାରାଓ ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ଉମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୌଡ଼]]
# [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ବେହେରା]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]]
# [[ଦିବାକର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେଓ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ପତି]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଜେନା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ (୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଗନ୍ତାୟତ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ହରିହର ସାହୁ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଉଦୟ ନାଥ ନାୟକ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରଥ]]
# [[ଲଳିତେନ୍ଦୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଦାସ ବର୍ମା]]
# [[ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ସାମନ୍ତସିଂହାର]]
# [[ଅଜୟ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ପାତ୍ର]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ହରିହର ବାହିନୀପତି]]
# [[ଫକୀର ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ଭଗବାନ ପ୍ରତିହାରୀ]]
# [[ଗଦାଧର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ତୁଷାରକାନ୍ତି ବେହେରା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ରବି ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ପାତ୍ର]]
# [[ଗତିକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଭରତ ଦାସ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ନାଏକ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀ]]
# [[ନୀଳମଣି ସିଂହ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ବାଇଧର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ]]
# [[ବେଣୁଧର ସେଠୀ]]
# [[ଉମାକାନ୍ତ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ରମାରଞ୍ଜନ ବଳିଆରସିଂହ]]
# [[ରାଜରାଜ ଦେବ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ମାଧବ ମିଶ୍ର]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶତପଥୀ]]
# [[ସହୁରା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନରେଶ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କରେନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ରାଜୀବ ପାତ୍ର]]
# [[ଚକ୍ରମଣି କହଁର]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କହଁର]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ କହଁର]]
# [[ଦୁବର ପୋଡ୍ରା]]
# [[ଲୋକନାଥ ପାତ୍ର]]
# [[ଯାଦବ ପାଦ୍ର]]
# [[ଭଗବାନ କହଁର]]
# [[ମହୀଧର ରଣା]]
# [[ଅଙ୍ଗଦ କହଁର]]
# [[ଡୁଗୁନି କହଁର]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର କହଁର]]
# [[ଦାଶରଥୀ ବେହେରା]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା]]
# [[ଜଗଦୀଶ ଜାନୀ]]
# [[ବରଦା ପ୍ରସନ୍ନ କହଁର]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ବେହେରା]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପଦ୍ମନାଭ ବେହେରା]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ]]
# [[ସାରଙ୍ଗଧର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସାଲୁଗା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଜାକବ୍ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରଞ୍ଜିତ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଗୋପାଳ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନାଗାର୍ଜୁନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଅମାତ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦଲାଲ]]
# [[ନଟବର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସୁଜିତ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଅଜିତ ଦାସ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ନାଏକ]]
# [[ଅନାମ ନାଏକ]]
# [[ଜଗମୋହନ ନାୟକ]]
# [[କରୁଣାକର ଭୋଇ]]
# [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଅଞ୍ଚଳ ମାଝି]]
# [[ଦୟାନିଧି ନାଏକ]]
# [[ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜନାର୍ଦନ ମାଝି]]
# [[ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି]]
# [[ଗଜାନନ ନାୟକ]]
# [[ପୁଷ୍ପେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦ ନାଏକ]]
# [[ଯୁଗରାମ ବେହେରା]]
# [[ଭାରତ ଭୂଷଣ ବେମାଲ]]
# [[ମୌସଧି ବାଗ]]
# [[କୁମରମଣି ଶବର]]
# [[ତେଜରାଜ ମାଝି]]
# [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି]]
# [[କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ନଗେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଭଗବାନ ଭୋଇ]]
# [[ଶିବାଜୀ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦିଶାରୀ]]
# [[ଦିବ୍ୟଶଙ୍କର ମିଶ୍ର]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ମେହେର]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ବରାଡ଼]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ (୧୯୧୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସରାବ]]
# [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓ]]
# [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଦାଶ]]
# [[ହିତେଶ କୁମାର ବଗର୍ତ୍ତି]]
# [[କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ]]
# [[ଅଧିରାଜ ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମାଝି]]
# [[ଅନୁପ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଘାସିରାମ ମାଝି]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଢୋଲକିଆ]]
# [[ଭାନୁପ୍ରକାଶ ଯୋଶୀ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଓଁକାର ସିଂହ ମାଝି]]
# [[ଚୈତନ ମାଝି]]
# [[କୃପାନିଧି ନାଏକ]]
# [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଦ୍ୱାରିକାନାଥ କୁସୁମ]]
# [[ହରିହର ପଟେଲ]]
# [[ଦିବ୍ୟଲୋଚନ ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଶଙ୍କର୍ଷଣ ନାଏକ]]
# [[ଯୋଗେଶ କୁମାର ସିଂହ]]
# [[କୁସୁମ ଟେଟେ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]]
# [[ରାମ ଚରଣ ପଟେଲ]]
# [[ଶିବ ନାରାୟଣ ସିଂହ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଏଲ.ଏମ.ଏସ. ବରିହା]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ପୁରୋହିତ]]
# [[ଲାଲ ରଞ୍ଜିତ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ବୀର ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ସତ୍ୟଭୂଷଣ ସାହୁ]]
# [[ବିଜୟ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ଦଳଗଞ୍ଜନ ଛୁରିଆ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ନିହାର ରଞ୍ଜନ ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ରିପୁନାଥ ସେଠ]]
# [[ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଡ଼ତିଆ]]
# [[ତ୍ରିବିକ୍ରମ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁବଳ ସାହୁ]]
# [[ନିକୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ସିଂହ]]
# [[ଗଣନାଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୋହନ ନାଗ]]
# [[ବିମ୍ବାଧର କୁଅଁର]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[କୁମର ବେହେରା]]
# [[କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ନାଏକ]]
# [[ନଟବର ବଞ୍ଛୋର]]
# [[ଅନୁପ କୁମାର ସାଏ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପଣ୍ଡା]]
# [[କିଶୋର କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ପାଣି]]
# [[ନବ କିଶୋର ଦାସ]]
# [[ମୂରାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିନୋଦ ବିହାରୀ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ମନୋହର ସିଂହ ନାଏକ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାକୁଡ଼]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ପ୍ରସାଦ ତରିଆ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ହୋତା]]
# [[ଦଉଲତ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ନୀଳାମ୍ବର ରାୟଗୁରୁ]]
# [[କୁନ୍ଦୁରୁ କୁଶାଳ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିନୋଦ ପାତ୍ର]]
# [[ଧନେଶ୍ୱର କୁମ୍ଭାର]]
# [[ଦେବରାଜ ସେଠ]]
# [[ଦୌଲତ ବାଘ]]
# [[ଅନନ୍ତରାମ ନନ୍ଦ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ନନ୍ଦ କିଶୋର ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ସେଠ]]
# [[ରାମ ରାଜ କୁମାରୀ]]
# [[ନବକୁମାରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରତ୍ନମାଳୀ ଜେମା]]
# [[ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ]]
# [[ମମତା ମହନ୍ତ]]
# [[ଏ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ]]
# [[ଆନେ କ୍ୟାଥରିନ ମନ୍‍ରୁ]]
# [[ମୁକେଶ ମହାଲିଙ୍ଗ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ମେହେର]]
# [[ସୁଶିଳ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ ଠାକୁର]]
# [[ଆଶାରାମ ଭୋଇ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଗଣେଶ ରାମ ବରିହା]]
# [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ବିବେକାନନ୍ଦ ମେହେର]]
# [[ଅଇଁଠୁ ସାହୁ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ମୁରଲୀଧର ପଣ୍ଡା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ତପି ଜାଲ]]
# [[ଲଳିତ ମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ (୧୯୪୬ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ସିଂହ ସାଲୁଜା]]
# [[ହାଜି ମହମ୍ମଦ ଆୟୁବ ଖାଁ]]
# [[ଲୋକନାଥ ରାୟ]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ମହମ୍ମଦ ମୁଜାଫର ହୁସେନ ଖାନ]]
# [[ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ବାବୁ]]
# [[ରାଧାକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବାଗ]]
# [[ମହାନନ୍ଦ ବାହାଦୁର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ମାଝୀ]]
# [[ତୀର୍ଥବାସୀ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋତା]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କର]]
# [[ସାଧୁ ନେପାକ]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଯଦୁମଣି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦେବେଶ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଶବର ଡୁମ୍ବା]]
# [[ସନ୍ୟାସୀ ଚରଣ ପିଦିକା]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ନରସିଂହ ପାତ୍ର]]
# [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ମୁତିକା]]
# [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ (୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଶ୍ୟାମଘନ ଉଲାକା]]
# [[ପ୍ରସକା ଶ୍ରୀପତି]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ସାରଙ୍ଗଧର କାଡ୍ରାକା]]
# [[ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକା]]
# [[ମକରନ୍ଦ ମୁଦୁଲି]]
# [[ହିମିରିକା ରଘୁନାଥ]]
# [[କାମାୟା ମଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ]]
# [[ଅନନ୍ତରାମ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରଭୁ ଜାନି]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର କୁଳେଶିକା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ବିଭିଷଣ ମାଝି]]
# [[ଅଖିଳ ସାଉଁଣ୍ଟା]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ପିତମ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ମୁସୁରୀ ଶାନ୍ତା ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କଦମ]]
# [[ମୁଳୁ ଶାନ୍ତା]]
# [[ଦିଶାରୀ ସାନୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମାଝି]]
# [[ସଦନ ନାଏକ]]
# [[ଧନସାୟୀ ରଣଧୀର]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ମାଝି]]
# [[ମହାଦେବ ବକ୍ରିଆ]]
# [[ବାସୁଦେବ ମାଝି]]
# [[ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂଜାରୀ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଗରିଆ]]
# [[ନୃସିଂହ ନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମା]]
# [[ରଘୁରାମ ପଦାଳ]]
# [[ଗୁପ୍ତ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]]
# [[ତୋୟକ ସଙ୍ଗଣା]]
# [[ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନିପତି]]
# [[ରବି ନାରାୟଣ ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରତାପ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଲାଇଚନ ନାଏକ]]
# [[ହରିହର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଏନ. ରାମଶସେୟା]]
# [[ରଘୁନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରବି ସିଂହ ମାଝି]]
# [[ଗୁରୁବରୁ ମାଝି]]
# [[ଧର୍ମୁ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ମାଝି]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ସଦାଶିବ ପ୍ରଧାନୀ]]
# [[ହରିଜନ ମୀରୁ]]
# [[ମୁଡ଼ି ନାଏକୋ]]
# [[ହବିବୁଲ୍ଲା ଖାଁ]]
# [[ମନୋହର ରନ୍ଧାରୀ]]
# [[ଭୁଜବଳ ମାଝି]]
# [[ଶ୍ୟାମଘନ ମାଝି]]
# [[ଯାଦବ ମାଝି]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଡମ୍ବରୁ ମାଝି]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବାକା]]
# [[ଡମ୍ବରୁ ଶିଶା]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦୋରା]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ମାଢ଼ୀ]]
# [[ଆଦିତ୍ୟ ମାଢ଼ୀ]]
# [[ମାନସ ମାଡକାମୀ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦ ସୋଡ଼ୀ]]
# [[ନିମାଇ ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍କାର]]
# [[ନାକା ଲକ୍ଷ୍ମୟା]]
# [[ନଦିଆବସୀ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ମାଡକାମୀ ଗୁରୁ]]
# [[ଗୁରୁ ନାୟକ]]
# [[ନାକା କାନାୟା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗୌଡ଼]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ନାଏକ]]
# [[ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନୀଳମଣି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଚିରଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମୁଦୁଲି]]
# [[କଣ୍ଡୁରୀ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରଘୁନନ୍ଦନ ଦାସ]]
# [[ଦାମୋଦର ରାଉତ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଗୌରୀଶ୍ୟାମ ନାୟକ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଜ୍ୟୋତିଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବାସୁଦେବ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ]]
# [[ଲୋକନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଭୋଇ]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ନିଶାମଣି ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଜୟ ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[ସ୍ୱରୂପ କୁମାର ଦାସ]]
# [[କେଙ୍ଗମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଓ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅପନା ଦୋରା ବିଶ୍ୱାସରାୟ]]
# [[କୋଦୁରୁ ନାରାୟଣ ରାଓ]]
# [[ବ୍ୟୋମକେଶ ରାୟ]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ଜେନା]]
# [[ଦାଶରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ସୋରେନ]]
# [[ସନାତନ ବିଜୁଳି]]
# [[ସୁଧାଂଶୁ ଶେଖର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଦରପୁ ଲଚନା ନାଇଡ଼ୁ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସାହୁ]]
# [[ନାଲା କୁର୍ମୁ ନାୟକଲୁ ଦୋରା]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ମନୋରଞ୍ଜନ ସେଠୀ]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]]
# [[ଉଦୟ ନାରାୟଣ ଦେବ]]
# [[ଭୀମସେନ ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ତାରିଣୀ ସର୍ଦ୍ଦାର]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଚକ୍ରଧର ପାଇକ]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ସଦନ ନାୟକ]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ପୂର୍ତ୍ତି]]
# [[ମହମ୍ମଦ ରଫିକ୍]]
# [[ଭରତ ପାଇକ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦୂର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସୋହେଲ]]
# [[କାନ୍ଦରା ସୋରେନ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୋରେନ]]
# [[ସୀମାଞ୍ଚଳ ବେହେରା]]
# [[ତାପସ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ହଳଧର କାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ବେହେରା]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର (୧୯୪୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଖେଲାରାମ ମହାଲିି]]
# [[ପୃଥୁନାଥ କିସ୍କୁ]]
# [[ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର (୧୯୬୨ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (୧୯୫୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେହୁରୀ]]
# [[କେଶବ ସାହୁ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପାଟଯୋଶୀ]]
# [[କାହ୍ନୁ ସୋରେନ]]
# [[ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (୧୯୩୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ବିରାମ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଡମ୍ବରୁଧର ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଭଞ୍ଜ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ (୧୯୫୬ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରାସ ବିହାରୀ ବେହେରା]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[କୁଆଁରିଆ ମାଝି]]
# [[ଗୋରସାଙ୍ଗ ଶବର]]
# [[ହଳଧର ମିଶ୍ର]]
# [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୧୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରମେଶ ସୋରେନ]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପତି]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ହୋତା]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ପରିକ୍ଷୀତ କରଣ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କିସ୍କୁ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ଉଦୟନାଥ ନାଏକ]]
# [[ରାମେଶ୍ୱର ସିଂହ ନାଏକ]]
# [[ସୋନାରାମ ସୋରେନ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶୀ ଭୂଷଣ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୩୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୨୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସୋମ୍ବରୁ ମାଝି]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ନରସିଂହ ଚରଣ ମିଶ୍ର]]
# [[ରଘୁନାଥ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ଜନ୍ମ ୧୯୪୦)]]
# [[କୁଲନ ବାଗେ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମ୍ରିଗାନ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ତାଡ଼ିଙ୍ଗ ଯୋଗୀ]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ହରଚାନ୍ଦ ହାଁସଦା]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ]]
# [[ବିଡିକା ମାଲନା]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ମୁରଲୀଧର କାନୁନ୍‍ଗୋ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (୧୯୧୧ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଲାଲ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଝିତ୍ରୁ ନାଏକ]]
# [[ବନମାଳୀ ମହାରଣା]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ପାତ୍ର]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[କରୁଣାକର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ଜାନି]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭୋୟା]]
# [[ପି. ଭେଙ୍କଟ ଜଗନ୍ନାଥ ରାଓ]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୬୭ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୫ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୭୯ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ତରାଇ]]
# [[ନରସିଂହ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୨୨ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅବଦୁର ରହମାନ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[ମାଣିକରାୟ ନାଏକ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ହେମ୍ରମ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ଦାସ]]
# [[ବର୍ଷା ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ଅଳକା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦୀପାଳି ଦାସ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଭାସ କୁମାର ସିଂହ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ସଞ୍ଜୟ ଭୋଇ]]
# [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଶି ବେହେରା]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଅଟଳ ବିହାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବାହାଦୁର ସୟଦ ଅହମଦ ବକ୍ସି ଖାଁ]]
# [[ବିଶି ଗଣ୍ଡ]]
# [[ବ୍ରଜନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]]
# [[ଚାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]]
# [[ଫକୀର ବେହେରା]]
# [[ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ଦତ୍ତ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]]
# [[ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଥାଟ୍ଟରାଜ]]
# [[ହରିପାଣି ଜେନ୍ନା]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିହ୍ନା]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[କିଣେଇ ସାମଲ]]
# [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୁକ୍ତା]]
# [[ଏମ୍‍. ଆରାବଲୁ ଆପଲାସ୍ୱାମୀ ନାଇଡ଼ୁ]]
# [[ଅବଦୁସ୍‍ ଶୋଭନ ଖାଁ]]
# [[ନିଧି ଦାସ]]
# [[ନୃପଲାଲ୍‍ ସିଂହ]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦରାୟ ଲାଠ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ପୁନିଆ ନାଇକ]]
# [[ପ୍ୟାରୀ ଶଙ୍କର ରାୟ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ପଣ୍ଡା]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ବାହାଦୁର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ]]
# [[ରଙ୍ଗଲାଲ ମୋଦି]]
# [[ଇ.ଏମ୍‍. ଇଭାନ୍‍ସ୍‍]]
# [[ସାଧୁଚରଣ ଦାସ]]
# [[ବୈଶ୍ୟରାଜ କାଶୀବିଶ୍ୱନାଥ ରାଜୁ]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ରଥ]]
# [[ଦଶରଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦିବାକର ବୋହିଦାର]]
# [[ଗୋଦାବରଥି ରାମଦାସ]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ନାଏକ]]
# [[ହରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[କାଳିପ୍ରସାଦ ବାବୁ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[କପିଳେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ]]
# [[କପୁରଚାନ୍ଦ ନାଏକ]]
# [[ନିମାଇଁ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ପତି]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ମାନଗୋବିନ୍ଦ ପତି]]
# [[ଶିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ଉତ୍ସବାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଥଟ୍ଟରାଜ ରୁଦ୍ରପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଶ୍ରୀଧର ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ମାଣିକରାମ ମହାନ୍ତ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[କୀର୍ତ୍ତନ ବିହାରୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୋହନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶିଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସଂତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ଦାସ ଥିରାନି]]
# [[ଅନନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ଶର୍ମା]]
# [[ଲତିଫୁର ରହମନ]]
# [[ଦ୍ୱାରକାନାଥ ଦାସ]]
# [[ବୋଧରାମ ଦୁବେ]]
# [[ସହଦେବ ଦାସ]]
# [[ସତ୍ୟବାଦୀ ନନ୍ଦ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ (ରାଜେନତା)|ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ]]
# [[ମଧୁସୂଦନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୋମନାଥ ପଣ୍ଡା]]
# [[ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତିଗାଡ଼େ]]
# [[ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[ରାଧାମୋହନ ସାହୁ]]
# [[ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା (ରାଜେନତା)|ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଇଉସୁଫ]]
# [[ସୟଦ ଫୈଜଲ ହକ୍]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଖାଁ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ବେହେରା]]
# [[ରୁଦ୍ର ନାରାୟଣ ପାଣି]]
# [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମାଳବିକା ଦେବୀ]]
# [[ଅନୀତା ଶୁଭଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]]
# [[ମାନସ କୁମାର ଦତ୍ତ]]
# [[ସୀତାଂଶୁ ଶେଖର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଉପାସନା ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସଞ୍ଜଳୀ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାଗ]]
# [[ସୁବାସିନୀ ଜେନା]]
# [[ମନୋରମା ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୁଜାତା ସାହୁ]]
# [[ସାଗର ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଗୌତମବୁଦ୍ଧ ଦାସ]]
# [[ସନତ କୁମାର ଗଡ଼ତିଆ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ଟଙ୍କଧର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସନ ନାୟକ]]
# [[ଇରାଶିଷ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବିଶ୍ୱ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସତ୍ୟଜୀତ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ନୀଳମାଧବ ହିକ୍କା]]
# [[କାଡ୍ରାକ ଆପଲ ସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପବିତ୍ର ସାଉଣ୍ଟା]]
# [[ମଙ୍ଗୁ ଖିଲ]]
# [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]]
# [[ରୁପୁ ଭତ୍ରା]]
# [[ରଘୁରାମ ମାଛ]]
# [[ନରସିଂହ ମାଡ଼କାମି]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଜେନା]]
# [[କେ. ଅନୀଲ କୁମାର]]
# [[ନୀଳମଣି ବିଷୋୟୀ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବାବୁ ସିଂହ]]
# [[ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଓମ ପ୍ରକାଶ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅମରେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ସମ୍ପଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ଛବି ମଲିକ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[କହ୍ନାଇ ଚରଣ ଦଙ୍ଗ]]
# [[ଉମା ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଧୀର ରଞ୍ଜନ ପାଟଯୋଶୀ]]
# [[ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ମାଝି]]
# [[ନରସିଂହ ଭତ୍ରା]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ଜୈନ]]
# [[ରଘୁନାଥ ଜଗଦଲ]]
# [[ଅଗସ୍ତି ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଅଶୋକ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଶତୃଘ୍ନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ବଳ ସାମନ୍ତ]]
# [[ଅମର କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଖଟୁଆ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଜଲେନ ନାଏକ]]
# [[ଅଖିଳ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ଫକୀର ମୋହନ ନାଏକ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ତନ୍ତୀ]]
# [[ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ଜେନା]]
# [[ସୁନିଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ (ରାଜନେତା)]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ଭୋଇ]]
# [[ନଳିନୀକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରୁପେଶ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମାଧବ ଧଡ଼ା]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ (ବିଧାୟକ)]]
# [[ରୋମାଞ୍ଚ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ହରିପାଲ]]
# [[ରୋହିତ ଜୋଶେଫ ତିର୍କୀ]]
# [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ଦଳବେହେରା]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ସାହୁ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ନିର୍ମଳ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ଦିବାକର ନାୟକ]]
{{Div col end}}

===ଲୋକ ସଭା===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]]
{{Div col end}}

===ବିଧାନ ସଭା===
# [[୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ବାଲିପାଟଣା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ବନ୍ତ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[କିଶୋର ନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[କେସିଙ୍ଗା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ସଇଁତଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ପାଡ଼ୁଆ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ତାଲିକା]]
# [[୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]
# [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ]]

== ବିମାନ ବନ୍ଦର ==
# [[ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦରର ତାଲିକା]]

== ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ==
# [[ବଙ୍ଗାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ପଞ୍ଜାବୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅହମିୟା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଭୋଜପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଗୁଜରାଟୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[କନ୍ନଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[କାଶ୍ମୀରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ନେପାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ତାମିଲ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ତାତାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ସିନ୍ଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବାମବାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଜର୍ଜୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅଙ୍ଗିକା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆରୋମାନୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆମହାରୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆମୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅବଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆୟମାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବଞ୍ଜାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବନ୍ୟୁମାସାନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଟାରାଣ୍ଟିନୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ମଣିପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବିସଲାମା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବୁଗୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବୁରିୟାତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଚେଚେନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]

== ପ୍ରସଙ୍ଗ ଛାଞ୍ଚ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସୌଧ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଛପନ ଭୋଗ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଶଙ୍କର ମଠ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ଉପ-ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୯ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୩ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]]
{{Div col end}}

==ପ୍ରକଳ୍ପ/ଗଣସମ୍ପାଦନା (ଛାଞ୍ଚ)==
===ପ୍ରକଳ୍ପ===
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି]]

===ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା===
{{Div col|colwidth=20em}}
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର ଲିଖନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା/୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି/ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
{{Div col end}}

===ଛାଞ୍ଚ===
{{Div col|colwidth=20em}}
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:୨୦୧୮ ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା‎]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯‎]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:Festive Season edit-a-thon]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ମାସ ୨୦୨୨ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଜୁନ ମାସ ଉତ୍ସବ ୨୦୨୨ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଇଣ୍ଡିକ୍ ଉଇକି ଇମ୍ପ୍ରୁଭ୍-ଏ-ଥନ୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍‌]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
{{Div col end}}

== କର୍ମଶାଳା/କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ==
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିମାନିଆ ଭୁବନେଶ୍ୱର ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩/କର୍ମଶାଳା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫/ମେଳଣ]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି]]

== ପରିଚୟ ==
{{Div col|colwidth=10em}}
* କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି
* ଆଶୁତୋଷ ପରିଡ଼ା
* ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ
* ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି
* ନିର୍ମଳ ନାୟକ
* ପ୍ରତୀକ୍ଷା ଜେନା
* ସୁପ୍ରିୟା ପଣ୍ଡା
* ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ
* ନରେନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ
* ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ
* ଫନୀ ମହାନ୍ତି
* ନିଖିଳେଶ ମିଶ୍ର
* ପବିତ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି
* ଅପୂର୍ବ ରଞ୍ଜନ ରାୟ
* ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ
* ବାଦଲ ମହାନ୍ତି
* ଶୁଭଶ୍ରୀ ଲେଙ୍କା
* ବିରେନ୍ଦ୍ର ପାଣି
* ବିଷ୍ଣୁ ସେଠୀ
* ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ
* ଚୂଡ଼ାମଣି ଦାସ
* ଧୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମଲ୍ଲିକ
* ସୂର୍ଯ୍ୟଦେଓ
* ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ
* କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ପ୍ରଭୁପାଦ ମହାନ୍ତି
* ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ
* ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର
* ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ
* ମଞ୍ଜୁଲତା ମଣ୍ଡଳ
* ଶରତ ନାୟକ
* ସରୋଜ ବଳ
* ଓମପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି
* ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା
* କଇଳାଶ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ଗିରିବାଳା ମହାନ୍ତି
* ସେନାପତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କେଶରୀ
* ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି
* ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିକା ଦାଶ
* ଅମରେଶ ବିଶ୍ୱାଳ
* ସୁଚିତ୍ରା ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ସୁମିତ ପଣ୍ଡା
* ଦେବବ୍ରତ ଦାସ
* ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)
* ଲାଲା ବୀରେନ ରାୟ
* ତୃପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ଦାସ
* ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି
* ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ
* ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି
* ପବିତ୍ର ମୋହନ ଦାଶ
* ଅମିତାଭ ଖିଲାର
{{Div col end}}</text>
      <sha1>jrq7pp38ctz8qjls2h2t0dx9t3iycha</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607157</id>
      <parentid>607151</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T08:51:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ଛାଞ୍ଚ */</comment>
      <origin>607157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="207167" sha1="0vvabkq4yptcu3c8v36wpgw4x6dyyn9" xml:space="preserve">[[File:Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India.jpg|thumb|Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India]]

ମୋର ଅବଦାନ ସମୂହ:

==ସ୍ମରଣୀୟ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସର୍ବସାଧାରଣ]]
# [[ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷା]]
# [[ସୋନପରୀ]]
# [[ସନ୍ଦୀପ ମାହେଶ୍ୱରୀ]]
# [[ରଶ୍ମି ବଂଶଲ]]
# [[ଗମେଇ ନଦୀ]]
# [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]]
# [[ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ]]
# [[ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକର]]
# [[ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଭି. ଅନ୍‌ବିଟେବୁଲ୍]]
# [[ବୀନିତା ବଳ]]
# [[ତେଲେଙ୍ଗାନା ଦିବସ]]
# [[ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜନସେବା ଦିବସ]]
# [[ରମେଶବାବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନନନ୍ଦ]]
{{Div col end}}

=== ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[କାନୁ ଗାନ୍ଧୀ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]]
# [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ମଗନଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]]
# [[ଶାମଲଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]
{{Div col end}}

=== ବୈଜ୍ଞାନିକ ===
# [[କେ. ଶିବନ]]
# [[ଏସ୍. ସୋମନାଥ]]

=== ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ===
# [[ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର]]

=== ଭାରତୀୟ ସୈନିକ ===
# [[ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା]]

== ପରିବେଶବିତ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିଜୟପାଲ ବଘେଲ]]
# [[ଅନିଲ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ]]
# [[ରମେଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଅନନ୍ତ ହେଗଡ଼େ ଅଶିସରା]]
# [[ବରୁଣ ଆଦିତ୍ୟ]]
# [[ପୀପଲ ବାବା]]
# [[ଖମୁ ରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ରଣରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ କେ. ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ନିଖିଲ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଫ୍ରାନ୍ସିସ ଡି'ବ୍ରିଟୋ]]
# [[ବନ୍ଧୁ ଧୋତ୍ରେ]]
# [[ଶଙ୍କର କୁମ୍ବି]]
# [[ଟି.ଜି.କେ. ମେନନ]]
# [[ଏନ୍.କେ. ସୁକୁମାରନ ନାୟାର]]
# [[ନରପତ ସିଂହ ରୋଜପୁରୋହିତ]]
# [[ଫ୍ରାଉକ କାଦର]]
# [[ଦୀପକ ସାରସ୍ୱତ]]
# [[ଆଫ୍ରୋଜ ଶାହା]]
# [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା]]
# [[ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସିଂହ]]
# [[ଏସ୍.ପି. ଉଦୟକୁମାର]]
# [[ସୁନ୍ଦରମ ବର୍ମା]]
# [[ମରିମୁତୁ ଯୋଗନାଥନ]]
{{Div col end}}

===ସମୃଦ୍ଧକରଣ===
# [[ପଣସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}

== ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ==
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ]]
# [[ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]]
# [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]]
# [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]]

==ସୌର ମଣ୍ଡଳ==
# [[ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ]]

==ଟେକ୍ନୋଲୋଜି==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[୨ଜି]]
# [[ହ୍ୟାକିଂ]]
# [[ଲିମ୍ବୋ (ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍)]]
# [[ଥ୍ରେଡ଼ସ୍]]
{{Div col end}}

==ଇତିହାସ==
# [[ରୁଦ୍ରମା ଦେବୀ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମନ ୨]]

===ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ===
# [[ସୋମ ବଂଶ]]{{tick}}

==ଦେବଦେବୀ==
# [[ଅରୁଣ]]
{{Div col|colwidth=15em}}

===ମନ୍ଦିର===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବଉଳାଶୁଣୀ]]{{tick}}
# [[ଅନନ୍ତ ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର]]
# [[ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର, ମୋଟିଆ]]
# [[ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପ]]
# [[ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା ପ୍ରକଳ୍ପ]]
{{Div col end}}

===ପାଳିତ ଯାତ୍ର ବିଶେଷ===
# [[ଛତର ଯାତ୍ରା]]

===ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବାଟମଙ୍ଗଳା]]{{tick}}
# [[ଦାରୁ ଶଗଡ଼ି]]{{tick}}
# [[ଦାରୁ]]{{tick}}
# [[ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ମଠ]]{{tick}}
# [[ମାଣିକପାଟଣା]]{{tick}}
# [[ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାର]]{{tick}}
# [[ରଥଖଳା]]{{tick}}
# [[ଶବରପଲ୍ଲୀ]]{{tick}}
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ]]{{tick}}
# [[ସାହାଣମେଲା]]{{tick}}
# [[ଝାଞ୍ଜପିଟା ମଠ]]
# [[ରୋଷଶାଳା]]{{tick}}
{{Div col end}}

===ପୁରାଣ===
# [[କପିଳ ପୁରାଣ]]

===ଭୋଗ ଦ୍ରବ୍ୟ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ନଡ଼ିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଚନ୍ଦନ]]{{tick}}
# [[ଅଗର]]{{tick}}
# [[କାନିକା]]
# [[ଚିତଉ]]
# [[ସୋରିଷ]]{{tick}}
# [[ଅଟକାଳି]]
# [[ଛେନା ମାଣ୍ଡୁଆ]]
# [[ଜେନାମଣି]]
# [[ଖୁରୁମା]]
# [[ରାଧାବଲ୍ଲଭ]]
# [[ହଂସକେଳି]]
{{Div col end}}

===ଗୀତ/ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର===
# [[ମୃଦଙ୍ଗ]]{{tick}}
# [[କେନ୍ଦରା ଗୀତ]]{{tick}}
# [[ଘୁଙ୍ଗୁର]]
# [[ଗିନି (ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର)]]
# [[ଚାମର]]
{{Div col end}}

=== ସାଧୁ/ସନ୍ୟାସୀ ===
# [[ସ୍ୱରୂପାନନ୍ଦ ସ୍ୱରସ୍ୱତୀ]]
# [[ନିଶ୍ଚଳାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ]]
# [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା]]
# [[ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ]]

=== ପୌରାଣିକ ଚରିତ୍ର ===
# [[ପୁଷ୍କର]]

===ସମୃଦ୍ଧକରଣ===
# [[ବିରି]] (ସମୃଦ୍ଧକରଣ){{tick}}
# [[ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ, ପୁରୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧି କରଣ){{tick}}
# [[ଆଖଣ୍ଡଳମଣି ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ପାଳିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}

==ଗ୍ରାମ/ସ‌ହର/ଅନୁଷ୍ଠାନ==
# [[ଫୁରଲିଝରଣ]] ‎(ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ସରକାରୀ ବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଳାହାଣ୍ଡି]]
# [[ନିଳୋକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ‎]]
# [[ମାଛକାନ୍ଦଣା ଜଳପ୍ରପାତ]]
# [[ନିଳୋକ]]
# [[ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]
# [[ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଅଙ୍ଗେଶ୍ୱରପଡ଼ା]]
# [[ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ପଳାସଗଡ଼ିଆ]]
# [[ପ୍ରଧାନପାଟ ଜଳପ୍ରପାତ]]
# [[ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ]]

==ଆମ ସଂସ୍କୃତି/ପରମ୍ପରା==
# [[ଝୋଟି ଚିତା]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ହଳଦୀ କୁମକୁମ]]
# [[ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା]]
#[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଦିବସ]]

==ସ୍ମରଣୀୟ ଓଡ଼ିଆ==
===ସାହିତ୍ୟିକ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଶାରଦା ରଥ]]
# [[ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ନୀଳମଣି ମିଶ୍ର]]
# [[ଭି. ପି. ଜୋଗଲେକର]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି (ଅନୁବାଦକ)]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାରଣା]]
# [[ପ୍ରଦୋଷ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ମନୋଜ ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ]]
# [[ମିଶ୍ର ସତ୍ୟନାରାୟଣ]]
# [[ଗୋଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବେଣୁଧର ରାଉତ]]
# [[ନୃସିଂହ କୁମାର ରଥ]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ସତ୍ୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଗୀତିକାର)]]
# [[ଗୌରହରି ଦଳାଇ]]
# [[ଅଲେଖଚନ୍ଦ୍ର ପଢ଼ିଆରୀ]]
# [[ବନବିହାରୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ଵାଳ]]
# [[ପ୍ରିୟବ୍ରତ ପାତ୍ର]]
# [[ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ]]
# [[ବାସୁଦେବ ସାହୁ]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି (ସାହିତ୍ୟିକ)]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)]]
# [[ଦୟାନିଧି ଦାସ]]
# [[କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[କମଳା ଶତପଥୀ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଭୂୟାଁ]]
# [[ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ]]
# [[କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ବାଦଲ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଉଦ୍ଧବ ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ଡିଲେଶ୍ୱର ରଣା]]
# [[ସୁଲଗ୍ନା ମହାନ୍ତି]]
# [[ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି]]
# [[ମୌସୁମୀ ଦାସ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଦେବକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]]
# [[ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[କମଳ ଲୋଚନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦାଶରଥି ମୁଣ୍ଡ]]
# [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମିହିର କୁମାର ମେହେର]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀଶ୍ୱର ମହାରଣା]]
# [[ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁଧାକର ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ଦାସ]]
# [[ସୀମନ୍ତ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ନନ୍ଦ]]
# [[ସୁଭାଷ ଶତପଥୀ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି]]
# [[କ୍ଷୀରୋଦ ବିହାରୀ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ଅବିନାଶ ସାହୁ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ]]
# [[ଉର୍ମିମାଳା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅଭୟ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ସୁତାର]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ହରିହର ଶୁକ୍ଳା]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ସାହୁ]]
# [[ନଟବର ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ସୋମନାଥ ଓଝା]]
# [[ନୃସିଂହାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଅଭୟ ଦ୍ୱିବେଦୀ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ଶିବପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜକିଶୋର ପରିଡ଼ା]]
# [[ମଣିରାମ ଜେନା]]
# [[ଆରତିବାଳା ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ବେଣୁଧର ସେନାପତି]]
# [[ନିରୁପମା କର]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଦାଶ]]
# [[ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି]]
# [[ନଗେନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସାହୁ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅଜୟ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିରାକାର ଦାସ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ବେହେରା]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ସାହୁ]]
# [[ଅରୂପାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ କବି]]
# [[ବିରଜା ବଳ]]
# [[ଅଖିଳ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ଅଭୟ ନାୟକ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ରଣା]]
# [[ବିଶ୍ଵକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଅମିତାଭ ଖିଲାର]]
# [[ମନୁ ଦାଶ]]
{{Div col end}}

=== ବହି ===
# [[ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ]]
# [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା]]
# [[ଧୂଳିଘର]]
# [[ଯାଜ୍ଞସେନୀ]]

=== ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଗଳ୍ପ ===
# [[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]]
# [[ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ]]

===ପୁରାତନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା (ଗୀତିକାର)]]
# [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ନୃସିଂହ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରଶ୍ମି ରାଉଳ]]
# [[ନିର୍ମଳା ଦେବୀ]]
# [[ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ]]
# [[ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା]]
# [[ସୁଲୋଚନା ଦାସ]]
# [[ପ୍ରଭାତୀ ମିଶ୍ର]]
# [[ରଜତ କୁମାର କର]]
# [[ସୁଚାରୁ ଦେବୀ]]
# [[ପଦ୍ମାବତୀ]]
{{Div col end}}

===ନୂତନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି]]{{tick}}
# [[ସୁଶାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]{{tick}}
# [[ଆରତି ଭୂୟାଁ]]
# [[ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ]]
# [[ରଶ୍ମି ରଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା]]
{{Div col end}}

===ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବୈଷ୍ଣବଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ବିଶ୍ୱମ୍ବର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଭୂବନାନନ୍ଦ ଦାସ]]
# [[ଅଲେଖ ପାତ୍ର]]
# [[ଜି. ଏସ. ମେଲକୋଟେ]]
# [[କିଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ସରକାର]]
# [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ)]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିଂହ]]

# [[ଦୋହରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ଚକରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ରେଣ୍ଡୋ ମାଝି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ଗୌରାଙ୍ଗ ଚରଣ ଦାସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ବାଞ୍ଛାନିଧି ମହାନ୍ତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
{{Div col end}}

=== ଚିତ୍ରକର ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିଜୟ ବିଶ୍ୱାଳ]]
{{Div col end}}

=== ସ୍ଥାନ/ଘଟଣା ===

# [[ସ୍ୱାଧୀନ ବାଞ୍ଛାନିଧି ଚକଲା]]

== ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ==
# [[ବିଶ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ]]
# [[ଫୁଲବାଣୀ ଓଡ଼ିଆ]]
# [[ଗଞ୍ଜାମୀ ଓଡ଼ିଆ]]
# [[କରଣୀ ଅକ୍ଷର]]
# [[ଓଡ଼ିଆ ସଂଖ୍ୟା]]
# [[ରେଲି ଭାଷା]]

== ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଆଶିଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀ କୋଙ୍କଣୀ]]
# [[ସର୍ବଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ହୁଇଷୁ ଭାଷା]]
# [[ବରପେଇଟା]]
# [[ତୁସୋମ ଭାଷା]]
# [[ଶେଇଖଗାଲ]]
# [[ଚମ୍ଫୁଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[କଲାକତଙ୍ଗ ମୋନ୍‌ପା]]
# [[ଟିଖିର ଭାଷା]]
# [[ସୁଆଁସୁ ଭାଷା]]
# [[ରାଠୱାଲି ବୋଲି]]
# [[ଶ୍ରୀନଗରିଆ ବୋଲି]]
# [[ଗଙ୍ଗାଡ଼ି ବୋଲି]]
# [[ଟିହରୀୟାଲି ବୋଲି]]
# [[କୁଇ ଭାଷା]]
# [[କଚାଇ-ପଦାଙ୍ଗ ଭଷା]]
# [[ଖାଙ୍ଗୋଇ ଭାଷା]]
# [[ବେରାର-ଡେକାନ ମରାଠୀ]]
# [[ଉଇ ଭାଷା]]
# [[ମୌଣ୍ଡାଦାନ ଚେଟ୍ଟି ଭାଷା]]
# [[ଭୋୟାରି ଭାଷା]]
# [[ମାଲାମୁଥାନ ଭାଷା]]
# [[ଗୌଡ଼ୀ ପ୍ରାକୃତ]]
# [[କାତକରି ଭାଷା]]
# [[କର୍ମକାର ଭାଷା]]
# [[ପଥିୟା ଭାଷା]]
# [[ଲାହୁଲ ଲୋହାର ଭାଷା]]
# [[ଖରମ ନାଗା ଭାଷା]]
# [[ଖମ୍ବା ଭାଷା]]
# [[ନାଃ ବୋଲି]]
# [[ବାଙ୍ଗନି-ତଗିନ ଭାଷା]]
# [[ଜଙ୍ଗସଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ମାରିଙ୍ଗ ନାଗା ଭାଷା]]
# [[ପୌଲା ଭାଷା]]
# [[ଟୁକପା ଭାଷା]]
# [[ବିଳାସପୁରୀ ଭାଷା]]
# [[ବେଟ୍ଟା କୁରୁମ୍ବା ଭାଷା]]
# [[ଦେଓରୀ ଭାଷା]]
# [[ବମ ଭାଷା]]
# [[ମେୱାତି ଭାଷା]]
# [[ବିସ୍ସା ଭାଷା]]
{{Div col end}}

== ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ==
# [[ସୋହିନୀ ଘୋଷ]]
# [[ପଦ୍ମା ଗୋଲେ]]
# [[ଅନାମିକା (କବି)]]
# [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା ବକ୍ସି]]
# [[ଉମା ଭଟ୍ଟ]]
# [[କେ.ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରିକା]]
# [[ବିଶାଖା ଦତ୍ତ]]

==ପୁସ୍ତକ==
# [[ନିର୍ମଳା (ଉପନ୍ୟାସ)]]

== ସମ୍ବାଦପତ୍ର ==
# [[ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]]
# [[ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]]

==କଥାଚିତ୍ର/ଅଭିନେତା==
===ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ===
* [[ବୟସର ଅନ୍ତେ]]
* [[ନବକଳେବର (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]]
* [[ଦେବଦାସ (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]]

===ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା===
* [[ଏସ୍୩ ମୁଭିଜ୍]]

=== ଟେଲିଭିଜନ ===

* [[ରଜ କୁଇନ୍]]

===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସୀତା ଲବକୁଶ]]
# [[ବ୍ୟାଡ଼୍ ଗାର୍ଲ]]
# [[ଚାନ୍ଦ ନା ତମେ ତାରା]]{{tick}}
# [[ଲଭ୍ ମାଷ୍ଟର]]
# [[ନଈ ସେପାରୀ କନକ ଗୋରୀ]]
# [[ଟାର୍ଗେଟ୍]]
# [[ପ୍ରେମ ସବୁଠୁ ବଳବାନ]]
# [[ଡାହା ବାଳୁଙ୍ଗା]]
# [[ତୁ ଆଉ ମୁଁ]]
# [[ଡାଡି]]
# [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ଲେଖୁଲେଖୁ ଲେଖିଦେଲି]]
# [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ନୂଆ ନୂଆ ପ୍ରେମରେ]]
# [[କିଏ ଦବ ଟକ୍କର]]
# [[ସୁପର ମିଛୁଆ]]{{tick}}
# [[ଆଖି ପଲକରେ ତୁ]]
# [[ଆଇନ କାନୁନ]]
# [[କେଉଁ ଦୁନିଆରୁ ଆସିଲ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ]]
# [[ଅଗସ୍ତ୍ୟ]]
# [[ଝିଅଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]]
# [[ପିଲାଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]]
# [[କେହି ନୁହେଁ କାହାର]]
# [[ଯୁବରାଜ(ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ରିଭେଞ୍ଜ]]
# [[ବାଏ ବାଏ ଦୁବାଇ]]
# [[ଚିନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲଭ୍ ପାଇଁ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା]]
# [[ଲଭ୍ ୟୁ ହମେଶା]]
# [[ଜଗା ହାତରେ ପଘା (୨୦୧୫)]]
# [[ଗପ ହେଲେ ବି ସତ (୨୦୧୫)]]{{tick}}
# [[ଭାଇନା, କ'ଣ କଲା ସେ]]
# [[ସୁଇଟ୍ ହାର୍ଟ]]
# [[ତୋର ଦିନେ କୁ ମୋର ଦିନେ]]
# [[ଲଭ୍ ଷ୍ଟେସନ୍]]{{tick}}
# [[ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର]]
# [[ବେବି]]
# [[ଛାତି ତଳେ ଡିଂ ଡଂ]]
# [[ସ୍ମାଇଲ୍ ପ୍ଲିଜ୍]]{{tick}}
# [[କଥାଦେଲି ମଥା ଛୁଇଁ]]
# [[ସୁନାପିଲା- ଟିକେ ସ୍କୃ ଢିଲା]]
# [[ଛାଇ ପରି ରହିଥିବି]]
# [[ଦିୱାନା ହେଲି ତୋ ପାଇଁ]]
# [[ଦିଲ୍ କା ରାଜା]]
# [[ମୀମାଂସା]]
# [[କ୍ରାନ୍ତିଧାରା]]
# [[ଦିଲ୍ ଦିୱାନା ହେଇଗଲା]]
# [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଗଡ୍‌ଫାଦର୍]]
# [[ଦି ଏଣ୍ଡ୍]]
# [[ଆଖି ଖୋଲିଲେ ତୁ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ସୀତାରାମଙ୍କ ବାହାଘର କଳିଯୁଗରେ]]
# [[ଟପୋରି]]
# [[ଅଭୟ]]
# [[ରୋମିଓ ଜୁଲିଏଟ]]
# [[ସିଷ୍ଟର ଶ୍ରୀଦେବୀ]]
# [[ଭକ୍ତ ଓ ଭଗବାନ]]
# [[ମିଠା ମିଠା]]
# [[ଟିକେ ଖରା ଟିକେ ଛାଇ]]
# [[ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ (୨୦୧୭)]]
# [[ତମକୁ ଦେଖିଲା ପରେ]]
# [[ପ୍ରେମର ନିଶା ନିଆରା ନିଆରା]]
# [[ଆସିଲୁ ଯେବେ ତୁ ଯାଆନା ଫେରି]]
# [[ପ୍ରେମରେ ପ୍ରେମରେ]]
# [[ମୁଁ ଗାନ୍ଧୀ ନୁହେଁ]]
# [[ହେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖା ଦେ]]
# [[ଦେଲେ ଧରା କଥା ସରେ]]
# [[ଗୁଣ୍ଡା]]
# [[ଗୋଟେ ଶୁଆ ଗୋଟେ ଶାରୀ]]
# [[ତୁ କହିବୁ ନା ମୁଁ]]
# [[ତୁ ଯେ ସେଇ]]
# [[ଯୋଉଠି ତୁ ସେଇଠି ମୁଁ]]
# [[ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ (୨୦୧୬ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ହେଲା ମତେ ପ୍ରେମ ଜର]]
# [[ଚୁପ୍ ଚୁପ୍ ଚୋରି ଚୋରି]]
# [[ଜବରଦସ୍ତ ପ୍ରେମିକ]]
# [[ଟାଇଗର (ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ ମୋର ସପନ ରାଣୀ]]
# [[ଭଉଁରୀ- ଦ ସିଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ରିଆଲିଟି]]
# [[ସପନର ପଥେ ପଥେ]]
# [[କଲେଜ ଟାଇମ]]
# [[ହେଲୋ- ଇନ୍ ଲଭ୍]]
# [[ଜହ୍ନର ପାହାଡ଼]]
# [[ମାୟା]]
# [[ମାଇଁ ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]]
# [[କଳ୍କୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଫ୍ଲାସ୍‌ବ୍ୟାକ]]
# [[ଏଇ ଜନମର ସାଥିଟିଏ]]
# [[ଜଷ୍ଟ ମୋହବତ୍]]
# [[କଥା ନୁହେଁ ଏ କଥା]]
# [[ଗଡ୍‌ସ୍ ଓନ୍ ପିପୁଲ୍]]
# [[ଲେଖିଚି ନାଁ ତୋର]]
# [[ରକ୍‌ଷ୍ଟାର୍]]
# [[ଭଲପାଏ ତତେ ୧୦୦ ରୁ ୧୦୦]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବାବା]]
# [[ରଘୁପତି ରାଘବ ରାଜାରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଶିକ୍]]
# [[ଲଟେରୀ- ଲାଇଫ୍ ଏଗ୍ନେଷ୍ଟ ଫେଟ୍]]
# [[ମୁଁ ଖାଣ୍ଟି ଓଡ଼ିଆ ଝିଅ]]
# [[ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିନ୍ଦାସ ରୋମିଓ]]
# [[ବଦମାସ୍‌ ଟୋକା]]
# [[ମୋ ଦିଲ୍ କହେ ଇଲୁ ଇଲୁ]]
# [[ଆପନା ହାତ ଜଗନ୍ନାଥ]]
# [[ତୋ ବାଟ ଚାହିଁଚି ରାତି ସାରା]]
# [[ପୁଣି ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ]]
# [[ଖାସ୍ ତୁମରି ପାଇଁ]]
# [[ଜୟ ହିନ୍ଦ୍]]
# [[ହିରୋ ନଂ ୱାନ୍]]
# [[ହରି ବୋଲ ନୁହେଁ ଟଙ୍କା ବୋଲ]]
# [[ସାହିତ୍ୟ ଦିଦି]]
# [[ସମଥିଙ୍ଗ୍ ସମଥିଙ୍ଗ୍ ୨]]
# [[ଭୈରବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସଙ୍ଗମ]]
# [[୨୦୧୪ ଫିଅର ଅଫ ଦ ଇଅର]]
# [[ଏମିତି ବି ହେଇପାରେ]]
# [[କିଡ୍‌ନାପ୍]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣା ଗୋବିନ୍ଦା]]
# [[ଆମେ ତ ଟୋକା ଷଣ୍ଢ ମାର୍କା]]
# [[କାବୁଲା ବାରବୁଲା]]
# [[ଶିବା- ନଟ୍‌ ଆଉଟ୍‌]]
# [[ପାଗଳ କରିଚୁ ତୁ]]
# [[ମେଣ୍ଟାଲ]]
# [[ମୁଁ ତା'ର କିଏ]]
# [[ତମେ ଥିଲେ ସାଥିରେ]]
# [[ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ୱାନ୍ ୱେ ଟ୍ରାଫିକ୍]]
# [[ରାସ୍ତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଓମ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦୀପାଞ୍ଜଳି]]
# [[ସିନ୍ଦୂର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ ମୋ ହିରୋ]]
# [[ଗଡ଼ବଡ଼]]
# [[ବଧୂ ନୁହେଁ ମୁଁ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ମୋ ଦିଲ୍ ତୋ ଦିୱାନା]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁନା ତୁ ମୋ ହୀରା]]
# [[ଲଭ୍ ହେଲା ଏମିତି]]
# [[ମୁଁ ଆଶିକ୍ ମୁଁ ଆୱାରା]]
# [[ମାଇଁ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଏସିପି ସାଗରିକା]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ ପୁରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦିୱାନା ଦିୱାନୀ]]
# [[ଚଉକା ଛକା]]
# [[ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମାନା]]
# [[ସୁପରଷ୍ଟାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁଁ ଗୋଟେ ଦୁଷ୍ଟ ପିଲା]]
# [[ସଲାମ ସିନେମା]]
# [[ରୁଦ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସପନର ନାୟିକା]]
# [[ସନ୍ଦେହୀ ପ୍ରିୟତମା]]
# [[ଅଶୋକ ସମ୍ରାଟ]]
# [[ହରି ଓମ ହରି]]
# [[ମୁଁ ଦିୱାନା ତୋ' ପାଇଁ]]
# [[ଓମ ସାଇ ତୁଝେ ସଲାମ]]
# [[ଦୀପୁ ଦ ଡ୍ୟାନ୍ସବୟ]]
# [[ବଜରଙ୍ଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମିକା]]
# [[କାଉଁରୀ କନ୍ୟା]]
# [[ଯୋଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବ୍ୟାଚେଲର]]
# [[ମିତ ବସିଛି ମୁଁ ଭୂତ ସାଥିରେ]]
# [[ଟଙ୍କା ତତେ ସଲାମ]]
# [[ମୁଁ ରାଜା ତୁ ରାଣୀ]]
# [[ତୁ ମୋ ଦେହର ଛାଇ]]
# [[କେହି ଜଣେ ଭଲ ଲାଗେରେ]]
# [[ବ୍ଲାକ୍‌ମେଲ୍]]
# [[ଗୁଡ୍ ବୟ]]
# [[ତୋ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଲା ପରେ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକା]]
# [[ଜଗୁ ଅଟୋବାଲା]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣା- ଷ୍ଟୋରୀ ଅଫ୍ ଏ ଡ୍ୟାନ୍ସର୍]]
# [[ମୁଁ]]
# [[ଫ୍ୟାମିଲି ନମ୍ବର୍ ୱାନ୍]]
# [[ମୁଁ ପ୍ରେମୀ ମୁଁ ପାଗଳ]]
# [[କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ]]
# [[ମା' ଖୋଜେ ମମତା]]
# [[ଡନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଓନ୍‌ଲି ପ୍ୟାର୍]]
# [[ଶୁଭ ବିବାହ]]
# [[ତୋ' ଆଖିରେ ମୁଁ]]
# [[ମୁଁ କ'ଣ ଏତେ ଖରାପ]]
# [[ଦିଲ୍ ତ‌ତେ ଦେଇଚି]]
# [[ଆ'ଲୋ ମୋର କଣ୍ଢେଇ]]
# [[ପହିଲି ରଜ]]
# [[ଭୁଲ୍ ବୁଝିବନି ମତେ]]
# [[ଶଶୁରଘର ଜିନ୍ଦାବାଦ]]
# [[ତୋ'ର ମୋ'ର ଯୋଡ଼ି ସୁନ୍ଦର]]
# [[ଏଇ ମିଳନ ଯୁଗ ଯୁଗର]]
# [[ଶକ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟିକେ ଅନାଡ଼ି ପୂରା ଖିଲାଡ଼ି]]
# [[ତତେ ଭଲ ପାଉଛି ବୋଲି]]
# [[ମେଘ ସବାରୀରେ ଆସିବ ଫେରି]]
# [[ପ୍ରେମ ଅଢ଼େଇ ଅକ୍ଷର]]
# [[ଦିୱାନା]]
# [[ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ (୨୦୧୦ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲୈଲା ଓ ଲୈଲା]]
# [[ହାପି ଲକି]]
# [[ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷି]]
# [[ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେମ ହେଲା]]
# [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ ମୋ ରୂପା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଇଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ]]
# [[ଚୁପ୍ କିଏ ଆସୁଛି]]
# [[ଆକାଶେ କି ରଙ୍ଗ ଲାଗିଲା]]
# [[ରୋମିଓ- ଦ ଲଭର୍ ବୟ]]
# [[ଲଭ୍ ଡଟ୍ କମ୍]]
# [[ମିତରେ ମିତ]]
# [[ତୁମେ ହିଁ ସାଥୀ ମୋର]]
# [[ତୁ ମୋରି ପାଇଁ]]
# [[ପ୍ରେମ ରୋଗୀ]]
# [[ଆ'ରେ ସାଥି ଆ]]
# [[ଆ' ଜ‌ହ୍ନରେ ଲେଖିବା ନାଁ]]
# [[ପାଗଳ କରିଚି ପାଉଁଜି ତୋର]]
# [[ଧନରେ ରଖିବୁ ଶପଥ ମୋର]]
# [[ମତେ ତ ଲଭ ହେଲାରେ]]
# [[ହସିବ ପୁଣି ମୋ ସୁନା ସଂସାର]]
# [[ନନ୍ଦିନୀ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ମୁନ୍ନା- ଏ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ତୋ ବିନା ଭଲ ଲାଗେନା]]
# [[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମତେ ଆଣିଦେଲ ଲକ୍ଷେ ଫଗୁଣ]]
# [[ତୋ ପାଇଁ ନେବି ମୁଁ ଶହେ ଜନମ]]
# [[କାଳୀଶଙ୍କର]]
# [[ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସାଧବ ବୋହୂ]]
# [[ସମୟ ହାତରେ ଡୋରି]]
# [[ତୁମକୁ ପାରୁନି ତ ଭୁଲି]]
# [[ଅଗ୍ନିଶିଖା]]
# [[ମୋ ସୁନା ପୁଅ]]
# [[ଏ ମନ ମାନେନା]]
# [[ବନ୍ଧୁ (କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋନିକା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ]]
# [[ଫେରିଆ ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]]
# [[ମହାନାୟକ]]
# [[ମୁଁ ତତେ ଲଭ୍ କରୁଚି]]
# [[ପ୍ରିୟା ମୋ ଆସିବ ଫେରି]]
# [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଆଣ୍ଡ ଗୁଡ୍ଡି]]
# [[ଆମାଜନ୍ ଆଡ୍‌ଭେଞ୍ଚର୍]]
# [[ଆଇ ଲଭ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ]]
# [[ତୁ ଏକା ଆମ ସାହା ଭରସା]]
# [[ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧିଲି ମୋ ରଖିବ ମାନ]]
# [[ହସିଲା ସଂସାର ଭାଙ୍ଗିଲା କିଏ]]
# [[ରକତେ ଲେଖିଚି ନାଁ]]
# [[ଦେ ମା ଶକ୍ତି ଦେ]]
# [[ତୁ ମୋ ମନର ମିତ]]
# [[ପ୍ରିୟା ମୋ ପ୍ରିୟା]]
# [[ବାଜି]]
# [[ତତେ ମୋ ରାଣ]]
# [[ମନର ମାନସୀ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ନାରୀ ଆଖିରେ ନିଆଁ]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ]]
# [[ଓମ୍ ଶାନ୍ତି ଓମ୍]]
# [[ନାୟକ ନୁହେଁ ଖଳନାୟକ]]
# [[ହତ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ଟୋପା ଲୁହ]]
# [[ମଥାରେ ଦେଇ ପାଟ ଓଢ଼ଣୀ]]
# [[ଓ ମାଇଁ ଲଭ୍]]
# [[କଟି ପତଙ୍ଗ]]
# [[ପ୍ରେମ୍ କୁମାର]]
# [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ସଲମାନ୍ ଖାନ୍]]
# [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା]]
# [[ଓଲେ ଓଲେ ଦିଲ୍ ବୋଲେ]]
# [[ନାୟକର ନାଁ ଦେବଦାସ]]
# [[ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ]]
# [[ରହିଚି ରହିବି ତୋରି ପାଇଁ]]
# [[ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ସୁନା ସଙ୍ଖାଳୀ]]
# [[ରଖିବ ଯଦି ସେ ମାରିବ କିଏ]]
# [[ହରିଭାଇ ହାରେନା]]
# [[ମା ମଙ୍ଗଳା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇଠି ସ୍ୱର୍ଗ ଏଇଠି ନର୍କ]]
# [[ସାବତ ମାଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)‌]]
# [[ନାରୀ ବି ପିନ୍ଧିପାରେ ରକ୍ତ ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ପୁଅ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ସୁନା ସଂସାର]]
# [[ସମୟ ଚକରେ ସଂସାର ରଥ]]
# [[ପୁଅ ମୋର ଜଗତ ଜିତା]]
# [[ତୋ ଆଖି ମୋ ଆଇନା]]
# [[ଧର୍ମ ଦେବତା]]
# [[ସମୟ ଖେଳୁଛି ଚକା ଭଉଁରୀ]]
# [[ଧର୍ମ ସ‌ହିଲେ ହେଲା]]
# [[ସହର ଜଳୁଚି]]
# [[ମା ପରି କିଏ ହେବ]]
# [[ମା କାନ୍ଦେ ଆଜି ପୁଅଟେ ପାଇଁ]]
# [[ରଙ୍ଗ୍ ନମ୍ବର]]
# [[ଧରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କଳା ମାଣିକ]]
# [[ବାବୁ ପର୍ଶୁରାମ]]
# [[ତୁଳସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଧର୍ମ ନିକିତି]]
# [[ରାକ୍ଷୀ ଭିଜିଗଲା ଆଖି ଲୁହରେ]]
# [[ଏଇ ଆଖି ଆମ ସାକ୍ଷୀ]]
# [[କାଳ ଚକ୍ର]]
# [[ପରଦେଶୀ ବାବୁ]]
# [[ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ]]
# [[କଥା କହିବ ମୋ ମଥା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[କଥା ରହିଗଲା କାଳ କାଳକୁ]]
# [[ଶାଶୁ ହାତକଡ଼ି ଭାଉଜ ବେଡ଼ି]]
# [[ଲଭ୍ ପ୍ରମିଜ୍]]
# [[ଯୋଉଠି ଥିଲେ ବି ତୁ ମୋର]]
# [[ସରପଞ୍ଚ ବାବୁ]]
# [[ଲାଟ୍ ସାହେବ]]
# [[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ପାଲିଙ୍କି]]
# [[ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର]]
# [[ଅହଲ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇ ସଂଘର୍ଷ]]
# [[ଜୀବନସାଥୀ (୧୯୯୭ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ]]
# [[ବାପା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି]]
# [[ନୀଳ ମାଷ୍ଟରାଣୀ]]
# [[ମୋକ୍ଷ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବସୁଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ପୁଅ]]
# [[କ୍ଷଣିକା- ଦ ଲସ୍ଟ ଆଇଡିଆ]]
# [[ମଣି ନାଗେଶ୍ୱରୀ]]
# [[ସୁଭଦ୍ରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[୪ ଇଡିଅଟସ୍]]
# [[ଚମ୍ପିଆନ]]
# [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା]]
# [[ସାଗର ଗଙ୍ଗା]]
# [[ପାଚେରୀ ଉଠିଲା ମଝି ଦୁଆରୁ]]
# [[ଅକୁହା କଥା]]
# [[ନିର୍ବାଚନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁକ୍ତି ମଶାଲ]]
# [[ନାଗ ଜ୍ୟୋତି]]
# [[ଲୁବେଇଡାକ]]
# [[ରଖିଲେ ଶିବ ମାରିବ କିଏ]]
# [[ମହୁଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଗୋପରେ ବଢ଼ୁଛି କଳା କହ୍ନେଇ]]
# [[ଏମିତି ଭାଇ ଜଗତେ ନାହିଁ]]
# [[ଗଢ଼ି ଜାଣିଲେ ଘର ସୁନ୍ଦର]]
# [[ଦାଦାଗିରି]]
# [[ପଥର ଖସୁଚି ବଡ଼ ଦେଉଳୁ]]
# [[ଅନୁପମା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାଡୋଜ୍ ଅଫ୍ ଦ ରେନ୍‌ବୋ]]
# [[ଆଶା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମା (୧୯୯୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଉଦଣ୍ଡୀ ସୀତା]]
# [[ମା' ଯାହାର ସାହା]]
# [[ଘର ମୋର ସ୍ୱର୍ଗ]]
# [[ଅଣ୍ଟି ଛୁରୀ ତଣ୍ଟି କାଟେ]]
# [[ପ୍ରୀତିର ଇତି]]
# [[ଅରଣ୍ଯ ରୋଦନ]]
# [[ସୁଖ ସଂସାର]]
# [[ମୁକ୍ତି ତୀର୍ଥ]]
# [[ଦୂର ଦିଗନ୍ତ]]
# [[କି ହେବ ଶୁଆ ପୋଷିଲେ]]
# [[ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ]]
# [[ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର]]
# [[ବସ୍ତ୍ର ହରଣ]]
# [[ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]]
# [[ଚକାଡୋଳା କରୁଚି ଲୀଳା]]
# [[ହିସାବ କରିବ କାଳିଆ]]
# [[କଣ୍ଢେଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କାଳିଆ ଭରସା]]
# [[ଅଗ୍ନି ବୀଣା]]
# [[ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ଚଉ ବାହାକୁ]]
# [[ହସ ଲୁହ ଭରା ଦୁନିଆ]]
# [[ଦଇବ ଦଉଡ଼ି]]
# [[ଲୁଟ ତରାଜ]]
# [[ବିଧିର ବିଧାନ]]
# [[ଶାସ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରତିଶୋଧ ଅପରାଧ ନୁହେଁ]]
# [[ଲୋକାଲ ଟୋକା ଲଭ୍ ଚୋଖା]]
# [[ମାଇଣ୍ଡ୍‌ଗେମ୍]]
# [[ପୁଅ ମୋର କଳା ଠାକୁର]]
# [[ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୂ]]
# [[ପାପ ପୁଣ୍ୟ]]
# [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମା ମତେ ଶକ୍ତି ଦେ]]
# [[ଲାଲ ପାନ ବିବି]]
# [[ଗୋଲାମଗିରି]]
# [[ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁଛି]]
# [[ଅନ୍ୟାୟ ସହିବି ନାହିଁ]]
# [[ମାଣିକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପକା କମ୍ବଳ ପୋତ ଛତା]]
# [[ପଳାତକ]]
# [[କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ]]
# [[ସତ ମିଛ]]
# [[ତାରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆରଣ୍ୟକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶେଷ ପ୍ରତୀକ୍ଷା]]
# [[ଏକ୍ସକ୍ୟୁଜ ମି]]
# [[ମା ଗୋଜବାୟାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମ ପାଇଁ ମହାଭାରତ]]
# [[ସପନ ବଣିକ]]
# [[ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଇସ୍କ ପୁଣିଥରେ]]
# [[ରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବସନ୍ତ ରାସ]]
# [[ଲଭ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍]]
# [[ପ୍ରତିଧ୍ୱନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୀବନ ସଙ୍ଗମ]]
# [[ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର]]
# [[ରାମ ରହିମ]]
# [[ଉଦୟ ଭାନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା]]
# [[ଭାଇଜାନ୍]] 
# [[ଅଭିଳାଷ]]
# [[ଭକ୍ତ ସାଲବେଗ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କଲ୍ୟାଣୀ]]
# [[ଦେଖ ଖବର ରଖ ନଜର]]
# [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅ]]
# [[ବିଲ୍ୱ ମଙ୍ଗଳ]]
# [[ମାନସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦେବଯାନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପଗ୍‌ଲୁ]]
# [[ବାଟ ଅବାଟ]]
# [[ମନ ଖାଲି ତତେ ଚାହେଁ]]
# [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା (୧୯୮୦ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟ ମା ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ଅନୁରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରାମ ବଳରାମ]]
# [[ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ (୧୯୭୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାକ୍ଷୀ ଗୋପୀନାଥ]]
# [[ସୁଜାତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସତୀ ଅନୁସୂୟା]]
# [[ପରିବାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପତି ପତ୍ନୀ]]
# [[କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ]]
# [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୁର୍‌ଦାସ]]
# [[ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା]]
# [[ପୁନର୍ମିଳନ]]
# [[ସାଥୀ ତୁ ଫେରିଆ]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁନା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମା (୨୦୧୮ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମୀ ଦିୱାନା]]
# [[ପ୍ୟାର ଅଲଗା ପ୍ରକାର]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁଇଟ୍ ୧୬]]
# [[ଜୀବନର ଚଲାପଥେ]]
# [[ରହସ୍ୟ]]
# [[କୁଳାଙ୍ଗାର]]
# [[ମୁଇଁ ଦିୱାନା ତୁଇ ଦିୱାନୀ]]
# [[ଏ ଦିଲ୍ ତତେ ଦେଲି]]
# [[ବାପା ତମେ ଭାରି ଦୁଷ୍ଟ]]
# [[ଚାଲ୍ ଟିକେ ଦୁଷ୍ଟ ହବା]]
# [[ଅଜବ ସଞ୍ଜୁର ଗଜବ ଲଭ୍]]
# [[ପଞ୍ଜୁରୀ ଭିତରେ ଶାରୀ]]
# [[ନିମ୍‌କି]]
# [[ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦]]
# [[ଗୋଲ୍ ମାଲ୍ ଲଭ୍]]
# [[ବୋବାଲ ଟୋକା]]
# [[ସେଲଫିସ୍ ଦିଲ୍]]
# [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୨]]
# [[ଅଭିମାନ (୨୦୧୯ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବୈଶାଳୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରଙ୍ଗ ବରଷିବ ଟୁପୁରୁ ଟୁପୁରୁ]]
# [[ପ୍ରେମ ତୋର ନଟି ନଟି]]
# [[ଖୁସି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ କହିଦେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ଛବିରାଣୀ‎]]
# [[ଲଭ୍ ଟୁଇଷ୍ଟ]]
# [[ଦେଖା ହେଲା ପ୍ରେମ ହେଲା]]
# [[ମିଷ୍ଟର ମଜନୁ]]
# [[ବାଳ- ଦ ରିଦମ୍ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍]]
# [[ଫ୍ରମ୍ ମି ଟୁ ୟୁ]]
# [[ମାଲ୍ ମହୁ ଜୀବନ ମାଟି]]
# [[ବିଶ୍ୱରୂପ]]
# [[ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[କିଏ କାହାର (୧୯୯୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]]
# [[ବାବୁ ଭାଇଜାନ୍]]
# [[କୁଇନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ (କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ଆହୁତି]]
# [[କାହ୍ନା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ସଂସାର (୧୯୯୭ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସହିଦ ରଘୁ ସର୍ଦ୍ଦାର]]
# [[ଗାଁର ନାଁ ଗାଲୁଆପୁର]]
# [[ଚାଲ ଟିକେ ପ୍ରେମ କରିବା]]
# [[ମନେ ମନେ ମନ ଖୋଜୁଥିଲା]]
# [[ଚକ୍ଷୁବନ୍ଧନ]]
# [[ଜଙ୍ଗଲ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଅରୁନ୍ଧତୀ (୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମନ ମୋ ନେଇଗଲୁ ରେ]]
# [[ପିହୁ]]
# [[ବିଜୟିନୀ]]
# [[ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ]]
# [[୨ ଚକ୍‌ଲେଟ୍]]
# [[ଲାଲି ହବ କାହାର]]
# [[କଟକ ୱେଡ୍ସ୍ ସମ୍ବଲପୁର]]
# [[ବାପା ଆଇସିୟୁରେ ଅଛନ୍ତି]]
# [[ଲୁଚେଇ ଦେ ମତେ ଛାତି ଭିତରେ]]
# [[ଦୁର୍ଗତିନାସିନୀ ୨]]
# [[ଷଷ୍ଠରୁ ନଷ୍ଟ]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧ ସତ୍ୟ]]
# [[ଚୋରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାରୋ ହେଟ୍‌ସ୍ ଦେବଦାସ]]
# [[ପ୍ରେମିକାୟ ନମ]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ ୨]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ବସୁଧା ଚିରି]]
# [[ତୁ ମୋର ସାଥୀରେ ୨]]
# [[ମା'ର ମମତା]]
# [[ରାତି ସରି ସରି ଯାଉଛି]]
# [[ଇଏ ବି ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[କୋକୋଲି: ଫିସ୍ ଆଉଟ୍ ଅଫ୍ ୱାଟର୍]]
# [[ଭୋକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଚରିତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସିନ୍ଥିରୁ ସିନ୍ଦୂର ଅଳପ ଦୂର]]
# [[ବିଶ୍ୱାସ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲ]]
# [[ଓଏ ଗୀଟାର]]
# [[ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ]]
# [[ତୁମେ ମୋ ଶଙ୍ଖା ତୁମେ ମୋ ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ଚୁମକି ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଂ]]
# [[ତାଣ୍ଡବ]]
# [[ବିସର୍ଜନ]]
# [[ରୋଲ୍ ନଂ-୨୭ ସୁଜାତା ସେନାପତି]]
# [[ସୁପର୍ ବୟ୍]]
# [[ପଲ୍ ପଲ୍ ତତେ ଚାହେଁ]]
# [[ତୁ ଭାରି ବିୟୁଟିଫୁଲ୍]]
# [[ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରୋମିଓ ରାଜା]]
# [[ପାପ]]
# [[ହିରୋଗିରି]]
# [[ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ ତୁ]]
# [[ହେଲୋ ରାବଣ]]
# [[ସାହାଣୀ ଘର କାହାଣୀ]]
# [[ଲଭ୍ ୟୁ ପ୍ରିୟା]]
# [[ଶଲା ବୁଢ଼ାର ବଦ୍‌ଲା]]
# [[ଟିକେ ଲଭ୍ ଟିକେ ଟ୍ୱିଷ୍ଟ୍]]
# [[ତୁ ମୋର ସାଥିରେ]]
# [[ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ]]
# [[ପ୍ରେମ ନା' ପାଗଳପଣ]]
# [[ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର]]
# [[ଫେରିଆ]]
# [[ମୁଁ ତୁମେ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍]]
# [[ଭିଜା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ]]
# [[ମୂଷା ମୋର ରଜନୀକାନ୍ତ]]
# [[ଅନାମିକା ନାୟିକା]]
# [[ଅନୁ ଦିଦି ନଟ୍ ଆଉଟ୍]]
# [[ଗୋଲ୍‌ମାଲ୍]]
# [[ଡହରା ଟୋକା]]
# [[ଅଙ୍ଗୁରୁ ନମିଳିଲେ ଖଟା]]
# [[ଲାଲ୍‌ପାନ ବିବିର ସ୍ମାର୍ଟ୍ ଫ୍ୟାମିଲି]]
# [[ହଉ ହଉ ହେଇଗଲାରେ]]
# [[ଟ୍ୱିଷ୍ଟବାଲା ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଚିରକୁଟ୍]]
# [[ତୋ ବିନା କିଛି ମୁଁ ଚାହେଁନା]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ]]
# [[ଝିଅଟା ଅଲଗା ପ୍ରକାର]]
# [[କାଳିଆ କରୁଛି ଲୀଳା]]
# [[ଫୋର୍]]
# [[ସମାପାଜୁର ରଘୁ]]
# [[ବନ୍ଧନ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ]]
# [[କୁକୁଡ଼ା ଚୋର]]
# [[ପ୍ରେମ ଏଟିଏମ୍]]
# [[ଆଉ ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଭାବେ ସିନା କହିପାରେନା]]
# [[କୋଉ ଆକାଶର ଜହ୍ନ ତୁ]]
# [[ପ୍ରେମମ୍]]
# [[ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ କରନ୍ ଅର୍ଜୁନ]]
# [[ଯଥା ରାବଣସ୍ୟ ମନ୍ଦୋଦରୀ]]
# [[ଦିଦି ନମସ୍କାର]]
# [[ସୁନୟନା]]
# [[ପାଣିଗ୍ରହଣ]]
# [[ଲଗାମ୍]]
# [[ମନ ମୋର କାଗଜ ଗୁଡ଼ି]]
# [[ଦିଲ୍ ମୋର ମାନେନା]]
# [[ଗୁପ୍‌ଚୁପ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋ ପଣତକାନୀରେ ତୁ]]
# [[ଚୋରଣୀ ୨]]
# [[ଏକା ତୁ ଏକା ମୁଁ]]
# [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ମିଷ୍ଟର କହ୍ନେୟା]]
# [[ଅଧାଲେଖା ଗପ]]
# [[କ୍ରେଜି-୪]]
# [[ବିଦ୍ୟାରାଣ]]
# [[ଲାଗେ ପ୍ରେମ ନଜର]]
# [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା]]
# [[ଆସ୍ତିକ ନାସ୍ତିକ]]
# [[ଦିଲ୍‌ରେ ଅଛି ତୋ'ରି ନାଁ]]
# [[କହିବିନି ତତେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ବାଏ ବାଏ ଦିଲ୍]]
# [[ଶେଷ ରାତି]]
# [[ବୋଉର ହାତବାକ୍ସ]]
# [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା]]
# [[ହାଏ କୃଷ୍ଣ]]
# [[କିଛି କହିବାର ଅଛି]]
# [[ଏଇ ରାକ୍ଷୀ ତୋ' ରକ୍ଷା କବଚ]]
# [[ମାୟାବୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କିସ୍ ମିସ୍]]
# [[ମହାବାହୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଡିୟୁ ଗୋଦାର]]
# [[ଚୁମ୍‌କି ସେ' ତ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିବ ନାହିଁକି]]
# [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]]
# [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]]
# [[ବାଳୀ - ଦ ସେଭିଅର୍]]
# [[ତିତ୍‌ଲି]]
# [[ମହିଷାସୁର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମରେ ରିସ୍କ ହେଲା ମୋତେ ଇସ୍କ]]
# [[ପ୍ରସ୍ଥାନମ୍]]
# [[ଓଏ ଅଞ୍ଜଲି]]
# [[ତୃଷ୍ଣା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଅଳ୍ପ ଦିନର ଗଳ୍ପ]]
# [[ରୁଦ୍ରାଣୀ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର]]
# [[ତୁ ମୋର ଓକେ]]
# [[ଆମେ ତ ମିଡିଲ୍ କ୍ଲାସ୍]]
# [[ସହରୀ ବାଘ (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଛାଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍]]
# [[ପୋଲିସ୍ ବାବୁ]]
# [[ଲାଇଫ୍‌ରେ କିଛି ବି ହେଇପାରେ]]
# [[ମୁଖା (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲାଲ ଓଢ଼ଣି]]
# [[ତୋ ନା'ର ମାନେ ହଁ]]
# [[ଡିଅର୍ ଲଭ୍]]
# [[ନଟରାଜ ୦୦୯]]
# [[ତୋ'ର ମୋର କଟି]]
# [[ଉଡ଼ନ୍ତା ଥାଳିରେ ଆସିଛି ପ୍ରିୟା]]
# [[ନିୟତି]]
# [[ମାମା ୱେଡ୍‍ସ୍ ପାପା]]
# [[ବନ୍ଦିନୀ]]
# [[ବ୍ରେକ୍‍ଅପ୍ ବାଲା ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଫାଲଗୁନ ଚୈତ୍ର]]
# [[ବାପା ସୁପର୍‌ମ୍ୟାନ୍]]
# [[ବାଜିବଲୋ ସାହାନାଇ]]
# [[ବୋହୂ ଆମର ବିଛୁଆତି]]
# [[ବିଭ୍ରାନ୍ତ]]
# [[କନ୍ୟାଦାନ (୨୦୨୩ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମନ ମ୍ୟୁଜିଅମ୍]]
# [[ମନସ୍କ]]
# [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀ]]
# [[ସରଗ ପୁରରୁ ଆସିଚି ପ୍ରିୟା]]
# [[ବାହାଘର ଡଟ୍ କମ୍]]
# [[ଟିଙ୍ଗା ରାଜୁ]]
# [[ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍]]
# [[ଡେଲିଭରି ବୟ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୨]]
# [[ଉଷା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଛବିର ମଣିଷ]]
# [[ଧୀର ପାଣି ପଥର କାଟେ]]
# [[ଶତ୍ରୁ ସଂହାର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ତଦନ୍ତ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[କବିତା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଫଟା କପାଳ]]
# [[ତମସା ତୀରେ]]
# [[ଭାଗ୍ୟ]]
# [[ପୂଜାରିଣୀ]]
# [[ଭୁଲ କାହାର]]
# [[ମୁଖାଗ୍ନି]]
# [[ଧୋ'ରେ ବାବୁ ଧୋ']]
# [[ପ୍ରିୟେ ତୁ ମୋ ସିଏ]]
# [[ମହାସଂଗ୍ରାମ]]
# [[ଶାୟରୀ ଶାୟରୀ]]
# [[ପ୍ରେମୀ ନମ୍ବର ୱାନ୍]]
# [[ହାପି ଏଣ୍ଡିଂ]]
# [[କର୍ତ୍ତବ୍ୟ]]
# [[ଆଇପିଏସ୍ ଦୁର୍ଗା]]
# [[ପ୍ରିୟାର ପ୍ରି-ୱେଡିଂ ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଧୋକା - ଦି ଗେମ୍ ଅଫ୍ ଲଭ୍]]
# [[ପ୍ରତିଶୋଧ]]
# [[ପୁଷ୍କରା (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶଙ୍କର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବୋଉ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ପଡ଼ିଗଲି ତୋ ପ୍ରେମରେ]]
# [[ପ୍ରୀତି ବନ୍ଧନ]]
# [[ଟି]]
# [[କସ୍ତୁରୀ (୨୦୨୩ ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ସିନ୍ଦୂର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟୁ ଲେଟ୍]]
# [[ଟୁଇନ୍ସ]]
# [[ଲାଗିଲା ରଙ୍ଗ ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ସୁକ ଭାଇର ସୋଲେ]]
# [[ଲଭ୍ ଇନ୍ ଲଣ୍ଡନ]]
# [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟାର୍]]
# [[କାଇଁଚ ମାଳି]]
# [[ମିଛେଇ ଝିଅ]]
# [[ପାଖେ ପାଖେ ଥିବି ହର୍‌ପଲ୍]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ରହିଲା ରାଣ]]
# [[ବ୍ୟାସେ ଶୁଣୁଛ]]
# [[କର୍ମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଭାଇ: ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]]
# [[ଅପରାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅନନ୍ତା]]
# [[ବୋଉ ବୁଟୁ ଭୂତ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିନ୍ଦୁସାଗର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁରବି]]
# [[ପଙ୍ଗା ନେଇଛି ମୁଁ ଯମ ସାଥୀରେ]]
# [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୩]]
# [[ପୂୟୋଦକମ୍]]
# [[ଆଫା]]
# [[ମିସ୍ ରଙ୍ଗବତୀ]]
# [[କାନ୍ଦ ମାଷ୍ଟ୍ରେ]]
# [[ନଈ ସେପାରି କନକ ଗୋରୀ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସଖା ମୋର ଭୋଳାଶଙ୍କର]]
# [[ବର ବଧୂ]]
# [[ରକ୍ତ ଗୋଲାପ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାଥୀ ତୁ ମୋର ସାତ ଜନ୍ମର]]
# [[ଅପେକ୍ଷା]]
# [[ମିଡ୍‌ନାଇଟ୍]]
# [[ଜୀବନଦାନ]]
# [[ପବିତ୍ର ବନ୍ଧନ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦାସ ବାବୁଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟ ଝିଅ]]
# [[ବୋହୂ ଆମର ରଜନୀକାନ୍ତ]]
# [[କାଙ୍ଗୁଲା: ମା କାଳୀର ଦଣ୍ଡ ନାଚ]]
# [[ସ୍ୱପ୍ନ ସୁନ୍ଦରୀ]]
# [[ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ]]
# [[ତତେ ଲାଗିଲା ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ବିଦେହ]]
# [[ମେହେରମୁଣ୍ଡା]]
# [[ମୁଁ ତୁମ ସାବିତ୍ରୀ]]
# [[ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବନ୍ଧୁ ନୁହେଁ ତୁ ବଧୂ]]
# [[ପରିଚୟ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମେମ୍‌ସାହାବ୍]]
# [[ମିଷ୍ଟିର ଦୁଷ୍ଟାମୀ]]
# [[ମାୟା ମରୀଚିକା]]
# [[ମହାକାଳ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମଟରସାଇକେଲ୍]]
# [[ଏଇ ବୋଧେ ପ୍ରେମ]]
# [[ସାହା ହେବେ ମୋତେ ମା' ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ମିସ୍ କଲ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍]]
# [[ନନ୍ଦ ମାଷ୍ଟରଙ୍କ ଚାଟଶାଳୀ]]
# [[ବୋହୂ ୪୨୦]]
# [[ନମସ୍ତେ କମଳା ମା' ଗୋ ୩]]
# [[ଦର୍ପଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ]]
# [[ସାର୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶମ୍ଭୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବାସ୍ତବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଉଧାର କରିବୁ ସାତପୁରୁଷ]]
# [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୨]]
# [[ତୋର ମୋର ପ୍ରେମ]]
# [[ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍]]
# [[ଚାରିଧାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଛକି ଶୂନ]]
# [[ଡାଏରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶିକାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମା' ମୋର ସାହାଭରସା]]
# [[ସାତ ଭାଇଙ୍କ ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ଲହରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଘ୍ନ ବିନାଶିବେ ବିନାୟକ]]
# [[କେରେକ୍]]
# [[ଡେଲିଭରି ବୟ ୨]]
# [[ଅଲିଅଳି ରାଜଜେମା]]
# [[ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୪]]
# [[ଓମ୍ ନମଃ ଶିବାୟ ଭକ୍ତିରେ ଶକ୍ତି]]
# [[ଛି ରେ ନନୀ]]
# [[ୱାଇଫ୍ ନୁହେଁ ସେ ୱାଇଫାଇ]]
# [[ଆଇ ଏମ୍ କାଳିଆ]]
# [[ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନବକଳେକବର]]
# [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା (୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାର୍ବତୀପୁରର ପବନସୁତ]]
# [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅର ଜୀବନ ବୀମା]]
# [[ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]]
# [[ଭାବାନ୍ତର]]
# [[ସତ୍ୟବାନର ସ୍ୱର୍ଗଯାତ୍ରା]]
# [[ତୁମେ ନଥିଲେ]]
# [[ସଉତୁଣୀ ନମ୍ବର ୧]]
# [[ସୁନାନାକୀ ବୋହୂ]]
# [[ରାକେଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[୧୯୯୯ - ଏକ ସଂଗୁପ୍ତ କାହାଣୀ]]
# [[ଡଷ୍ଟବିନ୍]]
# [[ପାଦେ ଆକାଶ]]
# [[ଆଜିର ରେବତୀ]]
# [[ସ୍ୱୟମ୍ବର]]
# [[ଅଜବ ଏଇ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]]
# [[ଶିମ୍‌ଲୀ]]
# [[ଘମାଘୋଟ]]
# [[ଶାଶୁ ନୁହେଁ ସେ ସୁନାମୀ ଝଡ଼]]
# [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର ୨]]
# [[ଭାଲେଣ୍ଟାଇନ୍ - ଦି ମେମୋରେବଲ୍ ଡେ]]
# [[ବାଜି ଲାଗିଛି ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ବେସାହାରା]]
# [[ମିଶିରି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସନାତନୀ - କର୍ମ ହିଁ ଧର୍ମ]]
# [[କବାଡ଼ି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଞ୍ଜେଲ୍]]
# [[ଭାଇ - ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]]
# [[ଅଦୃଶ୍ୟ]]
# [[ରଂଗଶୁର]]
# [[ବଇଦ]]
# [[ୱାଇଫ୍]]
# [[ଡୋରି ଲାଗିଛି କାଳିଆ ପାଖେ]]
# [[ଚିଠି ଲେଖିଛି ମୋ ଚକା ଆଖିକୁ]]
# [[ଗଣ୍ଡ ଭୈରବ]]
# [[ଦି ମିଲେଟ୍ ଡାଏରୀ]]
# [[ଗୁରୁଜୀ ନମସ୍କାର]]
# [[ଲାଇନ୍ ବାଲା]]
# [[କେମିତି ଭୁଲିବି ମୁଁ]]
# [[ସମୟ କହିବ କିଏ କାହାର]]
# [[ଡିଅର୍ ପୁରୁଷ]]
# [[ଦଶମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇ ଆମ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]]
# [[ଖରା - ଦି ହିଟ୍]]
# [[ଯୋଗିନୀ]]
# [[ଲଭ୍ ଟିଉସନ୍]]
# [[ସିନ୍ଦୂର ଖେଳ]]
# [[ଶାନ୍ତି ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ - ଫ୍ଲାଟ୍ ନମ୍ବର ୨୦୩]]
# [[ଆଶିକ୍ ସରେଣ୍ଡର ହେଲା]]
# [[କେମିତି ଏ ସମ୍ପର୍କ]]
# [[ମୋ କାହାଣୀରେ ତୋରି ନାଁ]]
# [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶ୍ରୀମତୀ]]
# [[ଆକାଶବାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋ ଜେଜେଙ୍କ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଭୋଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲଭ୍ ୪୨୦]]
# [[ଦୁଇ ଦୁଣେ ପାଞ୍ଚ]]
# [[ବସ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟବୀର]]
# [[ଯେତେ ଗୋରୀ ସେତେ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ତ୍ରିକନ୍ୟା]]
# [[ତତେ ଷୋହଳକୁ ମତେ ସତର]]
# [[ଅପରେସନ୍ ୧୨/୧୭]]
# [[ଯାଯାବର ୨.୦]]
# [[ସରକାରୀ ଜ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବି ଗ୍ୟାଙ୍ଗ]]
# [[ବିଗୁଲ]]
# [[ମିତାଲି ଅପା]]
# [[ସିନ୍ଦୂରା]]
# [[କେମିତି କହିବି ମୁଁ]]
# [[ନିର୍ଣ୍ଣୟ]]
# [[ତେଜସ୍ୱିନୀ]]
# [[ଆସକ୍ତ]]
# [[ମା' ପେଟରୁ ମୁଁ ଜଗତଜିତା]]
# [[ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ]]
# [[ଟିକେ ଟିକେ ଅଚିହ୍ନା ତୁ]]
# [[ପାବାର୍]]
# [[ଡ୍ୟାନ୍ସିଂ ଷ୍ଟାର୍]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ]]
{{Div col end}}

===ସମୃଦ୍ଧିକରଣ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ରାଜୁ ଆୱାରା]] 
# [[ରୂପା ଗାଁ ର ସୁନାକନିଆଁ]]
# [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ନାରାୟଣୀ]]
# [[ବିଧାତା (୨୦୦୩ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[କଥାନ୍ତର]]
# [[ମାୟା ମିରିଗ]]
# [[ମାଟିର ମଣିଷ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଛାଇ]]
# [[ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ]]
# [[ଚୋରି ଚୋରି ମନ ଚୋରି]]
# [[ବୋଉ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଧର୍ମର ହେବ ଜୟ]]
# [[ସାକ୍ଷୀ ରହିଲା ଏ ସିଂହଦୁଆର]]
# [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ]]
# [[ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ ଭଗବାନ]]
# [[ଦୋସ୍ତି]]
# [[ଆସୁଛି ମୋ କାଳିଆସୁନା]]
# [[ଯଶୋଦା (୧୯୯୬ର ସିନେମା)]]
# [[ପିପାସା]]
# [[ଅକ୍ଷି ତୃତୀୟା]]
# [[ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ବତାସୀ ଝଡ଼]]
# [[ଗଙ୍ଗ ଶିଉଳି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ହାକିମ ବାବୁ]]
# [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ପଟ ଶଙ୍ଖା]]
# [[ପରିଣାମ]]
# [[ମଥୁରା ବିଜୟ]]
# [[ଭଙ୍ଗା ସିଲଟ]]
{{Div col end}}

# [[ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା]]
# [[ଜାଗୃତି ରଥ]]

===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର/ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ବବ୍‌ଲି]]
# [[ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ମୀନକେତନ]]
# [[ତମସା ମିଶ୍ର]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ନାୟକ]]
# [[ସୁସ୍ମିତା ଦାସ]]
# [[ଶୀତଲ ପାତ୍ର]]
# [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୁନ୍‌ଗୁନ୍‌]]
# [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]
# [[ଜାଙ୍କଲିନ ପରିଡ଼ା]]
# [[ନମ୍ରତା ଦାସ]]
# [[ନୈନା ଦାସ]]
# [[ଜିନା ସାମଲ]]
# [[ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର]]
# [[ନମ୍ରତା ଥାପା]]
# [[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]]
# [[ଗୀତା ରାଓ]]
# [[ଭୂମିକା ଦାଶ]]
# [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଦେବଯାନୀ]]
# [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅରୁଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ]]
# [[ଆମେଲି ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ମରଣୀକା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ]]
# [[ସୋନିକା ରାୟ]]
# [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ଦାଶ]]
# [[ସମୀର ରିଷୁ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିଦୁସ୍ମିତା]]
# [[ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମେଘା ଘୋଷ]]
# [[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]]
# [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[କାଜଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ବବି ମିଶ୍ର]]
# [[ମେଘ୍ନା ମିଶ୍ର]]
# [[ସୁନୀଲ କୁମାର]]
# [[ରାଲି ନନ୍ଦ]]
# [[ସନ୍‌ମିରା ନାଗେଶ]]
# [[ବିଶ୍ୱଭୂଷଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]]
# [[ନିହାରୀକା ଦାଶ]]
# [[ସାଜନ୍ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ସମ୍ଭାବନା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଉତ୍କଣ୍ଠା ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]
# [[ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ]]
# [[ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ନିକିତା ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]
# [[ଦୀପକ ବାରିକ]]
# [[ଅମ୍ଳାନ ଦାସ]]
# [[ହର ରଥ]]
# [[ସସ୍ମିତା ପିୟାଲି ସାହୁ]]
# [[ନିକିତା]]
# [[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]]
# [[ସୁଶ୍ରୀ ରଥ]]
# [[ଝାନ୍‌ସୀ ରାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଦୀପକ କୁମାର]]
# [[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]]
# [[ରୁଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପ୍ରଜ୍ଞା ହୋତା]]
# [[ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର]]
# [[କୋଏଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ସଂଗ୍ରାମ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[ପୁପିନ୍ଦର ସିଂହ]]
# [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]]
# [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁମନ ମହାରଣା]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସାମଲ]]
# [[ବ୍ରଜ ସିଂହ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ]]
# [[ବୈଶାଳୀ ପରିଡ଼ା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ]]
# [[ଅସୀତ ପତି]]
# [[ଲଭ୍‌ଲି]]
# [[ସୁଧାକର ବସନ୍ତ]]
# [[ସୁବାସ ରାଉତ]]
# [[ସଲିଲ ମିତ୍ର]]
# [[ରାଧାକାନ୍ତ ନନ୍ଦ]]
# [[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]]
# [[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]]
# [[ନାଜିଆ ଆଲାମ]]
# [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୁନ୍ନା ଖାଁ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦାସ]]
# [[ଦୀପା ସାହୁ (୧୯୮୫ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଦେବେନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଗାଗାରିନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଶିଶିର ମୋହନ ପତି]]
# [[ସୁରେଶ ବଳ]]
# [[ମାମା ମିଶ୍ର]]
# [[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]]
# [[ହାଡ଼ୁ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]]
# [[ରବି ମିଶ୍ର]]
# [[ଶୁଭକାନ୍ତ ସାହୁ]]
# [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମନିଷା ମିଶ୍ର]]
# [[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[କାବ୍ୟା କିରଣ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିରାଜ ଦାଶ]]
# [[ମୀରା ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]]
# [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]
# [[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ଭୋଳ]]
# [[ପାର୍ଥ ସାରଥୀ ରାୟ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ଝା]]
# [[ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୪୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସୁଧାରାଣୀ ଜେନା]]
# [[ବର୍ଷା ନାୟକ]]
# [[ବିରେନ ଜ୍ୟୋତି ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]
# [[ଅସିତ ରଞ୍ଜନ ଦାସ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଲେଙ୍କା]]
# [[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]]
# [[ତାପସ ସରଘରିଆ]]
# [[ମଞ୍ଜୁଳା କୁଅଁର]]
# [[ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ବେହେରା]]
# [[ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ]]
# [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସୁମିତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସମାଜ ପତି]]
# [[ଶିଶିର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ନଗେନ ସାହୁ]]
# [[କୁନି ଛତ୍ରିଆ]]
# [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଲିପନ ସାହୁ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ ରାୟ]]
# [[ରମେଶ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ନାୟକ]]
# [[ଶକ୍ତି ଜଗଦେବ]]
{{Div col end}}

===କଥାଚିତ୍ର ହଲ୍===
# [[ମିଶ୍ର ଟକିଜ୍]]
# [[ମାଧବ ହଲ୍‌]]

===ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ମହେଶ ବାବୁ]]
# [[ଜୟଲଳିତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର]]{{tick}}
# [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନ]]
# [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ]]
# [[ପ୍ରଣୀତା ସୁବାଷ]]
# [[ବେଦୀକା]]
# [[ଜାନ‌କୀ ସବେଶ]]
# [[ହେମା ସେୟାଦ]]
# [[ରାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଅମଲା ଅକ୍କିନେନି]]
# [[ରକୁଲ ପ୍ରୀତ ସିଂ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ରେଡ୍ଡି]]
# [[ଉଦୟ ଭାନୁ]]
# [[ରାଧିକା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ନିଶା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଲେସ୍‌ଲି ତ୍ରିପାଠୀ]] (ଓଡ଼ିଆ)
# [[ଲାବନ୍ୟା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦୀକ୍ଷା ସେଠ]]
# [[ପ୍ରୀତିକା ରାଓ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ଶରଣ]]
# [[ଜେନେଲିଆ ଡିସୋଜା]]
# [[ବିକ୍ରମ (ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା)]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଶିବକୁମାର]]
# [[ମଣି ରତ୍ନମ୍]]
# [[ବେଣୁ ମାଧବ]]
# [[ଏସ. ପି. ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ପୂନମ କୌର]]
# [[ଚାର୍ମି କୌର]]
# [[ନିରଞ୍ଜନା ଅନୁପ]]
# [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଭରତନ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ବାବୁ]]
# [[ଅମିତ ଭାର୍ଗଭ]]
# [[ରମେଶ ଭଟ]]
# [[ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା]]
# [[ଅଶ୍ୱିନ ବାବୁ]]
# [[ମାଧୁରୀ ବ୍ରଗାଞ୍ଜା]]
# [[ମେଘା ବର୍ମନ]]
# [[ମଞ୍ଜୁ ଭାଷିଣୀ]]
# [[ଅଶକର ସୌଦାନ]]
# [[ଅରୁଣ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର୍]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବି. ଧନଞ୍ଜୟ]]
# [[ପୁନର୍ନବୀ ଭୂପଲାମ]]
# [[ଡିଂଗ୍ରୀ ନାଗରାଜ]]
# [[ଗଣେଶକର]]
# [[କୁମାର ଗୋବିନ୍ଦ]]
# [[ବମ୍ବେ ଜ୍ଞାନମ]]
# [[ଅଭିନବ ଗୋମତାମ]]
# [[ଗୋକୁଳନାଥ]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଦେୱାନ]]
# [[ବାଭା ଚେଲ୍ଲାଦୁରାଇ]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣେ ଗାୱଡ଼େ]]
# [[ଲଳିତା କୁମାରୀ]]
# [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ]]
# [[ମମିତା ବାଇଜୁ]]
# [[ବଳରାଜ]]
# [[ଡି. ବାଲଶୁଭ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ବୋଳାର]]
# [[ବାସୁ ଇନ୍ତୁରୀ]]
# [[ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜୟରାମ]]
# [[ଜେନି (ଅଭିନେତା)]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ଜୋସ]]
# [[ନିବେଦିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଆତ୍ମିକା]]
# [[ଦେବଦାସ କନକଲା]]
# [[ଟି. କନକମ]]
# [[ଦେବୀ ଅଜିତ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ଆକାଶ]]
# [[ସାଣ୍ଡ୍ରା ଆମି]]
# [[ଜେନିଫର ଆଣ୍ଟୋନି]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଅଶୋକନ]]
# [[ଚିଟ୍ଟି ବାବୁ]]
# [[ପ୍ରସାଦ ବାବୁ]]
# [[ରାମାନି ଆମ୍ମାଲ]]
# [[ଇରା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଭାସ୍କରନ୍]]
# [[ବେବି ଆମେୟା]]
# [[ସବିତା ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଗୋପିକା ଅନିଲ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବୀଣା ଆଣ୍ଟୋନି]]
# [[ଅନୁମୋଲ]]
# [[ଅନୁଶ୍ରୀ (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅନୁଶ୍ରୀ (ମାଲାୟାଲମ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ବାସ୍ତାରେ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଅରବିନ୍ଦ]]
# [[ନୀତା ଅଶୋକ]]
# [[ଋତୁ ବର୍ମେଚା]]
# [[ମୁସ୍କାନ ସେଠୀ]]
# [[କାଇରା ଦତ୍ତ]]
# [[ବାଭିତ୍ରା]]
# [[ଶିବାନୀ ଭାଇ]]
# [[ଭାରତୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[କୀର୍ତ୍ତି ଭଟ]]
# [[ଭବାନୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ହିମା ବିନ୍ଦୁ]]
# [[ରେଶ୍ମି ବୋବାନ]]
# [[ତିରୁବୀର]]
# [[ମାହେଶ୍ୱରୀ ଚାଣକ୍ୟନ]]
# [[ସ୍ନିଶା ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ଶ୍ରୀଜା ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ରବିନା ଦାହା]]
# [[ବି. ଜୟମ୍ମା]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଅୟଙ୍ଗର]]
# [[ଜୀବିତ ରାଜଶେଖର]]
# [[ଗିଜୁ ଜନ]]
# [[ଜୋମୋଲ]]
# [[ପ୍ରମିଳା ଜୋଶାଇ]]
# [[କେ. କେ. ସୌନ୍ଦର]]
# [[ସିତାରା କୃଷ୍ଣକୁମାର]]
# [[ଶ୍ରୀତୁ କୃଷ୍ଣନ]]
# [[ଇଲାବାରାସି]]
# [[ଆୟେଶା ଜୀନତ]]
# [[ବୀନିତା]]
# [[ଶ୍ରୀଦେବୀ ବିଜୟକୁମାର]]
# [[ବିଜୟାକୁମାରୀ]]
# [[ସ୍ମୃତି ଭେଙ୍କଟ]]
# [[ବନିତା ବସୁ]]
# [[ପଦ୍ମା ବାସନ୍ତି]]
# [[ବାଣୀଶ୍ରୀ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ଉଦୟକୁମାର]]
# [[ରିତିକା ତାମିଲ ସେଲ୍‌ଭି]]
# [[ସ୍ୱାତିସ୍ତ କ୍ରିଷ୍ଣନ]]
# [[ରେମ୍ୟା ସୁରେଶ]]
# [[ସୁନେତ୍ରା]]
# [[ବିଚିତ୍ରା]]
# [[ତଲ୍ଲାବଜ୍ଜୁଲ ସୁନ୍ଦରମ୍]]
# [[ସୁନ୍ଦର କୃଷ୍ଣ ଉର୍ସ]]
# [[ସୁଜିତା]]
# [[ମଙ୍ଗଳଗିରି ଶ୍ରୀରଞ୍ଜନୀ]]
# [[ଶ୍ରୀନାଥ ବଶିଷ୍ଠ]]
# [[ଅନୀଲା ଶ୍ରୀକୁମାର]]
# [[ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ସୁନ୍ଦରରାଜନ]]
# [[ଶନ୍‌ମୁଖ ଶ୍ରୀନିବାସ]]
# [[ଏମ୍. ରାମକୃଷ୍ଣ]]
# [[ବ୍ରିଗିଡ଼ା ସାଗା]]
# [[ନିଗ୍ରୋ ଜନି]]
# [[ଅସ୍ମିତା ନୀଲମେଗମ]]
# [[ରିୟା ବିଶ୍ୱନାଥନ]]
# [[ଭେଙ୍କଟ ରଙ୍ଗନାଥନ]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ରମିଶେଟ୍ଟି]]
# [[ଅକ୍ଷତା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସାଲୁ ମେନନ]]
# [[ବ୍ଲେସି କୁରିଏନ]]
# [[ରିତିକା ନାୟକ]]
# [[ବିପିନ ଜୋସ]]
# [[ମଦନ ଜୈନ]]
# [[ସୁସାନ ଜର୍ଜ]]
# [[ଦର୍ଶାନା ଦାସ]]
{{Div col end}}

===ହିନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ]]
# [[ସାରିକା ଠାକୁର]]
# [[ଅକ୍ଷରା ହାସନ]]
# [[ପୂଜା ବେଦୀ]]
# [[ଗୌହର ଖାନ]]
# [[ନିଗାର ଖାନ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ପରିଣୀତି ଚୋପ୍ରା]]
# [[ମୀରା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ମୌନୀ ରାୟ]]
# [[ମନ୍ନାରା ଚୋପ୍ରା]]
# [[କ୍ରୀତି ସନନ]]
# [[ବିଦ୍ୟା ବଲାନ]]
# [[ଆଲିଆ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ]]
# [[କଙ୍ଗନା ରାଣାବତ]]
# [[ପୂଜା ଭଟ୍ଟ]]
# [[ସୋନାଲୀ ବେନ୍ଦ୍ରେ]]
# [[ସୋନମ କପୁର]]
# [[ଶ୍ରଦ୍ଧା କପୁର]]
# [[ତବୁ]]
# [[ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା]]
# [[ତାପସୀ ପନ୍ନୁ]]
# [[ୟାମି ଗୌତମ]]
# [[ଭୂମିକା ଚାୱଲା]]
# [[ରିମି ସେନ]]
# [[ପୂଜା ହେଗଡ଼େ]]
# [[ଆତିୟା ସେଟ୍ଟି]]
# [[ରିତିକା ସିଂହ]]
# [[ଭୂମି ପେଦନେକର]]
# [[ବାଣୀ କପୁର]]
# [[ଆୟେଶା ଟକିଆ]]
# [[ଅସିନ]]
# [[ଦିଶା ପଟାନୀ]]
# [[ସାୟେଶା ସୈଗଲ]]
# [[ସୈୟାମି ଖେର]]
# [[ହୁମା କୁରୈଶୀ]]
# [[ହଂସିକା ମୋଟୱାନୀ]]
# [[ଜରୀନ ଖାନ]]
# [[ଶମିତା ସେଟ୍ଟି]]
# [[ମଲାଇକା ଆରୋରା]]
# [[ଅମ୍ରିତା ରାଓ]]
# [[ଇଶା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ଚିତ୍ରଙ୍ଗଦା ସିଂହ]]
# [[ଡାଏନା ପେଣ୍ଟୀ]]
# [[ଡେଜି ଶାହା]]
# [[ସାନା ଖାନ]]
# [[ହୁମାଇମା ମଲିକ]]
# [[ରୀମା ଲାଗୁ]]
# [[ନେହା ଶର୍ମା]]
# [[ଦିଶା ବକାନୀ]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଟୀନା ଅଖିବା]]
# [[ସୋନାଲ ଚୌହାନ]]
# [[ଅଦା ଶର୍ମା]]
# [[ଏବଲିନ ଶର୍ମା]]
# [[କିଆରା ଆଡଭାନୀ]]
# [[ଶାଜାନ ପଦ୍ମସୀ]]
# [[ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ମଧୁରିମା ତୁଲୀ]]
# [[ଅଦିତି ରାଓ ହୈଦରୀ]]
# [[ସୌମ୍ୟା ଟଣ୍ଡନ]]
# [[ନିହାରିକା ସିଂହ]]
# [[ରିଆ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[କରୀନା କପୁର]]
# [[ଅନୁଷ୍କା ଶର୍ମା]]
# [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[କାଜଲ]]
# [[ରଣବୀର କପୁର]]
# [[ଶାହିଦ କପୁର]]
# [[ରିୟା ସେନ]]
# [[ରଣଦୀପ ହୁଡ୍ଡା]]
# [[ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପ]]
# [[ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ]]
# [[ଇମ୍ରାନ ଖାଁ]]
# [[ଆର୍. ମାଧବନ୍]]
# [[ପ୍ରୀତି ଜିଣ୍ଟା]]
# [[ଫରହାନ ଅଖତାର]]
# [[ଆୟେଶା ଝୁଲ୍କା]]
# [[ସାରା ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍]]
# [[ଦିବ୍ୟଙ୍କା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଲାରା ଦତ୍ତ]]
# [[ମାନୁଷି ଛିଲ୍ଲର]]
# [[ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା]]
# [[ସୁମନ ରାଓ]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ ରାଜପୁତ]] (ଉନ୍ନତ)
# [[ନୀତିଶ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ନାୟକ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ତ୍ରିବେଦୀ]]
# [[ରାଜୁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ]]
# [[ମନପ୍ରୀତ ଅଖତାର]]
# [[ମୁକ୍ତିୟାର୍ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ସଞ୍ଚିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅନୁପମା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସତିଶ କୌଶିକ]]
# [[ସୁନୀଲ ପାଲ୍]]
# [[ନାଜିଆ ହାସନ]]
# [[ତରୁଣ ବୋଷ]]
# [[ରାମଜି ଗୁଲାଟି]]
# [[ମାୟା ଅଲଗ]]
# [[ଦିତ୍ୟା ଭାନ୍ଦେ]]
# [[ଅଲ୍ଲୀ ଅସଗର]]
# [[ଗୌରବ ବଜାଜ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦତ୍ତ]]
# [[ସୋନୁ ଚନ୍ଦ୍ରପାଲ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସାଇ ଲୋକୁର]]
# [[ରାକେଶ ଦିୱାନ]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଜୋୟା ହୁସେନ]]
# [[ଅନୀଲ ଚରଣଜିତ]]
# [[ସ୍ନିଗ୍ଧା ଆକୋଲକର]]
# [[ଆଣ୍ଡ୍ରିଆ ଡି'ସୋଜା]]
# [[ସୁରଭି ଚୋକସି]]
# [[ରେଶମୀ ଘୋଷ]]
# [[ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଦାମୋଦର ଦବକେ]]
# [[ଗୋପାଳ ଦତ୍ତ]]
# [[ବାଲ ଧୁରୀ]]
# [[ଦିନିୟାର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର]]
# [[ଆକାଶ ଦାଭାଡ଼େ]]
# [[ଇହାନ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବୀ ଗନାତ୍ରା]]
# [[ସୁରୀଲୀ ଗୌତମ]]
# [[କେଶବରାଓ ଦାତେ]]
# [[ନୟନତାରା (ମରାଠୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ମେହେକ ମନୱାନୀ]]
# [[ସୁହାନି ଧାଙ୍କି]]
# [[ସୌରଭ ଦୁବେ]]
# [[ଅମିନ ଗାଜି]]
# [[ବେଞ୍ଜାମିନ ଗିଲାନି]]
# [[ରବି ଗୋସାଇଁ]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୋନୀ ବର୍ମା]]
# [[ଗୌତମ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରମଣ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ଅଶ୍ୱିନ ଚିତଳେ]]
# [[ଉଜ୍ୱଳ ଚୋପ୍ରା]]
# [[ରୁଚା ଇନାମଦାର]]
# [[ଅନୱର ହୁସେନ]]
# [[ଇକବାଲ ଆଜାଦ]]
# [[ବିକ୍ରାନ୍ତ ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ନିକୋଲେଟ ବାର୍ଡ଼]]
# [[କନ୍ନନ ଅୟର]]
# [[ଆରଧନା ଜଗୋଟା]]
# [[ଚିରାଗ ଜାନି]]
# [[କିରଣ ଜନଜାନି]]
# [[ଦୀପକ ଜେଠୀ]]
# [[ଜିଲ୍ଲୂ]]
# [[ରାଜେଶ ଯୋଶୀ]]
# [[ୱହୀଦା ରହମାନ]]
# [[ସନୋବର କବୀର]]
# [[କାମିନୀ କଦମ]]
# [[ମେହୁଲ କାଜାରିଆ]]
# [[ମୁସ୍ତାକ କାକ]]
# [[ଶୀତଲ କାଲେ]]
# [[କମଲ ରାୟ]]
# [[ଦୁର୍ଗାବାଇ କାମତ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କପୁର]]
# [[ନମିତା ଦୁବେ]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ଆନନ୍ଦ]]
# [[ନୂପୁର ସନନ]]
# [[ଗାୟତ୍ରୀ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଲିନ ଲୈଶରାମ]]
# [[ଦିନେଶ ଫଡନିସ୍]]
# [[ଐଶର୍ଯ୍ୟା ଅର୍ଜୁନ]]
# [[ଜାଫର କରାଚିୱାଲା]]
# [[ନିମ୍ରତ କୌର ଆଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ଶାଗୁଫ୍ତା ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ଚନ୍ଦନ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ସାହିଲ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଆଶିଷ କୁମାର]]
# [[ରାମ ଆୱାନା]]
# [[କବିତା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରାଣୀ ହଜାରିକା]]
# [[ଆସମା ବଦର]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ଆବ୍ରୋଲ]]
# [[ଅଦିତି ଗୌତମ]]
# [[ଅନନ୍ୟା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରୀନା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରତି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ]]
# [[ଡଲି ଆହଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ୱାସନା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ରିଚା ଆହୁଜା]]
# [[ଶୁଭି ଆହୁଜା]]
# [[କ୍ରିସେଲ୍ଲେ ଆଲମେଇଦା]]
# [[ଅଞ୍ଜୋରି ଅଲଗ]]
# [[ମୋନା ଅମ୍ବେଗାଓଁକର]]
# [[ଅଲକା ଅମିନ]]
# [[ଦୀପିକା ଅମିନ]]
# [[ପ୍ରୀତି ଅମିନ]]
# [[ଶମତା ଆଞ୍ଚନ]]
# [[ଅପୂର୍ବା ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ରୋମା ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଶାଲିନୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ବିନି ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଓଜସ୍ୱୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଚାରୁ ଅସୋପା]]
# [[ଅବନ୍ତିକା ହୁଣ୍ଡାଲ]]
# [[କାଞ୍ଚନ ଅବସ୍ତି]]
# [[ଅୟେନ୍ଦ୍ରୀ ଲୱନିୟା ରାୟ]]
# [[ଫରିନା ଆଜାଦ]]
# [[ନୀଳିମା ଆଜୀମ]]
# [[ତନବୀ ଆଜମୀ]]
# [[ପୋନାମ୍ମା ବାବୁ]]
# [[ପ୍ରିୟା ବଦଲାନି]]
# [[ଶୀନା ବଜାଜ]]
# [[ସ୍ୱାତୀ ବାଜପେୟୀ]]
# [[ସୋନିଆ ବଲାନୀ]]
# [[ନେହା ବାମ୍]]
# [[ନେହା ବମ୍ବ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ବାନ୍ଦେକର]]
# [[ସୁଚିତ୍ରା ବାନ୍ଦେକର]]
# [[ବୀଣା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ରତ୍ୟୁଷା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ବଂଶଲ]]
# [[ସ୍ମିତା ବଂଶଲ]]
# [[ଉତ୍ତରା ବାଓକର]]
# [[ଶୃତି ବାପନା]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣାନ୍ନ ବାରେଟ୍ଟୋ]]
# [[ଭକ୍ତି ବାରଭେ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବସ୍ସି]]
# [[ପ୍ରିୟା ବାଥିଜା]]
# [[ସମୀକ୍ଷା ଭଟନାଗର]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ବାତ୍ରା]]
# [[ସୁପ୍ରିୟା କୁମାରୀ]]
# [[ଏକରୂପା ବେଦି]]
# [[ରିଚା ଭଦ୍ରା]]
# [[ସୋନାରିକା ଭଦୋରିଆ]]
# [[ଚାନ୍ଦନୀ ଭଗୱାନନି]]
# [[ନତାଶା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[କିରଣ ଭାର୍ଗବ]]
# [[ଅଦିତି ଭାଟିଆ]]
# [[ତନ୍ୱୀ ଭାଟିଆ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ଭଟନାଗର]]
# [[ଧରତୀ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ବିମି ଭଟ୍ଟ]]
# [[ଜୟା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଯୋଗିତା ବିହାନୀ]]
# [[ଡଲି ବିନ୍ଦ୍ରା]]
# [[ଶୃତି ବିଷ୍ଟ]]
# [[ସୋନମ ବିଷ୍ଟ]]
# [[ଅନଂଶା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ନବିନା ବୋଲେ]]
# [[ଦେବିନା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ରିବା ବବର୍]]
# [[ପ୍ଲବିତା ବଡ଼ଠାକୁର]]
# [[ଗୌରବ ଶର୍ମା]]
# [[ରୋଞ୍ଜିନୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଡୋନାଲ ବିଷ୍ଟ]]
# [[ସୁମୋନା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ରିଷିକା ସିଂହ ଚନ୍ଦେଲ]]
# [[ସୁରଭି ଚନ୍ଦନା]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଚନ୍ଦୋଲା]]
# [[ଶାଲିନୀ ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ରୁହି ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ପାରୁଲ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଚାର୍ଲି ଚୌହାନ]]
# [[ନେହା ଚୌହାନ]]
# [[ପାର୍ନିଟ ଚୌହାନ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ଚୌହାନ]]
# [[ହେମାନୀ ଚାୱଲା]]
# [[ପ୍ରୀତିକା ଚାୱାଲା]]
# [[ନୀନା ଚୀମା]]
# [[ବିଭା ଚିବ୍ବେର]]
# [[ଦିୟା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ରୋଷଣୀ ଚୋପ୍ରା]]
# [[ତ୍ରିଧା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ମନୁଲ ଚୁଡ଼ସାମା]]
# [[ନୌହୀଦ ସେରୁସୀ]]
# [[ବେନାଫ ଦାଦାଚାନ୍ଦଜି]]
# [[ଫିରଦୌସ ଦାଦି]]
# [[ସୁମନା ଦାସ]]
# [[ରିୟା ଦୀପ୍ସି]]
# [[ଶାଳ୍ମଳୀ‌ ଦେଶାଇ]]
# [[ଟିନା ଦେଶାଇ]]
# [[ଜାଲାକ ଦେଶାଇ]]
# [[ଅଶୀତା ଧବନ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ସେଠ]]
# [[ଶାଇନି ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ତନ୍ୱୀ ଡୋଗରା]]
# [[ବାହବିଜ ଦୋରାବଜୀ]]
# [[କିରଣ ଦୁବେ]]
# [[ରଶ୍ମି ଅଗଡ଼େକର]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ସୁସ୍ମିତା]]
# [[ସ୍ମିତା ଜୟକର]]
# [[ଆସୱାରି ଯୋଶୀ]]
# [[ସୁଧୀର ଯୋଶୀ]]
# [[ବ୍ରଜେନ୍ଦ୍ର କାଲା]]
# [[ସୋନିଆ କପୁର]]
# [[ଶାମା ଦୁଲାରୀ]]
# [[ଅନୀତା କନ୍ୱଲ]]
# [[ସୁରଭି ଜାଭେରୀ ବ୍ୟାସ]]
# [[ବନ୍ଦନା ବିଠଲାନୀ]]
# [[ବନମାଳା ପାୱାର]]
# [[ନିମିଶା ବଖାରିଆ]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ବୈଷ୍ଣବ]]
# [[ନୀଲୁ ବଘେଲା]]
# [[ଶୃତି ଉଲଫତ]]
# [[କନିକା ତିୱାରୀ]]
# [[ଡଲି ଠାକୁର]]
# [[ଶିବାନୀ ଟଙ୍କଶାଳେ]]
# [[ରୁକ୍ସାନା ତବସୁମ]]
# [[ରାଜୁ ତାଲିକୋଟେ]]
# [[ସୁନ୍ଦର ସିଂହ]]
# [[ଏକତା ସୋହିନୀ]]
# [[ରିଶବ ସିହ୍ନା]]
# [[ପ୍ରତିଭା ସିହ୍ନା]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ସିହ୍ନା]]
# [[ପୁନମ ସିହ୍ନା]]
# [[ଲଭ୍ ସିହ୍ନା]]
# [[ଯାମିନୀ ସିଂହ]]
# [[ସିମୋନ ସିଂହ]]
# [[ବିଶାଲ ଓମ ପ୍ରକାଶ]]
# [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା (ଅଭିନେତା)]]
# [[ନେୟହା ଶର୍ମା]]
# [[ମୃଣାଳିନୀ ଶର୍ମା]]
# [[ଦାନିଶ ଅଖତାର ସୈଫି]]
# [[ଆରତୀ ପୁରି]]
# [[କୋଏଲ ପୁରି]]
# [[ବିନୟ ନାଦକର୍ଣ୍ଣି]]
# [[ଗିନ୍ନି ବିରଦୀ]]
# [[ହର୍ଷ ଖୁରାନା]]
# [[ବିକି ବାତ୍ରା]]
# [[ଲାବଣ୍ୟ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସୁମିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଆଦେଶ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚାୱଲା]]
# [[ସୋଲୋନି ଡାଇନି]]
# [[ଯୀଶୁ ଦାଶଗୁପ୍ତା]]
# [[ଗୌରବ ୱଧ୍ୱା]]
# [[ଗୁଞ୍ଜନ ବିଜୟା]]
# [[ବିଜୟ ବିକ୍ରମ ସିଂହ]]
# [[ଅଳକା ବର୍ମା]]
# [[ସଚଳ ତ୍ୟାଗୀ]]
# [[ସୁରଭି ତିୱାରୀ]]
# [[କମଲିକା ଗୁହା ଠାକୁରତା]]
# [[ରାଖି ବିଜନ]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ତାଇଡେ]]
# [[ରିଚା ସୋନି]]
# [[ଇରା ସୋନି]]
# [[ହେମା ସିଂହ]]
# [[ଗରିମା ବିକ୍ରାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[ଅନୁଷ୍କା ସିଂହ]]
# [[ଅଲିଶା ସିଂହ]]
# [[ଶିପସି ରଣା]]
# [[ଶିବ କୁମାର ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ମୋନିକା ଶର୍ମା]]
# [[ଇଶାନୀ ଶର୍ମା]]
# [[ସମୀର ଶାହ]]
# [[କରିନା ଶାହ]]
# [[ପପିୟା ସେନଗୁପ୍ତା]]
# [[ନାଜିଆ ହାସନ ସୟଦ]]
# [[ଦିବଜୋତ ସବରୱାଲ]]
# [[ରୋଷଣୀ ରସ୍ତୋଗୀ]]
# [[ଭବାନୀ ପୁରୋହିତ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ପୁଞ୍ଜ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବୋରା]]
# [[ସନାୟା ପିଠାୱାଲା]]
# [[ରାଜୀବ ପଲ]]
# [[ପ୍ରତିଭା ପଲ]]
# [[ଜାହିଦା ପାରବୀନ]]
# [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ପଣ୍ଡିତ]]
# [[ସୋନଲ ପ୍ରତିହାର]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ମେଲିସା ପାଇସ]]
# [[ସୁହାସ ପଳଶୀକର]]
# [[ନଳିନୀ ନେଗି]]
# [[ପୂନମ ନାରୁଲା]]
# [[ୱସିମ ମୁସ୍ତାକ]]
# [[ଶ୍ରୀତମା ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ଅମୃତା ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ନୀଲ ମୋଟୱାନୀ]]
# [[ତପସ୍ୱୀ ମେହଟା]]
# [[ଅମିତ ମେହରା]]
# [[ମେହେରଜାନ ମାଜଦା]]
# [[ଶୀତଲ ମୌଲିକ]]
# [[ଅଭିଶେକ ମହେନ୍ଦ୍ରୁ]]
# [[ପାରସ ମଦାନ]]
# [[କପିଲ ସିଂହ ଲାବଣୀ]]
# [[ସୁନିଲ ଲହରୀ]]
# [[ବିଜୟେନ୍ଦ୍ର କୁମେରିୟା]]
# [[ଭାବନା ଖତ୍ରି]]
# [[ଶାଲିନୀ ଖାନ୍ନା]]
# [[ତନୁ ଖାନ]]
# [[ସାରା ଆଫ୍ରୀନ ଖାନ]]
# [[ଅଲିଜା ଖାନ୍]]
# [[ଆଲମ ଖାନ୍]]
# [[ଆଫାନ ଖାନ୍]]
# [[ପରବୀନ କୌର]]
# [[ପ୍ରୀତ କୌର ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରତିମା କାଜମି]]
# [[ନେହା କଉଲ]]
# [[କେତନ କରାଣ୍ଡେ]]
# [[ଅନୁପ୍ରିୟା କପୁର]]
# [[ଅକ୍ଷିତା କପୁର]]
# [[ବୀନିତ କକ୍କଡ଼]]
# [[ସୋନାଲିକା ଜୋଶୀ]]
# [[ମଦନ ଜୈନ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଯାଦବ]]
# [[ବୀନତି ଇଦନାନୀ]]
# [[ବିପୁଳ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ମେଘା ଗୁପ୍ତା]]
# [[କୃଷ୍ଣକାନ୍ତ ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପ୍ରାଜକ୍ତା ଦୁସାନେ]]
# [[ପୌଲମି ଦାସ]]
# [[ବିବେକ ଦହିୟା]]
# [[ଅଜୟ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଶୈଳ ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ମନୋଜ ଚନ୍ଦିଲା]]
# [[ରୋହିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସମୃଦ୍ଧ ବାୱା]]
# [[ସଞ୍ଜୟ ବାତ୍ରା]]
# [[ସନ୍ଦୀପ ବସ୍ୱନା]]
# [[ଗୌରବ ଏସ୍ ବଜାଜ]]
# [[ଅଭିଶେକ ଅବସ୍ଥି]]
# [[ଜୁହି ଅସଲମ]]
# [[ରିତ୍ୱିକ ଅରୋରା]]
# [[ପାରସ ଅରୋରା]]
# [[ଆୟୂଷ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଫାହାଦ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ନିକି ଅନେଜା ୱାଲିଆ]]
# [[ଅଜୟ ୱଢାବକର]]
# [[ସଲମାନ ଅଲୀ]]
# [[ଛାୟା ବୋରା]]
# [[ଆହିଲ ଖାନ]]
# [[ଅଜୟ ନାଗରଥ]]
# [[ବେଦିକା ପିଣ୍ଟୋ]]
{{Div col end}}

=== ବଙ୍ଗାଳୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ସୋନାଲୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ସମିତ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ଅନୁବ୍ରତ ବସୁ]]
# [[ସବ୍ୟସାଚୀ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ତୁହିନା ଦାସ]]
# [[କଲ୍ୟାଣ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[କାବେରୀ ବୋଷ]]
# [[ତିତାସ ଭୌମିକ]]
# [[ତୁଳସୀ ଲାହିରି]]
# [[ବିପ୍ଳବ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ତପେନ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ସାହେବ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ଦେ]]
# [[ନିମୁ ଭୌମିକ]]
# [[ପପିୟା ଅଧିକାରୀ]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[କମଲିକା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ମୁନମୁନ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ରୋହିଣୀ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସାୟନ୍ତିକା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସୋମା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପାରମା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସୌମିଲି ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ଅନିନ୍ଦିତା ବୋଷ]]
# [[ମିଠୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଅନାମିକା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ବିଦିପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ମେଘା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ରୀତା ଦତ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ସୁଦୀପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଦେବଲୀନା ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ଲକେଟ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ସୋନାଲି ଚୋଧୁରୀ]]
# [[ମିଶ୍ମୀ ଦାସ]]
# [[ସମତା ଦାସ]]
# [[ଶୃତି ଦାସ]]
# [[ସମାପିକା ଦେବନାଥ]]
# [[ଲିଲି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଶ୍ରେୟାଶ୍ରୀ ରାୟ]]
# [[ସଂଘମିତ୍ରା ତାଲୁକଦାର]]
# [[ଆୟୂଷୀ ତାଲୁକଦାର]]
# [[ଭୋଲା ତମାଙ୍ଗ]]
# [[ମିସ୍ ଶେଫାଳି]]
# [[ରିତ୍ତିକା ସେନ]]
# [[ଅନାମିକା ଶାହା]]
# [[ନବନୀତା ମାଲାକାର]]
# [[ତିୟାଶା ଲେପ୍ଚା]]
# [[ଟୁମ୍ପା ଘୋଷ]]
{{Div col end}}

=== ମରଠୀ କଳାକାର ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ସଂସ୍କୃତି ବାଲଗୁଡେ]]
# [[ଉମା ଭେଣ୍ଡେ]]
# [[ଦେବିକା ଦଫ୍ତରଦାର]]
# [[ପ୍ରସାଦ ଜୱାଦେ]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ଜୋଶୀ]]
# [[ରସିକା ଯୋଶୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମରାଠେ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କୋହ୍ଲଟକର]]
# [[ଭାରତୀ ଆଚରେକର]]
# [[ସୁରୁଚି ଅଦରକର]]
# [[ଶିବାନୀ ବାଓକର]]
# [[ଅଦିତି ଭାଗବତ]]
# [[ଅଭିଜ୍ଞା ଭାବେ]]
# [[ତୃପ୍ତି ଭୋୟାର]]
# [[ରୂପାଲି ଭୋସଲେ]]
# [[ଅମୃତା ଦେଶମୁଖ]]
# [[ଗୌତମୀ ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ଇଶା ଦେ]]
# [[ମେଘା ଧାଡ଼େ]]
# [[ମିତାଲୀ ଜଗତାପ ବରାଡ଼କର]]
# [[ସ୍ୱାନନ୍ଦୀ ଟିକେକର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ପଟବର୍ଦ୍ଧନ]]
# [[ମାନସୀ ନାଏକ]]
# [[ବାଳ କର୍ବେ]]
{{Div col end}}

===ଓଡ଼ିଆ ଯାତ୍ରା କଳାକାର===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଦୀପକ ଜେନା]]
# [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭିକୁ ସେଠ୍]]
# [[କିଶୋର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରବି ଶତପଥୀ]]
# [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର (ଯାତ୍ରା କଳାକାର)]]
# [[ପୀୟୂଷ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ରଥ]]
{{Div col end}}

=== ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଆଶା ବରଦଳାଇ]]
# [[ପୁଷ୍କର ଭାନ]]
# [[ରାଜ୍ ବ୍ରାର୍]]
# [[ଅଳଙ୍କୃତା ବୋରା]]
# [[ଅମୃତା ଗୋଗୋଇ]]
# [[ମଳୟା ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଜିନାଲ ବେଲାନି]]
# [[ବର୍ଷାରାଣୀ ବିଷୟା]]
# [[ଉର୍ବଶୀ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଦୀପିକା ଯୋଶୀ-ଶାହ]]
# [[ନିହାରିକା କାରିର]]
# [[ପୂଜା ବର୍ମା]]
# [[ରାଧିକା ବାଜ]]
# [[ଆୟୁଷୀ ତିୱାରୀ]]
# [[ମୋନା ଥିବା]]
# [[ତାରା (ଆସାମର ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[କୌସର ପାଦାମସି]]
# [[ରାମାୟାନାମ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶାସ୍ତ୍ରୀ]]
# [[ଖାନ ମସ୍ତାନା]]
# [[ମନୀଷ କୌଶିକ]]
# [[ଅଦନାନ ସାଜିଦ ଖାନ୍]]
# [[ଶୁଭି ଶର୍ମା]]
# [[ସ୍ୱାତି ନନ୍ଦ]]
# [[ଶିଶିର କଶ୍ୟପ]]
# [[ପୂଜା ଜୋଶୀ]]
# [[ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ସାଇକିଆ]]
{{Div col end}}

== ଲୋକ କଥା/ଗୀତ/ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ ==
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅଲ୍ଲାଃ ଜିଲାଇ ବାଇ]]
# [[ଅମର ଆର୍ଷୀ]]
# [[ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା]]
# [[ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭୋଇ]]
# [[ହେମାଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ବିନ୍ଧ୍ୟବାସିନୀ ଦେବୀ]]
# [[ବିଞ୍ଜମୁରି ସୀତାଦେବୀ]]
# [[ଗୌରୀ ଦେବୀ]]
# [[ହେମୁ ଗଦାଭି]]
# [[ଡଲି ଗୁଲେରିଆ]]
# [[ମଧୁ ମଂସୁରୀ ହସମୁଖ]]
# [[ଅଭ୍ୟା ହିରଣମୟୀ]]
# [[ଜଗଜିତ କୌର]]
# [[ଜଗମୋହନ କୌର]]
# [[ରଞ୍ଜିତ କୌର]]
# [[ଡପୁ ଖାଁ]]
# [[ବେଲ୍ଲି ଲଳିତା]]
# [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଲତା (ଗାୟିକା)]]
# [[ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା]]
# [[ମାଳବଲ୍ଲୀ ମହାଦେବସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଲୋପାମୁଦ୍ରା ମିତ୍ର]]
# [[ନିଜାମୀ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ଦେଶରାଜ ପଟେରିୟା]]
# [[ପିଙ୍ଗଳଶୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଗଢ଼ବୀ]]
# [[ମୀନା ରଣା]]
# [[ବି. କେ. ସାମନ୍ତ]]
# [[ତଞ୍ଜାଇ ସେଲଭି]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ସିନ୍ଧେ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ]]
# [[ବଙ୍ଗପାଣ୍ଡୁ ଉଷା]]
# [[ବିଞ୍ଜମୁରି ଅନସୂୟା ଦେବୀ]]
# [[ବିମଳାକ୍କା]]
# [[କାଶୀନାଥ ଯାଦବ]]
# [[ପୂଙ୍ଗାନି]]
# [[ବରୁଣ ଆହୁଜା]]
# [[ଦିପାଳୀ ବଡ଼ଠାକୁର]]
# [[ମାଧୁରୀ ବଡ଼ଥୱାଲ]]
# [[ବତୂଲ ବେଗମ]]
# [[କଳିକା ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଦିୱାଲିବେନ ଭିଲ]]
# [[ଆଦିତ୍ୟ ଗାଦଭି]]
# [[ଦାଦୁଦାନ ଗାଦଭି]]
# [[ଟରାସ କୋମ୍ପାନିଚେଙ୍କୋ]]
# [[ଦିଲ୍‌ଶାଦ ଅଖତାର]]
# [[ସେନ୍ଥିଲ ଗଣେଶ]]
# [[ରତନ କାହାର]]
# [[ମଧୁ କମ୍ବିକାର]]
# [[କୁଟଲେ ଖାନ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ବେଗଦା]]
# [[ବାଦ୍ଦେପାଲ୍ଲି ଶ୍ରୀନିବାସ]]
# [[ନବନୀତ ଆଦିତ୍ୟ ୱାଇବା]]
# [[ଭିକାରୀ ଠାକୁର]]
# [[କବୀର କଳା ମଞ୍ଚ]]
# [[ସକିନୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ]]
# [[ଚନ୍ଦର ସିଂହ ରାହି]]
# [[ରଜନୀଗନ୍ଧା ଶେଖାୱତ]]
# [[ପୁଷ୍ପବତୀ ପୋୟପାଦଠୁ]]
# [[କୁତବି ବ୍ରଦର୍ସ]]
# [[ପେଞ୍ଚାଲ ଦାସ]]
{{Div col end}}

==କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[କୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା]]
# [[ଏକତା ବିଷ୍ଟ]]
# [[ମିନତି ଦାଶ]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ରଥ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ହାମିଦା ବାନୁ]]
{{Div col end}}

=== ଷ୍ଟାଡିଅମ ===
# [[ମେଜର ଧ୍ୟାନ ଚାନ୍ଦ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିଅମ]]

==ଏସିଆ ମାସ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା==
===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଆରବ ଘାଟି]]{{tick}}
# [[ଆରବ ସାଗର]]{{tick}}
# [[ବାଗାକଇଁ ହ୍ରଦ]]{{tick}}
# [[ଦୁର୍ଗା ସାଗର]]{{tick}}
# [[ଧାନମୋଣ୍ଡି ହ୍ରଦ]]{{tick}}
# [[ବୁଦ୍ଧ ଧାତୁ ଯାଦି]]{{tick}}
# [[ଭବାନୀପୁର ଶକ୍ତିପୀଠ]]{{tick}}
# [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଗୋବିନ୍ଦ ମନ୍ଦିର]]{{tick}}
# [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଶିବ ମନ୍ଦିର]]{{tick}}
# [[ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ]]
# [[ଇମ୍‌ଜା ହ୍ରଦ]]
# [[ଗଜେଡ଼ି ତାଳ]]
# [[ଛୋଟ ଶିବ ମନ୍ଦିର, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]]
{{Div col end}}

===ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ତାନିଆ ଅହମଦ]]
# [[ସାଇନା ଅମିନ]]
# [[ଦିଲରୁବା ଯସ୍ମିନ ରୁହୀ]]
# [[ସାରିକା ସବ୍ରିନ]]
# [[ବିପାଶା ହାୟାତ]]
# [[ଅଲିଶା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଡଲି ଅନବର]]
# [[କବୋରୀ ସରୱର]]
# [[ସାହାରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବିଦ୍ୟା ସିହ୍ନା ସାହା ମିମ୍]]
# [[ସୋମି କୈସର]]
# [[ଜୟା ଆହସାନ]]
# [[ଆଫିଆ ନୁସରାତ ବର୍ଷା]]
# [[ଆଉପୀ କରିମ୍]]
# [[ଶାବନୁର୍‎]]
# [[ମୋଜେଜା ଅଶରଫ୍ ମୋନାଲିସା]]
# [[ଜନ୍ନାତୁଲ ଫିରଦୋସ୍ ପେୟା]]
# [[ବନ୍ନା ମିର୍ଜା]]
# [[ପରି ମଣି]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ମୁସ୍ତଫା]]
# [[ନୱସୀନ ନହରୀନ ମୋଉ]]
# [[ନାଇଲା ନାୟେମ]]
# [[ଦିଲାରା ହନିଫ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]]
# [[ପୂଜା ଚେରୀ ରାୟ]]
# [[ଶବନମ]]
# [[ଅନିକା କବୀର ଶୋକ]]
# [[ମେହେର ଅଫରୋଜ ଶାଓନ]]
# [[ସୁଚନ୍ଦା]]
# [[ସୁଲତାନା ଜମାନ]]
# [[ନୁସରତ ଇମରୋଜ ଟିଶା]]
# [[ତାଂଜିନ ଟିଶା]]
# [[ପ୍ରସୂନ ଆଜାଦ]]
# [[ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ]]
# [[ଅପୁ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ଫରିଦା ଅଖତାର]]
# [[ଗୁଲଶାନ ଆରା ଅଖତାର]]
# [[ସୁମିତା ଦେବୀ]]
# [[ପାରବୀନ ସୁଲତାନା ଦିତି]]
# [[ତାରାନା ହାଲିମ]]
# [[ମୌସୁମୀ ହମିଦ]]
# [[ତମାଳିକା କର୍ମାକର]]
# [[ମାହିୟା ମାହି]]
# [[ନୁସରତ ଫରିୟା ମଜହାର]]
# [[ରୋକେୟା ପ୍ରାଚୀ]]
# [[ହୋସନେ ଆରା ପୁତୁଲ]]
# [[କାଜି ନସ୍ୱାବ ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ସୋହାନା ସାବା]]
# [[ରୋଜୀ ଆଫସାରୀ]]
# [[ନିପୁନ୍ ଅକ୍ତର]]
# [[ଆଖି ଆଲମଗିର]]
# [[ଆଜମେରୀ ହକ୍ ବଧନ]]
# [[ଅନ୍ୱରା ବେଗମ]]
# [[ଇଆମିନ୍ ହକ୍ ବବି]]
# [[ଇଶ୍ରାତ୍ ଜାହାଁ ଚୈତି]]
# [[ପ୍ରାର୍ଥନା ଫରଦିନ ଦିଘି]]
# [[ତାରୀନ ଜାହାଁ]]
# [[ରୱଶନ ଜାମିଲ]]
# [[ଜାକିୟା ବାରୀ ମମ]]
# [[କୁସୁମ ଶିକଦାର]]
# [[ଶମ୍ପା ରେଜା]]
# [[ତାନଭିନ ସୁଇଟି]]
# [[ଆଇରିନ ସୁଲତାନା]]
# [[ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା]]
# [[ରାଫାଃ ନାନଜେବା ତୋରସା]]
# [[ବିଜରୀ ବର୍କତୁଲ୍ଲାଃ]]
# [[ସବନମ ବବ୍‌ଲି]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଘୋଷ]]
# [[ମୁନିଆ ଇସଲାମ]]
# [[ରୁନା ଖାନ୍]]
# [[ଆଫସାନା ମିମି]]
# [[ସାଦିୟା ଇସଲାମ ମୌ]]
# [[ସାଦିକା ପାରଭିନ ପପି]]
# [[ଅହନା ରହମାନ ଲାକି]]
# [[ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା]]
# [[ନଫିସା ଜାହାଁ ଆଞ୍ଚଲ]]
# [[ମୁନମୁନ ଅହମଦ]]
# [[ଶର୍ମିଲି ଅହମଦ]]
# [[ଶିଲା ଅହମଦ]]
# [[ନର୍ଗିସ ଅଖତାର]]
# [[ଖଲିଦା ଅକ୍ତର କଳ୍ପନା]]
# [[ଆୟେଶା ଆଖତାର]]
# [[ସାବେରି ଆଲମ]]
# [[ଅନ୍ତରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ନାଜମା ଅନୱର]]
# [[ରଓଶନ ଆରା]]
# [[ବେବୀ ବିନ୍ଦୀ]]
# [[ବିନ୍ଦିୟା କବିର]]
# [[ଶାକିବା ବିଣ୍ଟେ ଅଲୀ]]
# [[ଅରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ମୌଟୁସୀ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ତାନିଆ ବୃଷ୍ଟି]]
# [[ମେହବୁବା ମାହନୂର ଚାନ୍ଦନୀ]]
# [[ଫରଜାନା ଛବି]]
# [[ନାଜନୀନ ହାସନ ଚୁମକି]]
# [[ଆଶନା ହବିବ ଭାବନା]]
# [[ଏକା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ମାୟା ଘୋଷ]]
# [[ଇଲୋରା ଗହର]]
# [[ଲୁସି ତୃପ୍ତି ଗୋମେଜ]]
# [[ଚିତ୍ରଲେଖା ଗୁହ]]
# [[ଲୈଲା ହାସନ]]
# [[ଲିସା ଗାଜୀ]]
# [[ଅଲିଭିୟା ଗୋମେଜ]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଘୋଷ]]
# [[ହୁମାଇରା ହିମୁ]]
# [[ଶାନ୍ତା ଇସଲାମ]]
# [[ଜିନାତ]]
# [[ମିଷ୍ଟି ଜାନ୍ନାତ]]
# [[ସାଦିୟା ଆୟମାନ]]
# [[ଫେରଦୌସୀ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି]]
# [[ରିଚି ସୋଲାୟମାନ]]
# [[ମନିରା ମିଠୁ]]
# [[ଫାଲ୍ଗୁନି ରହମାନ ଜଲି]]
# [[ନିଝୁମ ରୁବିନା]]
# [[ନୁସରତ ଜାହାଁ ଡାୟନା]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ଶିରୀନ]]
# [[ମିତା ନୂର]]
# [[ନାଜିଫା ତୁଶି]]
# [[ମୌସୁମୀ ନାଗ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ରେହାନା ଜଲି]]
# [[ଅଧରା ଖାନ୍]]
# [[ସାମସୁନ ନାହାର ସିମଲା]]
# [[ସବ୍ରିନା ସୁଲତାନା କେୟା]]
# [[ନାଦିୟା ଆଫରିନ ମିମ]]
# [[ଜାହାନାରା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ସାମରୋଜ ଆଜମି ଆଲଭୀ]]
# [[ରୁମାନା ଖାନ୍]]
# [[ଜିନାତ ସାନୁ ସ୍ୱାଗତା]]
# [[ସାନଜିଦା ପ୍ରୀତି]]
# [[କାଜି ମିସବାହୁନ ନାହାର]]
# [[ରୁମାନା ରଶୀଦ ଈଶିତା]]
# [[ସାବରିନ ଶାକା ମୀମ]]
# [[ଶର୍ମିମାଳା]]
{{Div col end}}

==ବିଦେଶୀ ଲୋକ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଟୋରୀ ବର୍ଚ]]
# [[ମିଆ ଖଲିଫା]]
# [[ନୀନା ଦାବୁଲୁରୀ]]
# [[ମାୟା ଏଞ୍ଜେଲୋ]]
# [[ମେରୀ ସେଲୀ]]
# [[ଲେଡି ଗାଗା]]
# [[କେଶା]]
# [[ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି]]
# [[ନିକୋଲାଇ ବଇକଭ]]
# [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
{{Div col end}}

==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଫେସନ (୨୦୦୮ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶିବାଜୀ (କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବର୍ଫି]]
# [[ଦୁକୁଡ଼ୁ]]
# [[୧: ନେନ୍ଓକ୍କାଡ଼ିନେ]]
# [[ବିଜିନେସମ୍ୟାନ]]
# [[ଆଗାଡ଼ୁ]]
# [[ଡିମ୍ବାଣୁ]]
# [[ଗୌରହରି ଦସ୍ତାନ]]
# [[ମନମ୍ (ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟ ହୋ (ଗୀତ)]]
# [[ସନ୍ ଅଫ୍ ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି]]
# [[ଧୁମ୍ ୨]]
# [[ଶ୍ରୀମନ୍ଥୁଡ଼ୁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି]]
# [[ଭୁବନ ବାମ୍]]
# [[ଅବଳା ବୋଷ]]
# [[ସରୋଜ ନଳିନୀ ଦତ୍ତ]]
# [[ନିଲ୍ ମୋହନ]]
# [[ନେପାଳର ରାଜା]]
# [[ବଦନାମ ଗଳି]]
# [[ରଜନୀ ବକ୍ସି]]
# [[ଆର୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ]]
# [[ପି. ଚନ୍ଦ୍ର ରେଡ୍ଡୀ]]
# [[ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)|ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲାଷ୍ଟ୍ ଡ୍ରପ୍]]
# [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର (ବିଚାରପତି)]]
# [[କାଜି ମାସୁମ ଅଖତାର]]
# [[ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ଦୁବେ]]
{{Div col end}}

== ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଅପ୍ପାନ୍ନଗୌଡ଼ା ପାଟିଲ]]
# [[ବୁଧୁ ଭଗତ]]
# [[ଗୌରୀରାମ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ବିଠଲଭାଇ ଜାଭେରୀ]]
# [[ଅଶୋକା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ରଘୁନାଥ ମାହାତୋ]]
# [[ଦୀନଦୟାଲ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ରାମ ଚରଣ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ପ୍ୟାରୀ ଦେବୀ ଅଗ୍ରହାରୀ]]
# [[ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ]]
# [[ସୁରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]]
# [[କାମଦା କିଙ୍କର ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ୟାରେଲାଲ ନାୟାର]]
# [[ଏଡ଼ତାତା ନାରାୟଣନ]]
# [[ଦେଓ ନାରାୟଣନ ଯାଦବ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦରାଓ ପେଡଗାଓଁକର]]
# [[ଆନ୍ନେ ଅଞ୍ଜାଇଆଃ]]
# [[ବତକ ମିଆଁ]]
# [[ଚୱାରା ପରମେଶ୍ୱରନ]]
# [[ଶଙ୍କରରାଓ ଦେଓ]]
# [[ଦାଦା ଧର୍ମାଧିକାରୀ]]
# [[ନାଥୁ ଧୋବି]]
# [[ଅସଲମବିକାଇ]]
# [[ଆଶା ଦେବୀ ଆର୍ଯ୍ୟନାୟକମ]]
# [[ମୋତିଲାଲ ବର୍ମା]]
# [[ଚୁନିଲାଲ ବୈଦ୍ୟ]]
{{Div col end}}

==ରାଜନୀତିଜ୍ଞ==
# [[ଭାରତର ସଂସଦ]]

=== ଅଣ ଓଡ଼ିଆ ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସୁଭାସିନୀ ଅଲୀ]]{{tick}}
# [[ଏମ୍. କରୁଣାନିଧି]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଭି. ମୋହିନୀ ଗିରି]]
# [[ଗୁଲାବ କୌର]]
# [[ବିଶାର ଆଲ-ଖାସାଓନେହ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ]]
# [[ଡେଲା ଗଡଫ୍ରେ]]
# [[ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ]]
# [[ଚିନ୍ତା ଅନୁରାଧା]]
# [[ଜାମିଦା ବିବି]]
# [[ଶ୍ରୀରୂପା ମିତ୍ର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଲୀଳା ରାମକୁମାର ଭାର୍ଗବ]]
# [[ବ୍ରଜଲାଲ ବିୟାନୀ]]
# [[ରଘୁବର ଦାସ]]
# [[ଭି. କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପାଣ୍ଡିଆନ]]
# [[ସୁରେଖା କଦମ]]
# [[ହରିଶ ବୀରାନ]]
# [[ବେବି ଦେବୀ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ଦାସ]]
# [[ସୁକୁମାର ଦେ]]
# [[ଦାମୋଦର ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ସଜଦା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ଅଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଲୋଧି]]
# [[ଆନନ୍ଦ କୁମାର ଗଣ୍ଡ]]
# [[କାଥିର ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଲଭ୍‌ଲି ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଆନ୍ନାଦୁରାଇ ସି ଏନ୍]]
# [[ଅପ୍ପଲନାଇଡ଼ୁ କାଲିସେଟ୍ଟି]]
# [[ରମେଶ ଅବସ୍ଥି]]
# [[ଏମ୍. ମଲ୍ଲେଶ ବାବୁ]]
# [[ବଜରଙ୍ଗ ମନୋହର ସୋନୱାନେ]]
# [[ଅନିଲ ବଲୁନି]]
# [[ନିମୁବେନ ବମ୍ଭାନିୟା]]
# [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ (ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା)]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦୋଲିୟା]]
# [[ଶୋଭାବେନ ବରୈୟା]]
# [[ରାହୁଲ ଲୋଧି]]
# [[କଳାନିଧି ବୀରସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଗଜେନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]]
# [[ହରିଭାଇ ପଟେଲ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର (ରାଜନେତା)]]
# [[କୁନ୍ଦୁରୁ ରଘୁବୀର]]
# [[ଡିନ୍ କୁରିଆକୋସ]]
# [[ଜି. ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ମହାନ୍ତ]]
# [[ପୁନମବେନ୍ ମାଡାମ୍]]
# [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସିଂହ ମହତୋ]]
# [[ସୁକାନ୍ତ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଦିନେଶ ମକୱାନା]]
# [[ଅସିତ କୁମାର ମଲ]]
# [[ହର୍ଷ ମାଲହୋତ୍ରା]]
# [[ଅଜୟ କୁମାର ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ମାନେ]]
# [[ଭି. ଏସ୍. ମାଥେସ୍ୱରନ]]
# [[ବିଜୁଳି କଲିତା ମେଧି]]
# [[ମୁରାରି ଲାଲ ମୀନା]]
# [[ମହିମା କୁମାରୀ ମେୱାର]]
# [[ନରେଶ ମହାସ୍କେ]]
# [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାଜେଶ ମିଶ୍ର]]
# [[ମିତାଲି ବାଗ]]
# [[ଭାସ୍କର ଭାଗାରେ]]
# [[ପ୍ରତିମା ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ଭୋଜରାଜ ନାଗ]]
# [[ରୋଦମାଳ ନାଗର]]
# [[ଜି କୁମାର ନାଏକ]]
# [[ନାମଦେଓ କିର୍ସାନ]]
# [[ରାମଭୁଆଲ ନିଶାଦ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ୟାଦାଓରାଓ ପାଡୋଲେ]]
# [[ସନାତନ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସାନ୍ତୋକବେନ ଆରେଥିୟା]]
# [[ଚାକାତ ଆବୋହ]]
# [[ପୁସପତି ଅଦିତୀ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଅପରୂପା ପୋଦାର]]
# [[ସରୋଜିନୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବୀ ଅଗ୍ରହରି]]
# [[ମଞ୍ଜୁ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଆଃଲାବତ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର କୌର ଆଃଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ଆଲିଫା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[କେ. ଅଲଗୁବେଲୁ]]
# [[ନୀସତ ଆଲମ]]
# [[ବୀଣା ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଅଲେଟି ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ]]
# [[ମନୀଷା ଅନୁରାଗୀ]]
# [[ଅଳକା ସିଂହ ଅର୍କବଂଶୀ]]
# [[ଲତା ଅତିୟାମାନ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ଆଜାଦ୍]]
# [[ତାଜଦାର ବାବର]]
# [[ହର୍ଷିତା ସ୍ୱାମୀ ବଘେଲ]]
# [[ରଞ୍ଜନା ବଘେଲ]]
# [[ସାରିକା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବଘେଲ]]
# [[ଚିରଣଜିତ କୌର ବାଜୱା]]
# [[ସ୍ମିତା ବକ୍ସି]]
# [[କେ. ବାଳଭାରତୀ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ବଳବନ୍ତ]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ବୈଶାଳୀ ବାଙ୍କର]]
# [[ତସନୀମ ବାନୋ]]
# [[ସୁରଜିତ କୌର ବରନାଲ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାରୁପାଲ]]
# [[କମଳି ବସୁମାତାରି]]
# [[ଚନ୍ଦନା ବାଉରି]]
# [[ସନ୍ଧ୍ୟା ବାଉରି]]
# [[ସୁସ୍ମିତା ବାଉରି]]
# [[ଉମାପଦ ବାଉରି]]
# [[ଶିମଲା ବାୱରି]]
# [[ଫିରୋଜା ବେଗମ]]
# [[ଫିରଦୌସୀ ବେଗମ]]
# [[ଗୁଲ ଅଖତରା ବେଗମ]]
# [[ମହମୁଦା ବେଗମ]]
# [[ମମତାଜ ବେଗମ]]
# [[ନର୍ଗିସ ବେଗମ]]
# [[ସାହିନା ମମତାଜ ବେଗମ]]
# [[ରାୟମୁନି ଭଗତ]]
# [[ସୁମନ ଲତା ଭଗତ]]
# [[କେ. ପ୍ରତିଭା ଭାରତୀ]]
# [[ବୀଣା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସଂଯୁକ୍ତା ଭାଟିଆ]]
# [[ଏମ୍. ଏସ୍. କେ. ଭାବାନୀ ରାଜେନ୍ତିରାନ]]
# [[ମମତା ଭୁନିଆ]]
# [[ନିର୍ମଳା ଭୁରିଆ]]
# [[ଫିରୋଜା ବିବି]]
# [[ବିନ୍ଦୁ କୃଷ୍ଣା]]
# [[ରେଣୁକା ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ଭାବନା ବୋହରା]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ଜଗତାପ]]
# [[ପ୍ରୋବା ଚକମା]]
# [[ନୀତା ଚୌଧୁରୀ]]
{{Div col end}}

=== ସମୃଦ୍ଧକରଣ ===

* [[ଜୟଶ୍ରୀ ରାଇଜି]]

===ଓଡ଼ିଆ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲ]]
# [[ପିନାକୀ ମିଶ୍ର]]
# [[କାମାକ୍ଷା ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବୀର କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ବଲବୀର ପୁଞ୍ଜ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଲେଙ୍କା]]
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[କଳ୍ପତରୁ ଦାସ]]
# [[ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଲୋଧା]]
# [[ଏ ଭି ସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ]]
# [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମଙ୍ଗଳା କିଶାନ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଲାଠ]]
# [[ଜୟରାମ ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ହରିହର ସୋରେନ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ରନାଥ ନାୟକ]]
# [[ଅନାଦି ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ବନମାଳୀ ବାବୁ]]
# [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଭଜମନ ବେହେରା]]
# [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୋଇ]]
# [[ଅର୍କ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଧରଣୀଧର ଜେନା]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଗଜପତି]]
# [[ଗୁରୁଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]]
# [[ଝିନ୍ନ ହିକ୍‌କା]]
# [[ମୋହନ ଜେନା]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ କୁମାର ଜେନା]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଜେନା]]
# [[ସମରେନ୍ଦ୍ର କୁଣ୍ଡୁ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ମାଝୀ]]
# [[ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ]]
# [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝୀ]]
# [[ଲଡ଼ୁ କିଶୋର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମଙ୍ଗରାଜ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଦାମ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ବାଲଗୋପାଲ ମିଶ୍ର]]
# [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଇନ୍ଦୁରାଣୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ମମତା ମାଢ଼ୀ]]
# [[ରାଧାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ନେହାଙ୍ଗିନୀ ଛୁରିଆ]]
# [[ସୁଷମା ପଟେଲ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ବେହେରା]]
# [[ରୀତା ସାହୁ]]
# [[ମନ୍ଦାକିନୀ ବେହେରା]]
# [[ରୋଷନୀ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ରାସେଶ୍ୱରୀ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପରମା ପୂଜାରୀ]]
# [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସିପ୍ରା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଞ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଅଜୟନ୍ତୀ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଉଷା ଦେବୀ]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ବେହେରା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶାନ୍ତା]]
# [[ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ]]
# [[ସୁରମା ପାଢ଼ୀ]]
# [[କିଶୋରୀମଣି ସିଂହ]]
# [[ପ୍ରମିଳା ଗିରି]]
# [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାହୁ]]
# [[ଫୁଲମଣି ଶାନ୍ତା]]
# [[ଭଗବତୀ ପୂଜାରୀ]]
# [[ଉମାରାଣୀ ପାତ୍ର]]
# [[କମଳା ଦାସ]]
# [[ସୁଧାଂଶୁମାଳିନୀ ରାୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରାସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରତ୍ନା ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ପଟ୍ଟ ନାୟକ]]
# [[ରାଜଶ୍ରୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ]]
# [[ଶାନ୍ତି ଦେବୀ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ବାସନ୍ତୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୀମାରାଣୀ ନାୟକ]]
# [[ଟୁକୁନି ସାହୁ]]
# [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ]]
# [[ରଥ ଦାସ]]
# [[ଅନନ୍ତ ସେଠୀ]]
# [[ମୂରଲୀଧର ଜେନା]]
# [[କୁମାର ଶ୍ରୀ ଚିରଞ୍ଜୀବି]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେଠୀ]]
# [[କପିଳ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ବୈରାଗୀ ଜେନା]]
# [[ବିଜୟ ନାୟକ]]
# [[ନେତ୍ରାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ଦାସ]]
# [[ମନମୋହନ ଦାସ]]
# [[ନନ୍ଦକିଶୋର ଜେନା]]
# [[ଚକ୍ରଧର ବେହେରା]]
# [[ସତ୍ୟଭାମା ଦେଇ]]
# [[ହୃଦାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବେଦ ପ୍ରକାଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ରାଉତ]]
# [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] (chk)
# [[ମନମୋହନ ସାମଲ]]
# [[ଶୈଳେନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଭଗୀରଥ ଦାସ]]
# [[ଉତ୍ସବ ଚରଣ ଜେନା]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଦାସ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପଦ୍ମ ଲୋଚନ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମହମ୍ମଦ ହନିଫ]]
# [[ବଳରାମ ସାହୁ]]
# [[ଯୁଗଳ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବିରେନ ପଲେଇ]]
# [[ନରେନ ପଲେଇ]]
# [[ରତ୍ନାକର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ସେଠୀ]]
# [[କରୁଣାକର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ହରପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ପୀତାମ୍ବର ପଣ୍ଡା]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ଧଡ଼ା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ପରମାଣିକ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଭାଗବତ ସାହୁ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ]]
# [[ବିଜୟ କୃଷ୍ଣ ଦେ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ପ୍ରିୟନାଥ ନନ୍ଦି]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ଗୋପନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ]]
# [[ଅରୁଣ ଦେ]]
# [[ନୀଳାମ୍ବର ଦାସ]]
# [[ବନମାଳି ଦାସ]]
# [[ସୁକୁମାର ନାୟକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ପ୍ରଦିପ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ]]
# [[ଗଦାଧର ଗିରି]]
# [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜେନା]]
# [[ଜୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ଚଣ୍ଡ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସେନାପତି]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ବାଗ]]
# [[ଭୂପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ନିତ୍ୟ‍ାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ପ୍ରେମଲତା ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତି (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ଶଶିକାନ୍ତ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଦାସ]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ଚାନ୍ଦ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଭାଇଗା ସେଠୀ]]
# [[ଜନାର୍ଦନ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ବୀରକିଶୋର ଜେନା]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଜେନା]]
# [[ମକର ସେଠୀ]]
# [[ଭୁବନାନନ୍ଦ ଜେନା]]
# [[ଦାଶରଥୀ ଜେନା]]
# [[ମାୟାଧର ଜେନା]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ସେଠୀ]]
# [[ଜୟଦେବ ଜେନା]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାଏକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[କୁମାର ମାଝୀ]]
# [[ଛୋଟରାୟ ମାଝୀ]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]]
# [[ଅଭିରାମ ନାଏକ]]
# [[ବେଦବ୍ୟାସ ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରାଣ ବଲ୍ଲଭ ନାଏକ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ନାଏକ]]
# [[ନୀଳାଦ୍ରି ନାୟକ]]
# [[ରାଜ ବଲ୍ଲଭ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମରାୟ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ମାଝି]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଗୌରହରି ନାଏକ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ନାଏକ]]
# [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ଧନୁର୍ଜୟ ଲାଗୁରୀ]]
# [[ଜିତୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଧନୁର୍ଜୟ ସିଦୁ]]
# [[ଗୁରୁ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ସନାତନ ମହାକୁଡ଼]]
# [[ସହରାଇ ଓରାମ]]
# [[ବଦ୍ରିନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[କ୍ଷୀରୋଦ ପ୍ରସାଦ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମୂରଲୀଧର କୁଅଁର]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଟୁଡୁ]]
# [[ସାଲଖାନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଅଜେନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାଏକ]]
# [[କାଙ୍ଗୋଇ ସିଂହ]]
# [[ରୁଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ଇଶ୍ୱର ନାଏକ]]
# [[ଇଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ଯାଦବ ମାଝୀ]]
# [[ମନମୋହନ ଟୁଡୁ]]
# [[ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ]]
# [[ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ରୋହିଦାସ ସୋରେନ]]
# [[ଶ୍ରୀନାଥ ସୋରେନ]]
# [[ଗୋଲକ ବିହାରୀ ନାଏକ]]
# [[ଭାସ୍କର ମଢ଼େଇ]]
# [[ନଳିନୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ପ୍ରଭାକର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଦାସ]]
# [[କରୁଣାକର ନାଏକ]]
# [[ଅଜିତ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ହଇବୁରୁ]]
# [[ରଘୁନାଥ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ବାସନ୍ତି ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଗିରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]]
# [[ହରିହର ମହାନ୍ତି]]
# [[ସମଲ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରମୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ଛତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଧଳ]]
# [[କିଶୋର ଦାଶ]]
# [[ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ]]
# [[ସାନନ୍ଦ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶ]]
# [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]]
# [[ଭାଦବ ହାଁସଦା]]
# [[ବୁଧନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ମୋଚିରାମ ତିରିୟା]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[କାହ୍ନୁରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ମାଝି]]
# [[କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ଭାନୁଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଶମ୍ଭୁନାଥ ନାଏକ]]
# [[ମଙ୍ଗଳ ସିଂ ମୁଦି]]
# [[ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ହରଦେବ ତିରିୟା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ମାଝି]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି]]
# [[ଶ୍ୟାମ ଚରଣ ହାଁସଦା]]
# [[ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା]]
# [[ନବ ଚରଣ ମାଝି]]
# [[ରାଜକିଶୋର ଦାସ]]
# [[ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]]
# [[ସକିଲା ସୋରେନ]]
# [[ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼ାଇ]]
# [[ଶରତ ରାଉତ]]
# [[ସନାତନ ଦେଓ]]
# [[ବାଇଧର ସିଂହ]]
# [[ନାରାୟଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପତି]]
# [[ପୀତାମ୍ବର ଭୂପତି ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ଜେନା]]
# [[ପରମେଶ୍ୱର ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣୀ ଜେନା]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଅନାଦୀ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ଅଞ୍ଚଳ ଦାସ]]
# [[ବାଇଧର ବେହେରା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା]]
# [[ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମାୟାଧର ସିଂହ]]
# [[ଗଦାଧର ଦତ୍ତ]]
# [[ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ]]
# [[ରବି ଦାଶ]]
# [[କାଙ୍ଗାଳି ଚରଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଗୁରୁଚରଣ ଟିକାୟତ]]
# [[ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ]]
# [[ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା]]
# [[ଦୁଃଶାସନ ଜେନା]]
# [[ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କୁଳମଣି ରାଉତ]]
# [[ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା]]
# [[ଦେବାଶିଷ ନାୟକ]]
# [[ସୁନନ୍ଦା ଦାସ]]
# [[ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ]]
# [[ନବକିଶୋର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାଏକ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ସାହୁ]]
# [[ଧୃବ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ସରୋଜକାନ୍ତ କାନୁନଗୋ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ରାଉତ]]
# [[ଉତ୍କଳ କେଶରୀ ପରିଡ଼ା]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ତରାଇ]]
# [[ଶଶି ଭୂଷଣ ବେହେରା]]
# [[ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦ ସାମଲ]]
# [[ଦୈତାରୀ ବେହେରା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ କିଶୋର ଦାସ]]
# [[ବଟକୃଷ୍ଣ ଜେନା]]
# [[ମାୟାଧର ସେଠୀ]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା]]
# [[କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ଦାସ]]
# [[ମଧୁସୂଦନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବିଜୟଶ୍ରୀ ରାଉତରାୟ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁବ୍ରତ ରାଉତରାୟ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ]]
# [[ସୁର ସେଠୀ]]
# [[ଶୁକଦେବ ଜେନା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ]]
# [[ଆକୁଳାନନ୍ଦ ବେହେରା]]
# [[ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ]]
# [[ପଦ୍ମିନୀ ଦିଆନ]]
# [[ଲତିକା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ବୈଦ୍ୟ]]
# [[ଧର୍ମାନନ୍ଦ ବେହେରା]]
# [[ବିଧୁ ଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ରାଜ କିଶୋର ରାମ]]
# [[ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ରସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରମେଶ ରାଉତ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ସାହୁ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବୀ ରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବାଶିଷ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବୀର ସିପ୍‌କା]]
# [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[କନକଲତା ଦେବୀ]]
# [[ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ]]
# [[ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୟଦ ମୁସ୍ତାଫିଜ ଅହମଦ]]
# [[ସମୀର ଦେ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଜେନା]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ବର୍ମା]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଅତାହାର]]
# [[ବିରଜା ପ୍ରସାଦ ରାୟ]]
# [[ଶରତ କୁମାର କର]]
# [[ଶେଖ ମତଲୁବ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ନାୟକ]]
# [[ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ]]
# [[ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ବେହେରା]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମା]]
# [[ଦିବାକରନାଥ ଶର୍ମା]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଦେବ]]
# [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ନାୟକ]]
# [[ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଅଲେଖ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଧ୍ରୁବ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ହରିହର ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]]
# [[ବଂଶୀଧର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସତ୍ୟସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଭୁତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]]
# [[ଅରୁଣ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଶେଖର ସିଂହ]]
# [[ଅନୁଭବ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ସାହୁ]]
# [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ରାମ]]
# [[ବି. ଏସ. ବି. ନରେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]]
# [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]]
# [[ସାହେବ ନାଏକ]]
# [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ]]
# [[ଶ୍ରୀଧର ନାଏକ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[କାଶୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରୁଦ୍ର ମାଧବ ରାୟ]]
# [[ହରିହର କରଣ]]
# [[ଅରୁଣ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ମାନ୍ଧାତା]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୀତାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ବଂଶୀଧର ସାହୁ]]
# [[ଭାଗବତ ବେହେରା]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ]]
# [[ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ଚମ୍ପତିରାୟ]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ହରିହର ସାହୁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଜଗଦେବ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ବିଶ୍ୱ ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମାନସିଂହ]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ରଘୁନାଥ ସାହୁ]]
# [[ଅଶୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ରାଉତ]]
# [[ପ୍ରିୟଦର୍ଶୀ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭାଗୀରଥି ବଡ଼ଜେନା]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇକରାୟ]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ବଳବନ୍ତରାୟ]]
# [[ସୁରେଶ କୁମାର ରାଉତରାୟ]]
# [[ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମାଧବ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତରାୟ]]
# [[ଜ୍ୟୋତିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ର]]
# [[ବୀରକିଶୋର ଦେବ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବନମାଳି ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଜୟକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଭୋଇ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ]]
# [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାଶ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ମହାରଥୀ]]
# [[ହରିହର ଭୋଇ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ନାୟକ]]
# [[ରାଘବ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ]]
# [[ବସନ୍ତ ବେହେରା]]
# [[ହୃଷିକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ]]
# [[କୁମୁଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଦେବରାଜ ସାହୁ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଜେନା]]
# [[ରଜନୀ କାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[ଅଦ୍ୱୈତ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]]
# [[ଦୁତିଅ ରାଉଳ]]
# [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାଇ]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ଅମରନାଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନଗେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପଦ ନାଏକ]]
# [[ନବଘନ ନାୟକ]]
# [[ଖଗେଶ୍ୱର ବେହେରା]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ବେହେରା]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କୁମାର ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ବେହେରା]]
# [[ମୁକେଶ କୁମାର ପାଳ]]
# [[ଧରଣୀଧର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ପାଳ]]
# [[ମହେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁବାହୁ ସିଂହ]]
# [[ବାଇଧର ନାଏକ]]
# [[ରବି ନାରାୟଣ ପାଣି]]
# [[ନୃସିଂହ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ବିଭୁଧେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ଦାସ]]
# [[ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ତ୍ରିପାଠୀ (ରାଜନେତା)]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଧୀର କୁମାର ସାମଲ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ସାମଲ]]
# [[ନବୀନ ନନ୍ଦ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର]]
# [[ନବୀନ ଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[କାଳିଆ ଦେହୁରୀ]]
# [[ମଦନ ଦେହୁରୀ]]
# [[ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରତ୍ନପ୍ରଭା ଦେବୀ]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ନାଏକ]]
# [[ଅରକ୍ଷିତ ନାଏକ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ନାଏକ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[କହ୍ନେଇ ସିଂହ]]
# [[ଜଗତେଶ୍ୱର ମିର୍ଦ୍ଧା]]
# [[ପାଣୁ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଛତ୍ରିଆ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ (୧୯୬୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରମେଶ ପଟୁଆ]]
# [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗରଡ଼ିଆ]]
# [[ନାଉରୀ ନାୟକ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭିକାରୀ ଘାସି]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଗୁରୁ]]
# [[ଝସକେତନ ସାହୁ]]
# [[ଶ୍ରୀବଲ୍ଲଭ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଜୟନାରାୟଣ ମିଶ୍ର]]
# [[ରୋହିତ ପୂଜାରୀ]]
# [[ସନାତନ ବିଶି]]
# [[ଭିକାରୀ ସୁନା]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ କୁମାର]]
# [[ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ]]
# [[ଜୟଦେବ ଠାକୁର]]
# [[ଜ୍ୟୋତିମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ବେହେରା]]
# [[ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଗଙ୍ଗଦେବ]]
# [[ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ମାଝି]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ବଳ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ]]
# [[ଦିଲିପ କୁମାର ରାୟ]]
# [[ରଞ୍ଜିତ ଭିତ୍ରିଆ]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଇଗ୍ନେସ ମାଝୀ]]
# [[ଗଜଧର ମାଝୀ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ କାଲୋ]]
# [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଦାସ ଲୁଗୁନ]]
# [[ଜୁନାସ ବିଲୁଙ୍ଗ]]
# [[ରେମିସ କେରକେଟା]]
# [[ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିହାର ସୁରିନ]]
# [[ଶଙ୍କର ଓରାମ]]
# [[ଜର୍ଜ ତିର୍କୀ]]
# [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ ଭଗତ]]
# [[ଶାନ୍ତି ପ୍ରକାଶ ଓରାମ]]
# [[ରଙ୍ଗବଲ୍ଲଭ ଅମାତ]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ କିଷାନ]]
# [[ମୁଖରମ ନାଏକ]]
# [[ଗ୍ରେଗୋରୀ ମିଞ୍ଜ]]
# [[ରାଜେନ ଏକ୍କା]]
# [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର ଏକ୍କା]]
# [[ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା]]
# [[ନେଲସନ ସୋରେଙ୍ଗ]]
# [[ମନସିଦ ଏକ୍କା]]
# [[ହଳୁ ମୁଣ୍ଡାରୀ]]
# [[ସୁବ୍ରତ ତରାଇ]]
# [[ରବି ଦେହୁରୀ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରଭାତ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଅଜିତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଶାରଦା ପ୍ରସାଦ ନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ନୀଳମଣି ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ନରହରି ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବେଣୁଧର ନାଏକ]]
# [[ହେମନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ଦୟାନିଧି କିଷାନ]]
# [[ଭୀମସେନ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ]]
# [[ଭି. ସୀତାରାମୟା]]
# [[ଯତିରାଜ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ପଣ୍ଡା]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ନାଗି ରେଡ୍ଡୀ ନାରାୟଣ ରେଡ୍ଡୀ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଆଦିକନ୍ଦ ସେଠୀ]]
# [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରିୟାଂଶୁ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରାଘବ ପରିଡ଼ା]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଦେବରାଜ ମହାନ୍ତି]]
# [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୧୩ ଜନ୍ମ)]]
# [[ହରିହର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଦ୍ୱିତିକୃଷ୍ଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଉଷାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ମୋହନ ନାଏକ]]
# [[ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଅନଙ୍ଗ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ବେହେରା]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଦଣ୍ଡପାଣି ଦାସ]]
# [[ଶିଶିର କୁମାର ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଶିବ ଶଙ୍କର ସାହାଣୀ]]
# [[ବିନାୟକ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବିକ୍ରମ କୁମାର ପଣ୍ଡା]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ସାହୁ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୨୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଦେଓ]]
# [[ଦଣ୍ଡପାଣି ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ତାରିଣୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାଧାଗୋବିନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଆରୁଖ]]
# [[ସୁମା ନାଏକ]]
# [[ମାଗୁଣି ଚରଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଜାମି ସୁବାରାଓ ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ଉମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୌଡ଼]]
# [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ବେହେରା]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]]
# [[ଦିବାକର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେଓ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ପତି]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଜେନା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ (୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଗନ୍ତାୟତ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ହରିହର ସାହୁ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଉଦୟ ନାଥ ନାୟକ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରଥ]]
# [[ଲଳିତେନ୍ଦୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଦାସ ବର୍ମା]]
# [[ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ସାମନ୍ତସିଂହାର]]
# [[ଅଜୟ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ପାତ୍ର]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ହରିହର ବାହିନୀପତି]]
# [[ଫକୀର ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ଭଗବାନ ପ୍ରତିହାରୀ]]
# [[ଗଦାଧର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ତୁଷାରକାନ୍ତି ବେହେରା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ରବି ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ପାତ୍ର]]
# [[ଗତିକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଭରତ ଦାସ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ନାଏକ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀ]]
# [[ନୀଳମଣି ସିଂହ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ବାଇଧର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ]]
# [[ବେଣୁଧର ସେଠୀ]]
# [[ଉମାକାନ୍ତ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ରମାରଞ୍ଜନ ବଳିଆରସିଂହ]]
# [[ରାଜରାଜ ଦେବ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ମାଧବ ମିଶ୍ର]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶତପଥୀ]]
# [[ସହୁରା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନରେଶ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କରେନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ରାଜୀବ ପାତ୍ର]]
# [[ଚକ୍ରମଣି କହଁର]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କହଁର]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ କହଁର]]
# [[ଦୁବର ପୋଡ୍ରା]]
# [[ଲୋକନାଥ ପାତ୍ର]]
# [[ଯାଦବ ପାଦ୍ର]]
# [[ଭଗବାନ କହଁର]]
# [[ମହୀଧର ରଣା]]
# [[ଅଙ୍ଗଦ କହଁର]]
# [[ଡୁଗୁନି କହଁର]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର କହଁର]]
# [[ଦାଶରଥୀ ବେହେରା]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା]]
# [[ଜଗଦୀଶ ଜାନୀ]]
# [[ବରଦା ପ୍ରସନ୍ନ କହଁର]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ବେହେରା]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପଦ୍ମନାଭ ବେହେରା]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ]]
# [[ସାରଙ୍ଗଧର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସାଲୁଗା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଜାକବ୍ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରଞ୍ଜିତ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଗୋପାଳ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନାଗାର୍ଜୁନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଅମାତ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦଲାଲ]]
# [[ନଟବର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସୁଜିତ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଅଜିତ ଦାସ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ନାଏକ]]
# [[ଅନାମ ନାଏକ]]
# [[ଜଗମୋହନ ନାୟକ]]
# [[କରୁଣାକର ଭୋଇ]]
# [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଅଞ୍ଚଳ ମାଝି]]
# [[ଦୟାନିଧି ନାଏକ]]
# [[ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜନାର୍ଦନ ମାଝି]]
# [[ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି]]
# [[ଗଜାନନ ନାୟକ]]
# [[ପୁଷ୍ପେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦ ନାଏକ]]
# [[ଯୁଗରାମ ବେହେରା]]
# [[ଭାରତ ଭୂଷଣ ବେମାଲ]]
# [[ମୌସଧି ବାଗ]]
# [[କୁମରମଣି ଶବର]]
# [[ତେଜରାଜ ମାଝି]]
# [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି]]
# [[କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ନଗେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଭଗବାନ ଭୋଇ]]
# [[ଶିବାଜୀ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦିଶାରୀ]]
# [[ଦିବ୍ୟଶଙ୍କର ମିଶ୍ର]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ମେହେର]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ବରାଡ଼]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ (୧୯୧୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସରାବ]]
# [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓ]]
# [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଦାଶ]]
# [[ହିତେଶ କୁମାର ବଗର୍ତ୍ତି]]
# [[କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ]]
# [[ଅଧିରାଜ ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମାଝି]]
# [[ଅନୁପ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଘାସିରାମ ମାଝି]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଢୋଲକିଆ]]
# [[ଭାନୁପ୍ରକାଶ ଯୋଶୀ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଓଁକାର ସିଂହ ମାଝି]]
# [[ଚୈତନ ମାଝି]]
# [[କୃପାନିଧି ନାଏକ]]
# [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଦ୍ୱାରିକାନାଥ କୁସୁମ]]
# [[ହରିହର ପଟେଲ]]
# [[ଦିବ୍ୟଲୋଚନ ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଶଙ୍କର୍ଷଣ ନାଏକ]]
# [[ଯୋଗେଶ କୁମାର ସିଂହ]]
# [[କୁସୁମ ଟେଟେ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]]
# [[ରାମ ଚରଣ ପଟେଲ]]
# [[ଶିବ ନାରାୟଣ ସିଂହ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଏଲ.ଏମ.ଏସ. ବରିହା]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ପୁରୋହିତ]]
# [[ଲାଲ ରଞ୍ଜିତ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ବୀର ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ସତ୍ୟଭୂଷଣ ସାହୁ]]
# [[ବିଜୟ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ଦଳଗଞ୍ଜନ ଛୁରିଆ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ନିହାର ରଞ୍ଜନ ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ରିପୁନାଥ ସେଠ]]
# [[ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଡ଼ତିଆ]]
# [[ତ୍ରିବିକ୍ରମ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁବଳ ସାହୁ]]
# [[ନିକୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ସିଂହ]]
# [[ଗଣନାଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୋହନ ନାଗ]]
# [[ବିମ୍ବାଧର କୁଅଁର]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[କୁମର ବେହେରା]]
# [[କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ନାଏକ]]
# [[ନଟବର ବଞ୍ଛୋର]]
# [[ଅନୁପ କୁମାର ସାଏ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପଣ୍ଡା]]
# [[କିଶୋର କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ପାଣି]]
# [[ନବ କିଶୋର ଦାସ]]
# [[ମୂରାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିନୋଦ ବିହାରୀ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ମନୋହର ସିଂହ ନାଏକ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାକୁଡ଼]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ପ୍ରସାଦ ତରିଆ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ହୋତା]]
# [[ଦଉଲତ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ନୀଳାମ୍ବର ରାୟଗୁରୁ]]
# [[କୁନ୍ଦୁରୁ କୁଶାଳ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିନୋଦ ପାତ୍ର]]
# [[ଧନେଶ୍ୱର କୁମ୍ଭାର]]
# [[ଦେବରାଜ ସେଠ]]
# [[ଦୌଲତ ବାଘ]]
# [[ଅନନ୍ତରାମ ନନ୍ଦ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ନନ୍ଦ କିଶୋର ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ସେଠ]]
# [[ରାମ ରାଜ କୁମାରୀ]]
# [[ନବକୁମାରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରତ୍ନମାଳୀ ଜେମା]]
# [[ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ]]
# [[ମମତା ମହନ୍ତ]]
# [[ଏ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ]]
# [[ଆନେ କ୍ୟାଥରିନ ମନ୍‍ରୁ]]
# [[ମୁକେଶ ମହାଲିଙ୍ଗ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ମେହେର]]
# [[ସୁଶିଳ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ ଠାକୁର]]
# [[ଆଶାରାମ ଭୋଇ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଗଣେଶ ରାମ ବରିହା]]
# [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ବିବେକାନନ୍ଦ ମେହେର]]
# [[ଅଇଁଠୁ ସାହୁ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ମୁରଲୀଧର ପଣ୍ଡା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ତପି ଜାଲ]]
# [[ଲଳିତ ମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ (୧୯୪୬ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ସିଂହ ସାଲୁଜା]]
# [[ହାଜି ମହମ୍ମଦ ଆୟୁବ ଖାଁ]]
# [[ଲୋକନାଥ ରାୟ]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ମହମ୍ମଦ ମୁଜାଫର ହୁସେନ ଖାନ]]
# [[ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ବାବୁ]]
# [[ରାଧାକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବାଗ]]
# [[ମହାନନ୍ଦ ବାହାଦୁର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ମାଝୀ]]
# [[ତୀର୍ଥବାସୀ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋତା]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କର]]
# [[ସାଧୁ ନେପାକ]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଯଦୁମଣି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦେବେଶ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଶବର ଡୁମ୍ବା]]
# [[ସନ୍ୟାସୀ ଚରଣ ପିଦିକା]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ନରସିଂହ ପାତ୍ର]]
# [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ମୁତିକା]]
# [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ (୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଶ୍ୟାମଘନ ଉଲାକା]]
# [[ପ୍ରସକା ଶ୍ରୀପତି]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ସାରଙ୍ଗଧର କାଡ୍ରାକା]]
# [[ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକା]]
# [[ମକରନ୍ଦ ମୁଦୁଲି]]
# [[ହିମିରିକା ରଘୁନାଥ]]
# [[କାମାୟା ମଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ]]
# [[ଅନନ୍ତରାମ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରଭୁ ଜାନି]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର କୁଳେଶିକା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ବିଭିଷଣ ମାଝି]]
# [[ଅଖିଳ ସାଉଁଣ୍ଟା]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ପିତମ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ମୁସୁରୀ ଶାନ୍ତା ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କଦମ]]
# [[ମୁଳୁ ଶାନ୍ତା]]
# [[ଦିଶାରୀ ସାନୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମାଝି]]
# [[ସଦନ ନାଏକ]]
# [[ଧନସାୟୀ ରଣଧୀର]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ମାଝି]]
# [[ମହାଦେବ ବକ୍ରିଆ]]
# [[ବାସୁଦେବ ମାଝି]]
# [[ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂଜାରୀ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଗରିଆ]]
# [[ନୃସିଂହ ନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମା]]
# [[ରଘୁରାମ ପଦାଳ]]
# [[ଗୁପ୍ତ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]]
# [[ତୋୟକ ସଙ୍ଗଣା]]
# [[ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନିପତି]]
# [[ରବି ନାରାୟଣ ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରତାପ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଲାଇଚନ ନାଏକ]]
# [[ହରିହର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଏନ. ରାମଶସେୟା]]
# [[ରଘୁନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରବି ସିଂହ ମାଝି]]
# [[ଗୁରୁବରୁ ମାଝି]]
# [[ଧର୍ମୁ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ମାଝି]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ସଦାଶିବ ପ୍ରଧାନୀ]]
# [[ହରିଜନ ମୀରୁ]]
# [[ମୁଡ଼ି ନାଏକୋ]]
# [[ହବିବୁଲ୍ଲା ଖାଁ]]
# [[ମନୋହର ରନ୍ଧାରୀ]]
# [[ଭୁଜବଳ ମାଝି]]
# [[ଶ୍ୟାମଘନ ମାଝି]]
# [[ଯାଦବ ମାଝି]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଡମ୍ବରୁ ମାଝି]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବାକା]]
# [[ଡମ୍ବରୁ ଶିଶା]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦୋରା]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ମାଢ଼ୀ]]
# [[ଆଦିତ୍ୟ ମାଢ଼ୀ]]
# [[ମାନସ ମାଡକାମୀ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦ ସୋଡ଼ୀ]]
# [[ନିମାଇ ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍କାର]]
# [[ନାକା ଲକ୍ଷ୍ମୟା]]
# [[ନଦିଆବସୀ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ମାଡକାମୀ ଗୁରୁ]]
# [[ଗୁରୁ ନାୟକ]]
# [[ନାକା କାନାୟା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗୌଡ଼]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ନାଏକ]]
# [[ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନୀଳମଣି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଚିରଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମୁଦୁଲି]]
# [[କଣ୍ଡୁରୀ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରଘୁନନ୍ଦନ ଦାସ]]
# [[ଦାମୋଦର ରାଉତ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଗୌରୀଶ୍ୟାମ ନାୟକ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଜ୍ୟୋତିଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବାସୁଦେବ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ]]
# [[ଲୋକନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଭୋଇ]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ନିଶାମଣି ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଜୟ ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[ସ୍ୱରୂପ କୁମାର ଦାସ]]
# [[କେଙ୍ଗମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଓ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅପନା ଦୋରା ବିଶ୍ୱାସରାୟ]]
# [[କୋଦୁରୁ ନାରାୟଣ ରାଓ]]
# [[ବ୍ୟୋମକେଶ ରାୟ]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ଜେନା]]
# [[ଦାଶରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ସୋରେନ]]
# [[ସନାତନ ବିଜୁଳି]]
# [[ସୁଧାଂଶୁ ଶେଖର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଦରପୁ ଲଚନା ନାଇଡ଼ୁ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସାହୁ]]
# [[ନାଲା କୁର୍ମୁ ନାୟକଲୁ ଦୋରା]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ମନୋରଞ୍ଜନ ସେଠୀ]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]]
# [[ଉଦୟ ନାରାୟଣ ଦେବ]]
# [[ଭୀମସେନ ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ତାରିଣୀ ସର୍ଦ୍ଦାର]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଚକ୍ରଧର ପାଇକ]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ସଦନ ନାୟକ]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ପୂର୍ତ୍ତି]]
# [[ମହମ୍ମଦ ରଫିକ୍]]
# [[ଭରତ ପାଇକ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦୂର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସୋହେଲ]]
# [[କାନ୍ଦରା ସୋରେନ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୋରେନ]]
# [[ସୀମାଞ୍ଚଳ ବେହେରା]]
# [[ତାପସ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ହଳଧର କାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ବେହେରା]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର (୧୯୪୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଖେଲାରାମ ମହାଲିି]]
# [[ପୃଥୁନାଥ କିସ୍କୁ]]
# [[ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର (୧୯୬୨ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (୧୯୫୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେହୁରୀ]]
# [[କେଶବ ସାହୁ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପାଟଯୋଶୀ]]
# [[କାହ୍ନୁ ସୋରେନ]]
# [[ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (୧୯୩୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ବିରାମ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଡମ୍ବରୁଧର ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଭଞ୍ଜ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ (୧୯୫୬ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରାସ ବିହାରୀ ବେହେରା]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[କୁଆଁରିଆ ମାଝି]]
# [[ଗୋରସାଙ୍ଗ ଶବର]]
# [[ହଳଧର ମିଶ୍ର]]
# [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୧୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରମେଶ ସୋରେନ]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପତି]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ହୋତା]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ପରିକ୍ଷୀତ କରଣ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କିସ୍କୁ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ଉଦୟନାଥ ନାଏକ]]
# [[ରାମେଶ୍ୱର ସିଂହ ନାଏକ]]
# [[ସୋନାରାମ ସୋରେନ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶୀ ଭୂଷଣ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୩୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୨୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସୋମ୍ବରୁ ମାଝି]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ନରସିଂହ ଚରଣ ମିଶ୍ର]]
# [[ରଘୁନାଥ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ଜନ୍ମ ୧୯୪୦)]]
# [[କୁଲନ ବାଗେ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମ୍ରିଗାନ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ତାଡ଼ିଙ୍ଗ ଯୋଗୀ]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ହରଚାନ୍ଦ ହାଁସଦା]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ]]
# [[ବିଡିକା ମାଲନା]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ମୁରଲୀଧର କାନୁନ୍‍ଗୋ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (୧୯୧୧ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଲାଲ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଝିତ୍ରୁ ନାଏକ]]
# [[ବନମାଳୀ ମହାରଣା]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ପାତ୍ର]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[କରୁଣାକର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ଜାନି]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭୋୟା]]
# [[ପି. ଭେଙ୍କଟ ଜଗନ୍ନାଥ ରାଓ]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୬୭ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୫ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୭୯ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ତରାଇ]]
# [[ନରସିଂହ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୨୨ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅବଦୁର ରହମାନ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[ମାଣିକରାୟ ନାଏକ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ହେମ୍ରମ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ଦାସ]]
# [[ବର୍ଷା ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ଅଳକା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦୀପାଳି ଦାସ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଭାସ କୁମାର ସିଂହ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ସଞ୍ଜୟ ଭୋଇ]]
# [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଶି ବେହେରା]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଅଟଳ ବିହାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବାହାଦୁର ସୟଦ ଅହମଦ ବକ୍ସି ଖାଁ]]
# [[ବିଶି ଗଣ୍ଡ]]
# [[ବ୍ରଜନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]]
# [[ଚାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]]
# [[ଫକୀର ବେହେରା]]
# [[ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ଦତ୍ତ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]]
# [[ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଥାଟ୍ଟରାଜ]]
# [[ହରିପାଣି ଜେନ୍ନା]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିହ୍ନା]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[କିଣେଇ ସାମଲ]]
# [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୁକ୍ତା]]
# [[ଏମ୍‍. ଆରାବଲୁ ଆପଲାସ୍ୱାମୀ ନାଇଡ଼ୁ]]
# [[ଅବଦୁସ୍‍ ଶୋଭନ ଖାଁ]]
# [[ନିଧି ଦାସ]]
# [[ନୃପଲାଲ୍‍ ସିଂହ]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦରାୟ ଲାଠ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ପୁନିଆ ନାଇକ]]
# [[ପ୍ୟାରୀ ଶଙ୍କର ରାୟ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ପଣ୍ଡା]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ବାହାଦୁର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ]]
# [[ରଙ୍ଗଲାଲ ମୋଦି]]
# [[ଇ.ଏମ୍‍. ଇଭାନ୍‍ସ୍‍]]
# [[ସାଧୁଚରଣ ଦାସ]]
# [[ବୈଶ୍ୟରାଜ କାଶୀବିଶ୍ୱନାଥ ରାଜୁ]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ରଥ]]
# [[ଦଶରଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦିବାକର ବୋହିଦାର]]
# [[ଗୋଦାବରଥି ରାମଦାସ]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ନାଏକ]]
# [[ହରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[କାଳିପ୍ରସାଦ ବାବୁ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[କପିଳେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ]]
# [[କପୁରଚାନ୍ଦ ନାଏକ]]
# [[ନିମାଇଁ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ପତି]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ମାନଗୋବିନ୍ଦ ପତି]]
# [[ଶିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ଉତ୍ସବାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଥଟ୍ଟରାଜ ରୁଦ୍ରପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଶ୍ରୀଧର ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ମାଣିକରାମ ମହାନ୍ତ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[କୀର୍ତ୍ତନ ବିହାରୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୋହନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶିଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସଂତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ଦାସ ଥିରାନି]]
# [[ଅନନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ଶର୍ମା]]
# [[ଲତିଫୁର ରହମନ]]
# [[ଦ୍ୱାରକାନାଥ ଦାସ]]
# [[ବୋଧରାମ ଦୁବେ]]
# [[ସହଦେବ ଦାସ]]
# [[ସତ୍ୟବାଦୀ ନନ୍ଦ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ (ରାଜେନତା)|ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ]]
# [[ମଧୁସୂଦନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୋମନାଥ ପଣ୍ଡା]]
# [[ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତିଗାଡ଼େ]]
# [[ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[ରାଧାମୋହନ ସାହୁ]]
# [[ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା (ରାଜେନତା)|ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଇଉସୁଫ]]
# [[ସୟଦ ଫୈଜଲ ହକ୍]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଖାଁ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ବେହେରା]]
# [[ରୁଦ୍ର ନାରାୟଣ ପାଣି]]
# [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମାଳବିକା ଦେବୀ]]
# [[ଅନୀତା ଶୁଭଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]]
# [[ମାନସ କୁମାର ଦତ୍ତ]]
# [[ସୀତାଂଶୁ ଶେଖର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଉପାସନା ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସଞ୍ଜଳୀ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାଗ]]
# [[ସୁବାସିନୀ ଜେନା]]
# [[ମନୋରମା ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୁଜାତା ସାହୁ]]
# [[ସାଗର ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଗୌତମବୁଦ୍ଧ ଦାସ]]
# [[ସନତ କୁମାର ଗଡ଼ତିଆ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ଟଙ୍କଧର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସନ ନାୟକ]]
# [[ଇରାଶିଷ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବିଶ୍ୱ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସତ୍ୟଜୀତ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ନୀଳମାଧବ ହିକ୍କା]]
# [[କାଡ୍ରାକ ଆପଲ ସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପବିତ୍ର ସାଉଣ୍ଟା]]
# [[ମଙ୍ଗୁ ଖିଲ]]
# [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]]
# [[ରୁପୁ ଭତ୍ରା]]
# [[ରଘୁରାମ ମାଛ]]
# [[ନରସିଂହ ମାଡ଼କାମି]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଜେନା]]
# [[କେ. ଅନୀଲ କୁମାର]]
# [[ନୀଳମଣି ବିଷୋୟୀ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବାବୁ ସିଂହ]]
# [[ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଓମ ପ୍ରକାଶ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅମରେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ସମ୍ପଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ଛବି ମଲିକ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[କହ୍ନାଇ ଚରଣ ଦଙ୍ଗ]]
# [[ଉମା ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଧୀର ରଞ୍ଜନ ପାଟଯୋଶୀ]]
# [[ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ମାଝି]]
# [[ନରସିଂହ ଭତ୍ରା]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ଜୈନ]]
# [[ରଘୁନାଥ ଜଗଦଲ]]
# [[ଅଗସ୍ତି ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଅଶୋକ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଶତୃଘ୍ନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ବଳ ସାମନ୍ତ]]
# [[ଅମର କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଖଟୁଆ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଜଲେନ ନାଏକ]]
# [[ଅଖିଳ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ଫକୀର ମୋହନ ନାଏକ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ତନ୍ତୀ]]
# [[ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ଜେନା]]
# [[ସୁନିଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ (ରାଜନେତା)]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ଭୋଇ]]
# [[ନଳିନୀକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରୁପେଶ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମାଧବ ଧଡ଼ା]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ (ବିଧାୟକ)]]
# [[ରୋମାଞ୍ଚ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ହରିପାଲ]]
# [[ରୋହିତ ଜୋଶେଫ ତିର୍କୀ]]
# [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ଦଳବେହେରା]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ସାହୁ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ନିର୍ମଳ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ଦିବାକର ନାୟକ]]
{{Div col end}}

===ଲୋକ ସଭା===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]]
{{Div col end}}

===ବିଧାନ ସଭା===
# [[୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ବାଲିପାଟଣା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ବନ୍ତ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[କିଶୋର ନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[କେସିଙ୍ଗା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ସଇଁତଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ପାଡ଼ୁଆ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ତାଲିକା]]
# [[୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]
# [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ]]

== ବିମାନ ବନ୍ଦର ==
# [[ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦରର ତାଲିକା]]

== ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ==
# [[ବଙ୍ଗାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ପଞ୍ଜାବୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅହମିୟା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଭୋଜପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଗୁଜରାଟୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[କନ୍ନଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[କାଶ୍ମୀରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ନେପାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ତାମିଲ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ତାତାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ସିନ୍ଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବାମବାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଜର୍ଜୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅଙ୍ଗିକା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆରୋମାନୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆମହାରୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆମୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅବଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆୟମାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବଞ୍ଜାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବନ୍ୟୁମାସାନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଟାରାଣ୍ଟିନୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ମଣିପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବିସଲାମା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବୁଗୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବୁରିୟାତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଚେଚେନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]

== ପ୍ରସଙ୍ଗ ଛାଞ୍ଚ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସୌଧ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଛପନ ଭୋଗ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଶଙ୍କର ମଠ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ଉପ-ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୯ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୩ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]]
{{Div col end}}

==ପ୍ରକଳ୍ପ/ଗଣସମ୍ପାଦନା (ଛାଞ୍ଚ)==
===ପ୍ରକଳ୍ପ===
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି]]

===ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା===
{{Div col|colwidth=20em}}
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର ଲିଖନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା/୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି/ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
{{Div col end}}

===ଛାଞ୍ଚ===
{{Div col|colwidth=20em}}
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:୨୦୧୮ ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା‎]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯‎]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:Festive Season edit-a-thon]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ମାସ ୨୦୨୨ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଜୁନ ମାସ ଉତ୍ସବ ୨୦୨୨ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଇଣ୍ଡିକ୍ ଉଇକି ଇମ୍ପ୍ରୁଭ୍-ଏ-ଥନ୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍‌]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
{{Div col end}}

== କର୍ମଶାଳା/କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ==
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିମାନିଆ ଭୁବନେଶ୍ୱର ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩/କର୍ମଶାଳା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫/ମେଳଣ]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି]]

== ପରିଚୟ ==
{{Div col|colwidth=10em}}
* କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି
* ଆଶୁତୋଷ ପରିଡ଼ା
* ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ
* ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି
* ନିର୍ମଳ ନାୟକ
* ପ୍ରତୀକ୍ଷା ଜେନା
* ସୁପ୍ରିୟା ପଣ୍ଡା
* ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ
* ନରେନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ
* ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ
* ଫନୀ ମହାନ୍ତି
* ନିଖିଳେଶ ମିଶ୍ର
* ପବିତ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି
* ଅପୂର୍ବ ରଞ୍ଜନ ରାୟ
* ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ
* ବାଦଲ ମହାନ୍ତି
* ଶୁଭଶ୍ରୀ ଲେଙ୍କା
* ବିରେନ୍ଦ୍ର ପାଣି
* ବିଷ୍ଣୁ ସେଠୀ
* ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ
* ଚୂଡ଼ାମଣି ଦାସ
* ଧୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମଲ୍ଲିକ
* ସୂର୍ଯ୍ୟଦେଓ
* ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ
* କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ପ୍ରଭୁପାଦ ମହାନ୍ତି
* ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ
* ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର
* ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ
* ମଞ୍ଜୁଲତା ମଣ୍ଡଳ
* ଶରତ ନାୟକ
* ସରୋଜ ବଳ
* ଓମପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି
* ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା
* କଇଳାଶ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ଗିରିବାଳା ମହାନ୍ତି
* ସେନାପତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କେଶରୀ
* ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି
* ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିକା ଦାଶ
* ଅମରେଶ ବିଶ୍ୱାଳ
* ସୁଚିତ୍ରା ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ସୁମିତ ପଣ୍ଡା
* ଦେବବ୍ରତ ଦାସ
* ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)
* ଲାଲା ବୀରେନ ରାୟ
* ତୃପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ଦାସ
* ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି
* ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ
* ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି
* ପବିତ୍ର ମୋହନ ଦାଶ
* ଅମିତାଭ ଖିଲାର
{{Div col end}}</text>
      <sha1>0vvabkq4yptcu3c8v36wpgw4x6dyyn9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607158</id>
      <parentid>607157</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T08:51:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା */</comment>
      <origin>607158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="207289" sha1="j50jqvks7z1fztp9ug5cddj70i2knhb" xml:space="preserve">[[File:Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India.jpg|thumb|Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India]]

ମୋର ଅବଦାନ ସମୂହ:

==ସ୍ମରଣୀୟ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସର୍ବସାଧାରଣ]]
# [[ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷା]]
# [[ସୋନପରୀ]]
# [[ସନ୍ଦୀପ ମାହେଶ୍ୱରୀ]]
# [[ରଶ୍ମି ବଂଶଲ]]
# [[ଗମେଇ ନଦୀ]]
# [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]]
# [[ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ]]
# [[ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକର]]
# [[ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଭି. ଅନ୍‌ବିଟେବୁଲ୍]]
# [[ବୀନିତା ବଳ]]
# [[ତେଲେଙ୍ଗାନା ଦିବସ]]
# [[ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜନସେବା ଦିବସ]]
# [[ରମେଶବାବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନନନ୍ଦ]]
{{Div col end}}

=== ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[କାନୁ ଗାନ୍ଧୀ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]]
# [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ମଗନଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]]
# [[ଶାମଲଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]]
{{Div col end}}

=== ବୈଜ୍ଞାନିକ ===
# [[କେ. ଶିବନ]]
# [[ଏସ୍. ସୋମନାଥ]]

=== ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ===
# [[ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର]]

=== ଭାରତୀୟ ସୈନିକ ===
# [[ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା]]

== ପରିବେଶବିତ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିଜୟପାଲ ବଘେଲ]]
# [[ଅନିଲ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ]]
# [[ରମେଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଅନନ୍ତ ହେଗଡ଼େ ଅଶିସରା]]
# [[ବରୁଣ ଆଦିତ୍ୟ]]
# [[ପୀପଲ ବାବା]]
# [[ଖମୁ ରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ରଣରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ କେ. ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ନିଖିଲ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଫ୍ରାନ୍ସିସ ଡି'ବ୍ରିଟୋ]]
# [[ବନ୍ଧୁ ଧୋତ୍ରେ]]
# [[ଶଙ୍କର କୁମ୍ବି]]
# [[ଟି.ଜି.କେ. ମେନନ]]
# [[ଏନ୍.କେ. ସୁକୁମାରନ ନାୟାର]]
# [[ନରପତ ସିଂହ ରୋଜପୁରୋହିତ]]
# [[ଫ୍ରାଉକ କାଦର]]
# [[ଦୀପକ ସାରସ୍ୱତ]]
# [[ଆଫ୍ରୋଜ ଶାହା]]
# [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା]]
# [[ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସିଂହ]]
# [[ଏସ୍.ପି. ଉଦୟକୁମାର]]
# [[ସୁନ୍ଦରମ ବର୍ମା]]
# [[ମରିମୁତୁ ଯୋଗନାଥନ]]
{{Div col end}}

===ସମୃଦ୍ଧକରଣ===
# [[ପଣସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}

== ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ==
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ]]
# [[ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]]
# [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]]
# [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]]

==ସୌର ମଣ୍ଡଳ==
# [[ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ]]

==ଟେକ୍ନୋଲୋଜି==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[୨ଜି]]
# [[ହ୍ୟାକିଂ]]
# [[ଲିମ୍ବୋ (ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍)]]
# [[ଥ୍ରେଡ଼ସ୍]]
{{Div col end}}

==ଇତିହାସ==
# [[ରୁଦ୍ରମା ଦେବୀ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମନ ୨]]

===ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ===
# [[ସୋମ ବଂଶ]]{{tick}}

==ଦେବଦେବୀ==
# [[ଅରୁଣ]]
{{Div col|colwidth=15em}}

===ମନ୍ଦିର===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବଉଳାଶୁଣୀ]]{{tick}}
# [[ଅନନ୍ତ ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର]]
# [[ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର, ମୋଟିଆ]]
# [[ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପ]]
# [[ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା ପ୍ରକଳ୍ପ]]
{{Div col end}}

===ପାଳିତ ଯାତ୍ର ବିଶେଷ===
# [[ଛତର ଯାତ୍ରା]]

===ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବାଟମଙ୍ଗଳା]]{{tick}}
# [[ଦାରୁ ଶଗଡ଼ି]]{{tick}}
# [[ଦାରୁ]]{{tick}}
# [[ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ମଠ]]{{tick}}
# [[ମାଣିକପାଟଣା]]{{tick}}
# [[ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାର]]{{tick}}
# [[ରଥଖଳା]]{{tick}}
# [[ଶବରପଲ୍ଲୀ]]{{tick}}
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ]]{{tick}}
# [[ସାହାଣମେଲା]]{{tick}}
# [[ଝାଞ୍ଜପିଟା ମଠ]]
# [[ରୋଷଶାଳା]]{{tick}}
{{Div col end}}

===ପୁରାଣ===
# [[କପିଳ ପୁରାଣ]]

===ଭୋଗ ଦ୍ରବ୍ୟ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ନଡ଼ିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଚନ୍ଦନ]]{{tick}}
# [[ଅଗର]]{{tick}}
# [[କାନିକା]]
# [[ଚିତଉ]]
# [[ସୋରିଷ]]{{tick}}
# [[ଅଟକାଳି]]
# [[ଛେନା ମାଣ୍ଡୁଆ]]
# [[ଜେନାମଣି]]
# [[ଖୁରୁମା]]
# [[ରାଧାବଲ୍ଲଭ]]
# [[ହଂସକେଳି]]
{{Div col end}}

===ଗୀତ/ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର===
# [[ମୃଦଙ୍ଗ]]{{tick}}
# [[କେନ୍ଦରା ଗୀତ]]{{tick}}
# [[ଘୁଙ୍ଗୁର]]
# [[ଗିନି (ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର)]]
# [[ଚାମର]]
{{Div col end}}

=== ସାଧୁ/ସନ୍ୟାସୀ ===
# [[ସ୍ୱରୂପାନନ୍ଦ ସ୍ୱରସ୍ୱତୀ]]
# [[ନିଶ୍ଚଳାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ]]
# [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା]]
# [[ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ]]

=== ପୌରାଣିକ ଚରିତ୍ର ===
# [[ପୁଷ୍କର]]

===ସମୃଦ୍ଧକରଣ===
# [[ବିରି]] (ସମୃଦ୍ଧକରଣ){{tick}}
# [[ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ, ପୁରୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧି କରଣ){{tick}}
# [[ଆଖଣ୍ଡଳମଣି ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ପାଳିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}

==ଗ୍ରାମ/ସ‌ହର/ଅନୁଷ୍ଠାନ==
# [[ଫୁରଲିଝରଣ]] ‎(ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ସରକାରୀ ବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଳାହାଣ୍ଡି]]
# [[ନିଳୋକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ‎]]
# [[ମାଛକାନ୍ଦଣା ଜଳପ୍ରପାତ]]
# [[ନିଳୋକ]]
# [[ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]
# [[ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଅଙ୍ଗେଶ୍ୱରପଡ଼ା]]
# [[ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ପଳାସଗଡ଼ିଆ]]
# [[ପ୍ରଧାନପାଟ ଜଳପ୍ରପାତ]]
# [[ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ]]

==ଆମ ସଂସ୍କୃତି/ପରମ୍ପରା==
# [[ଝୋଟି ଚିତା]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ହଳଦୀ କୁମକୁମ]]
# [[ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା]]
#[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଦିବସ]]

==ସ୍ମରଣୀୟ ଓଡ଼ିଆ==
===ସାହିତ୍ୟିକ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଶାରଦା ରଥ]]
# [[ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ନୀଳମଣି ମିଶ୍ର]]
# [[ଭି. ପି. ଜୋଗଲେକର]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି (ଅନୁବାଦକ)]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାରଣା]]
# [[ପ୍ରଦୋଷ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ମନୋଜ ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ]]
# [[ମିଶ୍ର ସତ୍ୟନାରାୟଣ]]
# [[ଗୋଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବେଣୁଧର ରାଉତ]]
# [[ନୃସିଂହ କୁମାର ରଥ]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ସତ୍ୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଗୀତିକାର)]]
# [[ଗୌରହରି ଦଳାଇ]]
# [[ଅଲେଖଚନ୍ଦ୍ର ପଢ଼ିଆରୀ]]
# [[ବନବିହାରୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ଵାଳ]]
# [[ପ୍ରିୟବ୍ରତ ପାତ୍ର]]
# [[ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ]]
# [[ବାସୁଦେବ ସାହୁ]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି (ସାହିତ୍ୟିକ)]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)]]
# [[ଦୟାନିଧି ଦାସ]]
# [[କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[କମଳା ଶତପଥୀ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଭୂୟାଁ]]
# [[ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ]]
# [[କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ବାଦଲ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଉଦ୍ଧବ ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ଡିଲେଶ୍ୱର ରଣା]]
# [[ସୁଲଗ୍ନା ମହାନ୍ତି]]
# [[ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି]]
# [[ମୌସୁମୀ ଦାସ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଦେବକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]]
# [[ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[କମଳ ଲୋଚନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦାଶରଥି ମୁଣ୍ଡ]]
# [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମିହିର କୁମାର ମେହେର]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀଶ୍ୱର ମହାରଣା]]
# [[ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁଧାକର ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ଦାସ]]
# [[ସୀମନ୍ତ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ନନ୍ଦ]]
# [[ସୁଭାଷ ଶତପଥୀ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି]]
# [[କ୍ଷୀରୋଦ ବିହାରୀ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ଅବିନାଶ ସାହୁ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ]]
# [[ଉର୍ମିମାଳା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅଭୟ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ସୁତାର]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ହରିହର ଶୁକ୍ଳା]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ସାହୁ]]
# [[ନଟବର ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ସୋମନାଥ ଓଝା]]
# [[ନୃସିଂହାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଅଭୟ ଦ୍ୱିବେଦୀ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ଶିବପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜକିଶୋର ପରିଡ଼ା]]
# [[ମଣିରାମ ଜେନା]]
# [[ଆରତିବାଳା ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ବେଣୁଧର ସେନାପତି]]
# [[ନିରୁପମା କର]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଦାଶ]]
# [[ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି]]
# [[ନଗେନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସାହୁ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅଜୟ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିରାକାର ଦାସ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ବେହେରା]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ସାହୁ]]
# [[ଅରୂପାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ କବି]]
# [[ବିରଜା ବଳ]]
# [[ଅଖିଳ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ଅଭୟ ନାୟକ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ରଣା]]
# [[ବିଶ୍ଵକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଅମିତାଭ ଖିଲାର]]
# [[ମନୁ ଦାଶ]]
{{Div col end}}

=== ବହି ===
# [[ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ]]
# [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା]]
# [[ଧୂଳିଘର]]
# [[ଯାଜ୍ଞସେନୀ]]

=== ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଗଳ୍ପ ===
# [[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]]
# [[ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ]]

===ପୁରାତନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}}
# [[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା (ଗୀତିକାର)]]
# [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ନୃସିଂହ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରଶ୍ମି ରାଉଳ]]
# [[ନିର୍ମଳା ଦେବୀ]]
# [[ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ]]
# [[ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା]]
# [[ସୁଲୋଚନା ଦାସ]]
# [[ପ୍ରଭାତୀ ମିଶ୍ର]]
# [[ରଜତ କୁମାର କର]]
# [[ସୁଚାରୁ ଦେବୀ]]
# [[ପଦ୍ମାବତୀ]]
{{Div col end}}

===ନୂତନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି]]{{tick}}
# [[ସୁଶାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]{{tick}}
# [[ଆରତି ଭୂୟାଁ]]
# [[ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ]]
# [[ରଶ୍ମି ରଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା]]
{{Div col end}}

===ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବୈଷ୍ଣବଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ବିଶ୍ୱମ୍ବର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଭୂବନାନନ୍ଦ ଦାସ]]
# [[ଅଲେଖ ପାତ୍ର]]
# [[ଜି. ଏସ. ମେଲକୋଟେ]]
# [[କିଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ସରକାର]]
# [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ)]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିଂହ]]

# [[ଦୋହରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ଚକରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ରେଣ୍ଡୋ ମାଝି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ଗୌରାଙ୍ଗ ଚରଣ ଦାସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
# [[ବାଞ୍ଛାନିଧି ମହାନ୍ତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ)
{{Div col end}}

=== ଚିତ୍ରକର ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ବିଜୟ ବିଶ୍ୱାଳ]]
{{Div col end}}

=== ସ୍ଥାନ/ଘଟଣା ===

# [[ସ୍ୱାଧୀନ ବାଞ୍ଛାନିଧି ଚକଲା]]

== ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ==
# [[ବିଶ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ]]
# [[ଫୁଲବାଣୀ ଓଡ଼ିଆ]]
# [[ଗଞ୍ଜାମୀ ଓଡ଼ିଆ]]
# [[କରଣୀ ଅକ୍ଷର]]
# [[ଓଡ଼ିଆ ସଂଖ୍ୟା]]
# [[ରେଲି ଭାଷା]]

== ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଆଶିଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀ କୋଙ୍କଣୀ]]
# [[ସର୍ବଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ହୁଇଷୁ ଭାଷା]]
# [[ବରପେଇଟା]]
# [[ତୁସୋମ ଭାଷା]]
# [[ଶେଇଖଗାଲ]]
# [[ଚମ୍ଫୁଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[କଲାକତଙ୍ଗ ମୋନ୍‌ପା]]
# [[ଟିଖିର ଭାଷା]]
# [[ସୁଆଁସୁ ଭାଷା]]
# [[ରାଠୱାଲି ବୋଲି]]
# [[ଶ୍ରୀନଗରିଆ ବୋଲି]]
# [[ଗଙ୍ଗାଡ଼ି ବୋଲି]]
# [[ଟିହରୀୟାଲି ବୋଲି]]
# [[କୁଇ ଭାଷା]]
# [[କଚାଇ-ପଦାଙ୍ଗ ଭଷା]]
# [[ଖାଙ୍ଗୋଇ ଭାଷା]]
# [[ବେରାର-ଡେକାନ ମରାଠୀ]]
# [[ଉଇ ଭାଷା]]
# [[ମୌଣ୍ଡାଦାନ ଚେଟ୍ଟି ଭାଷା]]
# [[ଭୋୟାରି ଭାଷା]]
# [[ମାଲାମୁଥାନ ଭାଷା]]
# [[ଗୌଡ଼ୀ ପ୍ରାକୃତ]]
# [[କାତକରି ଭାଷା]]
# [[କର୍ମକାର ଭାଷା]]
# [[ପଥିୟା ଭାଷା]]
# [[ଲାହୁଲ ଲୋହାର ଭାଷା]]
# [[ଖରମ ନାଗା ଭାଷା]]
# [[ଖମ୍ବା ଭାଷା]]
# [[ନାଃ ବୋଲି]]
# [[ବାଙ୍ଗନି-ତଗିନ ଭାଷା]]
# [[ଜଙ୍ଗସଙ୍ଗ ଭାଷା]]
# [[ମାରିଙ୍ଗ ନାଗା ଭାଷା]]
# [[ପୌଲା ଭାଷା]]
# [[ଟୁକପା ଭାଷା]]
# [[ବିଳାସପୁରୀ ଭାଷା]]
# [[ବେଟ୍ଟା କୁରୁମ୍ବା ଭାଷା]]
# [[ଦେଓରୀ ଭାଷା]]
# [[ବମ ଭାଷା]]
# [[ମେୱାତି ଭାଷା]]
# [[ବିସ୍ସା ଭାଷା]]
{{Div col end}}

== ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ==
# [[ସୋହିନୀ ଘୋଷ]]
# [[ପଦ୍ମା ଗୋଲେ]]
# [[ଅନାମିକା (କବି)]]
# [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା ବକ୍ସି]]
# [[ଉମା ଭଟ୍ଟ]]
# [[କେ.ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରିକା]]
# [[ବିଶାଖା ଦତ୍ତ]]

==ପୁସ୍ତକ==
# [[ନିର୍ମଳା (ଉପନ୍ୟାସ)]]

== ସମ୍ବାଦପତ୍ର ==
# [[ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]]
# [[ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]]

==କଥାଚିତ୍ର/ଅଭିନେତା==
===ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ===
* [[ବୟସର ଅନ୍ତେ]]
* [[ନବକଳେବର (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]]
* [[ଦେବଦାସ (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]]

===ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା===
* [[ଏସ୍୩ ମୁଭିଜ୍]]

=== ଟେଲିଭିଜନ ===

* [[ରଜ କୁଇନ୍]]

===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସୀତା ଲବକୁଶ]]
# [[ବ୍ୟାଡ଼୍ ଗାର୍ଲ]]
# [[ଚାନ୍ଦ ନା ତମେ ତାରା]]{{tick}}
# [[ଲଭ୍ ମାଷ୍ଟର]]
# [[ନଈ ସେପାରୀ କନକ ଗୋରୀ]]
# [[ଟାର୍ଗେଟ୍]]
# [[ପ୍ରେମ ସବୁଠୁ ବଳବାନ]]
# [[ଡାହା ବାଳୁଙ୍ଗା]]
# [[ତୁ ଆଉ ମୁଁ]]
# [[ଡାଡି]]
# [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ଲେଖୁଲେଖୁ ଲେଖିଦେଲି]]
# [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ନୂଆ ନୂଆ ପ୍ରେମରେ]]
# [[କିଏ ଦବ ଟକ୍କର]]
# [[ସୁପର ମିଛୁଆ]]{{tick}}
# [[ଆଖି ପଲକରେ ତୁ]]
# [[ଆଇନ କାନୁନ]]
# [[କେଉଁ ଦୁନିଆରୁ ଆସିଲ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ]]
# [[ଅଗସ୍ତ୍ୟ]]
# [[ଝିଅଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]]
# [[ପିଲାଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]]
# [[କେହି ନୁହେଁ କାହାର]]
# [[ଯୁବରାଜ(ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ରିଭେଞ୍ଜ]]
# [[ବାଏ ବାଏ ଦୁବାଇ]]
# [[ଚିନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲଭ୍ ପାଇଁ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା]]
# [[ଲଭ୍ ୟୁ ହମେଶା]]
# [[ଜଗା ହାତରେ ପଘା (୨୦୧୫)]]
# [[ଗପ ହେଲେ ବି ସତ (୨୦୧୫)]]{{tick}}
# [[ଭାଇନା, କ'ଣ କଲା ସେ]]
# [[ସୁଇଟ୍ ହାର୍ଟ]]
# [[ତୋର ଦିନେ କୁ ମୋର ଦିନେ]]
# [[ଲଭ୍ ଷ୍ଟେସନ୍]]{{tick}}
# [[ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର]]
# [[ବେବି]]
# [[ଛାତି ତଳେ ଡିଂ ଡଂ]]
# [[ସ୍ମାଇଲ୍ ପ୍ଲିଜ୍]]{{tick}}
# [[କଥାଦେଲି ମଥା ଛୁଇଁ]]
# [[ସୁନାପିଲା- ଟିକେ ସ୍କୃ ଢିଲା]]
# [[ଛାଇ ପରି ରହିଥିବି]]
# [[ଦିୱାନା ହେଲି ତୋ ପାଇଁ]]
# [[ଦିଲ୍ କା ରାଜା]]
# [[ମୀମାଂସା]]
# [[କ୍ରାନ୍ତିଧାରା]]
# [[ଦିଲ୍ ଦିୱାନା ହେଇଗଲା]]
# [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଗଡ୍‌ଫାଦର୍]]
# [[ଦି ଏଣ୍ଡ୍]]
# [[ଆଖି ଖୋଲିଲେ ତୁ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ସୀତାରାମଙ୍କ ବାହାଘର କଳିଯୁଗରେ]]
# [[ଟପୋରି]]
# [[ଅଭୟ]]
# [[ରୋମିଓ ଜୁଲିଏଟ]]
# [[ସିଷ୍ଟର ଶ୍ରୀଦେବୀ]]
# [[ଭକ୍ତ ଓ ଭଗବାନ]]
# [[ମିଠା ମିଠା]]
# [[ଟିକେ ଖରା ଟିକେ ଛାଇ]]
# [[ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ (୨୦୧୭)]]
# [[ତମକୁ ଦେଖିଲା ପରେ]]
# [[ପ୍ରେମର ନିଶା ନିଆରା ନିଆରା]]
# [[ଆସିଲୁ ଯେବେ ତୁ ଯାଆନା ଫେରି]]
# [[ପ୍ରେମରେ ପ୍ରେମରେ]]
# [[ମୁଁ ଗାନ୍ଧୀ ନୁହେଁ]]
# [[ହେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖା ଦେ]]
# [[ଦେଲେ ଧରା କଥା ସରେ]]
# [[ଗୁଣ୍ଡା]]
# [[ଗୋଟେ ଶୁଆ ଗୋଟେ ଶାରୀ]]
# [[ତୁ କହିବୁ ନା ମୁଁ]]
# [[ତୁ ଯେ ସେଇ]]
# [[ଯୋଉଠି ତୁ ସେଇଠି ମୁଁ]]
# [[ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ (୨୦୧୬ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ହେଲା ମତେ ପ୍ରେମ ଜର]]
# [[ଚୁପ୍ ଚୁପ୍ ଚୋରି ଚୋରି]]
# [[ଜବରଦସ୍ତ ପ୍ରେମିକ]]
# [[ଟାଇଗର (ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ ମୋର ସପନ ରାଣୀ]]
# [[ଭଉଁରୀ- ଦ ସିଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ରିଆଲିଟି]]
# [[ସପନର ପଥେ ପଥେ]]
# [[କଲେଜ ଟାଇମ]]
# [[ହେଲୋ- ଇନ୍ ଲଭ୍]]
# [[ଜହ୍ନର ପାହାଡ଼]]
# [[ମାୟା]]
# [[ମାଇଁ ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]]
# [[କଳ୍କୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଫ୍ଲାସ୍‌ବ୍ୟାକ]]
# [[ଏଇ ଜନମର ସାଥିଟିଏ]]
# [[ଜଷ୍ଟ ମୋହବତ୍]]
# [[କଥା ନୁହେଁ ଏ କଥା]]
# [[ଗଡ୍‌ସ୍ ଓନ୍ ପିପୁଲ୍]]
# [[ଲେଖିଚି ନାଁ ତୋର]]
# [[ରକ୍‌ଷ୍ଟାର୍]]
# [[ଭଲପାଏ ତତେ ୧୦୦ ରୁ ୧୦୦]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବାବା]]
# [[ରଘୁପତି ରାଘବ ରାଜାରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଶିକ୍]]
# [[ଲଟେରୀ- ଲାଇଫ୍ ଏଗ୍ନେଷ୍ଟ ଫେଟ୍]]
# [[ମୁଁ ଖାଣ୍ଟି ଓଡ଼ିଆ ଝିଅ]]
# [[ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିନ୍ଦାସ ରୋମିଓ]]
# [[ବଦମାସ୍‌ ଟୋକା]]
# [[ମୋ ଦିଲ୍ କହେ ଇଲୁ ଇଲୁ]]
# [[ଆପନା ହାତ ଜଗନ୍ନାଥ]]
# [[ତୋ ବାଟ ଚାହିଁଚି ରାତି ସାରା]]
# [[ପୁଣି ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ]]
# [[ଖାସ୍ ତୁମରି ପାଇଁ]]
# [[ଜୟ ହିନ୍ଦ୍]]
# [[ହିରୋ ନଂ ୱାନ୍]]
# [[ହରି ବୋଲ ନୁହେଁ ଟଙ୍କା ବୋଲ]]
# [[ସାହିତ୍ୟ ଦିଦି]]
# [[ସମଥିଙ୍ଗ୍ ସମଥିଙ୍ଗ୍ ୨]]
# [[ଭୈରବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସଙ୍ଗମ]]
# [[୨୦୧୪ ଫିଅର ଅଫ ଦ ଇଅର]]
# [[ଏମିତି ବି ହେଇପାରେ]]
# [[କିଡ୍‌ନାପ୍]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣା ଗୋବିନ୍ଦା]]
# [[ଆମେ ତ ଟୋକା ଷଣ୍ଢ ମାର୍କା]]
# [[କାବୁଲା ବାରବୁଲା]]
# [[ଶିବା- ନଟ୍‌ ଆଉଟ୍‌]]
# [[ପାଗଳ କରିଚୁ ତୁ]]
# [[ମେଣ୍ଟାଲ]]
# [[ମୁଁ ତା'ର କିଏ]]
# [[ତମେ ଥିଲେ ସାଥିରେ]]
# [[ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ୱାନ୍ ୱେ ଟ୍ରାଫିକ୍]]
# [[ରାସ୍ତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଓମ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦୀପାଞ୍ଜଳି]]
# [[ସିନ୍ଦୂର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ ମୋ ହିରୋ]]
# [[ଗଡ଼ବଡ଼]]
# [[ବଧୂ ନୁହେଁ ମୁଁ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ମୋ ଦିଲ୍ ତୋ ଦିୱାନା]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁନା ତୁ ମୋ ହୀରା]]
# [[ଲଭ୍ ହେଲା ଏମିତି]]
# [[ମୁଁ ଆଶିକ୍ ମୁଁ ଆୱାରା]]
# [[ମାଇଁ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଏସିପି ସାଗରିକା]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ ପୁରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦିୱାନା ଦିୱାନୀ]]
# [[ଚଉକା ଛକା]]
# [[ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମାନା]]
# [[ସୁପରଷ୍ଟାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁଁ ଗୋଟେ ଦୁଷ୍ଟ ପିଲା]]
# [[ସଲାମ ସିନେମା]]
# [[ରୁଦ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସପନର ନାୟିକା]]
# [[ସନ୍ଦେହୀ ପ୍ରିୟତମା]]
# [[ଅଶୋକ ସମ୍ରାଟ]]
# [[ହରି ଓମ ହରି]]
# [[ମୁଁ ଦିୱାନା ତୋ' ପାଇଁ]]
# [[ଓମ ସାଇ ତୁଝେ ସଲାମ]]
# [[ଦୀପୁ ଦ ଡ୍ୟାନ୍ସବୟ]]
# [[ବଜରଙ୍ଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମିକା]]
# [[କାଉଁରୀ କନ୍ୟା]]
# [[ଯୋଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବ୍ୟାଚେଲର]]
# [[ମିତ ବସିଛି ମୁଁ ଭୂତ ସାଥିରେ]]
# [[ଟଙ୍କା ତତେ ସଲାମ]]
# [[ମୁଁ ରାଜା ତୁ ରାଣୀ]]
# [[ତୁ ମୋ ଦେହର ଛାଇ]]
# [[କେହି ଜଣେ ଭଲ ଲାଗେରେ]]
# [[ବ୍ଲାକ୍‌ମେଲ୍]]
# [[ଗୁଡ୍ ବୟ]]
# [[ତୋ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଲା ପରେ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକା]]
# [[ଜଗୁ ଅଟୋବାଲା]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣା- ଷ୍ଟୋରୀ ଅଫ୍ ଏ ଡ୍ୟାନ୍ସର୍]]
# [[ମୁଁ]]
# [[ଫ୍ୟାମିଲି ନମ୍ବର୍ ୱାନ୍]]
# [[ମୁଁ ପ୍ରେମୀ ମୁଁ ପାଗଳ]]
# [[କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ]]
# [[ମା' ଖୋଜେ ମମତା]]
# [[ଡନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଓନ୍‌ଲି ପ୍ୟାର୍]]
# [[ଶୁଭ ବିବାହ]]
# [[ତୋ' ଆଖିରେ ମୁଁ]]
# [[ମୁଁ କ'ଣ ଏତେ ଖରାପ]]
# [[ଦିଲ୍ ତ‌ତେ ଦେଇଚି]]
# [[ଆ'ଲୋ ମୋର କଣ୍ଢେଇ]]
# [[ପହିଲି ରଜ]]
# [[ଭୁଲ୍ ବୁଝିବନି ମତେ]]
# [[ଶଶୁରଘର ଜିନ୍ଦାବାଦ]]
# [[ତୋ'ର ମୋ'ର ଯୋଡ଼ି ସୁନ୍ଦର]]
# [[ଏଇ ମିଳନ ଯୁଗ ଯୁଗର]]
# [[ଶକ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟିକେ ଅନାଡ଼ି ପୂରା ଖିଲାଡ଼ି]]
# [[ତତେ ଭଲ ପାଉଛି ବୋଲି]]
# [[ମେଘ ସବାରୀରେ ଆସିବ ଫେରି]]
# [[ପ୍ରେମ ଅଢ଼େଇ ଅକ୍ଷର]]
# [[ଦିୱାନା]]
# [[ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ (୨୦୧୦ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲୈଲା ଓ ଲୈଲା]]
# [[ହାପି ଲକି]]
# [[ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷି]]
# [[ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେମ ହେଲା]]
# [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ ମୋ ରୂପା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଇଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ]]
# [[ଚୁପ୍ କିଏ ଆସୁଛି]]
# [[ଆକାଶେ କି ରଙ୍ଗ ଲାଗିଲା]]
# [[ରୋମିଓ- ଦ ଲଭର୍ ବୟ]]
# [[ଲଭ୍ ଡଟ୍ କମ୍]]
# [[ମିତରେ ମିତ]]
# [[ତୁମେ ହିଁ ସାଥୀ ମୋର]]
# [[ତୁ ମୋରି ପାଇଁ]]
# [[ପ୍ରେମ ରୋଗୀ]]
# [[ଆ'ରେ ସାଥି ଆ]]
# [[ଆ' ଜ‌ହ୍ନରେ ଲେଖିବା ନାଁ]]
# [[ପାଗଳ କରିଚି ପାଉଁଜି ତୋର]]
# [[ଧନରେ ରଖିବୁ ଶପଥ ମୋର]]
# [[ମତେ ତ ଲଭ ହେଲାରେ]]
# [[ହସିବ ପୁଣି ମୋ ସୁନା ସଂସାର]]
# [[ନନ୍ଦିନୀ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ମୁନ୍ନା- ଏ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ତୋ ବିନା ଭଲ ଲାଗେନା]]
# [[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମତେ ଆଣିଦେଲ ଲକ୍ଷେ ଫଗୁଣ]]
# [[ତୋ ପାଇଁ ନେବି ମୁଁ ଶହେ ଜନମ]]
# [[କାଳୀଶଙ୍କର]]
# [[ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସାଧବ ବୋହୂ]]
# [[ସମୟ ହାତରେ ଡୋରି]]
# [[ତୁମକୁ ପାରୁନି ତ ଭୁଲି]]
# [[ଅଗ୍ନିଶିଖା]]
# [[ମୋ ସୁନା ପୁଅ]]
# [[ଏ ମନ ମାନେନା]]
# [[ବନ୍ଧୁ (କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋନିକା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ]]
# [[ଫେରିଆ ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]]
# [[ମହାନାୟକ]]
# [[ମୁଁ ତତେ ଲଭ୍ କରୁଚି]]
# [[ପ୍ରିୟା ମୋ ଆସିବ ଫେରି]]
# [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଆଣ୍ଡ ଗୁଡ୍ଡି]]
# [[ଆମାଜନ୍ ଆଡ୍‌ଭେଞ୍ଚର୍]]
# [[ଆଇ ଲଭ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ]]
# [[ତୁ ଏକା ଆମ ସାହା ଭରସା]]
# [[ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧିଲି ମୋ ରଖିବ ମାନ]]
# [[ହସିଲା ସଂସାର ଭାଙ୍ଗିଲା କିଏ]]
# [[ରକତେ ଲେଖିଚି ନାଁ]]
# [[ଦେ ମା ଶକ୍ତି ଦେ]]
# [[ତୁ ମୋ ମନର ମିତ]]
# [[ପ୍ରିୟା ମୋ ପ୍ରିୟା]]
# [[ବାଜି]]
# [[ତତେ ମୋ ରାଣ]]
# [[ମନର ମାନସୀ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ନାରୀ ଆଖିରେ ନିଆଁ]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ]]
# [[ଓମ୍ ଶାନ୍ତି ଓମ୍]]
# [[ନାୟକ ନୁହେଁ ଖଳନାୟକ]]
# [[ହତ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ଟୋପା ଲୁହ]]
# [[ମଥାରେ ଦେଇ ପାଟ ଓଢ଼ଣୀ]]
# [[ଓ ମାଇଁ ଲଭ୍]]
# [[କଟି ପତଙ୍ଗ]]
# [[ପ୍ରେମ୍ କୁମାର]]
# [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ସଲମାନ୍ ଖାନ୍]]
# [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା]]
# [[ଓଲେ ଓଲେ ଦିଲ୍ ବୋଲେ]]
# [[ନାୟକର ନାଁ ଦେବଦାସ]]
# [[ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ]]
# [[ରହିଚି ରହିବି ତୋରି ପାଇଁ]]
# [[ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ସୁନା ସଙ୍ଖାଳୀ]]
# [[ରଖିବ ଯଦି ସେ ମାରିବ କିଏ]]
# [[ହରିଭାଇ ହାରେନା]]
# [[ମା ମଙ୍ଗଳା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇଠି ସ୍ୱର୍ଗ ଏଇଠି ନର୍କ]]
# [[ସାବତ ମାଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)‌]]
# [[ନାରୀ ବି ପିନ୍ଧିପାରେ ରକ୍ତ ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ପୁଅ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ସୁନା ସଂସାର]]
# [[ସମୟ ଚକରେ ସଂସାର ରଥ]]
# [[ପୁଅ ମୋର ଜଗତ ଜିତା]]
# [[ତୋ ଆଖି ମୋ ଆଇନା]]
# [[ଧର୍ମ ଦେବତା]]
# [[ସମୟ ଖେଳୁଛି ଚକା ଭଉଁରୀ]]
# [[ଧର୍ମ ସ‌ହିଲେ ହେଲା]]
# [[ସହର ଜଳୁଚି]]
# [[ମା ପରି କିଏ ହେବ]]
# [[ମା କାନ୍ଦେ ଆଜି ପୁଅଟେ ପାଇଁ]]
# [[ରଙ୍ଗ୍ ନମ୍ବର]]
# [[ଧରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କଳା ମାଣିକ]]
# [[ବାବୁ ପର୍ଶୁରାମ]]
# [[ତୁଳସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଧର୍ମ ନିକିତି]]
# [[ରାକ୍ଷୀ ଭିଜିଗଲା ଆଖି ଲୁହରେ]]
# [[ଏଇ ଆଖି ଆମ ସାକ୍ଷୀ]]
# [[କାଳ ଚକ୍ର]]
# [[ପରଦେଶୀ ବାବୁ]]
# [[ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ]]
# [[କଥା କହିବ ମୋ ମଥା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[କଥା ରହିଗଲା କାଳ କାଳକୁ]]
# [[ଶାଶୁ ହାତକଡ଼ି ଭାଉଜ ବେଡ଼ି]]
# [[ଲଭ୍ ପ୍ରମିଜ୍]]
# [[ଯୋଉଠି ଥିଲେ ବି ତୁ ମୋର]]
# [[ସରପଞ୍ଚ ବାବୁ]]
# [[ଲାଟ୍ ସାହେବ]]
# [[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ପାଲିଙ୍କି]]
# [[ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର]]
# [[ଅହଲ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇ ସଂଘର୍ଷ]]
# [[ଜୀବନସାଥୀ (୧୯୯୭ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ]]
# [[ବାପା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି]]
# [[ନୀଳ ମାଷ୍ଟରାଣୀ]]
# [[ମୋକ୍ଷ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବସୁଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ପୁଅ]]
# [[କ୍ଷଣିକା- ଦ ଲସ୍ଟ ଆଇଡିଆ]]
# [[ମଣି ନାଗେଶ୍ୱରୀ]]
# [[ସୁଭଦ୍ରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[୪ ଇଡିଅଟସ୍]]
# [[ଚମ୍ପିଆନ]]
# [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା]]
# [[ସାଗର ଗଙ୍ଗା]]
# [[ପାଚେରୀ ଉଠିଲା ମଝି ଦୁଆରୁ]]
# [[ଅକୁହା କଥା]]
# [[ନିର୍ବାଚନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁକ୍ତି ମଶାଲ]]
# [[ନାଗ ଜ୍ୟୋତି]]
# [[ଲୁବେଇଡାକ]]
# [[ରଖିଲେ ଶିବ ମାରିବ କିଏ]]
# [[ମହୁଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଗୋପରେ ବଢ଼ୁଛି କଳା କହ୍ନେଇ]]
# [[ଏମିତି ଭାଇ ଜଗତେ ନାହିଁ]]
# [[ଗଢ଼ି ଜାଣିଲେ ଘର ସୁନ୍ଦର]]
# [[ଦାଦାଗିରି]]
# [[ପଥର ଖସୁଚି ବଡ଼ ଦେଉଳୁ]]
# [[ଅନୁପମା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାଡୋଜ୍ ଅଫ୍ ଦ ରେନ୍‌ବୋ]]
# [[ଆଶା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମା (୧୯୯୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଉଦଣ୍ଡୀ ସୀତା]]
# [[ମା' ଯାହାର ସାହା]]
# [[ଘର ମୋର ସ୍ୱର୍ଗ]]
# [[ଅଣ୍ଟି ଛୁରୀ ତଣ୍ଟି କାଟେ]]
# [[ପ୍ରୀତିର ଇତି]]
# [[ଅରଣ୍ଯ ରୋଦନ]]
# [[ସୁଖ ସଂସାର]]
# [[ମୁକ୍ତି ତୀର୍ଥ]]
# [[ଦୂର ଦିଗନ୍ତ]]
# [[କି ହେବ ଶୁଆ ପୋଷିଲେ]]
# [[ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ]]
# [[ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର]]
# [[ବସ୍ତ୍ର ହରଣ]]
# [[ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]]
# [[ଚକାଡୋଳା କରୁଚି ଲୀଳା]]
# [[ହିସାବ କରିବ କାଳିଆ]]
# [[କଣ୍ଢେଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କାଳିଆ ଭରସା]]
# [[ଅଗ୍ନି ବୀଣା]]
# [[ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ଚଉ ବାହାକୁ]]
# [[ହସ ଲୁହ ଭରା ଦୁନିଆ]]
# [[ଦଇବ ଦଉଡ଼ି]]
# [[ଲୁଟ ତରାଜ]]
# [[ବିଧିର ବିଧାନ]]
# [[ଶାସ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରତିଶୋଧ ଅପରାଧ ନୁହେଁ]]
# [[ଲୋକାଲ ଟୋକା ଲଭ୍ ଚୋଖା]]
# [[ମାଇଣ୍ଡ୍‌ଗେମ୍]]
# [[ପୁଅ ମୋର କଳା ଠାକୁର]]
# [[ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୂ]]
# [[ପାପ ପୁଣ୍ୟ]]
# [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମା ମତେ ଶକ୍ତି ଦେ]]
# [[ଲାଲ ପାନ ବିବି]]
# [[ଗୋଲାମଗିରି]]
# [[ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁଛି]]
# [[ଅନ୍ୟାୟ ସହିବି ନାହିଁ]]
# [[ମାଣିକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପକା କମ୍ବଳ ପୋତ ଛତା]]
# [[ପଳାତକ]]
# [[କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ]]
# [[ସତ ମିଛ]]
# [[ତାରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆରଣ୍ୟକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶେଷ ପ୍ରତୀକ୍ଷା]]
# [[ଏକ୍ସକ୍ୟୁଜ ମି]]
# [[ମା ଗୋଜବାୟାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମ ପାଇଁ ମହାଭାରତ]]
# [[ସପନ ବଣିକ]]
# [[ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଇସ୍କ ପୁଣିଥରେ]]
# [[ରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବସନ୍ତ ରାସ]]
# [[ଲଭ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍]]
# [[ପ୍ରତିଧ୍ୱନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୀବନ ସଙ୍ଗମ]]
# [[ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର]]
# [[ରାମ ରହିମ]]
# [[ଉଦୟ ଭାନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା]]
# [[ଭାଇଜାନ୍]] 
# [[ଅଭିଳାଷ]]
# [[ଭକ୍ତ ସାଲବେଗ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କଲ୍ୟାଣୀ]]
# [[ଦେଖ ଖବର ରଖ ନଜର]]
# [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅ]]
# [[ବିଲ୍ୱ ମଙ୍ଗଳ]]
# [[ମାନସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦେବଯାନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପଗ୍‌ଲୁ]]
# [[ବାଟ ଅବାଟ]]
# [[ମନ ଖାଲି ତତେ ଚାହେଁ]]
# [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା (୧୯୮୦ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟ ମା ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ଅନୁରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରାମ ବଳରାମ]]
# [[ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ (୧୯୭୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାକ୍ଷୀ ଗୋପୀନାଥ]]
# [[ସୁଜାତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସତୀ ଅନୁସୂୟା]]
# [[ପରିବାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପତି ପତ୍ନୀ]]
# [[କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ]]
# [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୁର୍‌ଦାସ]]
# [[ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା]]
# [[ପୁନର୍ମିଳନ]]
# [[ସାଥୀ ତୁ ଫେରିଆ]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁନା ଚଢ଼େଇ]]
# [[ମା (୨୦୧୮ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମୀ ଦିୱାନା]]
# [[ପ୍ୟାର ଅଲଗା ପ୍ରକାର]]
# [[ତୁ ମୋ ସୁଇଟ୍ ୧୬]]
# [[ଜୀବନର ଚଲାପଥେ]]
# [[ରହସ୍ୟ]]
# [[କୁଳାଙ୍ଗାର]]
# [[ମୁଇଁ ଦିୱାନା ତୁଇ ଦିୱାନୀ]]
# [[ଏ ଦିଲ୍ ତତେ ଦେଲି]]
# [[ବାପା ତମେ ଭାରି ଦୁଷ୍ଟ]]
# [[ଚାଲ୍ ଟିକେ ଦୁଷ୍ଟ ହବା]]
# [[ଅଜବ ସଞ୍ଜୁର ଗଜବ ଲଭ୍]]
# [[ପଞ୍ଜୁରୀ ଭିତରେ ଶାରୀ]]
# [[ନିମ୍‌କି]]
# [[ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦]]
# [[ଗୋଲ୍ ମାଲ୍ ଲଭ୍]]
# [[ବୋବାଲ ଟୋକା]]
# [[ସେଲଫିସ୍ ଦିଲ୍]]
# [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୨]]
# [[ଅଭିମାନ (୨୦୧୯ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବୈଶାଳୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରଙ୍ଗ ବରଷିବ ଟୁପୁରୁ ଟୁପୁରୁ]]
# [[ପ୍ରେମ ତୋର ନଟି ନଟି]]
# [[ଖୁସି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ତୁ କହିଦେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ଛବିରାଣୀ‎]]
# [[ଲଭ୍ ଟୁଇଷ୍ଟ]]
# [[ଦେଖା ହେଲା ପ୍ରେମ ହେଲା]]
# [[ମିଷ୍ଟର ମଜନୁ]]
# [[ବାଳ- ଦ ରିଦମ୍ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍]]
# [[ଫ୍ରମ୍ ମି ଟୁ ୟୁ]]
# [[ମାଲ୍ ମହୁ ଜୀବନ ମାଟି]]
# [[ବିଶ୍ୱରୂପ]]
# [[ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[କିଏ କାହାର (୧୯୯୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]]
# [[ବାବୁ ଭାଇଜାନ୍]]
# [[କୁଇନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ (କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ଆହୁତି]]
# [[କାହ୍ନା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସୁନା ସଂସାର (୧୯୯୭ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସହିଦ ରଘୁ ସର୍ଦ୍ଦାର]]
# [[ଗାଁର ନାଁ ଗାଲୁଆପୁର]]
# [[ଚାଲ ଟିକେ ପ୍ରେମ କରିବା]]
# [[ମନେ ମନେ ମନ ଖୋଜୁଥିଲା]]
# [[ଚକ୍ଷୁବନ୍ଧନ]]
# [[ଜଙ୍ଗଲ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଅରୁନ୍ଧତୀ (୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମନ ମୋ ନେଇଗଲୁ ରେ]]
# [[ପିହୁ]]
# [[ବିଜୟିନୀ]]
# [[ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ]]
# [[୨ ଚକ୍‌ଲେଟ୍]]
# [[ଲାଲି ହବ କାହାର]]
# [[କଟକ ୱେଡ୍ସ୍ ସମ୍ବଲପୁର]]
# [[ବାପା ଆଇସିୟୁରେ ଅଛନ୍ତି]]
# [[ଲୁଚେଇ ଦେ ମତେ ଛାତି ଭିତରେ]]
# [[ଦୁର୍ଗତିନାସିନୀ ୨]]
# [[ଷଷ୍ଠରୁ ନଷ୍ଟ]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧ ସତ୍ୟ]]
# [[ଚୋରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାରୋ ହେଟ୍‌ସ୍ ଦେବଦାସ]]
# [[ପ୍ରେମିକାୟ ନମ]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ ୨]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ବସୁଧା ଚିରି]]
# [[ତୁ ମୋର ସାଥୀରେ ୨]]
# [[ମା'ର ମମତା]]
# [[ରାତି ସରି ସରି ଯାଉଛି]]
# [[ଇଏ ବି ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[କୋକୋଲି: ଫିସ୍ ଆଉଟ୍ ଅଫ୍ ୱାଟର୍]]
# [[ଭୋକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଚରିତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସିନ୍ଥିରୁ ସିନ୍ଦୂର ଅଳପ ଦୂର]]
# [[ବିଶ୍ୱାସ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲ]]
# [[ଓଏ ଗୀଟାର]]
# [[ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ]]
# [[ତୁମେ ମୋ ଶଙ୍ଖା ତୁମେ ମୋ ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ଚୁମକି ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଂ]]
# [[ତାଣ୍ଡବ]]
# [[ବିସର୍ଜନ]]
# [[ରୋଲ୍ ନଂ-୨୭ ସୁଜାତା ସେନାପତି]]
# [[ସୁପର୍ ବୟ୍]]
# [[ପଲ୍ ପଲ୍ ତତେ ଚାହେଁ]]
# [[ତୁ ଭାରି ବିୟୁଟିଫୁଲ୍]]
# [[ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ରୋମିଓ ରାଜା]]
# [[ପାପ]]
# [[ହିରୋଗିରି]]
# [[ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ ତୁ]]
# [[ହେଲୋ ରାବଣ]]
# [[ସାହାଣୀ ଘର କାହାଣୀ]]
# [[ଲଭ୍ ୟୁ ପ୍ରିୟା]]
# [[ଶଲା ବୁଢ଼ାର ବଦ୍‌ଲା]]
# [[ଟିକେ ଲଭ୍ ଟିକେ ଟ୍ୱିଷ୍ଟ୍]]
# [[ତୁ ମୋର ସାଥିରେ]]
# [[ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ]]
# [[ପ୍ରେମ ନା' ପାଗଳପଣ]]
# [[ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର]]
# [[ଫେରିଆ]]
# [[ମୁଁ ତୁମେ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍]]
# [[ଭିଜା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ]]
# [[ମୂଷା ମୋର ରଜନୀକାନ୍ତ]]
# [[ଅନାମିକା ନାୟିକା]]
# [[ଅନୁ ଦିଦି ନଟ୍ ଆଉଟ୍]]
# [[ଗୋଲ୍‌ମାଲ୍]]
# [[ଡହରା ଟୋକା]]
# [[ଅଙ୍ଗୁରୁ ନମିଳିଲେ ଖଟା]]
# [[ଲାଲ୍‌ପାନ ବିବିର ସ୍ମାର୍ଟ୍ ଫ୍ୟାମିଲି]]
# [[ହଉ ହଉ ହେଇଗଲାରେ]]
# [[ଟ୍ୱିଷ୍ଟବାଲା ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଚିରକୁଟ୍]]
# [[ତୋ ବିନା କିଛି ମୁଁ ଚାହେଁନା]]
# [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ]]
# [[ଝିଅଟା ଅଲଗା ପ୍ରକାର]]
# [[କାଳିଆ କରୁଛି ଲୀଳା]]
# [[ଫୋର୍]]
# [[ସମାପାଜୁର ରଘୁ]]
# [[ବନ୍ଧନ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ]]
# [[କୁକୁଡ଼ା ଚୋର]]
# [[ପ୍ରେମ ଏଟିଏମ୍]]
# [[ଆଉ ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଭାବେ ସିନା କହିପାରେନା]]
# [[କୋଉ ଆକାଶର ଜହ୍ନ ତୁ]]
# [[ପ୍ରେମମ୍]]
# [[ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ କରନ୍ ଅର୍ଜୁନ]]
# [[ଯଥା ରାବଣସ୍ୟ ମନ୍ଦୋଦରୀ]]
# [[ଦିଦି ନମସ୍କାର]]
# [[ସୁନୟନା]]
# [[ପାଣିଗ୍ରହଣ]]
# [[ଲଗାମ୍]]
# [[ମନ ମୋର କାଗଜ ଗୁଡ଼ି]]
# [[ଦିଲ୍ ମୋର ମାନେନା]]
# [[ଗୁପ୍‌ଚୁପ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋ ପଣତକାନୀରେ ତୁ]]
# [[ଚୋରଣୀ ୨]]
# [[ଏକା ତୁ ଏକା ମୁଁ]]
# [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ମିଷ୍ଟର କହ୍ନେୟା]]
# [[ଅଧାଲେଖା ଗପ]]
# [[କ୍ରେଜି-୪]]
# [[ବିଦ୍ୟାରାଣ]]
# [[ଲାଗେ ପ୍ରେମ ନଜର]]
# [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା]]
# [[ଆସ୍ତିକ ନାସ୍ତିକ]]
# [[ଦିଲ୍‌ରେ ଅଛି ତୋ'ରି ନାଁ]]
# [[କହିବିନି ତତେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]]
# [[ବାଏ ବାଏ ଦିଲ୍]]
# [[ଶେଷ ରାତି]]
# [[ବୋଉର ହାତବାକ୍ସ]]
# [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା]]
# [[ହାଏ କୃଷ୍ଣ]]
# [[କିଛି କହିବାର ଅଛି]]
# [[ଏଇ ରାକ୍ଷୀ ତୋ' ରକ୍ଷା କବଚ]]
# [[ମାୟାବୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[କିସ୍ ମିସ୍]]
# [[ମହାବାହୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଡିୟୁ ଗୋଦାର]]
# [[ଚୁମ୍‌କି ସେ' ତ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିବ ନାହିଁକି]]
# [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]]
# [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]]
# [[ବାଳୀ - ଦ ସେଭିଅର୍]]
# [[ତିତ୍‌ଲି]]
# [[ମହିଷାସୁର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପ୍ରେମରେ ରିସ୍କ ହେଲା ମୋତେ ଇସ୍କ]]
# [[ପ୍ରସ୍ଥାନମ୍]]
# [[ଓଏ ଅଞ୍ଜଲି]]
# [[ତୃଷ୍ଣା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଅଳ୍ପ ଦିନର ଗଳ୍ପ]]
# [[ରୁଦ୍ରାଣୀ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର]]
# [[ତୁ ମୋର ଓକେ]]
# [[ଆମେ ତ ମିଡିଲ୍ କ୍ଲାସ୍]]
# [[ସହରୀ ବାଘ (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଛାଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍]]
# [[ପୋଲିସ୍ ବାବୁ]]
# [[ଲାଇଫ୍‌ରେ କିଛି ବି ହେଇପାରେ]]
# [[ମୁଖା (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲାଲ ଓଢ଼ଣି]]
# [[ତୋ ନା'ର ମାନେ ହଁ]]
# [[ଡିଅର୍ ଲଭ୍]]
# [[ନଟରାଜ ୦୦୯]]
# [[ତୋ'ର ମୋର କଟି]]
# [[ଉଡ଼ନ୍ତା ଥାଳିରେ ଆସିଛି ପ୍ରିୟା]]
# [[ନିୟତି]]
# [[ମାମା ୱେଡ୍‍ସ୍ ପାପା]]
# [[ବନ୍ଦିନୀ]]
# [[ବ୍ରେକ୍‍ଅପ୍ ବାଲା ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଫାଲଗୁନ ଚୈତ୍ର]]
# [[ବାପା ସୁପର୍‌ମ୍ୟାନ୍]]
# [[ବାଜିବଲୋ ସାହାନାଇ]]
# [[ବୋହୂ ଆମର ବିଛୁଆତି]]
# [[ବିଭ୍ରାନ୍ତ]]
# [[କନ୍ୟାଦାନ (୨୦୨୩ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମନ ମ୍ୟୁଜିଅମ୍]]
# [[ମନସ୍କ]]
# [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀ]]
# [[ସରଗ ପୁରରୁ ଆସିଚି ପ୍ରିୟା]]
# [[ବାହାଘର ଡଟ୍ କମ୍]]
# [[ଟିଙ୍ଗା ରାଜୁ]]
# [[ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍]]
# [[ଡେଲିଭରି ବୟ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୨]]
# [[ଉଷା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଛବିର ମଣିଷ]]
# [[ଧୀର ପାଣି ପଥର କାଟେ]]
# [[ଶତ୍ରୁ ସଂହାର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ତଦନ୍ତ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[କବିତା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ଫଟା କପାଳ]]
# [[ତମସା ତୀରେ]]
# [[ଭାଗ୍ୟ]]
# [[ପୂଜାରିଣୀ]]
# [[ଭୁଲ କାହାର]]
# [[ମୁଖାଗ୍ନି]]
# [[ଧୋ'ରେ ବାବୁ ଧୋ']]
# [[ପ୍ରିୟେ ତୁ ମୋ ସିଏ]]
# [[ମହାସଂଗ୍ରାମ]]
# [[ଶାୟରୀ ଶାୟରୀ]]
# [[ପ୍ରେମୀ ନମ୍ବର ୱାନ୍]]
# [[ହାପି ଏଣ୍ଡିଂ]]
# [[କର୍ତ୍ତବ୍ୟ]]
# [[ଆଇପିଏସ୍ ଦୁର୍ଗା]]
# [[ପ୍ରିୟାର ପ୍ରି-ୱେଡିଂ ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଧୋକା - ଦି ଗେମ୍ ଅଫ୍ ଲଭ୍]]
# [[ପ୍ରତିଶୋଧ]]
# [[ପୁଷ୍କରା (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶଙ୍କର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବୋଉ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ପଡ଼ିଗଲି ତୋ ପ୍ରେମରେ]]
# [[ପ୍ରୀତି ବନ୍ଧନ]]
# [[ଟି]]
# [[କସ୍ତୁରୀ (୨୦୨୩ ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]]
# [[ସିନ୍ଦୂର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଟୁ ଲେଟ୍]]
# [[ଟୁଇନ୍ସ]]
# [[ଲାଗିଲା ରଙ୍ଗ ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ସୁକ ଭାଇର ସୋଲେ]]
# [[ଲଭ୍ ଇନ୍ ଲଣ୍ଡନ]]
# [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟାର୍]]
# [[କାଇଁଚ ମାଳି]]
# [[ମିଛେଇ ଝିଅ]]
# [[ପାଖେ ପାଖେ ଥିବି ହର୍‌ପଲ୍]]
# [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ରହିଲା ରାଣ]]
# [[ବ୍ୟାସେ ଶୁଣୁଛ]]
# [[କର୍ମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଭାଇ: ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]]
# [[ଅପରାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅନନ୍ତା]]
# [[ବୋଉ ବୁଟୁ ଭୂତ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିନ୍ଦୁସାଗର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୁରବି]]
# [[ପଙ୍ଗା ନେଇଛି ମୁଁ ଯମ ସାଥୀରେ]]
# [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୩]]
# [[ପୂୟୋଦକମ୍]]
# [[ଆଫା]]
# [[ମିସ୍ ରଙ୍ଗବତୀ]]
# [[କାନ୍ଦ ମାଷ୍ଟ୍ରେ]]
# [[ନଈ ସେପାରି କନକ ଗୋରୀ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସଖା ମୋର ଭୋଳାଶଙ୍କର]]
# [[ବର ବଧୂ]]
# [[ରକ୍ତ ଗୋଲାପ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାଥୀ ତୁ ମୋର ସାତ ଜନ୍ମର]]
# [[ଅପେକ୍ଷା]]
# [[ମିଡ୍‌ନାଇଟ୍]]
# [[ଜୀବନଦାନ]]
# [[ପବିତ୍ର ବନ୍ଧନ (୨୦୨୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଦାସ ବାବୁଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟ ଝିଅ]]
# [[ବୋହୂ ଆମର ରଜନୀକାନ୍ତ]]
# [[କାଙ୍ଗୁଲା: ମା କାଳୀର ଦଣ୍ଡ ନାଚ]]
# [[ସ୍ୱପ୍ନ ସୁନ୍ଦରୀ]]
# [[ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ]]
# [[ତତେ ଲାଗିଲା ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ବିଦେହ]]
# [[ମେହେରମୁଣ୍ଡା]]
# [[ମୁଁ ତୁମ ସାବିତ୍ରୀ]]
# [[ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବନ୍ଧୁ ନୁହେଁ ତୁ ବଧୂ]]
# [[ପରିଚୟ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମେମ୍‌ସାହାବ୍]]
# [[ମିଷ୍ଟିର ଦୁଷ୍ଟାମୀ]]
# [[ମାୟା ମରୀଚିକା]]
# [[ମହାକାଳ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମଟରସାଇକେଲ୍]]
# [[ଏଇ ବୋଧେ ପ୍ରେମ]]
# [[ସାହା ହେବେ ମୋତେ ମା' ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ମିସ୍ କଲ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍]]
# [[ନନ୍ଦ ମାଷ୍ଟରଙ୍କ ଚାଟଶାଳୀ]]
# [[ବୋହୂ ୪୨୦]]
# [[ନମସ୍ତେ କମଳା ମା' ଗୋ ୩]]
# [[ଦର୍ପଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ସରସ୍ୱତୀ]]
# [[ସାର୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶମ୍ଭୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବାସ୍ତବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଉଧାର କରିବୁ ସାତପୁରୁଷ]]
# [[କବିତା ବନିତା ଲତା ୨]]
# [[ତୋର ମୋର ପ୍ରେମ]]
# [[ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍]]
# [[ଚାରିଧାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଛକି ଶୂନ]]
# [[ଡାଏରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶିକାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମା' ମୋର ସାହାଭରସା]]
# [[ସାତ ଭାଇଙ୍କ ମଙ୍ଗଳା]]
# [[ଲହରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବିଘ୍ନ ବିନାଶିବେ ବିନାୟକ]]
# [[କେରେକ୍]]
# [[ଡେଲିଭରି ବୟ ୨]]
# [[ଅଲିଅଳି ରାଜଜେମା]]
# [[ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]]
# [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୪]]
# [[ଓମ୍ ନମଃ ଶିବାୟ ଭକ୍ତିରେ ଶକ୍ତି]]
# [[ଛି ରେ ନନୀ]]
# [[ୱାଇଫ୍ ନୁହେଁ ସେ ୱାଇଫାଇ]]
# [[ଆଇ ଏମ୍ କାଳିଆ]]
# [[ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନବକଳେକବର]]
# [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା (୨୦୨୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ପାର୍ବତୀପୁରର ପବନସୁତ]]
# [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅର ଜୀବନ ବୀମା]]
# [[ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]]
# [[ଭାବାନ୍ତର]]
# [[ସତ୍ୟବାନର ସ୍ୱର୍ଗଯାତ୍ରା]]
# [[ତୁମେ ନଥିଲେ]]
# [[ସଉତୁଣୀ ନମ୍ବର ୧]]
# [[ସୁନାନାକୀ ବୋହୂ]]
# [[ରାକେଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[୧୯୯୯ - ଏକ ସଂଗୁପ୍ତ କାହାଣୀ]]
# [[ଡଷ୍ଟବିନ୍]]
# [[ପାଦେ ଆକାଶ]]
# [[ଆଜିର ରେବତୀ]]
# [[ସ୍ୱୟମ୍ବର]]
# [[ଅଜବ ଏଇ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]]
# [[ଶିମ୍‌ଲୀ]]
# [[ଘମାଘୋଟ]]
# [[ଶାଶୁ ନୁହେଁ ସେ ସୁନାମୀ ଝଡ଼]]
# [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର ୨]]
# [[ଭାଲେଣ୍ଟାଇନ୍ - ଦି ମେମୋରେବଲ୍ ଡେ]]
# [[ବାଜି ଲାଗିଛି ମୋ ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]]
# [[ବେସାହାରା]]
# [[ମିଶିରି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସନାତନୀ - କର୍ମ ହିଁ ଧର୍ମ]]
# [[କବାଡ଼ି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଆଞ୍ଜେଲ୍]]
# [[ଭାଇ - ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]]
# [[ଅଦୃଶ୍ୟ]]
# [[ରଂଗଶୁର]]
# [[ବଇଦ]]
# [[ୱାଇଫ୍]]
# [[ଡୋରି ଲାଗିଛି କାଳିଆ ପାଖେ]]
# [[ଚିଠି ଲେଖିଛି ମୋ ଚକା ଆଖିକୁ]]
# [[ଗଣ୍ଡ ଭୈରବ]]
# [[ଦି ମିଲେଟ୍ ଡାଏରୀ]]
# [[ଗୁରୁଜୀ ନମସ୍କାର]]
# [[ଲାଇନ୍ ବାଲା]]
# [[କେମିତି ଭୁଲିବି ମୁଁ]]
# [[ସମୟ କହିବ କିଏ କାହାର]]
# [[ଡିଅର୍ ପୁରୁଷ]]
# [[ଦଶମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଏଇ ଆମ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ]]
# [[ଖରା - ଦି ହିଟ୍]]
# [[ଯୋଗିନୀ]]
# [[ଲଭ୍ ଟିଉସନ୍]]
# [[ସିନ୍ଦୂର ଖେଳ]]
# [[ଶାନ୍ତି ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ - ଫ୍ଲାଟ୍ ନମ୍ବର ୨୦୩]]
# [[ଆଶିକ୍ ସରେଣ୍ଡର ହେଲା]]
# [[କେମିତି ଏ ସମ୍ପର୍କ]]
# [[ମୋ କାହାଣୀରେ ତୋରି ନାଁ]]
# [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶ୍ରୀମତୀ]]
# [[ଆକାଶବାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ମୋ ଜେଜେଙ୍କ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ଭୋଟ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲଭ୍ ୪୨୦]]
# [[ଦୁଇ ଦୁଣେ ପାଞ୍ଚ]]
# [[ବସ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟବୀର]]
# [[ଯେତେ ଗୋରୀ ସେତେ ଷ୍ଟୋରୀ]]
# [[ତ୍ରିକନ୍ୟା]]
# [[ତତେ ଷୋହଳକୁ ମତେ ସତର]]
# [[ଅପରେସନ୍ ୧୨/୧୭]]
# [[ଯାଯାବର ୨.୦]]
# [[ସରକାରୀ ଜ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବି ଗ୍ୟାଙ୍ଗ]]
# [[ବିଗୁଲ]]
# [[ମିତାଲି ଅପା]]
# [[ସିନ୍ଦୂରା]]
# [[କେମିତି କହିବି ମୁଁ]]
# [[ନିର୍ଣ୍ଣୟ]]
# [[ତେଜସ୍ୱିନୀ]]
# [[ଆସକ୍ତ]]
# [[ମା' ପେଟରୁ ମୁଁ ଜଗତଜିତା]]
# [[ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ]]
# [[ଟିକେ ଟିକେ ଅଚିହ୍ନା ତୁ]]
# [[ପାବାର୍]]
# [[ଡ୍ୟାନ୍ସିଂ ଷ୍ଟାର୍]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ]]
{{Div col end}}

===ସମୃଦ୍ଧିକରଣ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ରାଜୁ ଆୱାରା]] 
# [[ରୂପା ଗାଁ ର ସୁନାକନିଆଁ]]
# [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]]
# [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ନାରାୟଣୀ]]
# [[ବିଧାତା (୨୦୦୩ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[କଥାନ୍ତର]]
# [[ମାୟା ମିରିଗ]]
# [[ମାଟିର ମଣିଷ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଛାଇ]]
# [[ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ]]
# [[ଚୋରି ଚୋରି ମନ ଚୋରି]]
# [[ବୋଉ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଧର୍ମର ହେବ ଜୟ]]
# [[ସାକ୍ଷୀ ରହିଲା ଏ ସିଂହଦୁଆର]]
# [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]]
# [[ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ]]
# [[ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ ଭଗବାନ]]
# [[ଦୋସ୍ତି]]
# [[ଆସୁଛି ମୋ କାଳିଆସୁନା]]
# [[ଯଶୋଦା (୧୯୯୬ର ସିନେମା)]]
# [[ପିପାସା]]
# [[ଅକ୍ଷି ତୃତୀୟା]]
# [[ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]]
# [[ବତାସୀ ଝଡ଼]]
# [[ଗଙ୍ଗ ଶିଉଳି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ହାକିମ ବାବୁ]]
# [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ପଟ ଶଙ୍ଖା]]
# [[ପରିଣାମ]]
# [[ମଥୁରା ବିଜୟ]]
# [[ଭଙ୍ଗା ସିଲଟ]]
{{Div col end}}

# [[ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା]]
# [[ଜାଗୃତି ରଥ]]

===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର/ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ବବ୍‌ଲି]]
# [[ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ମୀନକେତନ]]
# [[ତମସା ମିଶ୍ର]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ନାୟକ]]
# [[ସୁସ୍ମିତା ଦାସ]]
# [[ଶୀତଲ ପାତ୍ର]]
# [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୁନ୍‌ଗୁନ୍‌]]
# [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]
# [[ଜାଙ୍କଲିନ ପରିଡ଼ା]]
# [[ନମ୍ରତା ଦାସ]]
# [[ନୈନା ଦାସ]]
# [[ଜିନା ସାମଲ]]
# [[ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର]]
# [[ନମ୍ରତା ଥାପା]]
# [[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]]
# [[ଗୀତା ରାଓ]]
# [[ଭୂମିକା ଦାଶ]]
# [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଦେବଯାନୀ]]
# [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅରୁଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ]]
# [[ଆମେଲି ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ମରଣୀକା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ]]
# [[ସୋନିକା ରାୟ]]
# [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ଦାଶ]]
# [[ସମୀର ରିଷୁ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିଦୁସ୍ମିତା]]
# [[ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମେଘା ଘୋଷ]]
# [[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]]
# [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[କାଜଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ବବି ମିଶ୍ର]]
# [[ମେଘ୍ନା ମିଶ୍ର]]
# [[ସୁନୀଲ କୁମାର]]
# [[ରାଲି ନନ୍ଦ]]
# [[ସନ୍‌ମିରା ନାଗେଶ]]
# [[ବିଶ୍ୱଭୂଷଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]]
# [[ନିହାରୀକା ଦାଶ]]
# [[ସାଜନ୍ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ସମ୍ଭାବନା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଉତ୍କଣ୍ଠା ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]
# [[ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ]]
# [[ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ନିକିତା ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]]
# [[ଦୀପକ ବାରିକ]]
# [[ଅମ୍ଳାନ ଦାସ]]
# [[ହର ରଥ]]
# [[ସସ୍ମିତା ପିୟାଲି ସାହୁ]]
# [[ନିକିତା]]
# [[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]]
# [[ସୁଶ୍ରୀ ରଥ]]
# [[ଝାନ୍‌ସୀ ରାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଦୀପକ କୁମାର]]
# [[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]]
# [[ରୁଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପ୍ରଜ୍ଞା ହୋତା]]
# [[ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର]]
# [[କୋଏଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ସଂଗ୍ରାମ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା]]
# [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[ପୁପିନ୍ଦର ସିଂହ]]
# [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]]
# [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁମନ ମହାରଣା]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସାମଲ]]
# [[ବ୍ରଜ ସିଂହ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ]]
# [[ବୈଶାଳୀ ପରିଡ଼ା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ]]
# [[ଅସୀତ ପତି]]
# [[ଲଭ୍‌ଲି]]
# [[ସୁଧାକର ବସନ୍ତ]]
# [[ସୁବାସ ରାଉତ]]
# [[ସଲିଲ ମିତ୍ର]]
# [[ରାଧାକାନ୍ତ ନନ୍ଦ]]
# [[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]]
# [[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]]
# [[ନାଜିଆ ଆଲାମ]]
# [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୁନ୍ନା ଖାଁ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦାସ]]
# [[ଦୀପା ସାହୁ (୧୯୮୫ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଦେବେନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଗାଗାରିନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଶିଶିର ମୋହନ ପତି]]
# [[ସୁରେଶ ବଳ]]
# [[ମାମା ମିଶ୍ର]]
# [[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]]
# [[ହାଡ଼ୁ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]]
# [[ରବି ମିଶ୍ର]]
# [[ଶୁଭକାନ୍ତ ସାହୁ]]
# [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମନିଷା ମିଶ୍ର]]
# [[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[କାବ୍ୟା କିରଣ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିରାଜ ଦାଶ]]
# [[ମୀରା ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]]
# [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]
# [[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ଭୋଳ]]
# [[ପାର୍ଥ ସାରଥୀ ରାୟ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ଝା]]
# [[ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୪୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସୁଧାରାଣୀ ଜେନା]]
# [[ବର୍ଷା ନାୟକ]]
# [[ବିରେନ ଜ୍ୟୋତି ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]]
# [[ଅସିତ ରଞ୍ଜନ ଦାସ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଲେଙ୍କା]]
# [[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]]
# [[ତାପସ ସରଘରିଆ]]
# [[ମଞ୍ଜୁଳା କୁଅଁର]]
# [[ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ବେହେରା]]
# [[ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ]]
# [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସୁମିତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସମାଜ ପତି]]
# [[ଶିଶିର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ନଗେନ ସାହୁ]]
# [[କୁନି ଛତ୍ରିଆ]]
# [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଲିପନ ସାହୁ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ ରାୟ]]
# [[ରମେଶ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ନାୟକ]]
# [[ଶକ୍ତି ଜଗଦେବ]]
{{Div col end}}

===କଥାଚିତ୍ର ହଲ୍===
# [[ମିଶ୍ର ଟକିଜ୍]]
# [[ମାଧବ ହଲ୍‌]]

===ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ମହେଶ ବାବୁ]]
# [[ଜୟଲଳିତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର]]{{tick}}
# [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନ]]
# [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ]]
# [[ପ୍ରଣୀତା ସୁବାଷ]]
# [[ବେଦୀକା]]
# [[ଜାନ‌କୀ ସବେଶ]]
# [[ହେମା ସେୟାଦ]]
# [[ରାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଅମଲା ଅକ୍କିନେନି]]
# [[ରକୁଲ ପ୍ରୀତ ସିଂ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ରେଡ୍ଡି]]
# [[ଉଦୟ ଭାନୁ]]
# [[ରାଧିକା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ନିଶା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଲେସ୍‌ଲି ତ୍ରିପାଠୀ]] (ଓଡ଼ିଆ)
# [[ଲାବନ୍ୟା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦୀକ୍ଷା ସେଠ]]
# [[ପ୍ରୀତିକା ରାଓ]]
# [[ଶ୍ରୀୟା ଶରଣ]]
# [[ଜେନେଲିଆ ଡିସୋଜା]]
# [[ବିକ୍ରମ (ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା)]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଶିବକୁମାର]]
# [[ମଣି ରତ୍ନମ୍]]
# [[ବେଣୁ ମାଧବ]]
# [[ଏସ. ପି. ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ପୂନମ କୌର]]
# [[ଚାର୍ମି କୌର]]
# [[ନିରଞ୍ଜନା ଅନୁପ]]
# [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଭରତନ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ବାବୁ]]
# [[ଅମିତ ଭାର୍ଗଭ]]
# [[ରମେଶ ଭଟ]]
# [[ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା]]
# [[ଅଶ୍ୱିନ ବାବୁ]]
# [[ମାଧୁରୀ ବ୍ରଗାଞ୍ଜା]]
# [[ମେଘା ବର୍ମନ]]
# [[ମଞ୍ଜୁ ଭାଷିଣୀ]]
# [[ଅଶକର ସୌଦାନ]]
# [[ଅରୁଣ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର୍]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବି. ଧନଞ୍ଜୟ]]
# [[ପୁନର୍ନବୀ ଭୂପଲାମ]]
# [[ଡିଂଗ୍ରୀ ନାଗରାଜ]]
# [[ଗଣେଶକର]]
# [[କୁମାର ଗୋବିନ୍ଦ]]
# [[ବମ୍ବେ ଜ୍ଞାନମ]]
# [[ଅଭିନବ ଗୋମତାମ]]
# [[ଗୋକୁଳନାଥ]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଦେୱାନ]]
# [[ବାଭା ଚେଲ୍ଲାଦୁରାଇ]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣେ ଗାୱଡ଼େ]]
# [[ଲଳିତା କୁମାରୀ]]
# [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ]]
# [[ମମିତା ବାଇଜୁ]]
# [[ବଳରାଜ]]
# [[ଡି. ବାଲଶୁଭ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ବୋଳାର]]
# [[ବାସୁ ଇନ୍ତୁରୀ]]
# [[ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜୟରାମ]]
# [[ଜେନି (ଅଭିନେତା)]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ଜୋସ]]
# [[ନିବେଦିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଆତ୍ମିକା]]
# [[ଦେବଦାସ କନକଲା]]
# [[ଟି. କନକମ]]
# [[ଦେବୀ ଅଜିତ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ଆକାଶ]]
# [[ସାଣ୍ଡ୍ରା ଆମି]]
# [[ଜେନିଫର ଆଣ୍ଟୋନି]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଅଶୋକନ]]
# [[ଚିଟ୍ଟି ବାବୁ]]
# [[ପ୍ରସାଦ ବାବୁ]]
# [[ରାମାନି ଆମ୍ମାଲ]]
# [[ଇରା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଭାସ୍କରନ୍]]
# [[ବେବି ଆମେୟା]]
# [[ସବିତା ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଗୋପିକା ଅନିଲ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବୀଣା ଆଣ୍ଟୋନି]]
# [[ଅନୁମୋଲ]]
# [[ଅନୁଶ୍ରୀ (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅନୁଶ୍ରୀ (ମାଲାୟାଲମ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ବାସ୍ତାରେ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଅରବିନ୍ଦ]]
# [[ନୀତା ଅଶୋକ]]
# [[ଋତୁ ବର୍ମେଚା]]
# [[ମୁସ୍କାନ ସେଠୀ]]
# [[କାଇରା ଦତ୍ତ]]
# [[ବାଭିତ୍ରା]]
# [[ଶିବାନୀ ଭାଇ]]
# [[ଭାରତୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[କୀର୍ତ୍ତି ଭଟ]]
# [[ଭବାନୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ହିମା ବିନ୍ଦୁ]]
# [[ରେଶ୍ମି ବୋବାନ]]
# [[ତିରୁବୀର]]
# [[ମାହେଶ୍ୱରୀ ଚାଣକ୍ୟନ]]
# [[ସ୍ନିଶା ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ଶ୍ରୀଜା ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ରବିନା ଦାହା]]
# [[ବି. ଜୟମ୍ମା]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଅୟଙ୍ଗର]]
# [[ଜୀବିତ ରାଜଶେଖର]]
# [[ଗିଜୁ ଜନ]]
# [[ଜୋମୋଲ]]
# [[ପ୍ରମିଳା ଜୋଶାଇ]]
# [[କେ. କେ. ସୌନ୍ଦର]]
# [[ସିତାରା କୃଷ୍ଣକୁମାର]]
# [[ଶ୍ରୀତୁ କୃଷ୍ଣନ]]
# [[ଇଲାବାରାସି]]
# [[ଆୟେଶା ଜୀନତ]]
# [[ବୀନିତା]]
# [[ଶ୍ରୀଦେବୀ ବିଜୟକୁମାର]]
# [[ବିଜୟାକୁମାରୀ]]
# [[ସ୍ମୃତି ଭେଙ୍କଟ]]
# [[ବନିତା ବସୁ]]
# [[ପଦ୍ମା ବାସନ୍ତି]]
# [[ବାଣୀଶ୍ରୀ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ଉଦୟକୁମାର]]
# [[ରିତିକା ତାମିଲ ସେଲ୍‌ଭି]]
# [[ସ୍ୱାତିସ୍ତ କ୍ରିଷ୍ଣନ]]
# [[ରେମ୍ୟା ସୁରେଶ]]
# [[ସୁନେତ୍ରା]]
# [[ବିଚିତ୍ରା]]
# [[ତଲ୍ଲାବଜ୍ଜୁଲ ସୁନ୍ଦରମ୍]]
# [[ସୁନ୍ଦର କୃଷ୍ଣ ଉର୍ସ]]
# [[ସୁଜିତା]]
# [[ମଙ୍ଗଳଗିରି ଶ୍ରୀରଞ୍ଜନୀ]]
# [[ଶ୍ରୀନାଥ ବଶିଷ୍ଠ]]
# [[ଅନୀଲା ଶ୍ରୀକୁମାର]]
# [[ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ସୁନ୍ଦରରାଜନ]]
# [[ଶନ୍‌ମୁଖ ଶ୍ରୀନିବାସ]]
# [[ଏମ୍. ରାମକୃଷ୍ଣ]]
# [[ବ୍ରିଗିଡ଼ା ସାଗା]]
# [[ନିଗ୍ରୋ ଜନି]]
# [[ଅସ୍ମିତା ନୀଲମେଗମ]]
# [[ରିୟା ବିଶ୍ୱନାଥନ]]
# [[ଭେଙ୍କଟ ରଙ୍ଗନାଥନ]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ରମିଶେଟ୍ଟି]]
# [[ଅକ୍ଷତା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସାଲୁ ମେନନ]]
# [[ବ୍ଲେସି କୁରିଏନ]]
# [[ରିତିକା ନାୟକ]]
# [[ବିପିନ ଜୋସ]]
# [[ମଦନ ଜୈନ]]
# [[ସୁସାନ ଜର୍ଜ]]
# [[ଦର୍ଶାନା ଦାସ]]
{{Div col end}}

===ହିନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ]]
# [[ସାରିକା ଠାକୁର]]
# [[ଅକ୍ଷରା ହାସନ]]
# [[ପୂଜା ବେଦୀ]]
# [[ଗୌହର ଖାନ]]
# [[ନିଗାର ଖାନ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ପରିଣୀତି ଚୋପ୍ରା]]
# [[ମୀରା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ମୌନୀ ରାୟ]]
# [[ମନ୍ନାରା ଚୋପ୍ରା]]
# [[କ୍ରୀତି ସନନ]]
# [[ବିଦ୍ୟା ବଲାନ]]
# [[ଆଲିଆ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ]]
# [[କଙ୍ଗନା ରାଣାବତ]]
# [[ପୂଜା ଭଟ୍ଟ]]
# [[ସୋନାଲୀ ବେନ୍ଦ୍ରେ]]
# [[ସୋନମ କପୁର]]
# [[ଶ୍ରଦ୍ଧା କପୁର]]
# [[ତବୁ]]
# [[ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା]]
# [[ତାପସୀ ପନ୍ନୁ]]
# [[ୟାମି ଗୌତମ]]
# [[ଭୂମିକା ଚାୱଲା]]
# [[ରିମି ସେନ]]
# [[ପୂଜା ହେଗଡ଼େ]]
# [[ଆତିୟା ସେଟ୍ଟି]]
# [[ରିତିକା ସିଂହ]]
# [[ଭୂମି ପେଦନେକର]]
# [[ବାଣୀ କପୁର]]
# [[ଆୟେଶା ଟକିଆ]]
# [[ଅସିନ]]
# [[ଦିଶା ପଟାନୀ]]
# [[ସାୟେଶା ସୈଗଲ]]
# [[ସୈୟାମି ଖେର]]
# [[ହୁମା କୁରୈଶୀ]]
# [[ହଂସିକା ମୋଟୱାନୀ]]
# [[ଜରୀନ ଖାନ]]
# [[ଶମିତା ସେଟ୍ଟି]]
# [[ମଲାଇକା ଆରୋରା]]
# [[ଅମ୍ରିତା ରାଓ]]
# [[ଇଶା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ଚିତ୍ରଙ୍ଗଦା ସିଂହ]]
# [[ଡାଏନା ପେଣ୍ଟୀ]]
# [[ଡେଜି ଶାହା]]
# [[ସାନା ଖାନ]]
# [[ହୁମାଇମା ମଲିକ]]
# [[ରୀମା ଲାଗୁ]]
# [[ନେହା ଶର୍ମା]]
# [[ଦିଶା ବକାନୀ]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଟୀନା ଅଖିବା]]
# [[ସୋନାଲ ଚୌହାନ]]
# [[ଅଦା ଶର୍ମା]]
# [[ଏବଲିନ ଶର୍ମା]]
# [[କିଆରା ଆଡଭାନୀ]]
# [[ଶାଜାନ ପଦ୍ମସୀ]]
# [[ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ମଧୁରିମା ତୁଲୀ]]
# [[ଅଦିତି ରାଓ ହୈଦରୀ]]
# [[ସୌମ୍ୟା ଟଣ୍ଡନ]]
# [[ନିହାରିକା ସିଂହ]]
# [[ରିଆ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[କରୀନା କପୁର]]
# [[ଅନୁଷ୍କା ଶର୍ମା]]
# [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[କାଜଲ]]
# [[ରଣବୀର କପୁର]]
# [[ଶାହିଦ କପୁର]]
# [[ରିୟା ସେନ]]
# [[ରଣଦୀପ ହୁଡ୍ଡା]]
# [[ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପ]]
# [[ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ]]
# [[ଇମ୍ରାନ ଖାଁ]]
# [[ଆର୍. ମାଧବନ୍]]
# [[ପ୍ରୀତି ଜିଣ୍ଟା]]
# [[ଫରହାନ ଅଖତାର]]
# [[ଆୟେଶା ଝୁଲ୍କା]]
# [[ସାରା ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍]]
# [[ଦିବ୍ୟଙ୍କା ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଲାରା ଦତ୍ତ]]
# [[ମାନୁଷି ଛିଲ୍ଲର]]
# [[ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା]]
# [[ସୁମନ ରାଓ]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ ରାଜପୁତ]] (ଉନ୍ନତ)
# [[ନୀତିଶ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ନାୟକ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ତ୍ରିବେଦୀ]]
# [[ରାଜୁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ]]
# [[ମନପ୍ରୀତ ଅଖତାର]]
# [[ମୁକ୍ତିୟାର୍ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ସଞ୍ଚିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଅନୁପମା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସତିଶ କୌଶିକ]]
# [[ସୁନୀଲ ପାଲ୍]]
# [[ନାଜିଆ ହାସନ]]
# [[ତରୁଣ ବୋଷ]]
# [[ରାମଜି ଗୁଲାଟି]]
# [[ମାୟା ଅଲଗ]]
# [[ଦିତ୍ୟା ଭାନ୍ଦେ]]
# [[ଅଲ୍ଲୀ ଅସଗର]]
# [[ଗୌରବ ବଜାଜ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦତ୍ତ]]
# [[ସୋନୁ ଚନ୍ଦ୍ରପାଲ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସାଇ ଲୋକୁର]]
# [[ରାକେଶ ଦିୱାନ]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଜୋୟା ହୁସେନ]]
# [[ଅନୀଲ ଚରଣଜିତ]]
# [[ସ୍ନିଗ୍ଧା ଆକୋଲକର]]
# [[ଆଣ୍ଡ୍ରିଆ ଡି'ସୋଜା]]
# [[ସୁରଭି ଚୋକସି]]
# [[ରେଶମୀ ଘୋଷ]]
# [[ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଦାମୋଦର ଦବକେ]]
# [[ଗୋପାଳ ଦତ୍ତ]]
# [[ବାଲ ଧୁରୀ]]
# [[ଦିନିୟାର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର]]
# [[ଆକାଶ ଦାଭାଡ଼େ]]
# [[ଇହାନ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବୀ ଗନାତ୍ରା]]
# [[ସୁରୀଲୀ ଗୌତମ]]
# [[କେଶବରାଓ ଦାତେ]]
# [[ନୟନତାରା (ମରାଠୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ମେହେକ ମନୱାନୀ]]
# [[ସୁହାନି ଧାଙ୍କି]]
# [[ସୌରଭ ଦୁବେ]]
# [[ଅମିନ ଗାଜି]]
# [[ବେଞ୍ଜାମିନ ଗିଲାନି]]
# [[ରବି ଗୋସାଇଁ]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୋନୀ ବର୍ମା]]
# [[ଗୌତମ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରମଣ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ଅଶ୍ୱିନ ଚିତଳେ]]
# [[ଉଜ୍ୱଳ ଚୋପ୍ରା]]
# [[ରୁଚା ଇନାମଦାର]]
# [[ଅନୱର ହୁସେନ]]
# [[ଇକବାଲ ଆଜାଦ]]
# [[ବିକ୍ରାନ୍ତ ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ନିକୋଲେଟ ବାର୍ଡ଼]]
# [[କନ୍ନନ ଅୟର]]
# [[ଆରଧନା ଜଗୋଟା]]
# [[ଚିରାଗ ଜାନି]]
# [[କିରଣ ଜନଜାନି]]
# [[ଦୀପକ ଜେଠୀ]]
# [[ଜିଲ୍ଲୂ]]
# [[ରାଜେଶ ଯୋଶୀ]]
# [[ୱହୀଦା ରହମାନ]]
# [[ସନୋବର କବୀର]]
# [[କାମିନୀ କଦମ]]
# [[ମେହୁଲ କାଜାରିଆ]]
# [[ମୁସ୍ତାକ କାକ]]
# [[ଶୀତଲ କାଲେ]]
# [[କମଲ ରାୟ]]
# [[ଦୁର୍ଗାବାଇ କାମତ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କପୁର]]
# [[ନମିତା ଦୁବେ]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ଆନନ୍ଦ]]
# [[ନୂପୁର ସନନ]]
# [[ଗାୟତ୍ରୀ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଲିନ ଲୈଶରାମ]]
# [[ଦିନେଶ ଫଡନିସ୍]]
# [[ଐଶର୍ଯ୍ୟା ଅର୍ଜୁନ]]
# [[ଜାଫର କରାଚିୱାଲା]]
# [[ନିମ୍ରତ କୌର ଆଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ଶାଗୁଫ୍ତା ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ଚନ୍ଦନ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ସାହିଲ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଆଶିଷ କୁମାର]]
# [[ରାମ ଆୱାନା]]
# [[କବିତା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରାଣୀ ହଜାରିକା]]
# [[ଆସମା ବଦର]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ଆବ୍ରୋଲ]]
# [[ଅଦିତି ଗୌତମ]]
# [[ଅନନ୍ୟା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରୀନା ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରତି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ]]
# [[ଡଲି ଆହଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ୱାସନା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ରିଚା ଆହୁଜା]]
# [[ଶୁଭି ଆହୁଜା]]
# [[କ୍ରିସେଲ୍ଲେ ଆଲମେଇଦା]]
# [[ଅଞ୍ଜୋରି ଅଲଗ]]
# [[ମୋନା ଅମ୍ବେଗାଓଁକର]]
# [[ଅଲକା ଅମିନ]]
# [[ଦୀପିକା ଅମିନ]]
# [[ପ୍ରୀତି ଅମିନ]]
# [[ଶମତା ଆଞ୍ଚନ]]
# [[ଅପୂର୍ବା ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ରୋମା ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଶାଲିନୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ବିନି ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଓଜସ୍ୱୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[ଚାରୁ ଅସୋପା]]
# [[ଅବନ୍ତିକା ହୁଣ୍ଡାଲ]]
# [[କାଞ୍ଚନ ଅବସ୍ତି]]
# [[ଅୟେନ୍ଦ୍ରୀ ଲୱନିୟା ରାୟ]]
# [[ଫରିନା ଆଜାଦ]]
# [[ନୀଳିମା ଆଜୀମ]]
# [[ତନବୀ ଆଜମୀ]]
# [[ପୋନାମ୍ମା ବାବୁ]]
# [[ପ୍ରିୟା ବଦଲାନି]]
# [[ଶୀନା ବଜାଜ]]
# [[ସ୍ୱାତୀ ବାଜପେୟୀ]]
# [[ସୋନିଆ ବଲାନୀ]]
# [[ନେହା ବାମ୍]]
# [[ନେହା ବମ୍ବ]]
# [[ଶ୍ୱେତା ବାନ୍ଦେକର]]
# [[ସୁଚିତ୍ରା ବାନ୍ଦେକର]]
# [[ବୀଣା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ରତ୍ୟୁଷା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ବଂଶଲ]]
# [[ସ୍ମିତା ବଂଶଲ]]
# [[ଉତ୍ତରା ବାଓକର]]
# [[ଶୃତି ବାପନା]]
# [[କ୍ରିଷ୍ଣାନ୍ନ ବାରେଟ୍ଟୋ]]
# [[ଭକ୍ତି ବାରଭେ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବସ୍ସି]]
# [[ପ୍ରିୟା ବାଥିଜା]]
# [[ସମୀକ୍ଷା ଭଟନାଗର]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ବାତ୍ରା]]
# [[ସୁପ୍ରିୟା କୁମାରୀ]]
# [[ଏକରୂପା ବେଦି]]
# [[ରିଚା ଭଦ୍ରା]]
# [[ସୋନାରିକା ଭଦୋରିଆ]]
# [[ଚାନ୍ଦନୀ ଭଗୱାନନି]]
# [[ନତାଶା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[କିରଣ ଭାର୍ଗବ]]
# [[ଅଦିତି ଭାଟିଆ]]
# [[ତନ୍ୱୀ ଭାଟିଆ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ଭଟନାଗର]]
# [[ଧରତୀ ଭଟ୍ଟ]]
# [[ବିମି ଭଟ୍ଟ]]
# [[ଜୟା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଯୋଗିତା ବିହାନୀ]]
# [[ଡଲି ବିନ୍ଦ୍ରା]]
# [[ଶୃତି ବିଷ୍ଟ]]
# [[ସୋନମ ବିଷ୍ଟ]]
# [[ଅନଂଶା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ନବିନା ବୋଲେ]]
# [[ଦେବିନା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ରିବା ବବର୍]]
# [[ପ୍ଲବିତା ବଡ଼ଠାକୁର]]
# [[ଗୌରବ ଶର୍ମା]]
# [[ରୋଞ୍ଜିନୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଡୋନାଲ ବିଷ୍ଟ]]
# [[ସୁମୋନା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ରିଷିକା ସିଂହ ଚନ୍ଦେଲ]]
# [[ସୁରଭି ଚନ୍ଦନା]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଚନ୍ଦୋଲା]]
# [[ଶାଲିନୀ ଚନ୍ଦ୍ରନ]]
# [[ରୁହି ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ପାରୁଲ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଚାର୍ଲି ଚୌହାନ]]
# [[ନେହା ଚୌହାନ]]
# [[ପାର୍ନିଟ ଚୌହାନ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ଚୌହାନ]]
# [[ହେମାନୀ ଚାୱଲା]]
# [[ପ୍ରୀତିକା ଚାୱାଲା]]
# [[ନୀନା ଚୀମା]]
# [[ବିଭା ଚିବ୍ବେର]]
# [[ଦିୟା ଚୋପ୍ରା]]
# [[ରୋଷଣୀ ଚୋପ୍ରା]]
# [[ତ୍ରିଧା ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ମନୁଲ ଚୁଡ଼ସାମା]]
# [[ନୌହୀଦ ସେରୁସୀ]]
# [[ବେନାଫ ଦାଦାଚାନ୍ଦଜି]]
# [[ଫିରଦୌସ ଦାଦି]]
# [[ସୁମନା ଦାସ]]
# [[ରିୟା ଦୀପ୍ସି]]
# [[ଶାଳ୍ମଳୀ‌ ଦେଶାଇ]]
# [[ଟିନା ଦେଶାଇ]]
# [[ଜାଲାକ ଦେଶାଇ]]
# [[ଅଶୀତା ଧବନ]]
# [[ଦିବ୍ୟା ସେଠ]]
# [[ଶାଇନି ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ତନ୍ୱୀ ଡୋଗରା]]
# [[ବାହବିଜ ଦୋରାବଜୀ]]
# [[କିରଣ ଦୁବେ]]
# [[ରଶ୍ମି ଅଗଡ଼େକର]]
# [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ସୁସ୍ମିତା]]
# [[ସ୍ମିତା ଜୟକର]]
# [[ଆସୱାରି ଯୋଶୀ]]
# [[ସୁଧୀର ଯୋଶୀ]]
# [[ବ୍ରଜେନ୍ଦ୍ର କାଲା]]
# [[ସୋନିଆ କପୁର]]
# [[ଶାମା ଦୁଲାରୀ]]
# [[ଅନୀତା କନ୍ୱଲ]]
# [[ସୁରଭି ଜାଭେରୀ ବ୍ୟାସ]]
# [[ବନ୍ଦନା ବିଠଲାନୀ]]
# [[ବନମାଳା ପାୱାର]]
# [[ନିମିଶା ବଖାରିଆ]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ବୈଷ୍ଣବ]]
# [[ନୀଲୁ ବଘେଲା]]
# [[ଶୃତି ଉଲଫତ]]
# [[କନିକା ତିୱାରୀ]]
# [[ଡଲି ଠାକୁର]]
# [[ଶିବାନୀ ଟଙ୍କଶାଳେ]]
# [[ରୁକ୍ସାନା ତବସୁମ]]
# [[ରାଜୁ ତାଲିକୋଟେ]]
# [[ସୁନ୍ଦର ସିଂହ]]
# [[ଏକତା ସୋହିନୀ]]
# [[ରିଶବ ସିହ୍ନା]]
# [[ପ୍ରତିଭା ସିହ୍ନା]]
# [[ପ୍ରାଚୀ ସିହ୍ନା]]
# [[ପୁନମ ସିହ୍ନା]]
# [[ଲଭ୍ ସିହ୍ନା]]
# [[ଯାମିନୀ ସିଂହ]]
# [[ସିମୋନ ସିଂହ]]
# [[ବିଶାଲ ଓମ ପ୍ରକାଶ]]
# [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା (ଅଭିନେତା)]]
# [[ନେୟହା ଶର୍ମା]]
# [[ମୃଣାଳିନୀ ଶର୍ମା]]
# [[ଦାନିଶ ଅଖତାର ସୈଫି]]
# [[ଆରତୀ ପୁରି]]
# [[କୋଏଲ ପୁରି]]
# [[ବିନୟ ନାଦକର୍ଣ୍ଣି]]
# [[ଗିନ୍ନି ବିରଦୀ]]
# [[ହର୍ଷ ଖୁରାନା]]
# [[ବିକି ବାତ୍ରା]]
# [[ଲାବଣ୍ୟ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସୁମିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ଆଦେଶ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚାୱଲା]]
# [[ସୋଲୋନି ଡାଇନି]]
# [[ଯୀଶୁ ଦାଶଗୁପ୍ତା]]
# [[ଗୌରବ ୱଧ୍ୱା]]
# [[ଗୁଞ୍ଜନ ବିଜୟା]]
# [[ବିଜୟ ବିକ୍ରମ ସିଂହ]]
# [[ଅଳକା ବର୍ମା]]
# [[ସଚଳ ତ୍ୟାଗୀ]]
# [[ସୁରଭି ତିୱାରୀ]]
# [[କମଲିକା ଗୁହା ଠାକୁରତା]]
# [[ରାଖି ବିଜନ]]
# [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ତାଇଡେ]]
# [[ରିଚା ସୋନି]]
# [[ଇରା ସୋନି]]
# [[ହେମା ସିଂହ]]
# [[ଗରିମା ବିକ୍ରାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[ଅନୁଷ୍କା ସିଂହ]]
# [[ଅଲିଶା ସିଂହ]]
# [[ଶିପସି ରଣା]]
# [[ଶିବ କୁମାର ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]]
# [[ମୋନିକା ଶର୍ମା]]
# [[ଇଶାନୀ ଶର୍ମା]]
# [[ସମୀର ଶାହ]]
# [[କରିନା ଶାହ]]
# [[ପପିୟା ସେନଗୁପ୍ତା]]
# [[ନାଜିଆ ହାସନ ସୟଦ]]
# [[ଦିବଜୋତ ସବରୱାଲ]]
# [[ରୋଷଣୀ ରସ୍ତୋଗୀ]]
# [[ଭବାନୀ ପୁରୋହିତ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ପୁଞ୍ଜ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବୋରା]]
# [[ସନାୟା ପିଠାୱାଲା]]
# [[ରାଜୀବ ପଲ]]
# [[ପ୍ରତିଭା ପଲ]]
# [[ଜାହିଦା ପାରବୀନ]]
# [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ପଣ୍ଡିତ]]
# [[ସୋନଲ ପ୍ରତିହାର]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ମେଲିସା ପାଇସ]]
# [[ସୁହାସ ପଳଶୀକର]]
# [[ନଳିନୀ ନେଗି]]
# [[ପୂନମ ନାରୁଲା]]
# [[ୱସିମ ମୁସ୍ତାକ]]
# [[ଶ୍ରୀତମା ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ଅମୃତା ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ନୀଲ ମୋଟୱାନୀ]]
# [[ତପସ୍ୱୀ ମେହଟା]]
# [[ଅମିତ ମେହରା]]
# [[ମେହେରଜାନ ମାଜଦା]]
# [[ଶୀତଲ ମୌଲିକ]]
# [[ଅଭିଶେକ ମହେନ୍ଦ୍ରୁ]]
# [[ପାରସ ମଦାନ]]
# [[କପିଲ ସିଂହ ଲାବଣୀ]]
# [[ସୁନିଲ ଲହରୀ]]
# [[ବିଜୟେନ୍ଦ୍ର କୁମେରିୟା]]
# [[ଭାବନା ଖତ୍ରି]]
# [[ଶାଲିନୀ ଖାନ୍ନା]]
# [[ତନୁ ଖାନ]]
# [[ସାରା ଆଫ୍ରୀନ ଖାନ]]
# [[ଅଲିଜା ଖାନ୍]]
# [[ଆଲମ ଖାନ୍]]
# [[ଆଫାନ ଖାନ୍]]
# [[ପରବୀନ କୌର]]
# [[ପ୍ରୀତ କୌର ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରତିମା କାଜମି]]
# [[ନେହା କଉଲ]]
# [[କେତନ କରାଣ୍ଡେ]]
# [[ଅନୁପ୍ରିୟା କପୁର]]
# [[ଅକ୍ଷିତା କପୁର]]
# [[ବୀନିତ କକ୍କଡ଼]]
# [[ସୋନାଲିକା ଜୋଶୀ]]
# [[ମଦନ ଜୈନ]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଯାଦବ]]
# [[ବୀନତି ଇଦନାନୀ]]
# [[ବିପୁଳ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ମେଘା ଗୁପ୍ତା]]
# [[କୃଷ୍ଣକାନ୍ତ ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପ୍ରାଜକ୍ତା ଦୁସାନେ]]
# [[ପୌଲମି ଦାସ]]
# [[ବିବେକ ଦହିୟା]]
# [[ଅଜୟ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଶୈଳ ଚତୁର୍ବେଦୀ]]
# [[ମନୋଜ ଚନ୍ଦିଲା]]
# [[ରୋହିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସମୃଦ୍ଧ ବାୱା]]
# [[ସଞ୍ଜୟ ବାତ୍ରା]]
# [[ସନ୍ଦୀପ ବସ୍ୱନା]]
# [[ଗୌରବ ଏସ୍ ବଜାଜ]]
# [[ଅଭିଶେକ ଅବସ୍ଥି]]
# [[ଜୁହି ଅସଲମ]]
# [[ରିତ୍ୱିକ ଅରୋରା]]
# [[ପାରସ ଅରୋରା]]
# [[ଆୟୂଷ ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଫାହାଦ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ନିକି ଅନେଜା ୱାଲିଆ]]
# [[ଅଜୟ ୱଢାବକର]]
# [[ସଲମାନ ଅଲୀ]]
# [[ଛାୟା ବୋରା]]
# [[ଆହିଲ ଖାନ]]
# [[ଅଜୟ ନାଗରଥ]]
# [[ବେଦିକା ପିଣ୍ଟୋ]]
{{Div col end}}

=== ବଙ୍ଗାଳୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ସୋନାଲୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ସମିତ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ଅନୁବ୍ରତ ବସୁ]]
# [[ସବ୍ୟସାଚୀ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ତୁହିନା ଦାସ]]
# [[କଲ୍ୟାଣ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[କାବେରୀ ବୋଷ]]
# [[ତିତାସ ଭୌମିକ]]
# [[ତୁଳସୀ ଲାହିରି]]
# [[ବିପ୍ଳବ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ତପେନ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ସାହେବ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ପଲ୍ଲବୀ ଦେ]]
# [[ନିମୁ ଭୌମିକ]]
# [[ପପିୟା ଅଧିକାରୀ]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]]
# [[କମଲିକା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ମୁନମୁନ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ରୋହିଣୀ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସାୟନ୍ତିକା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସୋମା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ପାରମା ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ସୌମିଲି ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ଅନିନ୍ଦିତା ବୋଷ]]
# [[ମିଠୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଅନାମିକା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ବିଦିପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ମେଘା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ରୀତା ଦତ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ସୁଦୀପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଦେବଲୀନା ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ଲକେଟ ଚାଟାର୍ଜୀ]]
# [[ସୋନାଲି ଚୋଧୁରୀ]]
# [[ମିଶ୍ମୀ ଦାସ]]
# [[ସମତା ଦାସ]]
# [[ଶୃତି ଦାସ]]
# [[ସମାପିକା ଦେବନାଥ]]
# [[ଲିଲି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
# [[ଶ୍ରେୟାଶ୍ରୀ ରାୟ]]
# [[ସଂଘମିତ୍ରା ତାଲୁକଦାର]]
# [[ଆୟୂଷୀ ତାଲୁକଦାର]]
# [[ଭୋଲା ତମାଙ୍ଗ]]
# [[ମିସ୍ ଶେଫାଳି]]
# [[ରିତ୍ତିକା ସେନ]]
# [[ଅନାମିକା ଶାହା]]
# [[ନବନୀତା ମାଲାକାର]]
# [[ତିୟାଶା ଲେପ୍ଚା]]
# [[ଟୁମ୍ପା ଘୋଷ]]
{{Div col end}}

=== ମରଠୀ କଳାକାର ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ସଂସ୍କୃତି ବାଲଗୁଡେ]]
# [[ଉମା ଭେଣ୍ଡେ]]
# [[ଦେବିକା ଦଫ୍ତରଦାର]]
# [[ପ୍ରସାଦ ଜୱାଦେ]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ଜୋଶୀ]]
# [[ରସିକା ଯୋଶୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମରାଠେ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କୋହ୍ଲଟକର]]
# [[ଭାରତୀ ଆଚରେକର]]
# [[ସୁରୁଚି ଅଦରକର]]
# [[ଶିବାନୀ ବାଓକର]]
# [[ଅଦିତି ଭାଗବତ]]
# [[ଅଭିଜ୍ଞା ଭାବେ]]
# [[ତୃପ୍ତି ଭୋୟାର]]
# [[ରୂପାଲି ଭୋସଲେ]]
# [[ଅମୃତା ଦେଶମୁଖ]]
# [[ଗୌତମୀ ଦେଶପାଣ୍ଡେ]]
# [[ଇଶା ଦେ]]
# [[ମେଘା ଧାଡ଼େ]]
# [[ମିତାଲୀ ଜଗତାପ ବରାଡ଼କର]]
# [[ସ୍ୱାନନ୍ଦୀ ଟିକେକର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ପଟବର୍ଦ୍ଧନ]]
# [[ମାନସୀ ନାଏକ]]
# [[ବାଳ କର୍ବେ]]
{{Div col end}}

===ଓଡ଼ିଆ ଯାତ୍ରା କଳାକାର===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଦୀପକ ଜେନା]]
# [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭିକୁ ସେଠ୍]]
# [[କିଶୋର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରବି ଶତପଥୀ]]
# [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର (ଯାତ୍ରା କଳାକାର)]]
# [[ପୀୟୂଷ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ରଥ]]
{{Div col end}}

=== ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଆଶା ବରଦଳାଇ]]
# [[ପୁଷ୍କର ଭାନ]]
# [[ରାଜ୍ ବ୍ରାର୍]]
# [[ଅଳଙ୍କୃତା ବୋରା]]
# [[ଅମୃତା ଗୋଗୋଇ]]
# [[ମଳୟା ଗୋସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଜିନାଲ ବେଲାନି]]
# [[ବର୍ଷାରାଣୀ ବିଷୟା]]
# [[ଉର୍ବଶୀ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଦୀପିକା ଯୋଶୀ-ଶାହ]]
# [[ନିହାରିକା କାରିର]]
# [[ପୂଜା ବର୍ମା]]
# [[ରାଧିକା ବାଜ]]
# [[ଆୟୁଷୀ ତିୱାରୀ]]
# [[ମୋନା ଥିବା]]
# [[ତାରା (ଆସାମର ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[କୌସର ପାଦାମସି]]
# [[ରାମାୟାନାମ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶାସ୍ତ୍ରୀ]]
# [[ଖାନ ମସ୍ତାନା]]
# [[ମନୀଷ କୌଶିକ]]
# [[ଅଦନାନ ସାଜିଦ ଖାନ୍]]
# [[ଶୁଭି ଶର୍ମା]]
# [[ସ୍ୱାତି ନନ୍ଦ]]
# [[ଶିଶିର କଶ୍ୟପ]]
# [[ପୂଜା ଜୋଶୀ]]
# [[ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ସାଇକିଆ]]
{{Div col end}}

== ଲୋକ କଥା/ଗୀତ/ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ ==
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅଲ୍ଲାଃ ଜିଲାଇ ବାଇ]]
# [[ଅମର ଆର୍ଷୀ]]
# [[ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା]]
# [[ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭୋଇ]]
# [[ହେମାଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ବିନ୍ଧ୍ୟବାସିନୀ ଦେବୀ]]
# [[ବିଞ୍ଜମୁରି ସୀତାଦେବୀ]]
# [[ଗୌରୀ ଦେବୀ]]
# [[ହେମୁ ଗଦାଭି]]
# [[ଡଲି ଗୁଲେରିଆ]]
# [[ମଧୁ ମଂସୁରୀ ହସମୁଖ]]
# [[ଅଭ୍ୟା ହିରଣମୟୀ]]
# [[ଜଗଜିତ କୌର]]
# [[ଜଗମୋହନ କୌର]]
# [[ରଞ୍ଜିତ କୌର]]
# [[ଡପୁ ଖାଁ]]
# [[ବେଲ୍ଲି ଲଳିତା]]
# [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଲତା (ଗାୟିକା)]]
# [[ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା]]
# [[ମାଳବଲ୍ଲୀ ମହାଦେବସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଲୋପାମୁଦ୍ରା ମିତ୍ର]]
# [[ନିଜାମୀ ବନ୍ଧୁ]]
# [[ଦେଶରାଜ ପଟେରିୟା]]
# [[ପିଙ୍ଗଳଶୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଗଢ଼ବୀ]]
# [[ମୀନା ରଣା]]
# [[ବି. କେ. ସାମନ୍ତ]]
# [[ତଞ୍ଜାଇ ସେଲଭି]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ସିନ୍ଧେ]]
# [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ]]
# [[ବଙ୍ଗପାଣ୍ଡୁ ଉଷା]]
# [[ବିଞ୍ଜମୁରି ଅନସୂୟା ଦେବୀ]]
# [[ବିମଳାକ୍କା]]
# [[କାଶୀନାଥ ଯାଦବ]]
# [[ପୂଙ୍ଗାନି]]
# [[ବରୁଣ ଆହୁଜା]]
# [[ଦିପାଳୀ ବଡ଼ଠାକୁର]]
# [[ମାଧୁରୀ ବଡ଼ଥୱାଲ]]
# [[ବତୂଲ ବେଗମ]]
# [[କଳିକା ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଦିୱାଲିବେନ ଭିଲ]]
# [[ଆଦିତ୍ୟ ଗାଦଭି]]
# [[ଦାଦୁଦାନ ଗାଦଭି]]
# [[ଟରାସ କୋମ୍ପାନିଚେଙ୍କୋ]]
# [[ଦିଲ୍‌ଶାଦ ଅଖତାର]]
# [[ସେନ୍ଥିଲ ଗଣେଶ]]
# [[ରତନ କାହାର]]
# [[ମଧୁ କମ୍ବିକାର]]
# [[କୁଟଲେ ଖାନ]]
# [[ଅରବିନ୍ଦ ବେଗଦା]]
# [[ବାଦ୍ଦେପାଲ୍ଲି ଶ୍ରୀନିବାସ]]
# [[ନବନୀତ ଆଦିତ୍ୟ ୱାଇବା]]
# [[ଭିକାରୀ ଠାକୁର]]
# [[କବୀର କଳା ମଞ୍ଚ]]
# [[ସକିନୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ]]
# [[ଚନ୍ଦର ସିଂହ ରାହି]]
# [[ରଜନୀଗନ୍ଧା ଶେଖାୱତ]]
# [[ପୁଷ୍ପବତୀ ପୋୟପାଦଠୁ]]
# [[କୁତବି ବ୍ରଦର୍ସ]]
# [[ପେଞ୍ଚାଲ ଦାସ]]
{{Div col end}}

==କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[କୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା]]
# [[ଏକତା ବିଷ୍ଟ]]
# [[ମିନତି ଦାଶ]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ରଥ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ହାମିଦା ବାନୁ]]
{{Div col end}}

=== ଷ୍ଟାଡିଅମ ===
# [[ମେଜର ଧ୍ୟାନ ଚାନ୍ଦ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିଅମ]]

==ଏସିଆ ମାସ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା==
===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଆରବ ଘାଟି]]{{tick}}
# [[ଆରବ ସାଗର]]{{tick}}
# [[ବାଗାକଇଁ ହ୍ରଦ]]{{tick}}
# [[ଦୁର୍ଗା ସାଗର]]{{tick}}
# [[ଧାନମୋଣ୍ଡି ହ୍ରଦ]]{{tick}}
# [[ବୁଦ୍ଧ ଧାତୁ ଯାଦି]]{{tick}}
# [[ଭବାନୀପୁର ଶକ୍ତିପୀଠ]]{{tick}}
# [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଗୋବିନ୍ଦ ମନ୍ଦିର]]{{tick}}
# [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଶିବ ମନ୍ଦିର]]{{tick}}
# [[ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ]]
# [[ଇମ୍‌ଜା ହ୍ରଦ]]
# [[ଗଜେଡ଼ି ତାଳ]]
# [[ଛୋଟ ଶିବ ମନ୍ଦିର, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]]
{{Div col end}}

===ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ତାନିଆ ଅହମଦ]]
# [[ସାଇନା ଅମିନ]]
# [[ଦିଲରୁବା ଯସ୍ମିନ ରୁହୀ]]
# [[ସାରିକା ସବ୍ରିନ]]
# [[ବିପାଶା ହାୟାତ]]
# [[ଅଲିଶା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଡଲି ଅନବର]]
# [[କବୋରୀ ସରୱର]]
# [[ସାହାରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ବିଦ୍ୟା ସିହ୍ନା ସାହା ମିମ୍]]
# [[ସୋମି କୈସର]]
# [[ଜୟା ଆହସାନ]]
# [[ଆଫିଆ ନୁସରାତ ବର୍ଷା]]
# [[ଆଉପୀ କରିମ୍]]
# [[ଶାବନୁର୍‎]]
# [[ମୋଜେଜା ଅଶରଫ୍ ମୋନାଲିସା]]
# [[ଜନ୍ନାତୁଲ ଫିରଦୋସ୍ ପେୟା]]
# [[ବନ୍ନା ମିର୍ଜା]]
# [[ପରି ମଣି]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ମୁସ୍ତଫା]]
# [[ନୱସୀନ ନହରୀନ ମୋଉ]]
# [[ନାଇଲା ନାୟେମ]]
# [[ଦିଲାରା ହନିଫ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]]
# [[ପୂଜା ଚେରୀ ରାୟ]]
# [[ଶବନମ]]
# [[ଅନିକା କବୀର ଶୋକ]]
# [[ମେହେର ଅଫରୋଜ ଶାଓନ]]
# [[ସୁଚନ୍ଦା]]
# [[ସୁଲତାନା ଜମାନ]]
# [[ନୁସରତ ଇମରୋଜ ଟିଶା]]
# [[ତାଂଜିନ ଟିଶା]]
# [[ପ୍ରସୂନ ଆଜାଦ]]
# [[ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ]]
# [[ଅପୁ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ଫରିଦା ଅଖତାର]]
# [[ଗୁଲଶାନ ଆରା ଅଖତାର]]
# [[ସୁମିତା ଦେବୀ]]
# [[ପାରବୀନ ସୁଲତାନା ଦିତି]]
# [[ତାରାନା ହାଲିମ]]
# [[ମୌସୁମୀ ହମିଦ]]
# [[ତମାଳିକା କର୍ମାକର]]
# [[ମାହିୟା ମାହି]]
# [[ନୁସରତ ଫରିୟା ମଜହାର]]
# [[ରୋକେୟା ପ୍ରାଚୀ]]
# [[ହୋସନେ ଆରା ପୁତୁଲ]]
# [[କାଜି ନସ୍ୱାବ ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ସୋହାନା ସାବା]]
# [[ରୋଜୀ ଆଫସାରୀ]]
# [[ନିପୁନ୍ ଅକ୍ତର]]
# [[ଆଖି ଆଲମଗିର]]
# [[ଆଜମେରୀ ହକ୍ ବଧନ]]
# [[ଅନ୍ୱରା ବେଗମ]]
# [[ଇଆମିନ୍ ହକ୍ ବବି]]
# [[ଇଶ୍ରାତ୍ ଜାହାଁ ଚୈତି]]
# [[ପ୍ରାର୍ଥନା ଫରଦିନ ଦିଘି]]
# [[ତାରୀନ ଜାହାଁ]]
# [[ରୱଶନ ଜାମିଲ]]
# [[ଜାକିୟା ବାରୀ ମମ]]
# [[କୁସୁମ ଶିକଦାର]]
# [[ଶମ୍ପା ରେଜା]]
# [[ତାନଭିନ ସୁଇଟି]]
# [[ଆଇରିନ ସୁଲତାନା]]
# [[ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା]]
# [[ରାଫାଃ ନାନଜେବା ତୋରସା]]
# [[ବିଜରୀ ବର୍କତୁଲ୍ଲାଃ]]
# [[ସବନମ ବବ୍‌ଲି]]
# [[ଅଞ୍ଜୁ ଘୋଷ]]
# [[ମୁନିଆ ଇସଲାମ]]
# [[ରୁନା ଖାନ୍]]
# [[ଆଫସାନା ମିମି]]
# [[ସାଦିୟା ଇସଲାମ ମୌ]]
# [[ସାଦିକା ପାରଭିନ ପପି]]
# [[ଅହନା ରହମାନ ଲାକି]]
# [[ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା]]
# [[ନଫିସା ଜାହାଁ ଆଞ୍ଚଲ]]
# [[ମୁନମୁନ ଅହମଦ]]
# [[ଶର୍ମିଲି ଅହମଦ]]
# [[ଶିଲା ଅହମଦ]]
# [[ନର୍ଗିସ ଅଖତାର]]
# [[ଖଲିଦା ଅକ୍ତର କଳ୍ପନା]]
# [[ଆୟେଶା ଆଖତାର]]
# [[ସାବେରି ଆଲମ]]
# [[ଅନ୍ତରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ନାଜମା ଅନୱର]]
# [[ରଓଶନ ଆରା]]
# [[ବେବୀ ବିନ୍ଦୀ]]
# [[ବିନ୍ଦିୟା କବିର]]
# [[ଶାକିବା ବିଣ୍ଟେ ଅଲୀ]]
# [[ଅରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ମୌଟୁସୀ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ତାନିଆ ବୃଷ୍ଟି]]
# [[ମେହବୁବା ମାହନୂର ଚାନ୍ଦନୀ]]
# [[ଫରଜାନା ଛବି]]
# [[ନାଜନୀନ ହାସନ ଚୁମକି]]
# [[ଆଶନା ହବିବ ଭାବନା]]
# [[ଏକା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]]
# [[ମାୟା ଘୋଷ]]
# [[ଇଲୋରା ଗହର]]
# [[ଲୁସି ତୃପ୍ତି ଗୋମେଜ]]
# [[ଚିତ୍ରଲେଖା ଗୁହ]]
# [[ଲୈଲା ହାସନ]]
# [[ଲିସା ଗାଜୀ]]
# [[ଅଲିଭିୟା ଗୋମେଜ]]
# [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଘୋଷ]]
# [[ହୁମାଇରା ହିମୁ]]
# [[ଶାନ୍ତା ଇସଲାମ]]
# [[ଜିନାତ]]
# [[ମିଷ୍ଟି ଜାନ୍ନାତ]]
# [[ସାଦିୟା ଆୟମାନ]]
# [[ଫେରଦୌସୀ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି]]
# [[ରିଚି ସୋଲାୟମାନ]]
# [[ମନିରା ମିଠୁ]]
# [[ଫାଲ୍ଗୁନି ରହମାନ ଜଲି]]
# [[ନିଝୁମ ରୁବିନା]]
# [[ନୁସରତ ଜାହାଁ ଡାୟନା]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ଶିରୀନ]]
# [[ମିତା ନୂର]]
# [[ନାଜିଫା ତୁଶି]]
# [[ମୌସୁମୀ ନାଗ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ରେହାନା ଜଲି]]
# [[ଅଧରା ଖାନ୍]]
# [[ସାମସୁନ ନାହାର ସିମଲା]]
# [[ସବ୍ରିନା ସୁଲତାନା କେୟା]]
# [[ନାଦିୟା ଆଫରିନ ମିମ]]
# [[ଜାହାନାରା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ସାମରୋଜ ଆଜମି ଆଲଭୀ]]
# [[ରୁମାନା ଖାନ୍]]
# [[ଜିନାତ ସାନୁ ସ୍ୱାଗତା]]
# [[ସାନଜିଦା ପ୍ରୀତି]]
# [[କାଜି ମିସବାହୁନ ନାହାର]]
# [[ରୁମାନା ରଶୀଦ ଈଶିତା]]
# [[ସାବରିନ ଶାକା ମୀମ]]
# [[ଶର୍ମିମାଳା]]
{{Div col end}}

==ବିଦେଶୀ ଲୋକ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଟୋରୀ ବର୍ଚ]]
# [[ମିଆ ଖଲିଫା]]
# [[ନୀନା ଦାବୁଲୁରୀ]]
# [[ମାୟା ଏଞ୍ଜେଲୋ]]
# [[ମେରୀ ସେଲୀ]]
# [[ଲେଡି ଗାଗା]]
# [[କେଶା]]
# [[ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି]]
# [[ନିକୋଲାଇ ବଇକଭ]]
# [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]]
{{Div col end}}

==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଫେସନ (୨୦୦୮ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଶିବାଜୀ (କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ବର୍ଫି]]
# [[ଦୁକୁଡ଼ୁ]]
# [[୧: ନେନ୍ଓକ୍କାଡ଼ିନେ]]
# [[ବିଜିନେସମ୍ୟାନ]]
# [[ଆଗାଡ଼ୁ]]
# [[ଡିମ୍ବାଣୁ]]
# [[ଗୌରହରି ଦସ୍ତାନ]]
# [[ମନମ୍ (ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଜୟ ହୋ (ଗୀତ)]]
# [[ସନ୍ ଅଫ୍ ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି]]
# [[ଧୁମ୍ ୨]]
# [[ଶ୍ରୀମନ୍ଥୁଡ଼ୁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି]]
# [[ଭୁବନ ବାମ୍]]
# [[ଅବଳା ବୋଷ]]
# [[ସରୋଜ ନଳିନୀ ଦତ୍ତ]]
# [[ନିଲ୍ ମୋହନ]]
# [[ନେପାଳର ରାଜା]]
# [[ବଦନାମ ଗଳି]]
# [[ରଜନୀ ବକ୍ସି]]
# [[ଆର୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ]]
# [[ପି. ଚନ୍ଦ୍ର ରେଡ୍ଡୀ]]
# [[ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)|ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)]]
# [[ଲାଷ୍ଟ୍ ଡ୍ରପ୍]]
# [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର (ବିଚାରପତି)]]
# [[କାଜି ମାସୁମ ଅଖତାର]]
# [[ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ଦୁବେ]]
{{Div col end}}

== ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଅପ୍ପାନ୍ନଗୌଡ଼ା ପାଟିଲ]]
# [[ବୁଧୁ ଭଗତ]]
# [[ଗୌରୀରାମ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ବିଠଲଭାଇ ଜାଭେରୀ]]
# [[ଅଶୋକା ଗୁପ୍ତା]]
# [[ରଘୁନାଥ ମାହାତୋ]]
# [[ଦୀନଦୟାଲ ଗୁପ୍ତା]]
# [[ରାମ ଚରଣ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ପ୍ୟାରୀ ଦେବୀ ଅଗ୍ରହାରୀ]]
# [[ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ]]
# [[ସୁରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]]
# [[କାମଦା କିଙ୍କର ମୁଖାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ୟାରେଲାଲ ନାୟାର]]
# [[ଏଡ଼ତାତା ନାରାୟଣନ]]
# [[ଦେଓ ନାରାୟଣନ ଯାଦବ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦରାଓ ପେଡଗାଓଁକର]]
# [[ଆନ୍ନେ ଅଞ୍ଜାଇଆଃ]]
# [[ବତକ ମିଆଁ]]
# [[ଚୱାରା ପରମେଶ୍ୱରନ]]
# [[ଶଙ୍କରରାଓ ଦେଓ]]
# [[ଦାଦା ଧର୍ମାଧିକାରୀ]]
# [[ନାଥୁ ଧୋବି]]
# [[ଅସଲମବିକାଇ]]
# [[ଆଶା ଦେବୀ ଆର୍ଯ୍ୟନାୟକମ]]
# [[ମୋତିଲାଲ ବର୍ମା]]
# [[ଚୁନିଲାଲ ବୈଦ୍ୟ]]
{{Div col end}}

==ରାଜନୀତିଜ୍ଞ==
# [[ଭାରତର ସଂସଦ]]

=== ଅଣ ଓଡ଼ିଆ ===
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ସୁଭାସିନୀ ଅଲୀ]]{{tick}}
# [[ଏମ୍. କରୁଣାନିଧି]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଭି. ମୋହିନୀ ଗିରି]]
# [[ଗୁଲାବ କୌର]]
# [[ବିଶାର ଆଲ-ଖାସାଓନେହ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ]]
# [[ଡେଲା ଗଡଫ୍ରେ]]
# [[ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ]]
# [[ଚିନ୍ତା ଅନୁରାଧା]]
# [[ଜାମିଦା ବିବି]]
# [[ଶ୍ରୀରୂପା ମିତ୍ର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଲୀଳା ରାମକୁମାର ଭାର୍ଗବ]]
# [[ବ୍ରଜଲାଲ ବିୟାନୀ]]
# [[ରଘୁବର ଦାସ]]
# [[ଭି. କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପାଣ୍ଡିଆନ]]
# [[ସୁରେଖା କଦମ]]
# [[ହରିଶ ବୀରାନ]]
# [[ବେବି ଦେବୀ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ଦାସ]]
# [[ସୁକୁମାର ଦେ]]
# [[ଦାମୋଦର ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ସଜଦା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[ଅଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଲୋଧି]]
# [[ଆନନ୍ଦ କୁମାର ଗଣ୍ଡ]]
# [[କାଥିର ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଲଭ୍‌ଲି ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଆନ୍ନାଦୁରାଇ ସି ଏନ୍]]
# [[ଅପ୍ପଲନାଇଡ଼ୁ କାଲିସେଟ୍ଟି]]
# [[ରମେଶ ଅବସ୍ଥି]]
# [[ଏମ୍. ମଲ୍ଲେଶ ବାବୁ]]
# [[ବଜରଙ୍ଗ ମନୋହର ସୋନୱାନେ]]
# [[ଅନିଲ ବଲୁନି]]
# [[ନିମୁବେନ ବମ୍ଭାନିୟା]]
# [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ (ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା)]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦୋଲିୟା]]
# [[ଶୋଭାବେନ ବରୈୟା]]
# [[ରାହୁଲ ଲୋଧି]]
# [[କଳାନିଧି ବୀରସ୍ୱାମୀ]]
# [[ଗଜେନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]]
# [[ହରିଭାଇ ପଟେଲ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର (ରାଜନେତା)]]
# [[କୁନ୍ଦୁରୁ ରଘୁବୀର]]
# [[ଡିନ୍ କୁରିଆକୋସ]]
# [[ଜି. ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ]]
# [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ମହାନ୍ତ]]
# [[ପୁନମବେନ୍ ମାଡାମ୍]]
# [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସିଂହ ମହତୋ]]
# [[ସୁକାନ୍ତ ମଜୁମଦାର]]
# [[ଦିନେଶ ମକୱାନା]]
# [[ଅସିତ କୁମାର ମଲ]]
# [[ହର୍ଷ ମାଲହୋତ୍ରା]]
# [[ଅଜୟ କୁମାର ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ମାନେ]]
# [[ଭି. ଏସ୍. ମାଥେସ୍ୱରନ]]
# [[ବିଜୁଳି କଲିତା ମେଧି]]
# [[ମୁରାରି ଲାଲ ମୀନା]]
# [[ମହିମା କୁମାରୀ ମେୱାର]]
# [[ନରେଶ ମହାସ୍କେ]]
# [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାଜେଶ ମିଶ୍ର]]
# [[ମିତାଲି ବାଗ]]
# [[ଭାସ୍କର ଭାଗାରେ]]
# [[ପ୍ରତିମା ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ଭୋଜରାଜ ନାଗ]]
# [[ରୋଦମାଳ ନାଗର]]
# [[ଜି କୁମାର ନାଏକ]]
# [[ନାମଦେଓ କିର୍ସାନ]]
# [[ରାମଭୁଆଲ ନିଶାଦ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ୟାଦାଓରାଓ ପାଡୋଲେ]]
# [[ସନାତନ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ସାନ୍ତୋକବେନ ଆରେଥିୟା]]
# [[ଚାକାତ ଆବୋହ]]
# [[ପୁସପତି ଅଦିତୀ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ]]
# [[ଅପରୂପା ପୋଦାର]]
# [[ସରୋଜିନୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବୀ ଅଗ୍ରହରି]]
# [[ମଞ୍ଜୁ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଆଃଲାବତ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର କୌର ଆଃଲୁୱାଲିଆ]]
# [[ଆଲିଫା ଅହମ୍ମଦ]]
# [[କେ. ଅଲଗୁବେଲୁ]]
# [[ନୀସତ ଆଲମ]]
# [[ବୀଣା ଆନନ୍ଦ]]
# [[ଅଲେଟି ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ]]
# [[ମନୀଷା ଅନୁରାଗୀ]]
# [[ଅଳକା ସିଂହ ଅର୍କବଂଶୀ]]
# [[ଲତା ଅତିୟାମାନ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ଆଜାଦ୍]]
# [[ତାଜଦାର ବାବର]]
# [[ହର୍ଷିତା ସ୍ୱାମୀ ବଘେଲ]]
# [[ରଞ୍ଜନା ବଘେଲ]]
# [[ସାରିକା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବଘେଲ]]
# [[ଚିରଣଜିତ କୌର ବାଜୱା]]
# [[ସ୍ମିତା ବକ୍ସି]]
# [[କେ. ବାଳଭାରତୀ]]
# [[ସଙ୍ଗୀତା ବଳବନ୍ତ]]
# [[ଜୟଶ୍ରୀ ବାନାର୍ଜୀ]]
# [[ବୈଶାଳୀ ବାଙ୍କର]]
# [[ତସନୀମ ବାନୋ]]
# [[ସୁରଜିତ କୌର ବରନାଲ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାରୁପାଲ]]
# [[କମଳି ବସୁମାତାରି]]
# [[ଚନ୍ଦନା ବାଉରି]]
# [[ସନ୍ଧ୍ୟା ବାଉରି]]
# [[ସୁସ୍ମିତା ବାଉରି]]
# [[ଉମାପଦ ବାଉରି]]
# [[ଶିମଲା ବାୱରି]]
# [[ଫିରୋଜା ବେଗମ]]
# [[ଫିରଦୌସୀ ବେଗମ]]
# [[ଗୁଲ ଅଖତରା ବେଗମ]]
# [[ମହମୁଦା ବେଗମ]]
# [[ମମତାଜ ବେଗମ]]
# [[ନର୍ଗିସ ବେଗମ]]
# [[ସାହିନା ମମତାଜ ବେଗମ]]
# [[ରାୟମୁନି ଭଗତ]]
# [[ସୁମନ ଲତା ଭଗତ]]
# [[କେ. ପ୍ରତିଭା ଭାରତୀ]]
# [[ବୀଣା ଭରଦ୍ୱାଜ]]
# [[ସଂଯୁକ୍ତା ଭାଟିଆ]]
# [[ଏମ୍. ଏସ୍. କେ. ଭାବାନୀ ରାଜେନ୍ତିରାନ]]
# [[ମମତା ଭୁନିଆ]]
# [[ନିର୍ମଳା ଭୁରିଆ]]
# [[ଫିରୋଜା ବିବି]]
# [[ବିନ୍ଦୁ କୃଷ୍ଣା]]
# [[ରେଣୁକା ବିଷ୍ଣୋଇ]]
# [[ଭାବନା ବୋହରା]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ଜଗତାପ]]
# [[ପ୍ରୋବା ଚକମା]]
# [[ନୀତା ଚୌଧୁରୀ]]
{{Div col end}}

=== ସମୃଦ୍ଧକରଣ ===

* [[ଜୟଶ୍ରୀ ରାଇଜି]]

===ଓଡ଼ିଆ===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲ]]
# [[ପିନାକୀ ମିଶ୍ର]]
# [[କାମାକ୍ଷା ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବୀର କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ବଲବୀର ପୁଞ୍ଜ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଲେଙ୍କା]]
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[କଳ୍ପତରୁ ଦାସ]]
# [[ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଲୋଧା]]
# [[ଏ ଭି ସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ]]
# [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ମଙ୍ଗଳା କିଶାନ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଲାଠ]]
# [[ଜୟରାମ ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ହରିହର ସୋରେନ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ରନାଥ ନାୟକ]]
# [[ଅନାଦି ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ବନମାଳୀ ବାବୁ]]
# [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଭଜମନ ବେହେରା]]
# [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୋଇ]]
# [[ଅର୍କ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]]
# [[କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଧରଣୀଧର ଜେନା]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଗଜପତି]]
# [[ଗୁରୁଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]]
# [[ଝିନ୍ନ ହିକ୍‌କା]]
# [[ମୋହନ ଜେନା]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ କୁମାର ଜେନା]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଜେନା]]
# [[ସମରେନ୍ଦ୍ର କୁଣ୍ଡୁ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ମାଝୀ]]
# [[ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ]]
# [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝୀ]]
# [[ଲଡ଼ୁ କିଶୋର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମଙ୍ଗରାଜ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଦାମ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ବାଲଗୋପାଲ ମିଶ୍ର]]
# [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଇନ୍ଦୁରାଣୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ମମତା ମାଢ଼ୀ]]
# [[ରାଧାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସ୍ନେହାଙ୍ଗିନୀ ଛୁରିଆ]]
# [[ସୁଷମା ପଟେଲ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ବେହେରା]]
# [[ରୀତା ସାହୁ]]
# [[ମନ୍ଦାକିନୀ ବେହେରା]]
# [[ରୋଷନୀ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ରାସେଶ୍ୱରୀ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପରମା ପୂଜାରୀ]]
# [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସିପ୍ରା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଞ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଅଜୟନ୍ତୀ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଉଷା ଦେବୀ]]
# [[ଅଞ୍ଜଳି ବେହେରା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶାନ୍ତା]]
# [[ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ]]
# [[ସୁରମା ପାଢ଼ୀ]]
# [[କିଶୋରୀମଣି ସିଂହ]]
# [[ପ୍ରମିଳା ଗିରି]]
# [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାହୁ]]
# [[ଫୁଲମଣି ଶାନ୍ତା]]
# [[ଭଗବତୀ ପୂଜାରୀ]]
# [[ଉମାରାଣୀ ପାତ୍ର]]
# [[କମଳା ଦାସ]]
# [[ସୁଧାଂଶୁମାଳିନୀ ରାୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରାସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରତ୍ନା ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ପଟ୍ଟ ନାୟକ]]
# [[ରାଜଶ୍ରୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ]]
# [[ଶାନ୍ତି ଦେବୀ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ବାସନ୍ତୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୀମାରାଣୀ ନାୟକ]]
# [[ଟୁକୁନି ସାହୁ]]
# [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ]]
# [[ରଥ ଦାସ]]
# [[ଅନନ୍ତ ସେଠୀ]]
# [[ମୂରଲୀଧର ଜେନା]]
# [[କୁମାର ଶ୍ରୀ ଚିରଞ୍ଜୀବି]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେଠୀ]]
# [[କପିଳ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ବୈରାଗୀ ଜେନା]]
# [[ବିଜୟ ନାୟକ]]
# [[ନେତ୍ରାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ଦାସ]]
# [[ମନମୋହନ ଦାସ]]
# [[ନନ୍ଦକିଶୋର ଜେନା]]
# [[ଚକ୍ରଧର ବେହେରା]]
# [[ସତ୍ୟଭାମା ଦେଇ]]
# [[ହୃଦାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବେଦ ପ୍ରକାଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ରାଉତ]]
# [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] (chk)
# [[ମନମୋହନ ସାମଲ]]
# [[ଶୈଳେନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଭଗୀରଥ ଦାସ]]
# [[ଉତ୍ସବ ଚରଣ ଜେନା]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଦାସ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ପଦ୍ମ ଲୋଚନ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମହମ୍ମଦ ହନିଫ]]
# [[ବଳରାମ ସାହୁ]]
# [[ଯୁଗଳ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବିରେନ ପଲେଇ]]
# [[ନରେନ ପଲେଇ]]
# [[ରତ୍ନାକର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ସେଠୀ]]
# [[କରୁଣାକର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ହରପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ପୀତାମ୍ବର ପଣ୍ଡା]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ଧଡ଼ା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ପରମାଣିକ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଭାଗବତ ସାହୁ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ]]
# [[ବିଜୟ କୃଷ୍ଣ ଦେ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ପ୍ରିୟନାଥ ନନ୍ଦି]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ଗୋପନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ]]
# [[ଅରୁଣ ଦେ]]
# [[ନୀଳାମ୍ବର ଦାସ]]
# [[ବନମାଳି ଦାସ]]
# [[ସୁକୁମାର ନାୟକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ପ୍ରଦିପ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ]]
# [[ଗଦାଧର ଗିରି]]
# [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜେନା]]
# [[ଜୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ଚଣ୍ଡ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସେନାପତି]]
# [[ଅକ୍ଷୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ବାଗ]]
# [[ଭୂପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ନିତ୍ୟ‍ାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ପ୍ରେମଲତା ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତି (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ଶଶିକାନ୍ତ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଦାସ]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ଚାନ୍ଦ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଭାଇଗା ସେଠୀ]]
# [[ଜନାର୍ଦନ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ବୀରକିଶୋର ଜେନା]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଜେନା]]
# [[ମକର ସେଠୀ]]
# [[ଭୁବନାନନ୍ଦ ଜେନା]]
# [[ଦାଶରଥୀ ଜେନା]]
# [[ମାୟାଧର ଜେନା]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ସେଠୀ]]
# [[ଜୟଦେବ ଜେନା]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାଏକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[କୁମାର ମାଝୀ]]
# [[ଛୋଟରାୟ ମାଝୀ]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]]
# [[ଅଭିରାମ ନାଏକ]]
# [[ବେଦବ୍ୟାସ ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରାଣ ବଲ୍ଲଭ ନାଏକ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ନାଏକ]]
# [[ନୀଳାଦ୍ରି ନାୟକ]]
# [[ରାଜ ବଲ୍ଲଭ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମରାୟ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ମାଝି]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଗୌରହରି ନାଏକ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ନାଏକ]]
# [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ଧନୁର୍ଜୟ ଲାଗୁରୀ]]
# [[ଜିତୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଧନୁର୍ଜୟ ସିଦୁ]]
# [[ଗୁରୁ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ସନାତନ ମହାକୁଡ଼]]
# [[ସହରାଇ ଓରାମ]]
# [[ବଦ୍ରିନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[କ୍ଷୀରୋଦ ପ୍ରସାଦ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ମୂରଲୀଧର କୁଅଁର]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଟୁଡୁ]]
# [[ସାଲଖାନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଅଜେନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାଏକ]]
# [[କାଙ୍ଗୋଇ ସିଂହ]]
# [[ରୁଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ଇଶ୍ୱର ନାଏକ]]
# [[ଇଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ଯାଦବ ମାଝୀ]]
# [[ମନମୋହନ ଟୁଡୁ]]
# [[ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ]]
# [[ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ରୋହିଦାସ ସୋରେନ]]
# [[ଶ୍ରୀନାଥ ସୋରେନ]]
# [[ଗୋଲକ ବିହାରୀ ନାଏକ]]
# [[ଭାସ୍କର ମଢ଼େଇ]]
# [[ନଳିନୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ପ୍ରଭାକର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଦାସ]]
# [[କରୁଣାକର ନାଏକ]]
# [[ଅଜିତ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ହଇବୁରୁ]]
# [[ରଘୁନାଥ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ବାସନ୍ତି ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଗିରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]]
# [[ହରିହର ମହାନ୍ତି]]
# [[ସମଲ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରମୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ଛତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଧଳ]]
# [[କିଶୋର ଦାଶ]]
# [[ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ]]
# [[ସାନନ୍ଦ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶ]]
# [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]]
# [[ଭାଦବ ହାଁସଦା]]
# [[ବୁଧନ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ମୋଚିରାମ ତିରିୟା]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[କାହ୍ନୁରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ମାଝି]]
# [[କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ଭାନୁଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଶମ୍ଭୁନାଥ ନାଏକ]]
# [[ମଙ୍ଗଳ ସିଂ ମୁଦି]]
# [[ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ହରଦେବ ତିରିୟା]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ମାଝି]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି]]
# [[ଶ୍ୟାମ ଚରଣ ହାଁସଦା]]
# [[ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା]]
# [[ନବ ଚରଣ ମାଝି]]
# [[ରାଜକିଶୋର ଦାସ]]
# [[ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]]
# [[ସକିଲା ସୋରେନ]]
# [[ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼ାଇ]]
# [[ଶରତ ରାଉତ]]
# [[ସନାତନ ଦେଓ]]
# [[ବାଇଧର ସିଂହ]]
# [[ନାରାୟଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପତି]]
# [[ପୀତାମ୍ବର ଭୂପତି ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ଜେନା]]
# [[ପରମେଶ୍ୱର ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣୀ ଜେନା]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଅନାଦୀ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ଅଞ୍ଚଳ ଦାସ]]
# [[ବାଇଧର ବେହେରା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା]]
# [[ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମାୟାଧର ସିଂହ]]
# [[ଗଦାଧର ଦତ୍ତ]]
# [[ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ]]
# [[ରବି ଦାଶ]]
# [[କାଙ୍ଗାଳି ଚରଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଗୁରୁଚରଣ ଟିକାୟତ]]
# [[ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ]]
# [[ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା]]
# [[ଦୁଃଶାସନ ଜେନା]]
# [[ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କୁଳମଣି ରାଉତ]]
# [[ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା]]
# [[ଦେବାଶିଷ ନାୟକ]]
# [[ସୁନନ୍ଦା ଦାସ]]
# [[ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ]]
# [[ନବକିଶୋର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାଏକ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ସାହୁ]]
# [[ଧୃବ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ସରୋଜକାନ୍ତ କାନୁନଗୋ]]
# [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ରାଉତ]]
# [[ଉତ୍କଳ କେଶରୀ ପରିଡ଼ା]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ତରାଇ]]
# [[ଶଶି ଭୂଷଣ ବେହେରା]]
# [[ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦ ସାମଲ]]
# [[ଦୈତାରୀ ବେହେରା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ କିଶୋର ଦାସ]]
# [[ବଟକୃଷ୍ଣ ଜେନା]]
# [[ମାୟାଧର ସେଠୀ]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା]]
# [[କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ଦାସ]]
# [[ମଧୁସୂଦନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବିଜୟଶ୍ରୀ ରାଉତରାୟ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁବ୍ରତ ରାଉତରାୟ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ]]
# [[ସୁର ସେଠୀ]]
# [[ଶୁକଦେବ ଜେନା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ]]
# [[ଆକୁଳାନନ୍ଦ ବେହେରା]]
# [[ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ]]
# [[ପଦ୍ମିନୀ ଦିଆନ]]
# [[ଲତିକା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ବୈଦ୍ୟ]]
# [[ଧର୍ମାନନ୍ଦ ବେହେରା]]
# [[ବିଧୁ ଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ରାଜ କିଶୋର ରାମ]]
# [[ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ରସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରମେଶ ରାଉତ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ସାହୁ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବୀ ରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦେବାଶିଷ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବୀର ସିପ୍‌କା]]
# [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[କନକଲତା ଦେବୀ]]
# [[ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ]]
# [[ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]]
# [[ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୟଦ ମୁସ୍ତାଫିଜ ଅହମଦ]]
# [[ସମୀର ଦେ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଜେନା]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ବର୍ମା]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଅତାହାର]]
# [[ବିରଜା ପ୍ରସାଦ ରାୟ]]
# [[ଶରତ କୁମାର କର]]
# [[ଶେଖ ମତଲୁବ ଅଲ୍ଲୀ]]
# [[ସାବିତ୍ରୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ନାୟକ]]
# [[ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ]]
# [[ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ବେହେରା]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମା]]
# [[ଦିବାକରନାଥ ଶର୍ମା]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଦେବ]]
# [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ନାୟକ]]
# [[ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାଏକ]]
# [[ଅଲେଖ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଧ୍ରୁବ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ହରିହର ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]]
# [[ବଂଶୀଧର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସତ୍ୟସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଭୁତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]]
# [[ଅରୁଣ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଶେଖର ସିଂହ]]
# [[ଅନୁଭବ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ସାହୁ]]
# [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ରାମ]]
# [[ବି. ଏସ. ବି. ନରେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]]
# [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]]
# [[ସାହେବ ନାଏକ]]
# [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ]]
# [[ଶ୍ରୀଧର ନାଏକ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ଭଞ୍ଜ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[କାଶୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରୁଦ୍ର ମାଧବ ରାୟ]]
# [[ହରିହର କରଣ]]
# [[ଅରୁଣ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ମାନ୍ଧାତା]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୀତାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ବଂଶୀଧର ସାହୁ]]
# [[ଭାଗବତ ବେହେରା]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ]]
# [[ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ଚମ୍ପତିରାୟ]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ହରିହର ସାହୁ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଜଗଦେବ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ବିଶ୍ୱ ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମାନସିଂହ]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ରଘୁନାଥ ସାହୁ]]
# [[ଅଶୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ରାଉତ]]
# [[ପ୍ରିୟଦର୍ଶୀ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭାଗୀରଥି ବଡ଼ଜେନା]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇକରାୟ]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ବଳବନ୍ତରାୟ]]
# [[ସୁରେଶ କୁମାର ରାଉତରାୟ]]
# [[ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମାଧବ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତରାୟ]]
# [[ଜ୍ୟୋତିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ର]]
# [[ବୀରକିଶୋର ଦେବ]]
# [[ଦିଲ୍ଲୀପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବନମାଳି ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଜୟକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ଭୋଇ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ]]
# [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାଶ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ମହାରଥୀ]]
# [[ହରିହର ଭୋଇ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ନାୟକ]]
# [[ରାଘବ ଚରଣ ସେଠୀ]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ]]
# [[ବସନ୍ତ ବେହେରା]]
# [[ହୃଷିକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ]]
# [[କୁମୁଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଦେବରାଜ ସାହୁ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମିଶ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଜେନା]]
# [[ରଜନୀ କାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[ଅଦ୍ୱୈତ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]]
# [[ଦୁତିଅ ରାଉଳ]]
# [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାଇ]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ଅମରନାଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନଗେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପଦ ନାଏକ]]
# [[ନବଘନ ନାୟକ]]
# [[ଖଗେଶ୍ୱର ବେହେରା]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ବେହେରା]]
# [[ମଦନ ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କୁମାର ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ବେହେରା]]
# [[ମୁକେଶ କୁମାର ପାଳ]]
# [[ଧରଣୀଧର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ପାଳ]]
# [[ମହେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁବାହୁ ସିଂହ]]
# [[ବାଇଧର ନାଏକ]]
# [[ରବି ନାରାୟଣ ପାଣି]]
# [[ନୃସିଂହ ଚରଣ ସାହୁ]]
# [[ବିଭୁଧେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ଦାସ]]
# [[ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ତ୍ରିପାଠୀ (ରାଜନେତା)]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଧୀର କୁମାର ସାମଲ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ସାମଲ]]
# [[ନବୀନ ନନ୍ଦ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର]]
# [[ନବୀନ ଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦାସ]]
# [[କାଳିଆ ଦେହୁରୀ]]
# [[ମଦନ ଦେହୁରୀ]]
# [[ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରତ୍ନପ୍ରଭା ଦେବୀ]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ନାଏକ]]
# [[ଅରକ୍ଷିତ ନାଏକ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ନାଏକ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[କହ୍ନେଇ ସିଂହ]]
# [[ଜଗତେଶ୍ୱର ମିର୍ଦ୍ଧା]]
# [[ପାଣୁ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଛତ୍ରିଆ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ (୧୯୬୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରମେଶ ପଟୁଆ]]
# [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗରଡ଼ିଆ]]
# [[ନାଉରୀ ନାୟକ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ଭିକାରୀ ଘାସି]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଗୁରୁ]]
# [[ଝସକେତନ ସାହୁ]]
# [[ଶ୍ରୀବଲ୍ଲଭ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଜୟନାରାୟଣ ମିଶ୍ର]]
# [[ରୋହିତ ପୂଜାରୀ]]
# [[ସନାତନ ବିଶି]]
# [[ଭିକାରୀ ସୁନା]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ କୁମାର]]
# [[ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ]]
# [[ଜୟଦେବ ଠାକୁର]]
# [[ଜ୍ୟୋତିମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ବେହେରା]]
# [[ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଗଙ୍ଗଦେବ]]
# [[ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ମାଝି]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ବଳ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ]]
# [[ଦିଲିପ କୁମାର ରାୟ]]
# [[ରଞ୍ଜିତ ଭିତ୍ରିଆ]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଇଗ୍ନେସ ମାଝୀ]]
# [[ଗଜଧର ମାଝୀ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ କାଲୋ]]
# [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଦାସ ଲୁଗୁନ]]
# [[ଜୁନାସ ବିଲୁଙ୍ଗ]]
# [[ରେମିସ କେରକେଟା]]
# [[ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିହାର ସୁରିନ]]
# [[ଶଙ୍କର ଓରାମ]]
# [[ଜର୍ଜ ତିର୍କୀ]]
# [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ ଭଗତ]]
# [[ଶାନ୍ତି ପ୍ରକାଶ ଓରାମ]]
# [[ରଙ୍ଗବଲ୍ଲଭ ଅମାତ]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ କିଷାନ]]
# [[ମୁଖରମ ନାଏକ]]
# [[ଗ୍ରେଗୋରୀ ମିଞ୍ଜ]]
# [[ରାଜେନ ଏକ୍କା]]
# [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର ଏକ୍କା]]
# [[ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା]]
# [[ନେଲସନ ସୋରେଙ୍ଗ]]
# [[ମନସିଦ ଏକ୍କା]]
# [[ହଳୁ ମୁଣ୍ଡାରୀ]]
# [[ସୁବ୍ରତ ତରାଇ]]
# [[ରବି ଦେହୁରୀ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି]]
# [[ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରଭାତ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଅଜିତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଶାରଦା ପ୍ରସାଦ ନାୟକ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ନୀଳମଣି ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ନରହରି ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବେଣୁଧର ନାଏକ]]
# [[ହେମନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ଦୟାନିଧି କିଷାନ]]
# [[ଭୀମସେନ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ]]
# [[ଭି. ସୀତାରାମୟା]]
# [[ଯତିରାଜ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ପର୍ଶୁରାମ ପଣ୍ଡା]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ନାଗି ରେଡ୍ଡୀ ନାରାୟଣ ରେଡ୍ଡୀ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଆଦିକନ୍ଦ ସେଠୀ]]
# [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରିୟାଂଶୁ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରାଘବ ପରିଡ଼ା]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଦେବରାଜ ମହାନ୍ତି]]
# [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୧୩ ଜନ୍ମ)]]
# [[ହରିହର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଦ୍ୱିତିକୃଷ୍ଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ଉଷାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]]
# [[ମୋହନ ନାଏକ]]
# [[ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଅନଙ୍ଗ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ବେହେରା]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମୋହନ ନାୟକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଦଣ୍ଡପାଣି ଦାସ]]
# [[ଶିଶିର କୁମାର ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଶିବ ଶଙ୍କର ସାହାଣୀ]]
# [[ବିନାୟକ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ବିକ୍ରମ କୁମାର ପଣ୍ଡା]]
# [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ସାହୁ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୨୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଦେଓ]]
# [[ଦଣ୍ଡପାଣି ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ତାରିଣୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ରାଧାଗୋବିନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଆରୁଖ]]
# [[ସୁମା ନାଏକ]]
# [[ମାଗୁଣି ଚରଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଜାମି ସୁବାରାଓ ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ଉମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୌଡ଼]]
# [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ବେହେରା]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]]
# [[ଦିବାକର ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେଓ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ପତି]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଜେନା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ (୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଗନ୍ତାୟତ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ହରିହର ସାହୁ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଉଦୟ ନାଥ ନାୟକ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରଥ]]
# [[ଲଳିତେନ୍ଦୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଦାସ ବର୍ମା]]
# [[ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା]]
# [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ସାମନ୍ତସିଂହାର]]
# [[ଅଜୟ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ପାତ୍ର]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ହରିହର ବାହିନୀପତି]]
# [[ଫକୀର ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ଭଗବାନ ପ୍ରତିହାରୀ]]
# [[ଗଦାଧର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ତୁଷାରକାନ୍ତି ବେହେରା]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ରବି ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ପାତ୍ର]]
# [[ଗତିକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଭରତ ଦାସ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୋହନ ଦାସ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ନାଏକ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀ]]
# [[ନୀଳମଣି ସିଂହ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ବାଇଧର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ]]
# [[ବେଣୁଧର ସେଠୀ]]
# [[ଉମାକାନ୍ତ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ରମାରଞ୍ଜନ ବଳିଆରସିଂହ]]
# [[ରାଜରାଜ ଦେବ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ମାଧବ ମିଶ୍ର]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶତପଥୀ]]
# [[ସହୁରା ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନରେଶ ପ୍ରଧାନ]]
# [[କରେନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ରାଜୀବ ପାତ୍ର]]
# [[ଚକ୍ରମଣି କହଁର]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କହଁର]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ କହଁର]]
# [[ଦୁବର ପୋଡ୍ରା]]
# [[ଲୋକନାଥ ପାତ୍ର]]
# [[ଯାଦବ ପାଦ୍ର]]
# [[ଭଗବାନ କହଁର]]
# [[ମହୀଧର ରଣା]]
# [[ଅଙ୍ଗଦ କହଁର]]
# [[ଡୁଗୁନି କହଁର]]
# [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର କହଁର]]
# [[ଦାଶରଥୀ ବେହେରା]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା]]
# [[ଜଗଦୀଶ ଜାନୀ]]
# [[ବରଦା ପ୍ରସନ୍ନ କହଁର]]
# [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସଦାନନ୍ଦ ସାହୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ବେହେରା]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ପଦ୍ମନାଭ ବେହେରା]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ]]
# [[ସାରଙ୍ଗଧର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସାଲୁଗା ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମନୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଜାକବ୍ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରଞ୍ଜିତ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଗୋପାଳ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନାଗାର୍ଜୁନ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଅମାତ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦଲାଲ]]
# [[ନଟବର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସୁଜିତ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]]
# [[ଅଜିତ ଦାସ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ନାଏକ]]
# [[ଅନାମ ନାଏକ]]
# [[ଜଗମୋହନ ନାୟକ]]
# [[କରୁଣାକର ଭୋଇ]]
# [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଅଞ୍ଚଳ ମାଝି]]
# [[ଦୟାନିଧି ନାଏକ]]
# [[ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜନାର୍ଦନ ମାଝି]]
# [[ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି]]
# [[ଗଜାନନ ନାୟକ]]
# [[ପୁଷ୍ପେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦ ନାଏକ]]
# [[ଯୁଗରାମ ବେହେରା]]
# [[ଭାରତ ଭୂଷଣ ବେମାଲ]]
# [[ମୌସଧି ବାଗ]]
# [[କୁମରମଣି ଶବର]]
# [[ତେଜରାଜ ମାଝି]]
# [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି]]
# [[କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ନଗେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଭଗବାନ ଭୋଇ]]
# [[ଶିବାଜୀ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦିଶାରୀ]]
# [[ଦିବ୍ୟଶଙ୍କର ମିଶ୍ର]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ମେହେର]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ବରାଡ଼]]
# [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ (୧୯୧୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସରାବ]]
# [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓ]]
# [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଦାଶ]]
# [[ହିତେଶ କୁମାର ବଗର୍ତ୍ତି]]
# [[କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ]]
# [[ଅଧିରାଜ ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମାଝି]]
# [[ଅନୁପ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଘାସିରାମ ମାଝି]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଢୋଲକିଆ]]
# [[ଭାନୁପ୍ରକାଶ ଯୋଶୀ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଓଁକାର ସିଂହ ମାଝି]]
# [[ଚୈତନ ମାଝି]]
# [[କୃପାନିଧି ନାଏକ]]
# [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଦ୍ୱାରିକାନାଥ କୁସୁମ]]
# [[ହରିହର ପଟେଲ]]
# [[ଦିବ୍ୟଲୋଚନ ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ]]
# [[ଶଙ୍କର୍ଷଣ ନାଏକ]]
# [[ଯୋଗେଶ କୁମାର ସିଂହ]]
# [[କୁସୁମ ଟେଟେ]]
# [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]]
# [[ରାମ ଚରଣ ପଟେଲ]]
# [[ଶିବ ନାରାୟଣ ସିଂହ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଏଲ.ଏମ.ଏସ. ବରିହା]]
# [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ମିଶ୍ର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ପୁରୋହିତ]]
# [[ଲାଲ ରଞ୍ଜିତ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ବୀର ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ସତ୍ୟଭୂଷଣ ସାହୁ]]
# [[ବିଜୟ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ଦଳଗଞ୍ଜନ ଛୁରିଆ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ନିହାର ରଞ୍ଜନ ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ରିପୁନାଥ ସେଠ]]
# [[ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଡ଼ତିଆ]]
# [[ତ୍ରିବିକ୍ରମ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁବଳ ସାହୁ]]
# [[ନିକୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ସିଂହ]]
# [[ଗଣନାଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୋହନ ନାଗ]]
# [[ବିମ୍ବାଧର କୁଅଁର]]
# [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ]]
# [[କୁମର ବେହେରା]]
# [[କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ନାଏକ]]
# [[ନଟବର ବଞ୍ଛୋର]]
# [[ଅନୁପ କୁମାର ସାଏ]]
# [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦୀକ୍ଷିତ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପଣ୍ଡା]]
# [[କିଶୋର କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ପାଣି]]
# [[ନବ କିଶୋର ଦାସ]]
# [[ମୂରାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିନୋଦ ବିହାରୀ ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ମନୋହର ସିଂହ ନାଏକ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାକୁଡ଼]]
# [[କାର୍ତ୍ତିକ ପ୍ରସାଦ ତରିଆ]]
# [[ରବିନାରାୟଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ହୃଷିକେଶ ହୋତା]]
# [[ଦଉଲତ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ନୀଳାମ୍ବର ରାୟଗୁରୁ]]
# [[କୁନ୍ଦୁରୁ କୁଶାଳ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିନୋଦ ପାତ୍ର]]
# [[ଧନେଶ୍ୱର କୁମ୍ଭାର]]
# [[ଦେବରାଜ ସେଠ]]
# [[ଦୌଲତ ବାଘ]]
# [[ଅନନ୍ତରାମ ନନ୍ଦ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ]]
# [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]
# [[ନନ୍ଦ କିଶୋର ମିଶ୍ର]]
# [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ସେଠ]]
# [[ରାମ ରାଜ କୁମାରୀ]]
# [[ନବକୁମାରୀ ଦେବୀ]]
# [[ରତ୍ନମାଳୀ ଜେମା]]
# [[ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ]]
# [[ମମତା ମହନ୍ତ]]
# [[ଏ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ]]
# [[ଆନେ କ୍ୟାଥରିନ ମନ୍‍ରୁ]]
# [[ମୁକେଶ ମହାଲିଙ୍ଗ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ମେହେର]]
# [[ସୁଶିଳ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି]]
# [[ବ୍ରଜମୋହନ ଠାକୁର]]
# [[ଆଶାରାମ ଭୋଇ]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଗଣେଶ ରାମ ବରିହା]]
# [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ବିବେକାନନ୍ଦ ମେହେର]]
# [[ଅଇଁଠୁ ସାହୁ]]
# [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ମୁରଲୀଧର ପଣ୍ଡା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ତପି ଜାଲ]]
# [[ଲଳିତ ମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ]]
# [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ (୧୯୪୬ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ସିଂହ ସାଲୁଜା]]
# [[ହାଜି ମହମ୍ମଦ ଆୟୁବ ଖାଁ]]
# [[ଲୋକନାଥ ରାୟ]]
# [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ସିଂହ ଭୋଇ]]
# [[ମହମ୍ମଦ ମୁଜାଫର ହୁସେନ ଖାନ]]
# [[ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ବାବୁ]]
# [[ରାଧାକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବାଗ]]
# [[ମହାନନ୍ଦ ବାହାଦୁର]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ମାଝୀ]]
# [[ତୀର୍ଥବାସୀ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋତା]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କର]]
# [[ସାଧୁ ନେପାକ]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଯଦୁମଣି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦେବେଶ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଶବର ଡୁମ୍ବା]]
# [[ସନ୍ୟାସୀ ଚରଣ ପିଦିକା]]
# [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ନରସିଂହ ପାତ୍ର]]
# [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ମୁତିକା]]
# [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ (୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଶ୍ୟାମଘନ ଉଲାକା]]
# [[ପ୍ରସକା ଶ୍ରୀପତି]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ସାରଙ୍ଗଧର କାଡ୍ରାକା]]
# [[ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକା]]
# [[ମକରନ୍ଦ ମୁଦୁଲି]]
# [[ହିମିରିକା ରଘୁନାଥ]]
# [[କାମାୟା ମଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ]]
# [[ଅନନ୍ତରାମ ମାଝି]]
# [[ପ୍ରଭୁ ଜାନି]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର କୁଳେଶିକା]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ବିଭିଷଣ ମାଝି]]
# [[ଅଖିଳ ସାଉଁଣ୍ଟା]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ପିତମ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ମୁସୁରୀ ଶାନ୍ତା ପାଙ୍ଗୀ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କଦମ]]
# [[ମୁଳୁ ଶାନ୍ତା]]
# [[ଦିଶାରୀ ସାନୁ]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମାଝି]]
# [[ସଦନ ନାଏକ]]
# [[ଧନସାୟୀ ରଣଧୀର]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ମାଝି]]
# [[ମହାଦେବ ବକ୍ରିଆ]]
# [[ବାସୁଦେବ ମାଝି]]
# [[ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂଜାରୀ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଗରିଆ]]
# [[ନୃସିଂହ ନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମା]]
# [[ରଘୁରାମ ପଦାଳ]]
# [[ଗୁପ୍ତ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]]
# [[ତୋୟକ ସଙ୍ଗଣା]]
# [[ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନିପତି]]
# [[ରବି ନାରାୟଣ ନନ୍ଦ]]
# [[ପ୍ରତାପ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଲାଇଚନ ନାଏକ]]
# [[ହରିହର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଏନ. ରାମଶସେୟା]]
# [[ରଘୁନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ରବି ସିଂହ ମାଝି]]
# [[ଗୁରୁବରୁ ମାଝି]]
# [[ଧର୍ମୁ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ମାଝି]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
# [[ସଦାଶିବ ପ୍ରଧାନୀ]]
# [[ହରିଜନ ମୀରୁ]]
# [[ମୁଡ଼ି ନାଏକୋ]]
# [[ହବିବୁଲ୍ଲା ଖାଁ]]
# [[ମନୋହର ରନ୍ଧାରୀ]]
# [[ଭୁଜବଳ ମାଝି]]
# [[ଶ୍ୟାମଘନ ମାଝି]]
# [[ଯାଦବ ମାଝି]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଡମ୍ବରୁ ମାଝି]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବାକା]]
# [[ଡମ୍ବରୁ ଶିଶା]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦୋରା]]
# [[ଗଙ୍ଗାଧର ମାଢ଼ୀ]]
# [[ଆଦିତ୍ୟ ମାଢ଼ୀ]]
# [[ମାନସ ମାଡକାମୀ]]
# [[ମୁକୁନ୍ଦ ସୋଡ଼ୀ]]
# [[ନିମାଇ ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍କାର]]
# [[ନାକା ଲକ୍ଷ୍ମୟା]]
# [[ନଦିଆବସୀ ବିଶ୍ୱାସ]]
# [[ମାଡକାମୀ ଗୁରୁ]]
# [[ଗୁରୁ ନାୟକ]]
# [[ନାକା କାନାୟା]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗୌଡ଼]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ନାଏକ]]
# [[ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ନୀଳମଣି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଚିରଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମୁଦୁଲି]]
# [[କଣ୍ଡୁରୀ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ରଘୁନନ୍ଦନ ଦାସ]]
# [[ଦାମୋଦର ରାଉତ]]
# [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ଗୌରୀଶ୍ୟାମ ନାୟକ]]
# [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଜ୍ୟୋତିଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବାସୁଦେବ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ]]
# [[ଲୋକନାଥ ଚୌଧୁରୀ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଭୋଇ]]
# [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତରାୟ]]
# [[ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ନିଶାମଣି ଖୁଣ୍ଟିଆ]]
# [[ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ବିଜୟ ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[ସ୍ୱରୂପ କୁମାର ଦାସ]]
# [[କେଙ୍ଗମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଓ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅପନା ଦୋରା ବିଶ୍ୱାସରାୟ]]
# [[କୋଦୁରୁ ନାରାୟଣ ରାଓ]]
# [[ବ୍ୟୋମକେଶ ରାୟ]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ଜେନା]]
# [[ଦାଶରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ସୋରେନ]]
# [[ସନାତନ ବିଜୁଳି]]
# [[ସୁଧାଂଶୁ ଶେଖର ପରିଡ଼ା]]
# [[ଦରପୁ ଲଚନା ନାଇଡ଼ୁ]]
# [[ତ୍ରିନାଥ ସାହୁ]]
# [[ନାଲା କୁର୍ମୁ ନାୟକଲୁ ଦୋରା]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ମନୋରଞ୍ଜନ ସେଠୀ]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]]
# [[ଉଦୟ ନାରାୟଣ ଦେବ]]
# [[ଭୀମସେନ ମଣ୍ଡଳ]]
# [[ତାରିଣୀ ସର୍ଦ୍ଦାର]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଚକ୍ରଧର ପାଇକ]]
# [[ଶରତ କୁମାର ଜେନା]]
# [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ସଦନ ନାୟକ]]
# [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ପୂର୍ତ୍ତି]]
# [[ମହମ୍ମଦ ରଫିକ୍]]
# [[ଭରତ ପାଇକ]]
# [[ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦୂର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସୋହେଲ]]
# [[କାନ୍ଦରା ସୋରେନ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୋରେନ]]
# [[ସୀମାଞ୍ଚଳ ବେହେରା]]
# [[ତାପସ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ହଳଧର କାର୍ଜୀ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା]]
# [[ଗଣେଶ୍ୱର ବେହେରା]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର (୧୯୪୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଖେଲାରାମ ମହାଲିି]]
# [[ପୃଥୁନାଥ କିସ୍କୁ]]
# [[ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର (୧୯୬୨ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (୧୯୫୭ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେହୁରୀ]]
# [[କେଶବ ସାହୁ]]
# [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି]]
# [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପାଟଯୋଶୀ]]
# [[କାହ୍ନୁ ସୋରେନ]]
# [[ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (୧୯୩୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ବିରାମ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[ଡମ୍ବରୁଧର ସେଠୀ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଭଞ୍ଜ]]
# [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ (୧୯୫୬ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରାସ ବିହାରୀ ବେହେରା]]
# [[ବିଶ୍ୱନାଥ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାୟକ]]
# [[କୁଆଁରିଆ ମାଝି]]
# [[ଗୋରସାଙ୍ଗ ଶବର]]
# [[ହଳଧର ମିଶ୍ର]]
# [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୧୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ରମେଶ ସୋରେନ]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପତି]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ହୋତା]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମି ପ୍ରଧାନ]]
# [[ନିରଞ୍ଜନ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
# [[ପରିକ୍ଷୀତ କରଣ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କିସ୍କୁ]]
# [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ଉଦୟନାଥ ନାଏକ]]
# [[ରାମେଶ୍ୱର ସିଂହ ନାଏକ]]
# [[ସୋନାରାମ ସୋରେନ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶୀ ଭୂଷଣ ମାରାଣ୍ଡି]]
# [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୩୮ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୨୪ ଜନ୍ମ)]]
# [[ସୋମ୍ବରୁ ମାଝି]]
# [[ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ସିଂହ ଦେଓ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ନରସିଂହ ଚରଣ ମିଶ୍ର]]
# [[ରଘୁନାଥ ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ଜନ୍ମ ୧୯୪୦)]]
# [[କୁଲନ ବାଗେ]]
# [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମ୍ରିଗାନ]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]]
# [[ତାଡ଼ିଙ୍ଗ ଯୋଗୀ]]
# [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ହରଚାନ୍ଦ ହାଁସଦା]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ]]
# [[ବିଡିକା ମାଲନା]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ମୁରଲୀଧର କାନୁନ୍‍ଗୋ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (୧୯୧୧ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଲାଲ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ଝିତ୍ରୁ ନାଏକ]]
# [[ବନମାଳୀ ମହାରଣା]]
# [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାସ]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୯ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅର୍ଜୁନ ପାତ୍ର]]
# [[ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]]
# [[କରୁଣାକର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ପାଢ଼ୀ]]
# [[ତ୍ରିଲୋଚନ ଜାନି]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭୋୟା]]
# [[ପି. ଭେଙ୍କଟ ଜଗନ୍ନାଥ ରାଓ]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୬୭ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୫ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୭୯ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ତରାଇ]]
# [[ନରସିଂହ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]]
# [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୨୨ ଜନ୍ମ)]]
# [[ଅବଦୁର ରହମାନ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ଦାସ]]
# [[ମାଣିକରାୟ ନାଏକ]]
# [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପଣ୍ଡା]]
# [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ହେମ୍ରମ]]
# [[ପଞ୍ଚାନନ ଦାସ]]
# [[ବର୍ଷା ସିଂହ ବରିହା]]
# [[ଅଳକା ମହାନ୍ତି]]
# [[ଦୀପାଳି ଦାସ]]
# [[ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ପ୍ରଭାସ କୁମାର ସିଂହ]]
# [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]]
# [[ସଞ୍ଜୟ ଭୋଇ]]
# [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର]]
# [[ବିଶି ବେହେରା]]
# [[ଆନନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]]
# [[ଅଟଳ ବିହାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବାହାଦୁର ସୟଦ ଅହମଦ ବକ୍ସି ଖାଁ]]
# [[ବିଶି ଗଣ୍ଡ]]
# [[ବ୍ରଜନାଥ ମିଶ୍ର]]
# [[ବ୍ରଜ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]]
# [[ଚାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]]
# [[ଫକୀର ବେହେରା]]
# [[ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ଦତ୍ତ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]]
# [[ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଥାଟ୍ଟରାଜ]]
# [[ହରିପାଣି ଜେନ୍ନା]]
# [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିହ୍ନା]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]]
# [[କିଣେଇ ସାମଲ]]
# [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୁକ୍ତା]]
# [[ଏମ୍‍. ଆରାବଲୁ ଆପଲାସ୍ୱାମୀ ନାଇଡ଼ୁ]]
# [[ଅବଦୁସ୍‍ ଶୋଭନ ଖାଁ]]
# [[ନିଧି ଦାସ]]
# [[ନୃପଲାଲ୍‍ ସିଂହ]]
# [[ପ୍ରହ୍ଲାଦରାୟ ଲାଠ]]
# [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]]
# [[ପୁନିଆ ନାଇକ]]
# [[ପ୍ୟାରୀ ଶଙ୍କର ରାୟ]]
# [[ରାଧାମୋହନ ପଣ୍ଡା]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]]
# [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ବାହାଦୁର]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ]]
# [[ରଙ୍ଗଲାଲ ମୋଦି]]
# [[ଇ.ଏମ୍‍. ଇଭାନ୍‍ସ୍‍]]
# [[ସାଧୁଚରଣ ଦାସ]]
# [[ବୈଶ୍ୟରାଜ କାଶୀବିଶ୍ୱନାଥ ରାଜୁ]]
# [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ରଥ]]
# [[ଦଶରଥ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଦିବାକର ବୋହିଦାର]]
# [[ଗୋଦାବରଥି ରାମଦାସ]]
# [[ଗୋପୀନାଥ ନାଏକ]]
# [[ହରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ)]]
# [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[କାଳିପ୍ରସାଦ ବାବୁ]]
# [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଦାସ]]
# [[କପିଳେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ]]
# [[କପୁରଚାନ୍ଦ ନାଏକ]]
# [[ନିମାଇଁ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ଲାଲ ମୋହନ ପତି]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ମାନଗୋବିନ୍ଦ ପତି]]
# [[ଶିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ଉତ୍ସବାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଥଟ୍ଟରାଜ ରୁଦ୍ରପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ]]
# [[ଶ୍ରୀଧର ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ମାଣିକରାମ ମହାନ୍ତ]]
# [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]
# [[କୀର୍ତ୍ତନ ବିହାରୀ ମହାନ୍ତି]]
# [[ମୋହନ ମିଶ୍ର]]
# [[ଶଶିଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସଂତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର]]
# [[ଘନଶ୍ୟାମ ଦାସ ଥିରାନି]]
# [[ଅନନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ଶର୍ମା]]
# [[ଲତିଫୁର ରହମନ]]
# [[ଦ୍ୱାରକାନାଥ ଦାସ]]
# [[ବୋଧରାମ ଦୁବେ]]
# [[ସହଦେବ ଦାସ]]
# [[ସତ୍ୟବାଦୀ ନନ୍ଦ]]
# [[ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ (ରାଜେନତା)|ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ]]
# [[ମଧୁସୂଦନ ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସୋମନାଥ ପଣ୍ଡା]]
# [[ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତିଗାଡ଼େ]]
# [[ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]]
# [[ରାଧାମୋହନ ସାହୁ]]
# [[ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା (ରାଜେନତା)|ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଇଉସୁଫ]]
# [[ସୟଦ ଫୈଜଲ ହକ୍]]
# [[ମହମ୍ମଦ ଖାଁ]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ]]
# [[ଅନନ୍ତ ନାୟକ]]
# [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ବେହେରା]]
# [[ରୁଦ୍ର ନାରାୟଣ ପାଣି]]
# [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମାଳବିକା ଦେବୀ]]
# [[ଅନୀତା ଶୁଭଦର୍ଶିନୀ]]
# [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]]
# [[ମାନସ କୁମାର ଦତ୍ତ]]
# [[ସୀତାଂଶୁ ଶେଖର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଉପାସନା ମହାପାତ୍ର]]
# [[ସଞ୍ଜଳୀ ମୁର୍ମୁ]]
# [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାଗ]]
# [[ସୁବାସିନୀ ଜେନା]]
# [[ମନୋରମା ମହାନ୍ତି]]
# [[ସୁଜାତା ସାହୁ]]
# [[ସାଗର ଚରଣ ଦାସ]]
# [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]]
# [[ଗୌତମବୁଦ୍ଧ ଦାସ]]
# [[ସନତ କୁମାର ଗଡ଼ତିଆ]]
# [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]]
# [[ଟଙ୍କଧର ତ୍ରିପାଠୀ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସନ ନାୟକ]]
# [[ଇରାଶିଷ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]
# [[ବିଶ୍ୱ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ସତ୍ୟଜୀତ ଗମାଙ୍ଗ]]
# [[ନୀଳମାଧବ ହିକ୍କା]]
# [[କାଡ୍ରାକ ଆପଲ ସ୍ୱାମୀ]]
# [[ପବିତ୍ର ସାଉଣ୍ଟା]]
# [[ମଙ୍ଗୁ ଖିଲ]]
# [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]]
# [[ରୁପୁ ଭତ୍ରା]]
# [[ରଘୁରାମ ମାଛ]]
# [[ନରସିଂହ ମାଡ଼କାମି]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଜେନା]]
# [[କେ. ଅନୀଲ କୁମାର]]
# [[ନୀଳମଣି ବିଷୋୟୀ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]]
# [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ବାବୁ ସିଂହ]]
# [[ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
# [[ଓମ ପ୍ରକାଶ ମିଶ୍ର]]
# [[ଅମରେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]]
# [[ସମ୍ପଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]]
# [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]]
# [[ଛବି ମଲିକ]]
# [[ସରୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]]
# [[କହ୍ନାଇ ଚରଣ ଦଙ୍ଗ]]
# [[ଉମା ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]]
# [[ସୁଧୀର ରଞ୍ଜନ ପାଟଯୋଶୀ]]
# [[ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ମାଝି]]
# [[ନରସିଂହ ଭତ୍ରା]]
# [[ନବୀନ କୁମାର ଜୈନ]]
# [[ରଘୁନାଥ ଜଗଦଲ]]
# [[ଅଗସ୍ତି ବେହେରା]]
# [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]]
# [[ଅଶୋକ ମହାନ୍ତି]]
# [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]]
# [[ଶତୃଘ୍ନ ଜେନା]]
# [[ପ୍ରଦୀପ ବଳ ସାମନ୍ତ]]
# [[ଅମର କୁମାର ନାୟକ]]
# [[ସନ୍ତୋଷ ଖଟୁଆ]]
# [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]]
# [[ଜଲେନ ନାଏକ]]
# [[ଅଖିଳ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]]
# [[ଫକୀର ମୋହନ ନାଏକ]]
# [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ତନ୍ତୀ]]
# [[ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ଜେନା]]
# [[ସୁନିଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
# [[ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ (ରାଜନେତା)]]
# [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ]]
# [[ରମାକାନ୍ତ ଭୋଇ]]
# [[ନଳିନୀକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ରୁପେଶ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
# [[ମାଧବ ଧଡ଼ା]]
# [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ (ବିଧାୟକ)]]
# [[ରୋମାଞ୍ଚ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]]
# [[ସୁଦର୍ଶନ ହରିପାଲ]]
# [[ରୋହିତ ଜୋଶେଫ ତିର୍କୀ]]
# [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ପ୍ରଧାନ]]
# [[ବିଜୟ କୁମାର ଦଳବେହେରା]]
# [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ସାହୁ]]
# [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ (ରାଜନେତା)]]
# [[ନିର୍ମଳ ମୁଣ୍ଡା]]
# [[ଦିବାକର ନାୟକ]]
{{Div col end}}

===ଲୋକ ସଭା===
{{Div col|colwidth=10em}}
# [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]]
# [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]]
{{Div col end}}

===ବିଧାନ ସଭା===
# [[୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]
# [[ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ବାଲିପାଟଣା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ବନ୍ତ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[କିଶୋର ନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[କେସିଙ୍ଗା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ସଇଁତଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ପାଡ଼ୁଆ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]]
# [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ତାଲିକା]]
# [[୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]
# [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ]]

== ବିମାନ ବନ୍ଦର ==
# [[ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦରର ତାଲିକା]]

== ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ==
# [[ବଙ୍ଗାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ପଞ୍ଜାବୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅହମିୟା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଭୋଜପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଗୁଜରାଟୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[କନ୍ନଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[କାଶ୍ମୀରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ନେପାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ତାମିଲ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ତାତାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ସିନ୍ଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବାମବାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଜର୍ଜୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅଙ୍ଗିକା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆରୋମାନୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆମହାରୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆମୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଅବଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଆୟମାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବଞ୍ଜାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବନ୍ୟୁମାସାନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଟାରାଣ୍ଟିନୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ମଣିପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବିସଲାମା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବୁଗୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ବୁରିୟାତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଚେଚେନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]
# [[ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]]

== ପ୍ରସଙ୍ଗ ଛାଞ୍ଚ ==
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସୌଧ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଛପନ ଭୋଗ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଶଙ୍କର ମଠ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ଉପ-ବାଚସ୍ପତି]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୯ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୩ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]]
{{Div col end}}

==ପ୍ରକଳ୍ପ/ଗଣସମ୍ପାଦନା (ଛାଞ୍ଚ)==
===ପ୍ରକଳ୍ପ===
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି]]

===ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା===
{{Div col|colwidth=20em}}
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର ଲିଖନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା/୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି/ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
{{Div col end}}

===ଛାଞ୍ଚ===
{{Div col|colwidth=20em}}
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:୨୦୧୮ ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା‎]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯‎]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:Festive Season edit-a-thon]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ମାସ ୨୦୨୨ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଜୁନ ମାସ ଉତ୍ସବ ୨୦୨୨ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଇଣ୍ଡିକ୍ ଉଇକି ଇମ୍ପ୍ରୁଭ୍-ଏ-ଥନ୍ ୨୦୨୨]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍‌]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
# [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]
{{Div col end}}

== କର୍ମଶାଳା/କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ==
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିମାନିଆ ଭୁବନେଶ୍ୱର ୨୦୨୨]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩/କର୍ମଶାଳା]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୧]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୩]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫/ମେଳଣ]]
# [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି]]

== ପରିଚୟ ==
{{Div col|colwidth=10em}}
* କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି
* ଆଶୁତୋଷ ପରିଡ଼ା
* ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ
* ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି
* ନିର୍ମଳ ନାୟକ
* ପ୍ରତୀକ୍ଷା ଜେନା
* ସୁପ୍ରିୟା ପଣ୍ଡା
* ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ
* ନରେନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ
* ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ
* ଫନୀ ମହାନ୍ତି
* ନିଖିଳେଶ ମିଶ୍ର
* ପବିତ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି
* ଅପୂର୍ବ ରଞ୍ଜନ ରାୟ
* ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ
* ବାଦଲ ମହାନ୍ତି
* ଶୁଭଶ୍ରୀ ଲେଙ୍କା
* ବିରେନ୍ଦ୍ର ପାଣି
* ବିଷ୍ଣୁ ସେଠୀ
* ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ
* ଚୂଡ଼ାମଣି ଦାସ
* ଧୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମଲ୍ଲିକ
* ସୂର୍ଯ୍ୟଦେଓ
* ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ
* କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ପ୍ରଭୁପାଦ ମହାନ୍ତି
* ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ
* ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର
* ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ
* ମଞ୍ଜୁଲତା ମଣ୍ଡଳ
* ଶରତ ନାୟକ
* ସରୋଜ ବଳ
* ଓମପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି
* ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା
* କଇଳାଶ ପଟ୍ଟନାୟକ
* ଗିରିବାଳା ମହାନ୍ତି
* ସେନାପତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କେଶରୀ
* ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି
* ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିକା ଦାଶ
* ଅମରେଶ ବିଶ୍ୱାଳ
* ସୁଚିତ୍ରା ପାଣିଗ୍ରାହୀ
* ସୁମିତ ପଣ୍ଡା
* ଦେବବ୍ରତ ଦାସ
* ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)
* ଲାଲା ବୀରେନ ରାୟ
* ତୃପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ଦାସ
* ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି
* ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ
* ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି
* ପବିତ୍ର ମୋହନ ଦାଶ
* ଅମିତାଭ ଖିଲାର
{{Div col end}}</text>
      <sha1>j50jqvks7z1fztp9ug5cddj70i2knhb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଶୈଳରାଣୀ ମିଶ୍ର</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60012</id>
    <revision>
      <id>607130</id>
      <parentid>567272</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T17:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6842" sha1="ptno16gi4vr0s0s7598rz7qt8j8qcxy" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Sailarani Mishra}}
{{Infobox person
| name        = ଶୈଳରାଣୀ ମିଶ୍ର
| image       = 
| alt         = 
| caption     = 
| birth_date  = ୧୯୩୨
| birth_place = ନରଣପୁର, [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା]]
| death_date  =  
| death_place = 
| yearsactive        = 
| nationality = 
| other_names = 
| known_for   = ସମ୍ପାଦିକା
| parents =  
| occupation  = 
| spouse             = [[ଦୁର୍ଗାମାଧବ ମିଶ୍ର]]
| website       = 
}}

'''ଶୈଳରାଣୀ ମିଶ୍ର'''(ଜନ୍ମ : ୧୯୩୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକା ଓ ସମ୍ପାଦିକା ।&lt;ref name=&quot;MohantyMohanty2006&quot;&gt;{{cite book|author1=Jagannath Mohanty|author2=Sudhansu Mohanty|title=In Quest of Quality Education and Literature: An Autobiography|url=https://books.google.com/books?id=EXmnZw99mXgC&amp;pg=PA211|year=2006|publisher=Deep &amp; Deep Publications|isbn=978-81-7629-764-6|pages=211–}}&lt;/ref&gt; ସେ &quot;ସମାରୋହ&quot; ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା କରିଥାନ୍ତି ।&lt;ref&gt;http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/Rich-tributes-paid-to-Samaroharsquos-founder/article16329372.ece&lt;/ref&gt;  

== ପାରିବାରିକ ଜୀବନ ==
ଶୈଳରାଣୀ ୧୯୩୨ ମସିହାରେ [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା]] ନରଣପୁର ଗ୍ରାମର ଏକ ନୈଷ୍ଠିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବାପା ସରକାରୀ ଚାକିରିଆ ଥିଲେ । ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ଭାଇ ଓ ତିନି ଭଉଣୀ । ତାଙ୍କର ବିବାହ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ନୟାଗଡ଼ ଅଞ୍ଚଳର [[ଦୁର୍ଗାମାଧବ ମିଶ୍ର]]ଙ୍କ ସହିତ ହୋଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ସେ ୧୭ ବର୍ଷ ବୟସର ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସପ୍ତମ ପଢ଼ା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ନ ଥିଲେ । ବଡ଼ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ସେ ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ମାଟ୍ରିକ୍ ପାସ୍ କରିଥିଲେ । ତାପରେ ସେ [[ଶୈଳବାଳା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ବିଏ ପାସ୍ କରିଥିଲେ । ସେ ଗଳ୍ପ, ଅନୁବାଦ ଗଳ୍ପ, ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ, ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ, କବିତା ଓ ନାଟକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ସୃଜନ ସ୍ୱାକ୍ଷର ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଓ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ।

== ରଚନାବଳୀ ==
[[ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର]]ରେ ଶୈଳରାଣୀଙ୍କର ଗଳ୍ପ &quot;ଶୈଳ ଭାଜି ପଡ଼େ&quot; ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସେହି ଗଳ୍ପରେ ଆମ ସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ କୁଶିକ୍ଷା, ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ, ନ୍ୟୁନ ମନୋଭାବ ଓ ପାତରଅନ୍ତର ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ । ଯାହା ଅନେକ ଗୁରୁଜନ ଶ୍ରେଣୀର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରେ ଭ୍ରୂକୁଞ୍ଚନର କାରଣ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ସାହସକୁ ଦେଖି ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ସୁସ୍ଥ ସାମାଜିକତା ଓ ସଂସ୍କାରକୁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ଦେବା ପାଇଁ ଚାହିଁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକ ହେଲା :

=== ଗଳ୍ପ: ===
* ଯୁଥଭ୍ରଷ୍ଟ
* ବିବର୍ତ୍ତିତ
* ପୃଥିବୀ ଓ ଚକ୍ରବ୍ୟୂହ

=== ଅନୁବାଦ ଗଳ୍ପ ===
* ସୁବର୍ଣ୍ଣଲତା
* ଗଳିକନ୍ଦିର ଖେଳ
* ଉପଦେଶ ସାର
* ଯୋଗବଶିଷ୍ଠର କାହାଣୀ

=== ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ===
* ଅମୃତ ଅନ୍ୱେଷଣ 

=== ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ===
* ଆଠ ସାତ ପନ୍ଦର

=== ସମ୍ପାଦନା ===
ଦିବ୍ୟଜୀବନ ସଂଘର ପଲ୍ଲବ ଓ ଦିବ୍ୟସନ୍ଦେଶର ସଂପାଦନା କରିଛନ୍ତି । ସମାରୋହ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକାର ମଧ୍ୟ ସଂପାଦନା  କରିଛନ୍ତି ।

=== ପୁରସ୍କାର ===
* ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମିଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଥିବା ସାହିତ୍ୟିକ/ ସାହିତ୍ୟିକା |url=http://odishasahityaakademi.org/ovation4.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=4 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510065557/http://odishasahityaakademi.org/ovation4.php |archive-date=10 May 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ଲେଖିକା ସଂସଦ ସମ୍ମାନ 
* ଫଲ୍ଗୁଧାରା ସମ୍ମାନ 
* ଚିରସମର୍ଥା ସମ୍ମାନ 
* କାଦମ୍ବିନୀ ସଂପାଦିକା ସମ୍ମାନ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.odiasahitya.com/odia-literature-news/jatiya-starara-lekhaka-sammilani-anushthita/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-02-27 |archive-date=2019-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190417073927/http://www.odiasahitya.com/odia-literature-news/jatiya-starara-lekhaka-sammilani-anushthita/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ଦିବ୍ୟଜୀବନ ସଂଘ ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପାଠ ପଢ଼ାଇବାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଔଷଧ ବଣ୍ଟନ ଓ ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମ ଯାଏ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ରହିଛି, ଏ ସବୁଥିରେ ଶୈଳରାଣୀ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । &lt;ref&gt;'''ଯୁଗଶ୍ରୀ ଯୁଗନାରୀ- ଏପ୍ରିଲ୍- ୨୦୧୩''' &lt;/ref&gt;

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]</text>
      <sha1>ptno16gi4vr0s0s7598rz7qt8j8qcxy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଶ୍ରୀରଙ୍ଗ ନାୟକ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60557</id>
    <revision>
      <id>607132</id>
      <parentid>571111</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T17:46:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11985" sha1="bjbryer5jer63v3cyx3d4ww5t4gh8c9" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Sriranga Nayak}}
{{Infobox person
|image         =
|caption       = 
|image_size    =
|alt           =
|birth_name    =
|birth_date    =  {{Birth date|df=yes|1947|04|06}}
|birth_place   =  [[କରାତଳି]],  [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା]], [[ଓଡ଼ିଶା]]
|death_date    =  
|death_place   = 
|death_cause   = 
|resting_place =  
|resting_place_coordinates = &lt;!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
|nationality   = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
|other_names   = 
|known_for     =  ସଂଗ୍ରାହକ
|education     =   
|alma_mater    = 
|parents       = ଆଦିକନ୍ଦ ନାୟକ, &lt;br/&gt; ମନ୍ଦୋଦରୀ ଦେବୀ
|spouse        = ଶଶିକଳା ନାୟକ
|children      =  
|awards        =  
|signature     = 
|website       = 
|footnotes     =
}}
ଶ୍ରୀରଙ୍ଗ ନାୟକ ବୃତ୍ତିରେ ଶିକ୍ଷକ ହେଲେ ବି ଜଣେ ନାଟ୍ୟକାର, ଲେଖକ ତଥା ଇତିହାସ ସମ୍ପର୍କିତ ସଂଗ୍ରାହକ ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Patnaik |first=Sunil |date=2025-07-15 |title=Rare 14th Century Odia Inscription Deciphered In Rayagada |url=https://odishabytes.com/rare-14th-century-odia-inscription-deciphered-in-rayagada/ |access-date=2025-07-17 |website=Odisha Bytes |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; [[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]]ର ଅନନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ &quot;ଆଦିକନ୍ଦ ସଂଗ୍ରହାଳୟ&quot;ର ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି ନିମନ୍ତେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;odishasahityaakademi&quot;&gt;{{cite web |title=Odisha Sahitya Akademi |url=http://odishasahityaakademi.org/ovation7.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=15 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604060607/http://odishasahityaakademi.org/ovation7.php |archive-date=4 June 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ରାୟଗଡ ଜିଲ୍ଲା ସାଂସ୍କୃତିକ ମହୋତ୍ସୱ 'ଚଇତି'ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ 'ଚଇତି ସମ୍ମାନ'ରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି ।

== ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ==
ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର [[କରାତଳି]] ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମିତ ଶ୍ରୀ ନାୟକଙ୍କର ପିତା ଆଦିକନ୍ଦ ନାୟକ ଏବଂ ମାତା ମନ୍ଦୋଦରୀ ନାୟକ । ଜଣେ ହିନ୍ଦୀ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ସେ  ଚାକିରୀ ଜୀବନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ କଟାଇଛନ୍ତି । ଶିକ୍ଷାଦାନ ସହିତ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା, ନାଟ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା, ପତ୍ରିକା ସଂପାଦନା ତଥା ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାରରେ ନିଜକୁ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ରଖିଛନ୍ତି । ତେବେ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ସଂଗ୍ରହ ସହ ପ୍ରାଚୀନ ଶୀଳା ତଥା ଐତିହାସିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ବହନ କରୁଥିବା ବହୁସଂଖ୍ୟକ ବିବିଧ ବସ୍ତୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ସେ ନିଜସ୍ୱ ଏକ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଛନ୍ତି ।

== କୃତି ==
=== ସାହିତ୍ୟ ===
&quot;ଜୟ ମା ମାର୍କମା&quot; ନାଟକ ତଥା [[ବିଷମ କଟକ]]ର ଇତିହାସ ସମ୍ବଳିତ ଅନେକ ଲେଖା ତାଙ୍କରି କଲମରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ଅବିଭକ୍ତ ଗଞ୍ଜାମ, କୋରାପୁଟ ଓ ରାୟଗଡା ଜିଲ୍ଲାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ୪୦ରୁ ଅଧିକ ନାଟକ ଓ ଗୀତିନାଟ୍ୟର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ସହ ଅନେକ ନାଟକରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ସେ ମଧ୍ୟ ଜୟପୁର ଆକାଶବାଣୀର ଜଣେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ କଳାକାର । ସାହିତ୍ୟିକ ନାୟକଙ୍କର ପ୍ରକାଶିତ ଜୟମା ମାର୍କମା ନାଟକକୁ ବାଦ୍‌ ଦେଲେ ଅନେକ ନାଟକ (ଜଗଜ୍ଜେତା ରାବଣ, ଅଭୁଲା ସ୍ମୃତି, ତାରା ତାରିଣୀ, ପରଦା ଉହାଡେ), ଗୀତି ନାଟ୍ୟ (ରୋଷ ବହ୍ନି, ଜୟମା ମାର୍କମା,ଅଭାଗିନୀ ସୀତା, କାଳଜୟୀ ପତିବ୍ରତା, ସୁନା ଚଢ଼େଇ, ଅଭିଶପ୍ତା ଶ୍ରୀରାଧା, ତପସ୍ୱିନୀ ସୀତା, କାନ୍ଦୁଛି ପଞ୍ଚବଟୀ ଇତ୍ୟାଦି) ତଥା ବହୁ କାବ୍ୟ କବିତା ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରକାଶନ ଅପେକ୍ଷାରେ । ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ନାୟକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ସହିତ ହିନ୍ଦୀ ସାହିତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ରୁଚି ରଖନ୍ତି । ହିନ୍ଦୀର ଏକ କବିତା ସଂକଳନ ( ମେରି କବିତାଏଁ) ତଥା ଅନ୍ୟ କେତେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଏବଂ ଅନୁବାଦ ଏବେ ପ୍ରକାଶନ ଅପେକ୍ଷାରେ । ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଚାର,ପ୍ରସାର ତଥା ଗଂଜାମ ଓ ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଇତିହାସ ଓ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଗବେଷଣା ସମ୍ପର୍କିତ ୫୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶ ହୋଇସାରିଛି ।

=== ସଂଗ୍ରହ ===
[[File:ଆଦିକନ୍ଦ-ଶ୍ରୀରଙ୍ଗ କକ୍ଷ.jpg|thumb|ଆଦିକନ୍ଦ-ଶ୍ରୀରଙ୍ଗ କକ୍ଷ]]
କର୍ମମୟ ଜୀବନରେ ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ରାମ ବୁଲି ତାଙ୍କ ନଜରକୁ ଆସିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଐତିହାସିକ ତଥା ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷକୁ ତଥା ପାଣ୍ଡୁଲିପି ସେ ସାଇତି ରଖିଛନ୍ତି । ପିତା ସ୍ୱର୍ଗତ ଆଦିକନ୍ଦ ନାୟକଙ୍କର ସଂଗ୍ରହ କରିବାର ନିଶା ତାଙ୍କୁ ଏ ଦିଗରେ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା । ନିଜର ସଂଗୃହୀତ ଜିନିଷସବୁକୁ ନେଇ ସେ [[ବିଷମ କଟକ]]ସ୍ଥିତ ନିଜ ଘରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଏକ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କରି ନିଜସ୍ୱ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ '''ଆଦିକନ୍ଦ ସଂଗ୍ରହାଳୟ''' [[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]]ର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ।&lt;ref name=&quot;pratiphalana&quot;&gt;{{cite journal|last=Nayak|first=Sriranga|title=ପ୍ରାଚୀନ ଦୁର୍ଗ|journal=Pratiphalana|issue=March 16-31|pages=ପୃଷ୍ଠା-3|accessdate=30 June 2017}}&lt;/ref&gt; ଶ୍ରୀ ନାୟକକଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଗଢିଉଠିଥିବା ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଶତାଧିକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଯୁଗର ପ୍ରସ୍ତର, ଶୀଳାଲେଖ, ତାଳପୋଥି, ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ମୁଦ୍ରା ତଥା ବିଷମ କଟକର ଇତିହାସ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜିନିଷ ରହିଛି ।&lt;ref name=&quot;odishafile&quot;&gt;{{cite web|title=Bishama Katak|url=http://odishafile.com/Cities/Details/113|accessdate=29 June 2017|archive-date=25 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170725151640/http://odishafile.com/Cities/Details/113|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ରଚିତ ବହୁ ପୁରାଣ, ମହାପୁରାଣ, ନାଟ୍ୟଶାସ୍ତ୍ର, ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ, ଇତିହାସ, ଜୀବନୀ , ଆଧୁନିକ ଗଳ୍ପ ଉପନ୍ୟାସ ଭଳି ଦୁଇ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପୁସ୍ତକ ଏହି ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉଦ୍ୟମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏହା ଏଭଳି ଏକମାତ୍ର ସଂଗ୍ରହାଳୟ ।&lt;ref name=&quot;onefivenine&quot;&gt;{{cite web|title=Bissam Cuttack|url=http://www.onefivenine.com/india/villages/Rayagada/Bissamcuttack/Bissamcuttack|accessdate=29 June 2017}}&lt;/ref&gt; ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ସଂଗୃହିତ ବିବିଧ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ଜିନିଷର ପ୍ରାଚୀନତା ତଥା ଗବେଷଣାତ୍ମକ ମହତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ତାହା ଏବେ ଗବେଷକ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କର ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି ।&lt;ref&gt;ଶ୍ରୀକାନ୍ତ,[http://www.sambadepaper.com/epapermain.aspx?eddate=7/2/2017%2012:00:00%20AM&amp;edcode=32 &quot;ଶ୍ରୀରଙ୍ଗ ନାୟକଙ୍କ ବିରଳ ସଂଗ୍ରହାଳୟ&quot;]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''ସଂବାଦ ରଥଯାତ୍ରା ବିଶେଷାଙ୍କ-୨୦୧୭(ଜୟପୁର ସଂସ୍କରଣ)'', June 25, 2017. Retrieved 2017-07-07.&lt;/ref&gt; ସଂପ୍ରତି [[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] ସଂସ୍କୃତି ଭବନରେ '''ଆଦିକନ୍ଦ-ଶ୍ରୀରଙ୍ଗ କକ୍ଷ''' ନାମକ ଏକ କକ୍ଷରେ ଏହି ସଂଗ୍ରହାଲୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।

==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ==
2015 ମସିହାରେ ବରିଷ୍ଠ ସାରସ୍ୱତ ସାଧକ ରୂପେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଆୟୋଜିତ ବିଜୁ ଜନ୍ମ ଶତବାର୍ଷିକୀ ଉତ୍ସବରେ ଗବେଷକ ତଥା ସଂଗ୍ରାହକ ଭାବେ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହାଛଡା, ଶ୍ରୀ ନାୟକ ତାଙ୍କରି କୃତି ନିମିତ୍ତ ASTRO RESEARCH CENTRE, Cuttack (DAIBEESHAKTI)ଦ୍ୱାରା ତନ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୱାନମଣି ଉପାଧିରେ ଭୂଷିତ । ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ଶ୍ରୀ ନାୟକ ଗଞ୍ଜାମ କଳା ପରିଷଦ (ବ୍ରହ୍ମପୁର), ନାଟ୍ୟ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ (ବାଲିଗୁଡା), ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମିଳନୀ(ବ୍ରହ୍ମପୁର), ବନକୁସୁମ ପରିଷଦ(ବ୍ରହ୍ମପୁର) ତଥା ଅନେକ ଅନୁଷ୍ଠାନଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]

{{ମୁଣ୍ଡିଆ}}</text>
      <sha1>bjbryer5jer63v3cyx3d4ww5t4gh8c9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ହରପ୍ରସାଦ ପରିଛା ପଟ୍ଟନାୟକ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63865</id>
    <revision>
      <id>607140</id>
      <parentid>606524</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T19:13:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13217" sha1="qt8g7lsx04gy3uwwqscn7am9qf7nt7t" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Haraprasad Parichha Patnaik}}
{{Infobox writer &lt;!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --&gt; 
| name          = ହରପ୍ରସାଦ ପରିଛା ପଟ୍ଟନାୟକ
|image         = 
|caption        =  
|image_size    =
|alt           =
|birth_name    =
|birth_date    =  {{Birth date|df=yes|1953|10|19}}
|birth_place   = ଖଲ୍ଲିକୋଟ ବିକ୍ରମପୁର, ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା
|death_date     = {{death date and age|df=yes|2022|02|16|1953|10|19}}
|death_place   = 
|death_cause   = 
|resting_place =  
|resting_place_coordinates = &lt;!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
| occupation    = 
| language      = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| nationality   = ଭାରତୀୟ
|notableworks  =  ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବାର ମୋହ
|spouse        = ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମଞ୍ଜରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ
|children      = ଶ୍ୱେତପଦ୍ମ, ଶ୍ୱେତସ୍ୱପ୍ନ
|parents       = ଶିବରାମ ପରିଚ୍ଛା, ଗୋଲକମଣୀ ଦେବୀ
|awards        = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର
|signature     = 
|website       = 
|footnotes     =
}}
'''ହରପ୍ରସାଦ ପରିଛା ପଟ୍ଟନାୟକ''' (୧୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୩- ୧୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷାବିତ ଓ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଆଧୁନିକ ସାହିତ୍ୟ ରଚୟିତା ତଥା ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Mohanty2006&quot;&gt;{{cite book|author=Jatindra Mohan Mohanty|title=History of Oriya Literature|url=https://books.google.com/books?id=HkMLAQAAMAAJ|year=2006|publisher=Vidya|isbn=978-81-903438-0-0}}&lt;/ref&gt; ସେ [[ସର୍ବସାଧାରଣ (ଖବରକାଗଜ)|ସର୍ବସାଧାରଣ]] ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sarbasadharana.com/?page_id=157|title=ମାନବ ଶକ୍ତି – Sarbasadharana Odia Daily|language=en-US|access-date=2022-02-17}}&lt;/ref&gt; ଏବଂ ଦୁଇ ଥର [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର]] ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Mohanty2009&quot;&gt;{{cite book|author=Jagannath Mohanty|title=Encyclopaedia of Education, Culture and Children's Literature: v. 4. Children's literature and education|url=https://books.google.com/books?id=zfLATnA1IAMC&amp;pg=PA216|year=2009|publisher=Deep &amp; Deep Publications|isbn=978-81-8450-151-3|pages=216–}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/English/secretaries.php|title=Odisha Sahitya Akademi|website=odishasahityaakademi.org|access-date=2022-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127111327/http://odishasahityaakademi.org/English/secretaries.php|archive-date=2022-01-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ସେ [[ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/Appointed-Sahitya-Akademi-secretary/article16147903.ece&lt;/ref&gt; ଏବଂ [[ରାଜ୍ୟ ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ ଓ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା]]ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.textbookbureauodisha.in/DirectorList.aspx |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-03-14 |archive-date=2018-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180327163117/http://www.textbookbureauodisha.in/DirectorList.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

==ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ==

=== ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ===
ହରପ୍ରସାଦ ପରିଛା ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୯୫୩ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯ରେ [[ଓଡ଼ିଶା|ଓଡ଼ିଶାର]] [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା|ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ]] ବିକ୍ରମପୁର ଗାଁରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=ହରପ୍ରସାଦ ପରିଚ୍ଛା |url=http://dharitriepaper.in/edition/9941/bhubaneswar/page/14 |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |accessdate=17 February 2022 |page=୬ |date=୧୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଶିବରାମ ପରିଛା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଗୋଲକମଣୀ ଦେବୀ ଥିଲା । ସେ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମଞ୍ଜରୀ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଉଭୟ ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ଶ୍ୱେତପଦ୍ମ ଓ ଶ୍ୱେତସ୍ୱପ୍ନ ନାମରେ ଦୁଇ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି । 

=== ଶିକ୍ଷା ===
ସେ [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଇଂରାଜୀରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓ [[ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ପି.ଏଚ.ଡି. ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୫ରେ [[ଭଞ୍ଜନଗର|ଭଞ୍ଜନଗରସ୍ଥିତ]] [[କବିସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|କବିସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ]] ଇଂରାଜୀ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରି ସେ [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] ଓ [[ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ|ବିଜେବି କଲେଜ]] ସମେତ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ । 

=== ବୃତ୍ତି ===
ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ୧୯୯୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧ରୁ ୧୯୯୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯ ତଥା ୨୦୦୭ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୪ରୁ ୨୦୧୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩ ଯାଏ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Mohanty2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ୨୦୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୫ରୁ ୨୦୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୩୧ ଯାଏ ସେ ଓଡ଼ିଶା [[ରାଜ୍ୟ ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ ଓ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା]]ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ । ସେ [[ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

=== ମୃତ୍ୟୁ ===
ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏକ ଘରୋଇ ହସ୍ପିଟାଲ୍‌ରେ ସେ ୧୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ (ବୁଧବାର) ଅପରାହ୍ଣରେ ୬୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news |title='ଅଥୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ' ଅସ୍ତ |url=https://sarbasadharana.com/?page_id=167 |accessdate=17 February 2022 |issue=ସର୍ବସାଧାରଣ ୧୭/୨/୨୦୨୨ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧ |publisher=ସର୍ବସାଧାରଣ ଖବର କାଗଜ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220217045827/https://sarbasadharana.com/?page_id=167 |archivedate=17 February 2022 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 

== ରଚନାବଳୀ ==
=== କବିତା ===
* ପିଙ୍କି କଥା (୧୯୭୬)
* ଏକା ଏକା ସନ୍ୟାସୀ (୧୯୮୧)
* ଅଥୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ (୧୯୯୦)
* ଆୟୁଷ୍ମାନ ସମୟ (୧୯୯୫)
* ସବୁଅନ୍ଧାର ଆଜି ରାତିରେ (୧୯୯୬)
* ଜୀବନ ଜଙ୍ଘା (୨୦୦୪)
* ଅରଣ୍ୟରେ ଯେତେ ଦିନ (୨୦୦୭)
* ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବାର ମୋହ
* ସବୁଦିନର କବିତା
=== ଅନୁବାଦ ===
* ନିରବତାର ସ୍ୱର (ଗ୍ରୀକ୍ କବିତାଗୁଡ଼ିକର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ) (୧୯୭୮)
* Solder in Exile ([[ରମାକାନ୍ତ ରଥ|ରମାକାନ୍ତ ରଥଙ୍କ]] କିଛି କବିତାର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ) (୧୯୮୯)
* Hawk and Other Stories ([[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା|ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡାଙ୍କ]] ଗପର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ ଓ ସମ୍ପାଦନା) (୧୯୯୦)
* Selected Oriya Poems ([[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଓଡ଼ିଆ କବିତାର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ)
* ସୂର୍ଯ୍ୟତୃଷ୍ଣା (ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ମେସିଡୋନିଆ କବିତାର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
=== ସମ୍ପାଦନା ===
* Probitas &amp; Vortex (ଇଂରାଜୀ ପତ୍ରିକା)&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Indian P.E.N.|url=https://books.google.com/books?id=vb9jAAAAMAAJ|year=1974|publisher=P.E.N. All-India Centre.}}&lt;/ref&gt;
* ଆବର୍ତ୍ତ (ମାସିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା) - ୧୯୮୮-୮୪
* Sun Times (ଇଂରାଜୀ ଖବରକାଗଜର ସାହିତ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା)
* Songs for Kanha (ସ୍ୱାମୀ ଅରୁପାନନ୍ଦଙ୍କ କବିତା ପୁସ୍ତକ)
* Corals of Time (ସ୍ୱାମୀ ଅରୁପାନନ୍ଦଙ୍କ କବିତା ପୁସ୍ତକ)
* Sorrow of Cosmos (ଗବେଷଣାଧର୍ମୀ ପୁସ୍ତକ)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.odiasahitya.com/featured/haraprasad-parichha-patnaik/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-03-14 |archive-date=2018-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180204170317/http://www.odiasahitya.com/featured/haraprasad-parichha-patnaik/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୨ (&quot;''ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବାର ମୋହ''&quot; ନିମନ୍ତେ)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-03-14 |archive-date=2024-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109055122/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award13.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ଭାନୁଜୀ ରାଓ ସ୍ମାରକୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୦ (ଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ପ୍ରଦତ୍ତ)&lt;ref&gt;{{cite news |title=ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ ସମାରୋହ |url=https://sambadepaper.com/imageview_202589_3201638_4_71_04-12-2020_9_i_1_sf.html |accessdate=4 December 2020 |issue=ସମ୍ବାଦ ୦୪/୧୨/୨୦୨୦ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204070503/https://sambadepaper.com/imageview_202589_3201638_4_71_04-12-2020_9_i_1_sf.html |archivedate=4 December 2020 |page=୯}}&lt;/ref&gt; 
* ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ (ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ପ୍ରଦତ୍ତ)&lt;ref&gt;{{cite web |title=ହରପ୍ରସାଦ ପରିଚ୍ଛା ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ 'ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ' |url=https://sambadepaper.com/epaperimages/08112021/08112021-md-hr-15/183010.jpg |publisher=ସମ୍ବାଦ |accessdate=8 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211108161233/https://sambadepaper.com/epaperimages/08112021/08112021-md-hr-15/183010.jpg |archivedate=୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୧ |page=୩}}&lt;/ref&gt;
* ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୮ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ)
== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}
{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କାବ୍ୟ କବିତା)}}
{{ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]]</text>
      <sha1>qt8g7lsx04gy3uwwqscn7am9qf7nt7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ସାତକଡ଼ି ହୋତା</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66445</id>
    <revision>
      <id>607138</id>
      <parentid>589065</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T18:13:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9137" sha1="3qhxc0jukkjmuquuqx1zm17vm0x9r44" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Satakodi Hota}}
{{Infobox person/Wikidata
 | qid=Q29904538
 | name=ସାତକଡ଼ି ହୋତା‌
 | fetchwikidata=ALL
}}

'''ସାତକଡ଼ି ହୋତା''' (୨୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୨୯–୧୧ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଖବରକାଗଜ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । କବିତାରି ସେ ନିଜ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ଆରମ୍ଭ କରି ୨୭ଟି ଗଳ୍ପ, ୨୧ଟି ଉପନ୍ୟାସ ଓ ଗୋଟିଏ କବିତା ସଂକଳନ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏଥି ସହିତ ସେ ଅନୁବାଦ ଓ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଆଦି ସାହିତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ''ବ୍ୟାକୁଳ ହୃଦୟ'' ଓ ୧୯୭୧ରେ ପ୍ରଥମ ଗପ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ''ଅଶାନ୍ତ ଅରଣ୍ୟ'' ପାଇଁ ସେ ୧୯୮୭ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ସମେତ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ [[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୪ରେ [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୧୭ରେ [[ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ|ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନରେ]] ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ । [[ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ|ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରୁ]] ଅବସର ପରେ ସେ ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ [[ସମୟ (ଖବରକାଗଜ)|ସମୟର]] ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ଏବଂ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ|ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର]] ସଭାପତି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ସେ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକ ମେଳା|ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକ ମେଳାର]] ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ୟୋକ୍ତା ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ [[ଗୀତା ହୋତା|ଗୀତା ହୋତାଙ୍କୁ]] ବିବାହ କରିଥିଲେ । 

୨୦୨୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୧ରେ ୯୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । 

== ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ବୃତ୍ତି ==
ସାତକଡ଼ି ହୋତା ୧୯୨୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୯ରେ [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]] ଅନ୍ତର୍ଗତ ଜଗନ୍ନାଥଖୁଣ୍ଟାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2024-02-11 |title=ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟିକ ସାତକଡ଼ି ହୋତା ଆଉ ନାହାନ୍ତି |url=https://sambad.in/state/eminent-writer-satakadi-hota-is-no-more-1121636/ |access-date=2024-02-11 |website=Sambad |language=or}}&lt;/ref&gt; ସେ ବୃତ୍ତିଗତ ଭାବେ [[ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ|ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ]] କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଦୈନିକ ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ [[ସମୟ (ଖବରକାଗଜ)|ସମୟର]] ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Das2010&quot;&gt;{{cite book |author=Suryanarayan Das |url=https://books.google.com/books?id=gFn8wSDfSxEC&amp;pg=PA174 |title=Lord Jagannath |publisher=Sanbun Publishers |year=2010 |isbn=978-93-80213-22-4 |pages=174–}}&lt;/ref&gt;

== ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ==
ସାତକଡ଼ି ହୋତା ଓଡ଼ିଆରେ ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Odisha Sahitya Akademi |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award4.php |access-date=2024-02-11 |website=odishasahityaakademi.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922003027/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award4.php |archive-date=2022-09-22 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;, କବିତା, ଅନୁବାଦ ଓ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2018-02-21 |title=ସାତକଡ଼ି ହୋତା ପାଇବେ ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ |url=https://sambad.in/metro/satkodi-awarded-sahitya-indian-award-88496/ |access-date=2024-02-11 |website=Sambad |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ସେ ମୋଟ ୨୭ଟି ଗଳ୍ପ, ୨୧ଟି ଉପନ୍ୟାସ ଓ ଗୋଟିଏ କବିତା ବହି ରଚନା କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ''ବ୍ୟାକୁଳ ହୃଦୟ'' ରଚନାକରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Otv |first=News Desk |title=ଚାଲିଗଲେ ସାତକଡ଼ି ହୋତା...୯୫ ବର୍ଷରେ ପରଲୋକ |url=https://otvkhabar.in/news/miscellaneous/odisha-sahitya-akademi-satakadi-hota-passes-away-in-bhubaneswar-at-the-age-of-95/125075 |access-date=2024-02-11 |website=ଚାଲିଗଲେ ସାତକଡ଼ି ହୋତା...୯୫ ବର୍ଷରେ ପରଲୋକ |language=or}}&lt;/ref&gt;

== ରଚନାବଳୀ ==
'''ଉପନ୍ୟାସ'''
{{div col|colwidth=20em}}
* ବ୍ୟାକୁଳ ହୃଦୟ
*ମୁହାଁମୁହିଁ
*ସ୍ବପ୍ନ ଶିଉଳୀ
*ଏତେ ସ୍ବପ୍ନ ଏତେ ଆଲୋକ 
*ଅନେକ ଦିଗନ୍ତ 
*ଅଶାନ୍ତ ଅରଣ୍ୟ
*ଅସମୟ
*ଶତାବ୍ଦୀର ଶୋଷ 
*ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ
*ରାଜଧାନୀର ରଙ୍ଗ 
*କୃଶବିଦ୍ଧ 
*ପ୍ରତ୍ୟୁଷର ପ୍ରଶ୍ନ 
*ଭଙ୍ଗାକାଚ
*ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଇଁଲେ ସ୍ବପ୍ନ
* ସଚିବାଳୟ
*ସତ୍ୟନଗର 
*ଜନନୀ ଜନ୍ମଭୂମି 
*ଦୀର୍ଘ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯାତ୍ରା
* ମୁକ୍ତିମନ୍ତ୍ର
* ଧର୍ମଯୁଦ୍ଧ
* ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା
{{div col end}}

'''ଗଳ୍ପ ସଙ୍କଳନ'''
{{div col|colwidth=20em}}
* କିରିବୁରୁ କନ୍ୟା
* ଫୁଲର ଗୋଟିଏ ସୁରଭି
* ସାୟାହ୍ନର ଶୋଭା
* ଅସତର୍କ ମୁହୂର୍ତ୍ତ
* ଜଗନ୍ନାଥ ହସ
* ଶୋଣିତର ସ୍ୱପ୍ନ
* ବେଗେ ସାହେବ
* ନୀଳାଚଳକୁ ରାସ୍ତା
* ମଧୁଲଗ୍ନ
* ମହାସ୍ନାନ
* ଲଙ୍ଗଳା ରାଜା
* ମୋ ଗଳ୍ପର ନାୟକ
* ଶେଷ ସମ୍ବଳ
* ସବା ଶେଷରେ
* ଆକାର ଘର
* ରାଜଧାନୀର ସକାଳ
* କଥା ଅନେକ
* ଦୀପ ଜଳିଲେ ଆଲୁଅ
* ଶୁମ୍ଭ ନିଶୁମ୍ଭ
* ଷ୍ଟୁଆର୍ଟ ସାହେବ
* ମୋ ଗଳ୍ପ
{{div col end}}
== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] - ୧୯୮୭ (''ଅଶାନ୍ତ ଅରଣ୍ୟ'' ପାଇଁ)
* [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]] - ୨୦୦୪ (''ମୁକ୍ତିମନ୍ତ୍ର ଓ ଜନନୀ ଜନ୍ମଭୂମି'')&lt;ref&gt;http://zeenews.india.com/home/satkadi-hota-to-receive-sarala-award_160979.html&lt;/ref&gt;
* ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୭&lt;ref name=&quot;dharitri&quot;&gt;{{cite news |title=ସାତକଡ଼ି ହୋତାଙ୍କୁ ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ - Dharitri.Com |url=http://www.dharitri.com/main/news/24980 |accessdate=8 August 2018 |work=Dharitri.com |agency=ଧରିତ୍ରୀ |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |date=8 August 2018 |language=en}}&lt;/ref&gt;
* ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୦
== ଆଧାର ==
{{Reflist|30em}}

{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)|state=collapsed}}
{{ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର|state=collapsed}}
{{ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ|state=collapsed}}
{{ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ|state=collapsed}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ ମୃତ୍ୟୁ]]</text>
      <sha1>3qhxc0jukkjmuquuqx1zm17vm0x9r44</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68009</id>
    <revision>
      <id>607102</id>
      <parentid>587996</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T14:58:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10876" sha1="jx07av9x45f4k4ik62ipuj5fia0j1vv" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Madhobpur Lake}}
{{Infobox lake
| lake_name          = ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ
| image         = Madhabpur lake, Moulvibazar, Sylhet.jpg
| caption_lake       = ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ
| image_bathymetry   =
| caption_bathymetry =
| location           = କମଲଗଞ୍ଜ ଉପଜିଲ୍ଲା
| coords             = {{coord|24|28|12|N|91|21|18|E|type:waterbody_region:BD}}
| type               = Interconnected lakes
| inflow             = 
| outflow            =
| catchment          =
| basin_countries    = [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]]
| length             = 
| width              =
| area               = 
| depth              = 
| max-depth          =
| volume             =
| residence_time     =
| shore              =
| elevation          = 
| islands            =
| cities             =
}}

'''ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ''' [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]]ର ସିଲେଟେର ମୌଲଭୀବାଜାର ଜିଲ୍ଲାର କମଲଗଞ୍ଜ ଉପଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକଟି କୃତ୍ରିମ ହ୍ରଦ ବା ଜଳଧାରା ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Five Places to Go this Summer|url=http://www.thedailystar.net/shout/five-places-go-summer-112975|website=The Daily Star|accessdate=14 January 2016}}&lt;/ref&gt; ବାଂଲାଦେଶେର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଆକର୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏଇ ହ୍ରଦଟି ଅନ୍ୟତମ ।&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Haider|first1=M H|title=DANGEROUSLY beautiful|url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/dangerously-beautiful/|website=The Daily Star|accessdate=14 January 2016|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304091322/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/dangerously-beautiful/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nakshi|first1=Paromita|title=Tourism Sector of Bangladesh: Potentials to Bring in Tk. 819 Billion by 2023|url=http://dhakainsider.com/travel/tourism-sector-of-bangladesh-potentials-to-bring-in-tk-819-billion-by-2023/|website=Bangladesh News Online|publisher=Dhaka Insider|accessdate=14 January 2016|language=en-US|archive-date=21 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151221054606/http://dhakainsider.com/travel/tourism-sector-of-bangladesh-potentials-to-bring-in-tk-819-billion-by-2023/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ଅବସ୍ଥିତି==
ଏହି ହ୍ରଦଟି ବାଂଲାଦେଶେର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ କୋଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ସିଲେଟ ବିଭାଗର ମୌଲଭୀବାଜାର ଜିଲ୍ଲାର କମଲଗଞ୍ଜ ଉପଜିଲ୍ଲାର ମାଧବପୁର ଇଉନିୟନର ପାତ୍ରଖଲା ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । କମଲଗଞ୍ଜ ଉପଜିଲ୍ଲା ସଦରରୁ ୫ କିଲୋମିଟାର ଦୂରର ଥିବା ନ୍ୟାଶନାଲଟି କମ୍ପାନୀ (Nationa Tea Compaty- NTC) ବା ଜାତୀୟ ଚାହା ଉଦ୍ୟୋଗର ଅଧୀନ ମାଧବପୁର ଚା-ବାଗାନର ୧୧ ନମ୍ବର ସେକସନ୍ ବା ଅଞ୍ଚଳରେ (ପାତ୍ରଖଲା) ଏହି ହଦ୍ରଦଟି ରହିଛି । ଏହି ସ୍ଥାନଟି ଜିଲ୍ଲ ସଦରମହକୁମା ମୌଲଭୀବାଜାରଠାରୁ ୪୦ କିଲୋମିଟାର ଦକ୍ଷିଣରେ ଅବସ୍ଥିତି ଓ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରଧାନ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ଶ୍ରୀମଙ୍ଗଲଠାରୁ ମାତ୍ର ୧୦ କିଲୋମିଟାର ପୂର୍ବରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

==ଇତିହାସ==
ଚାହା ବାଗାନ ଚାଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ କାରଣ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ପାଣିର ଆବଶ୍ୟକ ହେତୁ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ବର୍ଷାଜଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । କିନ୍ତୁ ଏହିସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଷାର ପରିମାଣ ଅଧିକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚା ଭୂମି ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ପାଣି ଅଧିକ ସମୟ ରହିପାରେନାହିଁ । ପାଣିକୁ ବାନ୍ଧି ରଖିବାପାଇଁ ଏହି ଚାହା ବାଗାନର କର୍ତୃପକ୍ଷ ଏକାଧିକ ଜଳଧାରା ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଯାହା ପ୍ରାୟ ପ୍ରତିଟି ଚାହା ବାଗାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖିବା ଅତି ସ୍ୱଭାବିକ । ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକୁ ''ଡାମ୍ପ'' ବୋଲି କୁହନ୍ତି । ଏହି ଧାରାରେ ମାଧବପୁର ଚାହା ବାଗାନର କର୍ତୃପକ୍ଷ ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ବାଗାନ ମଧ୍ୟରେ ତିନୋଟି ସ୍ଥାନରେ ପାଣି ଦେବାପାଇଁ ମାଧବପୁର ହ୍ରଦର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;[http://www.kalerkantho.com/index.php?view=details&amp;archiev=yes&amp;arch_date=15-10-2011&amp;type=gold&amp;data=News&amp;pub_no=672&amp;cat_id=1&amp;menu_id=14&amp;news_type_id=1&amp;index=10#.UM3duHk0G9s আরো মনোহর হচ্ছে মাধবপুর হ্রদ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201204111044/https://www.kalerkantho.com/index.php?view=details&amp;archiev=yes&amp;arch_date=15-10-2011&amp;type=gold&amp;data=News&amp;pub_no=672&amp;cat_id=1&amp;menu_id=14&amp;news_type_id=1&amp;index=10#.UM3duHk0G9s |date=2020-12-04 }} কালের কন্ঠ, Publish Date: 15 October 2011।&lt;/ref&gt;

==ବର୍ଣ୍ଣନା==
ମାଧବପୁର ହ୍ରଦଟିର ଆୟତନ ପ୍ରାୟ ୫୦ ଏକର ଏବଂ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୩ କିଲୋମିଟର; ପ୍ରସ୍ଥ ପାଖାପାଖି ୫୦ ହାତ ୩୦୦ ମିଟର ।&lt;ref&gt;'বৃষ্টিধোয়া হ্রদ পাহাড়ে'; banglapost24.com, Accessdate 17 December 2012&lt;/ref&gt; ଚାହା ବାଗାନ କର୍ତୃପକ୍ଷ ଏହି ହ୍ରଦର ଚତୁର୍ପାଶ୍ୱ ବୁଲି ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏହାର କଡ଼େ କଡ଼େ ଏକ ଚଲାପଥ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଚଲାପଥଟିର ଉପରେ ଏକ ଟେଣ୍ଟ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି, ଯାହାକି ଛଣ ଓ ନଡ଼ାରେ ତିଆରି ହୋଇଛି । ଏହି ହ୍ରଦର ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ ପାଖରୁ ଭାରତର ସୀମା ଅରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପାହାଡ଼ର ଶୃଙ୍ଗରୁ ଭାରତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥାଏ । ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ଚାହା ବାଗାନ ଓ ହ୍ରଦ ପରିଦର୍ଶନର ସମୟସୀମା ସକାଳ ୮ଟାରୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖାଯାଇଛି । ଏହି ସମୟ ଭିତରେ ହିଁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଏହି ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ବୁଲିବାକୁ ଓ ବଣଭୋଜି କରିବାକୁ ଆସିଥାନ୍ତି ।

==ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀ==
ଏହି ହ୍ରଦର ପାଣିରେ ରହିଛି ନୀଳ ପଦ୍ମ ଏବଂ ବାଇଗଣୀ ଶାପଲା । ଏଥିସହିତ ଗୋଲପାତା ଏବଂ ଶାଲୁକ ଝାଡ଼ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହି ହ୍ରଦର ପାଖାପାଖି ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ । ହ୍ରଦ ପାଖାପାଖି ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବନ ଫୁଲ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଭାଁଟ ଫୁଲ (ଏକ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଫୁଲ) ପ୍ରଧାନ । ଚାହା ବାଗାନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅଳ୍ପ କିଛି ପ୍ରାକୃତିକ ଗଛ ରହିଛି । ହ୍ରଦ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ହଂସ, ସରାଲି, ପାନକୌଡ଼ି, ଜଳପିପି ପ୍ରଭୃତି ଜଳଚର ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।

==ଯାତାୟତ==
ଚାହା ବାଗାନ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ହ୍ରଦ ନିକଟକୁ ଆସିବା ପାଇଁ ସେମିତି କିଛି ବିଶେଷ ଯୋଗଯୋଗର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ । ଏହି ହ୍ରଦ ନିକଟକୁ ଆସିବାକୁ ହେଲେ ପ୍ରଥମେ ଢାକାରୁ ରେଳପଥ କିମ୍ବା ସଡ଼କପଥ ଦେଇ ମୌଲଭୀବାଜାର ଜିଲ୍ଲାର ଶ୍ରୀମଙ୍ଗଳ ଯାଏଁ ଆସିବାକୁ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସେଠାରୁ ପୁଣି କମଳଗଞ୍ଜ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ଏହାପରେ କମଳଗଞ୍ଜର ଭାନୁଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଚାହା ବାଗାନର ମଧ୍ୟରେ ପଶି ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିହୁଏ ।

==ଫଟୋ ଗ୍ୟାଲେରି==
&lt;gallery&gt;
Image:Madhobpur Lake Srimongol Sylhet Bangladesh 5.JPG|ହ୍ରଦ
Image:Madhobpur Lake Srimongol Sylhet Bangladesh 3.JPG|ହ୍ରଦ
Image:Blue Lotus Madhobpur Lake Srimongol Sylhet Bangladesh 5.JPG|ହ୍ରଦେର [[ପଦ୍ମ|ପଦ୍ମ ଫୁଲ]]
Image:Blue Lotus Madhobpur Lake Srimongol Sylhet Bangladesh 2.JPG
Image:Madhabpur Lake, 12 Feb, 2011.jpg|ପାହାଡ଼ ବେଷ୍ଟିତ ହ୍ରଦ
Image:Madhobpur Lake (10).JPG|ହ୍ରଦ
Image:Madhobpur Lake (14).JPG|ହ୍ରଦ
Image:Madhobpur Lake (17).JPG|ହ୍ରଦ
Image:Madhobpur Lake (21).JPG|ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ ଅଞ୍ଚଳ
&lt;/gallery&gt;

==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}

==ବାହାର ଆଧାର==
* [https://web.archive.org/web/20110216181125/http://www.dcmoulvibazar.gov.bd/index.php?option=com_joomgallery&amp;func=viewcategory&amp;catid=6&amp;Itemid=13 Photo of Madhobpur Lake in Maulvi Bazar district Government Web Portal] 
* [https://web.archive.org/web/20110706132038/http://www.dcmoulvibazar.gov.bd/ Madhobpur lake in the list of place of interest in Maulvi Bazar District Government Web Portal]


[[ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ହ୍ରଦ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ବାଂଲାଦେଶ]]</text>
      <sha1>jx07av9x45f4k4ik62ipuj5fia0j1vv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦଳବେହେରା</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68951</id>
    <revision>
      <id>607123</id>
      <parentid>402421</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T16:18:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4570" sha1="2xvdy594kyoq6npm13x1k03t1eslki4" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Rajeswari Dalabehera}}
{{Infobox writer
| name                      = ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦଳବେହେରା
| image                     =
| image_size                = 250px
| alt                       = 
| caption                   = 
| birth_name                = ୧୯୩୩
| birth_date                = 
| birth_place               = 
| death_date                = 
| death_place               = 
| death_cause               =
| body_discovered           = 
| resting_place             = 
| resting_place_coordinates = 
| monuments                 = 
| residence                 = 
| nationality               = ଭାରତୀୟ
| other_names               = 
| citizenship               = {{flag|ଭାରତୀୟ}}
| education                 = ଏମ ବି ବି ଏସ&lt;ref&gt;{{cite book|title=All India Civil List|url=https://books.google.com/books?id=f3cfAQAAMAAJ|date=July 1968|publisher=Published under the authority of the Government of India by the Associated Advertisers &amp; Printers.}}&lt;/ref&gt;
| alma_mater                = 
| occupation                = ଡାକ୍ତର&lt;ref name=&quot;(India).1963&quot;&gt;{{cite book|author=Orissa (India).|title=The Orissa Gazette|url=https://books.google.com/books?id=cs1Wrz3rJksC|year=1963}}&lt;/ref&gt;
| years_active              = 
| employer                  = 
| organization              = 
| agent                     = 
| known_for                 = 
| notable_works             = 
| style                     = 
| influences                = 
| influenced                = 
| home_town                 = 
| television                = 
| title                     = 
| term                      = 
| predecessor               = 
| successor                 = 
| spouse                    = 
| partner                   = 
| children                  = 
| parents                   = 
| relatives                 = 
| callsign                  = 
| awards                    = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୫୯
| signature                 = 
| signature_alt             = 
| signature_size            = 
| module                    = 
| module2                   = 
| module3                   = 
| module4                   = 
| module5                   = 
| module6                   = 
| website                   = 
| footnotes                 = 
}}

'''ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦଳବେହେରା''' (ଜନ୍ମ: ୧୯୩୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଗାଳ୍ପିକା ଥିଲେ । ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ &quot;ଚୋରା ଚଇତାଳି&quot; ପାଇଁ ସେ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=21 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921230152/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award.php |archive-date=21 September 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ସେ ୧୯୩୩ ମସିହାରେ [[କଟକ]]ରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ&lt;ref&gt;{{cite book|title=Orissa reference: glimpses of Orissa|url=https://books.google.com/books?id=1RBuAAAAMAAJ|year=2001|publisher=TechnoCAD Systems}}&lt;/ref&gt; ଓ ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ଡାକ୍ତର ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Rout1971&quot;&gt;{{cite book|author=Savitri Rout|title=Women Pioneers in Oriya Literature: A Monograph|url=https://books.google.com/books?id=dXkSAAAAMAAJ|year=1971|publisher=Manorama Rout}}&lt;/ref&gt;

== ରଚନାବଳୀ ==
* ସନ୍ତପ୍ତ ଗୋଧୂଳି&lt;ref&gt;{{cite book|title=Indian Literature|url=https://books.google.com/books?id=onRjAAAAMAAJ|year=1985|publisher=Sahitya Akademi.}}&lt;/ref&gt;
* ଚୋରା ଚଇତାଳି

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}
{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ)}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୩ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]</text>
      <sha1>2xvdy594kyoq6npm13x1k03t1eslki4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାଳିକ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69078</id>
    <revision>
      <id>607137</id>
      <parentid>596592</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T17:56:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7325" sha1="74nmzm7l0u0xrx0a7o3jt4hmb6fmyxq" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Satya Priya Mahalik}}
{{Infobox writer &lt;!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --&gt; 
| name          = ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାଳିକ
| image         = 
| imagesize     = 
| alt           = 
| caption       =
| pseudonym     = 
| birth_name    = 
| birth_date    = &lt;!-- {{Birth date and age|1937|10|25|df=yes}}--&gt;
| birth_place   =  ନଳବାଙ୍କ, [[ଭଦ୍ରକ]]
| death_date    = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place   = 
| resting_place = 
| occupation    = ଔପନ୍ୟାସିକ
| language      = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], &lt;!--[[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]]--&gt;
| nationality   = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
| education     = 
| alma_mater    = 
| period        = 
| genre         = 
| subject       = 
| movement      = 
| notableworks  = 
| spouse        = 
| partner       =  
| children      = 
| relatives     =  
| influences    = 
| influenced    = 
| awards        = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୧
| signature     = 
| signature_alt = 
| website       = 
| portaldisp    = 
}}

'''ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାଳିକ''' (ଜନ୍ମ: ୧୯୬୨) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ|ଓଡ଼ିଆ]] ଲେଖକ । ସେ ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖନ୍ତି । ଜଣେ ଖବରକାଗଜ ସ୍ତମ୍ଭକାର ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପରିଚିତ । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ନିଜ ଉପନ୍ୟାସ &quot;ଶୂନ୍ୟକାଳ&quot; ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award12.php |website=odishasahityaakademi.org |publisher=Odisha Sahitya Academy |accessdate=24 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220174209/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award12.php |archive-date=20 February 2022 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ବହରାଗୋଡ଼ା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=PRINCIPAL’S DESK |url=http://baharagoracollege.org/principals-desk/ |website=baharagoracollege.org/ |accessdate=3 January 2019}}&lt;/ref&gt;

== ରଚନାବଳୀ ==
=== ପ୍ରବନ୍ଧ, ଆଲୋଚନା ===
* ''ଶହେ ବର୍ଷର ଓଡ଼ିଆ ଗଳ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଲୋଚନା'' - ୧୯୯୯ (ABCD ଭୁବନେଶ୍ୱର)
* ''ଭଦ୍ରକ ଇତିହାସ'' - ୨୦୦୧ (ଗ୍ରନ୍ଥକୀଟ)&lt;ref&gt;{{cite web |title=National Library of India |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2019010316040106988&amp;skin=nl&amp;lng=en&amp;inst=consortium&amp;host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&amp;patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&amp;searchid=1&amp;sourcescreen=INITREQ&amp;pos=1&amp;itempos=1&amp;rootsearch=SCAN&amp;function=INITREQ&amp;search=AUTHID&amp;authid=824716&amp;authidu=1003 |website=opac.nationallibrary.gov.in |accessdate=3 January 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''ଓଡ଼ିଆ 'ନାମ' ଓ 'ସଂଜ୍ଞା'ରେ ଲୋକ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରତିଫଳନ (ଯୁଗ୍ମ:[[ରବୀନ୍ଦ୍ର ବିହାରୀ]])&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://odishamagazines.com/odia-nama-o-sangyare-loka-sanskrutira-pratiphalana/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2025-01-27 |archive-date=2025-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225043854/https://odishamagazines.com/odia-nama-o-sangyare-loka-sanskrutira-pratiphalana/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
=== ଗଳ୍ପ ===
* ''ଗଳ୍ପପୁରୁଷ'' - ୨୦୦୨ (ଗ୍ରନ୍ଥକୀଟ)
* ''କଥାତନ୍ତ୍ର'' - ୨୦୦୬ (ଟାଇମପାସ)
* ''ସତ୍ୟବଚନ
* ''କୁହୁକ ଦର୍ପଣ
* ''ଅଣପୁରୁଷ&lt;ref&gt;{{cite web |title=ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାଳିକ |url=http://www.odiasahitya.com/members/memberprofile/?member=satyapriya+mahalik |website=www.odiasahitya.com |accessdate=3 January 2019 |archive-date=15 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210615062011/https://www.odiasahitya.com/members/memberprofile/?member=satyapriya+mahalik |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ''ସରିନଥିବା ଏକ ଲୋକକଥା
* ''ମିଛ ସହିତ ଏକ ପ୍ରୟୋଗ
* ''ବିସର୍ଜନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ
* ''ତିନି ଆଖ୍ୟାନ''
* ''ଗଛଗପ''
=== ଉପନ୍ୟାସ ===
* ''ଶୂନ୍ୟକାଳ''
* ''କଭର ଷ୍ଟୋରି''
* ''ଅପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ''
* ''ନିଉଟୋପିଆ''
=== ଅନୁବାଦ===
* ''ତମେ ଭୁଲି ପାରୁନଥିବା ଜୀବଜନ୍ତୁ ୨୦୦୮ (ରସ୍କିନ ବଣ୍ଡ)
=== ସଂକଳନ ଓ ସମ୍ପାଦନା ===
* ''ରବି ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଳ୍ପ'' - ୨୦୧୨ (ନ୍ୟାସନାଲ୍ ବୁକ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ)
== ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୧ (ଶୂନ୍ୟକାଳ ପାଇଁ)&lt;ref&gt;http://sarbasadharana.com/?p=13224{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* ଅଖିଳ କଥା ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୩&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mahalik to get Akhil Katha Samman |url=https://www.dailypioneer.com/2013/state-editions/mahalik-to-get-akhil-katha-samman.html |website=www.dailypioneer.com |accessdate=3 January 2019 |archive-date=16 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190416104730/https://www.dailypioneer.com/2013/state-editions/mahalik-to-get-akhil-katha-samman.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ଟାଇମପାସ ବୁକର ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୯ (ସରିନଥିବା ଏକ ଲୋକକଥା ପାଇଁ)&lt;ref&gt;{{cite web |title=Time Pass’ announces literary awards |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/lsquoTime-Passrsquo-announces-literary-awards/article16632084.ece |website=www.thehindu.com |accessdate=3 January 2019}}&lt;/ref&gt;

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଉପନ୍ୟାସ)}}
{{ଅଖିଳ କଥା ସମ୍ମାନ}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୨ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]</text>
      <sha1>74nmzm7l0u0xrx0a7o3jt4hmb6fmyxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ରାଇଚରଣ ଦାସ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69604</id>
    <revision>
      <id>607120</id>
      <parentid>570894</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T16:11:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5204" sha1="4ryv1aijm2f6y36rb9h4tlmspobpgyo" xml:space="preserve">{{Infobox writer &lt;!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --&gt; 
| name          = ରାଇଚରଣ ଦାସ
| image         =  
| imagesize     = 
| alt           = 
| caption       =
| pseudonym     = 
| birth_name    = 
| birth_date    =
| birth_place   = 
| death_date    = 
| death_place   = 
| resting_place = 
| occupation    = ପ୍ରାବନ୍ଧିକ
| language      = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| nationality   = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
| ethnicity     = &lt;!--[[Image:Seal of Orissa.gif|25px]]--&gt;[[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]]
| education     = 
| alma_mater    = 
| period        = 
| genre         = 
| subject       = 
| movement      = 
| notablework  = ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସାହିତ୍ୟ&lt;br/&gt;ଆଧୁନିକ ଅବବୋଧ
| spouse        = 
| children      = 
| relatives     = 
| influences    = 
| influenced    = 
| awards        = [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (୨୦୦୫)
| signature     = 
| signature_alt = 
| website       = 
| portaldisp    = 
}}

'''ରାଇଚରଣ ଦାସ''' ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ତଥା ସାହିତ୍ୟିକ । ତାଙ୍କର ପୁସ୍ତକ “ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସାହିତ୍ୟ” ପାଇଁ ସେ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା ବର୍ଗରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award10.php|title=Odisha Sahitya Akademi|website=odishasahityaakademi.org|access-date=2019-02-21|archive-date=2019-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327185059/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award10.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ରାଇଚରଣ ଦାସଙ୍କ ଲିଖିତ ''ବଣ୍ଡା ପର୍ବତର ଅଧିବାସୀ'' ନାମକ ପୁସ୍ତକରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଭାଷାତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଡଃ ଖଗେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ରଙ୍କର ‘ବଣ୍ଡା ଭାଷା’ ସମ୍ପର୍କିତ ଗବେଷଣାତ୍ମକ ପ୍ରବନ୍ଧ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ତଥା [[କୋରାପୁଟ]]ର ବଣ୍ଡା ଜନଜାତିଙ୍କ ସହିତ ଅନୁଭୂତିର ବିବରଣୀ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/pdf/book_2014.pdf |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2019-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210909055648/http://odishasahityaakademi.org/pdf/book_2014.pdf |archive-date=2021-09-09 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ରଚନାବଳୀ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!ପୁସ୍ତକ
!ପ୍ରକାଶନ ବର୍ଷ
!ପ୍ରକାଶକ
|-
|ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସାହିତ୍ୟ&lt;ref&gt;http://odiabookbazar.com/index.php?route=product/product&amp;product_id=2115&lt;/ref&gt;
|
|ଜ୍ଞାନଯୁଗ ପବ୍ଲିକେସନ୍‍ସ୍
|-
|ଚେତନାର ଉନ୍ମେଶ ଉତ୍ତରଣ&lt;ref&gt;http://vnautocollege.org/LibraryBooks.asp?pgno=1263{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|
|ଅଗ୍ରଦୂତ
|-
|Festivals of Orissa (ଧୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସହିତ) &lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=a9PQAAAAMAAJ&amp;redir_esc=y&lt;/ref&gt;
|୧୯୮୨
|ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ
|-
|ଚେତନାର ଉନ୍ମେଶ ଓ ବିକାଶ&lt;ref&gt;http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/202789/15/15_backmatter.pdf&lt;/ref&gt;
|୧୯୮୩
|ଅଗ୍ରଦୂତ
|-
|ବଣ୍ଡା ପର୍ବତର ଅଧିବାସୀ
|
|
|-
|ଆଧୁନିକ ଅବବୋଧ
|୧୯୮୩
|ଓଡ଼ିଆ ଗବେଷଣା ପରିଷଦ ([[କଟକ]])&lt;br/&gt;ପରିବେଶକ ପୁସ୍ତକ ଭଣ୍ଡାର ([[ବ୍ରହ୍ମପୁର]])
|-
|ବୈଜ୍ଞାନିକର ସମସ୍ୟା
|୧୯୬୬
|ମାକ୍ ବୁକ୍‍ସ୍
|-
|ସିରସ୍ତା ଓ ସରସୀ
|
|ମାକ୍ ବୁକ୍‍ସ୍
|-
| ଅଭ୍ୟୁଥାନ କଥା 
|
|ମାକ୍ ବୁକ୍‍ସ୍
|}

==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୫ (“ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସାହିତ୍ୟ” ପାଇଁ)

==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}

{{ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]</text>
      <sha1>4ryv1aijm2f6y36rb9h4tlmspobpgyo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ମନୋରମା ମହାପାତ୍ର</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70280</id>
    <revision>
      <id>607101</id>
      <parentid>596598</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T14:28:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11436" sha1="os7cw0iq61ia7vdpciqtndur3xs0yq5" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Manorama Mohapatra}}
{{Infobox person
| name                      = ମନୋରମା ମହାପାତ୍ର
| image                     = Manorama Mohapatra with Bibhuti Patnaik at Bhubaneswar Odisha 02-19 12 - 01 (cropped).jpg
| image_size                = 
| alt                       = 
| caption                   = ମନୋରମା ମହାପାତ୍ର ଭୁବନେଶ୍ୱର ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ପଡ଼ିଆରେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ
| birth_name                = 
| birth_date                = {{Birth date|df=yes|1934|06|10}}
| birth_place               = ରାଧାନାଥପୁର ଶାସନ, ଆଠଗଡ଼
| death_date                = {{death date and age|df=yes|2021|09|18|1934|06|10}}
| death_place               = କଟକ
| death_cause               =
| residence                 = 
| nationality               = ଭାରତୀୟ
| other_names               = 
| citizenship               = 
| education                 = ସ୍ନାତକ (ଅର୍ଥନୀତି)
| alma_mater                = 
| occupation                = 
| years_active              = 
| employer                  = 
| organization              = 
| agent                     = 
| known_for                 = 
| notable_works             = 
| style                     = 
| home_town                 = 
| spouse                    = ପଦାରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର
| children                  = 
| parents                   = [[ରାଧାନାଥ ରଥ]], ସାବିତ୍ରୀ ଦେବୀ
| relatives                 = 
| callsign                  = 
| awards                    = ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୮୪
| signature                 = 
| signature_alt             = 
| signature_size            = 
| website                   = 
| footnotes                 = 
}}
'''ମନୋରମା ମହାପାତ୍ର''' (୧୦ ଜୁନ ୧୯୩୪ - ୧୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧), ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସମାଜସେବୀ, ସାହିତ୍ୟିକ&lt;ref name=&quot;Rout1972&quot;&gt;{{cite book|author=Savitiri Rout|title=Women Pioneers In Oriya Literature|url=https://books.google.com/books?id=2SCzRH24LnAC&amp;pg=PA81|year=1972|publisher=Motilal Banarsidass Publishe|isbn=978-81-208-2546-8|pages=81–}}&lt;/ref&gt; ଓ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite book|title=Orissa Society of Americas 17th Annual Convention Souvenir: For Annual Convention Held in 1986 at Toronto, Canada|url=https://books.google.com/books?id=tJ1_DwAAQBAJ&amp;pg=PA9|publisher=Odisha Society of the Americas|pages=9–|id=GGKEY:PCZEPH8UN9Y}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MohantyPatnaik2003&quot;&gt;{{cite book|author1=Gopinath Mohanty|author2=Jeeban Kumar Patnaik|author3=Santosha Kumāra Ratha|title=Cultural heritage of &amp;#91;Orissa&amp;#93;|url=https://books.google.com/books?id=e7ZKAQAAIAAJ|year=2003|publisher=State Level Vyasakabi Fakir Mohan Smruti Samsad|isbn=978-81-902761-4-6}}&lt;/ref&gt; ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଓ ଶାରଳା ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । [[ସମାଜ (ଖବରକାଗଜ)|ସମାଜ]] ଖବରକାଗଜର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ ସେ ବହୁତ ଦିନ କାମ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Akademi2005&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=80QLAQAAMAAJ|title=Annual Report|author=Sahitya Akademi|publisher=Sahitya Akademi|year=2005}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Pratibha India|url=https://books.google.com/books?id=wCBaAAAAMAAJ|year=1994|publisher=A. Sitesh}}&lt;/ref&gt; ସେ ଜଣେ ଅର୍ଥନୀତି ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;MahantiMahānti1993&quot;&gt;{{cite book|author1=Jagannatha Mahanti|author2=Jagannātha Mahānti|title=Children's Literature of Orissa|url=https://books.google.com/books?id=zepjAAAAMAAJ|year=1993|publisher=Orissa Sahitya Akademi}}&lt;/ref&gt; ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] ଓ [[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]]ର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସମ୍ପାଦିକା ଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ |url=http://odishanewsnitidin.com/EditionPage/EPpage.php?edn=Balasore&amp;isid=NITIDIN_BALS_20210326#Page/9 |accessdate=27 March 2021 |issue=ନିତିଦିନ ୨୬/୦୩/୨୦୨୧ |publisher=ନିତିଦିନ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ==
ମନୋରମା ମହାପାତ୍ର‌ ୧୯୩୪ ମସିହା ଜୁନ ୧୦ ତାରିଖରେ କଟକ ଆଠଗଡ଼ ରାଧାନାଥପୁର ଶାସନରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Eminent author, columnist Manorama Mmohapatra passes away |url=http://www.uniindia.com/eminent-author-columnist-manorama-mohapatra-passes-away/east/news/2509795.html |publisher=UNI |accessdate=19 September 2021}}&lt;/ref&gt; ସେ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ସମ୍ମାନୀତ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ତଥା [[ସମାଜ]]ର ପୂର୍ବତନ ସଂପାଦକ [[ରାଧାନାଥ ରଥ]]ଙ୍କର ଝିଅ ଥିଲେ । ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ ପରେ ରେଭେନ୍ସା ଗାର୍ଲସ ହାଇସ୍କୁଲରୁ ମ୍ୟାଟିକ ପାସ୍‌ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଅର୍ଥନୀତି ପ୍ରାଧ୍ୟାପିକା ଭାବରେ ୧୫ବର୍ଷ କାଳ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରି ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 
୨୦୨୧ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Eminent Author Manorama Mohapatra passes away in Odisha |url=https://kalingatv.com/state/eminent-author-manorama-mohapatra-passes-away-in-odisha/ |website=www.kalingatv.com |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |accessdate=18 September 2021}}&lt;/ref&gt;

== ରଚନାବଳୀ ==
* ବଣରାଇଜର କଥା
* ବୈଦେହୀ ବିସର୍ଜିତା - ୧୯୯୭ (ବିଦ୍ୟାପୁରୀ)
* ଏକଲା ନଇର ଗୀତ (ବିଦ୍ୟାପୁରୀ)
* ଜହ୍ନରାତିର ମୁହଁ (ବିଦ୍ୟାପୁରୀ)
* କେତୋଟି ମନଛୁଆଁ ଗପ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ ପବ୍ଲିଶରସ)
* ସାତ ସମୁଦ୍ର ତେର ନଇ (ଫ୍ରେଣ୍ଡସ ପବ୍ଲିଶରସ)
* ଟିକି ବଗିଚାର ଟିକି ଚଢ଼େଇ (ବିଦ୍ୟାପୁରୀ)
* ଆଈଙ୍କ ମୁଣିରୁ ବିଜ୍ଞାନ ଗପ - ୧୯୯୯ (ଓଡ଼ିଶା ବୁକ ଷ୍ଟୋର)
* ବନ୍ଦ ଘରର କବାଟ - ୧୯୭୯ (ନାଳନ୍ଦା)
* ଆମେ ସବୁ ନୀରବ ଦର୍ଶକ - ୧୯୯୯ (ଶେତପଦ୍ମା ପ୍ରକାଶନୀ)
* ଝଡ଼ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ - ୨୦୦୦ (ଶ୍ୱେତପଦ୍ମା ପ୍ରକାଶନୀ)
* ମାନସୀ ମୋ' ବନହଂସୀ - ୨୦୧୨ (ମହେଶ ମହାପାତ୍ର)
* ପାହାନ୍ତି ତାରାର ଲୁହ - ୨୦୧୫ (ପ୍ରୀତମ ମହାପାତ୍ର)
* ରୂପମ୍ ରୂପମ୍ ପ୍ରତିରୂପମ୍ - ୨୦୧୪ (ଶ୍ୱେତପଦ୍ମ ପ୍ରକାଶନୀ)
* ସଂହତିର ସଂହିତା - ୨୦୦୩ (ଶ୍ୱେତପଦ୍ମ ପ୍ରକାଶନୀ)
* ସମୟ ପୁରୁଷ - ୨୦୦୮ (ଶ୍ୱେତପଦ୍ମ ପ୍ରକାଶନୀ)
* ସ୍ମୃତି ଚନ୍ଦନ - ୨୦୦୮ (ଶ୍ୱେତପଦ୍ମ ପ୍ରକାଶନୀ)
* ସତ୍ୟ ହିଁ ସମ୍ପଦ - ୧୯୯୭ (ମା ସାରଦା ପବ୍ଲିକେଶନ)
* ଅଛିଣ୍ଡା ମାସ ଛିଣ୍ଡାଦଉଡି - ୨୦୧୨ (ଶ୍ୱେତପଦ୍ମ ପ୍ରକାଶନୀ)
* ଦୂର ରାଇଜର କଥା - ୨୦୦୬ (ଓଡ଼ିଶା ବୁକ ଷ୍ଟୋର)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon|title=National Library of India Online Catalog|last=|first=|date=|website=opac.nationallibrary.gov.in|publisher=National Library of India|archive-url=|archive-date=|accessdate=2 May 2019}}&lt;/ref&gt;
* ଶିଲା ଶର୍ମାଙ୍କ ଗୋମୁଖ-ଯାତ୍ରା (ଅନୁବାଦ) ୧୯୯୧
== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୮୪&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award4.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=11 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112145729/http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award4.php |archive-date=12 January 2024 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ସାରଳା ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୨&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sarala Samman for Manorama Mahapatra |url=https://odishasuntimes.com/sarala-samman-manorama-mahapatra/ |website=odishasuntimes.com |publisher=odisha suntimes |accessdate=2 May 2019 |archive-date=2 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502112805/https://odishasuntimes.com/sarala-samman-manorama-mahapatra/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ଶକୁନ୍ତଳା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୧&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manorama Mohapatra Received Shakuntala Sanmman 2011 |url=https://www.odisha360.com/2011/11/29/manorama-mohapatra-received-shakuntala-samman-2011/ |website=www.odisha360.com |publisher=odisha360 |accessdate=2 May 2019}}&lt;/ref&gt;
* ଗଂଗାଧର ରଥ ସ୍ମାରକୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୫ (ଶ୍ରୀ ଗଂଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ପ୍ରଦତ୍ତ) 
* ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୧ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା ସମ୍ମାନ

== ଆଧାର ==
{{Reflist|30em}}
{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}}
{{ସାରଳା ସମ୍ମାନ}}
{{Authority control}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାମ୍ବାଦିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ସମାଜ ଖବରକାଗଜର ସମ୍ପାଦକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]]</text>
      <sha1>os7cw0iq61ia7vdpciqtndur3xs0yq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବହିଦାର</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70923</id>
    <revision>
      <id>607136</id>
      <parentid>547737</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T17:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7400" sha1="g2ar9r1mm9umfwdfyq0o4aj1btf475t" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Satya Narayan Bohidar}}
{{Infobox person
| honorific_prefix          = 
| name                      = ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବହିଦାର
| honorific_suffix          = 
| image                     = 
| image_size                = 200px
| alt                       = 
| caption                   = 
| birth_name                = 
| birth_date                = {{Birth date|df=yes|1913|08|01}}
| birth_place               = [[ସୋନପୁର]]
| death_date                = {{Death date and age|1980|12|31|1913|08|01}}
| death_place               = 
| death_cause               = 
| resting_place             =  
| residence                 = 
| nationality               = ଭାରତୀୟ
| other_names               = 
| ethnicity                 = 
| citizenship               = ବିଏ ବିଇଡ଼ି
|education     = 
| alma_mater                = [[ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲ]] (ବର୍ତ୍ତମାନର [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ବେହେରା ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲ]])
| occupation                = 
| years_active              = 
| known_for                 = 
| notable_works             = ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାର ବ୍ୟାକରଣ
| style                     = 
| home_town                 = 
| relatives                 =  
| parents                   =  ମିତ୍ରଭାନୁ &lt;BR/&gt;ବିଳାସବତୀ
| spouse                    = 
| children                  =  
| awards                    = ଭରତଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର
| website                   = 
| footnotes                 = 
| box_width                 = 
}}

'''ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବହିଦାର''' (୦୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୧୩ - ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୦), ଜଣେ [[କୋଶଳୀ ଭାଷା|ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷା]] ଲେଖକ ଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Eminent Personalities |url=https://sambalpur.nic.in/about-district/famous-personalities/ |website=sambalpur.nic.in |accessdate=1 August 2019}}&lt;/ref&gt; [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା]]ରୁ ଅଲଗା କରି ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶୈଳୀକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାଷା ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମ କରି ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶବ୍ଦକୋଷ ଓ ବ୍ୟାକରଣ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Das2012&quot;&gt;{{cite book|author=Nava Kishor Das|title=Odisha|url=https://books.google.com/books?id=Sz7m_yM-hJsC|year=2012|publisher=Seagull Books|isbn=978-81-7046-293-4}}&lt;/ref&gt; ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବୋହିଦାରଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନ ଅବସରରେ ଅଗଷ୍ଟ ୧ରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ '''ସମ୍ବଲପୁରୀ ଦିବସ''' ପାଳିତ ହୁଏ ।

ସତ୍ୟନାରାୟଣ ୧୯୧୩ ମସିହାରେ [[ସୋନପୁର]]ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ମିତ୍ରଭାନୁ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ବିଳାସବତୀ । ସୋନପୁରରେ ସେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଅଧିକ ପାଠର ସୁବିଧା ସୋନପୁରରେ ନଥିବାରୁ, ସେ [[ସମ୍ବଲପୁର]] ଯାଇଥିଲେ । ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ସେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରୁ ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିଥିଲେ । ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ସେ [[କଟକ]]ସ୍ଥିତ 'ଶିକ୍ଷକ ତାଲିମ ବିଦ୍ୟାଳୟ'ରୁ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷକତା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଘରୋଇ ଭାବରେ ବିଏ ଓ ବିଇଡ଼ି ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶବ୍ଦକୋଷ, ବ୍ୟାକରଣ ପୁସ୍ତକ, ଅନୁବାଦ କବିତା ଓ ଜୀବନୀ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;Singh1992&quot;&gt;{{cite book|author=K. S. Singh|title=People of India: Odisha (2 pts.)|url=https://books.google.com/books?id=LP_XIoebIE8C|year=1992|publisher=Anthropological Survey of India|isbn=978-81-7046-293-4}}&lt;/ref&gt;

'ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ଯୁବ ମଞ୍ଚ' ତରଫରୁ ସତ୍ୟନାରାୟଣଙ୍କ ଇଂରାଜୀ ଜନ୍ମଦିବସ ଅଗଷ୍ଟ ପହିଲାକୁ ''ସମ୍ବଲପୁରୀ ଦିନ୍'' ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sambalpuri Handloom Uniform For Gangadhar Meher University Students |url=https://www.ndtv.com/education/sambalpuri-handloom-uniform-for-gangadhar-meher-university-students-1894673 |website=www.ndtv.com |publisher=The Hindu |accessdate=1 August 2019}}&lt;/ref&gt;

== ରଚନାବଳୀ ==
* ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାର ବ୍ୟାକରଣ
* ଫୁଲ୍ ଚାଙ୍ଗୀର୍
* ଘୁବକୁଡ୍
* ଘାବଘାବୋ
* ଟିକ୍ ଚହଁରା(ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପୁସ୍ତକ ଭଣ୍ଡାର - ୧୯୭୫)&lt;ref&gt;{{cite book|title=Accessions List, India|url=https://books.google.com/books?id=7Yli4HX_9r0C|year=1981}}&lt;/ref&gt;
* ଶ୍ରୀପଞ୍ଚମୀ
* ସମ୍ବଲପୁରୀ ଚଉକିଆ&lt;ref name=&quot;Pasayat1998&quot;&gt;{{cite book|author=Chitrasen Pasayat|title=Tribe, Caste, and Folk Culture|url=https://books.google.com/books?id=E8TYAAAAMAAJ|year=1998|publisher=Rawat Publications}}&lt;/ref&gt;

== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ - ୧୯୭୨&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଥିବା ସାହିତ୍ୟିକ/ ସାହିତ୍ୟିକା |url=http://odishasahityaakademi.org/ovation1.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=2 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190416124608/http://odishasahityaakademi.org/ovation1.php |archive-date=16 April 2019 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ରାଜ୍ୟ ଶିଶୁ-ସାହିତ୍ୟ ସମିତି ପୁରସ୍କାର (ତାମ୍ର ଫଳକ) - ୧୯୭୬
* ଭରତଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର(ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ) - ୧୯୮୦&lt;ref&gt;{{cite book |title=ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ମରଣୀୟ ଶିକ୍ଷକବୃନ୍ଦ |publisher=ଜଗନ୍ନାଥ ମହାନ୍ତି |pages=୧୫୬-୧୬୨ |accessdate=1 August 2019}}&lt;/ref&gt;

== ଆଧାର ==
{{Reflist|30em}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୩ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୦ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]</text>
      <sha1>g2ar9r1mm9umfwdfyq0o4aj1btf475t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଲେସବିଆନ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72008</id>
    <revision>
      <id>607142</id>
      <parentid>582849</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T05:13:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjan Tapash</username>
        <id>42524</id>
      </contributor>
      <comment>/* ଲେସବିଆନ ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି */</comment>
      <origin>607142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11301" sha1="q9e65ns5ku2jx5tmg4sjm1y75iiu6un" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Lesbian}}
[[File:Simeon Solomon - Sappho and Erinna in a Garden at Mytilene.jpg|thumb|''[[Sappho]] and [[Erinna]] in a Garden at [[Mytilene]]'' by [[Simeon Solomon]], 1864]]
[[File:Double Venus symbol (bold).svg|thumb|upright|Symbol representing lesbian made from two interlocked [[astronomical symbols]] for the planet [[Venus]]. In biology, the singular symbol represents the female sex.&lt;ref name=&quot;Zimmerman_symbols&quot;&gt;{{cite book|editor1-last=Zimmerman|editor1-first=Bonnie|title=Encyclopedia of Lesbian and Gay Histories and Cultures|date=2000|publisher=[[Garland Publishing]]|volume=1 (Lesbian Histories and Cultures: An Encyclopedia)|page=748|edition=1st|chapter=Symbols (by Christy Stevens)|isbn=0-8153-1920-7|chapter-url=https://archive.org/details/encyclopediaofle00bzim|url-access=registration|url=https://archive.org/details/encyclopediaofle00bzim}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Stearn1962&gt;{{cite journal|author=Stearn, William T.|title=The Origin of the Male and Female Symbols of Biology|url=https://iapt-taxon.org/historic/Congress/IBC_1964/male_fem.pdf|journal=[[Taxon (journal)|Taxon]]|date=May 1962|volume=11|issue=4|pages=109–113|doi=10.2307/1217734|issn=0040-0262|accessdate=23 July 2019|jstor=1217734|author-link=William T. Stearn}}&lt;/ref&gt;|alt=]]
'''ଲେସବିଆନ''' ନାମ ସମଲିଙ୍ଗୀ ([[:en:Homosexuality|homosexual]]) ମହିଳାଙ୍କୁ  ଦିଆଯାଏ । &lt;ref name=&quot;Lesbian&quot;&gt;{{cite web|title=Lesbian |publisher=[[Oxford Reference]]|accessdate=December 10, 2018|url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100100998}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Zimmerman&quot;&gt;Zimmerman, p. 453.&lt;/ref&gt; ଏହି ଲେସବିଆନ ଶବ୍ଦଟି ଯୌନ ଚିହ୍ନଟ ବା ଯୌନ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ଓ ସମଲିଙ୍ଗୀ ଯୌନ ଆକର୍ଷିତ ମହିଳାଙ୍କର ସୂଚନା ଦେବାକୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । &lt;ref name=&quot;Zimmerman&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Solarz&quot;&gt;{{cite book|author1=Committee on Lesbian Health Research Priorities|author2=Neuroscience and Behavioral Health Program |author3=Health Sciences Policy Program, Health - Sciences Section - Institute of Medicine|title=Lesbian Health: Current Assessment and Directions for the Future|publisher=[[National Academies Press]]|isbn =0309174066|year=1999|page=22|accessdate=October 16, 2013 |url=https://books.google.com/books?id=jVzGMF25uasC&amp;pg=PA22}}&lt;/ref&gt;

ମହିଳାମାନେ ପରଷ୍ପର ସ‌ହିତ ଯୌନ ମିଳନ କରିବା ଚିନ୍ତାଧାରା ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ପୁରୁଷଙ୍କ ଭଳି ମହିଳାମାନଙ୍କର ସମଲିଙ୍ଗୀ ମିଳନର ସ୍ୱାଧୀନତା ଇତିହାସରେ ନଥିଲା ନା ଅନେକ ସମାଜରେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଭଳି ନିର୍ଯ୍ୟାତିତ ଓ ଦଣ୍ଡପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିଲେ । ଅସମଲିଙ୍ଗୀ ମିଳନ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଲେସବିଆନ‌ ସମ୍ପର୍କକୁ ସମାଜ ଏକ ନିରାପଦ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାନୁଥିଲା ଯଦି କୌଣସି ସାଥୀ କିଛି ବିଶେଷ ଅଧିକାର କାମନା କରୁନଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ ମହିଳାମାନେ କିପରି ସମଲିଙ୍ଗୀ କାମନା ବ୍ୟକ୍ତ ହେଉଥିଲା, ତାହା ଇତିହାସରେ ଲିଖିତ ନଥିଲା । ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଯୌନବିଶାରଦମାନେ ([[:en:sexologists|sexologists]]) ଓ ସମଲିଙ୍ଗୀ ବ୍ୟବ‌ହାରକୁ ବର୍ଗୀକରଣ କଲେ । ଯଥେଷ୍ଟ ସମଲିଙ୍ଗୀ ବ୍ୟବ‌ହାରର ଜ୍ଞାନ ଅଭାବରୁ ସେମାନେ ମତ ଦେଲେ ଯେ ନିଜର ସ୍ୱାଭାବିକ ଯୌନ ([[:en:gender|gender]]) କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ ନ କରୁଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଲେସବିଆନ ନାମକରଣ କଲେ ଯାହା ସମୟ ଯିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପୃଥିବୀର ବୈଜ୍ଞାନିକ ସମାଜଦ୍ୱାରା ପରିବର୍ତ୍ତୀତ ହୋଇଯାଇଛି । 

ସମଲିଙ୍ଗୀ ମହିଳାମାନେ ଏହି ଲେସବିଆନ ପଦବୀକୁ ଏଡ଼େଇବକୁ ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ‌କୁ ଲୁଚେଇଲେ ବା ଏହାକୁ ଏକ ନୂଆ ସଂସ୍କୃତି ଭାବରେ ଓ ପ‌ରିଚୟ ([[:en:Identity (social science)|identity]]) ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିନେଲେ ଯାହା ୟୁରୋପ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ବିକାଶ ଲାଭ କଲା । [[ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ]] ପରେ ଏକ ସାମାଜିକ ଅବସାଦର ସମୟ ଆସିଲା ଯେତେବେଳେ ସମଲିଙ୍ଗୀଙ୍କ ଉପରେ ସରକାର ଜୁଲୁମ କରିବାରୁ ସେମାନେ ଏକ ନେଟ‌ୱର୍କ କରି ପରସ୍ପର ସ‌ହିତ ପରିଚିତ ହୋଇ ଶିକ୍ଷିତ ହେଲେ ।  ସମୟକ୍ରମେ ଅଧିକ ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇବାରୁ ସେମାନେ କିପରି ସମ୍ପର୍କ ଓ ପରିବାର ରଖିବେ, ସେ ବିଷୟ  ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ । ଦ୍ୱତୀୟ ନାରୀବାଦ ଢେଉ ଆସିବା ପରେ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଇତିହାସରେ ଲେସବିଆନର ସଂଜ୍ଞା ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ।

ମିଡିଆରେ ଲେସବିଆନ‌ଙ୍କ ଚର୍ଚ୍ଚାରୁ ଜଣାଯାଏ, କୌତୁହଳପ୍ରାପ୍ତ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିବା ସମାଜ ଏହି ମହିଳାଙ୍କର ଯୌନ ଭୂମିକା ([[:en:gender role|gender role]]) ପ୍ରସଙ୍ଗ କଥା ଜାଣି ସମାଜ ଚକିତ ହୋଇଛି । ଲେସବିଆନ ପରିଚୟପ୍ରାପ୍ଟ ମହିଳାମାନେ ଜାତିଭେଦ ଭଳି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପାଇବା ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି : ଅସମଲିଙ୍ଗୀଙ୍କ ([[:en:Heterosexism|heterosexist]]) ବାଛବିଚାର, ବନ୍ଧୁ ଓ ପରିବାରର ସଭ୍ୟମାନଙ୍କର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବ‌ହିସ୍କାର ଯୋଗୁ ଲେସବିଆନମାନେ ଅଧିକ ସଂଗଠିତ ହେଉଛନ୍ତି । ମହିଳା ଭାବରେ ସେମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି । ଏହି ଭେଦଭାବ, ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଚାପ ଓ ପକ୍ଷ‌ପାତ ଫଳରେ ଶାରୀରିକ ବା ମାନସିକ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ରହୁଛନ୍ତି । ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତି ଓ ସାମାଜିକ ମନୋଭାବ ଯୋଗୁ ଲେସବିଆନ ସମ୍ପର୍କ ଓ ଖୋଲା ପରିବାର ସୃଷ୍ଟିରେ ଅନ୍ତରାୟ ହେଉଛି । 

==ଲେସବିଆନ ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି==
[[File:Godward-In the Days of Sappho-1904.jpg|thumb|left|୧୯୦୪ ମସିହାରେ ଜନ୍ ୱିଲିୟମ୍ ଗୋଡ୍‌ୱାର୍ଡ଼ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍କିତ ଏହି ଚିତ୍ରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଲେସ୍‌ବୋସ୍‌ର ସାଫୋ, 'ଲେସ୍‌ବିଆନ୍' (Lesbian) ଶବ୍ଦଟିକୁ ନାରୀ-ନାରୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା କାମନା ଓ ପ୍ରେମର ସୂଚକ ଭାବେ ଏକ ନୂଆ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ।|alt=Painting of a woman dressed in Greek robes sitting on a marble bench with trees and water in the distance.]]

ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀର କବି ସାଫୋଙ୍କ ବାସଗୃହ ଥିବା ଲେସବସ ([[:en:Lesbos|Lesbos]]) ଦ୍ୱୀପ ନାମରୁ ଲେସବିଆନ ଶବ୍ଦ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି &lt;ref name=&quot;Lesbian&quot;/&gt; ଅନେକ ପୁରାତନ ଲେଖାରୁ ଐତିହାସିକମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଗୋଟିଏ ଯୁବତୀ ଦଳ ସାଫୋଙ୍କ ଜିମାରେ ତାଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଓ ଆତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ନିମନ୍ତେ ସେଠାରେ ରହିଥିଲେ । &lt;ref&gt;Foster, p. 18.&lt;/ref&gt; ସାଫୋଙ୍କ ଖୁବ କମ କବିତା ବଞ୍ଚିଛି କିନ୍ତୁ ସେହି ବଳକା କବିତାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ, ସମ୍ପର୍କ ଓ ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍କାର ବିଷୟ ଲେଖାଅଛି । ସେ ନାରୀ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି କେନ୍ଦ୍ରିଭୂତ କରିଥିଲେ ସେହି ଝିଅମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ପ୍ରେମ ଥିବା ଘୋଷଣା କରିଥଲେ । &lt;ref&gt;Aldrich, pp. 47–49.&lt;/ref&gt; ମଧ୍ୟ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବରୁ &lt;ref&gt;{{cite book|last=Gollmann|first=Wilhelm|others=[[Charles Julius Hempel]]; J. Emerson Kent|title=The Homeopathic Guide, In All Diseases of the Urinary and Sexual Organs, Including the Derangements Caused by Onanism and Sexual Excesses|year=1855|publisher=Rademacher &amp; Sheek|location=Philadelphia|page=201|url=https://books.google.com/?id=AzkzAQAAMAAJ&amp;pg=PA201&amp;lpg=PA201&amp;dq=%22this+vice+has+derived+its%22#v=onepage&amp;q=%22this%20vice%20has%20derived%20its%22}}&lt;/ref&gt; ମଦ୍ୟ ସ‌ହିତ ଲେସବସର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୂଚନାକୁ ଲେସବିଆନ କୁହାଯାଉଥିଲା । ଏହି ଲେସବିଆନ ଶବ୍ଦକୁ କେବଳ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବାକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦରଖାସ୍ତ ସନ ୨୦୦୮ରେ ଗ୍ରୀକ କୋର୍ଟରେ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।  ଲେସବିଆନର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଏହି ଲେସବିଆନ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବ‌ହାର ଯୋଗୁ ନିନ୍ଦିତ ଓ ମାନବିକ ଅଧିକାର କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;([http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7520343.stm Lesbos locals lose lesbian appeal], BBC News Europe [July 22, 2008]. Retrieved on February 3, 2009.)&lt;/ref&gt;

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}</text>
      <sha1>q9e65ns5ku2jx5tmg4sjm1y75iiu6un</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ରଜତ କୁମାର କର</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77370</id>
    <revision>
      <id>607111</id>
      <parentid>573078</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T15:51:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19997" sha1="ko1aiyusd6n4sdpthuwez0kgox4v4gr" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Rajat Kumar Kar}}
{{Infobox person
| name               = ଡ. ରଜତ କୁମାର କର
| image              = Rajat Kumar Kar.jpg
| imagesize          = 
| caption            = 
| birth_date         = {{Birth date |df=y|1933|09|2}}
| birth_place        = [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]], [[ଓଡ଼ିଶା]], [[ଭାରତ]]
| birth_name         = 
| death_date         = {{Death date and age |df=y|2022|05|8|1933|09|2}}
| alma_mater         = ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ରେଭେନ୍ସା କଲେଜିଏଟ୍ ସ୍କୁଲ୍
| occupation         = ଶିକ୍ଷାବିତ୍‌&lt;br&gt;ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରବକ୍ତା&lt;br&gt;ଭାଷ୍ୟକାର
ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଶିକ୍ଷା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଓଡ଼ିଶା ସରକାର
| years_active       = 
| notable_works      = ସ୍ମୃତିର ଅତଳ ଗର୍ଵରୁ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଇତିହାସ-୨୦୨୨( ପ୍ରକାଶକ ରଞ୍ଜିତ କର)
ଭଞ୍ଜ ରାମାୟଣ -୨୦୨୩
ନିଷିଦ୍ଧ ନୀଳାଚଳ -୨୦୨୪
Light that was India-2022 ( Author’s Press, New Delhi) https://amzn.in/d/0QukD4c
Lord Jagannath the Unique Deity of Odisha-2023( Author’s Press, New Delhi) https://amzn.in/d/7KV625J
| spouse             = ଶାନ୍ତିଲତା କର&lt;ref&gt;{{cite news |title=ପରଲୋକରେ ରଜତ କର |url=https://sambadepaper.com/epaperimages/09052022/09052022-md-hr-7/182720.jpg |accessdate=9 May 2022 |work=ସମ୍ବାଦ |publisher=ସମ୍ବାଦ ଖବରକାଗଜ |date=9 May 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220509011020/https://sambadepaper.com/epaperimages/09052022/09052022-md-hr-7/182720.jpg |archivedate=9 May 2022 |location=[[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] |pages=୭ |language=ଓଡ଼ିଆ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| children           = Sagarika Praharaj (ସାଗାରିକା ପ୍ରହରାଜ)
Er.Ranjeet Kar (ରଞ୍ଜିତ କର)
Dr.Rajib Kumar Kar (ରଜୀବ କୁମାର କର)
Sambida Mahapatra (ସମ୍ବିଦା ମହାପାତ୍ର)
| parents            = କୁଳମଣି କର (ବାପା)&lt;br&gt;ଇନ୍ଦୁମତୀ ଦେବୀ (ମାଆ)
| relations          = [[ଶରତ କୁମାର କର]] (ସାନ ଭାଇ)
ପ୍ରଭତ୍ କୁମାର କର (ସାନ ଭାଇ)
ଅଜିତ କୁମାର କର (ସାନ ଭାଇ)
ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ରଥ (ଭଉଣୀ)
| education          = ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ M.A.(Economics), Utkal University
| relatives          = ମନମୋହନ ପ୍ରହରାଜ, ଭୁବନେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର (ଜମାତା)[Manmohan Praharaj, Bhubaneswar Prasad Mahapatra (Son in Laws)]
ଡାକ୍ତର ଅଂଶୁମାନ କର(ନାତି) [Dr Ansuman Kar] (Grandson)
| family             = Annanya Niketan, Bhubaneswar
| awards             = [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]]&lt;ref name=&quot;ରଜତ କର&quot;/&gt;
| website            = 
| signature          = Rajat Kumar Kar Signature (English).png
}}

'''ରଜତ କୁମାର କର''' (୨ ସେପଟେମ୍ବର ୧୯୩୩- ୮ ମେ ୨୦୨୨)&lt;!-- ମୁଁ ଡାକ୍ତର ଅଂଶୁମାନ କର, ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ରଜତ କୁମାର କରଙ୍କ ପୌତ୍ର ଭାବେ ପରିବାର ତରଫରୁ କିଛିଟା ତଥ୍ୟ ସଂଶୋଧନ କରୁଛି.... ଏହି ତଥ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ଓ ଦାୟିତ୍ୱ ମୋର 
 --&gt; ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଶିକ୍ଷାବିତ, ନାଟ୍ୟକାର ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରବକ୍ତା ଥିଲେ । ଦୀର୍ଘ ୬୨ ବର୍ଷ ଧରି ସେ ଟିଭି ଓ ରେଡ଼ିଓରେ ରଥଯାତ୍ରାର ଧାରା ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରି ଓଡ଼ିଶାର ଜନମାନସରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ତିଆରି କରିଥିଲେ । ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଜଣେ ସୁବକ୍ତା ଭାବେ ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ରହିଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;ରଜତ କର&quot;&gt;{{cite news |title=ଓଡ଼ିଶାରୁ ୬ ଜଣଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ସମ୍ମାନ |url=https://sambad.in/state/six-people-from-odisha-are-awarded-the-padma-award-618187/ |accessdate=27 January 2021 |work=ସମ୍ବାଦ |publisher=sambad.in |date=26 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210127175125/https://sambad.in/state/six-people-from-odisha-are-awarded-the-padma-award-618187/ |archivedate=27 January 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]] ପୁରସ୍କାରରେ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://zeenews.india.com/hindi/zeeodisha/national-international/2021-padma-award-list-declare-by-union-home-ministry/835265|title=ଘୋଷଣା ହେଲା ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର; ରାଜ୍ୟର ୬ ଜଣଙ୍କୁ ମିଳିବ ଶୀର୍ଷ ସମ୍ମାନ|date=25 January 2021|work=Zee Odisha|accessdate=28 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210128120718/https://zeenews.india.com/hindi/zeeodisha/national-international/2021-padma-award-list-declare-by-union-home-ministry/835265|archivedate=28 January 2021|location=[[ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ]]|language=[[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pib.gov.in/pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1692337|title=Padma Awards 2021 announced|website=pib.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125161945/https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1692337|archive-date=25 January 2021|url-status=live|access-date=2022-05-12}}&lt;/ref&gt;

[[ଫାଇଲ:Rajat Kumar Kar receiving Padmashree from President Kovind.jpg|thumb|ରଜତ କୁମାର କର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଅବସରରେ]]

== ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା ==
ରଜତ କର ୧୯୩୩ ମସିହାର ସେପଟେମ୍ବର ୨ ତାରିଖରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ମାହାଙ୍ଗାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Noted Culture Specialist Rajat Kumar Kar dies |url=https://kalingatv.com/state/noted-culture-specialist-rajat-kumar-kar-dies/ |accessdate=12 May 2022 |work=KalingaTV |date=8 May 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220508133703/https://kalingatv.com/state/noted-culture-specialist-rajat-kumar-kar-dies/ |archivedate=12 May 2022 |location=Bhubaneswar |language=English |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ କୁଳମଣି କର ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଇନ୍ଦୁମତୀ ଦେବୀ ।&lt;ref name=&quot;ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର&quot;&gt;{{cite news |title=ଓଡ଼ିଶାର ୬ ଜଣଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର, ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ ସୁଦର୍ଶନ ସାହୁ ପାଇବେ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ {{!}} Sambad |url=https://sambad.in/india-and-beyond/padma-awards-announced-618051/ |accessdate=28 January 2021 |work=ସମ୍ବାଦ |publisher=sambad.in |date=25 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210128120029/https://sambad.in/india-and-beyond/padma-awards-announced-618051/ |archivedate=28 January 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ସେ [[ରେଭେନ୍ସା କଲିଜେଟ ସ୍କୁଲ]]ର ଛାତ୍ର ଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ  ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକୋତର ଡିଗ୍ରୀ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news |last1=Sethy |first1=Rajesh |title=ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର |url=https://kanaknews.com/6-people-name-in-padma-award-odisha/ |accessdate=28 January 2021 |work=Kanak News |publisher=kanaknews.com |date=26 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210128121138/https://kanaknews.com/6-people-name-in-padma-award-odisha/ |archivedate=28 January 2021 |language=ଓଡ଼ିଆ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 

ସନ୍ତାନ : ସାଗରିକ ପ୍ରହରାଜ 

              ଇଂ ରଣଜିତ କର 

               ଡ଼ ରାଜୀବ କୁମାର କର

               ସମ୍ବିଦା ମହାପାତ୍ର 

ପୌତ୍ର: ଡାକ୍ତର ଅଂଶୁମାନ କର 

== ରଚନାବଳୀ ==
ଜଗନ୍ନାଥ ଧର୍ମ ଓ ରୀତିନୀତିକୁ ନେଇ ସେ ଅନେକ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
* ଜନ ଜୀବନରେ ଜଗନ୍ନାଥ - ୨୦୦୬ ( ବସଙ୍ଗ ପବ୍ଲିକେଶନ୍ସ, କଟକ )
* ଅନନ୍ୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଅନୁଭୁତିରେ - ୨୦୦୭ ( ପ୍ରକାଶକ,ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ରଜତ କୁମାର କର ସ୍ମୃତି ସଂସଦ )
* ଅନ୍ଧପୁଟୁଳି - ୧୯୭୧ ( ଜେ ମହାପାତ୍ର ଆଣ୍ଡ କୋ, କଟକ )
* ଚନ୍ଦନ ହଜୁର - ୧୯୬୭ ( ସାହିତ୍ୟ ମନ୍ଦିର, କଟକ )
* ଜଣାଣ ଜଣାଉଛି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ - ୧୯୯୯ ( ପ୍ରକାଶକ,ପ୍ରଭାତ କୁମାର କର )
* ବାଇଶି ପାବଚ୍ଛ - ୧୯୯୯ ( ଶାନ୍ତି ପ୍ରକାଶନୀ, ଭୁବନେଶ୍ୱର )
* ବୀର ଚାଖି ଖୁଣ୍ଟିଆ - ୨୦୦୩ ( ପ୍ରକାଶକ,ରଞ୍ଜିତ କର )
* ଜନମାନସରେ ଭଞ୍ଜ - ୨୦୦୭ ( ବାସନ୍ତୀ ପବ୍ଲିକେଶନ୍ସ, କଟକ )&lt;ref&gt;{{cite web |title=National Library of India E-Catalogue |website=www.opac.nationallibrary.gov.in/ |accessdate=1 February 2021}}&lt;/ref&gt;
* ଭଞ୍ଜ ରାମାୟଣ -୨୦୨୩( ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ରଜତ କୁମାର କର ସ୍ମୃତି ସଂସଦ)
* ନିଷିଦ୍ଧ ନୀଳାଚଳ -୨୦୨୪ ( ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ରଜତ କୁମାର କର ସ୍ମୃତି ସଂସଦ)
* ସ୍ମୃତିର ଅତଳ ଗର୍ଵରୁ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଇତିହାସ-୨୦୨୨( ପ୍ରକାଶକ ରଞ୍ଜିତ କର)
* Light that was India-2022 ( Author’s Press, New Delhi)
* Lord Jagannath the Unique Deity of Odisha-2023( Author’s Press, New Delhi)

== ରେଡ଼ିଓ/ଦୂରଦର୍ଶନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ==
ରଜତ କର ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଭାବରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସରକାର]]&lt;nowiki/&gt;ଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି କାମ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏସସିଇଆଇଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ ଚାକିରିରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ସେ ଆକାଶବାଣୀର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଭିନୟ କରିବା ସହିତ ଅନେକ ନାଟକ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://odishatv.in/news/miscellaneous/noted-author-jagannath-culture-expert-rajat-kar-passes-away-176437|title=Noted author, Jagannath culture expert Rajat Kar passes away|last=Otv|first=News Desk|website=Noted author, Jagannath culture expert Rajat Kar passes away|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220508145026/https://odishatv.in/news/miscellaneous/noted-author-jagannath-culture-expert-rajat-kar-passes-away-176437|archive-date=2022-05-08|access-date=2022-05-08 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ସେ ଟିଭି ଓ ରେଡ଼ିଓରେ ରଥଯାତ୍ରାର ଧାରା ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Commoners from Odisha bring Padma awards pride home |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2021/jan/26/commoners-from-odisha-bring-padma-awards-pride-home-2255224.html |accessdate=28 January 2021 |work=The New Indian Express |date=26 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210128122713/https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2021/jan/26/commoners-from-odisha-bring-padma-awards-pride-home-2255224.html |archivedate=28 January 2021 |location=Bhubaneswar |language=English |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Shanti Devi And Rajat Kumar Kar Of Odisha To Get Padma Shri Award! |url=https://kalingatv.com/state/shanti-devi-and-rajat-kumar-kar-of-odisha-to-get-padma-shri-award/ |accessdate=28 January 2021 |work=KalingaTV |date=25 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210128121823/https://kalingatv.com/state/shanti-devi-and-rajat-kumar-kar-of-odisha-to-get-padma-shri-award/ |archivedate=28 January 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ପ୍ରାର୍ଥନା ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବାଦୀପାଲାରେ ସେ ବିଚାରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବୈଦେହୀଶ ବିଳାସରେ [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ]]&lt;nowiki/&gt;ଙ୍କ କାବ୍ୟ [[ବୈଦେହୀଶ ବିଳାସ]]&lt;nowiki/&gt;ର ଉପସ୍ଥାପନା କରୁଥିଲେ ।

୧୯୮୧ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉଲ୍‌କାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଯାହା ଥିଲା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷ ଅଭିନୀତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର । ତାଙ୍କ ଅଜାଣତରେ ତାଙ୍କର କିଛି ଦୃଶ୍ୟ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବାରୁ ସେ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିବା ସହିତ ଅଭିନୟ ଜଗତରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=ଉଲ୍‌କାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ |url=https://sambadepaper.com/epaperimages/09052022/09052022-md-hr-10/182240.jpg |accessdate=9 May 2022 |work=ସମ୍ବାଦ |issue=[[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] |publisher=ସମ୍ବାଦ ଖବରକାଗଜ |date=9 May 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220509011553/https://sambadepaper.com/epaperimages/09052022/09052022-md-hr-10/182240.jpg |archivedate=9 May 2022 |pages=୧୦ |language=ଓଡ଼ିଆ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ
!ଚେନାଲ୍
!ଭୂମିକା
|-
|ରଥଯାତ୍ରା ଲାଇଭ୍
|[[ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ]]
|ଭାଷ୍ୟକାର
|-
|ବାଦୀପାଲା
|ପ୍ରାର୍ଥନା ଟିଭି
|ବିଚାରକ
|-
|ବୈଦେହୀଶ ବିଳାସ
|ପ୍ରାର୍ଥନା ଟିଭି
|ପ୍ରବଚକ
|}

== ପୁରସ୍କାର ==
* [[ପଦ୍ମଶ୍ରୀ]], ୨୦୨୧&lt;ref&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2021 announced |url=https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1692337 |website=pib.gov.in |publisher=Ministry of Home Affairs |accessdate=28 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125161945/https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1692337 |archivedate=25 January 2021 |date=25 January 2021 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=୬ ଓଡ଼ିଆ ପାଇବେ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର |url=https://khabar.odishatv.in/nation-and-world/6-odia-get-padma-awards/240789/ |accessdate=28 January 2021 |work=OTV Khabar |date=25 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210128120539/https://khabar.odishatv.in/nation-and-world/6-odia-get-padma-awards/240789/ |archivedate=28 January 2021 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୯ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା, ୨୦୧୭&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଥିବା ସାହିତ୍ୟିକ/ ସାହିତ୍ୟିକା |url=http://odishasahityaakademi.org/ovation7.php |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=24 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604060607/http://odishasahityaakademi.org/ovation7.php |archive-date=4 June 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୧&lt;ref&gt;{{cite news |title=ରଜତ କରଙ୍କୁ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ସମ୍ମାନ |url=https://www.dharitri.com/e-Paper/2011/031111/p5.htm |accessdate=13 May 2021 |work=ଧରିତ୍ରୀ |date=3 November 2011 |location=[[କଟକ]] |page=୫ |language=ଓଡ଼ିଆ}}&lt;/ref&gt;

== ମୃତ୍ୟୁ ==
ରଜତ କର [[ହୃଦ୍‌ଘାତ]]&lt;nowiki/&gt;ରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sambad.in/state/rajat-kara-no-more-815362/|title=ବିଶିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାବିତ୍‌, ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରଚାରକ ଡ.ରଜତ କରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ {{!}} Sambad|date=2022-05-08|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20220508145347/https://sambad.in/state/rajat-kara-no-more-815362/|archive-date=2022-05-08|access-date=2022-05-08 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ୨୦୨୨ ମସିହାର ମଇ ୮ ତାରିଖରେ ଏକ ଘରୋଇ ଚିକିତ୍ସାଳୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kanaknews.com/padmashree-rajat-kar-passes-away/|title=ପରଲୋକରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ରଜତ କର । ୮୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ହୃତଘାତରେ ଦେହାନ୍ତ । ଶିକ୍ଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ ପାଇଁ ମିଳିଥିଲେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ {{!}} Kanak News|date=2022-05-08|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20220508144939/https://kanaknews.com/padmashree-rajat-kar-passes-away/|archive-date=2022-05-08|access-date=2022-05-08 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୭ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

== ଆଧାର ==
{{Reflist|30em}}

== ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ==
{{Commons cat|Rajat Kumar Kar|ରଜତ କୁମାର କର}}
* {{Imdb name|nm13644941}}
* {{Twitter|rajatkar_odisha}}
* {{Facebook|rajatkumarkarOdisha}}
* https://www.amazon.in/Light-that-was-India/dp/B09L6F7RYR
* https://amzn.in/d/f51wA85
{{ଓଡ଼ିଶାର ପଦ୍ମ ବିଜେତା}}
{{ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ନାଟକ ସମ୍ମାନ}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]</text>
      <sha1>ko1aiyusd6n4sdpthuwez0kgox4v4gr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ମୀନାକ୍ଷୀ ଦେବୀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78294</id>
    <revision>
      <id>607103</id>
      <parentid>538244</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T15:14:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6497" sha1="bqpjmc3baigkisuxv2cijacutqao79s" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Meenakshi Devi}}
{{Infobox person
| name = ମୀନାକ୍ଷୀ ଦେବୀ
|image         =  
|image_size    =
|alt           =
|birth_name    = 
|birth_date    = {{Birth date |df=y|1955|03|28}}
|birth_place   = ଶ୍ରୀପୁରୁ‌ଷୋତ୍ତମପୁର ଶାସନ, [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା|ପୁରୀ]]
|death_date    = {{Death date and age |df=y|2021|06|02|1955|03|22}}
|death_place   = [[କଟକ]]
|death_cause   = 
|resting_place = 
|resting_place_coordinates = &lt;!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
|nationality   = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
|other_names   = 
|education     = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର (ଓଡ଼ିଆ)
|alma_mater    = 
|employer     = 
|known_for     = ସାହିତ୍ୟିକା, ଅଧ୍ୟାପିକା
|religion      = 
|spouse        = ଶଶିଭୂଷଣ ତ୍ରିପାଠୀ
|children      = 
|parents       = ସଦାଶିବ ମିଶ୍ର, କନକଲତା
|relatives      =
|awards        = 
|website       = 
|signature     = 
|footnotes     =
|box_width     =
}}
'''ମୀନାକ୍ଷୀ ଦେବୀ''' (୨୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୫୫ - ୨ ଜୁନ ୨୦୨୧) ଜଣେ ଗୀତିକବି, ଗାଳ୍ପିକା ଓ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକା ଥିଲେ । ସେ [[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]]ର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।

== ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ==
ମୀନାକ୍ଷୀ ଦେବୀ, ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଶ୍ରୀପୁରୁ‌ଷୋତ୍ତମପୁର ଶାସନଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ସଦାଶିବ ମିଶ୍ର ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ । ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା କନକଲତା । ସ୍କୁଲ ସ୍ଥରରୁ ସେ ଖେଳ, ବକ୍ତୃତା, ସେବା ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଗଭର ଥିଲେ । ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଇଡ଼ ଭାବରେ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷାହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୦ରୁ ୧୯୮୩ ମସିହା  ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ [[ଝାରସୁଗୁଡ଼ା]]ର ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । ୧୯୯୨ରୁ ୨୦୧୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ [[ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଇଣ୍ଡିଆନ କାଉନସିଲ ଅଫ ମେଡିକାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ(ଆଇସିଏମଆର)ର ଗବେଷଣା ସହକାରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ମୀନାକ୍ଷୀ ଦେବୀଙ୍କ ପରଲୋକ |url=https://www.samajalive.in/meenakshi-devi-is-no-more/300147.html |website=www.samajalive.in |publisher=ସମାଜ |accessdate=3 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603090819/https://www.samajalive.in/meenakshi-devi-is-no-more/300147.html |archivedate=3 June 2021 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନ ==
ସେ ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରି ୨୦ରୁ ଅଧିକ ଗୀତିକବିତା, କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, ଶିଶୁ ନାଟକ, ଉପନ୍ୟାସ, ପ୍ରବନ୍ଧ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ [[ଆକାଶବାଣୀ କଟକ}ଆକାଶବାଣୀ]] ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶନର ସ୍ବୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଗୀତିକାର ଓ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସେ ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର ସମ୍ପାଦିକା ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
=== ରଚନାବଳୀ ===
* ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସୁଲୋଚନା
* ଝରାପତ୍ରର ଗୀତି
* ମଣିଷ ପରି ମଣିଷ&lt;ref&gt;{{cite news |title=ଲେଖିକା ମୀନାକ୍ଷୀ ଦେବୀଙ୍କ ପରଲୋକ |url=http://dharitriepaper.in/edition/8098/bhubaneswar/page/8 |accessdate=3 June 2021 |issue=ଧରିତ୍ରୀ ୩/୦୬/୨୦୨୧ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା  ୮ |publisher=ଧରିତ୍ରୀ}}&lt;/ref&gt;

== ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା - ୨୦୧୫&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଥିବା ସାହିତ୍ୟିକ/ ସାହିତ୍ୟିକା |url=http://odishasahityaakademi.org/ovation7.php |website=www.odishasahityaakademi.org |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |accessdate=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604060607/http://odishasahityaakademi.org/ovation7.php |archive-date=4 June 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ଓଡ଼ିଶା ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା&lt;ref&gt;{{cite web |title=ମୀନାକ୍ଷୀ ଦେବୀଙ୍କ ପରଲୋକ |url=https://sambad.in/state/meenakshi-devi-passes-away-672649/ |website=www.sambad.in |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |accessdate=3 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603090955/https://sambad.in/state/meenakshi-devi-passes-away-672649/ |archivedate=3 June 2021 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ଆଧାର == 
{{ଆଧାର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିକା]]</text>
      <sha1>bqpjmc3baigkisuxv2cijacutqao79s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ସୁପ୍ରଭା ରାୟ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79208</id>
    <revision>
      <id>607139</id>
      <parentid>551244</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T18:36:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7365" sha1="4sy4oyxo2f8lle9itvwqljzyt13kk1f" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Suprabha Ray}}
{{Infobox person
| name               = ସୁପ୍ରଭା ରାୟ
| image              = 
| image_size         = 250px
| alt                = 
| caption            = 
| birth_name         = 
| birth_date         = 
| birth_place        = 
| death_date         = 
| death_place        = 
| death_cause        = 
| body_discovered    = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = 
| monuments          = 
| residence          = 
| nationality        = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
| other_names        = 
| citizenship        = ଭାରତୀୟ
| education          = 
| occupation         = ଶିକ୍ଷକତା
| years_active       = 
| employer           = 
| organization       = 
| agent              = 
| known_for          = 
| notable_works      = ଆବର୍ତ୍ତନ
| style              = 
| influences         = 
| influenced         = 
| home_town          = 
| parents            = 
| spouse             = ରବୀନ୍ଦ୍ର ରାୟ
| children           = 
| relatives          = 
| callsign           = 
| awards             = 
| signature          = 
| signature_alt      = 
| signature_size     = 
| website            = 
| footnotes          = 
| box_width          = 
}}
'''ସୁପ୍ରଭା ରାୟ''' ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦିକା ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=ପୁସ୍ତକ ସୁଚୀ ୨୦୧୪ |url=http://odishasahityaakademi.org/pdf/book_2014.pdf |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=9 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210909055648/http://odishasahityaakademi.org/pdf/book_2014.pdf |archivedate=9 September 2021}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କର ୪୬ଟି ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ସେ ଅନୁବାଦ ବ୍ୟତୀତ ମୌଳିକ ସାହିତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରନ୍ତି । ସେ ଶିକ୍ଷକତା ବୃତ୍ତିରେ ଥାଇ, ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।

== ରଚନାବଳୀ ==
ସୁପ୍ରଭା ରାୟ, ଉଭୟ ମୌଳିକ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରନ୍ତି । ସେ ୪୬ଟି ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାଶିତ ପୁସ୍ତକ ଥିଲା ''ଆବର୍ତ୍ତନ'' ।
=== ରଚନାବଳୀ ===
=== ମୌଳିକ ରଚନା ===
* ଆବର୍ତ୍ତନ - ୨୦୦୨ ( ଆଶା ପ୍ରକାଶନ )
* ରିକ୍ତଡାଲା - ୨୦୦୬ ( କବିତା,  ପ୍ରେସ ନ୍ୟୁଜ ସର୍ଭିସ)
* କଥା କଥାରେ କବିତା - ୨୦୦୨ (ଶିଶୁ କବିତା)
* ଶେଷ ତୃଷ୍ଣା (ଗଳ୍ପ)
* ଭିନ୍ନ ପ୍ରତିବିମ୍ବ - ୨୦୦୩ ( ମୃଣ୍ମୟ ପ୍ରକାଶନୀ )
* ରୂପାନ୍ତର - ୨୦୦୩ ( ପ୍ରେସ ନ୍ୟୁଜ ସର୍ଭିସ, ଭୁବନେଶ୍ୱର )
* ଉପାନ୍ତ ଛାୟା
=== ଅନୁବାଦ ===
* ଲୁହା ଗାରଦର ଛାଇ
* ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା
* ଜୀବନ ସ୍ୱାଦ - ୨୦୦୭ ( [[ଆଶାପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ]]ଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ, ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସୁଧନ୍ୟା ପ୍ରକାଶନଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ )
* ଶବ ସାଧକ
* ଯୁଗାନ୍ତର
* ଯବନିକା ତିରେ
* ସପ୍ତସିନ୍ଧୁ ଦଶଦିଗନ୍ତ ( [[ଆଶାପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ]]ଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ )
* ତୁମକୁ ନମସ୍କାର
* ଏକ ଅମୃତ ପାତ୍ର
* ଅଜ୍ଞାତବାସ
* ଉତ୍ତର ଫାଲଗୁନି
* ରଙ୍ଗର ଟିକା
* ରାତିର ଗାଡ଼ି ( ଡ଼ ନିହାର ରଞ୍ଜନ ଗୁପ୍ତଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ )
* ପ୍ରଥମ ଅଙ୍କ
* ଜୀବନର ନାଁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ( [[ବିମଳ ମିତ୍ର]]ଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ )
* ସୁଚରିତା
* ମେଘ କୋଳରେ ଖରା ( ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ରାୟଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ )
* ଶତରୂପା - ୨୦୦୬ ( ଦୀପକ ପ୍ରକାଶନ )&lt;ref&gt;{{cite web |title=National Library Online Catalogue |url=http://opac.nationallibrary.gov.in/cgi-bin/gw/chameleon |website=www.http://opac.nationallibrary.gov.in/ |publisher=National Library of India |accessdate=9 September 2021}}&lt;/ref&gt;

== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକମେଳା ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୫
* ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ସାଧନା ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ( ଦିଲ୍ଲୀ )
* ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ଦେବୀ ଲେଖିକା ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୨ ( [[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]]ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ )&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର ସମାବର୍ତ୍ତନ ଓ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ ଉତ୍ସବ : ପ୍ରଭାତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ‘ଉତ୍କଳରତ୍ନ’ ସମ୍ମାନ |url=https://sambad.in/state/pravat-patnaik-gets-utkalratna-awards-134709/ |website=www.sambad.in |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |accessdate=9 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210909055031/https://sambad.in/state/pravat-patnaik-gets-utkalratna-awards-134709/ |archivedate=9 September 2021}}&lt;/ref&gt;
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା - ୨୦୦୮&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଥିବା ସାହିତ୍ୟିକ/ସାହିତ୍ୟିକା |url=http://odishasahityaakademi.org/ovation6.php |website=www.odishasahityaakademi.org/ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=9 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210909060149/http://odishasahityaakademi.org/ovation6.php |archive-date=9 September 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ମନସ୍ୱିନୀ ରାୟ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର ( [[ଓଡ଼ିଶା ଲେଖିକା ସଂସଦ]]ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ )&lt;ref&gt;{{cite news |title=ସୃଜନ ଆଳାପ |url=http://dharitriepaper.in/edition/8795/sahityayan/page/3 |accessdate=9 September 2021 |issue=ଧରିତ୍ରୀ ୦୯।୦୯।୨୦୨୧ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୩ |publisher=ଧରିତ୍ରୀ |date=9 September 2021}}&lt;/ref&gt;

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ]]</text>
      <sha1>4sy4oyxo2f8lle9itvwqljzyt13kk1f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ବୁଟାଲବିଟାଲ/ଆସେଟାମିନୋଫେନ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80544</id>
    <revision>
      <id>607092</id>
      <parentid>564617</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T12:29:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8889" sha1="2ukuq1su2gvr92pgqxxeva1a90gaxcb" xml:space="preserve">{{Infobox drug
| type            = combo
| IUPAC_name      = &lt;!--External links--&gt;
| image           = Fioricet.jpg
| caption         = A bottle of butalbital/acetaminophen

&lt;!-- Combo data --&gt;
| pronounce       =
| tradename       = Allzital, Butapap, Fioricet, others
| Drugs.com       = {{Drugs.com|ppa|butalbital-and-acetaminophen}}
| component1      = Butalbital
| class1          = [[Barbiturate]]
| component2      = Acetaminophen
| class2          = Miscellaneous [[analgesic]]
| component3      = Caffeine
| class3          = [[Xanthine]]

&lt;!--Names--&gt;
| MedlinePlus     = a601009

&lt;!-- Clinical data --&gt;
| DailyMedID      = Butalbital_and_acetaminophen
| pregnancy_US    = C
| pregnancy_US_comment= &lt;ref name=&quot;Drugs.com pregnancy&quot;&gt;{{cite web | title=Acetaminophen / butalbital Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=27 August 2018 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/acetaminophen-butalbital.html | access-date=10 April 2020}}&lt;/ref&gt;
| legal_US        = Rx-only

&lt;!-- Chemical data --&gt;
| routes_of_administration= By mouth
| onset           =
| duration_of_action=
| synonyms        =
}}

'''ବୁଟାଲବିଟାଲ/ଆସେଟାମିନୋଫେନ''' ଏକ ଔଷଧ ମିଶ୍ରଣ (ବ୍ୟବସାୟୀକ ନାମ ବୁଟାପାପ୍) ଯାହା [[ଚାପଗ୍ରସ୍ତ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା]] ଏବଂ [[ଅଧକପାଳି]] ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | &lt;ref name=&quot;Butapap FDA label&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=ca8a0862-1956-43ad-844d-77153aa09dfb|title=Butapap- butalbital and acetaminophen tablet|date=17 January 2020|website=DailyMed|access-date=10 April 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Pro2019&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.drugs.com/pro/butalbital-and-acetaminophen.html|title=Butalbital and Acetaminophen - FDA prescribing information, side effects and uses|website=Drugs.com|access-date=18 April 2019}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;PDR2019&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.pdr.net/drug-summary/Fioricet-Capsules-acetaminophen-butalbital-caffeine-3284|title=Fioricet Capsules (acetaminophen/butalbital/caffeine)|website=Prescribers' Digital Reference|access-date=18 April 2019}}&lt;/ref&gt; ଏଥିରେ ବୁଟାଲବିଟାଲ ନାମକ ଏହ ବାର୍ବିଚୁରେଟ ଏବଂ [[ପାରାସେଟାମୋଲ]] (ଆସେଟାମିନୋଫେନ୍) ଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ ଔଷଧ ଥାଏ ।&lt;ref name=&quot;autogen3&quot;&gt;{{cite web |title=Butalbital and Acetaminophen - FDA prescribing information, side effects and uses |url=https://www.drugs.com/pro/butalbital-and-acetaminophen.html |website=Drugs.com |access-date=18 April 2019 }}&lt;/ref&gt; ଏହା ସ‌ହିତ କଫିନ ମିଶ୍ରଣ ଥିବା ଔଷଧ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ଯାହାର ନାମ ଫାୟରିସେଟ | &lt;ref name=&quot;Pha2009&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qkQHcIDy0QgC&amp;pg=PA3|title=Pharmacopoeia|last=Hamilton|first=Richard J|date=2009|publisher=Jones &amp; Bartlett Learning|isbn=9780763774196|page=3}}&lt;/ref&gt; ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ | &lt;ref name=&quot;autogen3&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Fioricet FDA label&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=c018be7d-f7b8-45e2-97b8-8e7a71740657|title=Fioricet- butalbital, acetaminophen, and caffeine capsule|date=27 January 2020|website=DailyMed|access-date=10 April 2020}}&lt;/ref&gt;  କୋଡ଼ିନ ସହିତ ଏକ ମିଶ୍ରଣ ମଧ୍ୟ ବିକ୍ରି ହୁଏ | &lt;ref name=&quot;Fioricet with Codeine FDA label&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=df9801fc-03fe-41da-a6b3-0f76788217c9|title=Fioricet with Codeine- butalbital, acetaminophen, caffeine, and codeine phosphate capsule|date=7 February 2020|website=DailyMed|access-date=10 April 2020}}&lt;/ref&gt;

ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ, ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା, ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ ଅସୁବିଧା ଏବଂ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ | &lt;ref name=&quot;Pro2019&quot; /&gt; ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଯକୃତ ସମସ୍ୟା, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ ଏବଂ [[ଆଲର୍ଜି|ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା]] ହୋଇପାରେ | &lt;ref name=&quot;autogen3&quot; /&gt; ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହାର କଲେ ଔଷଧ ଅତିବ୍ୟବ‌ହାର ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା ହୋଇପାରେ | &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2Q5hCgAAQBAJ&amp;pg=PA1057|title=Pharmacotherapeutics For Advanced Practice Nurse Prescribers|last=Woo|first=Teri Moser|last2=Robinson|first2=Marylou V.|date=2015|publisher=F.A. Davis|isbn=9780803645813|page=1057}}&lt;/ref&gt; ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବ୍ୟବହାର ପରେ ହଟାତ୍ ବନ୍ଦ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ବାର୍ବିଚୁରେଟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ହୋଇପାରେ । &lt;ref name=&quot;Young2002&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Young WB, Siow HC|date=April 2002|title=Should butalbital-containing analgesics be banned? Yes|journal=Current Pain and Headache Reports|volume=6|issue=2|pages=151–5|doi=10.1007/s11916-002-0012-y|pmid=11872187}}&lt;/ref&gt; [[ଗର୍ଭାବସ୍ଥା|ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ]] କିମ୍ବା [[ସ୍ତନ୍ୟପାନ]] ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର ସାଧାରଣତଃ ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ ନାହିଁ | &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.drugs.com/pregnancy/acetaminophen-butalbital.html|title=Acetaminophen / butalbital Use During Pregnancy|website=Drugs.com|access-date=18 April 2019}}&lt;/ref&gt;

୧୯୮୪ ମସିହାର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ମିଶ୍ରଣକୁ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା | &lt;ref name=&quot;Pro2019&quot; /&gt; ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ | &lt;ref name=&quot;Pha2009&quot; /&gt; ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୨୦୧୯ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ ୧.୨୦ ଡଲାର ଥିଲା । &lt;ref name=&quot;NADAC2019&quot;&gt;{{Cite web|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6|title=NADAC as of 2019-02-27|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=3 March 2019|archive-date=2019-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044447/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2019-02-27/s7c9-pfa6|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ୨୦୧୭  ମସିହାରେ ଏହା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୧୮୭ତମ ସାଧାରଣ ପ୍ରସକ୍ରିପସନ ଔଷଧ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ତିନି ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ୍ ରହିଥିଲା | &lt;ref name=&quot;ref&quot;&gt;{{Cite web|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|title=The Top 300 of 2020|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/AcetaminophenButalbital|title=Acetaminophen; Butalbital - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020}}&lt;/ref&gt; ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର କେତେକ ରାଜ୍ୟରେ ଏହା ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଔଷଧ, &lt;ref name=&quot;Allzital FDA label&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=a054238f-b250-4aec-975d-b64d6685e0cd|title=Allzital- butalbital and acetaminophen tablet|date=17 December 2019|website=DailyMed|access-date=18 April 2020}}&lt;/ref&gt; କିନ୍ତୁ ଫେଡେରାଲରେ ନୁହେଁ | &lt;ref name=&quot;PDR2019&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nabp.pharmacy/wp-content/uploads/2016/06/WV092014.pdf|title=West Virginia Board of Pharmacy|access-date=8 June 2019|archive-date=8 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608191728/https://nabp.pharmacy/wp-content/uploads/2016/06/WV092014.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://drugsdetails.com/butalbital/|title=Butalbital|website=Drugs Details|access-date=18 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302164720/https://drugsdetails.com/butalbital/|archive-date=2 March 2021|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ଅନେକ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶରେ ଏହା ନିଷେଧାତ୍ମକ ଔଷଧ | &lt;ref name=&quot;Young2002&quot; /&gt;

== ଆଧାର ==
&lt;references /&gt;
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]]
[[Category:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>2ukuq1su2gvr92pgqxxeva1a90gaxcb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ହୁସେନ ରବି ଗାନ୍ଧୀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82045</id>
    <revision>
      <id>607141</id>
      <parentid>522867</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T19:27:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12767" sha1="blk55kv5h24w9ha9ns0l3r9fe0qv5og" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| embed            = 
| name             = ହୁସେନ ରବି ଗାନ୍ଧୀ
| image            = Hussain Rabi Gandhi image.jpg
| image_size       = 
| image_upright    = 
| alt              = 
| caption          = 
| pseudonym        = 
| honorific_prefix = ଉତ୍କଳ ଜ୍ୟୋତି
| birth_name       = 
| birth_date       = {{Birth date|df=y|1948|04|23}} &lt;ref name=&quot;Dutt Sahitya Akademi 1999 p. 467&quot;&gt;{{cite book | last=Dutt | first=K.C. | author2=Sahitya Akademi | title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M | publisher=Sahitya Akademi | series=Who's who of Indian Writers, 1999 | year=1999 | isbn=978-81-260-0873-5 | url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&amp;pg=PA467 | access-date=2020-03-25 | page=467}}&lt;/ref&gt;
| birth_place      = ମୁଫତି ବାଗ, ହଳଦୀଗୋଡ଼ିଆ, [[ଯାଜପୁର]], [[ଭାରତ]]
| death_date       = {{Death date and age|df=y|2023|01|28|1948|04|23|}}
| death_place      = 
| resting_place    = 
| occupation       = ଲେଖକ, ରାଜନେତା
| language         = ଓଡ଼ିଆ, ଉର୍ଦ୍ଧୁ
| education        = ଏମ.ଏ (ଇତିହାସ), ଏଲଏଲବି, ପିଏଚଡ଼ି (ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ)  
| alma_mater       = ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
| citizenship      = 
| period           = 
| genres           = କବିତା, କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ &lt;!-- or: | genres = --&gt;
| subject          = &lt;!-- or: | subjects = --&gt;
| movement         = ବୈପ୍ଳବିକ ମାନବବାଦ &lt;ref name=&quot;Datta 1988 p. 1592&quot;&gt;{{cite book | last=Datta | first=A. | title=Encyclopaedia of Indian Literature: Devraj to Jyoti | publisher=Sahitya Akademi | issue=v. 2 | year=1988 | isbn=978-81-260-1194-0 | url=https://books.google.com/books?id=zB4n3MVozbUC&amp;pg=PA1592 | access-date=2020-03-25 | page=1592}}&lt;/ref&gt;
| notableworks     = •''ମୁକ୍ତ ପୁର୍ବାସା''
•''ଗଳ୍ପ ସମାରହ''
•''ଶବ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମ''
•''ଲୋକ ଗୀତ''
 &lt;!-- or: | notablework = --&gt;| spouse           = ତବସୁମ ଆମିନ ଅଖତର ସୁଲତାନା &lt;!-- or: 
| spouse = ତବସୁମ ଆମିନ ଅଖତର ସୁଲତାନା--&gt;
| partner          = &lt;!-- or: | partners = --&gt;
| children         = 
| relatives        = ମହମ୍ମଦ ହୁସେନ (ସାନ ଭାଇ)
| awards           = ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ (୨୦୧୫), ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଭାରତ ହରମୋନି ପୁରସ୍କାର (୧୯୯୩)
| signature        = Signature of Odia author Hussain Rabi Gandhi.jpg
| signature_alt    = 
| years_active     = 
| module           = 
| website          = &lt;!-- {{URL|example.org}} --&gt;
| portaldisp       = &lt;!-- &quot;on&quot;, &quot;yes&quot;, &quot;true&quot;, etc.; or omit --&gt;
}}

'''ହୁସେନ ରବି ଗାନ୍ଧୀ''' (୨୩ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୪୮ - ୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଓ ରାଜନେତା ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;WorldCat.org&quot;&gt;{{cite web | title=Gāndhī, Husen Rabi 1948- &amp;#91;WorldCat.org&amp;#93; | website=WorldCat.org | url=https://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-no00088759 | access-date=2020-03-25}}&lt;/ref&gt; ୧୯୯୮ରୁ ୨୦୦୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ କଟକ ମେୟରଙ୍କଦ୍ୱାରା &quot;ବିପ୍ଳବୀ ଲୋକ କବି&quot;ର ଆଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର ତତ୍କାଳୀନ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍କଳ ଜ୍ୟୋତି ଆଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି &quot;ଜିଆନି ଜେଲ୍ ସିଂ&quot;ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଭାରତ ହରମୋନି ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ କବିତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ହୁସେନ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ (୨୦୦୮-୨୦୧୦)ରେ ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://odishasahityaakademi.org/presidents.php|title=Odisha Sahitya Akademi|website=odishasahityaakademi.org|access-date=2020-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216134353/http://odishasahityaakademi.org/presidents.php|archive-date=2020-02-16|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା==

ହୁସେନ ୨୩ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]]ର ଏକ ଶାସକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଚୌଧୁରୀ ମହମ୍ମଦ ମୋଜାମିଲ ହୁସେନଙ୍କ  ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁତ୍ର ଏବଂ ତାରାକୋଟେ ରାଜ୍ୟର ଶେଷ ଶାସକ ଚୌଧୁରୀ ମହମ୍ମଦ ଦାବିରୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ନାତି ଅଟନ୍ତି ।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Rāẏa|first=Bhabānī Caraṇa|url=https://books.google.com/books?id=FgUeAAAAMAAJ|title=Orissa Under the Mughals: From Akbar to Alivardi : a Fascinating Study of the Socio-economic and Cultural History of Orissa|date=1981|publisher=Punthi Pustak|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Muzammil Hussain|url=https://www.geni.com/people/Muzammil-Hussain/6000000007374239471|website=geni_family_tree|language=en-US|access-date=2020-05-23}}&lt;/ref&gt; ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ଲେଖକ ମହମ୍ମଦ ହୁସେନ ତାଙ୍କର ସାନ ଭାଇ ଅଟନ୍ତି । 

ସେ ପ୍ରଥମେ କୋରାଇ ଏମ.ଇ (ମଧ୍ୟମ ଇଂରାଜୀ) ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏବଂ ପରେ ବରଗଡ ଜିଓର୍ଜ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢିଥିଲେ । ହୁସେନ ସମ୍ବଲପୁରର ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କଲେଜରୁ ଇତିହାସରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ସମ୍ବଲପୁରର ଲଜପତ ରାୟ ଆଇନ କଲେଜରୁ ନିଜର ଏଲ.ଏଲ.ବି ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କଟକର ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟରେ କିଛି ଦିନ ପାଇଁ ଆଇନର ଅଭ୍ୟାସ କରିଥିଲେ। ସେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ହେତୁ ଏହା ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚଳିତ ବିଭିନ୍ନ ଉପଭାଷା ଶିଖିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲା । ପରେ ସେ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ପି.ଏଚ.ଡି କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://kalingaliteraryfest.com/speakers/hussain-rabi-gandhi/|title=Hussain Rabi Gandhi « Kalinga Literary Festival|language=en-US|access-date=2020-04-11|archive-date=2020-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411084101/http://kalingaliteraryfest.com/speakers/hussain-rabi-gandhi/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=1989-11-01|title=Encyclopaedia of Indian literature. v.2: Devraj to Jyoti|journal=Choice Reviews Online|volume=27|issue=3|pages=27–1291-27-1291|doi=10.5860/choice.27-1291|issn=0009-4978}}&lt;/ref&gt;

ହୁସେନ କଟକର ବିଶିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାବିତ ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ସୟୀଦ ମହମ୍ମଦଙ୍କ ନାତୁଣୀ ତବସୁମ ଅମିନ ସୁଲତାନାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ୨୦୨୩ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୨୮ ତାରିଖ ଦିନ କଟକସ୍ଥିତ [[ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=ଆରପାରିରେ ହୁସେନ ରବି ଗାନ୍ଧୀ |url=https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2023-01/63d5e28b210f1.jpg |publisher=ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର |accessdate=29 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230129102824/https://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2023-01/63d5e28b210f1.jpg |archivedate=29 January 2023}}&lt;/ref&gt;

==ପୁସ୍ତକ==

'''''କାବ୍ୟ'''''

* ମୁକ୍ତ ପୁର୍ବାସା
* ସିଂହାସନ ଭାଙ୍ଗିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ
* ନିୟନ୍ତ ରାତିର ସ୍ବପ୍ନ
* ବିଂଶରୁ ଏକ ବିଂଶ
* ଶବ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମ
* ଲୋକଗୀତ
* କର୍ଣ୍ଣ
* ନିଜକୁ ଖୋଜୁଥିବା ବେଳେ
* ହଜି ଯାଇଥିବା ମଣିଷ
* ପୁନଶ୍ଚ ସାଲବେଗ

'''''ଗଳ୍ପ'''''

* ଆଜିର ଗଳ୍ପ
* ଗଳ୍ପ ସମାରୋହ

ହୁସେନ ହିନ୍ଦୀ ଉପନ୍ୟାସ &quot;ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଇ&quot;କୁ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି ଯାହା ପରେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ନ୍ୟାସନାଲ ବୁକ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

==ଗ୍ରନ୍ଥସମୂହ==

* {{cite book | last=ଗାନ୍ଧୀ | first=ହୁସେନ ରବି | title=ମୁକ୍ତ ପୁର୍ବାସା | publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ ଷ୍ଟୋର | year=1982 | oclc=17870156 | language=or }}
* {{cite book | last=ରବି ଗାନ୍ଧୀ | first=ହୁସେନ | title=ଆଜିର ଗଳ୍ପ- ୮୪ : ଓଡ଼ିଆ ଯୁବ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନ ଅନୁକୂଳରେ ସଂକଳିତ ସାମ୍ପ୍ରତିକ କଥା ସାହିତ୍ୟ | publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ ଷ୍ଟୋର | year=1984 | oclc=499621463 | language=or}}
* {{cite book | author=ହୁସେନ ରବି ଗାନ୍ଧୀ | title=ଗଳ୍ପ ସମାରହ | publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ ଷ୍ଟୋର | year=1993 | oclc=499751715 | language=or }}
* {{cite book | last=ଗାନ୍ଧୀ | first=ହୁସେନ ରବି | title=ନିଅନ୍ତ ରାତିର ସ୍ବପ୍ନ | publisher=ଚିତ୍ରୋତପଳ ପବ୍ଲିକେଶନ | year=1999 | oclc=45556619 | language=or}}
* {{cite book | last=ଗାନ୍ଧୀ | first=ହୁସେନ ରବି | title=ସିଂହାସନ ଭାଙ୍ଗିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ | publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ ଷ୍ଟୋର | year=1999 | isbn=81-7400-209-X | oclc=46618253 | language=or}}
* {{cite book | last=ଗାନ୍ଧୀ | first=ହୁସେନ ରବି | title=ବିଂଶରୁ ଏକବିଂଶ | publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ ଷ୍ଟୋର | year=2006 | isbn=81-7400-476-9 | oclc=86118136 | language=or}}
* {{cite book | last=ଗାନ୍ଧୀ | first=ହୁସେନ ରବି | title=ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମ | publisher=ଜ୍ଞାନଯୁଗ ପବ୍ଲିକେଶନ | year=2007 | isbn=978-81-89726-40-9 | oclc=300278221 | language=or}}

==ଆଧାର==
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୩ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]</text>
      <sha1>blk55kv5h24w9ha9ns0l3r9fe0qv5og</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍</title>
    <ns>10</ns>
    <id>88332</id>
    <revision>
      <id>607152</id>
      <parentid>574784</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:46:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>607152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3108" sha1="e1wxo58402xtzjod4lp4kct66hrhcbw" xml:space="preserve">{| border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; width=&quot;100%&quot; style=&quot;margin-bottom: 0;&quot;
|- style=&quot;white-space: nowrap;&quot;
| style=&quot;width: 15em; border-top: .5em #0b5394 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center;&quot; | [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା|&lt;span style=&quot;color:#32AFAF&quot;&gt;'''ହୋମ୍'''&lt;/span&gt;]]
| style=&quot;width: 5px; background: transparent;&quot; |
| style=&quot;width: 5px; background: transparent;&quot; |
| style=&quot;width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background:#{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; &quot; | [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬|&lt;span style=&quot;color:#0b5394&quot;&gt;'''୨୦୨୬'''&lt;/span&gt;]]
| style=&quot;width: 5px; background: transparent;&quot; |
| style=&quot;width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; &quot; | [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫|&lt;span style=&quot;color:#616161&quot;&gt;'''୨୦୨୫'''&lt;/span&gt;]]
| style=&quot;width: 5px; background: transparent;&quot; |
| style=&quot;width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; &quot; | [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩|&lt;span style=&quot;color:#616161&quot;&gt;'''୨୦୨୩'''&lt;/span&gt;]]
| style=&quot;width: 5px; background: transparent;&quot; |
| style=&quot;width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; &quot; | [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧|&lt;span style=&quot;color:#616161&quot;&gt;'''୨୦୨୧'''&lt;/span&gt;]]
| style=&quot;width: 5px; background: transparent;&quot; |
| style=&quot;width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background:#{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; &quot; | [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦|&lt;span style=&quot;color:#616161&quot;&gt;'''୨୦୨୦'''&lt;/span&gt;]]
|}

[[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]</text>
      <sha1>e1wxo58402xtzjod4lp4kct66hrhcbw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଭାରତରେ ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧିନତା</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92304</id>
    <revision>
      <id>607095</id>
      <parentid>606789</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T13:21:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51652" sha1="c6gsf3qjm18c0uadv1d6dhimcj6svbq" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Freedom of the press in India}}
ସ୍ୱାଧୀନ ସାମ୍ବାଦିକତା ପାଇଁ ହାଇବ୍ରିଡ୍ ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନଦ୍ୱାରା ଭାରତରେ ପ୍ରେସର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆଇନଗତ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିବା ବେଳେ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ଜାତୀୟ ଅଖଣ୍ଡତା ଏବଂ ନୈତିକ ନୀତି ସାଧାରଣତଃ ଭାରତର ଆଇନଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଥାଏ । ଭାରତରେ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କେତେକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ଅନୁଯାୟୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପକ୍ଷପାତିତା କିମ୍ବା ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ସୂଚନା ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯାଇଛି। ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅପରାଧ ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ବିଧି (ଆଇପିସି)ଦ୍ୱାରା କଭର କରାଯାଏ ଯାହା ଅପରାଧିକ ଆଇନର ସମସ୍ତ ମୂଳ ଦିଗ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/in-modis-india-journalists-face-bullying-criminal-cases-and-worse/2018/02/13/e8176b72-8695-42ab-abd5-d26aab830d3e_story.html|title=In Modi's India, journalists face bullying, criminal cases and worse|work=Washington Post}}&lt;/ref&gt; 

ତଥାପି ଭାରତରେ ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା କେତେକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଅଧୀନରେ ରହିଛି, ଯେପରିକି ମାନହାନି ଆଇନ, ଭିସଲବ୍ଲୋଅରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷାର ଅଭାବ, ସୂଚନା ପ୍ରାପ୍ତିରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ପ୍ରତି ଜନସାଧାରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ଶତ୍ରୁତା କାରଣରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ । ପ୍ରିଣ୍ଟ, ଟେଲିଭିଜନ, ରେଡିଓ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସମେତ ପ୍ରେସକୁ ନାମମାତ୍ର ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇ ଧାରା-୧୯ (ଯାହା ୧୯୫୦ରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା) ଭଳି ବଛାବଛା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ନିଜର ଚିନ୍ତା ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଏ, ଯଦିଓ ଏଥିରେ &quot;କ&quot; ଏବଂ &quot;ଜି&quot; ଧାରାରେ &quot;ପ୍ରେସ୍&quot;ର ନାମ ନରଖି &quot;କବ୍ଜା, ବାଣିଜ୍ୟ କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟ&quot; ଏବଂ &quot;ବାକ୍ ଏବଂ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା&quot; ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indiankanoon.org/doc/1142233/|title=Article 19(1) in The Constitution Of India 1949}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/what-is-article-19-in-the-constitution-of-india/articleshow/73184095.cms|title=What is Article 19 in the Constitution of India: Explained|work=[[The Times of India]]|date=10 January 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thestatesman.com/india/explained-section-499-the-defamation-law-in-india-1502696982.html|title=Explained: Section 499 — the defamation law in India|website=[[The Statesman (India)|The Statesman]]|date=15 October 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.lawcommissionofindia.nic.in/main.htm|title=Back to Law Commission Home Page|website=www.lawcommissionofindia.nic.in}}&lt;/ref&gt; ଦେଶର ଜାତୀୟ ନିରାପତ୍ତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ ନକରି କୌଣସି ସାମ୍ବାଦିକ କିମ୍ବା ଗଣମାଧ୍ୟମ ଶିଳ୍ପକୁ ଯେକୌଣସି ଖବରକୁ କଭର କରି ଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବାପାଇଁ ଏହି ଲେଖାରେ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://14.139.60.114:8080/jspui/bitstream/123456789/688/34/Freedom%2520of%2520the%2520Press%2520in%2520India.pdf|title=Freedom of the Press in India}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ନାଗରିକଙ୍କ ବୌଦ୍ଧିକ, ନୈତିକ ଏବଂ ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସରକାର ଏକାଧିକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ମିଥ୍ୟା ଖବର ପ୍ରସାରଣକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ଆପତ୍ତିଜନକ ବିଷୟବସ୍ତୁଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ଭାରତର ଏହି ଆଇନରେ ସୋସିଆଲ କିମ୍ବା ଗଣମାଧ୍ଯମ ମାଧ୍ୟମରେ ମିଥ୍ୟା ଖବର ପ୍ରସାରଣ କିମ୍ବା ପ୍ରକାଶ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯାଇଛି ଏବଂ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଖବରକାଗଜ ନିଷେଧ କରାଯାଇପାରେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/new-media-policy-for-ut-jk-officials-to-rule-on-fake-news-take-legal-action-6451379/|title=New media policy for UT: J&amp;K officials to rule on 'fake news', take legal action|date=10 June 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2020/04/17/fake-news-real-arrests/|title=Fake News, Real Arrests|website=[[Foreign Policy]]|first=Bhavya|last=Dore|date=17 April 2020}}&lt;/ref&gt;

== ଗ୍ଲୋବାଲ ରାଙ୍କିଙ୍ଗରେ ==
ରିପୋର୍ଟର୍ସ ବିଦାଉଟ ବର୍ଡର୍ସ ପ୍ରେସ ଫ୍ରିଡମ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ଅନୁଯାୟୀ ୨୦୨୩ରେ ପ୍ରେସ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର ମାନ୍ୟତା ୨୦୨୨ରେ ୧୫୦ଥିବା ବେଳେ ୧୮୦ଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ୧୬୧କୁ ଖସି ଆସିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-08-25|title=India {{!}} RSF|url=https://rsf.org/en/country/india|access-date=2023-09-02|website=rsf.org|language=en}}&lt;/ref&gt; ମେ ୩, ୨୦୨୨ ସଂସ୍କରଣରେ ଭାରତର ମାନ୍ୟତା ୨୦୨୧ରେ ୧୪୨ରୁ ୧୫୦କୁ ଖସି ଆସିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2022-05-03|title=India Slips 8 Notches to 150 out of 180 Countries in World Press Freedom Index|url=https://www.newsclick.in/india-slips-8-notches-150-out-180-countries-world-press-freedom-index|access-date=2022-08-14|website=NewsClick|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Index {{!}} RSF&quot;&gt;{{Cite web|title=Index {{!}} RSF|url=https://rsf.org/en/index|access-date=2023-09-02|website=rsf.org|language=en}}&lt;/ref&gt; ୨୦୨୦ରେ ପ୍ରେସ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ ରେଙ୍କ୍ ୨୦୧୯ରେ ୧୪୦ରୁ ୧୪୨କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ପୂର୍ବ ବାର୍ଷିକ ରିପୋର୍ଟ ତୁଳନାରେ ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theprint.in/india/pressure-to-toe-hindutva-line-sees-india-drop-to-142-on-world-press-freedom-index/406123/|title='Pressure to toe Hindutva line' sees India drop to 142 on World Press Freedom Index|website=[[ThePrint]]|first=Fiza|last=Jha|date=21 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Index {{!}} RSF&quot; /&gt; ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ହତ୍ୟା, ନ୍ୟୁଜ୍ ମିଡିଆ ଉପରେ ଲଗାଯାଇଥିବା କଟକଣା, କାଶ୍ମୀରରେ ସେନ୍ସରସିପ୍ ଏବଂ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଭଳି ଅନେକ କାରଣରୁ ଭାରତର ଗ୍ଲୋବାଲ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ରେଙ୍କ୍ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/opinion/over-reliance-on-advertising-revenue-not-immune-to-the-levers-of-the-state-has-whittled-down-the-freedom-of-the-press-in-india/cid/1768623|title=On all fours: The press freedom|website=[[The Telegraph (India)|The Telegraph]]}}&lt;/ref&gt;

ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଶାରୀରିକ ନିର୍ଯାତନା ଏବଂ ପକ୍ଷପାତିତା ଭଳି ପୀଡ଼ିତାଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ବିଶ୍ୱ ମାନ୍ୟତା ସୂଚକାଙ୍କ ହ୍ରାସର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/indias-ranking-in-press-freedom-falls-to-138/article23679187.ece|title=India's ranking in press freedom falls to 138|date=26 April 2018|website=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt; ୨୦୧୭ରେ ୧୮୦ଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ଦେଶ ୧୩୬ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ବେଳେ ୨୦୧୮ ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ୧୩୮ତମ ସ୍ଥାନକୁ ଖସି ଆସିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/pci-rejects-world-press-freedom-index-citing-lack-of-clarity/article23791829.ece|title=PCI rejects World Press Freedom Index citing 'lack of clarity'|date=6 May 2018|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt;

=== ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ===
ସୂଚନା ଓ ପ୍ରସାରଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ୨୦୨୦ରେ 'ରିପୋର୍ଟର୍ସ ବିଦାଉଟ୍ ବର୍ଡର୍ସ'ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟକୁ ସମାଲୋଚନା କରି କହିଛି ଯେ ଏହି ସର୍ଭେ ଭାରତରେ ପ୍ରେସ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ବିଷୟରେ ଖରାପ ଚିତ୍ର ଦର୍ଶାଉଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/india-slips-in-press-freedom-rankings-javadekar-slams-report/article31494652.ece|title=India slips in press freedom rankings; Javadekar slams report|date=3 May 2020|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt;

== ପ୍ରେସ୍ ଉପରେ ସେନ୍ସରସିପ୍ ==
୧୯୫୬ ମସିହାରେ [[ଫିରୋଜ ଗାନ୍ଧୀ|ଫିରୋଜ]] ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆଗତ ଏକ ଘରୋଇ ବିଲ୍ ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ସଂସଦୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାରତୀୟ ପ୍ରେସ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ଇତିହାସରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi&quot;&gt;{{Cite news|title=അന്നാദ്യമായി ഇന്ദിര ഫാസിസ്റ്റ് എന്ന വിളി കേട്ടു, പിന്നെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോയി|url=https://www.mathrubhumi.com/in-depth/features/remembering-feroze-gandhi-husband-of-indira-gandhi-1.7608550|work=[[Mathrubhumi]]|date=15 June 2022|language=ml}}&lt;/ref&gt; କିନ୍ତୁ ୧୯୭୫ରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ସମୟରେ ତତ୍କାଳୀନ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ]] ଏହି ଆଇନକୁ ରଦ୍ଦ କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi&quot; /&gt; ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଘରୋଇ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଖବର ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଥିଲେ, ଅନେକ ବିଦେଶୀ ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ସମ୍ବାଦଦାତାଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଏବଂ ୪୦ରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଥିଲେ।&lt;ref name=&quot;jagran&quot;&gt;{{Cite web|title=World Press Freedom Day: When press in India faced its darkest hour during emergency {{!}} Jagran Trending|url=https://english.jagran.com/india/world-press-freedom-day-how-press-in-india-faced-its-darkest-hour-during-emergency-jagran-trending-10043013|website=English Jagran|language=en|date=6 May 2022|access-date=6 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20230721100101/https://english.jagran.com/india/world-press-freedom-day-how-press-in-india-faced-its-darkest-hour-during-emergency-jagran-trending-10043013|archive-date=21 July 2023|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ଅନେକ ଐତିହାସିକବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ସରକାରଙ୍କ ବଢୁଥିବା ସମାଲୋଚନାରେ ସେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ [[ଜୟପ୍ରକାଶ ନାରାୟଣ|ଜୟପ୍ରକାଶ]] ନାରାୟଣଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସମର୍ଥନ କରୁଛି ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;jagran&quot; /&gt;

୨୦୨୦ରେ ପ୍ରେସ୍ କାଉନସିଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ନାମକ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ସଂସ୍ଥା ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିଲା ଯେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଉପରେ ରାଜ୍ୟ ପୁଲିସର ସେନ୍ସରସିପ୍ ସମେତ ସରକାରୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରେସ୍ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ 'କ୍ଷୁଣ୍ଣ' କରିବା କାରଣରୁ ପ୍ରତିକୂଳ। ଦେଶର ନ୍ୟୁଜ୍ ଆଉଟଲେଟ୍ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଦେଶଦ୍ରୋହ ଏବଂ ଅପରାଧିକ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ପ୍ରେସ୍ କ୍ଲବ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ପିସିଆଇ) ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ 'ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ସେନ୍ସରସିପ୍ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଦାୟୀ ବୋଲି ସଂଗଠନ ଦାବି କରିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/nation/media-bodies-slam-authorities-for-curtailing-press-freedom-85244|title=Media bodies slam authorities for 'curtailing' press freedom|first=Tribune News|last=Service|website=Tribuneindia News Service}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/media/press-club-gujarati-editor-himachal|title=Press Club of India Slams Police Action Against Gujarati Editor, FIRs Against Himachal Scribes|website=The Wire}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/media/press-freedom-in-india-over-the-years|title=The Fate of Press Freedom in India Over the Years|website=The Wire}}&lt;/ref&gt; ସାମ୍ବାଦିକତା ଅଭ୍ୟାସର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠନ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ପ୍ରେସ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ (ଆଇପିଆଇ) ଦାବି କରିଛି ଯେ ଦେଶରେ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରିପୋର୍ଟକୁ କଭର କରୁଥିବା ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଦାୟୀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thediplomat.com/2020/05/covid-19-and-shrinking-press-freedom-in-india/|title=COVID-19 and Shrinking Press Freedom in India|first=Bansari|last=Kamdar|website=thediplomat.com}}&lt;/ref&gt;

ସୂଚନା ଓ ପ୍ରସାରଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ୨୦୨୦ରେ ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ 'ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ଉପରେ ଭିଡ଼ ଆକ୍ରମଣ' ବିଷୟରେ ଖବର ପ୍ରସାରଣ କରିଥିବାରୁ ମିଡିଆୱାନ୍ ଟିଭିକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା। ପରେ ୪୮ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/04/02/world/asia/modi-india-press-media.html|title=Under Modi, India's Press Is Not So Free Anymore|first=Vindu|last=Goel|first2=Jeffrey|last2=Gettleman|first3=Saumya|last3=Khandelwal|date=2 April 2020|website=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt; ଆଇନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କାରୀ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦ ନିରୋଧୀ ଏଜେନ୍ସି ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ପୋଲିସ ପ୍ରାୟତଃ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ପଚରାଉଚରା କରୁଥିବା ବେଳେ କେତେକଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ନିରାପତ୍ତା ରିପୋର୍ଟିଂ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ସହ ଜଡିତ ନାମମାତ୍ର ଅପମାନଜନକ ଖବର ପାଇଁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇ ଗିରଫ କରାଯାଏ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/03/journalism-kashmir-state-repression-media-watchdog-200318064232321.html|title=Journalism in Kashmir in 'state of repression': Media watchdog|website=www.aljazeera.com}}&lt;/ref&gt; ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନ ମଧ୍ୟ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲୁଥିବା ''ଗ୍ରେଟର କଶ୍ମୀର'' ଏବଂ ''କାଶ୍ମୀର ରିଡର୍'' ସମେତ ଖବରକାଗଜକୁ ସରକାରୀ ବିଜ୍ଞାପନ ଦେବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିବା ବେଳେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ''[[ଦି ଟାଇମସ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ|ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ]]'', ''[[ଦି ହିନ୍ଦୁ|ଦ ହିନ୍ଦୁ]]'' ଆଣ୍ଡ ''ଟେଲିଗ୍ରାଫ ଇଣ୍ଡିଆକୁ'' ସେମାନଙ୍କ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ସରକାରୀ ବିଜ୍ଞାପନ ଚଳାଇବା ଉପରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛନ୍ତି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/jk-govt-stopped-advertisements-newspapers-kashmir-editors-guild-5597901/|title=J&amp;K govt has stopped advertisements in two newspapers, alleges Kashmir Editors Guild|date=23 February 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/india-modi-government-media-ad-spending-newspapers-press-freedom-a8990451.html|title=How Modi government uses ad spending to 'reward or punish' Indian media|date=7 July 2019|website=The Independent}}&lt;/ref&gt;

ବେଳେବେଳେ କେବଳ ସରକାରଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ଖବର ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ ତ ଆଉ କେତେବେଳେ ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ କିମ୍ବା ସରକାରଙ୍କ ସମାଲୋଚନାକୁ ନେଇ ସରକାର ଜାରି କରିଥିବା ଚେତାବନୀର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରିଣ୍ଟ ଓ ବ୍ରଡକାଷ୍ଟିଂ ମିଡିଆ ଭାବନା ଆଧାରରେ କିମ୍ବା କ୍ଷମତାରେ ଥିବା ଦଳର ରାଜନୈତିକ ଚାପରେ ଖବର ପ୍ରସାରଣ କରୁଥିବା ବେଳେ ଘରୋଇ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଗୁଡ଼ିକ ନେତାଙ୍କ ଯୁକ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଦାବି କରାଯାଉଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2019/08/02/indias-media-cant-speak-truth-to-power-modi-bjp-journalism/|title=India's Media Can't Speak Truth to Power|website=Foreign Policy|first=Raksha|last=Kumar|date=2 August 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/12/09/blood-and-soil-in-narendra-modis-india|title=Blood and Soil in Narendra Modi's India|first=Dexter|last=Filkins|author-link=Dexter Filkins|magazine=[[The New Yorker]]|date=2 December 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/article/938885/indias-media-saw-modis-us-visit-as-a-great-success-but-americans-themselves-barely-noticed-it|title=The Indian media saw Modi's US visit as a great success. But Americans themselves barely noticed it|first=Shoaib|last=Daniyal|website=Scroll.in|date=29 September 2019}}&lt;/ref&gt; ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥନ ଦେଇ ଏକତରଫା ପରିଚୟ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବାରୁ ଭାରତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ଅନେକ ସମୟରେ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଏ ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-47481757|title=India and Pakistan: How the war was fought in TV studios|work=BBC News|date=10 March 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ids.ac.uk/opinions/could-better-accountability-put-a-stop-to-india-and-pakistans-war-mongering/|title=Could better accountability put a stop to India and Pakistan's war-mongering?|website=www.ids.ac.uk|date=6 March 2019}}&lt;/ref&gt; ଶାସକ ଦଳର ନେତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଏଜେଣ୍ଡା ପ୍ରକାଶ କରି ଅନେକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଚିୟରଲିଡର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ବାକ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ପ୍ରେସର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ । ତେବେ ସମାଲୋଚକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରେସ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଏବଂ ସରକାର କେବଳ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଭାଷଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଚଳିତ ଶାସକ ଦଳକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiatimes.com/2020/04/corporate-media-a-serious-threat-to-indian-democracy/|title=Corporate media a serious threat to Indian democracy|first=Bhim|last=Bhurtel|date=29 April 2020|website=[[Asia Times]]}}&lt;/ref&gt; ଗଣମାଧ୍ୟମର ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ସରକାର ସ୍ୱାଧୀନ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ମିଥ୍ୟା ଖବର ବୋଲି ମିଥ୍ୟା ଆଖ୍ୟା ଦେଉଥିବା ସମାଲୋଚକମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/article/961681/modi-government-is-misusing-the-fake-news-tag-to-try-to-evade-media-scrutiny|title=Modi government is misusing the 'fake news' tag to try to evade media scrutiny|first=Shoaib|last=Daniyal|website=Scroll.in|date=12 May 2020}}&lt;/ref&gt;

୨୦୨୦ କିମ୍ବା ତା'ପୂର୍ବରୁ ଭାରତ ସରକାର ''ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ'', ''ଦି ଗାର୍ଡିଆନ୍'', ଅଲ୍ ଜଜିରା, ''ୱାଶିଂଟନ୍ ପୋଷ୍ଟ'', ଟାଇମ୍, ''ଦି ଇକୋନୋମିଷ୍ଟ'', ବିବିସି ଏବଂ ହଫିଙ୍ଗଟନ୍ ପୋଷ୍ଟ ୍ ଭଳି ବିଦେଶୀ ନ୍ୟୁଜ୍ ସଂସ୍ଥା ଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧରେ ଚେତାବନୀ ଜାରି କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/india-news-sarkar-unhappy-with-india-as-seen-from-abroad/302944|title=India As Seen From Abroad: Why Government Is Angry With Foreign Media|website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]|access-date=2024-05-06|archive-date=2023-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230721090818/https://www.outlookindia.com/magazine/story/india-news-sarkar-unhappy-with-india-as-seen-from-abroad/302944|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ରିପୋର୍ଟର୍ସ ବିଦାଉଟ ବର୍ଡର୍ସ କହିଛି ଯେ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱର ଅନୁଗାମୀମାନେ ଦାବି କରାଯାଇଥିବା &quot;ଦେଶ ବିରୋଧୀ&quot; ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ସେନ୍ସର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ହିନ୍ଦୁତ୍ୱକୁ ସମାଲୋଚନା କରୁଥିବା ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କର ସମନ୍ୱିତ ଘୃଣା ଅଭିଯାନ ବେଳେବେଳେ ସେହି ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥାଏ । ସରକାରଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରୁଥିବା ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ଅନେକ ସମୟରେ ଅପରାଧିକ ମାମଲାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡବିଧି ସଂହିତାର ଧାରା ୧୨୪ଏକୁ ପ୍ରସିକ୍ୟୁଟରମାନେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଉଦାହରଣ ଦେଇଥାନ୍ତି।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2020|title=India: Modi tightens his grip on the media|url=https://rsf.org/en/india|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=Reporters Without Borders}}&lt;/ref&gt;

ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩ରେ, ସରକାର ବିବିସିର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ଟିକସ ଚୋରି ଅଭିଯୋଗ ଆଣି ଚଢ଼ାଉ କରିଥିଲେ, ଯାହାର କିଛି ସମୟ ପରେ ମୁସଲମାନ ବିରୋଧୀ ହିଂସାରେ ମୋଦୀଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରି ଏକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ (ଯାହାକୁ ସରକାର ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ) ପ୍ରସାରଣ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;[https://www.npr.org/2023/04/03/1167041720/india-press-freedom-journalists-modi-bbc-documentary With raids, arrests and hostile takeovers, India press freedom continues to decline]&lt;/ref&gt;

== ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ==
[[ସାଗରିକା ଘୋଷ]], ରବିଶ କୁମାରଙ୍କ ଭଳି ଅନେକ ସାମ୍ବାଦିକ କହିଛନ୍ତି ଯେ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]] ସରକାର ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ଥିବା ବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନା, ହତ୍ୟା ଧମକ ଏବଂ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଧମକ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ''ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସର'' ସମ୍ପାଦକ ବବି ଘୋଷ ୨୦୧୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ [[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ]] ଖବରକାଗଜର ମାଲିକ ଶୋଭନା ଭାରତିଆଙ୍କୁ ଭେଟିବାର କିଛି ସମୟ ପରେ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Srivas|first=Anuj|date=6 March 2018|title=Hindustan Times Editor's Exit Preceded by Meeting Between Modi, Newspaper Owner|url=https://thewire.in/media/hindustan-times-bobby-ghosh-narendra-modi-shobhana-bhartia|access-date=20 December 2020|website=[[The Wire (India)|The Wire]]}}&lt;/ref&gt; ଜାତି, ଧର୍ମ ଏବଂ ଯୌନ ଆଭିମୁଖ୍ୟଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହିଂସାତ୍ମକ ଅପରାଧଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ଡାଟାବେସ୍ ଖବରକାଗଜରେ ହେଟ୍ ଟ୍ରାକର ନାମକ ଏକ ପୋର୍ଟାଲ ଖୋଲିବା ପରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଛି। ପରେ ଡାଟାବେସ‌କୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=25 October 2017|title=Hindustan Times pulls down its Hate Tracker|url=https://www.newslaundry.com/2017/10/25/hindustan-times-pulls-down-its-ht-hate-tracker|access-date=20 December 2020|website=[[Newslaundry]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RajuG&quot;&gt;{{Cite news|last=Gopalakrishnan|first=Raju|date=27 April 2018|title=Indian journalists say they are intimidated, ostracised if they criticise Modi and the BJP|work=[[Reuters]]|url=https://in.reuters.com/article/india-politics-media-analysis-idINKBN1HY0AQ|access-date=6 May 2024|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112024001/https://in.reuters.com/article/india-politics-media-analysis-idINKBN1HY0AQ|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

୨୦୧୭ରେ ଚାକିରିକୁ ନେଇ ୩ ଜଣ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା। ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତାର ପ୍ରବକ୍ତା ତଥା ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ଶକ୍ତିର ସମାଲୋଚକ ଗୌରୀ ଲଙ୍କେଶଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଘର ବାହାରେ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟର୍ସ ବିଦାଉଟ୍ ବର୍ଡର୍ସ କହିଛି। ଲଙ୍କେଶଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଜଣେ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;RajuG&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=10 January 2020|title=Fresh arrest in Gauri Lankesh murder case, accused held in Jharkhand|work=[[India Today]]|agency=[[Press Trust of India]]|url=https://www.indiatoday.in/india/story/fresh-arrest-gauri-lankesh-murder-case-accused-held-jharkhand-1635534-2020-01-10}}&lt;/ref&gt; ୨୦୧୪ରୁ ୨୦୧୯ ମଧ୍ୟରେ ୪୦ ଜଣ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ଉପରେ ୧୯୮ଟି ଗମ୍ଭୀର ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୩୬ଟି କେବଳ ୨୦୧୯ରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Mantri|first=Geetika|date=23 December 2019|title=40 journalists killed in India, 198 serious attacks in last five years, finds study|url=https://www.thenewsminute.com/article/40-journalists-killed-india-198-serious-attacks-last-five-years-finds-study-114646|access-date=23 December 2020|website=[[The News Minute]]|language=en}}&lt;/ref&gt;

ରିପୋର୍ଟ ବିଦାଉଟ ବର୍ଡର୍ସ କହିଛି ଯେ ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ପୋଲିସ, ରାଜନୈତିକ କର୍ମୀ, ଅପରାଧୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ହିଂସାର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

=== ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର ===
ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ପକ୍ଷପାତିତା କରୁଥିବା ଏବଂ ଘୃଣ୍ୟ ଭାଷଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆଧାରରେ ୨୮ ଦଳୀୟ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ନ୍ୟାସନାଲ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟାଲ ଇନକ୍ଲୁସିଭ୍ ଆଲାଏନ୍ସ (ଇଣ୍ଡିଆ) ୨୦୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮ତାରିଖରେ ୧୪ ଜଣ ସାମ୍ବାଦିକ ବହିଷ୍କାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Joy|first=Shemin|title=From Arnab Goswami to Sudhir Chaudhary: I.N.D.I.A bloc boycotts 14 TV anchors|url=https://www.deccanherald.com/india/from-arnab-goswami-to-sudhir-chaudhary-opposition-india-bloc-boycotts-14-tv-anchors-2686502|access-date=2023-09-28|website=Deccan Herald|language=en}}&lt;/ref&gt;

ବହିଷ୍କୃତ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ତାଲିକାରେ ରହିଛି&lt;ref name=&quot;Goreja&quot;&gt;{{Cite web|last=Goreja|first=Rahul|date=2023-09-14|title=Arnab Goswami, Sudhir Chaudhary, Aman Chopra: TV Anchors INDIA Bloc Will Boycott|url=https://www.thequint.com/news/india/india-alliance-list-of-tv-news-anchors-boycott-rubika-liyaqat-sudhir-chaudhary-arnab-goswami|access-date=2023-09-28|website=TheQuint|language=en}}&lt;/ref&gt;
 
ବହିଷ୍କୃତ ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ଘୃଣା ଓ ଭୁଲ ତଥ୍ୟ ପ୍ରସାର କରିବା ସହ ଶାସକ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]] (ବିଜେପି)ର ମୁଖପତ୍ର ବୋଲି ବିଜେପି ମେଣ୍ଟ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ଚ୍ୟାନେଲମାନେ ବିରୋଧୀ ଏବଂ ଏହାର ନେତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ଲାଟଫର୍ମବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ମଧ୍ୟ ମେଣ୍ଟ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2023-09-14|title=Opposition bloc INDIA announces boycott of shows of 14 TV anchors, BJP compares this with Emergency|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/opposition-bloc-india-announces-boycott-of-shows-of-14-tv-anchors-bjp-compares-this-with-emergency/articleshow/103668291.cms?from=mdr|access-date=2023-09-28|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

ଇଣ୍ଡିଆ ଆଲାଏନ୍ସଦ୍ୱାରା ବହିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ୧୪ ଜଣ ସାମ୍ବାଦିକ ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି। ନିରପେକ୍ଷ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ସାମ୍ବାଦିକତା ପାଇଁ ସେମାନେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ଏବଂ ବହିଷ୍କାରଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଚୁପ୍ ରହିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Sharma|first=Nootan Sharma, Unnati|date=2023-09-15|title='Being targeted, not boycotted' — what 14 blacklisted anchors have to say about INDIA's ban on them|url=https://theprint.in/politics/being-targeted-not-boycotted-what-14-blacklisted-anchors-have-to-say-about-indias-ban-on-them/1763614/|access-date=2023-09-28|website=ThePrint|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

* [[ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ଏକ ସମ୍ମାନର ବ୍ୟାଜ୍ ଏବଂ ସେ କ୍ଷମତା ଆଗରେ ସତ କହିବା ଜାରି ରଖିବେ।&lt;ref&gt;{{Citation|title=Arnab's Debate: I.N.D.I Alliance Bans Journalists, Why Is Pseudo Lobby Silent?|url=https://www.youtube.com/watch?v=KuMYxEmehYk|access-date=2023-09-28|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;
* ନବିକା କୁମାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ବହିଷ୍କାର ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱରକୁ ଦମନ କରିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ସେ ଭୟଭୀତ ହେବେ ନାହିଁ।&lt;ref&gt;{{Citation|title=INDIA Alliance Media Boycott News Live {{!}} Navika Kumar's 'Fierce' Response {{!}} TV News Anchors|url=https://www.youtube.com/watch?v=hP05h2fs6wQ|access-date=2023-09-28|language=en}}&lt;/ref&gt;
* ସୁଧୀର ଚୌଧୁରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ସେମାନଙ୍କ ବିଫଳତାକୁ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଏକ ନିରାଶ ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ସେ ସେମାନଙ୍କ ମିଛକୁ ଉନ୍ମୋଚନ ଜାରି ରଖିବେ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

ବହିଷ୍କାର ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବହିଷ୍କାରକୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ସହ ନିଜର ସାମ୍ବାଦିକତା ସଚ୍ଚୋଟତାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବିବୃତି ଜାରି କରିଛନ୍ତି।&lt;ref name=&quot;Goreja&quot;/&gt;

'''ବହିଷ୍କାରକୁ ନେଇ ସମାଲୋଚନା'''

ଏହି ବହିଷ୍କାରକୁ କେତେକ ମହଲରୁ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହା ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଛନ୍ତି। ତେବେ ପକ୍ଷପାତିତା ଓ ଘୃଣ୍ୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ କଭରେଜର କ୍ଷତିକାରକ ପ୍ରଭାବରୁ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଜରୁରୀ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ି ଭାରତୀୟ ମେଣ୍ଟ ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Banerjee|first=Ruben|date=2023-09-15|title=INDIA alliance's boycott of select anchors dangerously dents press freedom more|url=https://thefederal.com/category/opinion/india-alliances-boycott-of-godi-media-dangerously-dents-press-freedom-more-96302|access-date=2023-09-28|website=thefederal.com|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=INDIA Bloc's Anchor Boycott List Is a Reality Check, an Opportunity to Cleanse Our House|url=https://thewire.in/media/indias-list-is-a-reality-check-an-opportunity-to-cleanse-our-house|access-date=2023-09-28|website=The Wire}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-09-15|title=Opposition names, blacklists 14 TV anchors; gag on Press as in Emergency, say media panel, BJP|url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/opp-names-blacklists-14-tv-anchors-gag-on-press-as-in-emergency-say-media-panel-bjp-8940540/|access-date=2023-09-28|website=The Indian Express|language=en}}&lt;/ref&gt;

* ଭାରତରେ ନ୍ୟୁଜ୍ ବ୍ରଡକାଷ୍ଟର୍ସର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ନ୍ୟୁଜ୍ ବ୍ରଡକାଷ୍ଟର୍ସ ଆଣ୍ଡ ଡିଜିଟାଲ ଆସୋସିଏସନ (ଏନବିଡିଏ) କହିଛି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର &quot;ପ୍ରେସ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ&quot; ଏବଂ &quot;ଜରୁରୀକାଳୀନ ଯୁଗର ପୁନରାବୃତ୍ତି&quot; ଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2023-09-14|title=INDIA bloc's boycott of anchors imperils press freedom, goes against ethos of democracy: NBDA|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/india-blocs-boycott-of-anchors-imperils-press-freedom-goes-against-ethos-of-democracy-nbda/articleshow/103671517.cms?from=mdr|access-date=2023-09-28|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=INDIA bloc to boycott shows of 14 TV journalists, media panel condemns move|url=https://www.indiatoday.in/india/story/opposition-bloc-india-bloc-to-boycott-shows-of-14-tv-journalists-bjp-says-bullying-media-2435788-2023-09-14|access-date=2023-09-28|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;
* ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରେସ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ କମିଟି ଟୁ ପ୍ରୋଟେକ୍ଟ ଜର୍ଣ୍ଣାଲିଷ୍ଟ (ସିପିଜେ) କହିଛି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଉଦାହରଣ ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରତି ବିପଦ।
* ପ୍ରେସର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଥିବା ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥିବା ସଂଗଠନ 'ରିପୋର୍ଟର୍ସ କମିଟି ଫର୍ ଫ୍ରିଡମ୍ ଅଫ୍ ଦି ପ୍ରେସ୍' କହିଛି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଏବଂ ଅଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଏହାକୁ ତୁରନ୍ତ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବାକୁ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଲାଏନ୍ସକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି।
* ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନ ଆମ୍ନେଷ୍ଟି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ କହିଛି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଏହି ନିଷେଧାଦେଶକୁ ହଟାଇବା ଏବଂ ପ୍ରତିଶୋଧ ଭୟରେ ସମସ୍ତ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଲାଏନ୍ସକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି ।

ଶାସକ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ୧୪ ଜଣ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା ଘଟଣାକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛି। ଏହି ମେଣ୍ଟ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ଚୁପ୍ କରାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ଏବଂ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରତି ଅସହିଷ୍ଣୁ ବୋଲି ବିଜେପି ଅଭିଯୋଗ କରିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-09-15|title=Opposition bloc to boycott 14 journalists, row erupts|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/opposition-bloc-to-boycott-14-journalists-row-erupts-101694781982003.html|access-date=2023-09-28|website=Hindustan Times|language=en}}&lt;/ref&gt;

* ବିଜେପି ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଜେପି ନଡ୍ଡା କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଉଦାହରଣ ଏବଂ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅସହିଷ୍ଣୁତାର ସଙ୍କେତ।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-09-15|title=INDIA alliance blacklists 14 TV anchors, BJP accuses of media intimidation|url=https://www.cnbctv18.com/politics/india-alliance-lists-14-news-anchors-whose-shows-will-boycott-lok-sabha-elections-2024-17811641.htm|access-date=2023-09-28|website=cnbctv18.com|language=en}}&lt;/ref&gt;
* ବିଜେପିର ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ମୁଖ୍ୟ ଅନିଲ ବାଲୁନି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର ଅଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=INDIA bloc announces boycott of 14 anchors|url=https://ahmedabadmirror.com/india-bloc-announces-boycott-of-14-anchors/81863864.html|access-date=2023-09-28|website=Ahmedabad Mirror|language=en}}&lt;/ref&gt;
* ବିଜେପିର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମୁଖପାତ୍ର ଗୌରବ ଭାଟିଆ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ବହିଷ୍କାର 'ଦଣ୍ଡମୂଳକ' ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ଧମକ ଦେବାର ଇତିହାସ ରହିଛି।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-09-14|title='Emergency Mindset, Attack on Democracy': BJP, Media Bodies Slam INDIA Bloc's Boycott of 14 TV Anchors|url=https://www.news18.com/politics/emergency-mindset-alive-bjp-slams-india-bloc-media-boycott-14-tv-anchors-8577834.html|access-date=2023-09-28|website=News18|language=en}}&lt;/ref&gt;

ଏହି ବହିଷ୍କାର ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଏହା ଅନ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କୁ ଚୁପ୍ କରାଇବା ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ବୋଲି ଏହି ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଛନ୍ତି।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Sharma|first=Vikash|title=OTV X poll survey: Over 56 pc people think I.N.D.I.A bloc's decision to boycott journalists against ethos of democracy|url=https://odishatv.in/news/odisha/otv-x-poll-survey-over-56-pc-people-think-i-n-d-i-a-bloc-s-decision-to-boycott-journalists-215071|access-date=2023-09-28|website=OTV X poll survey: Over 56 pc people think I.N.D.I.A bloc's decision to boycott journalists against ethos of democracy|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ସଂସ୍କୃତି ==
ଦେଶ ଗଠନ ପରଠାରୁ ଗଣମାଧ୍ୟମ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ନେତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱକୁ ବଜାୟ ରଖିଛି। ଏଥିରେ ନେତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବିଷୟରେ ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା, ନିୟମିତ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଅଭିଯାନ ବିଷୟରେ ରିପୋର୍ଟ ିଂ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ରେଡିଓ, ଟେଲିଭିଜନ ଏବଂ ଖବରକାଗଜ ମାଧ୍ୟମରେ ଶାସକ ଦଳମାନଙ୍କୁ &quot;ବିଜ୍ଞାପନ&quot; ବିଜ୍ଞାପନ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଦଳ [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର]] ୨୦୧୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଅଭିଯାନକୁ &quot;ଅବକି ବାର, ମୋଦୀ ସରକାର&quot; (ଏଥର ମୋଦୀ ସରକାର) ବୋଲି ଦର୍ଶାଉଥିଲା। ଏହି ରାଜନୈତିକ ସ୍ଲୋଗାନକୁ ଦେଶର ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Kazmin|first=Amy|date=8 April 2014|url=https://www.ft.com/content/96b8ca94-bed0-11e3-a1bf-00144feabdc0|title=Modi personality cult dominates India election|website=[[Financial Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140419213824/http://www.ft.com/cms/s/0/96b8ca94-bed0-11e3-a1bf-00144feabdc0.html?siteedition=intl|archive-date=19 April 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://scroll.in/article/721624/abki-baar-modi-sarkar-whose-line-was-it-anyway|title=Abki baar Modi sarkar: whose line was it anyway?|first=Ullekh|last=NP|website=Scroll.in|date=19 April 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/article/889869/media-freedom-in-the-modi-age-the-cat-and-mouse-game-is-set-to-get-more-fierce-as-2019-nears|title=Media freedom in the Modi age: The cat-and-mouse game is set to get more fierce as 2019 nears|first=Anjali|last=Mody|website=Scroll.in|date=13 August 2018}}&lt;/ref&gt; ଶାସକ ଦଳକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଭାରତରେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟଗୁଡିକ ପ୍ରାୟତଃ ଏକତରଫା ଏବଂ ଅତିରଞ୍ଜିତ ବୋଲି ସମାଲୋଚନା କରାଯାଏ, ସତ ସୂଚନା ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ପ୍ରଚାର କରିବାରେ ଅଳ୍ପ କିମ୍ବା କୌଣସି ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ । ଦେଶରେ ଚାଲୁଥିବା ସ୍ୱାଧୀନ ଖବରକାଗଜଗୁଡ଼ିକ [[୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ|୨୦୧୯ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ]] [[ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ|ନରେନ୍ଦ୍ର]] ମୋଦିଙ୍କୁ ଫୋକସ୍ କରି ଅଜାଣତରେ ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ କଭରେଜ୍ ଦେଇଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thediplomat.com/2019/05/how-indias-liberal-media-facilitated-narendra-modis-reelection-sweep/|title=How India's Liberal Media Facilitated Narendra Modi's Reelection Sweep|first=Vishal|last=Arora|website=thediplomat.com}}&lt;/ref&gt;

ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ ସିଏମ୍ଏସ୍ର ଏକ ଅଣଦଳୀୟ ସହଯୋଗୀ ସଂସ୍ଥା ସିଏମ୍ଏସ୍ ମିଡିଆ ଲ୍ୟାବ୍ ତା'ର ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ତାଙ୍କ ଗତ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ସମୟରେ ୩୩.୨୧% ପ୍ରାଇମଟାଇମ୍ ନ୍ୟୁଜ୍ କଭରେଜ୍ ପାଇଥିବା ବେଳେ [[ଅରବିନ୍ଦ କେଜରିୱାଲ|ଅରବିନ୍ଦ]] କେଜ୍ରିଓ୍ୱାଲଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି ଭଳି ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ୧୦.୩୧% ଏବଂ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ]] ପ୍ରାର୍ଥୀ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ ୪.୩୩% ପ୍ରାଇମ୍ ଟାଇମ୍ ନ୍ୟୁଜ୍ ପ୍ରସାରଣ କଭରେଜ୍ ମିଳିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/loksabha2014/Modi-got-most-prime-time-coverage-study/article11639092.ece|title=Modi got most prime-time coverage: study|first=Rukmini|last=S|date=8 May 2014|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt;

== ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ ==

* ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତରେ ପ୍ରେସର ସ୍ୱାଧୀନତା
* ଏଡିଟର୍ସ ଗିଲ୍ଡ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

=== ନୋଟ୍ସ ===
{{Notelist}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:ମାନବିକ ଅଧିକାର]]</text>
      <sha1>c6gsf3qjm18c0uadv1d6dhimcj6svbq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish/ତାଲିକା/ଓଡ଼ିଶାର ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ତାଲିକା</title>
    <ns>2</ns>
    <id>92584</id>
    <revision>
      <id>607099</id>
      <parentid>603088</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T14:03:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>13866</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>607099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="283664" sha1="lg75k0k6oo7fbwn6mv29yf8ov0euyyf" xml:space="preserve">{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?statements (COUNT(distinct ?sitelink) as ?sites) ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel ?img
WHERE {
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language &quot;en,or&quot; }	# for generating label
BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), &quot;Q&quot;)) AS ?qid) .   ?item wikibase:statements ?statements . # for counting statements
OPTIONAL { ?sitelink schema:about ?item . ?sitelink schema:inLanguage ?lang } # for counting sitelinks
    ?item wdt:P31 wd:Q5.
    ?item wdt:P106 wd:Q1028181.
    ?item wdt:P103 wd:Q33810.
  
	OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?birth  }
	OPTIONAL { ?item wdt:P19 ?pob  }	
	OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?death  }
	OPTIONAL { ?item wdt:P20 ?pod  }
	OPTIONAL { ?item wdt:P18 ?img  }	
  }
GROUP BY ?item ?statements ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel ?img
ORDER BY DESC(?sites)
|section=p21
|columns=number:#,item:Wikidata,?statements:Stmnts,?sites:Wikis,label,p569,p19,p570,p20, p214, p245, ?img
|thumb=80
|min_section=1
|links=text
|autolist=fallback
|references=all
|wdedit=yes
|summary=itemnumber
}}


== ପୁରୁଷ ==
{| class='wikitable sortable wd_can_edit'
! #
! Wikidata
! Stmnts
! Wikis
! label
! ଜନ୍ମ ତାରିଖ
! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ
! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ
! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ
! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ
! Union List of Artist Names ID
! ?img
|- class='wd_q3751683'
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q3751683|Q3751683]]
| 34
| 12
|class='wd_label'| [[ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ପଥର ଶିଳ୍ପୀ)|ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-03-23&lt;ref name=&quot;ref_0c36afcfabcf40a26f5f76d53e74c4f95f93e4df216eb5120d4c16bd7c09401e&quot;&gt;http://www.dharitri.com/epaper/230414/p11.htm&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| [[ପୁରୀ]]
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-05-09&lt;ref name=&quot;ref_8fb46285036f8ef20202fe5da95a61a57c4ff874b1b9b0d57715c032b5306bb6&quot;&gt;https://sambadenglish.com/rajya-sabha-mp-padma-vibhushan-raghunath-mohapatra-dies-of-covid-19/&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]&lt;ref name=&quot;ref_8fb46285036f8ef20202fe5da95a61a57c4ff874b1b9b0d57715c032b5306bb6&quot;&gt;https://sambadenglish.com/rajya-sabha-mp-padma-vibhushan-raghunath-mohapatra-dies-of-covid-19/&lt;/ref&gt;
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779565&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779565 500779565]
| [[ଫାଇଲ:Raghunath Mohapatra.JPG|center|80px]]
|- class='wd_q7255862'
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q7255862|Q7255862]]
| 18
| 12
|class='wd_label'| [[ସୁଦର୍ଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-04-15&lt;ref name=&quot;ref_22519abef198dbd9ba3ccfd6205654ee9321e8395ccda3dd2a72a65be8cdc83d&quot;&gt;https://sakalaepaper.com/media/2021-02/28053231-page-08.jpg&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| [[ପୁରୀ]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779729&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779729 500779729]
| [[ଫାଇଲ:Sudarshan Patnaik Bengaluru Odia Ganesa Puja1.JPG|center|80px]]
|- class='wd_q15724671'
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q15724671|Q15724671]]
| 28
| 10
|class='wd_label'| [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ମହାନନ୍ଦିଆ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949&lt;ref name=&quot;ref_51a2884a7a850194f7d7e318254c10580f3a2ec7623fcd7cbcdba566b226af2e&quot;&gt;''[[:d:Q105192847|Biblioteka Narodowa]]''&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;1951-12-25&lt;ref name=&quot;ref_6a5675bd31ec4c49d388a344e02e1ab7b40805403e2dd9b24b17b44e2be1f435&quot;&gt;''[[:d:Q61826317|Ratsit]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| [[ଆଠମଲ୍ଲିକ]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/39147423201944882577 39147423201944882577]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779465&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779465 500779465]
| [[ଫାଇଲ:PK Mahanandia.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q3635732'
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q3635732|Q3635732]]
| 42
| 9
|class='wd_label'| [[ଯତୀନ ଦାସ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941&lt;ref name=&quot;ref_26e5fbb474d15885017de6518c6cb4cc2e225cf4f26fe5815754cec980eb694c&quot;&gt;''[[:d:Q266566|Artnet]]''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref_ab41d9ec00c0a0647f71303523a1f254cdc079ece8718437c79c4fe1d867b77b&quot;&gt;''[[:d:Q4796642|Artsy]]''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref_4ea779bb664aca10af4c801044c1706aa7ab121810c39f4b3f41e590704ec02c&quot;&gt;''[[:d:Q99562407|ADAGP/CISAC membership list at 07/01/2019]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| [[ବାରିପଦା]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/73342557 73342557]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779334&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779334 500779334]
| 
|- class='wd_q19663402'
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q19663402|Q19663402]]
| 41
| 8
|class='wd_label'| [[ଅସୀମ ବସୁ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-30&lt;ref name=&quot;ref_a65b1efdf42df6f9777c11ebc42a7a15770cc9a6a039f49f425aefbabedc0db3&quot;&gt;https://historygreatest.com/asim-basu-indian-theater-director-died-at-81&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲା]]
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-02-01&lt;ref name=&quot;ref_a65b1efdf42df6f9777c11ebc42a7a15770cc9a6a039f49f425aefbabedc0db3&quot;&gt;https://historygreatest.com/asim-basu-indian-theater-director-died-at-81&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/3113150688329212660002 3113150688329212660002]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779259&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779259 500779259]
| [[ଫାଇଲ:Asim Basu.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q5084976'
| style='text-align:right'| 9
| [[:d:Q5084976|Q5084976]]
| 25
| 5
|class='wd_label'| [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମେହେର|କୈଳାସ ଚନ୍ଦ୍ର ମେହେର]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-01-22
|class='wd_p19'| [[ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର|ସୋନପୁର]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779515&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779515 500779515]
| [[ଫାଇଲ:Kailash Meher.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q30070286'
| style='text-align:right'| 11
| [[:d:Q30070286|Q30070286]]
| 27
| 5
|class='wd_label'| [[ବିଜୟ ବିଶ୍ୱାଳ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-05-16&lt;ref name=&quot;ref_e24d0c7fe66a5e8a8992207a41c2fe2d523cc4ac8531c7f1e92e266e206d068c&quot;&gt;http://nandighoshatv.com/the-success-story-of-odia-artist-bijay-biswaal/&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| ପାଲ ଲହଡ଼ା&lt;ref name=&quot;ref_a28bdadd713c2e612ddea9ac5f3af2aa3206d44f1e38607b68cba7efb567a0de&quot;&gt;{{#invoke:cite|web|url=http://nandighoshatv.com/the-success-story-of-odia-artist-bijay-biswaal/|title=ଓଡ଼ିଆ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ କାନଭାସରେ ଭାରତର ଲାଇଫଲାଇନ୍|access-date=2019-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124124218/http://nandighoshatv.com/the-success-story-of-odia-artist-bijay-biswaal/|archive-date=2020-11-24}}&lt;/ref&gt;
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779298&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779298 500779298]
| [[ଫାଇଲ:Bijay Biswaal.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q15724293'
| style='text-align:right'| 12
| [[:d:Q15724293|Q15724293]]
| 41
| 4
|class='wd_label'| [[ଦୀନନାଥ ପାଠୀ|ଦିନନାଥ ପାଠୀ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-09&lt;ref name=&quot;ref_4ad041622d48f6dab50808635ed36301c2ce8185122f417465769c189315a66d&quot;&gt;http://epaper.prameyanews.com/67663-165610295-1-article.html&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-08-29&lt;ref name=&quot;ref_d70872289b84f662a6858b40a56ada326297d307fa152a847be52fc12e948fc5&quot;&gt;https://historygreatest.com/dinanath-pathy-indian-painter-and-art-historian-died-at-74&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/94475013 94475013]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779693&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779693 500779693]
| [[ଫାଇଲ:Dr. Dinanath Pathy.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q20685700'
| style='text-align:right'| 13
| [[:d:Q20685700|Q20685700]]
| 16
| 4
|class='wd_label'| [[ଯଦୁନାଥ ସୂପକାର]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
|class='wd_p19'| [[ସମ୍ବଲପୁର]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779887&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779887 500779887]
| 
|- class='wd_q28154639'
| style='text-align:right'| 14
| [[:d:Q28154639|Q28154639]]
| 17
| 4
|class='wd_label'| [[ଅଦ୍ୱୈତ ଗଡ଼ନାୟକ|ଅଦ୍ଵୈତ ଗଡ଼ନାୟକ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-04-24&lt;ref name=&quot;ref_77bf3831d4618bd56cb1b78b175bbaf6b95f341d7849e619d9b41ef39b16bdbd&quot;&gt;http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&amp;PubId=4&amp;schedule=2016-12-17&amp;PageId=14521&amp;PageNum=9&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| [[ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/101152864132704821543 101152864132704821543]
|class='wd_p245'| 
| [[ଫାଇଲ:Adwaita Charan Gadanayak - Kolkata 2017-07-10 3097.JPG|center|80px]]
|- class='wd_q5004176'
| style='text-align:right'| 15
| [[:d:Q5004176|Q5004176]]
| 23
| 3
|class='wd_label'| [[ବ୍ୟୋମକେଶ ମହାନ୍ତି]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-11-17
|class='wd_p19'| [[କଟକ]]
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-06-14
|class='wd_p20'| [[ଭାରତ]]
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/9301171732622409080001 9301171732622409080001]&lt;ref name=&quot;ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0&quot;&gt;''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779539&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779539 500779539]
| [[ଫାଇଲ:Artist Byomakesh Mohanty.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q7289436'
| style='text-align:right'| 16
| [[:d:Q7289436|Q7289436]]
| 36
| 3
|class='wd_label'| [[ରମେଶ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-10-01
|class='wd_p19'| [[ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା]]
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-01-14
|class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/94740873 94740873]
|class='wd_p245'| 
| 
|- class='wd_q60772804'
| style='text-align:right'| 17
| [[:d:Q60772804|Q60772804]]
| 15
| 3
|class='wd_label'| [[ପ୍ରଭାକର ମହାରଣା]]
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779485&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779485 500779485]
| 
|- class='wd_q17315554'
| style='text-align:right'| 18
| [[:d:Q17315554|Q17315554]]
| 15
| 2
|class='wd_label'| [[ନବକିଶୋର ମିଶ୍ର]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-01-01&lt;ref name=&quot;ref_d16d1829f7b841143c9453617f41aaffc3c3ae4f27d84e8ee17975eebbad8516&quot;&gt;http://www.dharitri.com/epaper/030714/p11.htm&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779525&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779525 500779525]
| [[ଫାଇଲ:Naba Mishra, Odia Singer.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q115562852'
| style='text-align:right'| 19
| [[:d:Q115562852|Q115562852]]
| 25
| 2
|class='wd_label'| ସି. ଏସ. ଏନ. ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-12-06&lt;br/&gt;1925&lt;ref name=&quot;ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0&quot;&gt;''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-08-11
|class='wd_p20'| [[ବିଶାଖାପାଟଣା|ବିଶାଖାପଟନମ]]
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/33428037 33428037]
|class='wd_p245'| 
| [[ଫାଇଲ:C. S. N. Patnaik in 2011.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q131697998'
| style='text-align:right'| 20
| [[:d:Q131697998|Q131697998]]
| 18
| 2
|class='wd_label'| [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-01
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-01-07
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| 
| [[ଫାଇଲ:Prahalada Pani in 2023.jpeg|center|80px]]
|- class='wd_q15724753'
| style='text-align:right'| 21
| [[:d:Q15724753|Q15724753]]
| 13
| 1
|class='wd_label'| [[ବଳଦେବ ମହାରଥା]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-05-07&lt;ref name=&quot;ref_9c2779e5aeabd50d45d5cc5bceb95a2be085e271ee44999bbba291ac7ac3ecb3&quot;&gt;http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&amp;PubId=4&amp;schedule=2017-07-29&amp;PageId=23731&amp;PageNum=9&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779496&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779496 500779496]
| 
|- class='wd_q15724844'
| style='text-align:right'| 22
| [[:d:Q15724844|Q15724844]]
| 16
| 1
|class='wd_label'| [[ବିଭୂତି କାନୁନଗୋ|ବିଭୁତି କାନୁନ୍‌ଗୋ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921
|class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779439&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779439 500779439]
| 
|- class='wd_q15724847'
| style='text-align:right'| 23
| [[:d:Q15724847|Q15724847]]
| 28
| 1
|class='wd_label'| [[ବିମ୍ବାଧର ବର୍ମା]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-08-21&lt;ref name=&quot;ref_f339fb345c595bc6e4dbbfdcb04d044b35965b64c2ef8c58a8114391fa4cebcc&quot;&gt;http://sambadepaper.com/imageview_158831_25725706_4_71_21-08-2020_12_i_1_sf.html&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| [[କଟକ]]&lt;ref name=&quot;ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c&quot;&gt;''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-12-23&lt;ref name=&quot;ref_f339fb345c595bc6e4dbbfdcb04d044b35965b64c2ef8c58a8114391fa4cebcc&quot;&gt;http://sambadepaper.com/imageview_158831_25725706_4_71_21-08-2020_12_i_1_sf.html&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/50034420 50034420]&lt;ref name=&quot;ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c&quot;&gt;''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779223&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779223 500779223]
| 
|- class='wd_q15725206'
| style='text-align:right'| 24
| [[:d:Q15725206|Q15725206]]
| 21
| 1
|class='wd_label'| [[ଶିବ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-03-01&lt;ref name=&quot;ref_f1c8b2964fa9c373ab5f157a7a83f1803a60ac392ce06fc6f73841c0c9ffb668&quot;&gt;https://samajaepaper.in/imageview_22_1011202025245722_4_71_10-11-2020_0_i_1_sf.html&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-09&lt;ref name=&quot;ref_9d356d37af7bc3752efd7f745d3b9150c5f2a5641b3641570c5a73561dc64bb4&quot;&gt;https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/eminent-painter-siba-panigrahi-passes-away-913512.html&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/287843357 287843357]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779675&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779675 500779675]
| 
|- class='wd_q113388071'
| style='text-align:right'| 25
| [[:d:Q113388071|Q113388071]]
| 13
| 1
|class='wd_label'| [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ଜେନା]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968&lt;ref name=&quot;ref_ab41d9ec00c0a0647f71303523a1f254cdc079ece8718437c79c4fe1d867b77b&quot;&gt;''[[:d:Q4796642|Artsy]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779420&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779420 500779420]
| 
|- class='wd_q113387840'
| style='text-align:right'| 26
| [[:d:Q113387840|Q113387840]]
| 19
| 1
|class='wd_label'| ବୀରେନ୍ଦ୍ର ପାଣି
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-05-23
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779670&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779670 500779670]
| [[ଫାଇଲ:Birendra Pani.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q113387877'
| style='text-align:right'| 27
| [[:d:Q113387877|Q113387877]]
| 11
| 1
|class='wd_label'| ଚୂଡ଼ାମଣି ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779326&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779326 500779326]
| [[ଫାଇଲ:Chudamani Das.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q113550258'
| style='text-align:right'| 28
| [[:d:Q113550258|Q113550258]]
| 14
| 1
|class='wd_label'| [[ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ରଥ]]
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/38511070 38511070]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779753&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779753 500779753]
| 
|- class='wd_q122446542'
| style='text-align:right'| 30
| [[:d:Q122446542|Q122446542]]
| 9
| 1
|class='wd_label'| [[ବଂଶୀଧର ପ୍ରତିହାରୀ]]
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| 
| 
|- class='wd_q131756046'
| style='text-align:right'| 31
| [[:d:Q131756046|Q131756046]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| [[ରଘୁନାଥ ପୃଷ୍ଟି]]
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| 
| 
|- class='wd_q24053119'
| style='text-align:right'| 32
| [[:d:Q24053119|Q24053119]]
| 14
| 1
|class='wd_label'| [[ବୁଢ଼ା ମହାରଣା]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-02-07
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779572&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779572 500779572]
| 
|- class='wd_q24578455'
| style='text-align:right'| 33
| [[:d:Q24578455|Q24578455]]
| 13
| 1
|class='wd_label'| [[ମାନସ କୁମାର ସାହୁ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-09-20
|class='wd_p19'| [[ପୁରୀ]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779806&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779806 500779806]
| [[ଫାଇଲ:Manash Kumar Sahoo.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q26480408'
| style='text-align:right'| 34
| [[:d:Q26480408|Q26480408]]
| 24
| 1
|class='wd_label'| [[ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-02-21
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-04-20
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/56164665 56164665]
|class='wd_p245'| 
| 
|- class='wd_q28790293'
| style='text-align:right'| 35
| [[:d:Q28790293|Q28790293]]
| 17
| 1
|class='wd_label'| [[ଅନନ୍ତ କୁମାର ପଣ୍ଡା]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-11-01
|class='wd_p19'| [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲା]]
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-02-15
|class='wd_p20'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779647&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779647 500779647]
| 
|- class='wd_q105387315'
| style='text-align:right'| 37
| [[:d:Q105387315|Q105387315]]
| 19
| 1
|class='wd_label'| ଶାଶ୍ୱତ ରଞ୍ଜନ ସାହୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-01-12
|class='wd_p19'| [[ପୁରୀ]]&lt;ref name=&quot;ref_43b18764326e7d33748d0fe8b59875ea555b8d1c0a3fabba769a27aef88930ab&quot;&gt;https://www.aninews.in/news/national/general-news/odisha-artist-creates-lord-jagannaths-idol-with-3635-matchsticks20201129143030/&lt;/ref&gt;
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779829&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779829 500779829]
| [[ଫାଇଲ:Saswat Ranjan Sahoo.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q107107413'
| style='text-align:right'| 38
| [[:d:Q107107413|Q107107413]]
| 18
| 1
|class='wd_label'| [[ରମାକାନ୍ତ ସାମନ୍ତରାୟ]]
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/78884251 78884251]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779862&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779862 500779862]
| 
|- class='wd_q111317550'
| style='text-align:right'| 39
| [[:d:Q111317550|Q111317550]]
| 15
| 1
|class='wd_label'| ସମ୍ବିତ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779358&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779358 500779358]
| [[ଫାଇଲ:Sambeet Das.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q112149381'
| style='text-align:right'| 40
| [[:d:Q112149381|Q112149381]]
| 12
| 1
|class='wd_label'| [[ଲଲାଟ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-04-03&lt;ref name=&quot;ref_8c9cc9e55b38f24b630fbe42900191fb5c4a6c0f64f69401dbe2ae8c963670b0&quot;&gt;https://sambadepaper.com/epaperimages/28052022/28052022-md-hr-5/182512.jpg&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-05-15&lt;ref name=&quot;ref_833b56404418e9aa6b9676ccc8f1a958028f04ce0b4d6e7409db7dc64cac4384&quot;&gt;https://sambadepaper.com/epaperimages/16052023/16052023-md-hr-9/186612.jpg&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779723&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779723 500779723]
| 
|- class='wd_q112647317'
| style='text-align:right'| 41
| [[:d:Q112647317|Q112647317]]
| 15
| 1
|class='wd_label'| ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-04-15
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779301&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779301 500779301]
| [[ଫାଇଲ:Odia actor Chintamani Biswal.jpeg|center|80px]]
|- class='wd_q113387776'
| style='text-align:right'| 42
| [[:d:Q113387776|Q113387776]]
| 15
| 1
|class='wd_label'| [[ଅଶୋକ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955&lt;ref name=&quot;ref_677afb3226dc999738e3361aeb9a287f024e9eec919d1e83aeb1c658f36e8b6e&quot;&gt;https://sambadepaper.com/imageview_6204_182062_4_72_17-09-2022_14_i_1_sf.html&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-09-16&lt;ref name=&quot;ref_677afb3226dc999738e3361aeb9a287f024e9eec919d1e83aeb1c658f36e8b6e&quot;&gt;https://sambadepaper.com/imageview_6204_182062_4_72_17-09-2022_14_i_1_sf.html&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779536&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779536 500779536]
| 
|- class='wd_q20987184'
| style='text-align:right'| 43
| [[:d:Q20987184|Q20987184]]
| 14
| 1
|class='wd_label'| [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରାଓ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-09-16
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/291711287 291711287]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779751&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779751 500779751]
| 
|- class='wd_q113387948'
| style='text-align:right'| 44
| [[:d:Q113387948|Q113387948]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗୌତମ ମାଝୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779501&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779501 500779501]
| 
|- class='wd_q113387949'
| style='text-align:right'| 45
| [[:d:Q113387949|Q113387949]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଜ୍ଞାନରଞ୍ଜନ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779416&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779416 500779416]
| 
|- class='wd_q113387954'
| style='text-align:right'| 48
| [[:d:Q113387954|Q113387954]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ହରିହାରା ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779272&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779272 500779272]
| 
|- class='wd_q113387955'
| style='text-align:right'| 49
| [[:d:Q113387955|Q113387955]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ହେମନ୍ତ କୁମାର ଭୋଇ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779291&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779291 500779291]
| 
|- class='wd_q113387956'
| style='text-align:right'| 50
| [[:d:Q113387956|Q113387956]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ହିମାଂଶୁ ଭୂଷଣ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779555&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779555 500779555]
| 
|- class='wd_q113387958'
| style='text-align:right'| 51
| [[:d:Q113387958|Q113387958]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779843&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779843 500779843]
| 
|- class='wd_q113387959'
| style='text-align:right'| 52
| [[:d:Q113387959|Q113387959]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ହିମାଂଶୁ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779506&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779506 500779506]
| 
|- class='wd_q113387961'
| style='text-align:right'| 53
| [[:d:Q113387961|Q113387961]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ହିମାଂଶୁ କୁମାର ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779654&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779654 500779654]
| 
|- class='wd_q113387962'
| style='text-align:right'| 54
| [[:d:Q113387962|Q113387962]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ହୀରାଲାଲ ପତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779696&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779696 500779696]
| 
|- class='wd_q113387963'
| style='text-align:right'| 55
| [[:d:Q113387963|Q113387963]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ହିରଣ୍ୟ କିଶୋର ବାଲ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779235&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779235 500779235]
| 
|- class='wd_q113387964'
| style='text-align:right'| 56
| [[:d:Q113387964|Q113387964]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ହୃଷିକେଶ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779556&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779556 500779556]
| 
|- class='wd_q113387965'
| style='text-align:right'| 57
| [[:d:Q113387965|Q113387965]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ହୃଷିକେଶ ବିଶ୍ୱାଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779303&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779303 500779303]
| 
|- class='wd_q113387970'
| style='text-align:right'| 61
| [[:d:Q113387970|Q113387970]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜଗବନ୍ଧୁ ଗାଡିଆ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779389&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779389 500779389]
| 
|- class='wd_q113387971'
| style='text-align:right'| 62
| [[:d:Q113387971|Q113387971]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜଗଜୀବନ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779607&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779607 500779607]
| 
|- class='wd_q113387974'
| style='text-align:right'| 63
| [[:d:Q113387974|Q113387974]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜଗନ୍ନାଥ ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779769&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779769 500779769]
| 
|- class='wd_q113387975'
| style='text-align:right'| 64
| [[:d:Q113387975|Q113387975]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜଗନ୍ନାଥ ଶବର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779791&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779791 500779791]
| 
|- class='wd_q113387976'
| style='text-align:right'| 65
| [[:d:Q113387976|Q113387976]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଜଗତଜିତ୍ ଦାଶ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779370&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779370 500779370]
| 
|- class='wd_q113387977'
| style='text-align:right'| 66
| [[:d:Q113387977|Q113387977]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜୟ ଗୋପାଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779397&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779397 500779397]
| 
|- class='wd_q113387979'
| style='text-align:right'| 68
| [[:d:Q113387979|Q113387979]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପରମଗୁରୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779679&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779679 500779679]
| 
|- class='wd_q113387981'
| style='text-align:right'| 70
| [[:d:Q113387981|Q113387981]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜୟଦେବ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779574&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779574 500779574]
| 
|- class='wd_q113387982'
| style='text-align:right'| 71
| [[:d:Q113387982|Q113387982]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜୟଦେବ ଓଝା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779631&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779631 500779631]
| 
|- class='wd_q113387983'
| style='text-align:right'| 72
| [[:d:Q113387983|Q113387983]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜୟନ୍ତ କୁମାର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779335&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779335 500779335]
| 
|- class='wd_q113387985'
| style='text-align:right'| 73
| [[:d:Q113387985|Q113387985]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜୟରାମ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779273&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779273 500779273]
| 
|- class='wd_q113387988'
| style='text-align:right'| 76
| [[:d:Q113387988|Q113387988]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଜୟଦୀପ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779336&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779336 500779336]
| 
|- class='wd_q113387989'
| style='text-align:right'| 77
| [[:d:Q113387989|Q113387989]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜୀବନ ରଞ୍ଜନ ଦାଶ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779371&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779371 500779371]
| 
|- class='wd_q113387991'
| style='text-align:right'| 79
| [[:d:Q113387991|Q113387991]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜୀବନ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779575&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779575 500779575]
| 
|- class='wd_q113387992'
| style='text-align:right'| 80
| [[:d:Q113387992|Q113387992]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜିତେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଭଞ୍ଜ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779290&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779290 500779290]
| 
|- class='wd_q113387993'
| style='text-align:right'| 81
| [[:d:Q113387993|Q113387993]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜିତେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଗିରି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779395&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779395 500779395]
| 
|- class='wd_q113387994'
| style='text-align:right'| 82
| [[:d:Q113387994|Q113387994]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜିତେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779844&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779844 500779844]
| 
|- class='wd_q113387996'
| style='text-align:right'| 84
| [[:d:Q113387996|Q113387996]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779673&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779673 500779673]
| 
|- class='wd_q113387997'
| style='text-align:right'| 85
| [[:d:Q113387997|Q113387997]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜ୍ୟୋତିପ୍ରକାଶ ହେର୍ଣ୍ଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779402&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779402 500779402]
| 
|- class='wd_q113387998'
| style='text-align:right'| 86
| [[:d:Q113387998|Q113387998]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779904&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779904 500779904]
| 
|- class='wd_q113387999'
| style='text-align:right'| 87
| [[:d:Q113387999|Q113387999]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779731&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779731 500779731]
| 
|- class='wd_q113388001'
| style='text-align:right'| 89
| [[:d:Q113388001|Q113388001]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜ୍ୟୋତିଷ କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779803&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779803 500779803]
| 
|- class='wd_q113388002'
| style='text-align:right'| 90
| [[:d:Q113388002|Q113388002]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କୈଳାସ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779479&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779479 500779479]
| 
|- class='wd_q113388003'
| style='text-align:right'| 91
| [[:d:Q113388003|Q113388003]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କାଳିନ୍ଦୀ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779274&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779274 500779274]
| 
|- class='wd_q113388004'
| style='text-align:right'| 92
| [[:d:Q113388004|Q113388004]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣ ମୁଦୁଲି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779585&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779585 500779585]
| 
|- class='wd_q113388005'
| style='text-align:right'| 93
| [[:d:Q113388005|Q113388005]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କାଳିନ୍ଦୀ ସାମଲ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779856&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779856 500779856]
| 
|- class='wd_q113388006'
| style='text-align:right'| 94
| [[:d:Q113388006|Q113388006]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କାଳୀ କିଙ୍କର ଦେ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779381&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779381 500779381]
| 
|- class='wd_q113388007'
| style='text-align:right'| 95
| [[:d:Q113388007|Q113388007]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କଳିଙ୍ଗ କେଶରୀ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779608&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779608 500779608]
| 
|- class='wd_q113388010'
| style='text-align:right'| 98
| [[:d:Q113388010|Q113388010]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| କଳ୍ପତରୁ ପଣ୍ତା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779655&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779655 500779655]
| 
|- class='wd_q113388011'
| style='text-align:right'| 99
| [[:d:Q113388011|Q113388011]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| କଲ୍ୟାଣ ମୁଦୁଲି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779586&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779586 500779586]
| 
|- class='wd_q113388015'
| style='text-align:right'| 103
| [[:d:Q113388015|Q113388015]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| କରୁଣାକର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779845&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779845 500779845]
| 
|- class='wd_q113388016'
| style='text-align:right'| 104
| [[:d:Q113388016|Q113388016]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କାଶୀନାଥ ପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779709&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779709 500779709]
| 
|- class='wd_q113388018'
| style='text-align:right'| 105
| [[:d:Q113388018|Q113388018]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କାଶୀନାଥ ପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779710&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779710 500779710]
| 
|- class='wd_q113388019'
| style='text-align:right'| 106
| [[:d:Q113388019|Q113388019]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| କେଶବ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| 
| 
|- class='wd_q113388020'
| style='text-align:right'| 107
| [[:d:Q113388020|Q113388020]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କୀର୍ତ୍ତନ ବେହେରାୀ ଖଟୁଆ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779451&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779451 500779451]
| 
|- class='wd_q113388022'
| style='text-align:right'| 108
| [[:d:Q113388022|Q113388022]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କିଶୋର କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779846&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779846 500779846]
| 
|- class='wd_q113388024'
| style='text-align:right'| 110
| [[:d:Q113388024|Q113388024]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| କୁବେର ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779246&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779246 500779246]
| 
|- class='wd_q113388025'
| style='text-align:right'| 111
| [[:d:Q113388025|Q113388025]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କୁଶ ଭୂୟାଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779295&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779295 500779295]
| 
|- class='wd_q113388027'
| style='text-align:right'| 112
| [[:d:Q113388027|Q113388027]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲଲାଟ କିଶୋର ପ୍ରଧାନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779736&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779736 500779736]
| 
|- class='wd_q113388029'
| style='text-align:right'| 113
| [[:d:Q113388029|Q113388029]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲଳିତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779905&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779905 500779905]
| 
|- class='wd_q113388030'
| style='text-align:right'| 114
| [[:d:Q113388030|Q113388030]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗୋକୁଳ ବେହେରାୀ ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779722&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779722 500779722]
| 
|- class='wd_q113388032'
| style='text-align:right'| 115
| [[:d:Q113388032|Q113388032]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲକ୍ଷ୍ମଣ କୁମାର ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779609&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779609 500779609]
| 
|- class='wd_q113388033'
| style='text-align:right'| 116
| [[:d:Q113388033|Q113388033]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779341&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779341 500779341]
| 
|- class='wd_q113388034'
| style='text-align:right'| 117
| [[:d:Q113388034|Q113388034]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779275&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779275 500779275]
| 
|- class='wd_q113388036'
| style='text-align:right'| 118
| [[:d:Q113388036|Q113388036]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779342&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779342 500779342]
| 
|- class='wd_q113388037'
| style='text-align:right'| 119
| [[:d:Q113388037|Q113388037]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779417&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779417 500779417]
| 
|- class='wd_q113388038'
| style='text-align:right'| 120
| [[:d:Q113388038|Q113388038]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779469&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779469 500779469]
| 
|- class='wd_q113388047'
| style='text-align:right'| 127
| [[:d:Q113388047|Q113388047]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲିପୁନ କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779804&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779804 500779804]
| 
|- class='wd_q113388048'
| style='text-align:right'| 128
| [[:d:Q113388048|Q113388048]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଏମ. ଶୋଭନ କୁମାର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779456&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779456 500779456]
| 
|- class='wd_q113388052'
| style='text-align:right'| 132
| [[:d:Q113388052|Q113388052]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମଧୁସୂଦନ ବିଶ୍ୱାଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779304&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779304 500779304]
| 
|- class='wd_q113388053'
| style='text-align:right'| 133
| [[:d:Q113388053|Q113388053]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମଧୁସୂଦନ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779480&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779480 500779480]
| 
|- class='wd_q113388054'
| style='text-align:right'| 134
| [[:d:Q113388054|Q113388054]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ମଧୁସୂଦନ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779276&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779276 500779276]
| 
|- class='wd_q113388055'
| style='text-align:right'| 135
| [[:d:Q113388055|Q113388055]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମଧୁସୂଦନ ସେଠୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779877&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779877 500779877]
| 
|- class='wd_q113388059'
| style='text-align:right'| 137
| [[:d:Q113388059|Q113388059]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମହେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଦଣ୍ଡପାଟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779317&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779317 500779317]
| 
|- class='wd_q113388060'
| style='text-align:right'| 138
| [[:d:Q113388060|Q113388060]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମହେଶ କୁମାର ପାଣ୍ଡେ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779665&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779665 500779665]
| 
|- class='wd_q113388062'
| style='text-align:right'| 139
| [[:d:Q113388062|Q113388062]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମହେଶ୍ୱର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779481&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779481 500779481]
| 
|- class='wd_q113388065'
| style='text-align:right'| 142
| [[:d:Q113388065|Q113388065]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମାନ ଗୋବିନ୍ଦ ପୁହାଣ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779742&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779742 500779742]
| 
|- class='wd_q113388067'
| style='text-align:right'| 143
| [[:d:Q113388067|Q113388067]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ମାନସ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779419&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779419 500779419]
| 
|- class='wd_q113387828'
| style='text-align:right'| 144
| [[:d:Q113387828|Q113387828]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିମଳ ପଢ଼ିହାରୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779640&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779640 500779640]
| 
|- class='wd_q113387829'
| style='text-align:right'| 145
| [[:d:Q113387829|Q113387829]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିମ୍ବାଧର କୁଅଁର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779454&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779454 500779454]
| 
|- class='wd_q113387831'
| style='text-align:right'| 146
| [[:d:Q113387831|Q113387831]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବିନୋଦ ବେହେରାୀ ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779650&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779650 500779650]
| 
|- class='wd_q113387832'
| style='text-align:right'| 147
| [[:d:Q113387832|Q113387832]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିନୋଦ ବେହେରାୀ ରଥା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779755&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779755 500779755]
| 
|- class='wd_q113387833'
| style='text-align:right'| 148
| [[:d:Q113387833|Q113387833]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବିନୋଦ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779476&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779476 500779476]
| 
|- class='wd_q113387834'
| style='text-align:right'| 149
| [[:d:Q113387834|Q113387834]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିନୋଦ ବେହେରାୀ କର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779440&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779440 500779440]
| 
|- class='wd_q113387836'
| style='text-align:right'| 151
| [[:d:Q113387836|Q113387836]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିପିନ କୁମାର ବସନ୍ତିଆ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779258&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779258 500779258]
| 
|- class='wd_q113387837'
| style='text-align:right'| 152
| [[:d:Q113387837|Q113387837]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିପିନ ସେଠୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779873&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779873 500779873]
| 
|- class='wd_q113387838'
| style='text-align:right'| 153
| [[:d:Q113387838|Q113387838]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିପ୍ଲବ କେଶରୀ ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779651&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779651 500779651]
| 
|- class='wd_q113387839'
| style='text-align:right'| 154
| [[:d:Q113387839|Q113387839]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିରଜା ଶଙ୍କର ଷେଣ୍ଢ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779870&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779870 500779870]
| 
|- class='wd_q113387841'
| style='text-align:right'| 155
| [[:d:Q113387841|Q113387841]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଶ୍ୱ ରଞ୍ଜନ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779322&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779322 500779322]
| 
|- class='wd_q113387843'
| style='text-align:right'| 156
| [[:d:Q113387843|Q113387843]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଶ୍ୱଦର୍ଶୀ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779323&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779323 500779323]
| 
|- class='wd_q113387844'
| style='text-align:right'| 157
| [[:d:Q113387844|Q113387844]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ବିଶ୍ୱଜିତ ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779538&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779538 500779538]
| 
|- class='wd_q113387845'
| style='text-align:right'| 158
| [[:d:Q113387845|Q113387845]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଶ୍ୱଜିତ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779799&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779799 500779799]
| 
|- class='wd_q113387846'
| style='text-align:right'| 159
| [[:d:Q113387846|Q113387846]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବିଶ୍ୱମୋହନ ରଥ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779752&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779752 500779752]
| 
|- class='wd_q113387847'
| style='text-align:right'| 160
| [[:d:Q113387847|Q113387847]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବିଶ୍ୱନାଥ ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779243&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779243 500779243]
| 
|- class='wd_q113387848'
| style='text-align:right'| 161
| [[:d:Q113387848|Q113387848]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଶ୍ୱରଞ୍ଜନ କର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779441&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779441 500779441]
| 
|- class='wd_q113387849'
| style='text-align:right'| 162
| [[:d:Q113387849|Q113387849]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବିଶ୍ୱରଞ୍ଜନ ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779901&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779901 500779901]
| 
|- class='wd_q113387850'
| style='text-align:right'| 163
| [[:d:Q113387850|Q113387850]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଶ୍ୱନାଥ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779571&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779571 500779571]
| 
|- class='wd_q113387851'
| style='text-align:right'| 164
| [[:d:Q113387851|Q113387851]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ମିଶ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779519&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779519 500779519]
| 
|- class='wd_q113387852'
| style='text-align:right'| 165
| [[:d:Q113387852|Q113387852]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବ୍ରଜ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779411&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779411 500779411]
| 
|- class='wd_q113387853'
| style='text-align:right'| 166
| [[:d:Q113387853|Q113387853]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବ୍ରଜ ନାରାୟଣ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779864&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779864 500779864]
| 
|- class='wd_q113387854'
| style='text-align:right'| 167
| [[:d:Q113387854|Q113387854]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବ୍ରଜବନ୍ଧୁ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779412&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779412 500779412]
| 
|- class='wd_q113387855'
| style='text-align:right'| 168
| [[:d:Q113387855|Q113387855]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ବୃନ୍ଦାବନ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779413&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779413 500779413]
| 
|- class='wd_q113387856'
| style='text-align:right'| 169
| [[:d:Q113387856|Q113387856]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବୃନ୍ଦାବନ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779477&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779477 500779477]
| 
|- class='wd_q113387857'
| style='text-align:right'| 170
| [[:d:Q113387857|Q113387857]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଚୈତାବସୁ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779414&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779414 500779414]
| 
|- class='wd_q113387858'
| style='text-align:right'| 171
| [[:d:Q113387858|Q113387858]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଚକ୍ରଧର ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779268&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779268 500779268]
| 
|- class='wd_q113387859'
| style='text-align:right'| 172
| [[:d:Q113387859|Q113387859]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଚନ୍ଦନ କୁମାର ସାମଲ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779854&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779854 500779854]
| 
|- class='wd_q113387860'
| style='text-align:right'| 173
| [[:d:Q113387860|Q113387860]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଚନ୍ଦନ ପ୍ରସାଦ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779739&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779739 500779739]
| 
|- class='wd_q113387861'
| style='text-align:right'| 174
| [[:d:Q113387861|Q113387861]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚନ୍ଦନା ଗାହାଣ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779391&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779391 500779391]
| 
|- class='wd_q113387862'
| style='text-align:right'| 175
| [[:d:Q113387862|Q113387862]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779600&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779600 500779600]
| 
|- class='wd_q113387863'
| style='text-align:right'| 176
| [[:d:Q113387863|Q113387863]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ବିଶ୍ୱାଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779300&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779300 500779300]
| 
|- class='wd_q113387864'
| style='text-align:right'| 177
| [[:d:Q113387864|Q113387864]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779706&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779706 500779706]
| 
|- class='wd_q113387865'
| style='text-align:right'| 178
| [[:d:Q113387865|Q113387865]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779379&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779379 500779379]
| 
|- class='wd_q113387866'
| style='text-align:right'| 179
| [[:d:Q113387866|Q113387866]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସେଠୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779874&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779874 500779874]
| 
|- class='wd_q113387868'
| style='text-align:right'| 180
| [[:d:Q113387868|Q113387868]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚନ୍ଦ୍ରିକା ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779601&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779601 500779601]
| 
|- class='wd_q113387869'
| style='text-align:right'| 181
| [[:d:Q113387869|Q113387869]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚପଳା ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779765&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779765 500779765]
| 
|- class='wd_q113387871'
| style='text-align:right'| 183
| [[:d:Q113387871|Q113387871]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଛୋକେନ୍ଦ୍ର ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779401&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779401 500779401]
| 
|- class='wd_q113387872'
| style='text-align:right'| 184
| [[:d:Q113387872|Q113387872]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚିନ୍ମୟ କୁମାର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779325&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779325 500779325]
| 
|- class='wd_q113387874'
| style='text-align:right'| 186
| [[:d:Q113387874|Q113387874]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚିଣ୍ଟୁ ପ୍ରସାଦ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779590&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779590 500779590]
| 
|- class='wd_q113387876'
| style='text-align:right'| 188
| [[:d:Q113387876|Q113387876]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779554&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779554 500779554]
| 
|- class='wd_q113387880'
| style='text-align:right'| 189
| [[:d:Q113387880|Q113387880]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚୁଗୁଲି ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779800&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779800 500779800]
| 
|- class='wd_q113387881'
| style='text-align:right'| 190
| [[:d:Q113387881|Q113387881]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଦୈତାରୀ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779269&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779269 500779269]
| 
|- class='wd_q113387882'
| style='text-align:right'| 191
| [[:d:Q113387882|Q113387882]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଡମ୍ବରୁଧର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779327&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779327 500779327]
| 
|- class='wd_q113387884'
| style='text-align:right'| 193
| [[:d:Q113387884|Q113387884]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦାସ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779589&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779589 500779589]
| 
|- class='wd_q113387885'
| style='text-align:right'| 194
| [[:d:Q113387885|Q113387885]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦାସରଥୀ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779840&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779840 500779840]
| 
|- class='wd_q113387886'
| style='text-align:right'| 195
| [[:d:Q113387886|Q113387886]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦୟାନିଧି ବନ୍ଧ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779238&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779238 500779238]
| 
|- class='wd_q113387887'
| style='text-align:right'| 196
| [[:d:Q113387887|Q113387887]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦେବଦତ୍ତ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779591&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779591 500779591]
| 
|- class='wd_q113387888'
| style='text-align:right'| 197
| [[:d:Q113387888|Q113387888]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦେବକୀନନ୍ଦନ ପତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779694&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779694 500779694]
| 
|- class='wd_q113387889'
| style='text-align:right'| 198
| [[:d:Q113387889|Q113387889]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିବେକ ପତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779695&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779695 500779695]
| 
|- class='wd_q113387891'
| style='text-align:right'| 200
| [[:d:Q113387891|Q113387891]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ମାଝି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779500&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779500 500779500]
| 
|- class='wd_q113387893'
| style='text-align:right'| 201
| [[:d:Q113387893|Q113387893]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦୀପକ କୁମାର ସାମଲ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779855&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779855 500779855]
| 
|- class='wd_q113387894'
| style='text-align:right'| 202
| [[:d:Q113387894|Q113387894]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଦୀପକ ମିଶ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779521&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779521 500779521]
| 
|- class='wd_q113387895'
| style='text-align:right'| 203
| [[:d:Q113387895|Q113387895]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଧର୍ମଞ୍ଜୟ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779841&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779841 500779841]
| 
|- class='wd_q113387896'
| style='text-align:right'| 204
| [[:d:Q113387896|Q113387896]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦିବ୍ୟସିଂହ ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779902&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779902 500779902]
| 
|- class='wd_q113387898'
| style='text-align:right'| 205
| [[:d:Q113387898|Q113387898]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦିଗବିଜୟ ରାୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779759&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779759 500779759]
| 
|- class='wd_q113387899'
| style='text-align:right'| 206
| [[:d:Q113387899|Q113387899]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦିଗବିଜୟ ଖଟୁଆ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779450&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779450 500779450]
| 
|- class='wd_q113387900'
| style='text-align:right'| 207
| [[:d:Q113387900|Q113387900]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779707&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779707 500779707]
| 
|- class='wd_q113387902'
| style='text-align:right'| 208
| [[:d:Q113387902|Q113387902]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779903&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779903 500779903]
| 
|- class='wd_q113387903'
| style='text-align:right'| 209
| [[:d:Q113387903|Q113387903]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779603&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779603 500779603]
| 
|- class='wd_q113387904'
| style='text-align:right'| 210
| [[:d:Q113387904|Q113387904]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦିଲ୍ଲୀପ ମହାନ୍ତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779466&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779466 500779466]
| 
|- class='wd_q113387906'
| style='text-align:right'| 211
| [[:d:Q113387906|Q113387906]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦିଲ୍ଲୀପ ତ୍ରିପାଠୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779918&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779918 500779918]
| 
|- class='wd_q113387907'
| style='text-align:right'| 212
| [[:d:Q113387907|Q113387907]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779244&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779244 500779244]
| 
|- class='wd_q113387909'
| style='text-align:right'| 213
| [[:d:Q113387909|Q113387909]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦୀନେଶ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779604&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779604 500779604]
| 
|- class='wd_q113387911'
| style='text-align:right'| 214
| [[:d:Q113387911|Q113387911]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦୀପ୍ତି ପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779540&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779540 500779540]
| 
|- class='wd_q113387917'
| style='text-align:right'| 219
| [[:d:Q113387917|Q113387917]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ଦେବାଶିଷ ମିଶ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779520&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779520 500779520]
| 
|- class='wd_q113387918'
| style='text-align:right'| 220
| [[:d:Q113387918|Q113387918]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦୁର୍ଗା ମଧବ କର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779442&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779442 500779442]
| 
|- class='wd_q113387919'
| style='text-align:right'| 221
| [[:d:Q113387919|Q113387919]]
| 15
| 0
|class='wd_label'| ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ଦାସ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-03-08&lt;ref name=&quot;ref_acedf3c4798b42d8ae365a2e6cd20e110fb9845f9624f603dae3bfc807d0922c&quot;&gt;https://prameyaepaper.com/viewmap/729227.jpg&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-10-28&lt;ref name=&quot;ref_c436f7f2a2ad69b47fc82f36e4a669e63815a79a8d87614e796df160ff929fcd&quot;&gt;https://dharitriepaper.in/edition/11749/bhubaneswar/page/9&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779329&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779329 500779329]
| 
|- class='wd_q113387921'
| style='text-align:right'| 223
| [[:d:Q113387921|Q113387921]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗଦାଧର ସୂତାର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779892&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779892 500779892]
| 
|- class='wd_q113387922'
| style='text-align:right'| 224
| [[:d:Q113387922|Q113387922]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପାଢ଼ୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779636&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779636 500779636]
| 
|- class='wd_q113387923'
| style='text-align:right'| 225
| [[:d:Q113387923|Q113387923]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779842&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779842 500779842]
| 
|- class='wd_q113387926'
| style='text-align:right'| 227
| [[:d:Q113387926|Q113387926]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗଙ୍ଗାଧର ପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779708&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779708 500779708]
| 
|- class='wd_q113387927'
| style='text-align:right'| 228
| [[:d:Q113387927|Q113387927]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଗୟାଧର ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779605&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779605 500779605]
| 
|- class='wd_q113387929'
| style='text-align:right'| 230
| [[:d:Q113387929|Q113387929]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗିରିଧାରୀ ପୋଢ଼ା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779732&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779732 500779732]
| 
|- class='wd_q113387936'
| style='text-align:right'| 235
| [[:d:Q113387936|Q113387936]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗୋବିନ୍ଦ ରେଡ୍ଡୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779762&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779762 500779762]
| 
|- class='wd_q113387940'
| style='text-align:right'| 236
| [[:d:Q113387940|Q113387940]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779331&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779331 500779331]
| 
|- class='wd_q113387941'
| style='text-align:right'| 237
| [[:d:Q113387941|Q113387941]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779415&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779415 500779415]
| 
|- class='wd_q113387942'
| style='text-align:right'| 238
| [[:d:Q113387942|Q113387942]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗୋପୀନାଥ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779270&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779270 500779270]
| 
|- class='wd_q113387943'
| style='text-align:right'| 239
| [[:d:Q113387943|Q113387943]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗୌରହରି ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779767&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779767 500779767]
| 
|- class='wd_q113387946'
| style='text-align:right'| 241
| [[:d:Q113387946|Q113387946]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗୌରୀ ପ୍ରସାଦ ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779768&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779768 500779768]
| 
|- class='wd_q113387947'
| style='text-align:right'| 242
| [[:d:Q113387947|Q113387947]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779606&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779606 500779606]
| 
|- class='wd_q113387950'
| style='text-align:right'| 243
| [[:d:Q113387950|Q113387950]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜ୍ଞାନେଶ ମିଶ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779522&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779522 500779522]
| 
|- class='wd_q113388068'
| style='text-align:right'| 244
| [[:d:Q113388068|Q113388068]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମାନସ କୁମାର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779344&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779344 500779344]
| 
|- class='wd_q113388069'
| style='text-align:right'| 245
| [[:d:Q113388069|Q113388069]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମାନସ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779305&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779305 500779305]
| 
|- class='wd_q113388072'
| style='text-align:right'| 246
| [[:d:Q113388072|Q113388072]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମାନସ ରଞ୍ଜନ ପତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779697&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779697 500779697]
| 
|- class='wd_q113388076'
| style='text-align:right'| 250
| [[:d:Q113388076|Q113388076]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ମନୋଜ କୁମାର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779345&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779345 500779345]
| 
|- class='wd_q113388078'
| style='text-align:right'| 251
| [[:d:Q113388078|Q113388078]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ମନୋଜ କୁମାର ପଟେଲ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779691&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779691 500779691]
| 
|- class='wd_q113388079'
| style='text-align:right'| 252
| [[:d:Q113388079|Q113388079]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମନୋଜ କୁମାର ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779770&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779770 500779770]
| 
|- class='wd_q113388083'
| style='text-align:right'| 253
| [[:d:Q113388083|Q113388083]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମନୋଜ କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779807&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779807 500779807]
| 
|- class='wd_q113388086'
| style='text-align:right'| 255
| [[:d:Q113388086|Q113388086]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମନୋରଞ୍ଜନ ଜୟପୁରିଆ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779403&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779403 500779403]
| 
|- class='wd_q113388087'
| style='text-align:right'| 256
| [[:d:Q113388087|Q113388087]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ମନୋରଞ୍ଜନ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779421&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779421 500779421]
| 
|- class='wd_q113388089'
| style='text-align:right'| 257
| [[:d:Q113388089|Q113388089]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ମନୋରଞ୍ଜନ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779612&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779612 500779612]
| 
|- class='wd_q113388090'
| style='text-align:right'| 258
| [[:d:Q113388090|Q113388090]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ମାରୁତ କୁମାର ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779771&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779771 500779771]
| 
|- class='wd_q113388093'
| style='text-align:right'| 259
| [[:d:Q113388093|Q113388093]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମାୟାଧର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779847&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779847 500779847]
| 
|- class='wd_q113388094'
| style='text-align:right'| 260
| [[:d:Q113388094|Q113388094]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମହମ୍ମଦ ଅନୱର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779231&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779231 500779231]
| 
|- class='wd_q113388097'
| style='text-align:right'| 261
| [[:d:Q113388097|Q113388097]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମହମ୍ମଦ ଏହତେଶାମ ଆରିଫ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779232&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779232 500779232]
| 
|- class='wd_q113388098'
| style='text-align:right'| 262
| [[:d:Q113388098|Q113388098]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମୀନକେତନ ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779724&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779724 500779724]
| 
|- class='wd_q113388110'
| style='text-align:right'| 270
| [[:d:Q113388110|Q113388110]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଦୀପ କିଶୋର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779352&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779352 500779352]
| 
|- class='wd_q113388111'
| style='text-align:right'| 271
| [[:d:Q113388111|Q113388111]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779247&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779247 500779247]
| 
|- class='wd_q113388112'
| style='text-align:right'| 272
| [[:d:Q113388112|Q113388112]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମୁକ୍ତି ଶଙ୍କର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779347&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779347 500779347]
| 
|- class='wd_q113388113'
| style='text-align:right'| 273
| [[:d:Q113388113|Q113388113]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମୁକ୍ତିପଦ ନନ୍ଦୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779596&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779596 500779596]
| 
|- class='wd_q113388114'
| style='text-align:right'| 274
| [[:d:Q113388114|Q113388114]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମୁକୁନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779716&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779716 500779716]
| 
|- class='wd_q113388115'
| style='text-align:right'| 275
| [[:d:Q113388115|Q113388115]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଏନ. ଉମା ଶଙ୍କର ଆଚାର୍ଯ୍ଯ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779227&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779227 500779227]
| 
|- class='wd_q113388116'
| style='text-align:right'| 276
| [[:d:Q113388116|Q113388116]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ନକୁଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779482&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779482 500779482]&lt;br/&gt;[https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779576&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779576 500779576]
| 
|- class='wd_q113388122'
| style='text-align:right'| 280
| [[:d:Q113388122|Q113388122]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନରହରି ଭୋଇ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779292&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779292 500779292]
| 
|- class='wd_q113388124'
| style='text-align:right'| 281
| [[:d:Q113388124|Q113388124]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନାରାୟଣ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779277&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779277 500779277]
| 
|- class='wd_q113388130'
| style='text-align:right'| 286
| [[:d:Q113388130|Q113388130]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିଗମାନନ୍ଦ ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779907&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779907 500779907]
| 
|- class='wd_q113388132'
| style='text-align:right'| 287
| [[:d:Q113388132|Q113388132]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିହାର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779348&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779348 500779348]
| 
|- class='wd_q113388136'
| style='text-align:right'| 290
| [[:d:Q113388136|Q113388136]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିକୁଞ୍ଜ ବେହେରାୀ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779350&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779350 500779350]
| 
|- class='wd_q113388137'
| style='text-align:right'| 291
| [[:d:Q113388137|Q113388137]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିକୁଞ୍ଜ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779349&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779349 500779349]
| 
|- class='wd_q113388140'
| style='text-align:right'| 292
| [[:d:Q113388140|Q113388140]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନୀଳମାଧବ ନାଥ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779597&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779597 500779597]
| 
|- class='wd_q113388141'
| style='text-align:right'| 293
| [[:d:Q113388141|Q113388141]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ନୀଳମଣି ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779422&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779422 500779422]
| 
|- class='wd_q113388143'
| style='text-align:right'| 294
| [[:d:Q113388143|Q113388143]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779920&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779920 500779920]
| 
|- class='wd_q113388147'
| style='text-align:right'| 297
| [[:d:Q113388147|Q113388147]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779773&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779773 500779773]
| 
|- class='wd_q113388150'
| style='text-align:right'| 298
| [[:d:Q113388150|Q113388150]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779809&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779809 500779809]
| 
|- class='wd_q113388151'
| style='text-align:right'| 299
| [[:d:Q113388151|Q113388151]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779848&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779848 500779848]
| 
|- class='wd_q113388153'
| style='text-align:right'| 300
| [[:d:Q113388153|Q113388153]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନୃସିଂହ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779614&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779614 500779614]
| 
|- class='wd_q113388154'
| style='text-align:right'| 301
| [[:d:Q113388154|Q113388154]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଓମ ପ୍ରକାଶ ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779248&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779248 500779248]
| 
|- class='wd_q113388155'
| style='text-align:right'| 302
| [[:d:Q113388155|Q113388155]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପି ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ରାଓ ଆଚାର୍ଯ୍ଯ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779228&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779228 500779228]
| 
|- class='wd_q113388156'
| style='text-align:right'| 303
| [[:d:Q113388156|Q113388156]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପବିତ୍ର କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779810&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779810 500779810]
| 
|- class='wd_q113388158'
| style='text-align:right'| 304
| [[:d:Q113388158|Q113388158]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପବିତ୍ର ମୋହନ ଶତପଥୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779866&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779866 500779866]
| 
|- class='wd_q113388161'
| style='text-align:right'| 307
| [[:d:Q113388161|Q113388161]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପଦ୍ମନାଭ ସେଠୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779878&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779878 500779878]
| 
|- class='wd_q113388162'
| style='text-align:right'| 308
| [[:d:Q113388162|Q113388162]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପଦ୍ମନାଭ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779278&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779278 500779278]
| 
|- class='wd_q113388164'
| style='text-align:right'| 309
| [[:d:Q113388164|Q113388164]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପଦ୍ମଲୋଚନ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779616&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779616 500779616]
| 
|- class='wd_q113388165'
| style='text-align:right'| 310
| [[:d:Q113388165|Q113388165]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପଞ୍ଚାନନ ସୁର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779891&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779891 500779891]
| 
|- class='wd_q113388166'
| style='text-align:right'| 311
| [[:d:Q113388166|Q113388166]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପାଣ୍ଡବ ଚରଣ ମହାଳିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779463&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779463 500779463]
| 
|- class='wd_q113388168'
| style='text-align:right'| 312
| [[:d:Q113388168|Q113388168]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପଙ୍କଜ କୁମାର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779351&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779351 500779351]
| 
|- class='wd_q113388169'
| style='text-align:right'| 313
| [[:d:Q113388169|Q113388169]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପରମେଶ୍ୱର ସାମଲ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779857&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779857 500779857]
| 
|- class='wd_q113388170'
| style='text-align:right'| 314
| [[:d:Q113388170|Q113388170]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପରେଶ ରଞ୍ଜନ ଚୌଧୁରୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779309&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779309 500779309]
| 
|- class='wd_q113388172'
| style='text-align:right'| 315
| [[:d:Q113388172|Q113388172]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରବୀର ଦଳାଇ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779313&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779313 500779313]
| 
|- class='wd_q113388173'
| style='text-align:right'| 316
| [[:d:Q113388173|Q113388173]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରବୋଧ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779811&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779811 500779811]
| 
|- class='wd_q113388174'
| style='text-align:right'| 317
| [[:d:Q113388174|Q113388174]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779812&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779812 500779812]
| 
|- class='wd_q113388175'
| style='text-align:right'| 318
| [[:d:Q113388175|Q113388175]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦାଶ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779372&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779372 500779372]
| 
|- class='wd_q113388177'
| style='text-align:right'| 319
| [[:d:Q113388177|Q113388177]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣ୍ଡେ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779667&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779667 500779667]
| 
|- class='wd_q113388178'
| style='text-align:right'| 320
| [[:d:Q113388178|Q113388178]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଦୀପ ପାଣ୍ଡେ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779666&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779666 500779666]
| 
|- class='wd_q113388179'
| style='text-align:right'| 321
| [[:d:Q113388179|Q113388179]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଦାଶ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779373&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779373 500779373]
| 
|- class='wd_q113388180'
| style='text-align:right'| 322
| [[:d:Q113388180|Q113388180]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779813&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779813 500779813]
| 
|- class='wd_q113388181'
| style='text-align:right'| 323
| [[:d:Q113388181|Q113388181]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଦୋଷ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779908&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779908 500779908]
| 
|- class='wd_q113388183'
| style='text-align:right'| 324
| [[:d:Q113388183|Q113388183]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779423&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779423 500779423]
| 
|- class='wd_q113388184'
| style='text-align:right'| 325
| [[:d:Q113388184|Q113388184]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779483&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779483 500779483]
| 
|- class='wd_q113388185'
| style='text-align:right'| 326
| [[:d:Q113388185|Q113388185]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779617&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779617 500779617]
| 
|- class='wd_q113388189'
| style='text-align:right'| 329
| [[:d:Q113388189|Q113388189]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779872&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779872 500779872]
| 
|- class='wd_q113388190'
| style='text-align:right'| 330
| [[:d:Q113388190|Q113388190]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779563&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779563 500779563]
| 
|- class='wd_q113388191'
| style='text-align:right'| 331
| [[:d:Q113388191|Q113388191]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରମୋଦ ମଲ୍ଲିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779507&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779507 500779507]
| 
|- class='wd_q113388193'
| style='text-align:right'| 333
| [[:d:Q113388193|Q113388193]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779577&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779577 500779577]
| 
|- class='wd_q113388194'
| style='text-align:right'| 334
| [[:d:Q113388194|Q113388194]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779814&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779814 500779814]
| 
|- class='wd_q113388195'
| style='text-align:right'| 335
| [[:d:Q113388195|Q113388195]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରସନ୍ନ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779484&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779484 500779484]
| 
|- class='wd_q113388196'
| style='text-align:right'| 336
| [[:d:Q113388196|Q113388196]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରସନ୍ନଜିତ ଓଝା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779632&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779632 500779632]
| 
|- class='wd_q113388197'
| style='text-align:right'| 337
| [[:d:Q113388197|Q113388197]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବସନ୍ତ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779815&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779815 500779815]
| 
|- class='wd_q113388198'
| style='text-align:right'| 338
| [[:d:Q113388198|Q113388198]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଚାନ୍ଦ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779308&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779308 500779308]
| 
|- class='wd_q113388200'
| style='text-align:right'| 339
| [[:d:Q113388200|Q113388200]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779354&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779354 500779354]
| 
|- class='wd_q113388202'
| style='text-align:right'| 340
| [[:d:Q113388202|Q113388202]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାଶ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779374&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779374 500779374]
| 
|- class='wd_q113388203'
| style='text-align:right'| 341
| [[:d:Q113388203|Q113388203]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779817&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779817 500779817]
| 
|- class='wd_q113388206'
| style='text-align:right'| 342
| [[:d:Q113388206|Q113388206]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଶାନ୍ତ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779816&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779816 500779816]
| 
|- class='wd_q113388207'
| style='text-align:right'| 343
| [[:d:Q113388207|Q113388207]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସୂତାର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779893&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779893 500779893]
| 
|- class='wd_q113388204'
| style='text-align:right'| 344
| [[:d:Q113388204|Q113388204]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779909&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779909 500779909]
| 
|- class='wd_q113388208'
| style='text-align:right'| 345
| [[:d:Q113388208|Q113388208]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର କବି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779437&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779437 500779437]
| 
|- class='wd_q113388210'
| style='text-align:right'| 346
| [[:d:Q113388210|Q113388210]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରତାପ ବଡ଼ତିଆ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779234&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779234 500779234]
| 
|- class='wd_q113388212'
| style='text-align:right'| 347
| [[:d:Q113388212|Q113388212]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରତାପ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779424&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779424 500779424]
| 
|- class='wd_q113388213'
| style='text-align:right'| 348
| [[:d:Q113388213|Q113388213]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରତାପ କୁମାର ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779774&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779774 500779774]
| 
|- class='wd_q113388214'
| style='text-align:right'| 349
| [[:d:Q113388214|Q113388214]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରତାପ ସିଂ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779881&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779881 500779881]
| 
|- class='wd_q113388217'
| style='text-align:right'| 351
| [[:d:Q113388217|Q113388217]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରତୁଲ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779355&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779355 500779355]
| 
|- class='wd_q113388218'
| style='text-align:right'| 352
| [[:d:Q113388218|Q113388218]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଭାସ କୁମାର ମେହେର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779516&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779516 500779516]
| 
|- class='wd_q113388221'
| style='text-align:right'| 353
| [[:d:Q113388221|Q113388221]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଭାତ କୁମାର ରାଉତରାୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779788&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779788 500779788]
| 
|- class='wd_q113388222'
| style='text-align:right'| 354
| [[:d:Q113388222|Q113388222]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରୀତମ ପ୍ରିୟଲୋଚନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779741&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779741 500779741]
| 
|- class='wd_q113388224'
| style='text-align:right'| 355
| [[:d:Q113388224|Q113388224]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରିୟବଲ୍ଲଭ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779818&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779818 500779818]
| 
|- class='wd_q113388231'
| style='text-align:right'| 361
| [[:d:Q113388231|Q113388231]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପୁରାଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779564&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779564 500779564]
| 
|- class='wd_q113388233'
| style='text-align:right'| 362
| [[:d:Q113388233|Q113388233]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପୂର୍ଣ୍ଣା ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779356&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779356 500779356]
| 
|- class='wd_q113388234'
| style='text-align:right'| 363
| [[:d:Q113388234|Q113388234]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପୂର୍ଣ୍ଣକ ମହାତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779498&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779498 500779498]
| 
|- class='wd_q113388236'
| style='text-align:right'| 364
| [[:d:Q113388236|Q113388236]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପୂର୍ଣ୍ଣେନ୍ଦୁ ପ୍ରକାଶ ପତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779698&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779698 500779698]
| 
|- class='wd_q113388240'
| style='text-align:right'| 366
| [[:d:Q113388240|Q113388240]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଆର. କୃଷ୍ଣ ରେଡ୍ଡୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779763&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779763 500779763]
| 
|- class='wd_q113388243'
| style='text-align:right'| 367
| [[:d:Q113388243|Q113388243]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରବି ବଣିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779239&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779239 500779239]
| 
|- class='wd_q113388246'
| style='text-align:right'| 368
| [[:d:Q113388246|Q113388246]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରବିନାରାୟଣ ରଥ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779754&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779754 500779754]
| 
|- class='wd_q113388248'
| style='text-align:right'| 369
| [[:d:Q113388248|Q113388248]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଧାଶ୍ୟାମ ବିଶୋୟୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779297&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779297 500779297]
| 
|- class='wd_q113388250'
| style='text-align:right'| 370
| [[:d:Q113388250|Q113388250]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରଘୁନାଥ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779620&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779620 500779620]
| 
|- class='wd_q113388253'
| style='text-align:right'| 371
| [[:d:Q113388253|Q113388253]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରଘୁନାଥ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779820&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779820 500779820]
| 
|- class='wd_q113388255'
| style='text-align:right'| 372
| [[:d:Q113388255|Q113388255]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଜ କିଶୋର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779578&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779578 500779578]
| 
|- class='wd_q113388259'
| style='text-align:right'| 374
| [[:d:Q113388259|Q113388259]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଜାରାମ ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779910&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779910 500779910]
| 
|- class='wd_q113388261'
| style='text-align:right'| 375
| [[:d:Q113388261|Q113388261]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଜବଲ୍ଲଭ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779821&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779821 500779821]
| 
|- class='wd_q113388262'
| style='text-align:right'| 376
| [[:d:Q113388262|Q113388262]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779775&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779775 500779775]
| 
|- class='wd_q113388264'
| style='text-align:right'| 377
| [[:d:Q113388264|Q113388264]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମଲ୍ଲିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779512&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779512 500779512]
| 
|- class='wd_q113388265'
| style='text-align:right'| 378
| [[:d:Q113388265|Q113388265]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779823&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779823 500779823]
| 
|- class='wd_q113388266'
| style='text-align:right'| 379
| [[:d:Q113388266|Q113388266]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779822&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779822 500779822]
| 
|- class='wd_q113388267'
| style='text-align:right'| 380
| [[:d:Q113388267|Q113388267]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଜେଶ କୁମାର ଦେବତା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779380&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779380 500779380]
| 
|- class='wd_q113388269'
| style='text-align:right'| 381
| [[:d:Q113388269|Q113388269]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରାଜେଶ କୁମାର ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779425&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779425 500779425]
| 
|- class='wd_q113388270'
| style='text-align:right'| 382
| [[:d:Q113388270|Q113388270]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଜେଶ କୁମାର ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779622&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779622 500779622]
| 
|- class='wd_q113388272'
| style='text-align:right'| 383
| [[:d:Q113388272|Q113388272]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଜେଶ କୁମାର ପଟେଲ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779692&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779692 500779692]
| 
|- class='wd_q113388273'
| style='text-align:right'| 384
| [[:d:Q113388273|Q113388273]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଜେଶ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779487&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779487 500779487]
| 
|- class='wd_q113388274'
| style='text-align:right'| 385
| [[:d:Q113388274|Q113388274]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରାଜେଶ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779621&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779621 500779621]
| 
|- class='wd_q113388276'
| style='text-align:right'| 386
| [[:d:Q113388276|Q113388276]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଜୀବ ଲୋଚନ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779824&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779824 500779824]
| 
|- class='wd_q113388277'
| style='text-align:right'| 387
| [[:d:Q113388277|Q113388277]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଜକିଶୋର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779488&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779488 500779488]
| 
|- class='wd_q113388278'
| style='text-align:right'| 388
| [[:d:Q113388278|Q113388278]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାକେଶ ଜାନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779404&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779404 500779404]
| 
|- class='wd_q113388280'
| style='text-align:right'| 389
| [[:d:Q113388280|Q113388280]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରାକେଶ ରତନ ନାଥ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779598&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779598 500779598]
| 
|- class='wd_q113388281'
| style='text-align:right'| 390
| [[:d:Q113388281|Q113388281]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779825&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779825 500779825]
| 
|- class='wd_q113388282'
| style='text-align:right'| 391
| [[:d:Q113388282|Q113388282]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779776&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779776 500779776]
| 
|- class='wd_q113388283'
| style='text-align:right'| 392
| [[:d:Q113388283|Q113388283]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରାମହରି ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779426&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779426 500779426]
| 
|- class='wd_q113388285'
| style='text-align:right'| 393
| [[:d:Q113388285|Q113388285]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରମାକାନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779921&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779921 500779921]
| 
|- class='wd_q113388286'
| style='text-align:right'| 394
| [[:d:Q113388286|Q113388286]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାମାଶିଷ ପ୍ରସାଦ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779740&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779740 500779740]
| 
|- class='wd_q113388287'
| style='text-align:right'| 395
| [[:d:Q113388287|Q113388287]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779279&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779279 500779279]
| 
|- class='wd_q113388289'
| style='text-align:right'| 396
| [[:d:Q113388289|Q113388289]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁଦୁଲି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779587&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779587 500779587]
| 
|- class='wd_q113388290'
| style='text-align:right'| 397
| [[:d:Q113388290|Q113388290]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରମେଶ ପ୍ରସାଦ କର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779445&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779445 500779445]
| 
|- class='wd_q113388291'
| style='text-align:right'| 398
| [[:d:Q113388291|Q113388291]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରାମେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779547&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779547 500779547]
| 
|- class='wd_q113388293'
| style='text-align:right'| 399
| [[:d:Q113388293|Q113388293]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାମୁ ଶର୍ମା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779879&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779879 500779879]
| 
|- class='wd_q113388294'
| style='text-align:right'| 400
| [[:d:Q113388294|Q113388294]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରଙ୍ଗା ରଣସିଂହ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779750&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779750 500779750]
| 
|- class='wd_q113388295'
| style='text-align:right'| 401
| [[:d:Q113388295|Q113388295]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରଞ୍ଜନ କୁମାର ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779567&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779567 500779567]
| 
|- class='wd_q113388296'
| style='text-align:right'| 402
| [[:d:Q113388296|Q113388296]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରଞ୍ଜନ କୁମାର ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779656&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779656 500779656]
| 
|- class='wd_q113388301'
| style='text-align:right'| 405
| [[:d:Q113388301|Q113388301]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରତିକାନ୍ତ ବେହେରାୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779280&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779280 500779280]
| 
|- class='wd_q113388302'
| style='text-align:right'| 406
| [[:d:Q113388302|Q113388302]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରତିକାନ୍ତ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779623&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779623 500779623]
| 
|- class='wd_q113388305'
| style='text-align:right'| 409
| [[:d:Q113388305|Q113388305]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରୋହିତ ସୂପକାର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779888&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779888 500779888]
| 
|- class='wd_q113388307'
| style='text-align:right'| 411
| [[:d:Q113388307|Q113388307]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରୂପକ କୁମାର ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779624&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779624 500779624]
| 
|- class='wd_q113388320'
| style='text-align:right'| 416
| [[:d:Q113388320|Q113388320]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସଚିନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779911&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779911 500779911]
| 
|- class='wd_q113388322'
| style='text-align:right'| 417
| [[:d:Q113388322|Q113388322]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସଦାଶିବ ରାଜଗୁରୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779746&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779746 500779746]
| 
|- class='wd_q113388324'
| style='text-align:right'| 418
| [[:d:Q113388324|Q113388324]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସାଗର କୁମାର ପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779712&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779712 500779712]
| 
|- class='wd_q113388338'
| style='text-align:right'| 423
| [[:d:Q113388338|Q113388338]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସାଇରାମ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779626&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779626 500779626]
| 
|- class='wd_q113388341'
| style='text-align:right'| 424
| [[:d:Q113388341|Q113388341]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସଜଳ ପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779713&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779713 500779713]
| 
|- class='wd_q113388342'
| style='text-align:right'| 425
| [[:d:Q113388342|Q113388342]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଶକ୍ତିପ୍ରଦା ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779427&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779427 500779427]
| 
|- class='wd_q113388343'
| style='text-align:right'| 426
| [[:d:Q113388343|Q113388343]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସମରେନ୍ଦ୍ର ରାଉତରାୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779789&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779789 500779789]
| 
|- class='wd_q113388344'
| style='text-align:right'| 427
| [[:d:Q113388344|Q113388344]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସମ୍ବେଦ କୁମାର ମୁଦୁଲି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779588&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779588 500779588]
| 
|- class='wd_q113388345'
| style='text-align:right'| 428
| [[:d:Q113388345|Q113388345]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସମ୍ବିତ କୁମାର ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779659&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779659 500779659]
| 
|- class='wd_q113388346'
| style='text-align:right'| 429
| [[:d:Q113388346|Q113388346]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ସମୀର କୁମାର ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779249&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779249 500779249]
| 
|- class='wd_q113388347'
| style='text-align:right'| 430
| [[:d:Q113388347|Q113388347]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସମୀର କୁମାର ଓଝା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779633&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779633 500779633]
| 
|- class='wd_q113388348'
| style='text-align:right'| 431
| [[:d:Q113388348|Q113388348]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସନାତନ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779579&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779579 500779579]
| 
|- class='wd_q113388354'
| style='text-align:right'| 437
| [[:d:Q113388354|Q113388354]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସଂଗ୍ରାମ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779580&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779580 500779580]
| 
|- class='wd_q113388355'
| style='text-align:right'| 438
| [[:d:Q113388355|Q113388355]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଚୌଧୁରୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779310&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779310 500779310]
| 
|- class='wd_q113388356'
| style='text-align:right'| 439
| [[:d:Q113388356|Q113388356]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779428&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779428 500779428]
| 
|- class='wd_q113388357'
| style='text-align:right'| 440
| [[:d:Q113388357|Q113388357]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ପରିଡ଼ା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779686&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779686 500779686]
| 
|- class='wd_q113388358'
| style='text-align:right'| 441
| [[:d:Q113388358|Q113388358]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ସଞ୍ଜୟ ମିଶ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779527&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779527 500779527]
| 
|- class='wd_q113388359'
| style='text-align:right'| 442
| [[:d:Q113388359|Q113388359]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ଶତପଥୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779867&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779867 500779867]
| 
|- class='wd_q113388476'
| style='text-align:right'| 444
| [[:d:Q113388476|Q113388476]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁବ୍ରତ କୁମାର ମହଲା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779530&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779530 500779530]
| 
|- class='wd_q113388482'
| style='text-align:right'| 446
| [[:d:Q113388482|Q113388482]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଦର୍ଶନ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779836&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779836 500779836]
| 
|- class='wd_q113388483'
| style='text-align:right'| 447
| [[:d:Q113388483|Q113388483]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଦର୍ଶନା ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779628&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779628 500779628]
| 
|- class='wd_q113388484'
| style='text-align:right'| 448
| [[:d:Q113388484|Q113388484]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୁଦୀପ ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779257&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779257 500779257]
| 
|- class='wd_q113388485'
| style='text-align:right'| 449
| [[:d:Q113388485|Q113388485]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୁଧାଂଶୁ ସୂତାର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779896&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779896 500779896]
| 
|- class='wd_q113388486'
| style='text-align:right'| 450
| [[:d:Q113388486|Q113388486]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଧୀର କୁମାର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779493&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779493 500779493]
| 
|- class='wd_q113388487'
| style='text-align:right'| 451
| [[:d:Q113388487|Q113388487]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଧୀର କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779837&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779837 500779837]
| 
|- class='wd_q113388488'
| style='text-align:right'| 452
| [[:d:Q113388488|Q113388488]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଧୀର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779912&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779912 500779912]
| 
|- class='wd_q113388497'
| style='text-align:right'| 458
| [[:d:Q113388497|Q113388497]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁନାରାମ ସିଂ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779880&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779880 500779880]
| 
|- class='wd_q113388498'
| style='text-align:right'| 459
| [[:d:Q113388498|Q113388498]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁନୀଲ ବରଣ ବିଶ୍ୱାଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779307&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779307 500779307]
| 
|- class='wd_q113388500'
| style='text-align:right'| 461
| [[:d:Q113388500|Q113388500]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁରଜ କୁମାର ପାଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779644&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779644 500779644]
| 
|- class='wd_q113388502'
| style='text-align:right'| 462
| [[:d:Q113388502|Q113388502]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁରଥ ଚୌଧୁରୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779311&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779311 500779311]
| 
|- class='wd_q113388504'
| style='text-align:right'| 463
| [[:d:Q113388504|Q113388504]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779875&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779875 500779875]
| 
|- class='wd_q113388505'
| style='text-align:right'| 464
| [[:d:Q113388505|Q113388505]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779851&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779851 500779851]
| 
|- class='wd_q113388506'
| style='text-align:right'| 465
| [[:d:Q113388506|Q113388506]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ଦାଶ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779377&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779377 500779377]
| 
|- class='wd_q113388509'
| style='text-align:right'| 468
| [[:d:Q113388509|Q113388509]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779786&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779786 500779786]
| 
|- class='wd_q113388510'
| style='text-align:right'| 469
| [[:d:Q113388510|Q113388510]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସିଂହସାମନ୍ତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779883&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779883 500779883]
| 
|- class='wd_q113388512'
| style='text-align:right'| 471
| [[:d:Q113388512|Q113388512]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779583&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779583 500779583]
| 
|- class='wd_q113388513'
| style='text-align:right'| 472
| [[:d:Q113388513|Q113388513]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ମେହେର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779518&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779518 500779518]
| 
|- class='wd_q113388518'
| style='text-align:right'| 475
| [[:d:Q113388518|Q113388518]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସ୍ୱରୂପ କୁମାର ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779629&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779629 500779629]
| 
|- class='wd_q113388519'
| style='text-align:right'| 476
| [[:d:Q113388519|Q113388519]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସ୍ୱରୂପ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779677&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779677 500779677]
| 
|- class='wd_q113388523'
| style='text-align:right'| 478
| [[:d:Q113388523|Q113388523]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଟଙ୍କଧର ପାଣ୍ଡେ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779668&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779668 500779668]
| 
|- class='wd_q113388524'
| style='text-align:right'| 479
| [[:d:Q113388524|Q113388524]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତନୁ ପ୍ରକାଶ ଖଣ୍ଡୁଆଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779447&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779447 500779447]
| 
|- class='wd_q113388525'
| style='text-align:right'| 480
| [[:d:Q113388525|Q113388525]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ତପନ ଦାଶ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779378&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779378 500779378]
| 
|- class='wd_q113388527'
| style='text-align:right'| 481
| [[:d:Q113388527|Q113388527]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତପନ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779678&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779678 500779678]
| 
|- class='wd_q113388530'
| style='text-align:right'| 484
| [[:d:Q113388530|Q113388530]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତାରାକାନ୍ତ ପରିଡ଼ା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779689&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779689 500779689]
| 
|- class='wd_q113388531'
| style='text-align:right'| 485
| [[:d:Q113388531|Q113388531]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତାରିଣୀ ଶଙ୍କର ମଲ୍ଲିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779511&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779511 500779511]
| 
|- class='wd_q113388533'
| style='text-align:right'| 486
| [[:d:Q113388533|Q113388533]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତରୁଣ କୁମାର ତରାଇ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779916&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779916 500779916]
| 
|- class='wd_q113388536'
| style='text-align:right'| 488
| [[:d:Q113388536|Q113388536]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779838&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779838 500779838]
| 
|- class='wd_q113388537'
| style='text-align:right'| 489
| [[:d:Q113388537|Q113388537]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତ୍ରିନାଥ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779852&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779852 500779852]
| 
|- class='wd_q113388538'
| style='text-align:right'| 490
| [[:d:Q113388538|Q113388538]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତୃପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ପରିଜା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779690&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779690 500779690]
| 
|- class='wd_q113388539'
| style='text-align:right'| 491
| [[:d:Q113388539|Q113388539]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତୁହିନା ଯୋଶୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779436&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779436 500779436]
| 
|- class='wd_q113388540'
| style='text-align:right'| 492
| [[:d:Q113388540|Q113388540]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତୁନେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779730&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779730 500779730]
| 
|- class='wd_q113388541'
| style='text-align:right'| 493
| [[:d:Q113388541|Q113388541]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଉଦୟ ନାରାୟଣ କୁଣ୍ଡୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779458&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779458 500779458]
| 
|- class='wd_q113388543'
| style='text-align:right'| 494
| [[:d:Q113388543|Q113388543]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ୟୁନିଭର୍ସ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779495&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779495 500779495]
| 
|- class='wd_q113441452'
| style='text-align:right'| 495
| [[:d:Q113441452|Q113441452]]
| 14
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରସାଦ ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/6154620806844591415 6154620806844591415]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779701&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779701 500779701]
| 
|- class='wd_q113453929'
| style='text-align:right'| 496
| [[:d:Q113453929|Q113453929]]
| 15
| 0
|class='wd_label'| କେଶୁ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| [[ବାଲେଶ୍ୱର|ବାଲେଶ୍ଵର]]&lt;ref name=&quot;ref_7746ed095024a0750dda046239ee0fa1ea7714d9e9fb097015b9dcb51064b62b&quot;&gt;https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2018/aug/29/lacquer-artist-from-odisha-raises-funds-for-kerala-1864157.html&lt;/ref&gt;
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779339&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779339 500779339]
| 
|- class='wd_q117348074'
| style='text-align:right'| 497
| [[:d:Q117348074|Q117348074]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ଶିବ ପ୍ରସାଦ ପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779714&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779714 500779714]
| 
|- class='wd_q117351834'
| style='text-align:right'| 498
| [[:d:Q117351834|Q117351834]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପରିବର୍ତ୍ତନ ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779545&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779545 500779545]
| 
|- class='wd_q100348546'
| style='text-align:right'| 500
| [[:d:Q100348546|Q100348546]]
| 36
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936&lt;ref name=&quot;ref_ff76349b92880c7ad13fd924a97f08ae73672d815f364a7a5394adb6bdf42965&quot;&gt;''[[:d:Q55648434|National Portal and Digital Repository for Museums of India]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/1252762 1252762]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500122698&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500122698 500122698]&lt;ref name=&quot;ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0&quot;&gt;''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''&lt;/ref&gt;
| 
|- class='wd_q102207701'
| style='text-align:right'| 501
| [[:d:Q102207701|Q102207701]]
| 15
| 0
|class='wd_label'| ଦୀନବନ୍ଧୁ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779802&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779802 500779802]
| 
|- class='wd_q105671181'
| style='text-align:right'| 502
| [[:d:Q105671181|Q105671181]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପି ରଞ୍ଜନ ପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779711&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779711 500779711]
| 
|- class='wd_q105756772'
| style='text-align:right'| 503
| [[:d:Q105756772|Q105756772]]
| 13
| 0
|class='wd_label'| ମହେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-07-29&lt;ref name=&quot;ref_d0ad7a7f420dfe99537b30c5195fef4790e852f0de61c1966b0e8afa88313c5f&quot;&gt;https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/200314/p12.htm&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779470&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779470 500779470]
| 
|- class='wd_q107258165'
| style='text-align:right'| 505
| [[:d:Q107258165|Q107258165]]
| 15
| 0
|class='wd_label'| ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-06-15&lt;ref name=&quot;ref_6b4ecc372c39d24b2ba64f63091b77209143006b82b54d3bf243501499650f29&quot;&gt;https://sambadepaper.com/epaperimages/16062021/16062021-md-be-10/115819.jpg&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779474&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779474 500779474]
| 
|- class='wd_q111127479'
| style='text-align:right'| 506
| [[:d:Q111127479|Q111127479]]
| 13
| 0
|class='wd_label'| ତନୁଜ ମଲ୍ଲିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/165941906 165941906]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779510&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779510 500779510]
| 
|- class='wd_q113387725'
| style='text-align:right'| 508
| [[:d:Q113387725|Q113387725]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅବିନାଶ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779318&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779318 500779318]
| 
|- class='wd_q113387727'
| style='text-align:right'| 509
| [[:d:Q113387727|Q113387727]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅବିନାଶ ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779533&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779533 500779533]
| 
|- class='wd_q113387728'
| style='text-align:right'| 510
| [[:d:Q113387728|Q113387728]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଅଦ୍ୱୈତ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779263&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779263 500779263]
| 
|- class='wd_q113387730'
| style='text-align:right'| 511
| [[:d:Q113387730|Q113387730]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଆଦିତ୍ୟ କୁମାର ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779405&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779405 500779405]
| 
|- class='wd_q113387731'
| style='text-align:right'| 512
| [[:d:Q113387731|Q113387731]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଆଦିତ୍ୟ କୁମାର ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779787&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779787 500779787]
| 
|- class='wd_q113387733'
| style='text-align:right'| 513
| [[:d:Q113387733|Q113387733]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଦ୍ୱୈତ ପ୍ରସାଦ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779264&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779264 500779264]
| 
|- class='wd_q113387734'
| style='text-align:right'| 514
| [[:d:Q113387734|Q113387734]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଜୟ କୁମାର ଦାଶ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779369&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779369 500779369]
| 
|- class='wd_q113387735'
| style='text-align:right'| 515
| [[:d:Q113387735|Q113387735]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଅଜୟ କୁମାର ଲେଙ୍କା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779460&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779460 500779460]
| 
|- class='wd_q113387737'
| style='text-align:right'| 516
| [[:d:Q113387737|Q113387737]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଜୟ କୁମାର ମାଝି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779499&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779499 500779499]
| 
|- class='wd_q113387738'
| style='text-align:right'| 517
| [[:d:Q113387738|Q113387738]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଜୟ କୁମାର ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779645&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779645 500779645]
| 
|- class='wd_q113387739'
| style='text-align:right'| 518
| [[:d:Q113387739|Q113387739]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଜୟ କୁମାର ସେଠୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779876&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779876 500779876]
| 
|- class='wd_q113387740'
| style='text-align:right'| 519
| [[:d:Q113387740|Q113387740]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଅଜିତ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779265&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779265 500779265]
| 
|- class='wd_q113387742'
| style='text-align:right'| 520
| [[:d:Q113387742|Q113387742]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଅଜିତ କୁମାର ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779406&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779406 500779406]
| 
|- class='wd_q113387743'
| style='text-align:right'| 521
| [[:d:Q113387743|Q113387743]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଜିତ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779504&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779504 500779504]
| 
|- class='wd_q113387745'
| style='text-align:right'| 522
| [[:d:Q113387745|Q113387745]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଜିତ କୁମାର ମୁଦୁଲି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779584&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779584 500779584]
| 
|- class='wd_q113387746'
| style='text-align:right'| 523
| [[:d:Q113387746|Q113387746]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଜିତ କୁମାର ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779756&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779756 500779756]
| 
|- class='wd_q113387747'
| style='text-align:right'| 524
| [[:d:Q113387747|Q113387747]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଆକାଶ କୁମାର ପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779704&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779704 500779704]
| 
|- class='wd_q113387748'
| style='text-align:right'| 525
| [[:d:Q113387748|Q113387748]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଆକାଶ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ ରାମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779747&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779747 500779747]
| 
|- class='wd_q113387749'
| style='text-align:right'| 526
| [[:d:Q113387749|Q113387749]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779569&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779569 500779569]
| 
|- class='wd_q113387750'
| style='text-align:right'| 527
| [[:d:Q113387750|Q113387750]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଲେଖ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779266&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779266 500779266]
| 
|- class='wd_q113387751'
| style='text-align:right'| 528
| [[:d:Q113387751|Q113387751]]
| 8
| 0
|class='wd_label'| ଅଲେଖ ଚରଣ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| 
| 
|- class='wd_q113387753'
| style='text-align:right'| 530
| [[:d:Q113387753|Q113387753]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଆଲୋକ ବାଳା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779237&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779237 500779237]
| 
|- class='wd_q113387754'
| style='text-align:right'| 531
| [[:d:Q113387754|Q113387754]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଆଲୋକ ଗାହାଣ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779390&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779390 500779390]
| 
|- class='wd_q113387755'
| style='text-align:right'| 532
| [[:d:Q113387755|Q113387755]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଆଲୋକ ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779897&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779897 500779897]
| 
|- class='wd_q113387756'
| style='text-align:right'| 533
| [[:d:Q113387756|Q113387756]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ଅମର ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779407&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779407 500779407]
| 
|- class='wd_q113387758'
| style='text-align:right'| 535
| [[:d:Q113387758|Q113387758]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅମିତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779299&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779299 500779299]
| 
|- class='wd_q113387760'
| style='text-align:right'| 536
| [[:d:Q113387760|Q113387760]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅନନ୍ତ କୁମାର ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779551&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779551 500779551]
| 
|- class='wd_q113387761'
| style='text-align:right'| 537
| [[:d:Q113387761|Q113387761]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ପରିଡ଼ା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779682&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779682 500779682]
| 
|- class='wd_q113387762'
| style='text-align:right'| 538
| [[:d:Q113387762|Q113387762]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅନିଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779534&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779534 500779534]
| 
|- class='wd_q113387763'
| style='text-align:right'| 539
| [[:d:Q113387763|Q113387763]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅନୀଲ କୁମାର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779570&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779570 500779570]
| 
|- class='wd_q113387764'
| style='text-align:right'| 540
| [[:d:Q113387764|Q113387764]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଅଞ୍ଜନ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779793&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779793 500779793]
| 
|- class='wd_q113387765'
| style='text-align:right'| 541
| [[:d:Q113387765|Q113387765]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅନ୍ତର୍ଯ୍ଯାମୀ ମେହେର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779514&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779514 500779514]
| 
|- class='wd_q113387768'
| style='text-align:right'| 544
| [[:d:Q113387768|Q113387768]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅପିନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779898&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779898 500779898]
| 
|- class='wd_q113387770'
| style='text-align:right'| 546
| [[:d:Q113387770|Q113387770]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅର୍ଜିତ ପ୍ରଧାନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779733&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779733 500779733]
| 
|- class='wd_q113387771'
| style='text-align:right'| 547
| [[:d:Q113387771|Q113387771]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ଅରୁଣ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779409&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779409 500779409]
| 
|- class='wd_q113387772'
| style='text-align:right'| 548
| [[:d:Q113387772|Q113387772]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅରୁଣ ତନୟ ସାମଲ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779853&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779853 500779853]
| 
|- class='wd_q113387773'
| style='text-align:right'| 549
| [[:d:Q113387773|Q113387773]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଆଶିଷ ପାଣ୍ଡେ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779664&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779664 500779664]
| 
|- class='wd_q113387774'
| style='text-align:right'| 550
| [[:d:Q113387774|Q113387774]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଶୋକ କୁମାର ବରାଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779240&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779240 500779240]
| 
|- class='wd_q113387775'
| style='text-align:right'| 551
| [[:d:Q113387775|Q113387775]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ଅଶୋକ କୁମାର ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779241&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779241 500779241]
| 
|- class='wd_q113387777'
| style='text-align:right'| 552
| [[:d:Q113387777|Q113387777]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଅଶୋକ କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779794&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779794 500779794]
| 
|- class='wd_q113387778'
| style='text-align:right'| 553
| [[:d:Q113387778|Q113387778]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଶୋକ କୁମାର ଷେଣ୍ଠ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779869&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779869 500779869]
| 
|- class='wd_q113387779'
| style='text-align:right'| 554
| [[:d:Q113387779|Q113387779]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଶୋକ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779899&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779899 500779899]
| 
|- class='wd_q113387780'
| style='text-align:right'| 555
| [[:d:Q113387780|Q113387780]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଶୋକ ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779719&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779719 500779719]
| 
|- class='wd_q113387781'
| style='text-align:right'| 556
| [[:d:Q113387781|Q113387781]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଆଶିଷ କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779795&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779795 500779795]
| 
|- class='wd_q113387782'
| style='text-align:right'| 557
| [[:d:Q113387782|Q113387782]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଆଶିଷ କୁମାର ପାଣ୍ଡେ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779663&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779663 500779663]
| 
|- class='wd_q113387783'
| style='text-align:right'| 558
| [[:d:Q113387783|Q113387783]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅସିତ କୁମାର ଆରୁଖ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779233&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779233 500779233]
| 
|- class='wd_q113387785'
| style='text-align:right'| 559
| [[:d:Q113387785|Q113387785]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଅସିତ ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779720&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779720 500779720]
| 
|- class='wd_q113387787'
| style='text-align:right'| 561
| [[:d:Q113387787|Q113387787]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଶତପଥୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779865&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779865 500779865]
| 
|- class='wd_q113387789'
| style='text-align:right'| 563
| [[:d:Q113387789|Q113387789]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଭୟ କୁମାର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779475&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779475 500779475]
| 
|- class='wd_q113387790'
| style='text-align:right'| 564
| [[:d:Q113387790|Q113387790]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବାବାଜୀ ତରାଇ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779915&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779915 500779915]
| 
|- class='wd_q113387793'
| style='text-align:right'| 567
| [[:d:Q113387793|Q113387793]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବାଳକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779594&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779594 500779594]
| 
|- class='wd_q113387795'
| style='text-align:right'| 568
| [[:d:Q113387795|Q113387795]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବାମଦେବ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779320&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779320 500779320]
| 
|- class='wd_q113387796'
| style='text-align:right'| 569
| [[:d:Q113387796|Q113387796]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବନାବିହାରୀ ପରିଡ଼ା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779683&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779683 500779683]
| 
|- class='wd_q113387798'
| style='text-align:right'| 571
| [[:d:Q113387798|Q113387798]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବଂଶୀଧର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779797&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779797 500779797]
| 
|- class='wd_q113387799'
| style='text-align:right'| 572
| [[:d:Q113387799|Q113387799]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବସନ୍ତ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779410&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779410 500779410]
| 
|- class='wd_q113387800'
| style='text-align:right'| 573
| [[:d:Q113387800|Q113387800]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବସନ୍ତ ପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779705&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779705 500779705]
| 
|- class='wd_q113387801'
| style='text-align:right'| 574
| [[:d:Q113387801|Q113387801]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଭବାନୀ ଶଙ୍କର ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779648&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779648 500779648]
| 
|- class='wd_q113387802'
| style='text-align:right'| 575
| [[:d:Q113387802|Q113387802]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଭାଗବନ ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779757&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779757 500779757]
| 
|- class='wd_q113387803'
| style='text-align:right'| 576
| [[:d:Q113387803|Q113387803]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଭାନୁ ପ୍ରତାପ ରଥ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779497&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779497 500779497]
| 
|- class='wd_q113387804'
| style='text-align:right'| 577
| [[:d:Q113387804|Q113387804]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଭାସ୍କର ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779552&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779552 500779552]
| 
|- class='wd_q113387805'
| style='text-align:right'| 578
| [[:d:Q113387805|Q113387805]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଭୁବନ ମୋହନ ତ୍ରିପାଠୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779917&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779917 500779917]
| 
|- class='wd_q113387806'
| style='text-align:right'| 579
| [[:d:Q113387806|Q113387806]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଭୁପତି ଭୁଷଣ ସୁର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779885&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779885 500779885]
| 
|- class='wd_q113387807'
| style='text-align:right'| 580
| [[:d:Q113387807|Q113387807]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଭୁପତି ଭୁଷଣ ସୁର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779889&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779889 500779889]
| 
|- class='wd_q113387808'
| style='text-align:right'| 581
| [[:d:Q113387808|Q113387808]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିବେକାନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779229&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779229 500779229]
| 
|- class='wd_q113387809'
| style='text-align:right'| 582
| [[:d:Q113387809|Q113387809]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବିଭୁ କଲ୍ୟାଣ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779553&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779553 500779553]
| 
|- class='wd_q113387810'
| style='text-align:right'| 583
| [[:d:Q113387810|Q113387810]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଭୁ ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779721&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779721 500779721]
| 
|- class='wd_q113387811'
| style='text-align:right'| 584
| [[:d:Q113387811|Q113387811]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଭୁତି ଭୁଷଣ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779798&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779798 500779798]
| 
|- class='wd_q113387812'
| style='text-align:right'| 585
| [[:d:Q113387812|Q113387812]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଦ୍ୟାପତି ପଧାନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779635&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779635 500779635]
| 
|- class='wd_q113387814'
| style='text-align:right'| 587
| [[:d:Q113387814|Q113387814]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଜନ ରେଡ୍ଡୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779761&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779761 500779761]
| 
|- class='wd_q113387816'
| style='text-align:right'| 588
| [[:d:Q113387816|Q113387816]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779734&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779734 500779734]
| 
|- class='wd_q113387817'
| style='text-align:right'| 589
| [[:d:Q113387817|Q113387817]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବିଜୟ କୁମାର ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779839&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779839 500779839]
| 
|- class='wd_q113387818'
| style='text-align:right'| 590
| [[:d:Q113387818|Q113387818]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779735&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779735 500779735]
| 
|- class='wd_q113387819'
| style='text-align:right'| 591
| [[:d:Q113387819|Q113387819]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଜୟ କୁମାର ଦଳେଇ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779315&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779315 500779315]
| 
|- class='wd_q113387820'
| style='text-align:right'| 592
| [[:d:Q113387820|Q113387820]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଜୟ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779505&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779505 500779505]
| 
|- class='wd_q113387821'
| style='text-align:right'| 593
| [[:d:Q113387821|Q113387821]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବିଜୟ କୁମାର ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779599&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779599 500779599]
| 
|- class='wd_q113387826'
| style='text-align:right'| 597
| [[:d:Q113387826|Q113387826]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିକାଶ କୁମାର ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779764&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779764 500779764]
| 
|- class='wd_q113387827'
| style='text-align:right'| 598
| [[:d:Q113387827|Q113387827]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିକ୍ରମ ଦତ୍ତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779386&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779386 500779386]
| 
|- class='wd_q113387830'
| style='text-align:right'| 599
| [[:d:Q113387830|Q113387830]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିମ୍ବାଧର ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779900&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779900 500779900]
| 
|- class='wd_q113388360'
| style='text-align:right'| 600
| [[:d:Q113388360|Q113388360]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସଞ୍ଜିତ ମହାଳିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779464&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779464 500779464]
| 
|- class='wd_q113388361'
| style='text-align:right'| 601
| [[:d:Q113388361|Q113388361]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779306&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779306 500779306]
| 
|- class='wd_q113388363'
| style='text-align:right'| 602
| [[:d:Q113388363|Q113388363]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଶଙ୍କର୍ଷଣ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779430&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779430 500779430]
| 
|- class='wd_q113388364'
| style='text-align:right'| 603
| [[:d:Q113388364|Q113388364]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସନୋଜ କୁମାର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779457&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779457 500779457]
| 
|- class='wd_q113388365'
| style='text-align:right'| 604
| [[:d:Q113388365|Q113388365]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ମେହେର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779517&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779517 500779517]
| 
|- class='wd_q113388367'
| style='text-align:right'| 606
| [[:d:Q113388367|Q113388367]]
| 13
| 0
|class='wd_label'| ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779250&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779250 500779250]
| 
|- class='wd_q113388368'
| style='text-align:right'| 607
| [[:d:Q113388368|Q113388368]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779283&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779283 500779283]
| 
|- class='wd_q113388369'
| style='text-align:right'| 608
| [[:d:Q113388369|Q113388369]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779359&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779359 500779359]
| 
|- class='wd_q113388370'
| style='text-align:right'| 609
| [[:d:Q113388370|Q113388370]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779431&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779431 500779431]
| 
|- class='wd_q113388371'
| style='text-align:right'| 610
| [[:d:Q113388371|Q113388371]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779491&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779491 500779491]
| 
|- class='wd_q113388372'
| style='text-align:right'| 611
| [[:d:Q113388372|Q113388372]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779627&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779627 500779627]
| 
|- class='wd_q113388373'
| style='text-align:right'| 612
| [[:d:Q113388373|Q113388373]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779778&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779778 500779778]
| 
|- class='wd_q113388374'
| style='text-align:right'| 613
| [[:d:Q113388374|Q113388374]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ରାଉତରାୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779790&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779790 500779790]
| 
|- class='wd_q113388375'
| style='text-align:right'| 614
| [[:d:Q113388375|Q113388375]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସନ୍ତୋଷ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779581&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779581 500779581]
| 
|- class='wd_q113388379'
| style='text-align:right'| 618
| [[:d:Q113388379|Q113388379]]
| 13
| 0
|class='wd_label'| ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/43427390 43427390]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779293&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779293 500779293]
| 
|- class='wd_q113388380'
| style='text-align:right'| 619
| [[:d:Q113388380|Q113388380]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶରତ କୁମାର ପରିଡ଼ା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779687&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779687 500779687]
| 
|- class='wd_q113388385'
| style='text-align:right'| 624
| [[:d:Q113388385|Q113388385]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ସରୋଜ କୁମାର ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779432&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779432 500779432]
| 
|- class='wd_q113388386'
| style='text-align:right'| 625
| [[:d:Q113388386|Q113388386]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସରୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779472&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779472 500779472]
| 
|- class='wd_q113388387'
| style='text-align:right'| 626
| [[:d:Q113388387|Q113388387]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସରୋଜ କୁମାର ସୂତାର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779894&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779894 500779894]
| 
|- class='wd_q113388388'
| style='text-align:right'| 627
| [[:d:Q113388388|Q113388388]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସରୋଜ ମହାନ୍ତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779467&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779467 500779467]
| 
|- class='wd_q113388389'
| style='text-align:right'| 628
| [[:d:Q113388389|Q113388389]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସରୋଜ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779471&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779471 500779471]
| 
|- class='wd_q113388391'
| style='text-align:right'| 630
| [[:d:Q113388391|Q113388391]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶଶଧର ପତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779699&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779699 500779699]
| 
|- class='wd_q113388397'
| style='text-align:right'| 636
| [[:d:Q113388397|Q113388397]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶତୁଘ୍ନ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779830&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779830 500779830]
| 
|- class='wd_q113388398'
| style='text-align:right'| 637
| [[:d:Q113388398|Q113388398]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସତ୍ୟରଞ୍ଜନ ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779780&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779780 500779780]
| 
|- class='wd_q113388402'
| style='text-align:right'| 640
| [[:d:Q113388402|Q113388402]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସତ୍ୟବ୍ରତ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779361&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779361 500779361]
| 
|- class='wd_q113388403'
| style='text-align:right'| 641
| [[:d:Q113388403|Q113388403]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସତ୍ୟବ୍ରତ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779831&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779831 500779831]
| 
|- class='wd_q113388404'
| style='text-align:right'| 642
| [[:d:Q113388404|Q113388404]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସତ୍ୟଜିତ୍ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779285&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779285 500779285]
| 
|- class='wd_q113388405'
| style='text-align:right'| 643
| [[:d:Q113388405|Q113388405]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସତ୍ଯଜିତ୍ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779362&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779362 500779362]
| 
|- class='wd_q113388406'
| style='text-align:right'| 644
| [[:d:Q113388406|Q113388406]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସତ୍ୟଜିତ୍ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779832&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779832 500779832]
| 
|- class='wd_q113388407'
| style='text-align:right'| 645
| [[:d:Q113388407|Q113388407]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଓଝା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779634&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779634 500779634]
| 
|- class='wd_q113388411'
| style='text-align:right'| 648
| [[:d:Q113388411|Q113388411]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଶକ୍ତିପ୍ରଦା ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779433&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779433 500779433]
| 
|- class='wd_q113388412'
| style='text-align:right'| 649
| [[:d:Q113388412|Q113388412]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779363&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779363 500779363]
| 
|- class='wd_q113388413'
| style='text-align:right'| 650
| [[:d:Q113388413|Q113388413]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶଶିକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779568&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779568 500779568]
| 
|- class='wd_q113388414'
| style='text-align:right'| 651
| [[:d:Q113388414|Q113388414]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶଶୀକାନ୍ତ ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779782&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779782 500779782]
| 
|- class='wd_q113388418'
| style='text-align:right'| 654
| [[:d:Q113388418|Q113388418]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶ୍ୟାମ ପ୍ରସାଦ ଟାଲି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779914&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779914 500779914]
| 
|- class='wd_q113388419'
| style='text-align:right'| 655
| [[:d:Q113388419|Q113388419]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶ୍ୟାମ ସୁନ୍ଦର ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779727&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779727 500779727]
| 
|- class='wd_q113388421'
| style='text-align:right'| 656
| [[:d:Q113388421|Q113388421]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶିବ ପ୍ରସାଦ କରଣ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779446&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779446 500779446]
| 
|- class='wd_q113388422'
| style='text-align:right'| 657
| [[:d:Q113388422|Q113388422]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶିବଶଙ୍କର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779364&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779364 500779364]
| 
|- class='wd_q113388423'
| style='text-align:right'| 658
| [[:d:Q113388423|Q113388423]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶିବଶଙ୍କର ମଲ୍ଲିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779508&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779508 500779508]
| 
|- class='wd_q113388424'
| style='text-align:right'| 659
| [[:d:Q113388424|Q113388424]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779365&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779365 500779365]
| 
|- class='wd_q113388425'
| style='text-align:right'| 660
| [[:d:Q113388425|Q113388425]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଶଙ୍କର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779366&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779366 500779366]
| 
|- class='wd_q113388427'
| style='text-align:right'| 661
| [[:d:Q113388427|Q113388427]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶୀର୍ଷାନନ୍ଦ ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779783&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779783 500779783]
| 
|- class='wd_q113388428'
| style='text-align:right'| 662
| [[:d:Q113388428|Q113388428]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୀତିକଣ୍ଠ ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779728&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779728 500779728]
| 
|- class='wd_q113388429'
| style='text-align:right'| 663
| [[:d:Q113388429|Q113388429]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶିବରାମ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779850&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779850 500779850]
| 
|- class='wd_q113388432'
| style='text-align:right'| 665
| [[:d:Q113388432|Q113388432]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସ୍ମୃତିରଞ୍ଜନ ଗୌଡ଼
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779398&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779398 500779398]
| 
|- class='wd_q113388436'
| style='text-align:right'| 669
| [[:d:Q113388436|Q113388436]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୋମନାଥ ଉପଧ୍ୟାୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779922&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779922 500779922]
| 
|- class='wd_q113388437'
| style='text-align:right'| 670
| [[:d:Q113388437|Q113388437]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ସୋମନାଥ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779434&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779434 500779434]
| 
|- class='wd_q113388443'
| style='text-align:right'| 674
| [[:d:Q113388443|Q113388443]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୋନୁ କୁମାର ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779661&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779661 500779661]
| 
|- class='wd_q113388449'
| style='text-align:right'| 677
| [[:d:Q113388449|Q113388449]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779835&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779835 500779835]
| 
|- class='wd_q113388450'
| style='text-align:right'| 678
| [[:d:Q113388450|Q113388450]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779435&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779435 500779435]
| 
|- class='wd_q113388451'
| style='text-align:right'| 679
| [[:d:Q113388451|Q113388451]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟାନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779718&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779718 500779718]
| 
|- class='wd_q113388454'
| style='text-align:right'| 681
| [[:d:Q113388454|Q113388454]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779676&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779676 500779676]
| 
|- class='wd_q113388456'
| style='text-align:right'| 683
| [[:d:Q113388456|Q113388456]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶ୍ରୀନିବାସ ପଢ଼ିହାରୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779641&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779641 500779641]
| 
|- class='wd_q113388459'
| style='text-align:right'| 685
| [[:d:Q113388459|Q113388459]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଷ୍ଟାଲିନ୍ ବଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779236&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779236 500779236]
| 
|- class='wd_q113388460'
| style='text-align:right'| 686
| [[:d:Q113388460|Q113388460]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂତାର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779895&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779895 500779895]
| 
|- class='wd_q113388461'
| style='text-align:right'| 687
| [[:d:Q113388461|Q113388461]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁବାଷ ପୁଜାରୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779745&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779745 500779745]
| 
|- class='wd_q113388465'
| style='text-align:right'| 690
| [[:d:Q113388465|Q113388465]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶୁଭାଶିଷ ସୁନ୍ଦରରାୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779886&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779886 500779886]
| 
|- class='wd_q113388471'
| style='text-align:right'| 694
| [[:d:Q113388471|Q113388471]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁବୋଧ କୁମାର ମନ୍ଥନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779513&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779513 500779513]
| 
|- class='wd_q113388472'
| style='text-align:right'| 695
| [[:d:Q113388472|Q113388472]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୁବ୍ରତ କୁମାର ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779256&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779256 500779256]
| 
|- class='wd_q113388474'
| style='text-align:right'| 696
| [[:d:Q113388474|Q113388474]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୁବ୍ରତ କୁମାର ଲେଙ୍କା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779461&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779461 500779461]
| 
|- class='wd_q113388475'
| style='text-align:right'| 697
| [[:d:Q113388475|Q113388475]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁବ୍ରତ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779509&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779509 500779509]
| 
|- class='wd_q113388478'
| style='text-align:right'| 698
| [[:d:Q113388478|Q113388478]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁବ୍ରତ କୁମାର ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779548&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779548 500779548]
| 
|- class='wd_q113388479'
| style='text-align:right'| 699
| [[:d:Q113388479|Q113388479]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୁବ୍ରତ କୁମାର ଦତ୍ତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779387&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779387 500779387]
|
|}


== ମହିଳା ==
{| class='wikitable sortable wd_can_edit'
! #
! Wikidata
! Stmnts
! Wikis
! label
! ଜନ୍ମ ତାରିଖ
! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ
! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ
! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ
! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ
! Union List of Artist Names ID
! ?img
|- class='wd_q21598196'
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q21598196|Q21598196]]
| 27
| 12
|class='wd_label'| [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ମହାନ୍ତି ହେଜମାଦି]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-11-18&lt;ref name=&quot;ref_e81a53814628d41f40653a7ec10318cdf323476e846e02c199315ff414816e84&quot;&gt;''[[:d:Q141344703|Women Scientists in India: Lives, Struggles and Achievements]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| [[ଭାରତ]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/53613690 53613690]
|class='wd_p245'| 
| [[ଫାଇଲ:Priyambada Mohanty Hejamdi during 22nd Odia Film Award ceremony 2014, Bhubaneswar.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q15723654'
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q15723654|Q15723654]]
| 26
| 9
|class='wd_label'| [[ଅରୁଣା ମହାନ୍ତି]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-04-04&lt;ref name=&quot;ref_9d3731f61afa7a8c21fa534f9dc434f79353f3139d1a26ad679de90e365ce446&quot;&gt;http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&amp;PubId=4&amp;schedule=2016-05-28&amp;PageId=7405&amp;PageNum=9&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/50820411 50820411]
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779535&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779535 500779535]
| [[ଫାଇଲ:Aruna Mohanty - TeachAIDS Recording Session.png|center|80px]]
|- class='wd_q55409221'
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q55409221|Q55409221]]
| 24
| 6
|class='wd_label'| [[ଭାସ୍ୱତୀ ବସୁ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-03-05
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779261&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779261 500779261]
| [[ଫାଇଲ:Bhaswati Basu.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q15725164'
| style='text-align:right'| 10
| [[:d:Q15725164|Q15725164]]
| 21
| 5
|class='wd_label'| [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା ମହାପାତ୍ର]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928
|class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]]
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779459&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779459 500779459]
| 
|- class='wd_q122307704'
| style='text-align:right'| 29
| [[:d:Q122307704|Q122307704]]
| 10
| 1
|class='wd_label'| [[ଶୁଦ୍ଧସତ୍ତା ମିଶ୍ର]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-07-09
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| 
| [[ଫାଇଲ:Suddhasatta Mishra.jpg|center|80px]]
|- class='wd_q31801411'
| style='text-align:right'| 36
| [[:d:Q31801411|Q31801411]]
| 12
| 1
|class='wd_label'| [[ରୀତା ବିଶାଲ]]
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779923&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779923 500779923]
| 
|- class='wd_q113387951'
| style='text-align:right'| 46
| [[:d:Q113387951|Q113387951]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ହାରାମଣି ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779332&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779332 500779332]
| 
|- class='wd_q113387953'
| style='text-align:right'| 47
| [[:d:Q113387953|Q113387953]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ହରପ୍ରିୟା ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779271&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779271 500779271]
| 
|- class='wd_q113387966'
| style='text-align:right'| 58
| [[:d:Q113387966|Q113387966]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଇତିଶ୍ରୀ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779333&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779333 500779333]
| 
|- class='wd_q113387967'
| style='text-align:right'| 59
| [[:d:Q113387967|Q113387967]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଇତିଶ୍ରୀ ଦୀକ୍ଷିତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779384&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779384 500779384]
| 
|- class='wd_q113387968'
| style='text-align:right'| 60
| [[:d:Q113387968|Q113387968]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଇତିଶ୍ରୀ ଖିଲାର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779453&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779453 500779453]
| 
|- class='wd_q113387978'
| style='text-align:right'| 67
| [[:d:Q113387978|Q113387978]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଜାନକୀ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779557&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779557 500779557]
| 
|- class='wd_q113387980'
| style='text-align:right'| 69
| [[:d:Q113387980|Q113387980]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଯଶସ୍ୱୀ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779558&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779558 500779558]
| 
|- class='wd_q113387986'
| style='text-align:right'| 74
| [[:d:Q113387986|Q113387986]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଜୟଶ୍ରୀ ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779245&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779245 500779245]
| 
|- class='wd_q113387987'
| style='text-align:right'| 75
| [[:d:Q113387987|Q113387987]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଜୟଶ୍ରୀ ମାଝି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779502&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779502 500779502]
| 
|- class='wd_q113387990'
| style='text-align:right'| 78
| [[:d:Q113387990|Q113387990]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଝରଣା ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779337&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779337 500779337]
| 
|- class='wd_q113387995'
| style='text-align:right'| 83
| [[:d:Q113387995|Q113387995]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଯୁବତୀ ପ୍ରତିଭା ଭୋଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779294&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779294 500779294]
| 
|- class='wd_q113388000'
| style='text-align:right'| 88
| [[:d:Q113388000|Q113388000]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779559&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779559 500779559]
| 
|- class='wd_q113388008'
| style='text-align:right'| 96
| [[:d:Q113388008|Q113388008]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କଲ୍ଲୋଳିନୀ ମିଶ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779523&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779523 500779523]
| 
|- class='wd_q113388009'
| style='text-align:right'| 97
| [[:d:Q113388009|Q113388009]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କଳ୍ପନା ବିଳାସିନୀ ଦୀକ୍ଷିତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779385&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779385 500779385]
| 
|- class='wd_q113388012'
| style='text-align:right'| 100
| [[:d:Q113388012|Q113388012]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କନକଲତା ଗାହାଣ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779392&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779392 500779392]
| 
|- class='wd_q113388013'
| style='text-align:right'| 101
| [[:d:Q113388013|Q113388013]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କରିସ୍ମା ଖାତୁନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779449&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779449 500779449]
| 
|- class='wd_q113388014'
| style='text-align:right'| 102
| [[:d:Q113388014|Q113388014]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କରୁଣା ପ୍ରିୟା ପୁଇ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779744&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779744 500779744]
| 
|- class='wd_q113388023'
| style='text-align:right'| 109
| [[:d:Q113388023|Q113388023]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| କୃଷ୍ଣ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779340&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779340 500779340]
| 
|- class='wd_q113388040'
| style='text-align:right'| 121
| [[:d:Q113388040|Q113388040]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା ନନ୍ଦ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779595&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779595 500779595]
| 
|- class='wd_q113388041'
| style='text-align:right'| 122
| [[:d:Q113388041|Q113388041]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା ପାଢ଼ୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779637&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779637 500779637]
| 
|- class='wd_q113388042'
| style='text-align:right'| 123
| [[:d:Q113388042|Q113388042]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା ପାଣିଗ୍ରାହୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779674&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779674 500779674]
| 
|- class='wd_q113388043'
| style='text-align:right'| 124
| [[:d:Q113388043|Q113388043]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲିଲାବତୀ ମହାଳିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779462&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779462 500779462]
| 
|- class='wd_q113388044'
| style='text-align:right'| 125
| [[:d:Q113388044|Q113388044]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲିପିଶ୍ରୀ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779610&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779610 500779610]
| 
|- class='wd_q113388045'
| style='text-align:right'| 126
| [[:d:Q113388045|Q113388045]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଲିପ୍ସିତା ଖଟୁଆ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779452&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779452 500779452]
| 
|- class='wd_q113388049'
| style='text-align:right'| 129
| [[:d:Q113388049|Q113388049]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ମଧୁସ୍ମିତା ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779343&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779343 500779343]
| 
|- class='wd_q113388050'
| style='text-align:right'| 130
| [[:d:Q113388050|Q113388050]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମଧୁସ୍ମିତା ଧଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779382&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779382 500779382]
| 
|- class='wd_q113388051'
| style='text-align:right'| 131
| [[:d:Q113388051|Q113388051]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ମଧୁସ୍ମିତା ତ୍ରିପାଠୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779919&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779919 500779919]
| 
|- class='wd_q113388056'
| style='text-align:right'| 136
| [[:d:Q113388056|Q113388056]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ମଗତି ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779418&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779418 500779418]
| 
|- class='wd_q113388063'
| style='text-align:right'| 140
| [[:d:Q113388063|Q113388063]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମମତାରାଣୀ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779805&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779805 500779805]
| 
|- class='wd_q113388064'
| style='text-align:right'| 141
| [[:d:Q113388064|Q113388064]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମମତା ସାମନ୍ତରାୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779859&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779859 500779859]
| 
|- class='wd_q113387835'
| style='text-align:right'| 150
| [[:d:Q113387835|Q113387835]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବିନୋଦିନୀ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779267&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779267 500779267]
| 
|- class='wd_q113387870'
| style='text-align:right'| 182
| [[:d:Q113387870|Q113387870]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚାରୁଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779324&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779324 500779324]
| 
|- class='wd_q113387873'
| style='text-align:right'| 185
| [[:d:Q113387873|Q113387873]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚିନ୍ମୟୀ ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779652&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779652 500779652]
| 
|- class='wd_q113387875'
| style='text-align:right'| 187
| [[:d:Q113387875|Q113387875]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଚିରଞ୍ଜୀବ କୁମାର ନାମଦେଓ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779593&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779593 500779593]
| 
|- class='wd_q113387883'
| style='text-align:right'| 192
| [[:d:Q113387883|Q113387883]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦାମିନୀପ୍ରଭା ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779602&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779602 500779602]
| 
|- class='wd_q113387890'
| style='text-align:right'| 199
| [[:d:Q113387890|Q113387890]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଦେବସ୍ମିତା ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779328&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779328 500779328]
| 
|- class='wd_q113387912'
| style='text-align:right'| 215
| [[:d:Q113387912|Q113387912]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦୀପ୍ତିମଞ୍ଜରୀ କୁଅଁର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779455&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779455 500779455]
| 
|- class='wd_q113387913'
| style='text-align:right'| 216
| [[:d:Q113387913|Q113387913]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଦୀପ୍ତିମୟୀ ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779653&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779653 500779653]
| 
|- class='wd_q113387914'
| style='text-align:right'| 217
| [[:d:Q113387914|Q113387914]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦୀପ୍ତିମୟୀ ପାଢ଼ୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779680&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779680 500779680]
| 
|- class='wd_q113387915'
| style='text-align:right'| 218
| [[:d:Q113387915|Q113387915]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଦିବ୍ୟରଞ୍ଜନ ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779766&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779766 500779766]
| 
|- class='wd_q113387920'
| style='text-align:right'| 222
| [[:d:Q113387920|Q113387920]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଫିର୍ଦୌସି ତାବାସୁମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779913&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779913 500779913]
| 
|- class='wd_q113387925'
| style='text-align:right'| 226
| [[:d:Q113387925|Q113387925]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗଙ୍ଗା ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779478&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779478 500779478]
| 
|- class='wd_q113387928'
| style='text-align:right'| 229
| [[:d:Q113387928|Q113387928]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଗାୟତ୍ରୀ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779330&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779330 500779330]
| 
|- class='wd_q113387931'
| style='text-align:right'| 231
| [[:d:Q113387931|Q113387931]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗୀତାଞ୍ଜଳି ବିଶ୍ୱାଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779302&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779302 500779302]
| 
|- class='wd_q113387932'
| style='text-align:right'| 232
| [[:d:Q113387932|Q113387932]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗୀତାଞ୍ଜଳି ଓଝା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779630&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779630 500779630]
| 
|- class='wd_q113387933'
| style='text-align:right'| 233
| [[:d:Q113387933|Q113387933]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗୀତାଞ୍ଜଳି ପାଣିଗ୍ରାହୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779672&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779672 500779672]
| 
|- class='wd_q113387935'
| style='text-align:right'| 234
| [[:d:Q113387935|Q113387935]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗୀତାଶ୍ରୀ ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779541&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779541 500779541]
| 
|- class='wd_q113387944'
| style='text-align:right'| 240
| [[:d:Q113387944|Q113387944]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଗୌରୀ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779573&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779573 500779573]
| 
|- class='wd_q113388073'
| style='text-align:right'| 247
| [[:d:Q113388073|Q113388073]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମନସ୍ୱିନୀ ସାମନ୍ତରାୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779860&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779860 500779860]
| 
|- class='wd_q113388074'
| style='text-align:right'| 248
| [[:d:Q113388074|Q113388074]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମନଭଞ୍ଜନ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779611&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779611 500779611]
| 
|- class='wd_q113388075'
| style='text-align:right'| 249
| [[:d:Q113388075|Q113388075]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମଞ୍ଜୁଲତା ମିଶ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779524&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779524 500779524]
| 
|- class='wd_q113388084'
| style='text-align:right'| 254
| [[:d:Q113388084|Q113388084]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମନୋରମା ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779346&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779346 500779346]
| 
|- class='wd_q113388099'
| style='text-align:right'| 263
| [[:d:Q113388099|Q113388099]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମିନା ରାନୀ ସୁର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779890&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779890 500779890]
| 
|- class='wd_q113388101'
| style='text-align:right'| 264
| [[:d:Q113388101|Q113388101]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମିନତିଲତା ପାଢ଼ୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779638&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779638 500779638]
| 
|- class='wd_q113388103'
| style='text-align:right'| 265
| [[:d:Q113388103|Q113388103]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମିତା ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779542&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779542 500779542]
| 
|- class='wd_q113388104'
| style='text-align:right'| 266
| [[:d:Q113388104|Q113388104]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମିତାରାଣୀ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779560&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779560 500779560]
| 
|- class='wd_q113388105'
| style='text-align:right'| 267
| [[:d:Q113388105|Q113388105]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ମିତୁ ସ୍ୱାଇଁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779906&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779906 500779906]
| 
|- class='wd_q113388107'
| style='text-align:right'| 268
| [[:d:Q113388107|Q113388107]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମୋନାଲିସା ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779613&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779613 500779613]
| 
|- class='wd_q113388108'
| style='text-align:right'| 269
| [[:d:Q113388108|Q113388108]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମୋନାଲିସା ରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779748&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779748 500779748]
| 
|- class='wd_q113388119'
| style='text-align:right'| 277
| [[:d:Q113388119|Q113388119]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନମିତା ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779543&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779543 500779543]
| 
|- class='wd_q113388120'
| style='text-align:right'| 278
| [[:d:Q113388120|Q113388120]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନମିତା ପରିଡ଼ା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779685&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779685 500779685]
| 
|- class='wd_q113388121'
| style='text-align:right'| 279
| [[:d:Q113388121|Q113388121]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନମ୍ରତା କର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779443&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779443 500779443]
| 
|- class='wd_q113388125'
| style='text-align:right'| 282
| [[:d:Q113388125|Q113388125]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିବେଦିତା ଗଡ଼ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779400&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779400 500779400]
| 
|- class='wd_q113388126'
| style='text-align:right'| 283
| [[:d:Q113388126|Q113388126]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିବେଦିତା ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779561&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779561 500779561]
| 
|- class='wd_q113388128'
| style='text-align:right'| 284
| [[:d:Q113388128|Q113388128]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିବେଦିତା ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779725&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779725 500779725]
| 
|- class='wd_q113388129'
| style='text-align:right'| 285
| [[:d:Q113388129|Q113388129]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିବେଦିତା ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779808&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779808 500779808]
| 
|- class='wd_q113388133'
| style='text-align:right'| 288
| [[:d:Q113388133|Q113388133]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିହାରବାଳା ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779544&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779544 500779544]
| 
|- class='wd_q113388135'
| style='text-align:right'| 289
| [[:d:Q113388135|Q113388135]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିହାରିକା ସିଂହ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779882&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779882 500779882]
| 
|- class='wd_q113388144'
| style='text-align:right'| 295
| [[:d:Q113388144|Q113388144]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିର୍ଲିପ୍ତାମୟୀ ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779772&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779772 500779772]
| 
|- class='wd_q113388145'
| style='text-align:right'| 296
| [[:d:Q113388145|Q113388145]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ନିରୋଜ ନଳିନୀ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779562&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779562 500779562]
| 
|- class='wd_q113388159'
| style='text-align:right'| 305
| [[:d:Q113388159|Q113388159]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପଦ୍ମାବତୀ ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779615&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779615 500779615]
| 
|- class='wd_q113388160'
| style='text-align:right'| 306
| [[:d:Q113388160|Q113388160]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପଦ୍ମାଳୟା ପଣ୍ଡିତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779669&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779669 500779669]
| 
|- class='wd_q113388187'
| style='text-align:right'| 327
| [[:d:Q113388187|Q113388187]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଜ୍ଞା ପାଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779643&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779643 500779643]
| 
|- class='wd_q113388188'
| style='text-align:right'| 328
| [[:d:Q113388188|Q113388188]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରାରମ୍ଭିକା ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779618&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779618 500779618]
| 
|- class='wd_q113388192'
| style='text-align:right'| 332
| [[:d:Q113388192|Q113388192]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରଣତି ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779353&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779353 500779353]
| 
|- class='wd_q113388215'
| style='text-align:right'| 350
| [[:d:Q113388215|Q113388215]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରତିମା ମିଶ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779526&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779526 500779526]
| 
|- class='wd_q113388225'
| style='text-align:right'| 356
| [[:d:Q113388225|Q113388225]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779819&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779819 500779819]
| 
|- class='wd_q113388226'
| style='text-align:right'| 357
| [[:d:Q113388226|Q113388226]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ ଦଳାଇ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779314&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779314 500779314]
| 
|- class='wd_q113388227'
| style='text-align:right'| 358
| [[:d:Q113388227|Q113388227]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779546&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779546 500779546]
| 
|- class='wd_q113388229'
| style='text-align:right'| 359
| [[:d:Q113388229|Q113388229]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779619&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779619 500779619]
| 
|- class='wd_q113388230'
| style='text-align:right'| 360
| [[:d:Q113388230|Q113388230]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ପୁଣ୍ୟତୋୟା କର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779444&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779444 500779444]
| 
|- class='wd_q113388238'
| style='text-align:right'| 365
| [[:d:Q113388238|Q113388238]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ପୁଷ୍ପିତା ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779357&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779357 500779357]
| 
|- class='wd_q113388258'
| style='text-align:right'| 373
| [[:d:Q113388258|Q113388258]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779486&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779486 500779486]
| 
|- class='wd_q113388298'
| style='text-align:right'| 403
| [[:d:Q113388298|Q113388298]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରଶ୍ମୀ ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779657&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779657 500779657]
| 
|- class='wd_q113388300'
| style='text-align:right'| 404
| [[:d:Q113388300|Q113388300]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରଶ୍ମୀତାରାଣୀ ରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779749&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779749 500779749]
| 
|- class='wd_q113388303'
| style='text-align:right'| 407
| [[:d:Q113388303|Q113388303]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରେବତୀ ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779489&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779489 500779489]
| 
|- class='wd_q113388304'
| style='text-align:right'| 408
| [[:d:Q113388304|Q113388304]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରିନୁ ପ୍ରଧାନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779737&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779737 500779737]
| 
|- class='wd_q113388306'
| style='text-align:right'| 410
| [[:d:Q113388306|Q113388306]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ରୁକ୍ମିଣୀ ବଲ୍ଲଭ ପ୍ରଧାନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779738&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779738 500779738]
| 
|- class='wd_q113388309'
| style='text-align:right'| 412
| [[:d:Q113388309|Q113388309]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ସବିତା ମଞ୍ଜରୀ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779826&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779826 500779826]
| 
|- class='wd_q113388311'
| style='text-align:right'| 413
| [[:d:Q113388311|Q113388311]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ସବିତା ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779658&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779658 500779658]
| 
|- class='wd_q113388313'
| style='text-align:right'| 414
| [[:d:Q113388313|Q113388313]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସାବିତ୍ରୀ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779281&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779281 500779281]
| 
|- class='wd_q113388317'
| style='text-align:right'| 415
| [[:d:Q113388317|Q113388317]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସବନମ ସିରିନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779884&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779884 500779884]
| 
|- class='wd_q113388327'
| style='text-align:right'| 419
| [[:d:Q113388327|Q113388327]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସାଗରିକା ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779282&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779282 500779282]
| 
|- class='wd_q113388330'
| style='text-align:right'| 420
| [[:d:Q113388330|Q113388330]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସାଗରିକା ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779777&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779777 500779777]
| 
|- class='wd_q113388333'
| style='text-align:right'| 421
| [[:d:Q113388333|Q113388333]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସାହିନ ସୁହାନା ବେଗମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779262&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779262 500779262]
| 
|- class='wd_q113388335'
| style='text-align:right'| 422
| [[:d:Q113388335|Q113388335]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶୈଳବାଳା ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779625&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779625 500779625]
| 
|- class='wd_q113388349'
| style='text-align:right'| 432
| [[:d:Q113388349|Q113388349]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସନ୍ଧ୍ୟାରାଣୀ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779827&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779827 500779827]
| 
|- class='wd_q113388350'
| style='text-align:right'| 433
| [[:d:Q113388350|Q113388350]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସଂଘମିତ୍ରା ପଟ୍ଟାନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779717&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779717 500779717]
| 
|- class='wd_q113388351'
| style='text-align:right'| 434
| [[:d:Q113388351|Q113388351]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସଙ୍ଗୀତା ପାଣି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779671&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779671 500779671]
| 
|- class='wd_q113388352'
| style='text-align:right'| 435
| [[:d:Q113388352|Q113388352]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସଙ୍ଗୀତା ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779703&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779703 500779703]
| 
|- class='wd_q113388353'
| style='text-align:right'| 436
| [[:d:Q113388353|Q113388353]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସଙ୍ଗୀତା ପଟ୍ଟନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779726&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779726 500779726]
| 
|- class='wd_q113388362'
| style='text-align:right'| 443
| [[:d:Q113388362|Q113388362]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସଂଯୁକ୍ତା ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779429&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779429 500779429]
| 
|- class='wd_q113388481'
| style='text-align:right'| 445
| [[:d:Q113388481|Q113388481]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶୁଚିସ୍ମିତା ଷେଣ୍ଢ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779871&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779871 500779871]
| 
|- class='wd_q113388490'
| style='text-align:right'| 453
| [[:d:Q113388490|Q113388490]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଦୀପତା ପାଢ଼ୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779681&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779681 500779681]
| 
|- class='wd_q113388491'
| style='text-align:right'| 454
| [[:d:Q113388491|Q113388491]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଜାତା ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779286&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779286 500779286]
| 
|- class='wd_q113388492'
| style='text-align:right'| 455
| [[:d:Q113388492|Q113388492]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଖଲତା ଦାଶ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779376&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779376 500779376]
| 
|- class='wd_q113388493'
| style='text-align:right'| 456
| [[:d:Q113388493|Q113388493]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଲୋଚନା ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779494&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779494 500779494]
| 
|- class='wd_q113388495'
| style='text-align:right'| 457
| [[:d:Q113388495|Q113388495]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁମିତ୍ରାରାଣୀ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779368&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779368 500779368]
| 
|- class='wd_q113388499'
| style='text-align:right'| 460
| [[:d:Q113388499|Q113388499]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁନୀତା ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779287&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779287 500779287]
| 
|- class='wd_q113388507'
| style='text-align:right'| 466
| [[:d:Q113388507|Q113388507]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୂର୍ଯ୍ୟଲତା ନାୟକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779592&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779592 500779592]
| 
|- class='wd_q113388508'
| style='text-align:right'| 467
| [[:d:Q113388508|Q113388508]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୂର୍ଯ୍ୟସ୍ନାତା ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779549&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779549 500779549]
| 
|- class='wd_q113388511'
| style='text-align:right'| 470
| [[:d:Q113388511|Q113388511]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁଷମା ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779550&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779550 500779550]
| 
|- class='wd_q113388515'
| style='text-align:right'| 473
| [[:d:Q113388515|Q113388515]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୁସ୍ମିତା ମିଶ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779529&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779529 500779529]
| 
|- class='wd_q113388516'
| style='text-align:right'| 474
| [[:d:Q113388516|Q113388516]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଲତା ଗିରି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779396&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779396 500779396]
| 
|- class='wd_q113388522'
| style='text-align:right'| 477
| [[:d:Q113388522|Q113388522]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତନୟା ଚୌହାନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779312&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779312 500779312]
| 
|- class='wd_q113388528'
| style='text-align:right'| 482
| [[:d:Q113388528|Q113388528]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତପସ୍ୱିନୀ ବେହେରାୀବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779288&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779288 500779288]
| 
|- class='wd_q113388529'
| style='text-align:right'| 483
| [[:d:Q113388529|Q113388529]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତପସ୍ୱିନୀ ସାମନ୍ତରାୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779863&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779863 500779863]
| 
|- class='wd_q113388535'
| style='text-align:right'| 487
| [[:d:Q113388535|Q113388535]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ତେଜସ୍ୱିନୀ ପାହାଡ଼଼ସିଂହ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779642&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779642 500779642]
| 
|- class='wd_q135912979'
| style='text-align:right'| 499
| [[:d:Q135912979|Q135912979]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| କନକଲତା ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| 
| 
|- class='wd_q106219532'
| style='text-align:right'| 504
| [[:d:Q106219532|Q106219532]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ବବିତା ସାହୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976&lt;ref name=&quot;ref_3ba1cd24e7dc8c01d91e9b984402c1bb1855b97032828cc29340ee432dd899d6&quot;&gt;http://www.theprajatantra.org/prajatantra/uploads/epaper/2021-03/605e932581247.jpg&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779796&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779796 500779796]
| 
|- class='wd_q113243902'
| style='text-align:right'| 507
| [[:d:Q113243902|Q113243902]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ସତ୍ୟଭାମା ମାଝି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]&lt;ref name=&quot;ref_3893312a32b7e45059dc1ad17e61f84920f454ae2a2b4ff8940072523e3986ec&quot;&gt;https://www.bhubaneswararttrail.org/satyabhama-majhi&lt;/ref&gt;
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779503&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779503 500779503]
| 
|- class='wd_q113387752'
| style='text-align:right'| 529
| [[:d:Q113387752|Q113387752]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଆଲିଶା ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779646&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779646 500779646]
| 
|- class='wd_q113387757'
| style='text-align:right'| 534
| [[:d:Q113387757|Q113387757]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅମ୍ବିକା ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779468&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779468 500779468]
| 
|- class='wd_q113387766'
| style='text-align:right'| 542
| [[:d:Q113387766|Q113387766]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଅନୁରାଧା ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779319&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779319 500779319]
| 
|- class='wd_q113387767'
| style='text-align:right'| 543
| [[:d:Q113387767|Q113387767]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅପର୍ଣ୍ଣା ରାୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779758&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779758 500779758]
| 
|- class='wd_q113387769'
| style='text-align:right'| 545
| [[:d:Q113387769|Q113387769]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଅର୍ଚ୍ଚନା ଜେନା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779408&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779408 500779408]
| 
|- class='wd_q113387786'
| style='text-align:right'| 560
| [[:d:Q113387786|Q113387786]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅସମିନ୍ ଖାତୁନ୍
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779448&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779448 500779448]
| 
|- class='wd_q113387788'
| style='text-align:right'| 562
| [[:d:Q113387788|Q113387788]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଅତସୀ ବସୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779260&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779260 500779260]
| 
|- class='wd_q113387791'
| style='text-align:right'| 565
| [[:d:Q113387791|Q113387791]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବବିତା ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779242&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779242 500779242]
| 
|- class='wd_q113387792'
| style='text-align:right'| 566
| [[:d:Q113387792|Q113387792]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶିଶୁ ମହାନ୍ତି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779537&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779537 500779537]
| 
|- class='wd_q113387797'
| style='text-align:right'| 570
| [[:d:Q113387797|Q113387797]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବନିତା ପୁହିତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779743&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779743 500779743]
| 
|- class='wd_q113387813'
| style='text-align:right'| 586
| [[:d:Q113387813|Q113387813]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଦ୍ୟୁତ ଲତା ପାଟ୍ଟସାଣୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779715&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779715 500779715]
| 
|- class='wd_q113387822'
| style='text-align:right'| 594
| [[:d:Q113387822|Q113387822]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଜୟା ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779649&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779649 500779649]
| 
|- class='wd_q113387823'
| style='text-align:right'| 595
| [[:d:Q113387823|Q113387823]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିଜୟା ପରିଡ଼ା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779684&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779684 500779684]
| 
|- class='wd_q113387825'
| style='text-align:right'| 596
| [[:d:Q113387825|Q113387825]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ବିକାଶ କୁମାର ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779321&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779321 500779321]
| 
|- class='wd_q113388366'
| style='text-align:right'| 605
| [[:d:Q113388366|Q113388366]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶାନ୍ତିଲତା ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779490&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779490 500779490]
| 
|- class='wd_q113388376'
| style='text-align:right'| 615
| [[:d:Q113388376|Q113388376]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସନ୍ତୋଷୀ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779360&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779360 500779360]
| 
|- class='wd_q113388377'
| style='text-align:right'| 616
| [[:d:Q113388377|Q113388377]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସନ୍ତୋଷିନୀ ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779849&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779849 500779849]
| 
|- class='wd_q113388378'
| style='text-align:right'| 617
| [[:d:Q113388378|Q113388378]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସରସ୍ୱତୀ ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779251&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779251 500779251]
| 
|- class='wd_q113388381'
| style='text-align:right'| 620
| [[:d:Q113388381|Q113388381]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସରିତା କୁମାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779230&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779230 500779230]
| 
|- class='wd_q113388382'
| style='text-align:right'| 621
| [[:d:Q113388382|Q113388382]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସରିତା ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779492&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779492 500779492]
| 
|- class='wd_q113388383'
| style='text-align:right'| 622
| [[:d:Q113388383|Q113388383]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶର୍ମିଷ୍ଠା ବେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779289&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779289 500779289]
| 
|- class='wd_q113388384'
| style='text-align:right'| 623
| [[:d:Q113388384|Q113388384]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶର୍ମିଷ୍ଠା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ ସାମଲ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779858&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779858 500779858]
| 
|- class='wd_q113388390'
| style='text-align:right'| 629
| [[:d:Q113388390|Q113388390]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସରୋଜିନୀ ବେହେରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779284&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779284 500779284]
| 
|- class='wd_q113388392'
| style='text-align:right'| 631
| [[:d:Q113388392|Q113388392]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ସସ୍ମିତା ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779252&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779252 500779252]
| 
|- class='wd_q113388393'
| style='text-align:right'| 632
| [[:d:Q113388393|Q113388393]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସସ୍ମିତା କମିଲା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779438&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779438 500779438]
| 
|- class='wd_q113388394'
| style='text-align:right'| 633
| [[:d:Q113388394|Q113388394]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସସ୍ମିତା ପାଢ଼ୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779639&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779639 500779639]
| 
|- class='wd_q113388395'
| style='text-align:right'| 634
| [[:d:Q113388395|Q113388395]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସସ୍ମିତା ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779779&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779779 500779779]
| 
|- class='wd_q113388396'
| style='text-align:right'| 635
| [[:d:Q113388396|Q113388396]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସସ୍ମିତା ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779828&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779828 500779828]
| 
|- class='wd_q113388399'
| style='text-align:right'| 638
| [[:d:Q113388399|Q113388399]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସତ୍ୟବତୀ ଶତପଥୀ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779868&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779868 500779868]
| 
|- class='wd_q113388401'
| style='text-align:right'| 639
| [[:d:Q113388401|Q113388401]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସତ୍ୟଭାମା ମହାରଣା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779582&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779582 500779582]
| 
|- class='wd_q113388408'
| style='text-align:right'| 646
| [[:d:Q113388408|Q113388408]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୌଦାମିନୀ ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779781&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779781 500779781]
| 
|- class='wd_q113388410'
| style='text-align:right'| 647
| [[:d:Q113388410|Q113388410]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୀମାଶ୍ରୀ ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779253&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779253 500779253]
| 
|- class='wd_q113388415'
| style='text-align:right'| 652
| [[:d:Q113388415|Q113388415]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶୀତଳ ମହାପାତ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779473&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779473 500779473]
| 
|- class='wd_q113388417'
| style='text-align:right'| 653
| [[:d:Q113388417|Q113388417]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶିତୋଷ୍ଣା ଦଳେଇ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779316&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779316 500779316]
| 
|- class='wd_q113388430'
| style='text-align:right'| 664
| [[:d:Q113388430|Q113388430]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସ୍ମୃତି ପ୍ରଭା ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779784&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779784 500779784]
| 
|- class='wd_q113388433'
| style='text-align:right'| 666
| [[:d:Q113388433|Q113388433]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସ୍ନେହାଲତା ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779254&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779254 500779254]
| 
|- class='wd_q113388434'
| style='text-align:right'| 667
| [[:d:Q113388434|Q113388434]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସ୍ନେହାମୟୀ ଦାସ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779367&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779367 500779367]
| 
|- class='wd_q113388435'
| style='text-align:right'| 668
| [[:d:Q113388435|Q113388435]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସ୍ନେହାଞ୍ଜଳି ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779833&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779833 500779833]
| 
|- class='wd_q113388438'
| style='text-align:right'| 671
| [[:d:Q113388438|Q113388438]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୋନାଲି ଘୋଷ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779393&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779393 500779393]
| 
|- class='wd_q113388440'
| style='text-align:right'| 672
| [[:d:Q113388440|Q113388440]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୋନାଲି ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779660&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779660 500779660]
| 
|- class='wd_q113388441'
| style='text-align:right'| 673
| [[:d:Q113388441|Q113388441]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୋନାଲି ଶ୍ୱେତପଦ୍ମା ସାହୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779834&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779834 500779834]
| 
|- class='wd_q113388445'
| style='text-align:right'| 675
| [[:d:Q113388445|Q113388445]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୌମ୍ୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ରାୟ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779760&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779760 500779760]
| 
|- class='wd_q113388447'
| style='text-align:right'| 676
| [[:d:Q113388447|Q113388447]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ସୌମ୍ୟା ପରିଡ଼ା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779688&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779688 500779688]
| 
|- class='wd_q113388452'
| style='text-align:right'| 680
| [[:d:Q113388452|Q113388452]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶୋଭାମାୟୀ ମିଶ୍ର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779528&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779528 500779528]
| 
|- class='wd_q113388455'
| style='text-align:right'| 682
| [[:d:Q113388455|Q113388455]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶ୍ରୀମନ୍ତିନୀ ଦାଶ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779375&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779375 500779375]
| 
|- class='wd_q113388458'
| style='text-align:right'| 684
| [[:d:Q113388458|Q113388458]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଶ୍ରୀପତି ବାରିକ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779255&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779255 500779255]
| 
|- class='wd_q113388463'
| style='text-align:right'| 688
| [[:d:Q113388463|Q113388463]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶୁଭଶ୍ରୀ ବିନ୍ଧାଣି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779296&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779296 500779296]
| 
|- class='wd_q113388464'
| style='text-align:right'| 689
| [[:d:Q113388464|Q113388464]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶୁଭଶ୍ରୀ ରାଉତ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779785&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779785 500779785]
| 
|- class='wd_q113388467'
| style='text-align:right'| 691
| [[:d:Q113388467|Q113388467]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶୁଭସ୍ମିତା ଧଳ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779383&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779383 500779383]
| 
|- class='wd_q113388468'
| style='text-align:right'| 692
| [[:d:Q113388468|Q113388468]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶୁଭସ୍ମିତା ଗୁପ୍ତା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779399&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779399 500779399]
| 
|- class='wd_q113388470'
| style='text-align:right'| 693
| [[:d:Q113388470|Q113388470]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶୁଭସ୍ମିତା ପଣ୍ଡା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|class='wd_p245'| [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=500779662&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500779662 500779662]
|
|}
----
&amp;sum; 699 items.
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>lg75k0k6oo7fbwn6mv29yf8ov0euyyf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଶ୍ରୀବତ୍ସ ପ୍ରଧାନ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93958</id>
    <revision>
      <id>607131</id>
      <parentid>583149</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T17:43:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6383" sha1="16ooz7xysjox791bsbnvq9obo2e5m9h" xml:space="preserve">{{Infobox writer &lt;!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --&gt; 
| name          = ଶ୍ରୀବତ୍ସ ପ୍ରଧାନ
| image         =  
| imagesize     = 
| alt           = 
| caption       =
| pseudonym     = 
| birth_name    = 
| birth_date    = {{Birth date and age|df=y|1947|02|24}} 
| birth_place   = ବୁଦୁଲିମୁଣ୍ଡ, ଆଠମଲ୍ଲିକ, ଅନୁଗୋଳ
| death_date    = 
| death_place   = 
| resting_place = 
| occupation    =  
| language      = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] 
| education     = 
| alma_mater    = &lt;!--[[ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ| ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]--&gt;
| period        = 
| genre         = 
| subject       = 
| movement      = 
| notableworks  = ଈଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି କି ?
| children      = 
| awards        = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]], ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ୨୦୧୧ 
| signature     = 
| signature_alt = 
}}

'''ଶ୍ରୀବତ୍ସ ପ୍ରଧାନ''' (ଜନ୍ମ: ୨୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୭) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] କବି, ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଓ ଗାଳ୍ପିକ । ସେ [[ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା]]&lt;nowiki/&gt;ର  [[ଆଠମଲ୍ଲିକ]] ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୁଦୁଲିମୁଣ୍ଡରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ 'ତ୍ରିଧାରା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ' ବଇଣ୍ଡାର ସଭାପତି ରହିବା ସମେତ ବହୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହ ସାରସ୍ୱତ ସଂପୃକ୍ତ ଥିଲେ । ନିଜ ସାହିତ୍ୟ କୃତି ନିମନ୍ତେ ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]]ଦ୍ୱାରା ବରିଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବେ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଥିବା ସାହିତ୍ୟିକ/ସାହିତ୍ୟିକା |url=http://odishasahityaakademi.org/English/ovation6.php |website=Odisha Sahity Akademi |access-date=2024-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227124354/http://odishasahityaakademi.org/English/ovation6.php |archive-date=2024-12-27 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ ==
ଶ୍ରୀବତ୍ସ ପ୍ରଧାନ ୧୯୪୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୪ରେ [[ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା]]ସ୍ଥିତ [[ଆଠମଲ୍ଲିକ]]ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ସାଧୁଚରଣ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ହାରାବତୀ ପ୍ରଧାନ । ସେ [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ କଳାରେ ସ୍ନାତକ (ସମ୍ମାନ) ଓ ଅନୁଗୋଳର ବେସିକ ଟ୍ରେନିଂ କଲେଜରୁ ଶିକ୍ଷାରେ ସ୍ନାତକ (B.Ed.) ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଶିକ୍ଷକତା ବୃତ୍ତିରେ ୧୯୬୯ରେ ଯୋଗ ଦେଇ ୨୦୦୫ରେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ ।

== ରଚନାବଳୀ ==
* ''ବିବର୍ଣ୍ଣ ଉପତ୍ୟକା'' (୧୯୮୭, ଶିଶୁ ଉପନ୍ୟାସ)
* ''ତୋହଲାଗି ଅବତାର'' (ଉପନ୍ୟାସ)
* ''ଆସ ସ୍ୱର୍ଗ ଗଢ଼ିବା'' (ଉପନ୍ୟାସ)
* ''ସୃଷ୍ଟି ସୁରକ୍ଷା ସୂତ୍ର'' (ପ୍ରବନ୍ଧ)
* ''ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ'' (କବିତା)
* ''ଈଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି କି?'' (ପ୍ରବନ୍ଧ)
* ''ପିଲାଙ୍କ ଗୀତମୁଣି'' (ଶିଶୁ କବିତା)
* ''ପଥ ଅପଥ'' ୨୦୨୬

== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ୨୫ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୨ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନୀତ ଓ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ (୨୦୧୧ ପାଇଁ)
* ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଭାବେ ଅନୁଗୁଳ ଜିଲ୍ଲା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ
* ପଞ୍ଚଧାରା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ, ଆଠମଲ୍ଲିକଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ
* ମୌସୁମୀ ପ୍ରଧାନ ସ୍ମାରକୀ ଫାଉଣ୍ଡେସନ, ଆଠମଲ୍ଲିକଦ୍ୱାରା ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ ଭାବେ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ
* ପଦ୍ମଲୋଚନ ପାଠାଗାର, ବାଲେଶ୍ୱରଦ୍ୱାରା ସାରସ୍ୱତ ପଦ୍ମ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ
* ମହାନଦୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ହଣ୍ଡପାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଜୟନ୍ତୀ ଉପଲକ୍ଷେ ମହାମହିମ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କଠାରୁ ମାନପତ୍ର ଗ୍ରହଣ
* ମହାନଦୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପୁରାତନ ଛାତ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ
* ତ୍ରିଧାରା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ, ବଇଣ୍ଡାଦ୍ୱାରା ତ୍ରିଧାରା ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନୀତ
* ପବିତ୍ର ମୋହନ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ - ୨୦୨୧ରେ ସମ୍ମାନୀତ
* ଭାଇ ଭଉଣୀ ସାହିତ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ, ବୁଢ଼ାପାଳ, ଦେବଗଡ଼

== ଆଧାର ==
{{Reflist|30em}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୭ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]</text>
      <sha1>16ooz7xysjox791bsbnvq9obo2e5m9h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish/ତାଲିକା/ସାନ୍ତାଳୀ ଲେଖକ-ଲେଖିକା</title>
    <ns>2</ns>
    <id>94323</id>
    <revision>
      <id>607156</id>
      <parentid>606940</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T08:48:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>13866</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>607156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59621" sha1="1kjaci7jelnfyi9cp59w0prolc58e0d" xml:space="preserve">{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?statements (COUNT(DISTINCT ?sitelink) AS ?sites) ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel WHERE {
  SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language &quot;en,sat&quot;. }
  BIND(xsd:integer(STRAFTER(STR(?item), &quot;Q&quot;)) AS ?qid)
  ?item wikibase:statements ?statements.
  OPTIONAL {
    ?sitelink schema:about ?item;
      schema:inLanguage ?lang.
  }
  ?item wdt:P31 wd:Q5;
    wdt:P106 wd:Q36180;
    (wdt:P1412/(wdt:P103*)) wd:Q33965.
  OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?birth. }
  OPTIONAL { ?item wdt:P19 ?pob. }
  OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?death. }
  OPTIONAL { ?item wdt:P20 ?pod. }
}
GROUP BY ?item ?statements ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel
ORDER BY DESC (?sites)
|section=p21
|sort=P39
|columns=number:#,item:Wikidata,?statements:Stmnts,?sites:Wikis,label,p569,p19,p570,p20,p214
|thumb=80
|min_section=1
|links=text
|autolist=fallback
|references=all
|wdedit=yes
|summary=itemnumber
}}


== ପୁରୁଷ ==
{| class='wikitable sortable wd_can_edit'
! #
! Wikidata
! Stmnts
! Wikis
! label
! ଜନ୍ମ ତାରିଖ
! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ
! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ
! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ
! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ
|- class='wd_q2127253'
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q2127253|Q2127253]]
| 42
| 21
|class='wd_label'| [[ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-05-18&lt;ref name=&quot;ref_948ef3e2ca48859301d80db2bf759fd7bb3f69d9dd096d333356e9797e973969&quot;&gt;{{#invoke:cite|web|url=http://suryaprava.co.in/epaper/m/56173/591267e91deb7|title=ପ୍ରଣମ୍ୟ ପୁରୁଷ: ପଣ୍ଡିତ ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁ|archive-url=https://web.archive.org/web/20170627033509/http://suryaprava.co.in/epaper/m/56173/591267e91deb7|archive-date=2017-06-27}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;1905-05-05&lt;ref name=&quot;ref_6d906e98be3d2369ac84a713562c5d18c67907f3f683f13fc1c8b2d52657d344&quot;&gt;https://prmmch.nic.in/?page_id=918&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| ଦାଣ୍ଡବୋସ&lt;ref name=&quot;ref_feec4bb6962800f976798ecef885ff33d4dab4a24518b3a9e3e7dfd30cdeb09c&quot;&gt;''[[:d:Q866|ୟୁ ଟ୍ୟୁବ]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-02-01
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/62826130 62826130]
|- class='wd_q15723657'
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q15723657|Q15723657]]
| 18
| 5
|class='wd_label'| [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ହେମ୍ବ୍ରମ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952
|class='wd_p19'| [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q28145270'
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q28145270|Q28145270]]
| 18
| 3
|class='wd_label'| [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝୀ|ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-05-17
|class='wd_p19'| ବହଳଦା
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-17&lt;ref name=&quot;ref_36e7aec13f21d1bc0e51a61314032c91d73e597b7555b51cbf65e9d209ccd77a&quot;&gt;https://sambadepaper.com/imageview_205569_2404466_4_71_18-12-2020_11_i_1_sf.html&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q31322379'
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q31322379|Q31322379]]
| 16
| 4
|class='wd_label'| ଅଜୟ କୁମାର ମାରାଣ୍ଡି
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-01-19
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q31322403'
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q31322403|Q31322403]]
| 12
| 5
|class='wd_label'| ଜାମଦାର କିସ୍କୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q31322413'
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q31322413|Q31322413]]
| 13
| 2
|class='wd_label'| ବାଦଲ ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/11995663 11995663]
|- class='wd_q31322425'
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q31322425|Q31322425]]
| 18
| 2
|class='wd_label'| ବୋଗଲା ସୋରେନ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-09-04&lt;ref name=&quot;ref_41247ec6ac76dcf6d5d300312c4041eb9e57bcdc4e1cea62c7fb795c1a8c6cd2&quot;&gt;https://sahitya-akademi.gov.in/library/meettheauthor/bhogla_soren.pdf&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| ସିଂହଭୂମ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q31322426'
| style='text-align:right'| 9
| [[:d:Q31322426|Q31322426]]
| 20
| 5
|class='wd_label'| ରବିଲାଲ ଟୁଡୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-12-21
|class='wd_p19'| ବର୍ଦ୍ଧମାନ ଜିଲ୍ଲା
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-06-04&lt;ref name=&quot;ref_0a7703635207dac1db0eca34d7f6e97411c89f4b3729e0f8e6e450ee56278cc6&quot;&gt;https://www.sangbadpratidin.in/bengal/padma-shri-awardee-writer-rabilal-tudu-passes-away/pid/1214033/&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q31322428'
| style='text-align:right'| 10
| [[:d:Q31322428|Q31322428]]
| 16
| 2
|class='wd_label'| ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897&lt;ref name=&quot;ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c&quot;&gt;''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962&lt;ref name=&quot;ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c&quot;&gt;''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/36359450 36359450]&lt;ref name=&quot;ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c&quot;&gt;''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''&lt;/ref&gt;
|- class='wd_q44822740'
| style='text-align:right'| 11
| [[:d:Q44822740|Q44822740]]
| 25
| 4
|class='wd_label'| ହାଁସଦା ସୌବେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983
|class='wd_p19'| [[ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/1522145857018922921123 1522145857018922921123]
|- class='wd_q60215359'
| style='text-align:right'| 12
| [[:d:Q60215359|Q60215359]]
| 21
| 7
|class='wd_label'| ଦିଗମ୍ବର ହାଁସଦା
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-10-16
|class='wd_p19'| [[ଜାମସେଦପୁର]]
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-19
|class='wd_p20'| [[ଜାମସେଦପୁର]]
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/113149365989385600003 113149365989385600003]
|- class='wd_q61355458'
| style='text-align:right'| 13
| [[:d:Q61355458|Q61355458]]
| 18
| 4
|class='wd_label'| [[ଶ୍ୟାମ ସୁନ୍ଦର ବେସ୍ରା]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-02-12&lt;ref name=&quot;ref_50183a905361d68cc172d005dee4bb6c01080f954414b65cb32a0e5a6898dd3c&quot;&gt;https://eisamay.com/west-bengal-news/asansol-news/santal-writer-and-indian-railways-employe-sham-besra-awarded-sahitya-academy-on-his-santali-language-novel-maroma/articleshow/66990573.cms&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| ପୁରୁଲିଆ ଜିଲ୍ଲା
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q61873103'
| style='text-align:right'| 14
| [[:d:Q61873103|Q61873103]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଭୁଜଙ୍ଗ ଟୁଡୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q61873105'
| style='text-align:right'| 15
| [[:d:Q61873105|Q61873105]]
| 16
| 2
|class='wd_label'| ଗଙ୍ଗାଧର ହାଁସଦା
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-02-14
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q61873108'
| style='text-align:right'| 16
| [[:d:Q61873108|Q61873108]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q62765092'
| style='text-align:right'| 20
| [[:d:Q62765092|Q62765092]]
| 13
| 2
|class='wd_label'| ଶ୍ୟାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଟୁଡୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q65453541'
| style='text-align:right'| 21
| [[:d:Q65453541|Q65453541]]
| 12
| 2
|class='wd_label'| Majhi Ramdas Tudu
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-10-02
|class='wd_p19'| Karwakata
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-05-12
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q65453597'
| style='text-align:right'| 22
| [[:d:Q65453597|Q65453597]]
| 15
| 6
|class='wd_label'| ସାଧୁ ରାମଚାନ୍ଦ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-05-01
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-12-15
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q65453606'
| style='text-align:right'| 23
| [[:d:Q65453606|Q65453606]]
| 13
| 2
|class='wd_label'| Sarada Prasad Kisku
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-02-02
|class='wd_p19'| Darikadoba&lt;br/&gt;ପୁରୁଲିଆ ଜିଲ୍ଲା
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-03-18
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q65453704'
| style='text-align:right'| 24
| [[:d:Q65453704|Q65453704]]
| 14
| 1
|class='wd_label'| Narayan Soren
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-10-28&lt;ref name=&quot;ref_c786be880a7d64495cad8e7c0e424d89b7e9ee35bb196d851e08c2b3a138225a&quot;&gt;https://m.sahityakunj.net/entries/view/santhali-bhasha-ke-kalidas-narayan-soren&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| Rajmahal
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-10-12&lt;ref name=&quot;ref_c786be880a7d64495cad8e7c0e424d89b7e9ee35bb196d851e08c2b3a138225a&quot;&gt;https://m.sahityakunj.net/entries/view/santhali-bhasha-ke-kalidas-narayan-soren&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q76625696'
| style='text-align:right'| 26
| [[:d:Q76625696|Q76625696]]
| 17
| 4
|class='wd_label'| ରବିନ୍ଦ୍ରନାଥ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1960s
|class='wd_p19'| [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]]&lt;br/&gt;Jhargram district
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q76625747'
| style='text-align:right'| 27
| [[:d:Q76625747|Q76625747]]
| 22
| 3
|class='wd_label'| ରୂପଚାନ୍ଦ ହାଁସଦା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]]&lt;br/&gt;Jhargram district
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-09&lt;ref name=&quot;ref_d8859f49c18d976576a168b57b489169729514f08de7c36fa3d714692e9ae214&quot;&gt;https://www.youtube.com/watch?v=E8P0WsKhthA&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q89452060'
| style='text-align:right'| 28
| [[:d:Q89452060|Q89452060]]
| 15
| 0
|class='wd_label'| ଡମ୍ବରୁ ଶିବା ଶଙ୍କର ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q97272333'
| style='text-align:right'| 29
| [[:d:Q97272333|Q97272333]]
| 6
| 0
|class='wd_label'| ଅନପ ମାର୍ଡି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q97272500'
| style='text-align:right'| 30
| [[:d:Q97272500|Q97272500]]
| 19
| 1
|class='wd_label'| ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ବାସ୍କେ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-06-14
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-02-21
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/1403289 1403289]
|- class='wd_q108215788'
| style='text-align:right'| 31
| [[:d:Q108215788|Q108215788]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| କୁନୁ ବାସ୍କେ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q108216787'
| style='text-align:right'| 32
| [[:d:Q108216787|Q108216787]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ଅନିମେଶକାନ୍ତି ପଲ୍
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q108216789'
| style='text-align:right'| 33
| [[:d:Q108216789|Q108216789]]
| 16
| 0
|class='wd_label'| ବାଘରାଏ ଚନ୍ଦ୍ର ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/41148995986659751966 41148995986659751966]
|- class='wd_q108216831'
| style='text-align:right'| 34
| [[:d:Q108216831|Q108216831]]
| 15
| 1
|class='wd_label'| କ୍ରିଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଟୁଡୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-04-06
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q108216832'
| style='text-align:right'| 35
| [[:d:Q108216832|Q108216832]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| କିର୍ଟୁ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q108216928'
| style='text-align:right'| 36
| [[:d:Q108216928|Q108216928]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବିରିୟା ଚନ୍ଦ୍ର ଟୁଡୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q108655159'
| style='text-align:right'| 37
| [[:d:Q108655159|Q108655159]]
| 9
| 3
|class='wd_label'| ଶ୍ୟାମ ସୁନ୍ଦର ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| [[ଓଡ଼ିଶା]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q108655210'
| style='text-align:right'| 38
| [[:d:Q108655210|Q108655210]]
| 17
| 4
|class='wd_label'| ଠାକୁର ପ୍ରସାଦ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/501149196336574790428 501149196336574790428]
|- class='wd_q109592009'
| style='text-align:right'| 39
| [[:d:Q109592009|Q109592009]]
| 9
| 1
|class='wd_label'| [[ଜୟରାମ ଟୁଡ଼ୁ|ଜୟରାମ ଟୁଡୁ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-10-12
|class='wd_p19'| [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q113446294'
| style='text-align:right'| 41
| [[:d:Q113446294|Q113446294]]
| 21
| 0
|class='wd_label'| ଗଣେଶ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959&lt;ref name=&quot;ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0&quot;&gt;''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/275245088 275245088]
|- class='wd_q113446308'
| style='text-align:right'| 42
| [[:d:Q113446308|Q113446308]]
| 18
| 0
|class='wd_label'| ଦଳପତି ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-06-08&lt;ref name=&quot;ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0&quot;&gt;''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731&quot;&gt;''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/8289368 8289368]
|- class='wd_q113446366'
| style='text-align:right'| 43
| [[:d:Q113446366|Q113446366]]
| 15
| 0
|class='wd_label'| ଭାଗବତ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/60484531 60484531]&lt;br/&gt;[https://viaf.org/en/viaf/687146997397918892390 687146997397918892390]
|- class='wd_q113446384'
| style='text-align:right'| 44
| [[:d:Q113446384|Q113446384]]
| 14
| 0
|class='wd_label'| ଗୁରୁଚରଣ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/21465722 21465722]
|- class='wd_q113446388'
| style='text-align:right'| 45
| [[:d:Q113446388|Q113446388]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ମିଠୁଶିଳକ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/96780040 96780040]
|- class='wd_q113446395'
| style='text-align:right'| 46
| [[:d:Q113446395|Q113446395]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ରାମକୃଷ୍ଣ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/88434842 88434842]
|- class='wd_q113447166'
| style='text-align:right'| 47
| [[:d:Q113447166|Q113447166]]
| 13
| 0
|class='wd_label'| ଅତିନ୍ଦ୍ର ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/311464634 311464634]
|- class='wd_q113447479'
| style='text-align:right'| 48
| [[:d:Q113447479|Q113447479]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ଲୁସା ରାମ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/48552109 48552109]
|- class='wd_q113447904'
| style='text-align:right'| 49
| [[:d:Q113447904|Q113447904]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ତେଜ ନାରାୟଣ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944&lt;ref name=&quot;ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0&quot;&gt;''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/43440455 43440455]
|- class='wd_q113448135'
| style='text-align:right'| 50
| [[:d:Q113448135|Q113448135]]
| 13
| 0
|class='wd_label'| ସାଲଖାନ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952&lt;ref name=&quot;ref_1d71d32bdc89e040011c6dd2af9189f7f91278ce211c86f742d2288c458ad3c0&quot;&gt;''[[:d:Q54919|ଭର୍ଚୁଆଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଅଥରିଟି ଫାଇଲ]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/305018090 305018090]
|- class='wd_q113448347'
| style='text-align:right'| 51
| [[:d:Q113448347|Q113448347]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ସିଧୁ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/65933312 65933312]
|- class='wd_q113448569'
| style='text-align:right'| 52
| [[:d:Q113448569|Q113448569]]
| 13
| 0
|class='wd_label'| ସଂଗ୍ରାମ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| Sikaripara Vidhan Sabha constituency&lt;ref name=&quot;ref_23124ea5822faa35deb60eb25bf5ebd161b0dafe09730ba1ceace31c4f602233&quot;&gt;https://ijcrt.org/papers/IJCRT2408816.pdf&lt;/ref&gt;
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/269149066621265602241 269149066621265602241]
|- class='wd_q113448927'
| style='text-align:right'| 53
| [[:d:Q113448927|Q113448927]]
| 10
| 1
|class='wd_label'| ମଦନ ମୋହନ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/31642407 31642407]
|- class='wd_q113448935'
| style='text-align:right'| 54
| [[:d:Q113448935|Q113448935]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରାମେଶ୍ୱର ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/68614675 68614675]
|- class='wd_q113448959'
| style='text-align:right'| 55
| [[:d:Q113448959|Q113448959]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ସନାତନ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/104149106055968491066 104149106055968491066]
|- class='wd_q113448973'
| style='text-align:right'| 56
| [[:d:Q113448973|Q113448973]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୋଲୋମୋନ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/32149294444380522837 32149294444380522837]
|- class='wd_q113449472'
| style='text-align:right'| 57
| [[:d:Q113449472|Q113449472]]
| 13
| 0
|class='wd_label'| କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଟୁଡୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952&lt;ref name=&quot;ref_089387f7b96a6a0dbd96046e24ff622ca8622cf8d06b875c462cd48d69c430ac&quot;&gt;''[[:d:Q423048|ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ଼ ନେମ ଆଇଡେଣ୍ଟିଫାୟର]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/53119017 53119017]&lt;br/&gt;[https://viaf.org/en/viaf/75439815 75439815]
|- class='wd_q113449544'
| style='text-align:right'| 58
| [[:d:Q113449544|Q113449544]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ସୁଶିଲ ଟୁଡୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/315990209 315990209]
|- class='wd_q113449565'
| style='text-align:right'| 59
| [[:d:Q113449565|Q113449565]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| କନାୟ ଲାଲ ଟୁଡୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/23472033 23472033]
|- class='wd_q113449566'
| style='text-align:right'| 60
| [[:d:Q113449566|Q113449566]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଚଦା ଟୁଡୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/40715196 40715196]
|- class='wd_q113449571'
| style='text-align:right'| 61
| [[:d:Q113449571|Q113449571]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୁରଜ ଟୁଡୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/1114145856933322920506 1114145856933322920506]
|- class='wd_q113449574'
| style='text-align:right'| 62
| [[:d:Q113449574|Q113449574]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଶିଶିର ଟୁଡୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/38813918 38813918]
|- class='wd_q113451771'
| style='text-align:right'| 63
| [[:d:Q113451771|Q113451771]]
| 13
| 0
|class='wd_label'| ବୁଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଟୁଡୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-09-22&lt;ref name=&quot;ref_089387f7b96a6a0dbd96046e24ff622ca8622cf8d06b875c462cd48d69c430ac&quot;&gt;''[[:d:Q423048|ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ଼ ନେମ ଆଇଡେଣ୍ଟିଫାୟର]]''&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/2151359 2151359]
|- class='wd_q113451796'
| style='text-align:right'| 64
| [[:d:Q113451796|Q113451796]]
| 13
| 0
|class='wd_label'| ଦିବ୍ୟେନ୍ଦୁ ଟୁଡୁ ରସକା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/8985061 8985061]
|- class='wd_q113451837'
| style='text-align:right'| 65
| [[:d:Q113451837|Q113451837]]
| 15
| 0
|class='wd_label'| ଚିଟ୍ଟୁ ଟୁଡୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-12-31&lt;ref name=&quot;ref_9c5175856ef9360fc402017f9660586ef16f333abfba498a576c62bb4ea045dd&quot;&gt;https://www.youthkiawaaz.com/2020/10/padmashri-chittu-tudu/&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref_e9f606e72ae85a32546a8e404e69862afe67feddd0b00ba55ec11bf83acdff22&quot;&gt;https://rajkamalprakashan.com/author/padamsri-chittoo-tudu&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-07-13&lt;ref name=&quot;ref_9c5175856ef9360fc402017f9660586ef16f333abfba498a576c62bb4ea045dd&quot;&gt;https://www.youthkiawaaz.com/2020/10/padmashri-chittu-tudu/&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/11727512 11727512]
|- class='wd_q113451865'
| style='text-align:right'| 66
| [[:d:Q113451865|Q113451865]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ଗୋରାଚାନ୍ଦ ଟୁଡୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/60851415 60851415]
|- class='wd_q113451892'
| style='text-align:right'| 67
| [[:d:Q113451892|Q113451892]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ମଙ୍ଗତ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q113451955'
| style='text-align:right'| 68
| [[:d:Q113451955|Q113451955]]
| 17
| 0
|class='wd_label'| ଦେଲୋ ମାଇ ହାଁସଦା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/101435380 101435380]
|- class='wd_q113451961'
| style='text-align:right'| 69
| [[:d:Q113451961|Q113451961]]
| 15
| 0
|class='wd_label'| ଅଜିତ କୁମାର ହାଁସଦା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/112147118271326341888 112147118271326341888]
|- class='wd_q113451969'
| style='text-align:right'| 70
| [[:d:Q113451969|Q113451969]]
| 14
| 0
|class='wd_label'| ନାକୁ ହାଁସଦା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/35156495506017562991 35156495506017562991]
|- class='wd_q113452003'
| style='text-align:right'| 71
| [[:d:Q113452003|Q113452003]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ସୁଶିଲ ହାଁସଦା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/309831507 309831507]
|- class='wd_q113452075'
| style='text-align:right'| 72
| [[:d:Q113452075|Q113452075]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଭୈୟା ହାଁସଦା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/460149196359374790410 460149196359374790410]
|- class='wd_q113453844'
| style='text-align:right'| 73
| [[:d:Q113453844|Q113453844]]
| 16
| 0
|class='wd_label'| ମାଣିକ ଲାଲ ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/305759347 305759347]
|- class='wd_q113456070'
| style='text-align:right'| 74
| [[:d:Q113456070|Q113456070]]
| 18
| 1
|class='wd_label'| ମର୍ଶାଲ ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-02-02
|class='wd_p19'| Sarenga&lt;br/&gt;ବାଙ୍କୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/77875276 77875276]
|- class='wd_q113456073'
| style='text-align:right'| 75
| [[:d:Q113456073|Q113456073]]
| 15
| 0
|class='wd_label'| ପତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/53243843 53243843]
|- class='wd_q113456094'
| style='text-align:right'| 77
| [[:d:Q113456094|Q113456094]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ଶ୍ରୀୟାନ ଗୁଲିୟା ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/16101087 16101087]
|- class='wd_q113456101'
| style='text-align:right'| 78
| [[:d:Q113456101|Q113456101]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ରତନ ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/31151110786237062494 31151110786237062494]
|- class='wd_q113456106'
| style='text-align:right'| 79
| [[:d:Q113456106|Q113456106]]
| 28
| 2
|class='wd_label'| ଏନ୍. ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-01-01
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-07-11&lt;ref name=&quot;ref_6daa0f9ec11b3cdc91d32ce10a4f74d7a556121632c85d33bb375e9ed8a4b63d&quot;&gt;https://biswabanglasangbad.com/2023/07/11/the-late-tribal-leader-nityananda-hembram-condolence-of-the-chief-minister/#&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref_5c2d99c541cc6ec371147cb050d072e5852139c6eea0ca73eb491a48ea851649&quot;&gt;http://www.uniindia.com/mamata-mourns-demise-of-adivasi-leader-disham-pargana-nityananda-hembram/east/news/3008212.html&lt;/ref&gt;
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/65383685 65383685]
|- class='wd_q116507817'
| style='text-align:right'| 81
| [[:d:Q116507817|Q116507817]]
| 16
| 0
|class='wd_label'| ଶ୍ରୀପତି ଟୁଡୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-11-01&lt;ref name=&quot;ref_62b90c6f5fb68f91d6a5e2364bc9c90bf1148e190e3925d912cb8646ea8a5e3e&quot;&gt;https://openthemagazine.com/cover-stories/our-rights-in-ol-chiki/&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| Muragram&lt;ref name=&quot;ref_ed5edb39460064e53e1a537b0a5ad5388e5dd60ff2c37c5454f4c654c012564e&quot;&gt;https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/west-bengal-pm-narendra-modi-lauds-purulia-professor-for-ol-chiki-work-on-constitution/articleshow/91880028.cms&lt;/ref&gt;
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q116909021'
| style='text-align:right'| 82
| [[:d:Q116909021|Q116909021]]
| 10
| 1
|class='wd_label'| ଫାଗୁ ବାସ୍କେ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q117230121'
| style='text-align:right'| 83
| [[:d:Q117230121|Q117230121]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଲକ୍ଷ୍ମଣ କିସ୍କୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q117787476'
| style='text-align:right'| 84
| [[:d:Q117787476|Q117787476]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସହଦେବ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/56274321 56274321]
|- class='wd_q118866167'
| style='text-align:right'| 85
| [[:d:Q118866167|Q118866167]]
| 6
| 1
|class='wd_label'| Bariar Saren
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q119891524'
| style='text-align:right'| 86
| [[:d:Q119891524|Q119891524]]
| 8
| 2
|class='wd_label'| ମାନସିଂହ ମାଞ୍ଝି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q119891626'
| style='text-align:right'| 87
| [[:d:Q119891626|Q119891626]]
| 12
| 1
|class='wd_label'| ତାରାସୀନ ବାସ୍କେ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-04-03&lt;ref name=&quot;ref_548c38c296d96f16bd05c1523a2cce35e43d97347de73265328b59b97f19c335&quot;&gt;https://www.youthkiawaaz.com/2024/01/taraceen-baskey-recipient-of-sahitya-akademi-award-2023-in-santali/&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| Jhargram district&lt;ref name=&quot;ref_548c38c296d96f16bd05c1523a2cce35e43d97347de73265328b59b97f19c335&quot;&gt;https://www.youthkiawaaz.com/2024/01/taraceen-baskey-recipient-of-sahitya-akademi-award-2023-in-santali/&lt;/ref&gt;
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q121087647'
| style='text-align:right'| 89
| [[:d:Q121087647|Q121087647]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଶୋଭାନାଥ ବେସ୍ରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/419149196359874790403 419149196359874790403]
|- class='wd_q121087695'
| style='text-align:right'| 90
| [[:d:Q121087695|Q121087695]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଷ୍ଟିଫେନ ଏଚ୍. ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q121087722'
| style='text-align:right'| 91
| [[:d:Q121087722|Q121087722]]
| 13
| 0
|class='wd_label'| ଶ୍ୟାମ ଚନ୍ଦ୍ର ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/309831508 309831508]
|- class='wd_q121231099'
| style='text-align:right'| 92
| [[:d:Q121231099|Q121231099]]
| 8
| 0
|class='wd_label'| କାଳୀ ଚରଣ ହାଁସଦା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q123392426'
| style='text-align:right'| 93
| [[:d:Q123392426|Q123392426]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ମାନସିଂହ ମାଝି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q123750316'
| style='text-align:right'| 94
| [[:d:Q123750316|Q123750316]]
| 8
| 0
|class='wd_label'| ସୁଚନ୍ଦ ହାଁସଦା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q123750705'
| style='text-align:right'| 95
| [[:d:Q123750705|Q123750705]]
| 6
| 1
|class='wd_label'| କାଳୀ ସୋରେନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q123995429'
| style='text-align:right'| 96
| [[:d:Q123995429|Q123995429]]
| 10
| 4
|class='wd_label'| Turia Chand Baskey
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q123997855'
| style='text-align:right'| 97
| [[:d:Q123997855|Q123997855]]
| 9
| 1
|class='wd_label'| ଶାନ୍ତିଲାଲ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124250026'
| style='text-align:right'| 98
| [[:d:Q124250026|Q124250026]]
| 9
| 3
|class='wd_label'| ବାପି ଟୁଡୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124290186'
| style='text-align:right'| 100
| [[:d:Q124290186|Q124290186]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ବିରେନ୍ଦ୍ରନାଥ କିସ୍କୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990&lt;ref name=&quot;ref_640fe7940aef480fa313377c395ea9af372e73f92e8f507e9bfc5d292d343247&quot;&gt;https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_YP-2023.pdf&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124290210'
| style='text-align:right'| 101
| [[:d:Q124290210|Q124290210]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ବୈଦ୍ୟନାଥ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992&lt;ref name=&quot;ref_640fe7940aef480fa313377c395ea9af372e73f92e8f507e9bfc5d292d343247&quot;&gt;https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_YP-2023.pdf&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124290211'
| style='text-align:right'| 102
| [[:d:Q124290211|Q124290211]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ଉପେନ୍ଦ୍ର କିସ୍କୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/56299472 56299472]
|- class='wd_q124290216'
| style='text-align:right'| 103
| [[:d:Q124290216|Q124290216]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଦଶରଥ ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990&lt;ref name=&quot;ref_640fe7940aef480fa313377c395ea9af372e73f92e8f507e9bfc5d292d343247&quot;&gt;https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_YP-2023.pdf&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124290220'
| style='text-align:right'| 104
| [[:d:Q124290220|Q124290220]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| କାଳୀରାମ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991&lt;ref name=&quot;ref_640fe7940aef480fa313377c395ea9af372e73f92e8f507e9bfc5d292d343247&quot;&gt;https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_YP-2023.pdf&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124375712'
| style='text-align:right'| 106
| [[:d:Q124375712|Q124375712]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ବିଶ୍ୱନାଥ ଟୁଡୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124752264'
| style='text-align:right'| 109
| [[:d:Q124752264|Q124752264]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଗୁମଦା ମାର୍ଡି
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124752374'
| style='text-align:right'| 110
| [[:d:Q124752374|Q124752374]]
| 11
| 1
|class='wd_label'| ହଜମ ବାସ୍କେ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124752379'
| style='text-align:right'| 111
| [[:d:Q124752379|Q124752379]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଲଖାଇ ବାସ୍କେ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q125498281'
| style='text-align:right'| 112
| [[:d:Q125498281|Q125498281]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| ଶୋଭାନାଥ ବେସ୍ରା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q125550286'
| style='text-align:right'| 113
| [[:d:Q125550286|Q125550286]]
| 10
| 1
|class='wd_label'| ସଦଗର ସୀମାନ୍ତ ମାରାଣ୍ଡି
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
|class='wd_p19'| [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q125621560'
| style='text-align:right'| 114
| [[:d:Q125621560|Q125621560]]
| 14
| 1
|class='wd_label'| ବାବୁଲାଲ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-01-12
|class='wd_p19'| ଭାଗଲପୁର ଜିଲ୍ଲା&lt;br/&gt;[[ବିହାର]]
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-02-03
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q126599414'
| style='text-align:right'| 115
| [[:d:Q126599414|Q126599414]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| ଗୁରୁଚରଣ ସୋରେନ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-06-13
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q126724194'
| style='text-align:right'| 116
| [[:d:Q126724194|Q126724194]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| ଅଞ୍ଜନ କର୍ମକାର
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q126877092'
| style='text-align:right'| 117
| [[:d:Q126877092|Q126877092]]
| 11
| 2
|class='wd_label'| Bhagwat Murmu
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-02-28&lt;ref name=&quot;ref_b4b27731697d070e5a1c280925e61fabd9c4d7be6a1162d7514f449db58f190f&quot;&gt;https://storymirror.com/read/hindi/story/pdmshrii-bhaagvt-murmuu-tthaakur/7c8qp8rl&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| [[ବିହାର]]
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-06-30
|class='wd_p20'| [[ବିହାର]]
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q130240696'
| style='text-align:right'| 118
| [[:d:Q130240696|Q130240696]]
| 15
| 3
|class='wd_label'| ସୋମାଇ କିସ୍କୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-25
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/29216484 29216484]
|- class='wd_q130377906'
| style='text-align:right'| 119
| [[:d:Q130377906|Q130377906]]
| 16
| 2
|class='wd_label'| Boro Baski
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| Bishnubati&lt;ref name=&quot;ref_0ad3ffbdac18c4d02e37f9772e4bb5289faa6241bd8b08cba3631efc6b057692&quot;&gt;https://indianexpress.com/article/cities/kolkata/in-their-own-language-a-school-in-west-bengals-birbhum-for-santal-children-7843955/&lt;/ref&gt;
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q131442158'
| style='text-align:right'| 121
| [[:d:Q131442158|Q131442158]]
| 14
| 1
|class='wd_label'| ଦୁଖିଆ ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-11-23
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q131453512'
| style='text-align:right'| 122
| [[:d:Q131453512|Q131453512]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| ରାମେଶ୍ୱର ମୁର୍ମୁ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q131460376'
| style='text-align:right'| 123
| [[:d:Q131460376|Q131460376]]
| 5
| 0
|class='wd_label'| ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ହାଁସଦା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q131993235'
| style='text-align:right'| 124
| [[:d:Q131993235|Q131993235]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| Badha Besra
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-02-01
|class='wd_p19'| [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q134154407'
| style='text-align:right'| 125
| [[:d:Q134154407|Q134154407]]
| 11
| 1
|class='wd_label'| କଳେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମାଣ୍ଡି
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-04
|class='wd_p19'| Bandwan
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q134470630'
| style='text-align:right'| 126
| [[:d:Q134470630|Q134470630]]
| 14
| 1
|class='wd_label'| Doman Sahu
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-06-30
|class='wd_p19'| Godda district
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-04-06
|class='wd_p20'| Deoghar district
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q135097941'
| style='text-align:right'| 129
| [[:d:Q135097941|Q135097941]]
| 12
| 1
|class='wd_label'| ଡୋମାନ ହାଂସଦାହ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-07-01
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-08-22
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q135416587'
| style='text-align:right'| 133
| [[:d:Q135416587|Q135416587]]
| 9
| 1
|class='wd_label'| ଗୁହିରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-07-22
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q136456673'
| style='text-align:right'| 136
| [[:d:Q136456673|Q136456673]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| Sunder Manoj Hembrom
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-11-08
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q136456777'
| style='text-align:right'| 137
| [[:d:Q136456777|Q136456777]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| Basudeb Besra
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-04-10
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-02-14
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q136538453'
| style='text-align:right'| 139
| [[:d:Q136538453|Q136538453]]
| 14
| 0
|class='wd_label'| Sibu Saren
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-06-30
|class='wd_p19'| Bolpur
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q136538455'
| style='text-align:right'| 140
| [[:d:Q136538455|Q136538455]]
| 12
| 1
|class='wd_label'| Ruben Rusen Kisku
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
|class='wd_p19'| Sahri, Pakur
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q136592561'
| style='text-align:right'| 141
| [[:d:Q136592561|Q136592561]]
| 11
| 0
|class='wd_label'| Sachidananda Hansdah
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-06-27
|class='wd_p19'| দমদহি
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q136653042'
| style='text-align:right'| 142
| [[:d:Q136653042|Q136653042]]
| 8
| 0
|class='wd_label'| Ram Chandra Tudu
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q136911045'
| style='text-align:right'| 143
| [[:d:Q136911045|Q136911045]]
| 16
| 1
|class='wd_label'| Kalachand Mahali
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-02-05
|class='wd_p19'| Jadabganj
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137371555'
| style='text-align:right'| 144
| [[:d:Q137371555|Q137371555]]
| 11
| 1
|class='wd_label'| Harihar Hansda
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-12
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137395355'
| style='text-align:right'| 145
| [[:d:Q137395355|Q137395355]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| Nunku Soren
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137506786'
| style='text-align:right'| 146
| [[:d:Q137506786|Q137506786]]
| 10
| 1
|class='wd_label'| Dakhin Murmu
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137646732'
| style='text-align:right'| 147
| [[:d:Q137646732|Q137646732]]
| 9
| 1
|class='wd_label'| Debu Murmu Giri
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137661451'
| style='text-align:right'| 148
| [[:d:Q137661451|Q137661451]]
| 8
| 0
|class='wd_label'| Sangram Baskey
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137661500'
| style='text-align:right'| 149
| [[:d:Q137661500|Q137661500]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| Durbin Soren
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137674472'
| style='text-align:right'| 150
| [[:d:Q137674472|Q137674472]]
| 10
| 1
|class='wd_label'| Ananda Prasad Kisku
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-01-03
|class='wd_p19'| Murlidih&lt;br/&gt;Jamtara district
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137674703'
| style='text-align:right'| 151
| [[:d:Q137674703|Q137674703]]
| 10
| 1
|class='wd_label'| Saroj Kumar Soren
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-01-04
|class='wd_p19'| [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା|ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲା]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137700650'
| style='text-align:right'| 152
| [[:d:Q137700650|Q137700650]]
| 7
| 1
|class='wd_label'| Bhojrai Hembram
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| ମାଲଦହ ଜିଲ୍ଲା
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137700833'
| style='text-align:right'| 153
| [[:d:Q137700833|Q137700833]]
| 6
| 1
|class='wd_label'| Ramdulal Murmu
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137719680'
| style='text-align:right'| 154
| [[:d:Q137719680|Q137719680]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| Boliram Marandi
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-01-07
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137719694'
| style='text-align:right'| 155
| [[:d:Q137719694|Q137719694]]
| 10
| 1
|class='wd_label'| Theodore Kisku Rapaz
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-01-07
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137731568'
| style='text-align:right'| 156
| [[:d:Q137731568|Q137731568]]
| 9
| 1
|class='wd_label'| Lakhman Soren
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-08
|class='wd_p19'| ବାଙ୍କୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137735789'
| style='text-align:right'| 157
| [[:d:Q137735789|Q137735789]]
| 12
| 1
|class='wd_label'| Jagoron Soren
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-09
|class='wd_p19'| ପୁରୁଲିଆ ଜିଲ୍ଲା
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-05-20
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137753541'
| style='text-align:right'| 158
| [[:d:Q137753541|Q137753541]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| Sona Murmu
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137801612'
| style='text-align:right'| 160
| [[:d:Q137801612|Q137801612]]
| 6
| 0
|class='wd_label'| Gobinda Soren
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137884986'
| style='text-align:right'| 161
| [[:d:Q137884986|Q137884986]]
| 7
| 1
|class='wd_label'| Robin Soren
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-01-25
|class='wd_p19'| ବୀରଭୂମ ଜିଲ୍ଲା
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137901476'
| style='text-align:right'| 162
| [[:d:Q137901476|Q137901476]]
| 9
| 1
|class='wd_label'| Srikanta Saren
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137971639'
| style='text-align:right'| 164
| [[:d:Q137971639|Q137971639]]
| 5
| 1
|class='wd_label'| Ramesh Chandra Kisku
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137971936'
| style='text-align:right'| 165
| [[:d:Q137971936|Q137971936]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| Lusiram Murmu
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-02-02
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q138201643'
| style='text-align:right'| 166
| [[:d:Q138201643|Q138201643]]
| 8
| 3
|class='wd_label'| Charan Hembram
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q140044666'
| style='text-align:right'| 167
| [[:d:Q140044666|Q140044666]]
| 4
| 0
|class='wd_label'| Paul Jujhar Saren
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q140451527'
| style='text-align:right'| 168
| [[:d:Q140451527|Q140451527]]
| 7
| 1
|class='wd_label'| Stephen Hari Murmu
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| Dhanbad district
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q140466052'
| style='text-align:right'| 169
| [[:d:Q140466052|Q140466052]]
| 5
| 1
|class='wd_label'| Soleman Murmu
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q140466231'
| style='text-align:right'| 170
| [[:d:Q140466231|Q140466231]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| Nuka Marandi
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866
|class='wd_p19'| Benagaria
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q140479005'
| style='text-align:right'| 171
| [[:d:Q140479005|Q140479005]]
| 6
| 1
|class='wd_label'| Shyam Pada Hansda
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q141488635'
| style='text-align:right'| 172
| [[:d:Q141488635|Q141488635]]
| 14
| 1
|class='wd_label'| Sadhan Kumar Mandi
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q141539730'
| style='text-align:right'| 173
| [[:d:Q141539730|Q141539730]]
| 7
| 1
|class='wd_label'| Charu Chandra Singh Sidup Soren
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
|class='wd_p19'| Bogura District
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q141572588'
| style='text-align:right'| 174
| [[:d:Q141572588|Q141572588]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| Kalu Marandi
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| Santhal Pargana division
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q141572602'
| style='text-align:right'| 175
| [[:d:Q141572602|Q141572602]]
| 9
| 1
|class='wd_label'| Dedem Hansda
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q31322394'
| style='text-align:right'| 176
| [[:d:Q31322394|Q31322394]]
| 19
| 8
|class='wd_label'| ଖେରୱାଲ ସୋରେନ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-12-09&lt;ref name=&quot;ref_c2c8d12af01cf94cdb6de9ae746c8a35881dd2662c61dca5b21690aa443abd32&quot;&gt;https://www.youthkiawaaz.com/2022/01/playwright-kherwal-saren/&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'|
|}


== ମହିଳା ==
{| class='wikitable sortable wd_can_edit'
! #
! Wikidata
! Stmnts
! Wikis
! label
! ଜନ୍ମ ତାରିଖ
! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ
! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ
! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ
! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ
|- class='wd_q31322404'
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q31322404|Q31322404]]
| 24
| 12
|class='wd_label'| [[ଦମୟନ୍ତୀ ବେଶ୍ରା|ଦମୟନ୍ତି ବେସ୍ରା]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-02-19
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/1029159474263127661858 1029159474263127661858]
|- class='wd_q62765084'
| style='text-align:right'| 17
| [[:d:Q62765084|Q62765084]]
| 12
| 7
|class='wd_label'| [[ରାଣୀ ମୁର୍ମୁ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q62765085'
| style='text-align:right'| 18
| [[:d:Q62765085|Q62765085]]
| 21
| 14
|class='wd_label'| [[ମାଇନ ଟୁଡ଼ୁ|ମଇନା ଟୁଡୁ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-03-11
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q62765087'
| style='text-align:right'| 19
| [[:d:Q62765087|Q62765087]]
| 12
| 2
|class='wd_label'| ସୁଚିତ୍ରା ହାଁସଦା
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q76625636'
| style='text-align:right'| 25
| [[:d:Q76625636|Q76625636]]
| 19
| 12
|class='wd_label'| ତାଲା ଟୁଡୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1970s
|class='wd_p19'| [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]]&lt;br/&gt;Jhargram district
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q111079545'
| style='text-align:right'| 40
| [[:d:Q111079545|Q111079545]]
| 10
| 6
|class='wd_label'| [[ଅଞ୍ଜଳି କିସ୍କୁ]]
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q113456081'
| style='text-align:right'| 76
| [[:d:Q113456081|Q113456081]]
| 12
| 0
|class='wd_label'| ଲିପି ହେମ୍ବ୍ରମ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/70531744 70531744]
|- class='wd_q115554896'
| style='text-align:right'| 80
| [[:d:Q115554896|Q115554896]]
| 8
| 7
|class='wd_label'| [[ସାଲଗେ ହାଁସଦାଃ|ସାଲଗେ ହାଁସଦା]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124290161'
| style='text-align:right'| 99
| [[:d:Q124290161|Q124290161]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ଅନୀତା ହାଁସଦା
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993&lt;ref name=&quot;ref_640fe7940aef480fa313377c395ea9af372e73f92e8f507e9bfc5d292d343247&quot;&gt;https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_YP-2023.pdf&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124290224'
| style='text-align:right'| 105
| [[:d:Q124290224|Q124290224]]
| 10
| 0
|class='wd_label'| ସୋନାଲି ହାଁସଦା
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993&lt;ref name=&quot;ref_640fe7940aef480fa313377c395ea9af372e73f92e8f507e9bfc5d292d343247&quot;&gt;https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_YP-2023.pdf&lt;/ref&gt;
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124670777'
| style='text-align:right'| 107
| [[:d:Q124670777|Q124670777]]
| 9
| 0
|class='wd_label'| ଆର୍ଶୁ ହାଁସଦା
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q124727043'
| style='text-align:right'| 108
| [[:d:Q124727043|Q124727043]]
| 13
| 0
|class='wd_label'| ପାର୍ବତୀ ସୋରେନ
|class='wd_p569'| 
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q130473753'
| style='text-align:right'| 120
| [[:d:Q130473753|Q130473753]]
| 15
| 0
|class='wd_label'| ଡ. ବାରକ କିସ୍କୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| [https://viaf.org/en/viaf/16709702 16709702]
|- class='wd_q136538397'
| style='text-align:right'| 138
| [[:d:Q136538397|Q136538397]]
| 11
| 1
|class='wd_label'| Raya Soren
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841
|class='wd_p19'| Benagaria
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137780510'
| style='text-align:right'| 159
| [[:d:Q137780510|Q137780510]]
| 14
| 6
|class='wd_label'| [[ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ|ମାଳତୀ ମୁର୍ମୁ]]
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-02-11
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-12-31
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'|
|}


== Misc ==
{| class='wikitable sortable wd_can_edit'
! #
! Wikidata
! Stmnts
! Wikis
! label
! ଜନ୍ମ ତାରିଖ
! ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ
! ମୃତ୍ୟୁ ତାରିଖ
! ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନ
! ଭି.ଆଇ.ଏ.ଏଫ. ସୂଚକ
|- class='wd_q119891649'
| style='text-align:right'| 88
| [[:d:Q119891649|Q119891649]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| Hridoy Narayan Mandal
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-01-16
|class='wd_p19'| Godda district
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q134966481'
| style='text-align:right'| 127
| [[:d:Q134966481|Q134966481]]
| 9
| 1
|class='wd_label'| Mahadeb Hansda
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-06-20
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q135087771'
| style='text-align:right'| 128
| [[:d:Q135087771|Q135087771]]
| 10
| 1
|class='wd_label'| ଯଦୁନାଥ ଟୁଡୁ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-06-21
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-09-25
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q135103776'
| style='text-align:right'| 130
| [[:d:Q135103776|Q135103776]]
| 9
| 1
|class='wd_label'| ଦ୍ୱିଜପୋଡୋ ହାଂସଦାହ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-07-02
|class='wd_p19'| Boro
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q135190939'
| style='text-align:right'| 131
| [[:d:Q135190939|Q135190939]]
| 14
| 1
|class='wd_label'| କୋୟଲ ପଞ୍ଚାନନ ମାରାଣ୍ଡି
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-07-15
|class='wd_p19'| [[ରାଇରଙ୍ଗପୁର]]
|class='wd_p570' data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-06-25
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q135216890'
| style='text-align:right'| 132
| [[:d:Q135216890|Q135216890]]
| 6
| 1
|class='wd_label'| ଅମ୍ରିତା ହଂସଦାହ
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-07-11
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q135438353'
| style='text-align:right'| 134
| [[:d:Q135438353|Q135438353]]
| 10
| 1
|class='wd_label'| Rabon Baskey
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-07-31
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q135779286'
| style='text-align:right'| 135
| [[:d:Q135779286|Q135779286]]
| 8
| 1
|class='wd_label'| Jagannath Soren
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-08-19
|class='wd_p19'| 
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'| 
|- class='wd_q137971244'
| style='text-align:right'| 163
| [[:d:Q137971244|Q137971244]]
| 10
| 1
|class='wd_label'| Chandra Mouleswar Marandi
|class='wd_p569' data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-02-02
|class='wd_p19'| ମୁଙ୍ଗେର ଜିଲ୍ଲା&lt;br/&gt;[[ବିହାର]]
|class='wd_p570'| 
|class='wd_p20'| 
|class='wd_p214'|
|}
----
&amp;sum; 176 items.
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>1kjaci7jelnfyi9cp59w0prolc58e0d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଲବଙ୍ଗଲତା ଦେବୀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94436</id>
    <revision>
      <id>607125</id>
      <parentid>559304</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T16:56:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7933" sha1="k2lopjyukmv105q8f6jjw3wh5hg76dq" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ଲବଙ୍ଗଲତା ଦେବୀ
| image = 
| birth_name = 
| birth_date = ୧୯୧୩
| birth_place = ହଳଦୀବସନ୍ତ, ବରୀ, [[ଯାଜପୁର]], [[ଓଡ଼ିଶା]], [[ଭାରତ]]
| death_date = {{Death date and age|df=y|1998|07|27|1913|}}
| death_place = 
| death_cause = 
| resting_place = 
| resting_place_coordinates = 
| nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
| other_names = 
| education = 
| alma_mater = [[ପ୍ରୟାଗ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]
| known_for = ଲେଖିକା
| religion = 
| spouse = [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବର୍ମା]]
| children = 
| parents = ମନମୋହନ ଜେନା (ପିତା), ସୁଲୋଚନା ଦେବୀ (ମାତା)
| awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା
| known_for   = 
|notable works= ଦୁଇ ସେର ଧାନ
| website = 
| signature = 
| footnotes = 
| box_width = 
}}

'''ଲବଙ୍ଗଲତା ଦେବୀ''' (୧୯୧୩-୨୭ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଲେଖିକା ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅନୁବାଦ କୃତି [[ଦୁଇ ସେର ଧାନ|''ଦୁଇ ସେର ଧାନ'']] ପାଇଁ ୧୯୭୮ରେ ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/ovation2.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127195102/http://odishasahityaakademi.org/English/ovation2.php |archive-date=2024-11-27 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା ==
ଲବଙ୍ଗଲତାଙ୍କ ଜନ୍ମ [[ଯାଜପୁର]] ଜିଲ୍ଲାର ବରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ହେଲା ମନମୋହନ ଜେନା ଓ ମାତା ହେଲେ ସୁଲୋଚନା ଦେବୀ । ପିଲାଦିନୁ ସେ [[କୁସୁପୁର]]ରେ ଅଜା ନନ୍ଦକିଶୋର ଜେନାଙ୍କ ଘରେ ପ୍ରତିପାଳିତ ହୋଇଥିଲେ । କୁସୁପର ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାର୍ଜନ କରି ସେ ସରକାରୀ ବୃତ୍ତିରେ ଏଲାହାବାଦସ୍ଥିତ ପ୍ରୟାଗ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ହିନ୍ଦୀରେ 'ବିଦୂଷୀ' ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଘନଘଟା ଯୋଗୁଁ ସେଥିରୁ ସେ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ଭୂୟାଁ |first=କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର |title=ଓଡ଼ିଶାର ମହୀୟସୀ ମହିଳା |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |year=୨୦୦୯ |isbn=81-7586-191-6 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |pages=୧୭୩}}&lt;/ref&gt;

== ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ==
୧୯୩୮ରେ ମାମୁଁ [[ବିମ୍ବାଧର ବର୍ମା]] ଲବଙ୍ଗଲତାଙ୍କୁ କୁସୁପୁରର ସମାଜସେବୀ ନିଶାକର ଜେନାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତଥା ସ୍ୱାଧିନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ସୁସାହିତ୍ୟିକ [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବର୍ମା]]ଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ । ତେବେ ସ୍ୱାଧିନତା ସଙ୍ଗ୍ରାମରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କାରାବରଣ ଯୋଗୁଁ ଚମ୍ପତିମୁଣ୍ଡା ଓ ବାବାସାଗର ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷକତା କଲେ । ସେ ସ୍ୱାଧିନତା ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କୁ ଗୋପନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ସହ ନାରୀ ଜାଗରଣ ଓ ନାରୀ ସ୍ୱାଧିନତା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ । ସେ ପରଦା ପ୍ରଥାର ବିରୋଧି ଥିଲେ । ଲବଙ୍ଗଲତା କୁସୁପୁର ମହିଳା ସମିତିର ସମ୍ପାଦକ ଓ [[ନନ୍ଦ କିଶୋର ବଳ]]&lt;nowiki/&gt;ଙ୍କ ପତ୍ନୀ କୋକିଳା ଦେବୀ ସଭାପତି ଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୪ର୍ଥ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୧୫୨୯}}&lt;/ref&gt;

== ରଚନାବଳୀ ==
ଲହଙ୍ଗଲତାଙ୍କ ୩୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଗ୍ରନ୍ଥ ପ୍ରକାଶିତ । ସେ ଅନେକ କୃତି ହିନ୍ଦୀରୁ ଅନୁବାଦ କରିବା ସହ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟକୃତି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]] ୧୯୭୮ରେ ସମ୍ମାନୀତ କରିଥିଲା ।  ସେ ଜଣେ ସଂଗୀତଶିଳ୍ପୀ ଓ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ । କବି [[ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ୍ର ବର୍ମା]] ତାଙ୍କ ଦିଅର ଥିଲେ ।  ସାମ୍ବାଦିକ ଶୁଭନ୍ଦୁ ବର୍ମା ହେଲେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ।
* ''ହସ ହସ ମୋର ପ୍ରିୟ'' (୧୯୪୮)
* ''ସ୍ୱପ୍ନର ସୁରଭି'' (୧୯୬୮)
* ''ମନର ମଣିଷ'' (ଉପନ୍ୟାସ)&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୪୬୮}}&lt;/ref&gt;
* ''ଦୁଇ ସେର ଧାନ''
* ''ନାରୀ ପ୍ରତିଭା''
* ''ବିଦୂଷୀ ନାରୀ''
* ''ବଡ଼ଲୋକଙ୍କ ମା''
* ''ପତନ ଓ ଅଭ୍ୟୁଦୟ''
* ''ଋଷିପତ୍ନୀ''
* ''ଗଳ୍ପ ଚୟନ''
* ''ବୀରାଙ୍ଗନା''
* ''ସଞ୍ଚୟିତା''
* ''କାଦମ୍ବରୀ'' (ଅନୁବାଦ)
* ''ରଘୁବଂଶ'' (ଅନୁବାଦ)
* ''ଦୁର୍ଗାଚରିତ'' (ଅନୁବାଦ)

=== ସମ୍ମାନ ===
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୭୮ (''ଦୁଇସେର ଧାନ'' ପାଇଁ)
* ନୀଳଶୈଳ ସମ୍ମାନ
* ସ୍ୱାଗତିକା ସମ୍ମାନ
* ଯଦୁମଣି ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ମାନୀତ
* କାଳିକଲମ ପକ୍ଷରୁ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ପାଇଁ ସମ୍ମାନୀତ

== ଆଧାର ==
{{Reflist|30em}}


==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ==

{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୩ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]]</text>
      <sha1>k2lopjyukmv105q8f6jjw3wh5hg76dq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ରାଜକିଶୋର ପାଢ଼ୀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94476</id>
    <revision>
      <id>607122</id>
      <parentid>596597</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T16:14:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12602" sha1="9hp3hxobg3gnk6nx3mqrss08pq64a08" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ରାଜକିଶୋର ପାଢ଼ୀ
| image              = 
| image_size         = 
| alt                = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth date|df=yes|1942|03|10}}
| birth_place        = କୋତପୁର, [[ଧର୍ମଶାଳା]], [[ଯାଜପୁର]], ଓଡ଼ିଶା
| death_date         = 
| death_place        = 
| death_cause        = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
| nationality               = ଭାରତୀୟ
| education                 = ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ପିଏଚ୍ ଡି
| alma_mater                = 
| parents                   = ଗଙ୍ଗାଧର ପାଢୀ, ସୁଭଦ୍ରା ପାଢୀ
|spouse                     = ପ୍ରେମଲତା ପାଢ଼ୀ
| occupation                = ଶିକ୍ଷକ
| years_active              = 
| employer                  = 
| organization              = 
| agent                     = 
| known_for                 = 
| notable_works             = କଥା କଳସ, କେତେ ଫୁଲ ଫୁଟିଛି
| awards                    = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ]] ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୧
| website            = 
| footnotes          = 
}}

'''ରାଜକିଶୋର ପାଢ଼ୀ''' (ଜନ୍ମ: ୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] କବି, ଗାଳ୍ପିକ, ଔପନ୍ୟାସିକ ଓ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା [[କଥା କଳସ|''କଥା କଳସ'']] ପାଇଁ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award12.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220174209/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award12.php |archive-date=2022-02-20 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ଓ [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ । ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଶିଶୁ କବିତା ସଂକଳନ ''କେତେ ଫୁଲ ଫୁଟିଛି'' ପାଇଁ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ବାଲ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାରପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

== ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ ==
ବୃତ୍ତିରେ ଶିକ୍ଷକ ରାଜକିଶୋର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ଶିକ୍ଷାରେ ସ୍ନାତକ, ଡିପ୍ ଇନ୍ ବେଙ୍ଗଲୀ ଏଣ୍ଡ ଇଂଲିଶ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୪ର୍ଥ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୦୭ |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୧୪୨୫}}&lt;/ref&gt; । ସେ [[ଧର୍ମଶାଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ଧର୍ମଶାଳା]] ଅଞ୍ଚଳରେ [[ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ|ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର]]&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ଜେନା |first=ଡ ଜଗନ୍ନାଥ |title=ଧର୍ମଶାଳାର ଐତିହ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ୨ୟ ଭାଗ |publisher=ଧର୍ମଶାଳାର ସଂସ୍କୃତି ପରିଷଦ |year=୨୦୨୧ |isbn=978-93-91084-04-2 |location=ଯାଜପୁର |pages=୧୫୩-୧୫୪}}&lt;/ref&gt; ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା [[ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା|''ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା''ର]] ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ସେଠାରେ [[ଧର୍ମଶାଳା ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ|ଧର୍ମଶାଳା ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର]] ସହପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଏହାର ମୁଖପତ୍ର ''ଗଙ୍ଗଶିଉଳି''ର ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ ।&lt;ref&gt;https://dharitriepaper.in/edition/18974/chhutidina/page/6&lt;/ref&gt;

== ରଚନାବଳୀ ==
ସେ ଆଞ୍ଚଳିକ ତଥା ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପତ୍ରପତ୍ରିକା ନିମନ୍ତେ ଗଳ୍ପ ଓ କବିତା ତଥା ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରନ୍ତି ।

=== ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ===
{{Col-begin}}
{{Col-2}}
* ''ଝଗଡ଼ଂ ରଗଡ଼ଂ'' (୧୯୮୩, ବିରୋଧାଭାଷର ଶିଶୁକବିତା)&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୮୩୫}}&lt;/ref&gt;
* ''ଉଡ଼ିଉଡ଼ି ଗଲା ଗୁଡ଼ି'' (୧୯୮୭, କବିତା)
* ''ବାରମାସୀ ଚଢ଼େଇ'' (୧୯୯୨, ବାରମାସ ଓ ଋତୁକୁ ନେଇ କବିତା)
* ''ସଜଳ ସମ୍ଋତି'' (୧୯୯୪, ଉତ୍କଳମଣିଙ୍କ ଜୀବନୀ ଆଧାରିତ ଶିଶୁ କବିତା)
* ''ନୀଳ ଆକାଶର ସୁନାପରୀ'' (୧୯୯୮, ଉପନ୍ୟାସ)
* ''ଚିଡ଼ିଆଖାନା'' (୨୦୦୩, ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ନେଇ କବିତା)
* ''କେତେ କଥାକବିତା'' (୨୦୦୪)
* ''ଗାଲୁରୁଗାଲୁ'' (୨୦୦୭)
* ''ଆକାଶ କେତେ ଉଚ୍ଚା'' (୨୦୦୭, ପିଲାଙ୍କ ଜଜ୍ଞାସାର କାହାଣୀ)
* ''କଥାକଳସ'' (୨୦୧୦)
* ''ହରିଣ ନଦିଏ ଧରା'' (୨୦୧୧)
* ''ଜହ୍ଙ୍କୁ ବଢ଼ାଏ ହାତ'' (୨୦୧୩, କବିତା)
* ''ସହିଦସଲାମ'' (୨୦୧୪, ତ୍ୟାଗପୂତ ଜୀବନର କବିତା)
* ''ଦୁଃଖୀ ସଙ୍ଖାଳି'' (୨୦୧୬, ଉତ୍କଳମଣିଙ୍କ ଜୀବନୀ ଆଧାରିତ ଶିଶୁ କବିତା)
* ''କରମଙ୍ଗା ଗଛ ଛାଇ'' (୨୦୧୭, ଗପ)
* ''ରାଜାର ଜୟଯାତ୍ରା'' (୨୦୧୮, ଉପନ୍ୟାସ)
* ''ଆଳିମାଳିକା'' (୨୦୧୮, ନାନାବାୟା କବିତା)
* ''ହାତୀ ନେ' ଘୋଡ଼ା ନେ' ମୋ' ପେଁକାଳି ବଜେଇ ଦେ'' (୨୦୧୯, ନାନାବାୟା ଗୀତ)
* ''କେଶୁର ମାଇଲା ଗଜା'' (୨୦୧୯, ଗପ)
* ''କଢ଼ରେ କଢ଼ ଫୁଲରେ ଫୁଲ'' (୨୦୧୯, କବିତା)
* ''ନାଟିକା'' (୨୦୨୧, ୩ଟି ଶିଶୁ ନାଟକ)
* ''କାଳିଆ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ିବି'' (୨୦୨୧)
* ''କେତେ ଫୁଲ ଫୁଟିଛି&quot; ୨୦୨୫ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଦେମୀ ପୁରସ୍କାର
* ''ଛବିର ଘର''(୨୦୨୫, ଗପ)

=== ପ୍ରବନ୍ଧ ===
* ''ଅପ୍ରବନ୍ଧ'' (୨୦୧୩)
* ''ବିଚାର ବିବିଧା'' (୨୦୧୫)
* ''ବିଚାର ବିଚିତ୍ରା'' (୨୦୧୬)
* ''ରଚନା ସଂରଚନା'' (୨୦୧୭)
* ''ରଚନା ସମୁଚ୍ଚୟ'' (୨୦୧୮)
* ''ରଚନା ଆଲୋଚନା'' (୨୦୧୯)

=== ଅନୁବାଦ ===
* ''ବନଫୁଲଙ୍କ ଭୁବନସୋମ'' (୧୯୮୭)
* ''କେ ଭି ସିଂହଙ୍କ ପତାକାର ରଙ୍ଗୀନ ଦୁନିଆ'' (୨୦୦୮)
* ''ଗିଜୁଭାଇ ବଧେକାଙ୍କ ମୁନିଆରାଣୀ'' (୨୦୧୧)
* ''ଗିଜୁଭାଇ ବଧେକାଙ୍କ ଚବର ଚବର'' (୨୦୧୧)
* ''ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ମଠ'' (୨୦୧୫)
* ''ଆସ ଗଣିତ ଶିଖିବା'' (୨୦୧୬, ହିନ୍ଦୀରୁ)
* ''କାଚବାକ୍ସ'' (୨୦୨୦)
* ''କୁମ୍ଭ'' (୨୦୨୦)
* ''ଅମରେନ୍ଦ୍ର ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ଧଳାଘୋଡ଼ା'' (୨୦୨୦)
{{Col-2}}

=== କବିତା ===
* ''ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ'' (୧୯୯୩, ଆଧୁନିକ କାବ୍ୟ)
* ''ମାନପତ୍ର'' (୧୯୯୭)
* ''ସୁନାବେଶ'' (୨୦୦୦)
* ''ସାଦାକାଗଜ'' (୨୦୦୧)
* ''ସରସ୍ୱତୀ ବନ୍ଦନା'' (୨୦୦୩)
* ''ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ'' (୨୦୦୬)
* ''ପ୍ରୀତିଶତକ'' (୨୦୦୬, ପ୍ରେମକବିତା)
* ''ମା ନିଷାଦ'' (୨୦୦୭)
* ''ଶତଭିଷା'' (୨୦୦୭, ଶହେଟି ସନେଟ୍)
* ''ଅପାଦପାଣି'' (୨୦୦୯)
* ''କଥା ଅସରନ୍ତି'' (୨୦୧୦)
* ''ନଈ ନର୍ମଦା ନାରାୟଣୀ'' (୨୦୧୧)
* ''ଜହ୍ନ ବଗିଚା'' (୨୦୧୩)
* ''ଅପଦେବତା'' (୨୦୧୫)
* ''ନିଜ ଆଇନାରେ ନିଜେ'' (୨୦୧୫)
* ''ଧ୍ୱନିପ୍ରତିଧ୍ୱନି'' (୨୦୧୫)
* ''ହେ ପକ୍ଷୀ ଗା' ତୁ ଗୀତ'' (୨୦୧୬, ପ୍ରେମ କବିତା)
* ''ଧୂସର ପତ୍ର'' (୨୦୧୭)
* ''ଦେବୀ ପ୍ରଣାମ'' (୨୦୧୭)
* ''ଯୋଗୀଗୀତ'' (୨୦୧୯)
* ''ଶିଳାଲିପି'' (୨୦୨୦, ବଙ୍ଗଳା କବିତା)
* ''ରାଜକିଶୋର ପାଢ଼ୀଙ୍କ ବଛାବଛା କବିତା'' (୨୦୨୧)

=== ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ===
* ''ଦୀପରୁ ଦୀପ ଜଳେ'' (୨୦୦୩, ଶିକ୍ଷକତାର ସତ କାହାଣୀ)
* ''ବରିଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ସ୍ରଷ୍ଟା ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଡ ଜଗନ୍ନାଥ ମହାନ୍ତି'' (୨୦୦୬, ଗବେଷଣା ନିବନ୍ଧ)
* ''ଅନ୍ଧାର ରାତି'' (୨୦୦୭, ପକେଟ ଉପନ୍ୟାସ)
* ''ମାଲକାନଗିରିର ଗାନ୍ଧୀ'' (୨୦୧୨, ଜୀବନୀ)
* ''ରଫଖାତା'' (୨୦୨୦, ଗଳ୍ପ)
* ''ବିଶ୍ୱନୀଡ଼ର ପକ୍ଷୀ'' (୨୦୨୧, ଚିତ୍ତଭାଇଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ଅନୁଭବର କଥା)
* ''ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ'' (ହିନ୍ଦୀ ଅନୁବାଦ-ଫକୀର ଚରଣ ସାମଲ)
{{Col-end}}

== ସମ୍ମାନ ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୧ (''କଥା କଳସ'' ପାଇଁ)
* ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର
* ବାଲ୍ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର: କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୨୫ (କେତେ ଫୁଲ ଫୁଟିଛି)&lt;ref&gt;https://samajaepaper.in/imageview_19_196202522113195_4_73_19-06-2025_4_i_1_sf.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://samajaepaper.in/imageview_53_286202521308963_4_83_29-06-2025_5_i_1_sf.html&lt;/ref&gt;

== ଆଧାର ==
{{Reflist|30em}}

==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ==
{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)}}

{{Authority control}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]]</text>
      <sha1>9hp3hxobg3gnk6nx3mqrss08pq64a08</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦାସ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94580</id>
    <revision>
      <id>607093</id>
      <parentid>581567</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T12:51:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9456" sha1="0dfbhoq25ydp86560ydtnlnclgre0ri" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name        = ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦାସ
| image       = 
| alt         = 
| caption     = 
| birth_date  = {{Birth date|df=y|1939|04|23}}
| birth_place = ବାମପଦା, ସେରଗଡ, [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା]] 
| death_date  = {{Death date and age|2005|12|26|1939|04|23}}
| death_place = 
| nationality = ଭାରତୀୟ
| other_names = 
| known_for   = ଅଧ୍ୟାପକ, ସାହିତ୍ୟିକ
|notable works= ଝର୍କା ବାହାରେ
| occupation  =
| spouse                    = ବିନୀତା ଦେବୀ
| partner                   = 
| children                  = 
| parents                   =  ମୃଣାଳିନୀ ଦାସ (ମାତା), ରାଧାମୋହନ ଦାସ (ପିତା)
| family = 
}}
'''ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦାସ''' (୨୩ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୯-୨୬ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷାବିଦ୍, ଅଧ୍ୟାପକ ଓ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଲେଖକ ଥିଲେ । ସେ ନିଜ ଅନୁବାଦ କବିତା ପୁସ୍ତକ ''ପୃଥିବୀର ଆଦିବାସୀ ଲୋକକବିତା'' ପାଇଁ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର|ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରର]]&lt;nowiki/&gt;ରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।

୨୦୦୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ୬୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

== ଜୀବନୀ ==
ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦାସ ୧୯୩୯ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା]]ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ନିଜର ବାଲ୍ୟ ଓ କୈଶୋର ଶିକ୍ଷା ଯଥାକ୍ରମେ ବାରିପଦା ଓ ବାଲେଶ୍ବରରେ ସମାପନ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ରେଭେନସାରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୪ରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସମୟ କ୍ରମେ ବିଭିନ୍ନ କଲେଜକୁ ବଦଳି ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶେଷରେ ସେ ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡା କଲେଜରୁ ୨୦୦୫ରେ ଅବସର ନେଲେ । କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରେ ସେ 'ଶ୍ରାବଣୀ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ' ଗଠନ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |title=ଭୂମିଲଗ୍ନା - ୧ମ |publisher=କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ |year=୨୦୦୭ |editor-last=ଧଳ |editor-first=ଅରବିନ୍ଦ |location=କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା |pages=୨୧୮-୨୩୨}}&lt;/ref&gt; 
== ରଚନାବଳୀ ==
ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ କବିତା ସହ କିଛି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକମାନ ରଚନାକରିଥିଲେ । ସେ ''[[ଗୋରେଖ ଗୀତା]]'' ଓ କେତେକ ପ୍ରାଚୀନ ରଚନା ସଂପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୧୦୮, ୫୨୩, ୬୩୮, ୮୮୪}}&lt;/ref&gt; ସେ [[ମତ୍ସ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ନାଥ]]ଙ୍କ ''[[ମତ୍ସ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ଗୀତା]]'' ଗ୍ରନ୍ଥର ଆବିଷ୍କାରକ । ଅନୁବାଦ ପାଇଁ ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ''ଝର୍କା ବାହାରେ'' କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ରଚନା ।&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୩ୟ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |isbn=81-903352-3-5 |location=ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୧୧୫୦}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କର ବହୁ କବିତା ବଂଗଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ ହୋଇ ''ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦାସେର କବିତା'' ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ । ତାଙ୍କର ସାମଗ୍ରୀକ କୃତିସମୁହର ଆଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥ 'କବି ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦାସ ପରିକ୍ରମା' ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ।&lt;ref&gt;https://samajaepaper.in/imageview_77_20122025204125492_4_83_21-12-2025_5_i_1_sf.html&lt;/ref&gt;

== କବିତା ==
* ''ଆଶାବରୀ'' (୧୯୬୨)
* ''ଧରଣୀ ଓ ଝରଣା'' (୧୯୬୫)
* ''ଅବିଶାପ'' (୧୯୭୨)
* ''ଝର୍କା ବାହାରେ'' (୧୯୯୨)
* ''ତାଳଗଛ'' (୧୯୯୩)
* ''ଜୀବନ ଯେମିତି'' (୧୯୯୪)
* ''ମାଟିର ମହୁରୀ'' (୧୯୯୭)
* ''ସକାଳ ଆସନ୍ନ'' (୧୯୯୭)
* ''ଯାତ୍ରା ସରେନା'' (୧୯୯୭)
* ''ମଣିଷ, ତୁମ ସାଥିରେ'' (୧୯୯୮)
* ''ଜଣେ ପଦାତିକର କବିତା'' (୧୯୯୮)
* ''ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦାସଙ୍କ ଘର'' (୨୦୦୧)
* ''ପାଚିଲା ଧାନକ୍ଷେତ'' (୨୦୦୫)
* ''ଚିତ୍ରଶାଳାର ଗୀତ''
* ''ପ୍ରଥମ ବର୍ଷା''
* ''ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ପୃଥିବୀ''
* ''ଦ୍ରାକ୍ଷାଲତାର କାବ୍ୟ''

== ଅନୁବାଦ ==
* ''ପୃଥିବୀର ଆଦିବାସୀ ଲୋକକବିତା'' (୧୯୯୪)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award8.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211013070054/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award8.php |archive-date=2021-10-13 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ''ଛାୟାସୂର୍ଯ୍ୟ'' (୧୯୭୩)&lt;ref&gt;{{Cite book |last=ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦାସ |url=https://archive.org/details/chhayasurjya-1973/chhayasurjya-1973/ |title=ଛାୟାସୂର୍ଯ୍ୟ |last2=ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦାସ |last3=ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦାସ |last4=Brahmānanda Dās |last5=ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦାସ |last6=Brahmananda Das |last7=Brahmānanda Dās |date=1973}}&lt;/ref&gt;
* ''ନୂତନ ପୃଥିବୀର କବିତା'' (୧୯୮୯)
* ''ଗ୍ରୀକ୍ କବିତା''&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ସିଂହ |first=ବିଜୟାନନ୍ଦ |title=ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ପରିଚୟ, ୧୮୫୦ ମସିହା ପରବର୍ତ୍ତୀ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |year=୨୦୦୪ |isbn=81-7586-097-9 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର |pages=୨୦୨}}&lt;/ref&gt;
* ''ଚେରିବନରେ ପ୍ରଥମ ସୂର୍ଯ୍ୟ'' (୧୯୯୮)
* ''ପ୍ରୀତିର ପୃଥିବୀ''

== ଆଲୋଚନା ==
* ''ସୃଷ୍ଟି ଓ କୃଷ୍ଟି'' (୧୯୭୪)

== ସଂକଳନ/ସମ୍ପାଦନା ==
* ''ଖ୍ରୀଷ୍ଟଦାସ ସଞ୍ଚୟନ'' (୧୯୭୪) (ଖ୍ରୀଷ୍ଟଦାସ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ରଚନାବଳୀର ଆଂଶିକ ସଂକଳନ)
* ''ଉତ୍ତରଣ'' (କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ମୁଖପତ୍ର)

== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ) ୧୯୯୭
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷକ ସମ୍ମାନ ୨୦୦୪ (ନିଖିଳ ଉତ୍କଳ ଶିକ୍ଷକ ମହାସଂଘ)
== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}
{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ)}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୯ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୫ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଲେଖକ]]</text>
      <sha1>0dfbhoq25ydp86560ydtnlnclgre0ri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94635</id>
    <revision>
      <id>607094</id>
      <parentid>561749</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T13:05:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8804" sha1="evj7uv2o32ryuk0224m2fewfwwa82pd" xml:space="preserve">{{Infobox writer &lt;!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --&gt;
| name = ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ
| image = 
| imagesize = 
| alt = 
| caption = 
| pseudonym = 
| birth_name = 
| birth_date = ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୮୭
| birth_place = [[ଆଗଲପୁର]], [[ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା]]
| death_date = ୧୯୬୯
| death_place = ସମ୍ବଲପୁର
| resting_place = 
| occupation = 
| language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
| citizenship = 
| education = 
| alma_mater = 
| period = 
| genre = 
| subject = ସାହିତ୍ୟିକ
| movement = 
| notableworks = ''[[ମୋର ପୁର୍ବ ସ୍ମୃତିକଥା]]''
| spouse = 
| partner = 
| children = 
| relatives = ଭଗବାନ ନାୟକ (ପିତା), ସୀତା ଦେବୀ (ମାତା)
| awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]
| signature = 
| signature_alt = 
| website = 
| portaldisp = 
}}

'''ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ''' (ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮୮୭ - ୧୯୬୯) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଭାଷୀ ସଂସ୍କାରକ, ସମାଜସେବୀ, ପୁର୍ବତନ ବିଚାରପତି ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ସେ ନିଜ ଆତ୍ମଜୀବନୀ 'ମୋର ପର୍ବ ସ୍ମୃତିକଥା' ନିମନ୍ତେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Odisha Sahitya Akademi |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award.php |access-date=2024-10-30 |website=odishasahityaakademi.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921230152/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award.php |archive-date=2021-09-21 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ପାଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award1.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220713060657/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award1.php |archive-date=2022-07-13 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ ==
ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ଗଡ଼ଜାତ ପାଟଣା ରାଜ୍ୟର ଆଗଲପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୮୯୮ରୁ ୧୯୦୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଲାଙ୍ଗୀର ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ, ୧୯୦୨ରୁ ୧୯୦୪ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାସ୍କୁଲରେ, ୧୯୦୪ରୁ ୧୯୦୮ ରେଭେନସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ  ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ୧୯୦୯ରୁ ୧୯୪୨ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୨୪ରୁ ୧୯୨୭ ସେ ବଣାଇଗଡ଼ରେ ରାଜା ଧରଣୀଧର ଇନ୍ଦ୍ରଦେଓଙ୍କ ଦେୱାନ ଥିଲେ । ସମ୍ବଲପୁରରେ ସେ ଡେପୁଟୀ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଥିଲେ । ସମୟକ୍ରମେ ସେ ବାଲେଶ୍ୱର, ପୁରୀ ଓ କଟକରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ପୁଣି ସମ୍ବଲପୁରକୁ ଫେରିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ପ୍ରଶାସନିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାର ବିକାଶ ସର୍ବୋପରି ସାମାଜିକ କୁସଂସ୍କାର ବିରୋଧରେ ସଂସ୍କାର ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ଯୋଗୁଁ ସମ୍ବଲପୁର ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଉନ୍ନୀତ ହୋଇପାରିଥିଲା । ଶେଷରେ ସେ ୧୯୪୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୯ରେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ପ୍ରଧାନ |first=କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର |title=ଭାରତ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ |year=୨୦୧୫ |isbn=978-81-7586-210-4 |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://archive.org/details/bharat-chandra-nayak-2015&lt;/ref&gt;

== ପାରିବାରିକ ଜୀବନ ==
୧୯୦୬ ମସିହାରେ ସେ ଏଫ୍ ଏ ପରିକ୍ଷା ଦେଉଥିବାବେଳେ ସେ ଶକ୍ରାବତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ରାବତୀଙ୍କୁ ଜଣେ &quot;ପ୍ରକୃତ ସହଧର୍ମିଣୀ, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମା, ଉତ୍ସାହଦାତ୍ରୀ&quot; ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଝିଅ ସୁଷମା ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାଟ୍ରିକୁଲେଟ୍, ପ୍ରଥମ ଆଇ ଏସ୍ ସି, ପ୍ରଥମ ଏମ୍ ବିବିଏସ୍ ଡାକ୍ତର ହୋଇ ୧୯୪୫ରେ ପାଟଣା ମେଡ଼ିକାଲ କଲେଜରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ରୀ ଭାବେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ତତ୍କାଳୀନ ବଡ଼ଲାଟ ୱେଭ୍ୱଲଙ୍କଠାରୁ ୱେଭେଲ୍ ମେଡ଼ାଲ୍ ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରକନ୍ୟାମାନେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ପ୍ରଫେସର [[ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା]] ତାଙ୍କର ଜାମାତା ଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୩ୟ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୧୨ |isbn=81-903352-0-0 |location=ନୁଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୧୧୭୨}}&lt;/ref&gt; 

== ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ==
ନିଜ ଜ୍ଯେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରର ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ପରିଣତ ବୟସରେ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ଆରମ୍ଭ କରି ସାହିତ୍ୟ ଲେଖାପଢ଼ା କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ''ମୋର ପୂର୍ବ ସ୍ମୃତିକଥା''&lt;ref&gt;https://orissamatters.wordpress.com/tag/bharat-chandra-nayak/&lt;/ref&gt; ପାଇଁ ସେ ୧୯୬୬ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ]]ଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ଏହା 'ନବଜୀବନ'ରେ ଧାରାବାହିକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା । ତାଙ୍କର ଆଉ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଗଦ୍ୟରଚନା ହେଲା 'ହୁଏନସାଂ ଓ ତାହାଙ୍କ ଭାରତ ଭ୍ରମଣ' ।&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାରାଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର୍ |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୪୦୪, ୮୪୪}}&lt;/ref&gt;

== ରଚନାବଳୀ ==
* ''କୁମାର ସମ୍ଭବମ୍'' (୧୯୨୭)
* ''ହୁଏନସାଂ ଓ ତାହାଙ୍କ ଭାରତ ଭ୍ରମଣ'' (୧୯୪୦)
* ''ମୋର ପୂର୍ବ ସ୍ମୃତିକଥା'' (୧୯୬୬)

== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ''ମୋର ପୁର୍ବ ସ୍ମୃତିକଥା'' ପାଇଁ ୧୯୬୬ ମସିହା ପାଇଁ

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୭ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୯ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]]</text>
      <sha1>evj7uv2o32ryuk0224m2fewfwwa82pd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ବିଜୟ କେତନ ପଟ୍ଟନାୟକ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94890</id>
    <revision>
      <id>607088</id>
      <parentid>596522</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T12:00:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6860" sha1="j6t7nx28r48cmlibx88gluhmfn9sunf" xml:space="preserve">{{Infobox writer &lt;!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --&gt; 
| name          = ବିଜୟ କେତନ ପଟ୍ଟନାୟକ
| image         = 
| imagesize     = 
| alt           = 
| caption       =
| pseudonym     = 
| birth_name    = 
| birth_date    = ୧୯୪୯
| birth_place   = ମୁକୁନ୍ଦପ୍ରସାଦ, [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା]]
| death_date    = 
| death_place   = 
| resting_place = 
| occupation    = ପରିବେଶବିତ୍, ଲେଖକ
| language      = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| nationality   = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
| ethnicity     = 
| education     = 
| alma_mater    = 
| period        = 
| genre         = 
| subject       = 
| movement      = 
| notablework  = ଅରଣ୍ୟ ଯାତ୍ରୀ
| spouse        = 
| children      = 
| relatives     = 
| influences    = 
| influenced    = 
| awards        = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], ୨୦୦୯
| signature     = 
| signature_alt = 
| website       = 
| portaldisp    = 
}}

ବିଜୟ କେତନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପରିବେଶ ଲେଖକ ଏବଂ ପରିବେଶବିତ୍।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://odishabigyanacademy.in/ebook-post-author-name/dr-bijay-ketan-patnaik/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-26 |archive-date=2025-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250224210915/https://odishabigyanacademy.in/ebook-post-author-name/dr-bijay-ketan-patnaik/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା ==
ବିଜୟ କେତନ [[ଖୋର୍ଦ୍ଧା]] ଜିଲ୍ଲାର ମୁକୁନ୍ଦପ୍ରସାଦଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ୟାଧର ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ପରେ ପ୍ରାଣନାଥ କଲେଜ, ଖୋର୍ଦ୍ଧାରୁ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ବିଜେବି କଲେଜ, ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ସ୍ନାତକ ଲାଭ କଲେ । ୧୯୭୧ରେ ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ କିଛିଦିନ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ|ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ]] କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ ସେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ଖୋର୍ଦ୍ଧାସ୍ଥିତ [[ପ୍ରାଣନାଥ କଲେଜ]] ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ପରେ ୧୯୭୫ରେ ସେ [[ଭାରତୀୟ ବନ ବିଭାଗ|ଭାରତୀୟ ବନ ବିଭାଗରେ]] ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ ସେହି ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର]]&lt;nowiki/&gt;ପାଇଥିବା ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ [[ଅରଣ୍ୟ ଯାତ୍ରୀ|''ଅରଣ୍ୟ ଯାତ୍ରୀ'']]&lt;nowiki/&gt;ରେ ଲେଖିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award12.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220174209/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award12.php |archive-date=2022-02-20 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-11-29 |title=DR. BIJAY KETAN PATNAIK – The Odisha Pride |url=https://theodishapride.com/dr-bijay-ketan-patnaik/index.html |access-date=2024-11-26 |archive-date=2024-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203164548/https://theodishapride.com/dr-bijay-ketan-patnaik/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ସେ [[ବିଜ୍ଞାନ ଦିଗନ୍ତ|''ବିଜ୍ଞାନ ଦିଗନ୍ତ'']] ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇ ଆସୁଛନ୍ତି ।&lt;ref&gt;https://positivevibes.today/article/newsview/190&lt;/ref&gt;

== ରଚନାବଳୀ ==

* ''ଅରଣ୍ୟ ଯାତ୍ରୀ'' (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
* ''ଛାମୁଙ୍କ ଆଖି ଲୁହ'' (କବିତା)
* ''ନଈ ପରି ଝିଅ'' (କବିତା)
* ''ଉଦବାସ୍ତୁ (କବିତା)
* ''ଚାଳ ଅଛି ଜାଳ ନାହିଁ''
* ''ଚାଲ ବଣକୁ ଯିବା''
* ''ଆସ ଗଛ ଲଗାଇବା''
* ''ବୃକ୍ଷ ହିଁ ଜୀବନ''

=== ବିଜ୍ଞାନ ===
* ''ପରିବେଶ ପରିକ୍ରମା'' (୧୯୯୭)
* ''ଜଙ୍ଗଲ, ପରିବେଶ ଓ ମାନବ ଜୀବନ'' (୨୦୦୦)
* ''ପ୍ରକୃତି ଓ ପରିବେଶ'' (୨୦୦୬)
* ''ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରକୃତି ପର୍ଯ୍ୟଟନ'' (୨୦୧୧)
* ''ପରିବେଶ ପରିସଂସ୍ଥା ଓ ପରିଚିତି'' (୨୦୧୪)
* ''ପରିବେଶ ପଞ୍ଚାମୃତ'' (୨୦୧୮)
* ନୀଳମଣି ସେନାପତି, ''In the Wilds of Orissa'' (''ନୀଳମଣି ସେନାପତିଙ୍କ ଓଡ଼ିଶାର ଅରଣ୍ୟରେ'', ଅନୁବାଦ)

=== ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ===
* ''ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ଦୁନିଆ'' (୨୦୦୧)
* ''ଯନ୍ତ୍ରପାତି''
* ''ଉଡ଼ିଉଡ଼ି ଯାଏ 'କ''
* ''ଆମ ପକ୍ଷୀ ରାଇଜ''
* ''ଜୀବ ଜଗତର ଅଜବ କଥା''
* ''ହାତୀ ପାଇଁ ହାତଟିଏ''
* ''ଆମ ବାଡ଼ି ବଗିଚାର ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ, ଲତା, ଗୁଳ୍ମ''
* ''ଆମ ଚାରିପଟର ସାପ''
* ''ତୋଡ଼ା ଓ ଥର'' (ଅନୁବାଦ)
* ''ଭିତରକନିକା''

=== ଇଂରାଜୀ ===
* ''Forest Voices-An Insider's insight on Forest, Wildlife &amp; Ecology of Orissa''
* ''Chilika- The Heritage of Odisa''

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଜୀବନୀ ଓ ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ)}}

{{Authority control}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ ଜନ୍ମ]]</text>
      <sha1>j6t7nx28r48cmlibx88gluhmfn9sunf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ରାଇମତି ଘିଉ‌ରିଆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95061</id>
    <revision>
      <id>607121</id>
      <parentid>597081</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T16:12:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11702" sha1="da6wgce5jc1iizb5h80rbdkoyrr7f87" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Raimati Gheuria}}
{{Infobox person
| pre-nominals       = ଡକ୍ଟର
| name               = ରାଇମତି ଘିଉ‌ରିଆ
| image              = Raimati Ghiuria receiving doctorate award.jpg
| image_size         = 250px
| alt                = 
| caption            = ରାଇମତି ଘିଉ‌ରିଆ
| birth_name         = 
| birth_date         = ୧୯୮୭
| birth_place        = ନୁଆଗୁଡା, କୁନ୍ଦୁରା ବ୍ଳକ, [[କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| death_cause        = 
| body_discovered    = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = 
| monuments          = 
| residence          = ନୁଆଗୁଡା, କୁନ୍ଦୁରା ବ୍ଳକ, [[କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା|କୋରାପୁଟ]]
| nationality        = ଭାରତୀୟ
| other_names        = 
| citizenship        = 
| education          = 
| alma_mater         = 
| occupation         = ଚାଷ
| years_active       = 
| employer           = 
| organization       = 
| agent              = 
| known_for          = ଦେଶୀ ଧାନ ଓ ମାଣ୍ଡିଆ ବିହନ ସଂରକ୍ଷଣ
| notable_works      = 
| style              = 
| home_town          = 
| spouse             = 
| children           = 
| parents            = 
| relatives          = 
| callsign           = 
| awards             = ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନଜନକ ଡକ୍ଟରେଟ ଉପାଧ
| signature          = 
| signature_alt      = 
| signature_size     = 
| website            = 
| footnotes          = 
}}
'''ରାଇମତି ଘିଉ‌ରିଆ''' [[କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା]]ର ନୁଆଗୁଡା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମିତ ଏବଂ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଡକ୍ଟରେଟ ଉପାଧୀରେ ସମ୍ମାନିତ ଚାଷୀ । ସେ ୭୨ ସ୍ୱଦେଶୀ ଧାନ ବିହନ କିସମ ସହିତ ୩୦ କିସମର ମାଣ୍ଡିଆ ନିଜ ଜମିରେ ଚାଷ କରି ସେଗୁଡିକର ସଂରକ୍ଷଣ କରିପାରିଛନ୍ତି ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=NEWS |first=OMMCOM |date=2024-12-05 |title=Raimati Ghiuria's Tireless Efforts To Promote Millets Earn Her Honorary Doctorate From Prez Droupadi Murmu {{!}} Odisha |url=https://ommcomnews.com/odisha-news/raimati-ghiurias-tireless-efforts-to-promote-millets-earn-her-honorary-doctorate-from-prez-droupadi-murmu/ |access-date=2024-12-06 |website=Odisha News, Odisha Breaking News, Odisha Latest News {{!}}{{!}} Ommcom News |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କିସମର [[ମାଣ୍ଡିଆ]] ଚାଷରେ ତାଙ୍କର ପାରଦର୍ଶିତା ଯୋଗୁଁ [[କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା]]&lt;nowiki/&gt;ରେ ସେ ମଧ୍ୟ &quot;ମାଣ୍ଡିଆ ରାଣୀ&quot; ନାମରେ ପରିଚିତ ।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Bharat |first=E. T. V. |date=2024-12-05 |title=Koraput's Grain Guardian Raimati Gheuria Honoured With Doctorate By Prez Murmu |url=https://www.etvbharat.com/en/!state/tribal-farmer-and-millets-queen-raimati-gheuria-awarded-honorary-doctorate-by-president-murmu-enn24120504052 |access-date=2024-12-06 |website=ETV Bharat News |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Nayak |first=Subadh |date=2024-12-05 |title=Queen of Millets Raimati Gheuria honoured with honorary doctorate by President Murmu |url=https://kalingatv.com/odisha/queen-of-millets-raimati-gheuria-honoured-with-honorary-doctorate-by-president-murmu/ |access-date=2024-12-06 |website=KalingaTV |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Dr Khadar Lifestyleଙ୍କ ପୋଷ୍ଟ |url=https://www.youtube.com/post/UgkxUw7RaYZ8WNGu377x1Osvgoi7S4bM81Bq?app=desktop |access-date=2024-12-11 |website=YouTube |language=or-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BHUBANESWAR Page: 6 |url=https://dharitriepaper.in/edition/21444/bhubaneswar/page/6 |access-date=2026-07-03 |website=Online Odia ePaper {{!}} Today Newspaper {{!}} Latest news from Odisha, India and world}}&lt;/ref&gt;
== ଜୀବନୀ ==
ରାଇମତି, କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର କୁନ୍ଦୁରା ବ୍ଳକ ତଥା ଲିମା ପଞ୍ଚାୟତ ଅନ୍ତର୍ଗତ ନୁଆଗୁଡା ଗ୍ରାମରେ ଏକ ଭୁମିଆ ସଂପ୍ରଦାୟରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।  ମାତ୍ର ୬ଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀ ଯାଏଁ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାଲାଭ ପରେ ଅର୍ଥାଭାବରୁ ପାଠରେ ଡୋରି ବାନ୍ଧି ଏକ ଦିନ ମଜୁରିଆ ଭାବେ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ [[କମଳା ପୂଜାରୀ|କମଳା ପୁଜାରୀ]]&lt;nowiki/&gt;ଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣୀତ ହୋଇ&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/raimati-ghiuria-meet-the-woman-from-odishas-koraput-who-is-called-as-the-queen-of-millets/articleshow/106235555.cms?from=mdr|title=Raimati Ghiuria: Meet the woman from Odisha's Koraput who is called as the Queen of Millets|date=2023-12-23|work=The Economic Times|access-date=2024-12-06|issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt; ଏହି ମହିଳା, କୃଷି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏମ୍ ଏସ୍ ସ୍ୱାମିନାଥଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ଲୋପ ପାଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ କିସମର ମାଣ୍ଡିଆ ଚାଷ କରି ସେଗୁଡିକର ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-12-05 |title=President Confers Honorary Doctorate On Odisha’s ‘Millet Queen’ Raimati Gheuria |url=https://odishabytes.com/president-confers-honorary-doctorate-on-odishas-millet-queen-raimati-gheuria/ |access-date=2024-12-06 |website=OdishaBytes |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Raimati and MSSRF – together for a cause since 2002 {{!}} |url=https://www.mssrf.org/small-news/raimati-and-mssrf-together-for-a-cause-since-2002/ |access-date=2024-12-11 |website=www.mssrf.org}}&lt;/ref&gt;

== କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ==
ସେ [[ଜୟପୁର, କୋରାପୁଟ|ଜୟପୁର]]&lt;nowiki/&gt;ସ୍ଥିତ MS Swaminathan Research Foundationରେ ଜୈବିକ କୃଷି ପଦ୍ଧତି ସମ୍ପର୍କରେ ଉପଯୁକ୍ତ ତାଲିମ ପାଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଲୋପ ପାଇଯାଉଥିବା ପ୍ରାୟ ୭୨ ସ୍ୱଦେଶୀ [[ଧାନ]] ବିହନ କିସମ ସହିତ ୩୦ କିସମର ମାଣ୍ଡିଆ ସଂରକ୍ଷଣ ତଥା ଜୈବିକ ଚାଷ କରି ଲୋକ ଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲେ । ତାଙ୍କରି ପ୍ରେରଣାରେ ଅନେକ ମହିଳା ମାଣ୍ଡିଆ ଚାଷରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରି ଉପାର୍ଜନକ୍ଷମ ହେବାରେ ସକ୍ଷମ  ହୋଇଛନ୍ତି । ଉନ୍ନତ ପ୍ରଣାଳୀରେ ମାଣ୍ଡିଆ ଚାଷ କରିବା ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ଅନେକ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ତାଙ୍କରି ପରିବାରଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଜମିରେ ନିଜ ଗ୍ରାମରେ ସ୍ଥାପିତ ଏକ କୃଷି ବିଦ୍ୟାଳୟ ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାରମ୍ପରିକ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜ୍ଞାନର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== ସଂରକ୍ଷିତ ବିହନ କିସମ ==
ରାଇମତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷିତ କିଛି ଦେଶୀ ମାଣ୍ଡିଆ କିସମ ହେଲା :
* ବାଟି ମାଣ୍ଡିଆ
* ମାମି ମାଣ୍ଡିଆ
* ଭାଡି ମାଣ୍ଡିଆ
* କାଳିଆ ମାଣ୍ଡିଆ
* କାନ୍ତମେରା ମାଣ୍ଡିଆ
* ଜି. ପି. ୟୁ-୨୮ ମାଣ୍ଡିଆ
* ପଣକା ଖାଇ ମାଣ୍ଡିଆ

== ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ==
* ଜି-୨୦ ଶିଖର ସମ୍ମୀଳନିରେ ଆନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମିଲେଟ (ଶ୍ରୀ ଅନ୍ନ) ବର୍ଷ-୨୦୨୪ ଅବସରରେ ଏକ ସମ୍ମାନିତ ଅତିଥି ରୂପେ ସେ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ସେ 2012ରେ ଜୀନମ ସେଭର କମ୍ୟୁନିଟି ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଦଳର ସଦସ୍ୟ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bharat |first=E. T. V. |date=2024-12-05 |title=कोरापुट की 'ग्रेन गार्जियन' रायमती घिउरिया को राष्ट्रपति मुर्मू ने डॉक्टरेट की उपाधि से सम्मानित किया |url=https://www.etvbharat.com/hi/!bharat/koraput-grain-guardian-raimati-gheuria-honoured-with-doctorate-by-president-droupadi-murmu-hindi-news-hin24120506527 |access-date=2024-12-06 |website=ETV Bharat News |language=hi}}&lt;/ref&gt; 
* ପାରମ୍ପରିକ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ ଅବଦାନ ପାଇଁ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଓୟୁଏଟିର ୪୦ ତମ ସମାବର୍ତ&lt;nowiki/&gt;୍ତନ ଉତ୍ସବର&lt;nowiki/&gt;େ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ|ଦ୍ରୌ]][[ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ|ପଦୀ ମୁର୍ମୁ]]&lt;nowiki/&gt;ଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନଜନକ ଡକ୍ଟରେଟ ଉପାଧୀରେ ସମ୍ମାନିତ&lt;ref&gt;{{Cite web |last=chief |first=Editor in |title=President Confers Honorary Doctorate On Odisha’s ‘Millet Queen’ Raimati Gheuria |url=https://www.odishanewstimes.com/2024/12/05/president-confers-honorary-doctorate-on-odishas-millet-queen-raimati-gheuria/ |access-date=2024-12-06 |website=Odisha news today, Latest Oriya News Bhubaneswar |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20241215103835/https://www.odishanewstimes.com/2024/12/05/president-confers-honorary-doctorate-on-odishas-millet-queen-raimati-gheuria/ |archive-date=2024-12-15 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  
* Times Network Amazing Indians Awards 2024 ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;  
* Best Farer Award from ICAR-IISWC, Sunabeda, (୨୦୧୬) &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=Meet Tribal Trailblazer Raimata Ghiruria, The Queen of Millets Who Grows And Preserves 30 Types of Rare Nutritious Grains |url=https://www.india.com/women/meet-tribal-trailblazer-raimata-ghiruria-the-queen-of-millets-who-grows-and-preserves-30-types-of-rare-nutritious-grains-6925447/ |access-date=2024-12-06 |website=www.india.com |language=en}}&lt;/ref&gt;  
* Best Farmer Award at the Traditional Food Festival by TATA Steel, Nuamundi, (୨୦୧୮)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;  

== ଆଧାର ==
{{Reflist|30em}}

== ଅଧିକ ତଥ୍&lt;nowiki/&gt;ୟ ==
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]</text>
      <sha1>da6wgce5jc1iizb5h80rbdkoyrr7f87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ବିଦ୍ୟାଧର ମିଶ୍ର</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95112</id>
    <revision>
      <id>607090</id>
      <parentid>568715</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T12:05:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6954" sha1="8dnl6dg5trjozpxku6s7dyywt26s5k3" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ବିଦ୍ୟାଧର ମିଶ୍ର
| image              = 
| alt                = 
| caption            = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{birth date|df=yes|1918|02|14}}
| birth_place        = କାଦୁଅପଡ଼ା, [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଜଗତସିଂହପୁର]]
| death_date         = {{death date and age|df=yes|2004|05|28|1918|02|14}}
| death_place        = 
| death_cause        = 
| body_discovered    = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = 
| monuments          = 
| residence          = 
| nationality        = ଭାରତୀୟ
| other_names        = 
| citizenship        = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
| education          = 
| alma_mater         = 
| occupation         = 
| years_active       = 
| employer           = 
| organization       = 
| agent              = 
| known_for          = 
| notable_works      = ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ମୋ ଅନୁଭୂତି
| style              = 
| home_town          = 
| spouse             = 
| partner            = 
| children           = ଗୋପବନ୍ଧୁ ମିଶ୍ର (ପୁତ୍ର), ଚିତ୍ରଲେଖା ମିଶ୍ର (କନ୍ୟା)
| parents            = ଅଲେଖ ମିଶ୍ର (ପିତା)
| relatives          = 
| callsign           = 
| awards             = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]
| signature          = 
| signature_alt      = 
| signature_size     = 
| website            = 
| footnotes          = 
}}

'''ବିଦ୍ୟାଧର ମିଶ୍ର''' (ଜନ୍ମ: ୧୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ, ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଓ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ । ସେ ନିଜ ସାହିତ୍ୟକୃତି ''ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ମୋ ଅନୁଭୂତି'' ପାଇଁ ୧୯୯୯ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର]] ପାଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award8.php |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2024-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211013070054/http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award8.php |archive-date=2021-10-13 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ଜୀବନୀ ==
ବିଦ୍ୟାଧର ୧୯୧୮ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୧୪ ତାରିଖରେ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର [[ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଜଗତସିଂହପୁରସ୍ଥିତ]] କାଦୁଅପଡ଼ା ଗାଁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବିଦ୍ୟାଧର [[ରେଭେନ୍ସା କଲେଜିଏଟ ସ୍କୁଲ]]ରୁ ମାଟ୍ରିକ୍, [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଅର୍ଥନୀତି ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ନାତକ, [[ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର (୧୯୪୨) ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ପାଇ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୪୪ରେ [[ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ପରେ [[ଲଣ୍ଡନ ସ୍କୁଲ୍ ଅଫ୍ ଇକୋନୋମିକ୍ସ]]ରୁ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ରେଭେନ୍ସା ଓ ପରେ [[ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ୧୭ ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ବିଶ୍ଳେଷଣମୂଳକ ପ୍ରୟୋଗ ଅର୍ଥନୀତି (ଆନାଲିଟିକାଲ ଆପ୍ଲାଏଡ଼ ଇକୋନୋମିକ୍ସ) ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ରୁ ୧୯୮୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସେଠାରେ କୁଳପତି ରହିବା ସହିତ ଚତୁର୍ଥ ଦରମା କମିଶନର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ଅର୍ଥନୀତି ଓ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟକ ସେ ଏକାଧିକ ପୁସ୍ତକ ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{ବହି ଆଧାର |last=ମହାନ୍ତି |first=ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ |title=ଓଡ଼ିଆ ଚରିତ କୋଷ, ୩ୟ ଭାଗ |publisher=ପ୍ରତିମା ନାଥ ଟ୍ରଷ୍ଟ |year=୨୦୦୫ |isbn=81-903352-0-0 |location=ନୁଆଦିଲ୍ଲୀ |pages=୧୦୧୨-୧୩}}&lt;/ref&gt; ସେ [[ଇଂଲଣ୍ଡ]], [[କାନାଡ଼ା|କାନାଡା]], [[ସୁଇଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ|ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡ]], ଫ୍ରାନ୍ସ,, ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ ଆଦି ଦେଶ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;https://utkaluniversity.ac.in/faculty/prof-bidyadhar-misra/{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== ରଚନାବଳୀ ==
=== ଓଡ଼ିଆ ===
* ''ବିକଶିତ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଜଗତ''
* ''ନାନୀ ୧୯୯୨''
* ''ନବତୀର୍ଥ''
* ''ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ମୋ ଅନୁଭୂତି''
* ''ଜୀବନ ଗଙ୍ଗୋତ୍ରୀ ଗାଁ ମାଟି''
* ''ଜାତି ନିର୍ମାତାଙ୍କ ଜୀବନ ଆଲେଖ୍ୟ, ଭାଗ ୧, ୨ ଓ ୩
=== ଇଂରାଜୀ ===
* ''Study of beggar problem at Cuttack'' (1963)
* ''Evaluation report of Malkangiri integrated Tribal Development project, Koraput, Orissa'' (1980)
* ''Village life in India: past and present'' (1988)

== ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ==
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (''ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ମୋ ଅନୁଭୂତି ପାଇଁ'') - ୧୯୯୬

== ଆଧାର ==
{{Reflist|30em}}
{{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା)}}
{{Authority control}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୮ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଲେଖକ]]</text>
      <sha1>8dnl6dg5trjozpxku6s7dyywt26s5k3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଶିବ ପ୍ରସାଦ ତ୍ରିପାଠୀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96405</id>
    <revision>
      <id>607129</id>
      <parentid>566936</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T17:30:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4047" sha1="d5uehv7h7p821z7pj2h7saqh3d7goyn" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Shiba Prasad Tripathy}}
'''ଶିବ ପ୍ରସାଦ ତ୍ରିପାଠୀ''' ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ସାମ୍ବାଦିକ, ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦକ ତଥା [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ]]&lt;nowiki/&gt;ର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।

ସେ ୧୯୫୨ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨ ତାରିଖରେ [[ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା]]&lt;nowiki/&gt;ର ଲର୍ବଙ୍ଗା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଶିବ ପ୍ରସାଦଙ୍କ ଛାତ୍ର ଜୀବନରୁ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତି ରୁଚି ରହିଥିଲା । ସେ ହୀରାଖଣ୍ଡ, ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ଭଳି ଅନେକ ପତ୍ରିକାରେ ସାମ୍ବାଦିକତା କରିବା ସହ '&lt;nowiki/&gt;''ବର୍ତ୍ତମାନ''' ନାମକ ଏକ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;web.archive&quot;&gt;{{cite web |last1=ତ୍ରିପାଠୀ |first1=ଶିବ ପ୍ରସାଦ |title=ଓଡ଼ିଶାରେ ସମାଦପତ୍ର ପ୍ରକାଶନର ଧାରା |url=http://magazines.odisha.gov.in/utkalprasanga/2012/NovSpecial/oriyapdf/9-14.pdf |website=web.archive.org |accessdate=12 April 2025 |archive-date=25 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425072211/http://magazines.odisha.gov.in/utkalprasanga/2012/NovSpecial/oriyapdf/9-14.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ସେ ମଙ୍ଗୁଳୁଚରଣ ରଚନାବଳୀ ଏବଂ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରଥ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳିର ସଂକଳକ ଅଟନ୍ତି ।&lt;ref name=&quot;odishasahityaakademi&quot;&gt;{{cite web |title=ଶିବ ପ୍ରସାଦ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ଇହଲୀଳା ସମ୍ବରଣ |url=http://odishasahityaakademi.org/pdf/AKADEMI_SAMACHARA_JAN_MAR_2022.pdf |website=odishasahityaakademi.org |accessdate=12 April 2025}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ସମଲେଶ୍ଵରୀ ମନ୍ଦିର ଟ୍ରଷ୍ଟବୋର୍ଡର ସଭାପତି, ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ସାମ୍ବାଦିକ ସଂଘର ସଭାପତି ଦାୟିତ୍ବ ନିର୍ବାହ କରିବା ସହ ଶିବ ପ୍ରସାଦ ପଞ୍ଚଶାସନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମାଜର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ ବି ଥିଲେ ।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Digital |first=Sambad |date=2022-02-23 |title=ଶିବ ପ୍ରସାଦ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ପରଲୋକ |url=https://sambad.in/district/shiv-prasad-tripathy-died-781878/ |access-date=2025-04-12 |website=Sambad |language=or}}&lt;/ref&gt;

୭୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ୨୩ ଫେବୃୟାରୀ ୨୦୨୨ ଦିନ ସମ୍ବଲପୁରସ୍ଥିତ ବାସଭବନରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଛି ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ସାହିତ୍ୟକୃତି ==

* ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ବିକାଶ ଓ ସାମ୍ବାଦିକତା
* କାଳଜୟୀ ମହତାବ
* ମେହେର ସାହିତ୍ୟ ସଂପଦ
* କରୁଣାମୟୀ ସମଲେଶ୍ଵରୀ
* ସମ୍ବଲପୁରରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଉଚ୍ଛେଦ ଓ ପୁନଃ ପ୍ରଚଳନ
* ଭାଷାପ୍ରେମୀ ଶ୍ରୀପତି ମିଶ୍ର

== ସମ୍ମାନ ==

* ଗୁରୁ ପ୍ରଣାମ ସମ୍ମାନ (ଦୟାନନ୍ଦ ସର୍ଭିସ ମିଶନ, ଭୁବନେଶ୍ଵର ପକ୍ଷରୁ)
* ରାଜକିଶୋର ଦାଶ ସମ୍ମାନ (କଟକରୁ)
* ସତୀର୍ଥ ସମ୍ମାନ(କେନ୍ଦ୍ରାପଡାରୁ)

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}{{ମୁଣ୍ଡିଆ}}
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ]]</text>
      <sha1>d5uehv7h7p821z7pj2h7saqh3d7goyn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ପୂର୍ଣ୍ଣେନ୍ଦୁ କୁମାର ନନ୍ଦ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98617</id>
    <revision>
      <id>607098</id>
      <parentid>596786</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T13:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raj K. Mohapatra (Puri)</username>
        <id>37487</id>
      </contributor>
      <origin>607098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9918" sha1="p69qldqqsujcfhnbdajmcxsd6c8es7o" xml:space="preserve">{{Infobox person
|image         = 
|caption       = ପୂର୍ଣ୍ଣେନ୍ଦୁ କୁମାର ନନ୍ଦ
|image_size    = 
|alt           =
|birth_name    = 
|birth_date    =   {{Birth date|df=yes|1953|04|24}}
|birth_place   = [[ଗୋପୀନାଥପୁର]], [[ପୁରୀ]], [[ଓଡ଼ିଶା]]
|death_date    = 
|death_place   = 
|death_cause   = 
|resting_place = 
|resting_place_coordinates = &lt;!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
|nationality   = {{flag|ଭାରତୀୟ}}
|other_names   = 
|known_for     = ଲେଖକ, ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଗବେଷକ ଓ ପ୍ରଚାରକ
|education     = 
|alma_mater    = 
|notableworks  = କିଏ ଏହି ଜଗନ୍ନାଥ, ରାଜରାଜେଶ୍ବରୀ ଶ୍ରୀ ବିମଳା ରହସ୍ୟ
|spouse        = ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ନନ୍ଦ
|children      = ଚିରଞ୍ଜୀବ ନନ୍ଦ (ପୁତ୍ର), ଚିନ୍ମୟୀ ନନ୍ଦ (କନ୍ୟା)
|parents       =  ପଣ୍ଡିତ [[ନୀଳାମ୍ବର ନନ୍ଦ]], ଇନ୍ଦୁମତି ନନ୍ଦ
|awards        = 
|signature     = 
|occupation    = ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଶାସନ ସଚିବ (ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ), ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ର ବିଭାଗ, ଓଡ଼ିଶା ସରକାର
|footnotes     =
|box_width     =
}}
'''ପୂର୍ଣ୍ଣେନ୍ଦୁ କୁମାର ନନ୍ଦ''' (୨୪ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୫୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡିଆ ବକ୍ତା, ଲେଖକ, ଗବେଷକ ଓ [[ଜଗନ୍ନାଥ]] ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଚାରକ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି, ଦେବୀତତ୍ତ୍ବ, ଶିବତତ୍ତ୍ବ ଓ ଓଡିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ସଂପର୍କିତ ଶତାଧିକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇ ଆସୁଅଛି ।
==ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ==
ପୂର୍ଣ୍ଣେନ୍ଦୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଅଠରନଳା ସନ୍ନିକଟ [[ଗୋପୀନାଥପୁର ଶାସନ]] ଓରଫ ରାଉତରାପୁର ଗ୍ରାମରେ । ତାଙ୍କ ପିତା ପଣ୍ଡିତ ନୀଳାମ୍ବର ନନ୍ଦ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରବକ୍ତା ଓ ଗବେଷକ ଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣୀତ ହୋଇ ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ସେ ନିଜକୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବଧାରାରେ ପରିଚାଳିତ କରିଥିଲେ । ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ଯରେ ସେ ଜଣେ ସଂସ୍କୃତି ସଂପନ୍ନ ଗବେଷକ ଓ ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶାର ସାରସ୍ଵତ ଜଗତରେ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରି ପାରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି, ଦେବୀ ତତ୍ତ୍ଵ, ଶିବ ତତ୍ତ୍ଵ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ସଂପର୍କିତ ଅସଂଖ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ସମାଜ, ସମ୍ବାଦ, ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର, ଧରିତ୍ରୀ, ପ୍ରମେୟ ପ୍ରଭୃତି ସମ୍ବାଦପତ୍ରମାନଙ୍କରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇ ଆସୁଅଛି । ଏତଦବ୍ୟତୀତ ନିର୍ମାଲ୍ୟ, ନୀଳାଦ୍ରି, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଗୋପବନ୍ଧୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସଂଖ୍ୟା, ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ଓଡ଼ିଶା ରିଭ୍ୟୁ, ବ୍ରହ୍ମଦର୍ଶନ, ଅନନ୍ୟ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ଭାବକୁ ନିକଟ, ଚିର ସନ୍ଧାନ ଆଦି ପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର ବହୁ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ସହିତ ଓଡ଼ିଶାନ ଆସୋସିଏସନ୍ ଅଫ୍ ଆମେରିକା ତରଫରୁ ପ୍ରକାଶିତ 'ନୀଳଚକ୍ର' ନାମକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୌଭେନିୟରରେ &quot;Culture of Jagannath: A Historical Analysis&quot; ନାମକ ଏକ ଦୀର୍ଘ ତଥ୍ୟ ମୂଳକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଏତଦବ୍ୟତୀତ ସେ କେଦାରନାଥ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ନୀଳାଦ୍ରି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଆଦି ଅନେକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ ବିଷୟରେ ଉଦବୋଧନ ଦେଇଆସୁଛନ୍ତି । ଆକାଶବାଣୀ କଟକ ଓ ଦୂରଦର୍ଶନ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସେ ବହୁ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଲୋଚନାରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରଶାସନିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୀର୍ଘ ୩୮ ବର୍ଷର ଅଭିଜ୍ଞତା ଲାଭ କରି ସେ ବହୁ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ବ ନିର୍ବାହ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ମୁଖପତ୍ର କୋଣାର୍କରେ 'ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ଧର୍ମ ଧାରଣା' ନାମକ ଏକ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=ମହାରଣା |first=ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର |title=ଓଡିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ |publisher=ଓଡିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର |year=୨୦୧୫ |isbn=81-7400-331-2 |edition=୩ୟ |location=କଟକ |pages=୬୦୯-୧୦}}&lt;/ref&gt;
 
==ରଚନାବଳୀ==
* ''କିଏ ଏହି ଜଗନ୍ନାଥ''&lt;ref&gt;{{Cite book |last=ସିଂହ |first=ବିଜୟାନନ୍ଦ |title=ଓଡିଆ ଲେଖକ ପରିଚୟ |publisher=ଓଡିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |year=୨୦୦୪ |isbn=81-7586-097-9 |edition=୧ମ |location=ଭୁବନେଶ୍ବର |pages=୧୫୫}}&lt;/ref&gt;
* ''ଭାରତୀୟ ଦେବଦେବୀ ଓ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ''
* ''ମାତୃକୃପା'' (କବିତା ସଙ୍କଳନ)
* ''ରାଜରାଜେଶ୍ୱରୀ ଶ୍ରୀ ବିମଳା ରହସ୍ୟ''
* ''ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନର ଆଦର୍ଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ''&lt;ref&gt;https://samajaepaper.in/imageview_161_206202621219433_4_83_21-06-2026_5_i_1_sf.html&lt;/ref&gt;
* ''ଶୈବ ଦର୍ଶନ ଓ ଶ୍ରୀଲିଙ୍ଗରାଜ''
* ''ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ଦେବୀ ଦୁର୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ''
* ''ସମ୍ମୋହନ ତନ୍ତ୍ର ଏକ ସମୀକ୍ଷା''
* ''ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରବନ୍ଧ ସଞ୍ଚୟନ ଓ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ'' (ଯୁଗ୍ମ: ପଣ୍ଡିତ ନୀଳାମ୍ବର ନନ୍ଦ)
* ''ଆମ ସଂସ୍କୃତିର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ'' (ଯୁଗ୍ମ: ପଣ୍ଡିତ ନୀଳାମ୍ବର ନନ୍ଦ)
* ''ଶିବ ଉପାସନା ଓ ଆଦ୍ୟାଶକ୍ତି ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ'' (ଯୁଗ୍ମ: ପଣ୍ଡିତ ନୀଳାମ୍ବର ନନ୍ଦ)
* ''ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ଓ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ'' (ଯୁଗ୍ମ: ପଣ୍ଡିତ ନୀଳାମ୍ବର ନନ୍ଦ)
* ''ଓଡ଼ିଶାରେ ଦେବୀପୂଜା ଓ ଶକ୍ତି ଦର୍ଶନ'' (ଯୁଗ୍ମ: ପଣ୍ଡିତ ନୀଳାମ୍ବର ନନ୍ଦ)
* ''ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ'' (ଯୁଗ୍ମ: ପଣ୍ଡିତ ନୀଳାମ୍ବର ନନ୍ଦ)
* ''Lord Jagannath and Powers of Super Mind'' (ଯୁଗ୍ମ: ପଣ୍ଡିତ ନୀଳାମ୍ବର ନନ୍ଦ)

== ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ==
* ଓଡ଼ିଶାର ବାଣୀପୀଠ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭବନରୁ 'ଉତ୍କଳ ଭାରତୀ ସାରସ୍ଵତ ସମ୍ମାନ ' ୨୦୨୬
* ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା 'ସମାରୋହ' ପକ୍ଷରୁ ଫକୀର ମୋହନ ନନ୍ଦ ପ୍ରବନ୍ଧ ସମ୍ମାନ ୨୦୨୧
* [[କେଦାରନାଥ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ]] ତରଫରୁ ସମ୍ମାନୀତ
* ନୀଳାଦ୍ରି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଟ୍ରଷ୍ଟ ତରଫରୁ ସମର ସଂସ୍କୃତି ଓ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଶୀର୍ଷକ ଆଲୋଚନାଚକ୍ରରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି 'ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ' ନିବନ୍ଧ ଉପସ୍ଥାପନ ପୂର୍ବକ ସମ୍ମାନିତ 


== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

{{ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଲେଖକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]</text>
      <sha1>p69qldqqsujcfhnbdajmcxsd6c8es7o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଲରେଲ୍ ହେଷ୍ଟର</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99285</id>
    <revision>
      <id>607126</id>
      <parentid>585724</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T17:00:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13510" sha1="ipdku7xxq9yf8uzdok4eu31np9y6l00" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name          = Laurel Hester
|image         = 
|image_size    = 
|caption       = 
|birth_name    = Laurel Anne Hester
|birth_date    = {{Birth date|1956|08|15}}
|death_date    = {{Death date and age|2006|02|18|1956|08|15|mf=y}}
|birth_place   = [[Elgin, Illinois]] U.S.
|death_place   = [[Point Pleasant, New Jersey]], U.S.
|occupation    = Police officer, activist  
|spouse        = Stacie Andree 
|children      = 
}}
ଲରେଲ୍ ଆନ୍ ହେଷ୍ଟର୍ (୧୫ ଅଗଷ୍ଟ, ୧୯୫୬ - ୧୮ ଫେବୃଆରୀ, ୨୦୦୬) ନ୍ୟୁ ଜର୍ସି ପ୍ରସିକ୍ୟୁଟରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ଓସନ୍ କାଉଣ୍ଟିର ଜଣେ ପୋଲିସ ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଥିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ଘରୋଇ ସାଥୀଙ୍କୁ ପେନସନ୍ ଲାଭ ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁଶଯ୍ୟାରେ ଆବେଦନ କରି ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଫ୍ରିହେଲ୍ଡ (୨୦୦୭), ସର୍ବୋତ୍ତମ କ୍ଷୁଦ୍ର ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ପାଇଁ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଏବଂ ସମାନ ନାମର ଫିଚର ଫିଲ୍ମ (୨୦୧୫) ରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା , ଯେଉଁଥିରେ ହେଷ୍ଟର୍ ଜୁଲିଆନ୍ ମୁର୍ ଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।

==ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ==
ଲରେଲ୍ ଆନ୍ ହେଷ୍ଟର୍ ଇଲିନୋଇସର ଏଲଗିନ୍‌ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଡାଏନା (୧୯୨୨-୧୯୯୫) ଏବଂ ଜର୍ଜ ହେଷ୍ଟର୍ (୧୯୧୯-୧୯୯୨)ଙ୍କ ଝିଅ ଫ୍ଲୋରହାମ୍ ପାର୍କରେ ବଢ଼ିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଭାଇ, ପୂର୍ବତନ ୱାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଜର୍ଜ II (୧୯୫୦-୨୦୨୨) ଏବଂ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ବରିଷ୍ଠ ବୈଦେଶିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଜେମ୍ସ ଏବଂ ଜଣେ ଭଉଣୀ, ରିଅଲ୍-ଇଷ୍ଟେଟ୍ ଏଜେଣ୍ଟ ଲିଣ୍ଡା (ହେଷ୍ଟର୍) ଡି'ଓରିଓ ଅଛନ୍ତି। ହେଷ୍ଟର୍ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ସେ କମ୍ ବୟସରେ ସମଲିଙ୍ଗୀ ଥିଲେ। ଯଦିଓ ସେ ନିଜକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, କେତେକ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଯୌନ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଏକାକୀ ଅନୁଭବ କରାଉଥିଲା। ପିଲାବେଳେ, ତାଙ୍କ ପରିବାର ପ୍ରାୟତଃ ଜର୍ସି କୂଳରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ବିତାଉଥିଲେ, ଏବଂ ପରେ ହେଷ୍ଟର୍ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ କାମ କରିବାକୁ ଫେରି ଆସୁଥିଲେ।&lt;ref&gt;Laurel Hester Obituary. {{Cite web |url=http://www.bluejersey.com/diary/894/ |title=Archived copy |access-date=March 23, 2015 |archive-date=April 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402094725/http://www.bluejersey.com/diary/894/ |url-status=bot: unknown }} accessed March 22, 2015&lt;/ref&gt;

==ଶିକ୍ଷା==
୧୯୭୪ ମସିହାରେ ନ୍ୟୁ ଜର୍ସିର ପୂର୍ବ ହାନୋଭର ଟାଉନସିପ୍‌ର ହାନୋଭର ପାର୍କ ହାଇସ୍କୁଲ୍‌ରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିବା ପରେ ,&lt;ref&gt;[https://www.newjerseyhills.com/communnity-news/article_7951da4e-4127-5553-8756-a762a3908d34.html &quot;Community News&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251012151325/https://www.newjerseyhills.com/communnity-news/article_7951da4e-4127-5553-8756-a762a3908d34.html |date=2025-10-12 }}, ''New Jersey Hills'', April 25, 2002. Accessed June 10, 2021. &quot;Hester is an investigator for the Ocean County Prosecutor's Office with almost 20 years' experience as a police officer and five years as supervisor of the Ocean County Narcotics Strike Force.... In addition to being a well-known expert and speaker, Hester has a special affinity for Hanover Park High School She is a 1974 graduate.&quot;&lt;/ref&gt; ହେଷ୍ଟର ଷ୍ଟକଟନ୍ ଷ୍ଟେଟ୍ କଲେଜ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଷ୍ଟକଟନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଫୌଜଦାରୀ ନ୍ୟାୟ ଏବଂ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସ୍କୁଲ୍‌ରେ ପଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଷ୍ଟକଟନ୍‌ର କ୍ୟାମ୍ପସ୍‌ର ପ୍ରଥମ LGBT ଗୋଷ୍ଠୀ, ଗେ ପିପୁଲ୍ସ ଆଲାଏନ୍ସର ଜଣେ ଚାର୍ଟର ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ସହ-ସଂଯୋଜକ ଥିଲେ। କେଭିନ୍ ଏମ୍. କ୍ୟାଥକାର୍ଟଙ୍କ ସହିତ, ହେଷ୍ଟର ସହ-ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏକ ଛଦ୍ମନାମ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ଯାହା ଫଳରେ ଗୋଷ୍ଠୀ ବାହାରେ କେହି ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ ଯେ ସେ ସମଲିଙ୍ଗୀ। ଏହି ଛାତ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ନଭେମ୍ବର ୧୯୭୫ରେ The Argo ର ସମ୍ପାଦକଙ୍କୁ ଏକ ଚିଠି ମାଧ୍ୟମରେ ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ନାମ ଥିଲା, Gay's rebuttal , ଯାହା ପରେ ତାଙ୍କର ପୋଲିସ ବିଭାଗ ଇଣ୍ଟର୍ନସିପ୍ ହରାଇଥିଲା।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.biography.com/people/laurel-hester-090915 |title=Laurel Hester |access-date=January 4, 2017 |website=Biography|archive-url=https://web.archive.org/web/20180322222756/https://www.biography.com/people/laurel-hester-090915 |archive-date=March 22, 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ସେ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ସ୍ନାତକ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ The Argo ପାଇଁ LGBT ଅଧିକାର ପାଇଁ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିବା ଜାରି ରଖିଥିଲେ ।

==କ୍ୟାରିଅର୍==
ଆଇନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପଦବୀ ଥିଲା ନ୍ୟୁ ଜର୍ସିର ନର୍ଥ ୱାଇଲ୍ଡଉଡରେ । ଦୁଇ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁକାଳୀନ ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ କାମ କରିବା ପରେ, ତାଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ସେ ସମଲିଙ୍ଗୀ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ତୃତୀୟ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ତା'ପରେ ତାଙ୍କୁ ନ୍ୟୁ ଜର୍ସିର ଓସନ୍ କାଉଣ୍ଟିରେ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ହେଷ୍ଟର ସେଠାରେ ୨୩ ବର୍ଷ ବିତାଇଥିଲେ, ଓସନ୍ କାଉଣ୍ଟି ପବ୍ଲିକ ପ୍ରସିକ୍ୟୁଟରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଜଣେ ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ ହୋଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ମାମଲାରେ କାମ କରିଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ବିଭାଗରେ ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ପଦବୀ ହାସଲ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହକର୍ମୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ।

==ସମ୍ପର୍କ==
୧୯୯୯ ମସିହାରେ, ହେଷ୍ଟର ଫିଲାଡେଲଫିଆରେ ଏକ ଭଲିବଲ୍ ଖେଳରେ ଷ୍ଟାସି ଆଣ୍ଡ୍ରିଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ । ହେଷ୍ଟର ଆଣ୍ଡ୍ରିଙ୍କଠାରୁ ୧୯ ବର୍ଷ ବଡ଼ ଥିଲେ, ଏବଂ ଦୁଇ ମହିଳା ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେମାନେ ନ୍ୟୁ ଜର୍ସିର ପଏଣ୍ଟ ପ୍ଲେଜାଣ୍ଟରେ ଏକାଠି ଏକ ଘର କିଣିଲେ ଏବଂ ୨୮ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୪ରେ ସେମାନଙ୍କର ଘରୋଇ ସହଭାଗୀତା ପଞ୍ଜୀକୃତ କଲେ।&lt;ref&gt;[https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:29KD-66L Stacie Andree public record] Retrieved July 22, 2015&lt;/ref&gt; କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସମଲିଙ୍ଗୀ ବିବାହ ଆଇନଗତ ନଥିଲା।

==ଅସୁସ୍ଥତା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ==
ହେଷ୍ଟର ଓସନ୍ କାଉଣ୍ଟି ପବ୍ଲିକ୍ ପ୍ରସିକ୍ୟୁଟରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଜଣେ ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ ଥିଲେ ଏବଂ ସେତେବେଳେ ସେ ଫୁସଫୁସ କର୍କଟ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ । ସେ ଫେବୃଆରୀ ୧୮, ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ୪୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କ ସାଥୀ ଷ୍ଟାସି ଆଣ୍ଡ୍ରିଙ୍କ ଘରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{cite news|first=Michael|last=Wilson|url=https://www.nytimes.com/2006/02/20/obituaries/20partner.html|title=Lieutenant Who Won Pension Rights for Her Domestic Partner Dies at 49|newspaper=[[The New York Times]]|date=February 20, 2006|accessdate=December 18, 2007|quote=Lieutenant Hester died in the house in Point Pleasant that she owned with her partner, Stacie Andree.}}&lt;/ref&gt;

==ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି==
ପେନସନ ଲାଭ ପାଇଁ ହେଷ୍ଟରଙ୍କ ଲଢ଼େଇ ଫ୍ରିହେଲ୍ଡ (୨୦୦୭), ସର୍ବୋତ୍ତମ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ପାଇଁ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଏବଂ ଫିଚର ଫିଲ୍ମ ଫ୍ରିହେଲ୍ଡ (୨୦୧୫) ରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ହେଷ୍ଟରଙ୍କୁ ଜୁଲିଆନ୍ ମୁର୍ ଚିତ୍ରିତ କରିଛନ୍ତି ।

ଆମେରିକୀୟ LGBT ହାଇସ୍କୁଲର ବରିଷ୍ଠ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ବଳ ଯୋଗାଇ ଦେଉଥିବା LEAGUE ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ୨୦୦୬ ମସିହାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲରେଲ୍ ହେଷ୍ଟର ମେମୋରିଆଲ୍ ସ୍କଲାରସିପ୍ ପ୍ରଦାନ କରିଆସୁଛି। &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.leaguefoundation.org/laurel-hester-memorial-scholarship/ |title=Laurel Hester Memorial Scholarship – LEAGUE Foundation LGBT Scholarship |publisher=Leaguefoundation.org |date= |accessdate=July 9, 2015 |archive-date=March 4, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304004953/http://www.leaguefoundation.org/laurel-hester-memorial-scholarship/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.leaguefoundation.org/league-foundation-scholarships/ |title=LEAGUE Foundation Awards – LEAGUE Foundation LGBT Scholarship |publisher=Leaguefoundation.org |date= |accessdate=July 9, 2015 |archive-date=March 2, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160302082133/http://www.leaguefoundation.org/league-foundation-scholarships/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.leaguefoundation.org/ |title=Welcome Students and Supporters! – LEAGUE Foundation LGBT Scholarship |publisher=Leaguefoundation.org |date= |accessdate=July 9, 2015}}&lt;/ref&gt;


ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୬ ରେ, ଷ୍ଟକଟନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଟ୍ରଷ୍ଟି ବୋର୍ଡ ମୂଳ GPU ଚାର୍ଟର (ଯାହାର ହେଷ୍ଟର ସହ-ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ) ଏହାର ପୁନଃନାମିତ ଛାତ୍ର କ୍ଲବ୍, ପ୍ରାଇଡ୍ ଆଲାଏନ୍ସକୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହି ଫ୍ରେମ୍ ହୋଇଥିବା ଐତିହାସିକ ଦଲିଲ୍ ଏବେ ଷ୍ଟକଟନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମହିଳା, ଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ଯୌନତା କେନ୍ଦ୍ରରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଛି ।

==ଆଧାର==

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଲେସବିଆନ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀ]]</text>
      <sha1>ipdku7xxq9yf8uzdok4eu31np9y6l00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଲିଜ୍ ହିଷ୍ଟନ୍</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99340</id>
    <revision>
      <id>607127</id>
      <parentid>606854</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T17:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7573" sha1="rkgacr5qtewkyj40qq25xpjflpmnnsb" xml:space="preserve">
ଏଲିଜାବେଥ ହିଷ୍ଟନ୍ ଥମ୍ପସନ୍ (ଜନ୍ମ ୧୯୭୭) ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ଖେଳାଳି ଯିଏ କଲେଜ ଫୁଟବଲ୍ ଖେଳରେ ଗୋଲ ସ୍କୋର କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଅଟନ୍ତି । ସେ ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୭ରେ ୱିଲାମେଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୱିଲାମେଟ୍ ବିୟରକ୍ୟାଟ୍ସ ଫୁଟବଲ୍ ଦଳ ପାଇଁ ପ୍ଲେସକିକର ଭାବରେ ଏହି ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିଲେ , ଯାହା ପରେ ଛୋଟ କଲେଜ ପାଇଁ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଟରକଲେଜିଏଟ୍ ଆଥଲେଟିକ୍ସ (NAIA) ରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିଥିଲା।&lt;ref&gt;{{cite book |page=[https://archive.org/details/outstandingwomen0000wool/page/33 33] |year=1998 |publisher=Oryx Press |url=https://archive.org/details/outstandingwomen0000wool |url-access=registration |quote=+liz heaston +willamette. |title=Outstanding women athletes: who they are and how they influenced sports in America |isbn=1-57356-120-7 |author=Woolum, Janet}}&lt;/ref&gt; ସେ ୱିଲାମେଟ୍ ପାଇଁ ଜଣେ ଡିଫେଣ୍ଡର ଭାବରେ ମହିଳା ଫୁଟବଲ୍ ମଧ୍ୟ ଖେଳିଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.wubearcats.com/hof/athletes/heaston?view=bio |title=Elizabeth Heaston '99 |publisher=[[Willamette Bearcats]] |access-date=February 26, 2023}}&lt;/ref&gt; ହେଷ୍ଟନ୍ ଙ୍କ ସଫଳତା ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ କ୍ରୀଡ଼ା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା।

==ଜୀବନୀ==
ହିଷ୍ଟନ୍ ୱାଶିଂଟନର ରିଚଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2018-10-12 |title=Local woman makes college football history in 1997 |url=https://www.nbcrightnow.com/archives/local-woman-makes-college-football-history-in-1997/article_8d853b41-874a-55d1-b7de-994851730582.html |access-date=2025-06-25 |website=NonStop Local Tri-Cities/Yakima |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250625131131/https://www.nbcrightnow.com/archives/local-woman-makes-college-football-history-in-1997/article_8d853b41-874a-55d1-b7de-994851730582.html |archive-date=2025-06-25 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |agency=Associated Press |date=1997-10-20 |title=Woman Kicks Extra Points |url=https://www.nytimes.com/1997/10/20/sports/woman-kicks-extra-points.html |access-date=2025-06-25 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିବା ପରେ ସେ ୱିଲାମେଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ , ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଜଣେ ଷ୍ଟାର ଫୁଟବଲ୍ ଖେଳାଳି ହୋଇ 1996 ଏବଂ ୧୯୯୭ ରେ ଅଲ୍-ଆମେରିକୀୟ ସମ୍ମାନଜନକ ଉଲ୍ଲେଖ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ୧୯୯୭ ରେ ସେ ବ୍ୟାକଅପ୍ ପ୍ଲେସକିକର ଭାବରେ ଫୁଟବଲ୍ ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର, ୧୯୯୭ ରେ ୱିଲାମେଟ୍ ଏବଂ ଲିନଫିଲ୍ଡ କଲେଜ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମ୍ୟାଚ୍ ସମୟରେ ସେ କଲେଜ ଫୁଟବଲ୍ ଖେଳ ଖେଳି ପଏଣ୍ଟ ସ୍କୋର କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ହୋଇଥିଲେ। ୫ ଫୁଟ ୫ ଇଞ୍ଚ, ୧୨୦ ପାଉଣ୍ଡ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଫୁଟବଲ୍ ଖେଳାଳି ୱିଲାମେଟ୍ ପାଇଁ ବଦଳ କିକର ଭାବରେ ଖେଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଇଟି ଅତିରିକ୍ତ ପଏଣ୍ଟ କିକ୍ କରିଥିଲେ କାରଣ ତାଙ୍କ ଦଳ ୨୭-୦ ରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା।&lt;ref name=&quot;wu&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.willamette.edu/athletics/news/article/2007/08/liz_heaston_99_gets_kicks_in_more_than_one_sport.xml |title=Alumni Spotlight: Liz Heaston'99 Gets Kicks in more than One Sport |last=Timbrell |first=Jamie |date=August 20, 2007 |publisher=Willamette University |accessdate=2008-12-12}}&lt;/ref&gt; ଏହି ସଫଳତା ଦି ଟୁଡେ ଶୋ ଏବଂ ସିବିଏସ୍ ଦିସ୍ ମର୍ଣ୍ଣିଂ ସହିତ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ।.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nbcrightnow.com/story/39277099/local-woman-makes-college-football-history-in-1997|title=Local woman makes college football history in 1997|date=October 12, 2018|first=Camila|last=Rios|accessdate=October 13, 2018|publisher=[[KNDU|NZBC News Right Now-KNDU 25]]}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ହିଷ୍ଟନଙ୍କ ଫୁଟବଲ୍ କ୍ୟାରିୟର ଦୁଇଟି ଖେଳ ଧରିଥିଲା; ସେ ଚାରୋଟି ଅତିରିକ୍ତ ପଏଣ୍ଟ ପ୍ରୟାସ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଟି କରିଥିଲେ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espn.com/page2/tvlistings/show29transcript.html |work=[[ESPN]].com |title=Interview with Bob Ley}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E03EFDD163EF933A15753C1A961958260 |work=The New York Times |title=Woman Kicks Extra Points |date=October 20, 1997 |accessdate=May 11, 2010}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କର ଫୋଟୋ ଜର୍ସି କଲେଜ ଫୁଟବଲ୍ ହଲ୍ ଅଫ୍ ଫ୍ରେମରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୋଇଛି ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-oct-18-sp-33885-story.html |access-date=March 9, 2012 |title=College Football Week 7: In the Spotlight |date=October 18, 1998 |work=[[Los Angeles Times]]}}&lt;/ref&gt;

ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ହିଷ୍ଟନ୍ ୱିଲାମେଟ୍‌ରେ କେବଳ ଫୁଟବଲ୍ ଖେଳିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ। ସେ ପାସିଫିକ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଅପ୍ଟୋମେଟ୍ରିରେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଟ୍ରେଣ୍ଟ ଥମ୍ପସନ୍‌ଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଝିଅ, ଇସାବେଲା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଅଛି ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ରିଚଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ୱାଶିଂଟନରେ ରୁହନ୍ତି ଏବଂ କାମ କରନ୍ତି , ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅପ୍ଟୋମେଟ୍ରି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ କାମ କରନ୍ତି।

==ଆଧାର==

[[ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ଖେଳାଳି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ ଜନ୍ମ]]</text>
      <sha1>rkgacr5qtewkyj40qq25xpjflpmnnsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର ସାମଲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99839</id>
    <revision>
      <id>607128</id>
      <parentid>588591</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T17:23:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28148</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>607128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7568" sha1="mg9fk1s9kk0ypixk874vgyv86e914rk" xml:space="preserve">{{Infobox writer &lt;!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --&gt;
| name = ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର ସାମଲ
| image = 
| caption = 
| image_size = 
| alt = 
| birth_name = 
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1956|06|05}}
| death_date = ପଦମପୁର, [[ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା|ବରଗଡ଼]]
| death_place = 
| death_cause = 
| resting_place = 
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
| occupation = 
| language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| nationality = {{flag|ଭାରତୀୟ}}
| religion = 
| notableworks = [[ଗନ୍ଧମାର୍ଦ୍ଦନ ପର୍ବତର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ବିକ ବୈଭବ]]
| spouse = ସୁନନ୍ଦା ସାମଲ
| children = 
| parents = ବିଭୀଷଣ ସାମଲ, ଉଷାରାଣୀ ଦେବୀ
| awards = 
| signature = 
| website = 
| footnotes = 
}}

'''ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର ସାମଲ''' (ଜନ୍ମ: ୫ ଜୁନ ୧୯୫୬) ଏକାଧାରରେ ଜଣେ କବି, ଗବେଷକ ଓ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣେତା । [[ଗନ୍ଧମାର୍ଦ୍ଦନ ପର୍ବତର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ବିକ ବୈଭବ]] ଓ [[ରାଧାନଗର ଗଡ଼ ଓ ଧର୍ମଶାଳାର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ବିକ ବୈଭବ]] ପାଇଁ ସେ ବିଶେଷ ଜଣାଶୁଣା ।

==ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ==
ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ପଦମପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଜ୍ୟୋତିବିହାର, ବୁର୍ଲାରୁ ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ, ବାଣୀବିହାରରୁ ଯଥାକ୍ରମେ MA (୧୯୮୦), M. Phil (୧୯୮୮) ଓ Ph.D. (୨୦୦୫) ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ସମ୍ବଲପୁର ଲାଲା ଲଜପତ ରାୟ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ (୧୯୮୭) ସହିତ ୱାର୍ଦ୍ଧାରୁ ହିନ୍ଦୀରେ କୋବିଦ (୧୯୭୨) ଡିଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତତ୍ପରେ ସେ ୧୯୯୦ରେ OES ପରୀକ୍ଷାରେ ସଫଳତାର ସହ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶା ଶିକ୍ଷା ସେବାରେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ଶେଷରେ ସେ ତା ୩୦।୦୬।୨୦୧୬ରେ ଇତିହାସର ରିଡ଼ର ଭାବେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରି ସେ ଶତାଧିକ କବିତା, ପ୍ରବନ୍ଧ, ଐତିହାସିକ ଆଲୋଚନା ସହିତ ସ୍ନାତକ ଓ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ଅନେକ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ କରିଛନ୍ତି ।
== ରଚନାବଳୀ ==
===ଗବେଷଣା===
* ''Antiquities of Gandhamardan Mountain in Orissa'' ୨୦୦୬
* ''ଗନ୍ଧମାର୍ଦ୍ଦନ ପର୍ବତର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ବିକ ବୈଭବ'' ୨୦୧୫
* ''ରାଧାନଗର ଗଡ଼ ଓ ଧର୍ମଶାଳାର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ବିକ ବୈଭବ'' ୨୦୧୮&lt;ref&gt;{{Cite book |last=ସାମଲ |first=ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର |title=ରାଧାନଗର ଗଡ ଓ ଧର୍ମଶାଳାର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ବୈଭବ |publisher=କାବ୍ୟଲୋକ |year=୨୦୧୮ |isbn=978-93-85316-02-9 |edition=୧ମ |location=ଭୁବନେଶ୍ୱର}}&lt;/ref&gt;
===କବିତା===
* ''ସ୍ବାଗତିକା'' ୨୦୧୪
* ''ସମୀକ୍ଷା'' ୨୦୧୫ 
* ''ମଶାଣିର ଭୋକ'' ୨୦୧୭
* ''ପ୍ରୀତିର ଆଶାବରୀ'' ୨୦୧୭
* ''ଏକାମ୍ରେ ରାସ'' ୨୦୨୨
* ''ଏକାମ୍ରେ ବର୍ଣ୍ଣବିଭା'' ୨୦୨୨
* ''ବିଶ୍ବଶାନ୍ତି'' ୨୦୧୫
* ''ମଧୁକ୍ଷରା ମାଁ'' ୧ମ ୨୦୨୧, ୨ୟ ୨୦୨୧
===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ===
* ''ଆଧୁନିକ ବିଶ୍ବ ଇତିହାସ''
* ''ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଘଟଣାବଳୀ
* ''ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ବିଶ୍ବ ଇତିହାସର ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପଦ୍ଧତି'' ୨୦୧୭
* ''ପ୍ରାଚୀନ ବିଶ୍ବ ଇତିହାସର ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପଦ୍ଧତି'' ୨୦୧୬
* ''ଭାରତ ଇତିହାସ ୧ମ'' (ପ୍ରାକ୍-ଐତିହାସିକ ଯୁଗରୁ ବୈଦିକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ୨୦୨୪
* ''ଭାରତ ଇତିହାସ ୨ୟ'' (ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୬୦୦ରୁ ଖ୍ରୀ:ଅ: ୬୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ୨୦୧୭
* ''ଭାରତ ଇତିହାସ ୩ୟ'' (ଖ୍ରୀ:ଅ: ୭୫୦ରୁ ୧୨୦୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ୨୦୧୭
* ''ଭାରତ ଇତିହାସ ୪ର୍ଥ'' (ଖ୍ରୀ:ଅ: ୧୨୦୬ରୁ ୧୫୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ୨୦୧୮
* ''ଭାରତ ଇତିହାସ ୫ମ'' (ଖ୍ରୀ:ଅ: ୧୫୨୬ରୁ ୧୭୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ୨୦୧୮
* ''ଭାରତ ଇତିହାସ ୬ଷ୍ଠ'' (ଖ୍ରୀ:ଅ: ୧୬୦୫ରୁ ୧୭୫୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ୨୦୧୮
* ''ଭାରତ ଇତିହାସ ୭ମ'' (ଖ୍ରୀ:ଅ: ୧୭୫୦ରୁ ୧୮୫୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ୨୦୧୮
* ''ଭାରତ ଇତିହାସ ୮ମ'' (ଖ୍ରୀ:ଅ: ୧୮୫୭ରୁ ୧୯୫୦ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ୨୦୧୯
* ''ଆଧିନିକ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶ ସମୂହର ଅଭ୍ୟୁଦୟ'' ୧ମ ୨୦୧୭, ୨ୟ ୨୦୧୮&lt;ref&gt;https://www.sugamyapustakalaya.org.in/searchAction.action;jsessionid=0EA686357E96F90FC32E71936300A07B?authorId=12626&amp;authorName=Sasanka+Sekhar+Samal {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* ''ଐତିହାସିକ ତତ୍ତ୍ବ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ'' ୨୦୧୮
* ''ଆଧୁନିକ ଇଉରୋପ୍ ଇତିହାସ ୧ମ'' (ଖ୍ରୀ:ଅ: ୧୭୮୦ରୁ ୧୮୮୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ୨୦୧୯
* ''ଆଧୁନିକ ଇଉରୋପ୍ ଇତିହାସ ୨ୟ'' (ଖ୍ରୀ:ଅ:୧୮୮୦ରୁ ୧୯୩୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ୨୦୧୯
* ''ଭାରତ ଇତିହାସ (ଦ୍ବତୀୟ ପତ୍ର)'' ୨୦୧୯
* ''ପୃଥିବୀ ଇତିହାସ (ପ୍ରଥମ ପତ୍ର)'' ୨୦୧୮
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ଇନ୍ଦିରାଗାନ୍ଧୀ ମୁକ୍ତ ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ୨୦ ଖଣ୍ଡ ଇତିହାସ ପୁସ୍ତକ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି ।
== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}


[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]</text>
      <sha1>mg9fk1s9kk0ypixk874vgyv86e914rk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ସୋମା ଚାନ୍ଦ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101154</id>
    <revision>
      <id>607096</id>
      <parentid>607001</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T13:23:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raj K. Mohapatra (Puri)</username>
        <id>37487</id>
      </contributor>
      <origin>607096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6680" sha1="2c0acx0kso22uzufxmd8k2epbbstpin" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name          = ସୋମା ଚାନ୍ଦ
| pseudonym     = 
| birth_name    = 
| birth_date    = {{Birth date and age|df=y |1959|07|20}}
| birth_place   = ବାଉଦପୁର, [[ଭଦ୍ରକ]]
| death_date    = 
| death_place   = 
| resting_place = 
| occupation    = ଅଧ୍ୟାପନା 
| language      = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ଇଂରାଜୀ]]
| nationality   = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
| education     = 
| alma_mater    = 
| period        = 
| genre         = 
| subject       = 
| movement      = 
| notablework   = ଭଦ୍ରକ: ତଥ୍ୟ ଓ ଐତିହ୍ୟ
| spouse        = ପ୍ରଫେସର [[ଶୁଭ୍ରପ୍ରକାଶ ଦାସ]]
| children      = 
| relatives     = [[ନବୀନକୃଷ୍ଣ ଚାନ୍ଦ]] (ପିତା), ବୀଣାପାଣି ଚାନ୍ଦ (ମାତା)
| influences    = 
| influenced    = 
| awards        = 
| signature     = 
| signature_alt = 
| website       = 
| portaldisp    = 
}}

'''ସୋମା ଚାନ୍ଦ''' (ଜନ୍ମ: ୨୮ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] କବି, ଗାଳ୍ପିକା, ଔପନ୍ୟାସିକା, ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକା, ଅନୁବାଦିକା ଓ ସଂପାଦିକା । ସେ ନିଜ ସୃଜନଶୀଳତା ପାଇଁ ବହୁ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତା ।&lt;ref&gt;https://m.samajaepaper.in/pagezoomsinwindows.php?id=163&amp;boxid=59202622153379&amp;cid=4&amp;edcode=83&amp;pagedate1=06-09-2026&amp;pagenum=5&amp;ctype=i&amp;counter=1&amp;share=sf.html&lt;/ref&gt;

== ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == 
ବୃତ୍ତିରେ ଅଧ୍ୟାପିକା ସୋମା ଚାନ୍ଦ ଇତିହାସ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରରୁ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ । ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ସୁଲେଖିକା ତଥା ସାହିତ୍ୟ ସଂଗଠିକା ଓ ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦିକା ଭାବେ ସୁପରିଚିତା ।  ଜଣେ ଏକନିଷ୍ଠ ପ୍ରାବନ୍ଧିକା, ଗବେଷିକା ଓ ଅନୁବାଦିକା ଭାବେ ତାଙ୍କର ବହୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ପ୍ରକାଶିତ ।

==ରଚନାବଳୀ==
{{div col|colwidth=15em}}
===ଗଳ୍ପ===
* ''ଭାବକୁ ନିକଟ'' ୨୦୧୪
* ''ପରମ ପ୍ରାପ୍ତି'' ୨୦୧୫
* ''କଥା ରୂପକଥା'' ୨୦୧୯
* ''ଭୋଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ'' ୨୦୨୦
* ''କରୋନା କଥା କବିତା'' ୨୦୨୧
* ''ସେମାନଙ୍କ ଗପ'' ୨୦୨୩
* ''ପୁନୱ୍ଚ ଜୀବନ'' ୨୦୨୩
* ''ଗଳ୍ପତୃପ୍ତି'' ୨୦୨୩
* ''କାଚଘର'' ୨୦୨୪
* ''ଗଳ୍ପକାକଳି'' ୨୦୨୫
===ଉପନ୍ୟାସ===
* ''ଆଲୋକରେଖା'' ୨୦୨୦
===କବିତା===
* ''ମନେ ରଖିବାର ସ୍ବର'' ୧୯୯୭
* ''କାର୍ଗିଲ କାବ୍ୟାଞ୍ଜଳି'' ୧୯୯୯
===ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା ର===
* ''ସଂଗ୍ରାମୀ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ'' ୨୦୧୫
* ''ଓଡିଶା ଇତିହାସ'' ୨୦୨୨
* ''ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ କବିତାରେ ଜାତୀୟ ଚେତନା'' ୨୦୨୩
* ''କବିତା : ବୀକ୍ଷା ଓ ସମୀକ୍ଷା'' ୨୦୨୩
* ''ପ୍ରବନ୍ଧ ବିଚିତ୍ରା'' ୨୦୨୫
* ''ପ୍ରବନ୍ଧ ନିର୍ଝର'' ୨୦୨୫
* ''ସମୟ ପୃଷ୍ଠାରେ ନାରୀ'' ୨୦୨୫
* ''ଭଦ୍ରକ : ତଥ୍ୟ ଓ ଐତିହ୍ୟ'' ୨୦୨୬
* ''ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଦୁର୍ଗା''୨୦୨୬
===ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ===
* ''ପିଉ ଓ ତାର ଯାଦୁ ସାଙ୍ଗ'' (ଅନୁବାଦ) ୨୦୧୩
* ''ନିମବାବା ୨୦୧୭
* ''ଆମରି ଗପ ଆମରି ଗୀତ'' ୨୦୧୯
===ଅନୁବାଦ===
* ''ଓଡି଼ଶାର ଚିତ୍ର'' ୨୦୦୬
* ''ସୋନିଆ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ'' ୨୦୦୯
* ''ଏନିଡ୍'' ୨୦୧୦
* ''ଭାରତ ଇତିହାସର ଆଦ୍ୟପର୍ବ ଓ ଆର୍ଯ୍ୟଧାରଣା'' ୨୦୧୦
* ''ତସଲିମା କବିତା ସମ୍ଭାର'' ୨୦୧୬
* ''ମହାଜୀବନ ଶ୍ୟାମାପ୍ରସାଦ'' ୨୦୧୮
* ''ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଓଡ଼ିଶା'' ୨୦୧୭
* ''ପ୍ରକୃତି ପରିଚୟ'' କବିତା ୨୦୨୦
* ''ଓଡି଼ଶାରେ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ'' ୨୦୨୦
* ''ଉତ୍କଳ ଭ୍ରମଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ'' ୨୦୨୦
* ''ଟେରାକୋଟା ଶିଳ୍ପକଥା'' ୨୦୨୫
* ''ଭ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ଭ୍ରମଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ'' ୨୦୨୬
* ''ସେଦିନର ପୁରୀ'' ୨୦୨୬
===ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ===
* ''+୨ ଭାରତ ଇତିହାସ''
* ''+୨ ପୃଥିବୀ ଇତିହାସ''
* ''+୩ ଭାରତୀୟ ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି''
* ''+୩ ନୀତିଆଦର୍ଶ ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧ''
* ''+୩ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତ ଇତିହାସ''
===ସମ୍ପାଦନା===
* ''ସ୍ମୃତିତୀର୍ଥ'' ୨୦୨୯
* ''ନବୀନକୃଷ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ'' ୨୦୨୫
===ଇଂରାଜୀ===
* ''Harekrushna Mahatab &amp; Freedom Struggle (1920-1947)''
* ''Women in Colonial Eastern India'' 2017
* ''Essays on History and Historiography'' 2018
* ''Gandgiji's Padayatra and Gandhian Constructive Works in Orissa'' 2018
* ''19th Century Orissa Revisited: Perception of Bengali Writers'' 2019
* ''A Peep inti Odisha Culture'' 2019
* ''Facets of History (eds)'' 2019
* ''History of Odisha'' 2022
* ''Resisting Dominance: Revisiting Jayee Rajguru (eds)'' 2022
* ''Glimpses of Bhadrak'' 2026
===Text Books===
* ''+2 History of India''
* ''+2 History of the World''
* ''Indiab Society and Culture''
* ''+3 Ethics &amp; Valus''
* ''-3 Ancient Indian History''
{{div col end}}

==ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର==
== ଆଧାର ==

[[ଶ୍ରେଣୀ: ୧୯୫୯ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ: ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ: ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକା]]
[[ଶ୍ରେଣୀ: ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକା]]</text>
      <sha1>2c0acx0kso22uzufxmd8k2epbbstpin</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607097</id>
      <parentid>607096</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T13:23:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raj K. Mohapatra (Puri)</username>
        <id>37487</id>
      </contributor>
      <origin>607097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6680" sha1="58wo28w2oqrbopgaka3es0rt8npysth" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name          = ସୋମା ଚାନ୍ଦ
| pseudonym     = 
| birth_name    = 
| birth_date    = {{Birth date and age|df=y |1959|07|20}}
| birth_place   = ବାଉଦପୁର, [[ଭଦ୍ରକ]]
| death_date    = 
| death_place   = 
| resting_place = 
| occupation    = ଅଧ୍ୟାପନା 
| language      = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ଇଂରାଜୀ]]
| nationality   = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]]
| education     = 
| alma_mater    = 
| period        = 
| genre         = 
| subject       = 
| movement      = 
| notablework   = ଭଦ୍ରକ: ତଥ୍ୟ ଓ ଐତିହ୍ୟ
| spouse        = ପ୍ରଫେସର [[ଶୁଭ୍ରପ୍ରକାଶ ଦାସ]]
| children      = 
| relatives     = [[ନବୀନକୃଷ୍ଣ ଚାନ୍ଦ]] (ପିତା), ବୀଣାପାଣି ଚାନ୍ଦ (ମାତା)
| influences    = 
| influenced    = 
| awards        = 
| signature     = 
| signature_alt = 
| website       = 
| portaldisp    = 
}}

'''ସୋମା ଚାନ୍ଦ''' (ଜନ୍ମ: ୨୦ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] କବି, ଗାଳ୍ପିକା, ଔପନ୍ୟାସିକା, ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକା, ଅନୁବାଦିକା ଓ ସଂପାଦିକା । ସେ ନିଜ ସୃଜନଶୀଳତା ପାଇଁ ବହୁ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତା ।&lt;ref&gt;https://m.samajaepaper.in/pagezoomsinwindows.php?id=163&amp;boxid=59202622153379&amp;cid=4&amp;edcode=83&amp;pagedate1=06-09-2026&amp;pagenum=5&amp;ctype=i&amp;counter=1&amp;share=sf.html&lt;/ref&gt;

== ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == 
ବୃତ୍ତିରେ ଅଧ୍ୟାପିକା ସୋମା ଚାନ୍ଦ ଇତିହାସ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରରୁ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ । ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ସୁଲେଖିକା ତଥା ସାହିତ୍ୟ ସଂଗଠିକା ଓ ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦିକା ଭାବେ ସୁପରିଚିତା ।  ଜଣେ ଏକନିଷ୍ଠ ପ୍ରାବନ୍ଧିକା, ଗବେଷିକା ଓ ଅନୁବାଦିକା ଭାବେ ତାଙ୍କର ବହୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ପ୍ରକାଶିତ ।

==ରଚନାବଳୀ==
{{div col|colwidth=15em}}
===ଗଳ୍ପ===
* ''ଭାବକୁ ନିକଟ'' ୨୦୧୪
* ''ପରମ ପ୍ରାପ୍ତି'' ୨୦୧୫
* ''କଥା ରୂପକଥା'' ୨୦୧୯
* ''ଭୋଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ'' ୨୦୨୦
* ''କରୋନା କଥା କବିତା'' ୨୦୨୧
* ''ସେମାନଙ୍କ ଗପ'' ୨୦୨୩
* ''ପୁନୱ୍ଚ ଜୀବନ'' ୨୦୨୩
* ''ଗଳ୍ପତୃପ୍ତି'' ୨୦୨୩
* ''କାଚଘର'' ୨୦୨୪
* ''ଗଳ୍ପକାକଳି'' ୨୦୨୫
===ଉପନ୍ୟାସ===
* ''ଆଲୋକରେଖା'' ୨୦୨୦
===କବିତା===
* ''ମନେ ରଖିବାର ସ୍ବର'' ୧୯୯୭
* ''କାର୍ଗିଲ କାବ୍ୟାଞ୍ଜଳି'' ୧୯୯୯
===ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା ର===
* ''ସଂଗ୍ରାମୀ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ'' ୨୦୧୫
* ''ଓଡିଶା ଇତିହାସ'' ୨୦୨୨
* ''ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ କବିତାରେ ଜାତୀୟ ଚେତନା'' ୨୦୨୩
* ''କବିତା : ବୀକ୍ଷା ଓ ସମୀକ୍ଷା'' ୨୦୨୩
* ''ପ୍ରବନ୍ଧ ବିଚିତ୍ରା'' ୨୦୨୫
* ''ପ୍ରବନ୍ଧ ନିର୍ଝର'' ୨୦୨୫
* ''ସମୟ ପୃଷ୍ଠାରେ ନାରୀ'' ୨୦୨୫
* ''ଭଦ୍ରକ : ତଥ୍ୟ ଓ ଐତିହ୍ୟ'' ୨୦୨୬
* ''ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଦୁର୍ଗା''୨୦୨୬
===ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ===
* ''ପିଉ ଓ ତାର ଯାଦୁ ସାଙ୍ଗ'' (ଅନୁବାଦ) ୨୦୧୩
* ''ନିମବାବା ୨୦୧୭
* ''ଆମରି ଗପ ଆମରି ଗୀତ'' ୨୦୧୯
===ଅନୁବାଦ===
* ''ଓଡି଼ଶାର ଚିତ୍ର'' ୨୦୦୬
* ''ସୋନିଆ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ'' ୨୦୦୯
* ''ଏନିଡ୍'' ୨୦୧୦
* ''ଭାରତ ଇତିହାସର ଆଦ୍ୟପର୍ବ ଓ ଆର୍ଯ୍ୟଧାରଣା'' ୨୦୧୦
* ''ତସଲିମା କବିତା ସମ୍ଭାର'' ୨୦୧୬
* ''ମହାଜୀବନ ଶ୍ୟାମାପ୍ରସାଦ'' ୨୦୧୮
* ''ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଓଡ଼ିଶା'' ୨୦୧୭
* ''ପ୍ରକୃତି ପରିଚୟ'' କବିତା ୨୦୨୦
* ''ଓଡି଼ଶାରେ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ'' ୨୦୨୦
* ''ଉତ୍କଳ ଭ୍ରମଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ'' ୨୦୨୦
* ''ଟେରାକୋଟା ଶିଳ୍ପକଥା'' ୨୦୨୫
* ''ଭ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ଭ୍ରମଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ'' ୨୦୨୬
* ''ସେଦିନର ପୁରୀ'' ୨୦୨୬
===ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ===
* ''+୨ ଭାରତ ଇତିହାସ''
* ''+୨ ପୃଥିବୀ ଇତିହାସ''
* ''+୩ ଭାରତୀୟ ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି''
* ''+୩ ନୀତିଆଦର୍ଶ ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧ''
* ''+୩ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତ ଇତିହାସ''
===ସମ୍ପାଦନା===
* ''ସ୍ମୃତିତୀର୍ଥ'' ୨୦୨୯
* ''ନବୀନକୃଷ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ'' ୨୦୨୫
===ଇଂରାଜୀ===
* ''Harekrushna Mahatab &amp; Freedom Struggle (1920-1947)''
* ''Women in Colonial Eastern India'' 2017
* ''Essays on History and Historiography'' 2018
* ''Gandgiji's Padayatra and Gandhian Constructive Works in Orissa'' 2018
* ''19th Century Orissa Revisited: Perception of Bengali Writers'' 2019
* ''A Peep inti Odisha Culture'' 2019
* ''Facets of History (eds)'' 2019
* ''History of Odisha'' 2022
* ''Resisting Dominance: Revisiting Jayee Rajguru (eds)'' 2022
* ''Glimpses of Bhadrak'' 2026
===Text Books===
* ''+2 History of India''
* ''+2 History of the World''
* ''Indiab Society and Culture''
* ''+3 Ethics &amp; Valus''
* ''-3 Ancient Indian History''
{{div col end}}

==ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର==
== ଆଧାର ==

[[ଶ୍ରେଣୀ: ୧୯୫୯ ଜନ୍ମ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ: ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ: ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକା]]
[[ଶ୍ରେଣୀ: ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକା]]</text>
      <sha1>58wo28w2oqrbopgaka3es0rt8npysth</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଭି (ଗାୟକ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101157</id>
    <revision>
      <id>607104</id>
      <parentid>607013</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T15:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjan Tapash</username>
        <id>42524</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the section &quot;Early life and education&quot; from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1376641691|V (singer)]]&quot;</comment>
      <origin>607104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13673" sha1="9slx4f1cr2fpd552cp2et7kfe4a3al5" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ଭି &lt;!-- DO NOT CHANGE. Name in infobox should reflect the name of the page.--&gt;
| image              = BTS's V 20251004 04.jpg
| alt                = 
| caption            = ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଭି
| birth_name         = କିମ୍ ତାଏ-ହ୍ୟୁଙ୍ଗ
| birth_date         = {{birth date and age|mf=yes|1995|12|30}}
| birth_place        = ଦାଏଗୁ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ
| education          = ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଇବର୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି
| occupation         = {{hlist|ଗାୟକ|ଗୀତିକାର}} &lt;!--He has credits as co-producer for only one song from 2017; he doesn't appear to produce regularly/often enough for record producer to be listed as an occupation. He had one minor role in 2016 and hasn't acted since, which is not enough to consider him an actor.--&gt;
| awards             = [[Vଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ମନୋନୟନ ତାଲିକା|ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକା]]
| honours            = [[File:ROK Order of Cultural Merit Hwa-gwan (5th Class) ribbon.PNG|border|23px]] [[Order of Cultural Merit (South Korea)|ହ୍ୱାଗୱାନ୍ ସାଂସ୍କୃତିକ ଯୋଗ୍ୟତା ସମ୍ମାନ]] (୨୦୧୮)
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| genre             = {{hlist|[[କେ-ପପ୍]]|[[Contemporary R&amp;B|ଆର୍&amp;ବି]]|[[ନିଓ ସୋଲ୍]]|[[ଇଣ୍ଡି ପପ୍]]|[[ଜାଜ୍]]}}
| instrument        = Vocals (କଣ୍ଠସ୍ୱର)
| years_active      = {{start date|୨୦୧୩}}–ଏଯାବତ୍
| label             = [[Big Hit Music|ବିଗ୍ ହିଟ୍]]
| current_member_of = [[BTS|ବିଟିଏସ୍]]
}}
| module2            = 
| signature          = BTS' V Signature.svg
}}
'''କିମ୍ ତାଏ-ହ୍ୟୁଙ୍ଗ୍''' (କୋରିଆ:김태형 ; ଜନ୍ମ ଡିସେମ୍ବର ୩୦ , ୧୯୯୫ )  ପେଶାଗତ ଭାବେ '''V''' ( {{Korean|뷔|labels=no}} ) ଭାବରେ ପରିଚିତ ଜଣେ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ଗାୟକ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ , ସେ ବିଗ୍ ହିଟ୍ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ ‘ବିଟିଏସ୍’ (BTS) ନାମକ ଦକ୍ଷିଣ କୋରୀୟ ବଏଜ୍ ସଙ୍ଗୀତ ଦଳ (Boy band) ମାଧ୍ୟମରେ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ବିଟିଏସ୍‌ (BTS) ଦଳରେ ରହି ସେ ତିନୋଟି ଏକକ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି — ୨୦୧୬ ମସିହାରେ “ଷ୍ଟିଗ୍‌ମା”, ୨୦୧୮ ମସିହାରେ “ସିଙ୍ଗୁଲାରିଟି” ଏବଂ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ “ଇନର୍ ଚାଇଲ୍ଡ” । ଏହି ସବୁଯାକ ଗୀତ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ଗାଓନ୍ ଡିଜିଟାଲ ଚାର୍ଟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା । ବିଟିଏସ୍‌ (BTS) ଦଳରେ ଗୀତ ଗାଇବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ ସେ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଟେଲିଭିଜନ ଧାରାବାହିକ “''ହ୍ୱାରାଙ୍ଗ: ଦି ପୋଏଟ୍ ୱାରିଅର୍ ୟୁଥ୍”'' ମାଧ୍ୟମରେ ଅଭିନୟ ଜଗତରେ ପାଦ ଥାପିଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ସେ ସାଥୀ କଳାକାର ଜିନ୍ ଙ୍କ ସହ ମିଶି ଏହି ଧାରାବାହିକ ପାଇଁ “ଇଟ୍ସ ଡେଫିନିଟଲି ୟୁ” ଗୀତଟି ଗାଇଥିଲେ।

୨୦୧୯ ମସିହାରେ , ସେ ନିଜେ ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୀତ &quot;ସିନେରୀ&quot; (Scenery) ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ୨୦୨୩ ମସିହାରେ , “ଲଭ୍ ମି ଏଗେନ୍” ଏବଂ “ରେନି ଡେଜ୍” ଭଳି ଏକକ ଗୀତ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବା ସହ ଜଣେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଏକକ କଳାକାର (Solo artist)  ଭାବେ ସେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ରୂପେ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ । ସେଇ ବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮ ତାରିଖ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଏକକ ଆଲବମ୍ (EP) “''ଲେଓଭର” (Layover)'' ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏଥିରେ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଏକକ ଗୀତ “ସ୍ଲୋ ଡ୍ୟାନ୍ସିଂ” ବି ସାମିଲ ଥିଲା । &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nawar |first=Zareen |date=October 8, 2023 |title=Taehyung's 'Layover' mesmerises in whimsically rhythmic waves |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/music/news/taehyungs-layover-mesmerises-whimsically-rhythmic-waves-3438181 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106192335/https://www.thedailystar.net/entertainment/music/news/taehyungs-layover-mesmerises-whimsically-rhythmic-waves-3438181 |archive-date=November 6, 2023 |access-date=November 6, 2023 |website=The Daily Star |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ସନ୍ଦର୍ଭ==

== ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ==
ସେ ୧୯୯୫ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖରେ ଡେଗୁର ସିଓ ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ନାମ କିମ୍ ତାଏ-ହ୍ୟୁଙ୍ଗ୍ (Kim Tae-hyung) ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BTS |url=http://bts.ibighit.com/bts.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151008024133/http://bts.ibighit.com/bts.php |archive-date=October 8, 2015 |access-date=July 23, 2013 |publisher=[[Big Hit Music|Big Hit Entertainment]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=January 26, 2020 |script-title=ko:대구 토박이 '부심'들게 만드는 대구 출신 미모의 아이돌 6인 |url=https://insight.co.kr/news/264890 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809084821/https://www.insight.co.kr/news/264890 |archive-date=August 9, 2020 |access-date=November 5, 2020 |website=Insight |language=ko}}&lt;/ref&gt; ଏବଂ ଗୋଚାଙ୍ଗ କାଉଣ୍ଟିରେ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ । &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Moon |first=Soo-bin |date=December 16, 2017 |script-title=ko:[아.입.뽀] ⑥ 독보적 밀리언셀러, 방탄소년단 뷔 #이 비주얼, 이 실력 현실이냐? |trans-title=[A.Ib.Ppo] ⑥ Unprecedented Million Seller, BTS V #Visual, is this real? |url=https://entertain.naver.com/read?oid=277&amp;aid=0004141152 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180131171214/https://entertain.naver.com/read?oid=277&amp;aid=0004141152 |archive-date=January 31, 2018 |access-date=July 9, 2020 |website=Economy Asia |language=ko |via=[[Naver]]}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ବାପାମାଆଙ୍କ ତିନି ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ । ତାଙ୍କର ଜଣେ ସାନ ଭାଇ ଓ ଜଣେ ସାନ ଭଉଣୀ ଅଛନ୍ତି । &lt;ref name=&quot;thestar&quot;&gt;{{Cite web |last=Jang |first=Eun-kyung |date=April 30, 2015 |script-title=ko:[더스타프로필] 방탄소년단 뷔, 비범한 '상남자' 서열 &quot;그림으로 말해요&quot; |trans-title=[The Star Profile] BTS V, extraordinary 'Boy In Luv' ranking &quot;Tell Me in Pictures&quot; |url=http://thestar.chosun.com/site/data/html_dir/2015/04/30/2015043001676.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150503175648/http://thestar.chosun.com/site/data/html_dir/2015/04/30/2015043001676.html |archive-date=May 3, 2015 |access-date=July 9, 2020 |website=The Star |language=ko}}&lt;/ref&gt; ସେ ଗ୍ୱାଙ୍ଗସାନ କିମ ବଂଶର (Gwangsan Kim clan) । &lt;ref&gt;{{Cite web |last=전 |first=기연 |date=June 11, 2019 |script-title=ko:폴킴, 방탄소년단 뷔와 공통점이 있다? '소름' |trans-title=Paul Kim and V from BTS Have Things in Common? 'Goosebumps' |url=https://www.ajunews.com/view/20190611195703239 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404174405/https://www.ajunews.com/view/20190611195703239 |archive-date=April 4, 2023 |access-date=January 23, 2024 |website=[[Aju Business Daily]] |language=ko}}&lt;/ref&gt; ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରୁ ହିଁ ଜଣେ ପେଶାଦାର ଗାୟକ ହେବାକୁ ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ। &lt;ref name=&quot;AJN&quot;&gt;{{Cite web |last=Jang |first=Yoon-jung |date=October 30, 2018 |script-title=ko:[방탄소년단 멤버해부] 방탄소년단, '뷔' #얼굴천재#감성소년#연탄이 아빠 |trans-title=[BTS Dissection] BTS, 'V' #Face Genius #Emotional Boy #Yeontan Dad |url=https://www.ajunews.com/view/20181029171742495 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524215356/https://www.ajunews.com/view/20181029171742495 |archive-date=May 24, 2019 |access-date=August 12, 2019 |website=[[Aju Business Daily]] |language=ko}}&lt;/ref&gt; ବାପାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗ ଓ ସମର୍ଥନ ପାଇ, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.scmp.com/culture/music/article/2152882/who-v-bts-learn-about-k-pops-vivacious-music-lover-and-his-journey-fan|title=V from BTS – all about the K-pop group's vocalist and lead dancer|date=June 30, 2018|work=[[South China Morning Post]]|access-date=July 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630140249/https://www.scmp.com/culture/music/article/2152882/who-v-bts-learn-about-k-pops-vivacious-music-lover-and-his-journey-fan|archive-date=June 30, 2018}}&lt;/ref&gt; ସଂଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ୟାରିୟର ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ (Middle School) ସାକ୍ସୋଫୋନ୍ (Saxophone) ବଜାଇବା ଶିଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । &lt;ref name=&quot;thestar&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;AJN&quot; /&gt; 

ଡେଗୁରେ ଗୋଟିଏ ଅଡିସନ୍ ଦେଇ ପାସ୍ କରିବା ପରେ ‘ବିଗ୍ ହିଟ୍ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟର’ରେ ଜଣେ ପ୍ରଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ (Trainee) ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଗଲେ। &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Drysdale |first=Jennifer |date=September 20, 2017 |title=BTS: Everything You Need to Know About the K-Pop Boy Band Ready to Take Over the World |url=https://www.etonline.com/bts-everything-you-need-know-about-k-pop-boy-band-ready-take-over-world-87709 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170921005813/https://www.etonline.com/bts-everything-you-need-know-about-k-pop-boy-band-ready-take-over-world-87709 |archive-date=September 21, 2017 |access-date=July 9, 2020 |website=[[Entertainment Tonight]]}}&lt;/ref&gt; ୨୦୧୪ ମସିହାରେ କୋରିଆନ୍ ଆର୍ଟ୍ସ ହାଇସ୍କୁଲରୁ ପାଠପଢ଼ା ଶେଷ କରିବା ପରେ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lee |first=Ji-hyun |date=February 14, 2014 |script-title=ko:방탄 뷔·지민-뉴이스트 렌, 오늘(14일) 한국예고 졸업 |trans-title=BTS V, Jimin and N'uest Ren graduated today (14th) from Korea Arts High School. |url=https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2014021408202750299 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200709042607/https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2014021408202750299 |archive-date=July 9, 2020 |access-date=July 9, 2020 |website=[[Star News (South Korea)|Star News]] |language=ko}}&lt;/ref&gt; '''ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଇବର ୟୁନିଭର୍ସିଟି'''ରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ। ୨୦୨୦ ଅଗଷ୍ଟରେ ବ୍ରୋଡକାଷ୍ଟିଂ ଓ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ବିଷୟରେ ଗ୍ରାଜୁଏସନ୍ (ଗ୍ରାଜୁଏଟ୍) ସାରିଥିଲେ । &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.unn.net/news/articleView.html?idxno=505422|last=Hwang|first=Jeong-il|date=March 4, 2021|work=UNN|access-date=March 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304232819/http://news.unn.net/news/articleView.html?idxno=505422|archive-date=March 4, 2021|language=ko|script-title=ko:글로벌사이버대, 온라인 학위수여식 개최...한류스타 수상 '관심'|trans-title=Global Cyber University holds online degree conferment ceremony... Hallyu Star Awarded 'Interest'}}&lt;/ref&gt; ୨୦୨୧ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା, ସେ ହାନୟାଙ୍ଗ ସାଇବର ୟୁନିଭର୍ସିଟିରେ ଆଡଭର୍ଟାଇଜିଂ ଓ ମିଡ଼ିଆ ବିଷୟରେ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରଶାସନରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ (MBA) ପଢୁଛନ୍ତି । &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://entertain.naver.com/read?oid=609&amp;aid=0000298280|last=Hwang|first=Hye-jin|date=July 7, 2020|work=Newsen|access-date=March 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20200707150601/https://entertain.naver.com/read?oid=609&amp;aid=0000298280|archive-date=July 7, 2020|language=ko|script-title=ko:방탄소년단 측 &quot;RM·슈가·제이홉 지난해 대학원 입학, 지민·뷔 9월 입학 예정&quot;(공식)|trans-title=BTS's &quot;RM, Suga, and J-Hope enrolled in graduate school last year, Jimin and V will be enrolled in September&quot; (Official)|via=[[Naver]]}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>9slx4f1cr2fpd552cp2et7kfe4a3al5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607105</id>
      <parentid>607104</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T15:23:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjan Tapash</username>
        <id>42524</id>
      </contributor>
      <comment>/* ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା */</comment>
      <origin>607105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13700" sha1="qsstn8hh8our5n8ook3kqtn1mjh97fc" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ଭି &lt;!-- DO NOT CHANGE. Name in infobox should reflect the name of the page.--&gt;
| image              = BTS's V 20251004 04.jpg
| alt                = 
| caption            = ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଭି
| birth_name         = କିମ୍ ତାଏ-ହ୍ୟୁଙ୍ଗ
| birth_date         = {{birth date and age|mf=yes|1995|12|30}}
| birth_place        = ଦାଏଗୁ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ
| education          = ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଇବର୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି
| occupation         = {{hlist|ଗାୟକ|ଗୀତିକାର}} &lt;!--He has credits as co-producer for only one song from 2017; he doesn't appear to produce regularly/often enough for record producer to be listed as an occupation. He had one minor role in 2016 and hasn't acted since, which is not enough to consider him an actor.--&gt;
| awards             = [[Vଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ମନୋନୟନ ତାଲିକା|ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକା]]
| honours            = [[File:ROK Order of Cultural Merit Hwa-gwan (5th Class) ribbon.PNG|border|23px]] [[Order of Cultural Merit (South Korea)|ହ୍ୱାଗୱାନ୍ ସାଂସ୍କୃତିକ ଯୋଗ୍ୟତା ସମ୍ମାନ]] (୨୦୧୮)
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| genre             = {{hlist|[[କେ-ପପ୍]]|[[Contemporary R&amp;B|ଆର୍&amp;ବି]]|[[ନିଓ ସୋଲ୍]]|[[ଇଣ୍ଡି ପପ୍]]|[[ଜାଜ୍]]}}
| instrument        = Vocals (କଣ୍ଠସ୍ୱର)
| years_active      = {{start date|୨୦୧୩}}–ଏଯାବତ୍
| label             = [[Big Hit Music|ବିଗ୍ ହିଟ୍]]
| current_member_of = [[BTS|ବିଟିଏସ୍]]
}}
| module2            = 
| signature          = BTS' V Signature.svg
}}
'''କିମ୍ ତାଏ-ହ୍ୟୁଙ୍ଗ୍''' (କୋରିଆ:김태형 ; ଜନ୍ମ ଡିସେମ୍ବର ୩୦ , ୧୯୯୫ )  ପେଶାଗତ ଭାବେ '''V''' ( {{Korean|뷔|labels=no}} ) ଭାବରେ ପରିଚିତ ଜଣେ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ଗାୟକ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ , ସେ ବିଗ୍ ହିଟ୍ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ ‘ବିଟିଏସ୍’ (BTS) ନାମକ ଦକ୍ଷିଣ କୋରୀୟ ବଏଜ୍ ସଙ୍ଗୀତ ଦଳ (Boy band) ମାଧ୍ୟମରେ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ବିଟିଏସ୍‌ (BTS) ଦଳରେ ରହି ସେ ତିନୋଟି ଏକକ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି — ୨୦୧୬ ମସିହାରେ “ଷ୍ଟିଗ୍‌ମା”, ୨୦୧୮ ମସିହାରେ “ସିଙ୍ଗୁଲାରିଟି” ଏବଂ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ “ଇନର୍ ଚାଇଲ୍ଡ” । ଏହି ସବୁଯାକ ଗୀତ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ଗାଓନ୍ ଡିଜିଟାଲ ଚାର୍ଟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା । ବିଟିଏସ୍‌ (BTS) ଦଳରେ ଗୀତ ଗାଇବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ ସେ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଟେଲିଭିଜନ ଧାରାବାହିକ “''ହ୍ୱାରାଙ୍ଗ: ଦି ପୋଏଟ୍ ୱାରିଅର୍ ୟୁଥ୍”'' ମାଧ୍ୟମରେ ଅଭିନୟ ଜଗତରେ ପାଦ ଥାପିଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ସେ ସାଥୀ କଳାକାର ଜିନ୍ ଙ୍କ ସହ ମିଶି ଏହି ଧାରାବାହିକ ପାଇଁ “ଇଟ୍ସ ଡେଫିନିଟଲି ୟୁ” ଗୀତଟି ଗାଇଥିଲେ।

୨୦୧୯ ମସିହାରେ , ସେ ନିଜେ ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୀତ &quot;ସିନେରୀ&quot; (Scenery) ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ୨୦୨୩ ମସିହାରେ , “ଲଭ୍ ମି ଏଗେନ୍” ଏବଂ “ରେନି ଡେଜ୍” ଭଳି ଏକକ ଗୀତ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବା ସହ ଜଣେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଏକକ କଳାକାର (Solo artist)  ଭାବେ ସେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ରୂପେ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ । ସେଇ ବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮ ତାରିଖ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଏକକ ଆଲବମ୍ (EP) “''ଲେଓଭର” (Layover)'' ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏଥିରେ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଏକକ ଗୀତ “ସ୍ଲୋ ଡ୍ୟାନ୍ସିଂ” ବି ସାମିଲ ଥିଲା । &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nawar |first=Zareen |date=October 8, 2023 |title=Taehyung's 'Layover' mesmerises in whimsically rhythmic waves |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/music/news/taehyungs-layover-mesmerises-whimsically-rhythmic-waves-3438181 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106192335/https://www.thedailystar.net/entertainment/music/news/taehyungs-layover-mesmerises-whimsically-rhythmic-waves-3438181 |archive-date=November 6, 2023 |access-date=November 6, 2023 |website=The Daily Star |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ସନ୍ଦର୍ଭ==

== ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ==
ସେ ୧୯୯୫ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖରେ ଡେଗୁର ସିଓ ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ନାମ କିମ୍ ତାଏ-ହ୍ୟୁଙ୍ଗ୍ (Kim Tae-hyung) ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BTS |url=http://bts.ibighit.com/bts.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151008024133/http://bts.ibighit.com/bts.php |archive-date=October 8, 2015 |access-date=July 23, 2013 |publisher=[[Big Hit Music|Big Hit Entertainment]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=January 26, 2020 |script-title=ko:대구 토박이 '부심'들게 만드는 대구 출신 미모의 아이돌 6인 |url=https://insight.co.kr/news/264890 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809084821/https://www.insight.co.kr/news/264890 |archive-date=August 9, 2020 |access-date=November 5, 2020 |website=Insight |language=ko}}&lt;/ref&gt; ଏବଂ ଗୋଚାଙ୍ଗ କାଉଣ୍ଟିରେ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ । &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Moon |first=Soo-bin |date=December 16, 2017 |script-title=ko:[아.입.뽀] ⑥ 독보적 밀리언셀러, 방탄소년단 뷔 #이 비주얼, 이 실력 현실이냐? |trans-title=[A.Ib.Ppo] ⑥ Unprecedented Million Seller, BTS V #Visual, is this real? |url=https://entertain.naver.com/read?oid=277&amp;aid=0004141152 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180131171214/https://entertain.naver.com/read?oid=277&amp;aid=0004141152 |archive-date=January 31, 2018 |access-date=July 9, 2020 |website=Economy Asia |language=ko |via=[[Naver]]}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ବାପାମାଆଙ୍କ ତିନି ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ । ତାଙ୍କର ଜଣେ ସାନ ଭାଇ ଓ ଜଣେ ସାନ ଭଉଣୀ ଅଛନ୍ତି । &lt;ref name=&quot;thestar&quot;&gt;{{Cite web |last=Jang |first=Eun-kyung |date=April 30, 2015 |script-title=ko:[더스타프로필] 방탄소년단 뷔, 비범한 '상남자' 서열 &quot;그림으로 말해요&quot; |trans-title=[The Star Profile] BTS V, extraordinary 'Boy In Luv' ranking &quot;Tell Me in Pictures&quot; |url=http://thestar.chosun.com/site/data/html_dir/2015/04/30/2015043001676.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150503175648/http://thestar.chosun.com/site/data/html_dir/2015/04/30/2015043001676.html |archive-date=May 3, 2015 |access-date=July 9, 2020 |website=The Star |language=ko}}&lt;/ref&gt; ସେ ଗ୍ୱାଙ୍ଗସାନ କିମ ବଂଶର (Gwangsan Kim clan) । &lt;ref&gt;{{Cite web |last=전 |first=기연 |date=June 11, 2019 |script-title=ko:폴킴, 방탄소년단 뷔와 공통점이 있다? '소름' |trans-title=Paul Kim and V from BTS Have Things in Common? 'Goosebumps' |url=https://www.ajunews.com/view/20190611195703239 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404174405/https://www.ajunews.com/view/20190611195703239 |archive-date=April 4, 2023 |access-date=January 23, 2024 |website=[[Aju Business Daily]] |language=ko}}&lt;/ref&gt; ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରୁ ହିଁ ଜଣେ ପେଶାଦାର ଗାୟକ ହେବାକୁ ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ। &lt;ref name=&quot;AJN&quot;&gt;{{Cite web |last=Jang |first=Yoon-jung |date=October 30, 2018 |script-title=ko:[방탄소년단 멤버해부] 방탄소년단, '뷔' #얼굴천재#감성소년#연탄이 아빠 |trans-title=[BTS Dissection] BTS, 'V' #Face Genius #Emotional Boy #Yeontan Dad |url=https://www.ajunews.com/view/20181029171742495 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524215356/https://www.ajunews.com/view/20181029171742495 |archive-date=May 24, 2019 |access-date=August 12, 2019 |website=[[Aju Business Daily]] |language=ko}}&lt;/ref&gt; ବାପାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗ ଓ ସମର୍ଥନ ପାଇ, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.scmp.com/culture/music/article/2152882/who-v-bts-learn-about-k-pops-vivacious-music-lover-and-his-journey-fan|title=V from BTS – all about the K-pop group's vocalist and lead dancer|date=June 30, 2018|work=[[South China Morning Post]]|access-date=July 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630140249/https://www.scmp.com/culture/music/article/2152882/who-v-bts-learn-about-k-pops-vivacious-music-lover-and-his-journey-fan|archive-date=June 30, 2018}}&lt;/ref&gt; ସଂଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ୟାରିୟର ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ (Middle School) ସାକ୍ସୋଫୋନ୍ (Saxophone) ବଜାଇବା ଶିଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । &lt;ref name=&quot;thestar&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;AJN&quot; /&gt; 

ଡେଗୁରେ ଗୋଟିଏ ଅଡିସନ୍ ଦେଇ ପାସ୍ କରିବା ପରେ ‘ବିଗ୍ ହିଟ୍ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟର’ରେ ଜଣେ ପ୍ରଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ (Trainee) ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଗଲେ। &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Drysdale |first=Jennifer |date=September 20, 2017 |title=BTS: Everything You Need to Know About the K-Pop Boy Band Ready to Take Over the World |url=https://www.etonline.com/bts-everything-you-need-know-about-k-pop-boy-band-ready-take-over-world-87709 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170921005813/https://www.etonline.com/bts-everything-you-need-know-about-k-pop-boy-band-ready-take-over-world-87709 |archive-date=September 21, 2017 |access-date=July 9, 2020 |website=[[Entertainment Tonight]]}}&lt;/ref&gt; ୨୦୧୪ ମସିହାରେ କୋରିଆନ୍ ଆର୍ଟ୍ସ ହାଇସ୍କୁଲରୁ ପାଠପଢ଼ା ଶେଷ କରିବା ପରେ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lee |first=Ji-hyun |date=February 14, 2014 |script-title=ko:방탄 뷔·지민-뉴이스트 렌, 오늘(14일) 한국예고 졸업 |trans-title=BTS V, Jimin and N'uest Ren graduated today (14th) from Korea Arts High School. |url=https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2014021408202750299 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200709042607/https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2014021408202750299 |archive-date=July 9, 2020 |access-date=July 9, 2020 |website=[[Star News (South Korea)|Star News]] |language=ko}}&lt;/ref&gt; '''ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଇବର ୟୁନିଭର୍ସିଟି'''ରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ। ୨୦୨୦ ଅଗଷ୍ଟରେ ବ୍ରୋଡକାଷ୍ଟିଂ ଓ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ବିଷୟରେ ଗ୍ରାଜୁଏସନ୍ (ଗ୍ରାଜୁଏଟ୍) ସାରିଥିଲେ । &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.unn.net/news/articleView.html?idxno=505422|last=Hwang|first=Jeong-il|date=March 4, 2021|work=UNN|access-date=March 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304232819/http://news.unn.net/news/articleView.html?idxno=505422|archive-date=March 4, 2021|language=ko|script-title=ko:글로벌사이버대, 온라인 학위수여식 개최...한류스타 수상 '관심'|trans-title=Global Cyber University holds online degree conferment ceremony... Hallyu Star Awarded 'Interest'}}&lt;/ref&gt; ୨୦୨୧ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା, ସେ ହାନୟାଙ୍ଗ ସାଇବର ୟୁନିଭର୍ସିଟିରେ ଆଡଭର୍ଟାଇଜିଂ ଓ ମିଡ଼ିଆ ବିଷୟରେ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରଶାସନରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ (MBA) ପଢୁଛନ୍ତି । &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://entertain.naver.com/read?oid=609&amp;aid=0000298280|last=Hwang|first=Hye-jin|date=July 7, 2020|work=Newsen|access-date=March 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20200707150601/https://entertain.naver.com/read?oid=609&amp;aid=0000298280|archive-date=July 7, 2020|language=ko|script-title=ko:방탄소년단 측 &quot;RM·슈가·제이홉 지난해 대학원 입학, 지민·뷔 9월 입학 예정&quot;(공식)|trans-title=BTS's &quot;RM, Suga, and J-Hope enrolled in graduate school last year, Jimin and V will be enrolled in September&quot; (Official)|via=[[Naver]]}}&lt;/ref&gt;

==ସନ୍ଦର୍ଭ==</text>
      <sha1>qsstn8hh8our5n8ook3kqtn1mjh97fc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607106</id>
      <parentid>607105</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T15:23:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjan Tapash</username>
        <id>42524</id>
      </contributor>
      <origin>607106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13673" sha1="n5pmglffyik1latducxar9kyqq1y9tz" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ଭି &lt;!-- DO NOT CHANGE. Name in infobox should reflect the name of the page.--&gt;
| image              = BTS's V 20251004 04.jpg
| alt                = 
| caption            = ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଭି
| birth_name         = କିମ୍ ତାଏ-ହ୍ୟୁଙ୍ଗ
| birth_date         = {{birth date and age|mf=yes|1995|12|30}}
| birth_place        = ଦାଏଗୁ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ
| education          = ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଇବର୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି
| occupation         = {{hlist|ଗାୟକ|ଗୀତିକାର}} &lt;!--He has credits as co-producer for only one song from 2017; he doesn't appear to produce regularly/often enough for record producer to be listed as an occupation. He had one minor role in 2016 and hasn't acted since, which is not enough to consider him an actor.--&gt;
| awards             = [[Vଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ମନୋନୟନ ତାଲିକା|ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକା]]
| honours            = [[File:ROK Order of Cultural Merit Hwa-gwan (5th Class) ribbon.PNG|border|23px]] [[Order of Cultural Merit (South Korea)|ହ୍ୱାଗୱାନ୍ ସାଂସ୍କୃତିକ ଯୋଗ୍ୟତା ସମ୍ମାନ]] (୨୦୧୮)
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| genre             = {{hlist|[[କେ-ପପ୍]]|[[Contemporary R&amp;B|ଆର୍&amp;ବି]]|[[ନିଓ ସୋଲ୍]]|[[ଇଣ୍ଡି ପପ୍]]|[[ଜାଜ୍]]}}
| instrument        = Vocals (କଣ୍ଠସ୍ୱର)
| years_active      = {{start date|୨୦୧୩}}–ଏଯାବତ୍
| label             = [[Big Hit Music|ବିଗ୍ ହିଟ୍]]
| current_member_of = [[BTS|ବିଟିଏସ୍]]
}}
| module2            = 
| signature          = BTS' V Signature.svg
}}
'''କିମ୍ ତାଏ-ହ୍ୟୁଙ୍ଗ୍''' (କୋରିଆ:김태형 ; ଜନ୍ମ ଡିସେମ୍ବର ୩୦ , ୧୯୯୫ )  ପେଶାଗତ ଭାବେ '''V''' ( {{Korean|뷔|labels=no}} ) ଭାବରେ ପରିଚିତ ଜଣେ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ଗାୟକ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ , ସେ ବିଗ୍ ହିଟ୍ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ ‘ବିଟିଏସ୍’ (BTS) ନାମକ ଦକ୍ଷିଣ କୋରୀୟ ବଏଜ୍ ସଙ୍ଗୀତ ଦଳ (Boy band) ମାଧ୍ୟମରେ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ବିଟିଏସ୍‌ (BTS) ଦଳରେ ରହି ସେ ତିନୋଟି ଏକକ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି — ୨୦୧୬ ମସିହାରେ “ଷ୍ଟିଗ୍‌ମା”, ୨୦୧୮ ମସିହାରେ “ସିଙ୍ଗୁଲାରିଟି” ଏବଂ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ “ଇନର୍ ଚାଇଲ୍ଡ” । ଏହି ସବୁଯାକ ଗୀତ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ଗାଓନ୍ ଡିଜିଟାଲ ଚାର୍ଟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା । ବିଟିଏସ୍‌ (BTS) ଦଳରେ ଗୀତ ଗାଇବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ ସେ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଟେଲିଭିଜନ ଧାରାବାହିକ “''ହ୍ୱାରାଙ୍ଗ: ଦି ପୋଏଟ୍ ୱାରିଅର୍ ୟୁଥ୍”'' ମାଧ୍ୟମରେ ଅଭିନୟ ଜଗତରେ ପାଦ ଥାପିଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ସେ ସାଥୀ କଳାକାର ଜିନ୍ ଙ୍କ ସହ ମିଶି ଏହି ଧାରାବାହିକ ପାଇଁ “ଇଟ୍ସ ଡେଫିନିଟଲି ୟୁ” ଗୀତଟି ଗାଇଥିଲେ।

୨୦୧୯ ମସିହାରେ , ସେ ନିଜେ ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୀତ &quot;ସିନେରୀ&quot; (Scenery) ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ୨୦୨୩ ମସିହାରେ , “ଲଭ୍ ମି ଏଗେନ୍” ଏବଂ “ରେନି ଡେଜ୍” ଭଳି ଏକକ ଗୀତ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବା ସହ ଜଣେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଏକକ କଳାକାର (Solo artist)  ଭାବେ ସେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ରୂପେ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ । ସେଇ ବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮ ତାରିଖ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଏକକ ଆଲବମ୍ (EP) “''ଲେଓଭର” (Layover)'' ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏଥିରେ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଏକକ ଗୀତ “ସ୍ଲୋ ଡ୍ୟାନ୍ସିଂ” ବି ସାମିଲ ଥିଲା । &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nawar |first=Zareen |date=October 8, 2023 |title=Taehyung's 'Layover' mesmerises in whimsically rhythmic waves |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/music/news/taehyungs-layover-mesmerises-whimsically-rhythmic-waves-3438181 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106192335/https://www.thedailystar.net/entertainment/music/news/taehyungs-layover-mesmerises-whimsically-rhythmic-waves-3438181 |archive-date=November 6, 2023 |access-date=November 6, 2023 |website=The Daily Star |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ==
ସେ ୧୯୯୫ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖରେ ଡେଗୁର ସିଓ ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ନାମ କିମ୍ ତାଏ-ହ୍ୟୁଙ୍ଗ୍ (Kim Tae-hyung) ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BTS |url=http://bts.ibighit.com/bts.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151008024133/http://bts.ibighit.com/bts.php |archive-date=October 8, 2015 |access-date=July 23, 2013 |publisher=[[Big Hit Music|Big Hit Entertainment]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=January 26, 2020 |script-title=ko:대구 토박이 '부심'들게 만드는 대구 출신 미모의 아이돌 6인 |url=https://insight.co.kr/news/264890 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809084821/https://www.insight.co.kr/news/264890 |archive-date=August 9, 2020 |access-date=November 5, 2020 |website=Insight |language=ko}}&lt;/ref&gt; ଏବଂ ଗୋଚାଙ୍ଗ କାଉଣ୍ଟିରେ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ । &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Moon |first=Soo-bin |date=December 16, 2017 |script-title=ko:[아.입.뽀] ⑥ 독보적 밀리언셀러, 방탄소년단 뷔 #이 비주얼, 이 실력 현실이냐? |trans-title=[A.Ib.Ppo] ⑥ Unprecedented Million Seller, BTS V #Visual, is this real? |url=https://entertain.naver.com/read?oid=277&amp;aid=0004141152 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180131171214/https://entertain.naver.com/read?oid=277&amp;aid=0004141152 |archive-date=January 31, 2018 |access-date=July 9, 2020 |website=Economy Asia |language=ko |via=[[Naver]]}}&lt;/ref&gt; ତାଙ୍କ ବାପାମାଆଙ୍କ ତିନି ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ । ତାଙ୍କର ଜଣେ ସାନ ଭାଇ ଓ ଜଣେ ସାନ ଭଉଣୀ ଅଛନ୍ତି । &lt;ref name=&quot;thestar&quot;&gt;{{Cite web |last=Jang |first=Eun-kyung |date=April 30, 2015 |script-title=ko:[더스타프로필] 방탄소년단 뷔, 비범한 '상남자' 서열 &quot;그림으로 말해요&quot; |trans-title=[The Star Profile] BTS V, extraordinary 'Boy In Luv' ranking &quot;Tell Me in Pictures&quot; |url=http://thestar.chosun.com/site/data/html_dir/2015/04/30/2015043001676.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150503175648/http://thestar.chosun.com/site/data/html_dir/2015/04/30/2015043001676.html |archive-date=May 3, 2015 |access-date=July 9, 2020 |website=The Star |language=ko}}&lt;/ref&gt; ସେ ଗ୍ୱାଙ୍ଗସାନ କିମ ବଂଶର (Gwangsan Kim clan) । &lt;ref&gt;{{Cite web |last=전 |first=기연 |date=June 11, 2019 |script-title=ko:폴킴, 방탄소년단 뷔와 공통점이 있다? '소름' |trans-title=Paul Kim and V from BTS Have Things in Common? 'Goosebumps' |url=https://www.ajunews.com/view/20190611195703239 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404174405/https://www.ajunews.com/view/20190611195703239 |archive-date=April 4, 2023 |access-date=January 23, 2024 |website=[[Aju Business Daily]] |language=ko}}&lt;/ref&gt; ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରୁ ହିଁ ଜଣେ ପେଶାଦାର ଗାୟକ ହେବାକୁ ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ। &lt;ref name=&quot;AJN&quot;&gt;{{Cite web |last=Jang |first=Yoon-jung |date=October 30, 2018 |script-title=ko:[방탄소년단 멤버해부] 방탄소년단, '뷔' #얼굴천재#감성소년#연탄이 아빠 |trans-title=[BTS Dissection] BTS, 'V' #Face Genius #Emotional Boy #Yeontan Dad |url=https://www.ajunews.com/view/20181029171742495 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524215356/https://www.ajunews.com/view/20181029171742495 |archive-date=May 24, 2019 |access-date=August 12, 2019 |website=[[Aju Business Daily]] |language=ko}}&lt;/ref&gt; ବାପାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗ ଓ ସମର୍ଥନ ପାଇ, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.scmp.com/culture/music/article/2152882/who-v-bts-learn-about-k-pops-vivacious-music-lover-and-his-journey-fan|title=V from BTS – all about the K-pop group's vocalist and lead dancer|date=June 30, 2018|work=[[South China Morning Post]]|access-date=July 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630140249/https://www.scmp.com/culture/music/article/2152882/who-v-bts-learn-about-k-pops-vivacious-music-lover-and-his-journey-fan|archive-date=June 30, 2018}}&lt;/ref&gt; ସଂଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ୟାରିୟର ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ (Middle School) ସାକ୍ସୋଫୋନ୍ (Saxophone) ବଜାଇବା ଶିଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । &lt;ref name=&quot;thestar&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;AJN&quot; /&gt; 

ଡେଗୁରେ ଗୋଟିଏ ଅଡିସନ୍ ଦେଇ ପାସ୍ କରିବା ପରେ ‘ବିଗ୍ ହିଟ୍ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟର’ରେ ଜଣେ ପ୍ରଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ (Trainee) ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଗଲେ। &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Drysdale |first=Jennifer |date=September 20, 2017 |title=BTS: Everything You Need to Know About the K-Pop Boy Band Ready to Take Over the World |url=https://www.etonline.com/bts-everything-you-need-know-about-k-pop-boy-band-ready-take-over-world-87709 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170921005813/https://www.etonline.com/bts-everything-you-need-know-about-k-pop-boy-band-ready-take-over-world-87709 |archive-date=September 21, 2017 |access-date=July 9, 2020 |website=[[Entertainment Tonight]]}}&lt;/ref&gt; ୨୦୧୪ ମସିହାରେ କୋରିଆନ୍ ଆର୍ଟ୍ସ ହାଇସ୍କୁଲରୁ ପାଠପଢ଼ା ଶେଷ କରିବା ପରେ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lee |first=Ji-hyun |date=February 14, 2014 |script-title=ko:방탄 뷔·지민-뉴이스트 렌, 오늘(14일) 한국예고 졸업 |trans-title=BTS V, Jimin and N'uest Ren graduated today (14th) from Korea Arts High School. |url=https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2014021408202750299 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200709042607/https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2014021408202750299 |archive-date=July 9, 2020 |access-date=July 9, 2020 |website=[[Star News (South Korea)|Star News]] |language=ko}}&lt;/ref&gt; '''ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଇବର ୟୁନିଭର୍ସିଟି'''ରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ। ୨୦୨୦ ଅଗଷ୍ଟରେ ବ୍ରୋଡକାଷ୍ଟିଂ ଓ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ବିଷୟରେ ଗ୍ରାଜୁଏସନ୍ (ଗ୍ରାଜୁଏଟ୍) ସାରିଥିଲେ । &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.unn.net/news/articleView.html?idxno=505422|last=Hwang|first=Jeong-il|date=March 4, 2021|work=UNN|access-date=March 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304232819/http://news.unn.net/news/articleView.html?idxno=505422|archive-date=March 4, 2021|language=ko|script-title=ko:글로벌사이버대, 온라인 학위수여식 개최...한류스타 수상 '관심'|trans-title=Global Cyber University holds online degree conferment ceremony... Hallyu Star Awarded 'Interest'}}&lt;/ref&gt; ୨୦୨୧ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା, ସେ ହାନୟାଙ୍ଗ ସାଇବର ୟୁନିଭର୍ସିଟିରେ ଆଡଭର୍ଟାଇଜିଂ ଓ ମିଡ଼ିଆ ବିଷୟରେ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରଶାସନରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ (MBA) ପଢୁଛନ୍ତି । &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://entertain.naver.com/read?oid=609&amp;aid=0000298280|last=Hwang|first=Hye-jin|date=July 7, 2020|work=Newsen|access-date=March 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20200707150601/https://entertain.naver.com/read?oid=609&amp;aid=0000298280|archive-date=July 7, 2020|language=ko|script-title=ko:방탄소년단 측 &quot;RM·슈가·제이홉 지난해 대학원 입학, 지민·뷔 9월 입학 예정&quot;(공식)|trans-title=BTS's &quot;RM, Suga, and J-Hope enrolled in graduate school last year, Jimin and V will be enrolled in September&quot; (Official)|via=[[Naver]]}}&lt;/ref&gt;

==ସନ୍ଦର୍ଭ==</text>
      <sha1>n5pmglffyik1latducxar9kyqq1y9tz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101159</id>
    <revision>
      <id>607108</id>
      <timestamp>2026-09-27T15:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <comment>ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା ।</comment>
      <origin>607108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3584" sha1="bc4ybkr83vl1hc7ymcbgq5asmvq6u7w" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Chandrabanshi}}
{{Infobox film
| name           = {{PAGENAME}}
| image          = 
| image size     = 
| alt            = 
| caption        = 
| director       = ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା&lt;br&gt;ସୁନୀଲ ସାହୁ
| producer       = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| writer         = ରାଜ ରାଜେଶ
| screenplay     = ରାଜ ରାଜେଶ
| story          = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| based on       = 
| narrator       = 
| starring       = [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]&lt;br&gt;[[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]&lt;br&gt;[[ଦୈତାରୀ ପଣ୍ଡା]]&lt;br&gt;[[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ରାଜ ରାଜେଶ]]&lt;br&gt;[[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
| music          = [[ଅସଦ ନିଜାମ]]
| cinematography = ପ୍ରତାପ ରାଉତ
| editing        = [[ସୁକୁମାର ମଣି]]
| studio         = 
| distributor    = 
| released       = ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪
| runtime        = 
| country        = {{flag|ଭାରତ}}
| language       = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| budget         = 
| gross          = 
}}

'''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ___ । ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ସଙ୍ଗୀତକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

==ଅଭିନୟ==

==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ==
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

===ଗୀତ===
{{Track listing
| all_writing  = 
| extra_column = ଗାୟକ

| title1  = 
| lyrics1 = 
| length1 = 
| extra1  = 

| title2  = 
| lyrics2 = 
| length2 = 
| extra2  = 

| title3  = 
| lyrics3 = 
| length3 = 
| extra3  = 

| title4  = 
| lyrics4 = 
| length4 = 
| extra4  = 

| title5  = 
| lyrics5 = 
| length5 = 
| extra5  = 

| title6  = 
| lyrics6 = 
| length6 = 
| extra6  = 

| title7  = 
| lyrics7 = 
| length7 = 
| extra7  = 
}}

==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}

==ବାହାର ଆଧାର==
* {{Imdb title|{{#property:P345}}}}

{{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]]</text>
      <sha1>bc4ybkr83vl1hc7ymcbgq5asmvq6u7w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607110</id>
      <parentid>607108</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T15:43:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ଅଭିନୟ */</comment>
      <origin>607110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3873" sha1="2zxud6b6qi43wky6042rw8mri5pq5lc" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Chandrabanshi}}
{{Infobox film
| name           = {{PAGENAME}}
| image          = 
| image size     = 
| alt            = 
| caption        = 
| director       = ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା&lt;br&gt;ସୁନୀଲ ସାହୁ
| producer       = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| writer         = ରାଜ ରାଜେଶ
| screenplay     = ରାଜ ରାଜେଶ
| story          = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| based on       = 
| narrator       = 
| starring       = [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]&lt;br&gt;[[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]&lt;br&gt;[[ଦୈତାରୀ ପଣ୍ଡା]]&lt;br&gt;[[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ରାଜ ରାଜେଶ]]&lt;br&gt;[[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
| music          = [[ଅସଦ ନିଜାମ]]
| cinematography = ପ୍ରତାପ ରାଉତ
| editing        = [[ସୁକୁମାର ମଣି]]
| studio         = 
| distributor    = 
| released       = ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪
| runtime        = 
| country        = {{flag|ଭାରତ}}
| language       = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| budget         = 
| gross          = 
}}

'''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ___ । ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ସଙ୍ଗୀତକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

==ଅଭିନୟ==

* [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
* ଆକାଶ ଦାସନାୟକ
* ଶ୍ରୀତମ ଦାସ
* ଦୈତାରୀ ପଣ୍ଡା
* ପୁନମ ମିଶ୍ର
* ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର
* ରାଜ ରାଜେଶ
* ଜସ୍ମିନ ରଥ

==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ==
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

===ଗୀତ===
{{Track listing
| all_writing  = 
| extra_column = ଗାୟକ

| title1  = 
| lyrics1 = 
| length1 = 
| extra1  = 

| title2  = 
| lyrics2 = 
| length2 = 
| extra2  = 

| title3  = 
| lyrics3 = 
| length3 = 
| extra3  = 

| title4  = 
| lyrics4 = 
| length4 = 
| extra4  = 

| title5  = 
| lyrics5 = 
| length5 = 
| extra5  = 

| title6  = 
| lyrics6 = 
| length6 = 
| extra6  = 

| title7  = 
| lyrics7 = 
| length7 = 
| extra7  = 
}}

==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}

==ବାହାର ଆଧାର==
* {{Imdb title|{{#property:P345}}}}

{{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]]</text>
      <sha1>2zxud6b6qi43wky6042rw8mri5pq5lc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607112</id>
      <parentid>607110</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T15:54:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ଅଭିନୟ */</comment>
      <origin>607112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4365" sha1="c5zkisrzije55osq6gan5xo4ytepe2a" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Chandrabanshi}}
{{Infobox film
| name           = {{PAGENAME}}
| image          = 
| image size     = 
| alt            = 
| caption        = 
| director       = ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା&lt;br&gt;ସୁନୀଲ ସାହୁ
| producer       = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| writer         = ରାଜ ରାଜେଶ
| screenplay     = ରାଜ ରାଜେଶ
| story          = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| based on       = 
| narrator       = 
| starring       = [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]&lt;br&gt;[[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]&lt;br&gt;[[ଦୈତାରୀ ପଣ୍ଡା]]&lt;br&gt;[[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ରାଜ ରାଜେଶ]]&lt;br&gt;[[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
| music          = [[ଅସଦ ନିଜାମ]]
| cinematography = ପ୍ରତାପ ରାଉତ
| editing        = [[ସୁକୁମାର ମଣି]]
| studio         = 
| distributor    = 
| released       = ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪
| runtime        = 
| country        = {{flag|ଭାରତ}}
| language       = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| budget         = 
| gross          = 
}}

'''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ___ । ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ସଙ୍ଗୀତକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

==ଅଭିନୟ==

* [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
* ଆକାଶ ଦାସନାୟକ
* ଶ୍ରୀତମ ଦାସ
* ଦୈତାରୀ ପଣ୍ଡା
* ପୁନମ ମିଶ୍ର
* ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର
* ରାଜ ରାଜେଶ
* ଜସ୍ମିନ ରଥ
* ଅଶ୍ୱିନୀ ତ୍ରିପାଠୀ
* ଉଷସୀ ମିଶ୍ର
* ରିଷି
* ବିଭାଶ
* ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା
* ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି
* ରାଜକୁମାର
* ତାପସ ସରଘରିଆ
* ବାପି ରାୟ
* ଦେବୁ ବ୍ରହ୍ମା
* କୁନା ମଙ୍ଗରାଜ
* ଶକ୍ତି ବରାଳ
* କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
* ଆଦ୍ୟାଶା ପାଣିଗ୍ରାହୀ

==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ==
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

===ଗୀତ===
{{Track listing
| all_writing  = 
| extra_column = ଗାୟକ

| title1  = 
| lyrics1 = 
| length1 = 
| extra1  = 

| title2  = 
| lyrics2 = 
| length2 = 
| extra2  = 

| title3  = 
| lyrics3 = 
| length3 = 
| extra3  = 

| title4  = 
| lyrics4 = 
| length4 = 
| extra4  = 

| title5  = 
| lyrics5 = 
| length5 = 
| extra5  = 

| title6  = 
| lyrics6 = 
| length6 = 
| extra6  = 

| title7  = 
| lyrics7 = 
| length7 = 
| extra7  = 
}}

==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}

==ବାହାର ଆଧାର==
* {{Imdb title|{{#property:P345}}}}

{{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]]</text>
      <sha1>c5zkisrzije55osq6gan5xo4ytepe2a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607114</id>
      <parentid>607112</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T15:56:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ଅଭିନୟ */</comment>
      <origin>607114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4499" sha1="pxnig4hqrg1pzwb2t085bpb2ih03tg1" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Chandrabanshi}}
{{Infobox film
| name           = {{PAGENAME}}
| image          = 
| image size     = 
| alt            = 
| caption        = 
| director       = ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା&lt;br&gt;ସୁନୀଲ ସାହୁ
| producer       = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| writer         = ରାଜ ରାଜେଶ
| screenplay     = ରାଜ ରାଜେଶ
| story          = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| based on       = 
| narrator       = 
| starring       = [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]&lt;br&gt;[[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]&lt;br&gt;[[ଦୈତାରୀ ପଣ୍ଡା]]&lt;br&gt;[[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ରାଜ ରାଜେଶ]]&lt;br&gt;[[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
| music          = [[ଅସଦ ନିଜାମ]]
| cinematography = ପ୍ରତାପ ରାଉତ
| editing        = [[ସୁକୁମାର ମଣି]]
| studio         = 
| distributor    = 
| released       = ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪
| runtime        = 
| country        = {{flag|ଭାରତ}}
| language       = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| budget         = 
| gross          = 
}}

'''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଏବଂ କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ରାଜ ରାଜେଶ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ସଙ୍ଗୀତକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

==ଅଭିନୟ==

* [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
* [[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]
* [[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]
* [[ଦୈତାରି ପଣ୍ଡା]]
* [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]
* [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]
* [[ରାଜ ରାଜେଶ]]
* ଜସ୍ମିନ ରଥ
* ଅଶ୍ୱିନୀ ତ୍ରିପାଠୀ
* ଉଷସୀ ମିଶ୍ର
* ରିଷି
* ବିଭାଶ
* ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା
* ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି
* ରାଜକୁମାର
* ତାପସ ସରଘରିଆ
* ବାପି ରାୟ
* ଦେବୁ ବ୍ରହ୍ମା
* କୁନା ମଙ୍ଗରାଜ
* ଶକ୍ତି ବରାଳ
* କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
* ଆଦ୍ୟାଶା ପାଣିଗ୍ରାହୀ

==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ==
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

===ଗୀତ===
{{Track listing
| all_writing  = 
| extra_column = ଗାୟକ

| title1  = 
| lyrics1 = 
| length1 = 
| extra1  = 

| title2  = 
| lyrics2 = 
| length2 = 
| extra2  = 

| title3  = 
| lyrics3 = 
| length3 = 
| extra3  = 

| title4  = 
| lyrics4 = 
| length4 = 
| extra4  = 

| title5  = 
| lyrics5 = 
| length5 = 
| extra5  = 

| title6  = 
| lyrics6 = 
| length6 = 
| extra6  = 

| title7  = 
| lyrics7 = 
| length7 = 
| extra7  = 
}}

==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}

==ବାହାର ଆଧାର==
* {{Imdb title|{{#property:P345}}}}

{{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]]</text>
      <sha1>pxnig4hqrg1pzwb2t085bpb2ih03tg1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607115</id>
      <parentid>607114</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T15:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ଅଭିନୟ */</comment>
      <origin>607115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4531" sha1="gol8d5zwo89c4cbsfj5ak6ru4d8b05b" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Chandrabanshi}}
{{Infobox film
| name           = {{PAGENAME}}
| image          = 
| image size     = 
| alt            = 
| caption        = 
| director       = ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା&lt;br&gt;ସୁନୀଲ ସାହୁ
| producer       = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| writer         = ରାଜ ରାଜେଶ
| screenplay     = ରାଜ ରାଜେଶ
| story          = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| based on       = 
| narrator       = 
| starring       = [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]&lt;br&gt;[[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]&lt;br&gt;[[ଦୈତାରୀ ପଣ୍ଡା]]&lt;br&gt;[[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ରାଜ ରାଜେଶ]]&lt;br&gt;[[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
| music          = [[ଅସଦ ନିଜାମ]]
| cinematography = ପ୍ରତାପ ରାଉତ
| editing        = [[ସୁକୁମାର ମଣି]]
| studio         = 
| distributor    = 
| released       = ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪
| runtime        = 
| country        = {{flag|ଭାରତ}}
| language       = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| budget         = 
| gross          = 
}}

'''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଏବଂ କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ରାଜ ରାଜେଶ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ସଙ୍ଗୀତକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

==ଅଭିନୟ==

* [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
* [[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]
* [[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]
* [[ଦୈତାରି ପଣ୍ଡା]]
* [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]
* [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]
* [[ରାଜ ରାଜେଶ]]
* [[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
* [[ଅଶ୍ୱିନୀ ତ୍ରିପାଠୀ]]
* [[ଉଷସୀ ମିଶ୍ର]]
* ରିଷି
* ବିଭାଶ
* [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]
* [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]
* ରାଜକୁମାର
* [[ତାପସ ସରଘରିଆ]]
* ବାପି ରାୟ
* [[ଦେବୁ ବ୍ରହ୍ମା]]
* କୁନା ମଙ୍ଗରାଜ
* [[ଶକ୍ତି ବରାଳ]]
* କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
* ଆଦ୍ୟାଶା ପାଣିଗ୍ରାହୀ

==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ==
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ___ । ଗୀତିକାର ___ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ___ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

===ଗୀତ===
{{Track listing
| all_writing  = 
| extra_column = ଗାୟକ

| title1  = 
| lyrics1 = 
| length1 = 
| extra1  = 

| title2  = 
| lyrics2 = 
| length2 = 
| extra2  = 

| title3  = 
| lyrics3 = 
| length3 = 
| extra3  = 

| title4  = 
| lyrics4 = 
| length4 = 
| extra4  = 

| title5  = 
| lyrics5 = 
| length5 = 
| extra5  = 

| title6  = 
| lyrics6 = 
| length6 = 
| extra6  = 

| title7  = 
| lyrics7 = 
| length7 = 
| extra7  = 
}}

==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}

==ବାହାର ଆଧାର==
* {{Imdb title|{{#property:P345}}}}

{{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]]</text>
      <sha1>gol8d5zwo89c4cbsfj5ak6ru4d8b05b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607116</id>
      <parentid>607115</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T16:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>607116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4938" sha1="19is95i3stujhz0jquthdxjbhj9oax5" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Chandrabanshi}}
{{Infobox film
| name           = {{PAGENAME}}
| image          = 
| image size     = 
| alt            = 
| caption        = 
| director       = ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା&lt;br&gt;ସୁନୀଲ ସାହୁ
| producer       = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| writer         = ରାଜ ରାଜେଶ
| screenplay     = ରାଜ ରାଜେଶ
| story          = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| based on       = 
| narrator       = 
| starring       = [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]&lt;br&gt;[[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]&lt;br&gt;[[ଦୈତାରୀ ପଣ୍ଡା]]&lt;br&gt;[[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ରାଜ ରାଜେଶ]]&lt;br&gt;[[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
| music          = [[ଅସଦ ନିଜାମ]]
| cinematography = ପ୍ରତାପ ରାଉତ
| editing        = [[ସୁକୁମାର ମଣି]]
| studio         = 
| distributor    = 
| released       = ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪
| runtime        = 
| country        = {{flag|ଭାରତ}}
| language       = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| budget         = 
| gross          = 
}}

'''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଏବଂ କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ରାଜ ରାଜେଶ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା ଓ ସୁନୀଲ ସାହୁ । ସଙ୍ଗୀତକାର ଅସଦ ନିଜାମ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

==ଅଭିନୟ==

* [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
* [[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]
* [[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]
* [[ଦୈତାରି ପଣ୍ଡା]]
* [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]
* [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]
* [[ରାଜ ରାଜେଶ]]
* [[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
* [[ଅଶ୍ୱିନୀ ତ୍ରିପାଠୀ]]
* [[ଉଷସୀ ମିଶ୍ର]]
* ରିଷି
* ବିଭାଶ
* [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]
* [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]
* ରାଜକୁମାର
* [[ତାପସ ସରଘରିଆ]]
* ବାପି ରାୟ
* [[ଦେବୁ ବ୍ରହ୍ମା]]
* କୁନା ମଙ୍ଗରାଜ
* [[ଶକ୍ତି ବରାଳ]]
* କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
* ଆଦ୍ୟାଶା ପାଣିଗ୍ରାହୀ

==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ==
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ [[ଅସଦ ନିଜାମ]] । ରଞ୍ଜନ ନାୟକ, ପୁଷ୍ପକ ପରିଡ଼ା, ତପୁ ନାୟକ ଆଦି ଗୀତିକାର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ, ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା, ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, କଳ୍କୀ ରାପର୍ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

===ଗୀତ===
{{Track listing
| all_writing  = 
| extra_column = ଗାୟକ

| title1  = 
| lyrics1 = 
| length1 = 
| extra1  = 

| title2  = 
| lyrics2 = 
| length2 = 
| extra2  = 

| title3  = 
| lyrics3 = 
| length3 = 
| extra3  = 

| title4  = 
| lyrics4 = 
| length4 = 
| extra4  = 

| title5  = 
| lyrics5 = 
| length5 = 
| extra5  = 

| title6  = 
| lyrics6 = 
| length6 = 
| extra6  = 

| title7  = 
| lyrics7 = 
| length7 = 
| extra7  = 
}}

==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}

==ବାହାର ଆଧାର==
* {{Imdb title|{{#property:P345}}}}

{{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]]</text>
      <sha1>19is95i3stujhz0jquthdxjbhj9oax5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607117</id>
      <parentid>607116</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T16:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ଗୀତ */</comment>
      <origin>607117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5732" sha1="ixftef2mydf97wcfpodvfbtql33a5j8" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Chandrabanshi}}
{{Infobox film
| name           = {{PAGENAME}}
| image          = 
| image size     = 
| alt            = 
| caption        = 
| director       = ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା&lt;br&gt;ସୁନୀଲ ସାହୁ
| producer       = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| writer         = ରାଜ ରାଜେଶ
| screenplay     = ରାଜ ରାଜେଶ
| story          = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| based on       = 
| narrator       = 
| starring       = [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]&lt;br&gt;[[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]&lt;br&gt;[[ଦୈତାରୀ ପଣ୍ଡା]]&lt;br&gt;[[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ରାଜ ରାଜେଶ]]&lt;br&gt;[[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
| music          = [[ଅସଦ ନିଜାମ]]
| cinematography = ପ୍ରତାପ ରାଉତ
| editing        = [[ସୁକୁମାର ମଣି]]
| studio         = 
| distributor    = 
| released       = ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪
| runtime        = 
| country        = {{flag|ଭାରତ}}
| language       = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| budget         = 
| gross          = 
}}

'''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଏବଂ କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ରାଜ ରାଜେଶ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା ଓ ସୁନୀଲ ସାହୁ । ସଙ୍ଗୀତକାର ଅସଦ ନିଜାମ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

==ଅଭିନୟ==

* [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
* [[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]
* [[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]
* [[ଦୈତାରି ପଣ୍ଡା]]
* [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]
* [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]
* [[ରାଜ ରାଜେଶ]]
* [[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
* [[ଅଶ୍ୱିନୀ ତ୍ରିପାଠୀ]]
* [[ଉଷସୀ ମିଶ୍ର]]
* ରିଷି
* ବିଭାଶ
* [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]
* [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]
* ରାଜକୁମାର
* [[ତାପସ ସରଘରିଆ]]
* ବାପି ରାୟ
* [[ଦେବୁ ବ୍ରହ୍ମା]]
* କୁନା ମଙ୍ଗରାଜ
* [[ଶକ୍ତି ବରାଳ]]
* କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
* ଆଦ୍ୟାଶା ପାଣିଗ୍ରାହୀ

==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ==
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ [[ଅସଦ ନିଜାମ]] । ରଞ୍ଜନ ନାୟକ, ପୁଷ୍ପକ ପରିଡ଼ା, ତପୁ ନାୟକ ଆଦି ଗୀତିକାର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ, ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା, ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, କଳ୍କୀ ରାପର୍ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

===ଗୀତ===
{{Track listing
| all_writing  = 
| extra_column = ଗାୟକ

| title1  = ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ
| lyrics1 = ପୁଷ୍ପକ ପରିଡ଼ା
| length1 = 
| extra1  = କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ, ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା, ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, କଳ୍କୀ

| title2  = ମତେ କି ପ୍ରେମ ହେଇଚି
| lyrics2 = ତପୁ ନାୟକ
| length2 = 
| extra2  = ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ, ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ

| title3  = ରଜ ଗୀତ
| lyrics3 = ରଞ୍ଜନ ନାୟକ
| length3 = 
| extra3  = ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ

| title4  = ଲାଲ୍ ଚୁନରୀ
| lyrics4 = ରଞ୍ଜନ ନାୟକ
| length4 = 
| extra4  = ଅସୀମା ପଣ୍ଡା

| title5  = ମଧୁଛନ୍ଦା
| lyrics5 = ତପୁ ନାୟକ
| length5 = 
| extra5  = କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଅର୍ପିତା ଚୌଧୁରୀ

| title6  = ଝଲମଲ ଦରିଆ
| lyrics6 = ତପୁ ନାୟକ
| length6 = 
| extra6  = ଅସୀମା ପଣ୍ଡା

| title7  = 
| lyrics7 = 
| length7 = 
| extra7  = 
}}

==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}

==ବାହାର ଆଧାର==
* {{Imdb title|{{#property:P345}}}}

{{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]]</text>
      <sha1>ixftef2mydf97wcfpodvfbtql33a5j8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607118</id>
      <parentid>607117</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T16:05:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ */</comment>
      <origin>607118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5794" sha1="ae0vtr7zyrvg8yj7dt4v7i98kdrfzui" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Chandrabanshi}}
{{Infobox film
| name           = {{PAGENAME}}
| image          = 
| image size     = 
| alt            = 
| caption        = 
| director       = ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା&lt;br&gt;ସୁନୀଲ ସାହୁ
| producer       = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| writer         = ରାଜ ରାଜେଶ
| screenplay     = ରାଜ ରାଜେଶ
| story          = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| based on       = 
| narrator       = 
| starring       = [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]&lt;br&gt;[[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]&lt;br&gt;[[ଦୈତାରୀ ପଣ୍ଡା]]&lt;br&gt;[[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ରାଜ ରାଜେଶ]]&lt;br&gt;[[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
| music          = [[ଅସଦ ନିଜାମ]]
| cinematography = ପ୍ରତାପ ରାଉତ
| editing        = [[ସୁକୁମାର ମଣି]]
| studio         = 
| distributor    = 
| released       = ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪
| runtime        = 
| country        = {{flag|ଭାରତ}}
| language       = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| budget         = 
| gross          = 
}}

'''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଏବଂ କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ରାଜ ରାଜେଶ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା ଓ ସୁନୀଲ ସାହୁ । ସଙ୍ଗୀତକାର ଅସଦ ନିଜାମ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ___ ଓ ___ । ___ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

==ଅଭିନୟ==

* [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
* [[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]
* [[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]
* [[ଦୈତାରି ପଣ୍ଡା]]
* [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]
* [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]
* [[ରାଜ ରାଜେଶ]]
* [[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
* [[ଅଶ୍ୱିନୀ ତ୍ରିପାଠୀ]]
* [[ଉଷସୀ ମିଶ୍ର]]
* ରିଷି
* ବିଭାଶ
* [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]
* [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]
* ରାଜକୁମାର
* [[ତାପସ ସରଘରିଆ]]
* ବାପି ରାୟ
* [[ଦେବୁ ବ୍ରହ୍ମା]]
* କୁନା ମଙ୍ଗରାଜ
* [[ଶକ୍ତି ବରାଳ]]
* କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
* ଆଦ୍ୟାଶା ପାଣିଗ୍ରାହୀ

==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ==
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ [[ଅସଦ ନିଜାମ]] । ରଞ୍ଜନ ନାୟକ, ପୁଷ୍ପକ ପରିଡ଼ା, ତପୁ ନାୟକ ଆଦି ଗୀତିକାର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । [[କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ]], [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]], [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]], [[ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]], [[ଅର୍ପିତା ଚୌଧୁରୀ]], କଳ୍କୀ ରାପର୍ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

===ଗୀତ===
{{Track listing
| all_writing  = 
| extra_column = ଗାୟକ

| title1  = ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ
| lyrics1 = ପୁଷ୍ପକ ପରିଡ଼ା
| length1 = 
| extra1  = କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ, ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା, ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, କଳ୍କୀ

| title2  = ମତେ କି ପ୍ରେମ ହେଇଚି
| lyrics2 = ତପୁ ନାୟକ
| length2 = 
| extra2  = ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ, ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ

| title3  = ରଜ ଗୀତ
| lyrics3 = ରଞ୍ଜନ ନାୟକ
| length3 = 
| extra3  = ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ

| title4  = ଲାଲ୍ ଚୁନରୀ
| lyrics4 = ରଞ୍ଜନ ନାୟକ
| length4 = 
| extra4  = ଅସୀମା ପଣ୍ଡା

| title5  = ମଧୁଛନ୍ଦା
| lyrics5 = ତପୁ ନାୟକ
| length5 = 
| extra5  = କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଅର୍ପିତା ଚୌଧୁରୀ

| title6  = ଝଲମଲ ଦରିଆ
| lyrics6 = ତପୁ ନାୟକ
| length6 = 
| extra6  = ଅସୀମା ପଣ୍ଡା

| title7  = 
| lyrics7 = 
| length7 = 
| extra7  = 
}}

==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}

==ବାହାର ଆଧାର==
* {{Imdb title|{{#property:P345}}}}

{{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]]</text>
      <sha1>ae0vtr7zyrvg8yj7dt4v7i98kdrfzui</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607119</id>
      <parentid>607118</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T16:06:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ଅଭିନୟ */</comment>
      <origin>607119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6404" sha1="dv5xxunkbq6b7nncc5t75gv5np9l1lc" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Chandrabanshi}}
{{Infobox film
| name           = {{PAGENAME}}
| image          = 
| image size     = 
| alt            = 
| caption        = 
| director       = ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା&lt;br&gt;ସୁନୀଲ ସାହୁ
| producer       = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| writer         = ରାଜ ରାଜେଶ
| screenplay     = ରାଜ ରାଜେଶ
| story          = କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
| based on       = 
| narrator       = 
| starring       = [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]&lt;br&gt;[[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]&lt;br&gt;[[ଦୈତାରୀ ପଣ୍ଡା]]&lt;br&gt;[[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]&lt;br&gt;[[ରାଜ ରାଜେଶ]]&lt;br&gt;[[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
| music          = [[ଅସଦ ନିଜାମ]]
| cinematography = ପ୍ରତାପ ରାଉତ
| editing        = [[ସୁକୁମାର ମଣି]]
| studio         = 
| distributor    = 
| released       = ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪
| runtime        = 
| country        = {{flag|ଭାରତ}}
| language       = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| budget         = 
| gross          = 
}}

'''''{{PAGENAME}}''''' ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଏବଂ କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ରାଜ ରାଜେଶ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ୟଶ ବର୍ମଣ ପଣ୍ଡା ଓ ସୁନୀଲ ସାହୁ । ସଙ୍ଗୀତକାର ଅସଦ ନିଜାମ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର, ଆକାଶ ଦାସନାୟକ, ଶ୍ରୀତମ ଦାସ, ଦୈତାରି ପଣ୍ଡା, ପୁନମ ମିଶ୍ର, ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର, ରାଜ ରାଜେଶ, ଜସ୍ମିନ ରଥ, ଅଶ୍ୱିନୀ ତ୍ରିପାଠୀ, ଉଷସୀ ମିଶ୍ର, ରିଷି, ବିଭାଶ, ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା, ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି, ରାଜକୁମାର, ତାପସ ସରଘରିଆ, ବାପି ରାୟ, ଦେବୁ ବ୍ରହ୍ମା, କୁନା ମଙ୍ଗରାଜ, ଶକ୍ତି ବରାଳ, କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ, ଆଦ୍ୟାଶା ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୪ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

==ଅଭିନୟ==

* [[ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]
* [[ଆକାଶ ଦାସନାୟକ]]
* [[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]]
* [[ଦୈତାରି ପଣ୍ଡା]]
* [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]]
* [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]]
* [[ରାଜ ରାଜେଶ]]
* [[ଜସ୍ମିନ ରଥ]]
* [[ଅଶ୍ୱିନୀ ତ୍ରିପାଠୀ]]
* [[ଉଷସୀ ମିଶ୍ର]]
* ରିଷି
* ବିଭାଶ
* [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]]
* [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]]
* ରାଜକୁମାର
* [[ତାପସ ସରଘରିଆ]]
* ବାପି ରାୟ
* [[ଦେବୁ ବ୍ରହ୍ମା]]
* କୁନା ମଙ୍ଗରାଜ
* [[ଶକ୍ତି ବରାଳ]]
* କୁମାର ପ୍ରୀତମ ସାହୁ
* ଆଦ୍ୟାଶା ପାଣିଗ୍ରାହୀ

==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ==
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ [[ଅସଦ ନିଜାମ]] । ରଞ୍ଜନ ନାୟକ, ପୁଷ୍ପକ ପରିଡ଼ା, ତପୁ ନାୟକ ଆଦି ଗୀତିକାର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । [[କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ]], [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]], [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]], [[ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]], [[ଅର୍ପିତା ଚୌଧୁରୀ]], କଳ୍କୀ ରାପର୍ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

===ଗୀତ===
{{Track listing
| all_writing  = 
| extra_column = ଗାୟକ

| title1  = ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ
| lyrics1 = ପୁଷ୍ପକ ପରିଡ଼ା
| length1 = 
| extra1  = କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ, ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା, ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, କଳ୍କୀ

| title2  = ମତେ କି ପ୍ରେମ ହେଇଚି
| lyrics2 = ତପୁ ନାୟକ
| length2 = 
| extra2  = ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ, ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ

| title3  = ରଜ ଗୀତ
| lyrics3 = ରଞ୍ଜନ ନାୟକ
| length3 = 
| extra3  = ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ

| title4  = ଲାଲ୍ ଚୁନରୀ
| lyrics4 = ରଞ୍ଜନ ନାୟକ
| length4 = 
| extra4  = ଅସୀମା ପଣ୍ଡା

| title5  = ମଧୁଛନ୍ଦା
| lyrics5 = ତପୁ ନାୟକ
| length5 = 
| extra5  = କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଅର୍ପିତା ଚୌଧୁରୀ

| title6  = ଝଲମଲ ଦରିଆ
| lyrics6 = ତପୁ ନାୟକ
| length6 = 
| extra6  = ଅସୀମା ପଣ୍ଡା

| title7  = 
| lyrics7 = 
| length7 = 
| extra7  = 
}}

==ଆଧାର==
{{ଆଧାର}}

==ବାହାର ଆଧାର==
* {{Imdb title|{{#property:P345}}}}

{{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌]]</text>
      <sha1>dv5xxunkbq6b7nncc5t75gv5np9l1lc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chandrabanshi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101160</id>
    <redirect title="ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ" />
    <revision>
      <id>607109</id>
      <timestamp>2026-09-27T15:42:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <comment>ପୃଷ୍ଠାଟି [[ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ]]‌କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦିଆଗଲା</comment>
      <origin>607109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="mmlgyauw0u1h54zjwkc7zw54xo6tc22" xml:space="preserve">#ଲେଉଟାଣି [[ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ]]</text>
      <sha1>mmlgyauw0u1h54zjwkc7zw54xo6tc22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101161</id>
    <revision>
      <id>607133</id>
      <timestamp>2026-09-27T17:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjan Tapash</username>
        <id>42524</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1376067312|Gay]]&quot;</comment>
      <origin>607133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7362" sha1="f3wvhr6usji3ttgml7n3rnmfm9v63kx" xml:space="preserve">[[File:Gay_flag.svg|thumb|261x261_ପିକସେଲ|ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପତାକା (Rainbow flag) ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷ (Gay) ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବା ବର୍ତ୍ତମାନର ସମଗ୍ର LGBTQ+ ସମୁଦାୟର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତୀକ । ଏହି ପତାକାର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ରଙ୍ଗ ବିଭିନ୍ନ ଭାବନା, ସମାନତା ଓ ସମାନ ଅଧିକାରର ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଥାଏ ।]]
'''''ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷ''''' (Gay) ଶବ୍ଦଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ସମଲିଙ୍ଗୀ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ସମଲିଙ୍ଗୀ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏହାର ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ହେଉଛି '''''Gay''''' । ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିଶବ୍ଦଟିର ଅର୍ଥ “ଚିନ୍ତିମୁକ୍ତ”, “ଖୁସି”, କିମ୍ବା “ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ” ଥିଲା । &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Hobson |first=Archie |url=https://archive.org/details/oxforddictionary00arch |title=The Oxford Dictionary of Difficult Words |date=2001 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0195146738 |edition=1st |url-access=registration}}&lt;/ref&gt; ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ସାମାନ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗ ବେଳକୁ ବେଶ୍ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା । &lt;ref name=&quot;etymonline&quot;&gt;{{Cite web |last=Harper |first=Douglas |author-link=Douglas Harper |date=2001–2013 |title=Gay |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=gay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060219193127/http://www.etymonline.com/index.php?term=gay |archive-date=19 February 2006 |access-date=13 February 2006 |website=Online Etymology dictionary}}&lt;/ref&gt; ଆଜିକାଲି [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] ଭାଷାରେ '''''ଗେ''''' ଶବ୍ଦଟି ''ସମଲିଙ୍ଗୀ'' ସମୁଦାୟ, ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି । ୧୯୬୦ ଦଶକରେ ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷମାନେ ନିଜର ଯୌନ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ ''ଏହି'' ଶବ୍ଦକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ । &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gay |url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/gay |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180521235009/https://en.oxforddictionaries.com/definition/gay |archive-date=21 May 2018 |access-date=13 February 2018 |website=[[Oxford English Dictionary]] |publisher=[[Oxford University Press]]}}&lt;/ref&gt; ଆଜିର ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ LGBTQ+ ସଂଗଠନ ଏହି ଶବ୍ଦଟିକୁ ସମାନ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରନ୍ତି, &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-02-24 |title=GLAAD Media Reference Guide - LGBTQ Terms |url=https://www.glaad.org/reference/terms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220423010026/https://www.glaad.org/reference/terms |archive-date=23 April 2022 |access-date=2023-03-27 |website=GLAAD |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;APAHeteroBiasLang&quot;&gt;{{Cite web |title=Avoiding Heterosexual Bias in Language |url=http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/language.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150321033057/http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/language.aspx |archive-date=21 March 2015 |access-date=14 March 2015 |website=[[American Psychological Association]]}} (Reprinted from [http://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0003-066X.46.9.973 American Psychologist, Vol 46(9), Sep 1991, 973-974] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180603155851/http://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0003-066X.46.9.973|date=3 June 2018}})&lt;/ref&gt; ଯଦିଓ ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । 

୧୯୮୦ ଦଶକ ପରଠାରୁ ବିଶ୍ୱର କେତେକ ଜାଗାରେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଏକ ନୂଆ, ଅପମାନଜନକ, ନିନ୍ଦନୀୟ କିମ୍ବା ଆକ୍ଷେପମୂଳକ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହାର ହେବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ବିଶେଷ କରି ନୂତନ ଯୁବ ପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶବ୍ଦଟିକୁ ନିନ୍ଦା ବା ଉପହାସ କରିବା ପାଇଁ (ଯେପରିକି '''''ବେକାର''''', '''''ମୂର୍ଖ''''', '''''ଦୁର୍ବଳ''''', '''''ଅପାରଗ''''' ବା '''''ବୋରସିଂ''''') ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ଏହି ପ୍ରକାରର ବ୍ୟବହାର ପଛରେ ସମଲିଙ୍ଗୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆକ୍ଷେପ କିମ୍ବା ହୀନ ଭାବନା ରହିଛି କି ନାହିଁ ସେ ନେଇ ବହୁ ବିତର୍କ ଓ ଗଭୀର ସମାଲୋଚନା ହୋଇଛି ।  &lt;ref name=&quot;Winterman&quot;&gt;{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/7289390.stm|title=How 'gay' became children's insult of choice|last=Winterman|first=Denise|date=18 March 2008|work=[[BBC News]]|access-date=29 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202204245/http://news.bbc.co.uk/2/hi/7289390.stm|archive-date=2 February 2014}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Christiansen |first=Jen |date=April 6, 2006 |title=Anti-gay abuse seen to pervade U.S. schools |url=http://www.gay.com/news/article.html?2006/04/26/1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301145035/http://www.gay.com/news/article.html?2006/04/26/1 |archive-date=1 March 2007 |access-date=27 April 2026 |website=Gay.com}}&lt;/ref&gt;{{update inline|reason=These are over 10yrs old; language about sexual orientation has changed a lot in this time|date=July 2022}} ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପମାନଜନକ ଓ ସମଲିଙ୍ଗୀ-ବିରୋଧୀ ଆକ୍ଷେପ ହୋଇଥିବାରୁ କାହାକୁ ଅପମାନିତ କରିବା ପାଇଁ '''''ଗେ''''' ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାରକୁ ସାମାଜିକ ଭାବେ ଅନୁଚିତ ମନେକରାଯାଏ ଏବଂ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହା ଉପରେ ଆଇନଗତ କଟକଣା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । &lt;ref&gt;{{Cite web |date=3 March 2026 |title=Harassment Prevention in 2026 |url=https://www.workforcebulletin.com/harassment-prevention-in-2026 |website=www.workforcebulletin.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 September 2020 |title=LILLIENDAHL v ICELAND |url=https://futurefreespeech.org/lilliendahl-v-iceland/}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>f3wvhr6usji3ttgml7n3rnmfm9v63kx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607134</id>
      <parentid>607133</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T17:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjan Tapash</username>
        <id>42524</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>607134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7390" sha1="ta6vvt90gb5512skgghukbuc2v8k6lr" xml:space="preserve">[[File:Gay_flag.svg|thumb|261x261_ପିକସେଲ|ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପତାକା (Rainbow flag) ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷ (Gay) ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବା ବର୍ତ୍ତମାନର ସମଗ୍ର LGBTQ+ ସମୁଦାୟର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତୀକ । ଏହି ପତାକାର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ରଙ୍ଗ ବିଭିନ୍ନ ଭାବନା, ସମାନତା ଓ ସମାନ ଅଧିକାରର ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଥାଏ ।]]
'''''ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷ''''' (Gay) ଶବ୍ଦଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ସମଲିଙ୍ଗୀ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ସମଲିଙ୍ଗୀ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏହାର ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ହେଉଛି '''''Gay''''' । ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିଶବ୍ଦଟିର ଅର୍ଥ “ଚିନ୍ତିମୁକ୍ତ”, “ଖୁସି”, କିମ୍ବା “ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ” ଥିଲା । &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Hobson |first=Archie |url=https://archive.org/details/oxforddictionary00arch |title=The Oxford Dictionary of Difficult Words |date=2001 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0195146738 |edition=1st |url-access=registration}}&lt;/ref&gt; ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ସାମାନ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗ ବେଳକୁ ବେଶ୍ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା । &lt;ref name=&quot;etymonline&quot;&gt;{{Cite web |last=Harper |first=Douglas |author-link=Douglas Harper |date=2001–2013 |title=Gay |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=gay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060219193127/http://www.etymonline.com/index.php?term=gay |archive-date=19 February 2006 |access-date=13 February 2006 |website=Online Etymology dictionary}}&lt;/ref&gt; ଆଜିକାଲି [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] ଭାଷାରେ '''''ଗେ''''' ଶବ୍ଦଟି ''ସମଲିଙ୍ଗୀ'' ସମୁଦାୟ, ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି । ୧୯୬୦ ଦଶକରେ ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷମାନେ ନିଜର ଯୌନ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ ''ଏହି'' ଶବ୍ଦକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ । &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gay |url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/gay |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180521235009/https://en.oxforddictionaries.com/definition/gay |archive-date=21 May 2018 |access-date=13 February 2018 |website=[[Oxford English Dictionary]] |publisher=[[Oxford University Press]]}}&lt;/ref&gt; ଆଜିର ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ LGBTQ+ ସଂଗଠନ ଏହି ଶବ୍ଦଟିକୁ ସମାନ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରନ୍ତି, &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-02-24 |title=GLAAD Media Reference Guide - LGBTQ Terms |url=https://www.glaad.org/reference/terms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220423010026/https://www.glaad.org/reference/terms |archive-date=23 April 2022 |access-date=2023-03-27 |website=GLAAD |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;APAHeteroBiasLang&quot;&gt;{{Cite web |title=Avoiding Heterosexual Bias in Language |url=http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/language.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150321033057/http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/language.aspx |archive-date=21 March 2015 |access-date=14 March 2015 |website=[[American Psychological Association]]}} (Reprinted from [http://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0003-066X.46.9.973 American Psychologist, Vol 46(9), Sep 1991, 973-974] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180603155851/http://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0003-066X.46.9.973|date=3 June 2018}})&lt;/ref&gt; ଯଦିଓ ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । 

୧୯୮୦ ଦଶକ ପରଠାରୁ ବିଶ୍ୱର କେତେକ ଜାଗାରେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଏକ ନୂଆ, ଅପମାନଜନକ, ନିନ୍ଦନୀୟ କିମ୍ବା ଆକ୍ଷେପମୂଳକ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହାର ହେବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ବିଶେଷ କରି ନୂତନ ଯୁବ ପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶବ୍ଦଟିକୁ ନିନ୍ଦା ବା ଉପହାସ କରିବା ପାଇଁ (ଯେପରିକି '''''ବେକାର''''', '''''ମୂର୍ଖ''''', '''''ଦୁର୍ବଳ''''', '''''ଅପାରଗ''''' ବା '''''ବୋରସିଂ''''') ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ଏହି ପ୍ରକାରର ବ୍ୟବହାର ପଛରେ ସମଲିଙ୍ଗୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆକ୍ଷେପ କିମ୍ବା ହୀନ ଭାବନା ରହିଛି କି ନାହିଁ ସେ ନେଇ ବହୁ ବିତର୍କ ଓ ଗଭୀର ସମାଲୋଚନା ହୋଇଛି ।  &lt;ref name=&quot;Winterman&quot;&gt;{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/7289390.stm|title=How 'gay' became children's insult of choice|last=Winterman|first=Denise|date=18 March 2008|work=[[BBC News]]|access-date=29 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202204245/http://news.bbc.co.uk/2/hi/7289390.stm|archive-date=2 February 2014}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Christiansen |first=Jen |date=April 6, 2006 |title=Anti-gay abuse seen to pervade U.S. schools |url=http://www.gay.com/news/article.html?2006/04/26/1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301145035/http://www.gay.com/news/article.html?2006/04/26/1 |archive-date=1 March 2007 |access-date=27 April 2026 |website=Gay.com}}&lt;/ref&gt;{{update inline|reason=These are over 10yrs old; language about sexual orientation has changed a lot in this time|date=July 2022}} ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପମାନଜନକ ଓ ସମଲିଙ୍ଗୀ-ବିରୋଧୀ ଆକ୍ଷେପ ହୋଇଥିବାରୁ କାହାକୁ ଅପମାନିତ କରିବା ପାଇଁ '''''ଗେ''''' ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାରକୁ ସାମାଜିକ ଭାବେ ଅନୁଚିତ ମନେକରାଯାଏ ଏବଂ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହା ଉପରେ ଆଇନଗତ କଟକଣା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । &lt;ref&gt;{{Cite web |date=3 March 2026 |title=Harassment Prevention in 2026 |url=https://www.workforcebulletin.com/harassment-prevention-in-2026 |website=www.workforcebulletin.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 September 2020 |title=LILLIENDAHL v ICELAND |url=https://futurefreespeech.org/lilliendahl-v-iceland/}}&lt;/ref&gt;


==ସନ୍ଦର୍ଭ==</text>
      <sha1>ta6vvt90gb5512skgghukbuc2v8k6lr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607135</id>
      <parentid>607134</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T17:54:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjan Tapash</username>
        <id>42524</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>607135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7259" sha1="epotpnbprao1zjutyj4b4moacx9kz5t" xml:space="preserve">[[File:Gay_flag.svg|thumb|261x261_ପିକସେଲ|ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପତାକା (Rainbow flag) ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷ (Gay) ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବା ବର୍ତ୍ତମାନର ସମଗ୍ର LGBTQ+ ସମୁଦାୟର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତୀକ । ଏହି ପତାକାର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ରଙ୍ଗ ବିଭିନ୍ନ ଭାବନା, ସମାନତା ଓ ସମାନ ଅଧିକାରର ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଥାଏ ।]]
'''''ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷ''''' (Gay) ଶବ୍ଦଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ସମଲିଙ୍ଗୀ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ସମଲିଙ୍ଗୀ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏହାର ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ହେଉଛି '''''Gay''''' । ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିଶବ୍ଦଟିର ଅର୍ଥ “ଚିନ୍ତିମୁକ୍ତ”, “ଖୁସି”, କିମ୍ବା “ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ” ଥିଲା । &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Hobson |first=Archie |url=https://archive.org/details/oxforddictionary00arch |title=The Oxford Dictionary of Difficult Words |date=2001 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0195146738 |edition=1st |url-access=registration}}&lt;/ref&gt; ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ସାମାନ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗ ବେଳକୁ ବେଶ୍ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା । &lt;ref name=&quot;etymonline&quot;&gt;{{Cite web |last=Harper |first=Douglas |author-link=Douglas Harper |date=2001–2013 |title=Gay |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=gay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060219193127/http://www.etymonline.com/index.php?term=gay |archive-date=19 February 2006 |access-date=13 February 2006 |website=Online Etymology dictionary}}&lt;/ref&gt; ଆଜିକାଲି [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] ଭାଷାରେ '''''ଗେ''''' ଶବ୍ଦଟି ''ସମଲିଙ୍ଗୀ'' ସମୁଦାୟ, ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି । ୧୯୬୦ ଦଶକରେ ସମଲିଙ୍ଗୀ ପୁରୁଷମାନେ ନିଜର ଯୌନ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ ''ଏହି'' ଶବ୍ଦକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ । &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gay |url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/gay |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180521235009/https://en.oxforddictionaries.com/definition/gay |archive-date=21 May 2018 |access-date=13 February 2018 |website=[[Oxford English Dictionary]] |publisher=[[Oxford University Press]]}}&lt;/ref&gt; ଆଜିର ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ LGBTQ+ ସଂଗଠନ ଏହି ଶବ୍ଦଟିକୁ ସମାନ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରନ୍ତି, &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-02-24 |title=GLAAD Media Reference Guide - LGBTQ Terms |url=https://www.glaad.org/reference/terms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220423010026/https://www.glaad.org/reference/terms |archive-date=23 April 2022 |access-date=2023-03-27 |website=GLAAD |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;APAHeteroBiasLang&quot;&gt;{{Cite web |title=Avoiding Heterosexual Bias in Language |url=http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/language.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150321033057/http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/language.aspx |archive-date=21 March 2015 |access-date=14 March 2015 |website=[[American Psychological Association]]}} (Reprinted from [http://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0003-066X.46.9.973 American Psychologist, Vol 46(9), Sep 1991, 973-974] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180603155851/http://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0003-066X.46.9.973|date=3 June 2018}})&lt;/ref&gt; ଯଦିଓ ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । 

୧୯୮୦ ଦଶକ ପରଠାରୁ ବିଶ୍ୱର କେତେକ ଜାଗାରେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଏକ ନୂଆ, ଅପମାନଜନକ, ନିନ୍ଦନୀୟ କିମ୍ବା ଆକ୍ଷେପମୂଳକ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହାର ହେବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ବିଶେଷ କରି ନୂତନ ଯୁବ ପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶବ୍ଦଟିକୁ ନିନ୍ଦା ବା ଉପହାସ କରିବା ପାଇଁ (ଯେପରିକି '''''ବେକାର''''', '''''ମୂର୍ଖ''''', '''''ଦୁର୍ବଳ''''', '''''ଅପାରଗ''''' ବା '''''ବୋରସିଂ''''') ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ଏହି ପ୍ରକାରର ବ୍ୟବହାର ପଛରେ ସମଲିଙ୍ଗୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆକ୍ଷେପ କିମ୍ବା ହୀନ ଭାବନା ରହିଛି କି ନାହିଁ ସେ ନେଇ ବହୁ ବିତର୍କ ଓ ଗଭୀର ସମାଲୋଚନା ହୋଇଛି ।  &lt;ref name=&quot;Winterman&quot;&gt;{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/7289390.stm|title=How 'gay' became children's insult of choice|last=Winterman|first=Denise|date=18 March 2008|work=[[BBC News]]|access-date=29 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202204245/http://news.bbc.co.uk/2/hi/7289390.stm|archive-date=2 February 2014}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Christiansen |first=Jen |date=April 6, 2006 |title=Anti-gay abuse seen to pervade U.S. schools |url=http://www.gay.com/news/article.html?2006/04/26/1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301145035/http://www.gay.com/news/article.html?2006/04/26/1 |archive-date=1 March 2007 |access-date=27 April 2026 |website=Gay.com}}&lt;/ref&gt; ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପମାନଜନକ ଓ ସମଲିଙ୍ଗୀ-ବିରୋଧୀ ଆକ୍ଷେପ ହୋଇଥିବାରୁ କାହାକୁ ଅପମାନିତ କରିବା ପାଇଁ '''''ଗେ''''' ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାରକୁ ସାମାଜିକ ଭାବେ ଅନୁଚିତ ମନେକରାଯାଏ ଏବଂ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହା ଉପରେ ଆଇନଗତ କଟକଣା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । &lt;ref&gt;{{Cite web |date=3 March 2026 |title=Harassment Prevention in 2026 |url=https://www.workforcebulletin.com/harassment-prevention-in-2026 |website=www.workforcebulletin.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 September 2020 |title=LILLIENDAHL v ICELAND |url=https://futurefreespeech.org/lilliendahl-v-iceland/}}&lt;/ref&gt;

==ସନ୍ଦର୍ଭ==</text>
      <sha1>epotpnbprao1zjutyj4b4moacx9kz5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଯାଜ୍ଞସେନୀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101162</id>
    <revision>
      <id>607143</id>
      <timestamp>2026-09-28T05:38:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <comment>ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ଯାଜ୍ଞସେନୀ ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା</comment>
      <origin>607143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4906" sha1="4q94wq9glpvojbnl2ikmxux1u4v8sd3" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Yajnaseni}}
{{Infobox book
| name              = ଯାଜ୍ଞସେନୀ
| image             = 
| caption           = 
| alt               = 
| author            = [[ପ୍ରତିଭା ରାୟ]]
| title_orig        = ଯାଜ୍ଞସେନୀ
| genre             = [[ଉପନ୍ୟାସ]], ପୌରାଣିକ କାଳ୍ପନିକ
| country           = [[ଭାରତ]]
| language          = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| published         = ୧୯୮୪
| media_type        = ମୁଦ୍ରିତ (ହାର୍ଡ଼କଭର ଓ ପେପରବ୍ୟାକ୍)
| awards            = [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]] (୧୯୯୦)&lt;br&gt;[[ମୂର୍ତ୍ତୀଦେବୀ ପୁରସ୍କାର]] (୧୯୯୧)
}}

'''''ଯାଜ୍ଞସେନୀ''''' ହେଉଛି ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏବଂ ଜଣାଶୁଣା ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିକା [[ପ୍ରତିଭା ରାୟ]]ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପୌରାଣିକ [[ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ]] ।&lt;ref&gt;[https://www.worldcat.org/oclc/34919635 WorldCat book listing]&lt;/ref&gt; ଏହି ଉପନ୍ୟାସର କାହାଣୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାରତୀୟ ମହାକାବ୍ୟ ''[[ମହାଭାରତ]]''ର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ଚରିତ୍ର [[ଦ୍ରୌପଦୀ]]ଙ୍କ ଜୀବନ, ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଆଧାରିତ । 'ଯାଜ୍ଞସେନୀ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯଜ୍ଞ କୁଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମିତ ନାରୀ । 

ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ପାଠକୀୟ ଆଦୃତି ଲାଭ କରିବା ସହ [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]], [[ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା|ହିନ୍ଦୀ]], [[ମାଲାୟାଲମ ଭାଷା|ମାଲାୟାଲମ]], [[କନ୍ନଡ଼ ଭାଷା|କନ୍ନଡ଼]], [[ମରାଠୀ ଭାଷା|ମରାଠୀ]], [[ଅହମୀୟା ଭାଷା|ଅହମୀୟା]], [[ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା|ବଙ୍ଗଳା]], [[ନେପାଳୀ ଭାଷା|ନେପାଳୀ]], ହଙ୍ଗେରୀୟ ଏବଂ [[ଋଷୀୟ ଭାଷା|ଋଷୀୟ]] ଭଳି ଅନେକ ଦେଶୀ ଓ ବିଦେଶୀ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଛି ।&lt;ref&gt;Jagannathan, Prema. ''The Mahabharata and Contemporary Indian Novel: Shashi Tharoor, Pratibha Ray'', S.l. Bhyrappa. New Delhi: Prestige Books, 2010.&lt;/ref&gt;

== ନାଟ୍ୟ ରୂପାନ୍ତର ==
ଏହି ଉପନ୍ୟାସକୁ ଆଧାର କରି ନେପାଳୀ ନାଟ୍ୟକାର ତଥା କବି [[ସୁମନ ପୋଖରେଲ]]ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନେପାଳୀ ଭାଷାରେ &quot;ଯାଜ୍ଞସେନୀ&quot; ନାମରେ ଏକ ମଞ୍ଚ ନାଟକ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2016-10-03/20161003164800.html|title=निशा र सुनिलको जोडीले टेक्सासका नेपालीलाई चखाए नाटकको स्वाद|access-date=2016-10-05|archive-date=2016-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006234713/http://kantipur.ekantipur.com/news/2016-10-03/20161003164800.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ==
* [[ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର]], ୧୯୯୦&lt;ref name=&quot;new indian express&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2018/oct/09/pratibha-ray-elected-chairperson-of-bharatiya-jnanpith-selection-board-1883041.html |website=New Indian Express |title=Pratibha Ray elected chairperson of Bharatiya Jnanpith Selection Board |date=9 October 2018}}&lt;/ref&gt;
* [[ମୂର୍ତ୍ତୀଦେବୀ ପୁରସ୍କାର]] (ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନପୀଠ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ), ୧୯୯୧&lt;ref name=&quot;new indian express&quot;/&gt;

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

== ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ ==
* [https://www.indiatoday.in/india/east/story/odia-writer-pratibha-ray-named-for-jnanpith-award-125486-2012-12-26 ଇଣ୍ଡିଆ ଟୁଡେରେ ପ୍ରତିଭା ରାୟଙ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ]

[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ର ଉପନ୍ୟାସ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାଭାରତ ଆଧାରିତ କୃତି]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରତିଭା ରାୟଙ୍କ ରଚନାବଳୀ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ପୁସ୍ତକ]]</text>
      <sha1>4q94wq9glpvojbnl2ikmxux1u4v8sd3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yajnaseni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101163</id>
    <redirect title="ଯାଜ୍ଞସେନୀ" />
    <revision>
      <id>607144</id>
      <timestamp>2026-09-28T05:39:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <comment>ପୃଷ୍ଠାଟି [[ଯାଜ୍ଞସେନୀ]]‌କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦିଆଗଲା</comment>
      <origin>607144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="m1en6tiultf3qy688ayjl8r3luov7kw" xml:space="preserve">#ଲେଉଟାଣି [[ଯାଜ୍ଞସେନୀ]]</text>
      <sha1>m1en6tiultf3qy688ayjl8r3luov7kw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101164</id>
    <revision>
      <id>607146</id>
      <timestamp>2026-09-28T05:47:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <comment>ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଗଳ୍ପ ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ାଗଲା ।</comment>
      <origin>607146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6802" sha1="c94m15qzzu5cofa6cs9suziqoxh3uoz" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Patent Medicine}}
{{Infobox short story
| name                = ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ
| image               = 
| caption             = 
| author              = [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]]
| title_orig          = 
| translator          = 
| country             = [[ଭାରତ]]
| language            = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| series              = [[ଗଳ୍ପସ୍ୱଳ୍ପ]]
| genre               = କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, ବ୍ୟଙ୍ଗ/ହାସ୍ୟରସ
| published_in        = ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ
| publication_type    = ପତ୍ରିକା
| publisher           = 
| media_type          = ମୁଦ୍ରିତ
| pub_date            = ୧୯୧୩
| english_pub_date    = 
| preceded_by         = ''[[ଡାକମୁନ୍‌ସୀ]]''
| followed_by         = ''[[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]]''
| preceded_by_italics = 
| followed_by_italics = 
}}

'''ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ''', [[ବ୍ୟାସକବି ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]]ଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଜଣାଶୁଣା ହାସ୍ୟ-ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ [[କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ]] । ଏହି ଗଳ୍ପଟି ପ୍ରଥମେ ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ''ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ''ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୧୭ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ''[[ଗଳ୍ପସ୍ୱଳ୍ପ]]''ରେ ଏହି ଗପଟି ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{cite journal|author1=K. Sudharani Nayak|date=1 August 2016|title=Fakir Mohan Senapati and His Contribution to Odia Language|url=https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2016/August/engpdf/62-65.pdf|journal=Odisha Review|language=en-IN|location=[[Bhubaneswar]]|publisher=Odisha Govt.|pages=61 - 64|issn=0970-8669|access-date=4 June 2025|archive-date=16 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241216024812/https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2016/August/engpdf/62-65.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ନିଶାସକ୍ତି ଓ ବଦଭ୍ୟାସ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଘରୋଇ ଉପଚାର ବା ତାଗିଦାର ଏକ କାଳ୍ପନିକ ଔଷଧ ଭାବରେ 'ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ' (ଏଠାରେ ଝାଡ଼ୁ ପ୍ରହାର)କୁ ନେଇ କଥାକାର ଏହି ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ଗଳ୍ପ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

== ବିଷୟବସ୍ତୁ ==
ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ନାୟକ ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ବାବୁ ଜଣେ ଜମିଦାର ପରିବାରର ସନ୍ତାନ ତଥା ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି । କୁସଙ୍ଗରେ ପଡ଼ି ସେ ମଦ, ଅଫିମ ଓ ଭାଙ୍ଗ ଆଦି ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ସେବନ କରିବା ସହ ଖରାପ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲିପ୍ତ ରହୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସୁଲୋଚନା ଦେବୀ ଜଣେ ଧର୍ମପରାୟଣା, ପତିବ୍ରତା ଓ ସଂସ୍କାରୀ ଗୃହିଣୀ ଥିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ଏହି ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ ଜୀବନରୁ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସୁଲୋଚନା ଅନେକ ବୁଝାଶୁଝା, ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତ ଆଦି କରି ନିରାଶ ହୋଇଥିଲେ ।

ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ତାଙ୍କ ଭୃତ୍ୟ ମକରା ସାହାଯ୍ୟରେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆଖିରେ ଧୂଳି ଦେଇ ପ୍ରାୟତଃ ରାତିରେ ବାହାରକୁ ଯାଇ ନିଶାସକ୍ତ ହୋଇ ଫେରୁଥିଲେ । ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ସୁଲୋଚନା ଦିନେ ଉପାୟ ଖୋଜି ବାହାର କଲେ । ଶେଷରେ ସୁଲୋଚନା ନିଜ ହାତରେ ଝାଡ଼ୁ ଧରି ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରହାର (ଯାହାକୁ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଭାବେ 'ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ' କୁହାଯାଇଛି) ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଔଷଧ ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ମଦ୍ୟପାନର ଅଭ୍ୟାସ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଛଡ଼ାଇ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ସେ ସୁମାର୍ଗକୁ ଫେରିଆସିଥିଲେ ।

== ଚରିତ୍ର ==
* '''ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ପଟ୍ଟନାୟକ''': ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର; ଧନୀ, ଭୋଗବିଳାସୀ ତଥା ନିଶାସକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ।
* '''ସୁଲୋଚନା ଦେବୀ''': ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ପତ୍ନୀ; ଧର୍ମପରାୟଣା, ସ୍ୱାଭିମାନୀ ଓ ଦୃଢ଼ମନା ନାରୀ ଚରିତ୍ର ।
* '''ମକରା''': ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଚାକର, ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ନିଶା ଓ ଅସତ୍ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସହଯୋଗ କରୁଥିଲା ।

== ନାଟ୍ୟ ଓ ଦୃଶ୍ୟମାଧ୍ୟମ ରୂପାନ୍ତର ==
ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଏହାର ସଂଳାପ, ବ୍ୟଙ୍ଗ ଓ ଜନପ୍ରିୟତା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ନାଟକ ଭାବେ ବହୁବାର ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଛି । ଏହା ସହିତ ଏହା ଆକାଶବାଣୀରେ ନାଟକ ଭାବେ ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶନ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର/ଧାରାବାହିକ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇ ଦର୍ଶକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଛି ।

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

== ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ ==
* [[ଉଇକିପାଠାଗାର]]ରେ [[:s:or:ଗଳ୍ପସ୍ଵଳ୍ପ/ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ|ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ]]

[[ଶ୍ରେଣୀ:ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୩ର କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ]]</text>
      <sha1>c94m15qzzu5cofa6cs9suziqoxh3uoz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607147</id>
      <parentid>607146</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T05:48:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>607147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6786" sha1="gnte5x6vxedlwqnzielm506erlxgi45" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Patent Medicine}}
{{Infobox short story
| name                = ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ
| image               = 
| caption             = 
| author              = [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]]
| title_orig          = 
| translator          = 
| country             = [[ଭାରତ]]
| language            = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| series              = [[ଗଳ୍ପସ୍ୱଳ୍ପ]]
| genre               = କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, ବ୍ୟଙ୍ଗ/ହାସ୍ୟରସ
| published_in        = ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ
| publication_type    = ପତ୍ରିକା
| publisher           = 
| media_type          = ମୁଦ୍ରିତ
| pub_date            = ୧୯୧୩
| english_pub_date    = 
| preceded_by         = ''[[ଡାକମୁନ୍‌ସୀ]]''
| followed_by         = ''[[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]]''
| preceded_by_italics = 
| followed_by_italics = 
}}

'''ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ''', [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]]&lt;nowiki/&gt;ଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଜଣାଶୁଣା ହାସ୍ୟ-ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ [[କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ]] । ଏହି ଗଳ୍ପଟି ପ୍ରଥମେ ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ''ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ''ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୧୭ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ''[[ଗଳ୍ପସ୍ୱଳ୍ପ]]''ରେ ଏହି ଗପଟି ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{cite journal|author1=K. Sudharani Nayak|date=1 August 2016|title=Fakir Mohan Senapati and His Contribution to Odia Language|url=https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2016/August/engpdf/62-65.pdf|journal=Odisha Review|language=en-IN|location=[[Bhubaneswar]]|publisher=Odisha Govt.|pages=61 - 64|issn=0970-8669|access-date=4 June 2025|archive-date=16 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241216024812/https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2016/August/engpdf/62-65.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ନିଶାସକ୍ତି ଓ ବଦଭ୍ୟାସ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଘରୋଇ ଉପଚାର ବା ତାଗିଦାର ଏକ କାଳ୍ପନିକ ଔଷଧ ଭାବରେ 'ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ' (ଏଠାରେ ଝାଡ଼ୁ ପ୍ରହାର)କୁ ନେଇ କଥାକାର ଏହି ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ଗଳ୍ପ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

== ବିଷୟବସ୍ତୁ ==
ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ନାୟକ ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ବାବୁ ଜଣେ ଜମିଦାର ପରିବାରର ସନ୍ତାନ ତଥା ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି । କୁସଙ୍ଗରେ ପଡ଼ି ସେ ମଦ, ଅଫିମ ଓ ଭାଙ୍ଗ ଆଦି ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ସେବନ କରିବା ସହ ଖରାପ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲିପ୍ତ ରହୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସୁଲୋଚନା ଦେବୀ ଜଣେ ଧର୍ମପରାୟଣା, ପତିବ୍ରତା ଓ ସଂସ୍କାରୀ ଗୃହିଣୀ ଥିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ଏହି ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ ଜୀବନରୁ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସୁଲୋଚନା ଅନେକ ବୁଝାଶୁଝା, ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତ ଆଦି କରି ନିରାଶ ହୋଇଥିଲେ ।

ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ତାଙ୍କ ଭୃତ୍ୟ ମକରା ସାହାଯ୍ୟରେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆଖିରେ ଧୂଳି ଦେଇ ପ୍ରାୟତଃ ରାତିରେ ବାହାରକୁ ଯାଇ ନିଶାସକ୍ତ ହୋଇ ଫେରୁଥିଲେ । ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ସୁଲୋଚନା ଦିନେ ଉପାୟ ଖୋଜି ବାହାର କଲେ । ଶେଷରେ ସୁଲୋଚନା ନିଜ ହାତରେ ଝାଡ଼ୁ ଧରି ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରହାର (ଯାହାକୁ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଭାବେ 'ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ' କୁହାଯାଇଛି) ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଔଷଧ ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ମଦ୍ୟପାନର ଅଭ୍ୟାସ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଛଡ଼ାଇ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ସେ ସୁମାର୍ଗକୁ ଫେରିଆସିଥିଲେ ।

== ଚରିତ୍ର ==
* '''ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ପଟ୍ଟନାୟକ''': ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର; ଧନୀ, ଭୋଗବିଳାସୀ ତଥା ନିଶାସକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ।
* '''ସୁଲୋଚନା ଦେବୀ''': ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ପତ୍ନୀ; ଧର୍ମପରାୟଣା, ସ୍ୱାଭିମାନୀ ଓ ଦୃଢ଼ମନା ନାରୀ ଚରିତ୍ର ।
* '''ମକରା''': ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଚାକର, ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ନିଶା ଓ ଅସତ୍ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସହଯୋଗ କରୁଥିଲା ।

== ନାଟ୍ୟ ଓ ଦୃଶ୍ୟମାଧ୍ୟମ ରୂପାନ୍ତର ==
ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଏହାର ସଂଳାପ, ବ୍ୟଙ୍ଗ ଓ ଜନପ୍ରିୟତା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ନାଟକ ଭାବେ ବହୁବାର ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଛି । ଏହା ସହିତ ଏହା ଆକାଶବାଣୀରେ ନାଟକ ଭାବେ ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶନ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର/ଧାରାବାହିକ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇ ଦର୍ଶକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଛି ।

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

== ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ ==
* [[ଉଇକିପାଠାଗାର]]ରେ [[:s:or:ଗଳ୍ପସ୍ଵଳ୍ପ/ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ|ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ]]

[[ଶ୍ରେଣୀ:ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୩ର କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ]]</text>
      <sha1>gnte5x6vxedlwqnzielm506erlxgi45</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607149</id>
      <parentid>607147</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T05:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>607149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6786" sha1="fcd7xqst7e17l1cq9dyg1zjptq78x85" xml:space="preserve">{{ଛୋଟ|Petent Medicine}}
{{Infobox short story
| name                = ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ
| image               = 
| caption             = 
| author              = [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]]
| title_orig          = 
| translator          = 
| country             = [[ଭାରତ]]
| language            = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]
| series              = [[ଗଳ୍ପସ୍ୱଳ୍ପ]]
| genre               = କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, ବ୍ୟଙ୍ଗ/ହାସ୍ୟରସ
| published_in        = ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ
| publication_type    = ପତ୍ରିକା
| publisher           = 
| media_type          = ମୁଦ୍ରିତ
| pub_date            = ୧୯୧୩
| english_pub_date    = 
| preceded_by         = ''[[ଡାକମୁନ୍‌ସୀ]]''
| followed_by         = ''[[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]]''
| preceded_by_italics = 
| followed_by_italics = 
}}

'''ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ''', [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]]&lt;nowiki/&gt;ଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଜଣାଶୁଣା ହାସ୍ୟ-ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ [[କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ]] । ଏହି ଗଳ୍ପଟି ପ୍ରଥମେ ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ''ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ''ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୧୭ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ''[[ଗଳ୍ପସ୍ୱଳ୍ପ]]''ରେ ଏହି ଗପଟି ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲା ।&lt;ref&gt;{{cite journal|author1=K. Sudharani Nayak|date=1 August 2016|title=Fakir Mohan Senapati and His Contribution to Odia Language|url=https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2016/August/engpdf/62-65.pdf|journal=Odisha Review|language=en-IN|location=[[Bhubaneswar]]|publisher=Odisha Govt.|pages=61 - 64|issn=0970-8669|access-date=4 June 2025|archive-date=16 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241216024812/https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2016/August/engpdf/62-65.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ନିଶାସକ୍ତି ଓ ବଦଭ୍ୟାସ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଘରୋଇ ଉପଚାର ବା ତାଗିଦାର ଏକ କାଳ୍ପନିକ ଔଷଧ ଭାବରେ 'ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ' (ଏଠାରେ ଝାଡ଼ୁ ପ୍ରହାର)କୁ ନେଇ କଥାକାର ଏହି ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ଗଳ୍ପ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

== ବିଷୟବସ୍ତୁ ==
ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ନାୟକ ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ବାବୁ ଜଣେ ଜମିଦାର ପରିବାରର ସନ୍ତାନ ତଥା ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି । କୁସଙ୍ଗରେ ପଡ଼ି ସେ ମଦ, ଅଫିମ ଓ ଭାଙ୍ଗ ଆଦି ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ସେବନ କରିବା ସହ ଖରାପ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲିପ୍ତ ରହୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସୁଲୋଚନା ଦେବୀ ଜଣେ ଧର୍ମପରାୟଣା, ପତିବ୍ରତା ଓ ସଂସ୍କାରୀ ଗୃହିଣୀ ଥିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ଏହି ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ ଜୀବନରୁ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସୁଲୋଚନା ଅନେକ ବୁଝାଶୁଝା, ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତ ଆଦି କରି ନିରାଶ ହୋଇଥିଲେ ।

ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ତାଙ୍କ ଭୃତ୍ୟ ମକରା ସାହାଯ୍ୟରେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆଖିରେ ଧୂଳି ଦେଇ ପ୍ରାୟତଃ ରାତିରେ ବାହାରକୁ ଯାଇ ନିଶାସକ୍ତ ହୋଇ ଫେରୁଥିଲେ । ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ସୁଲୋଚନା ଦିନେ ଉପାୟ ଖୋଜି ବାହାର କଲେ । ଶେଷରେ ସୁଲୋଚନା ନିଜ ହାତରେ ଝାଡ଼ୁ ଧରି ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରହାର (ଯାହାକୁ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଭାବେ 'ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ' କୁହାଯାଇଛି) ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଔଷଧ ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ମଦ୍ୟପାନର ଅଭ୍ୟାସ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଛଡ଼ାଇ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ସେ ସୁମାର୍ଗକୁ ଫେରିଆସିଥିଲେ ।

== ଚରିତ୍ର ==
* '''ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ପଟ୍ଟନାୟକ''': ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର; ଧନୀ, ଭୋଗବିଳାସୀ ତଥା ନିଶାସକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ।
* '''ସୁଲୋଚନା ଦେବୀ''': ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ପତ୍ନୀ; ଧର୍ମପରାୟଣା, ସ୍ୱାଭିମାନୀ ଓ ଦୃଢ଼ମନା ନାରୀ ଚରିତ୍ର ।
* '''ମକରା''': ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଚାକର, ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ନିଶା ଓ ଅସତ୍ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସହଯୋଗ କରୁଥିଲା ।

== ନାଟ୍ୟ ଓ ଦୃଶ୍ୟମାଧ୍ୟମ ରୂପାନ୍ତର ==
ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଏହାର ସଂଳାପ, ବ୍ୟଙ୍ଗ ଓ ଜନପ୍ରିୟତା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ନାଟକ ଭାବେ ବହୁବାର ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଛି । ଏହା ସହିତ ଏହା ଆକାଶବାଣୀରେ ନାଟକ ଭାବେ ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶନ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର/ଧାରାବାହିକ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇ ଦର୍ଶକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଛି ।

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

== ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ ==
* [[ଉଇକିପାଠାଗାର]]ରେ [[:s:or:ଗଳ୍ପସ୍ଵଳ୍ପ/ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ|ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ]]

[[ଶ୍ରେଣୀ:ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୩ର କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ]]</text>
      <sha1>fcd7xqst7e17l1cq9dyg1zjptq78x85</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patent Medicine</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101165</id>
    <redirect title="ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ" />
    <revision>
      <id>607148</id>
      <timestamp>2026-09-28T05:48:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <comment>ପୃଷ୍ଠାଟି [[ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ]]‌କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦିଆଗଲା</comment>
      <origin>607148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="lsw0csetu8howg9jd626pl0dww690i2" xml:space="preserve">#ଲେଉଟାଣି [[ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ]]</text>
      <sha1>lsw0csetu8howg9jd626pl0dww690i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Petent Medicine</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101166</id>
    <redirect title="ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ" />
    <revision>
      <id>607150</id>
      <timestamp>2026-09-28T05:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <comment>ପୃଷ୍ଠାଟି [[ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ]]‌କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦିଆଗଲା</comment>
      <origin>607150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="lsw0csetu8howg9jd626pl0dww690i2" xml:space="preserve">#ଲେଉଟାଣି [[ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ]]</text>
      <sha1>lsw0csetu8howg9jd626pl0dww690i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬</title>
    <ns>4</ns>
    <id>101167</id>
    <revision>
      <id>607153</id>
      <timestamp>2026-09-28T07:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍}} &lt;div style=&quot;width:100%; min-height:200px;border:2px solid #c1e5cd; color:#000; clear:both;&quot;&gt; &lt;div style=&quot; width:100%; background:#7eeefc;&quot;&gt; &lt;div style=&quot;float:left; margin-left:5em;&quot;&gt; &lt;/div&gt; &lt;div style=&quot; width:100%; height:160px; margin:auto; text-align:center; padding:20px; border-top:8px #db402c;&quot;&gt; &lt;div style=...&quot; ନାଆଁରେ ପୃଷ୍ଠାଟିଏ ତିଆରିକଲେ</comment>
      <origin>607153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8834" sha1="r5gsboockqhkvr5ciqso86pqit7i1bi" xml:space="preserve">{{ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍}}
&lt;div style=&quot;width:100%; min-height:200px;border:2px solid #c1e5cd; color:#000; clear:both;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot; width:100%; background:#7eeefc;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;float:left; margin-left:5em;&quot;&gt; &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot; width:100%; height:160px; margin:auto; text-align:center; padding:20px; border-top:8px #db402c;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;color:#0b5394; font-weight:bold; font-size: 3em; font-family:Linux Libertine, Georgia; margin-bottom:-0.4em;&quot;&gt;ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;color:#0b5394; font-weight:bold; font-size: 2em; font-family:Linux Libertine, Georgia; margin-top:-0.1em;&quot; &gt;୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର – ୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;color:#0b5394; font-weight:bold; font-size: 1.5em; font-family:Linux Libertine, Georgia; margin-top:-0.1em;&quot; &gt;ଗଢ଼ା/ଉନ୍ନତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ସଂଖ୍ୟା: {{PAGESINCATEGORY:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬}}'''&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display: flex;
            flex-direction:row;
            flex-wrap: wrap;
            text-align:center; /* noflex */
            margin-bottom:1em;
            margin-top:1em;
            width:calc(100% + 4px);&quot;&gt;
{{Menu|colour=#0b5394|[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬|&lt;span style=&quot;color:#ffffff&quot;&gt;'''ମୁଖ୍ୟପୃଷ୍ଠା'''&lt;/span&gt;]] }}
{{Menu|colour=#0b5394|[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା/ପ୍ରସଙ୍ଗ ତାଲିକା|&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF&quot;&gt;'''ପ୍ରସଙ୍ଗ ତାଲିକା'''&lt;/span&gt;]] }}
{{Menu|colour=#0b5394|[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬#ଗଣସମ୍ପାଦନାର_ନିୟମ|&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF&quot;&gt;'''ନିୟମାବଳୀ'''&lt;/span&gt;]] }}
{{Menu|colour=#0b5394|[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬#ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଉଇକିଆଳି|&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF&quot;&gt;'''ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ'''&lt;/span&gt;]] }}
{{Menu|colour=#0b5394|[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬#ଫଳାଫଳ|&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF&quot;&gt;'''ଫଳାଫଳ'''&lt;/span&gt;]] }}
&lt;/div&gt;

&lt;center&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 25px; color: rgb(68, 68, 68); font-weight: bold; border: 1px solid rgb(136, 136, 136); box-shadow: 2px 1px 4px rgb(136, 136, 136); border-radius: 4px; width: 100%; height: 100px; padding: 0px 0px; margin: 5px 0px;&quot;&gt;
ଏହି ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ସମୁଦାୟ &lt;span style=&quot;font-size:60px;&quot;&gt;{{PAGESINCATEGORY:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬}}&lt;/span&gt;ଟି [[:ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬|ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ]] ଗଢ଼ାଯାଇଛି ।
&lt;br/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/center&gt;

__NOTOC__
{{WAM
|header = &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|250px|center|link=]]&lt;/div&gt;
|subheader = 
'''ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା''' ହେଉଛି ଏକ ଅନ୍‌ଲାଇନ୍ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ଯେଉଁଥିରେ [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ]]ଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖାଯାଏ । ୨୦୨୦ ଓ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ CIS-A2K ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଦିନିଆ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଭାଗ ନେଇଥିଲା । ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିମିଡ଼ିଆନ୍‌ସ୍ ଇଉଜର ଗ୍ରୁପ ଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏକାକୀ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୨୫ରେ ପୁଣିଥରେ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଓଡ଼ିଆ ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ-ଏସିଆର ଉଇକିପିଡ଼ିଆଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଏହା ପୁଣିଥରେ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି ।

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସବୁବେଳେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖେ । ତେଣୁ ଏହି ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାରେ ଭାଗ ନେଉଥିବା ଉଇକିଆଳୀମାନଙ୍କୁ ଏକ ଛୋଟ ଉପ‌ହାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ଭାଗ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତ ଉଇକିଆଳିଙ୍କୁ ଏକ ଇ-ମାନପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।

|body = 

== ପ୍ରସଙ୍ଗ ତାଲିକା ==
* [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା/ପ୍ରସଙ୍ଗ ତାଲିକା|ତାଲିକା]]

== ଗଣସମ୍ପାଦନାର ନିୟମ ==
* ଏହି ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର ତଥା ତାଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ବିଷୟ ଓ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ ତିଆରି କରିପାରିବେ ।
* ଏହି [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା/ପ୍ରସଙ୍ଗ ତାଲିକା|ତାଲିକା]]ରୁ ପ୍ରସଙ୍ଗ ବାଛିପାରିବେ କିମ୍ବା ଗାନ୍ଧୀବାଦୀ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଲେଖିପାରିବେ ।
* ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଇଂରାଜୀ ବା ଅନ୍ୟ ଭାଷାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆରୁ ଓଡ଼ିଆକୁ ଅନୁବାଦ କରିପାରିବେ ।
* ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ୁଥିଲେ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ୨ ବା ତହିଁରୁ ଅଧିକ ବିଭାଗ ରଖିବେ । ପ୍ରତି ବିଭାଗରେ ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ତଥ୍ୟ ଦେବେ । ଅତି କମରେ ୫-୧୦ଟି ବାକ୍ୟ ରହିବା ବିଧେୟ ।
* ଆଧାର ଭରସାଯୋଗ୍ୟ (ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଖବରକାଗଜ, ଜଣାଶୁଣା ବହି ଓ ପତ୍ରପତ୍ରିକା, ୱେବସାଇଟ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ଆଦି ସାଧାରଣତଃ ଗ୍ରହଣୀୟ; ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବ୍ଲଗ କିମ୍ବା ମନ୍ତବ୍ୟ ଅଯୋଗ୍ୟ) ହେବା ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।

== ଆୟୋଜକ ==
* [[User:Ssgapu22|ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ସେନାପତି]]

== ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଉଇକିଆଳି ==
# [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୨୩, ୨୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ (IST)

== ପ୍ରସଙ୍ଗ Submit କରନ୍ତୁ ==
ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଏହି ଗଣ-ସମ୍ପଦନା ପାଇଁ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଲେଖିସାରିବାପରେ ନିମ୍ନରେ ଥିବା '''Submit''' ବଟନ୍ ଉପରେ କ୍ଲିକ୍ କରି ଫାଉଣ୍ଟେନ ଟୁଲ୍‌ରେ ଯୋଡ଼ନ୍ତୁ ।

&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{{Clickable button 2|Submit contributions|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/gandhi-2026|class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;

== ଫଳାଫଳ ==
''ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାର ଶେଷ ପରେ ଫଳାଫଳ ଯୋଡ଼ାଯିବ ।''

|footer = 

== ଦରକାରୀ ଲିଙ୍କ ==
{{flatlist|
* [[m:Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon|ମେଟାରେ ୨୦୨୦ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
* [[m:Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon|ମେଟାରେ ୨୦୨୧ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]]
}}

}}
{{clear}}

[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୬ରେ ହୋଇଥିବା ଗଣସମ୍ପାଦନା]]</text>
      <sha1>r5gsboockqhkvr5ciqso86pqit7i1bi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬</title>
    <ns>10</ns>
    <id>101168</id>
    <revision>
      <id>607154</id>
      <timestamp>2026-09-28T08:41:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Tmbox |type=notice |textstyle=text-align: center; |image=[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|60px]] |style=border: 2px blue ridge; background-color: #ffffff; padding: 10px;&quot; color: #ffffff; font-weight:bold; |text=&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬|ମହାତ୍ମା...&quot; ନାଆଁରେ ପୃଷ୍ଠାଟିଏ ତିଆରିକଲେ</comment>
      <origin>607154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="793" sha1="o64f90enhfmjy70008xa6bpm9uevyi9" xml:space="preserve">{{Tmbox
|type=notice
|textstyle=text-align: center;
|image=[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|60px]]
|style=border: 2px blue ridge; background-color: #ffffff; padding: 10px;&quot; color: #ffffff; font-weight:bold;
|text=&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଟି [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬|ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା, ୨୦୨୬]]ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।&lt;/div&gt;
}}
&lt;includeonly&gt;[[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;[[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o64f90enhfmjy70008xa6bpm9uevyi9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬</title>
    <ns>14</ns>
    <id>101169</id>
    <revision>
      <id>607155</id>
      <timestamp>2026-09-28T08:42:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ssgapu22</username>
        <id>7676</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୬ରେ ହୋଇଥିବା ଗଣସମ୍ପାଦନା]]&quot; ନାଆଁରେ ପୃଷ୍ଠାଟିଏ ତିଆରିକଲେ</comment>
      <origin>607155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="189" sha1="0dw1w94h7lr0qccr0as00we1z3p5398" xml:space="preserve">[[ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]]
[[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୬ରେ ହୋଇଥିବା ଗଣସମ୍ପାଦନା]]</text>
      <sha1>0dw1w94h7lr0qccr0as00we1z3p5398</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ମଣିଷ ଲିଙ୍ଗ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101170</id>
    <revision>
      <id>607161</id>
      <timestamp>2026-09-28T09:44:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjan Tapash</username>
        <id>42524</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1376410553|Human penis]]&quot;</comment>
      <origin>607161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8760" sha1="7tmwbcp5qnn4aee631pygh3bxpi6qtl" xml:space="preserve">{{Infobox anatomy|Name=ମଣିଷ ଲିଙ୍ଗ|Latin=ପେନିସ୍, ପୁଦେନ୍ଦୁମ୍ ୱିରୀଲେ, ମେମ୍ବ୍ରୁମ୍ ୱିରୀଲେ|Image=Penis with Labels.jpg|Caption=ସାଧାରଣ ବା ଶିଥିଳ (Flaccid) ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଏକ ଅସୁନ୍ନତ ପୁରୁଷ ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ । ଏହାର ଶାରୀରିକ ଗଠନ ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ [[pubic hair|ପ୍ରାକୃତିକ ଲୋମ]] ସଫା କରାଯାଇଛି ।|Width=220|Precursor=[[ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ ପିଣ୍ଡ]], [[ମୂତ୍ର-ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଭାଙ୍ଗ]], [[ମୂତ୍ର-ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଗହ୍ବର]]|System=[[ମୂତ୍ରଜନନ ପ୍ରଣାଳୀ]], [[ପୁରୁଷ ଜନନ ତନ୍ତ୍ର]]|Artery=[[ଲିଙ୍ଗର ପୃଷ୍ଠୀୟ ଧମନୀ]], [[ଲିଙ୍ଗର ଗଭୀର ଧମନୀ]], [[ୟୁରେଥ୍ରାଲ୍ ବଲବର ଧମନୀ]], [[ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ପୁଡେଣ୍ଡାଲ୍ ଧମନୀ]]|Vein=[[ଲିଙ୍ଗର ପୃଷ୍ଠ ଶିରା|ଗଭୀର ପୃଷ୍ଠ ଶିରା, ଲିଙ୍ଗର ପୃଷ୍ଠ ଶିରା]], [[ଲିଙ୍ଗର ବଲବ୍‌ର ଶିରା|ବଲବ୍‌ର ଶିରା]], [[ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପୁଡେଣ୍ଡାଲ୍ ଶିରା]]|Nerve=[[ଲିଙ୍ଗର ପୃଷ୍ଠୀୟ ସ୍ନାୟୁ]], [[ଗୁପ୍ତାଙ୍ଗ ସ୍ନାୟୁ]]|Lymph=[[ଉପରସ୍ଥ କୁଞ୍ଚିତ ଲସୀକା ଗ୍ରନ୍ଥି]]}}ମାନବ ଶରୀର ଗଠନ ଅନୁସାରେ '''ପୁରୁଷ''' '''ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ''' ( ଅନ୍ୟନାମ : ଓଡ଼ିଆରେ '''ଶିଶ୍ନ''' ବା '''ଲିଙ୍ଗ''' ; [[ଲାଟିନ ଭାଷା|ଲାଟିନ୍]]&lt;nowiki/&gt;ରେ {{Lang|la|pēnis}} &lt;ref&gt;{{OEtymD|penis}}&lt;/ref&gt; ) ହେଉଛି ଶରୀରର ବାହାରେ ଥିବା ଏକ ଅଙ୍ଗ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ପୁରୁଷମାନେ ଉଭୟ ବୀର୍ଯ୍ୟପାତ କରନ୍ତି ଏବଂ ପରିସ୍ରା କରିଥାନ୍ତି । ଅଣ୍ଡକୋଷ (Testes) ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ମିଶି ଏହା ପୁରୁଷ ଜନନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବା ପ୍ରଜନନ ପ୍ରଣାଳୀର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ।

ପୁରୁଷ ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟର (ଶିଶ୍ନ) ମୁଖ୍ୟ ଭାଗଗୁଡ଼ିକ ହେଲା — ଏହାର ମୂଳ (Root), ମୁଖ୍ୟ ଶରୀର (Body), ଚର୍ମ ଏବଂ ଅଗ୍ରଭାଗର ଚର୍ମ (Foreskin), ଯାହା ଆଗ ଅଂଶ (Glans) କୁ ଢାଙ୍କି ରଖିଥାଏ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଶରୀର ତିନୋଟି ମାଂସପେଶୀୟ ବା କୋଷପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତମ୍ଭ (Tissue Columns) କୁ ନେଇ ଗଠିତ : ଉପର ପାଖରେ ଦୁଇଟି କର୍ପୋରା କାଭେର୍ନୋସା (Corpora Cavernosa) ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଝିରେ ତଳ ପାଖରେ ଗୋଟିଏ କୋର୍ପସ୍ ସ୍ପୋଞ୍ଜିଓସମ୍ (Corpus Spongiosum) । ମୂତ୍ରନଳୀ (Urethra) ପ୍ରୋଷ୍ଟେଟ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି ଦେଇ ଗତି କରିଥାଏ, ଯାହା ସହିତ ଶୁକ୍ର ନଳୀ (Ejaculatory Ducts) ମିଶିଥାଏ; ଏହା ପରେ ଏହା କୋର୍ପସ୍ ସ୍ପୋଞ୍ଜିଓସମ୍ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଆଗକୁ ଯାଇଥାଏ । ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିବା ଏହି ମୂତ୍ରନଳୀର ବାହାର ଦ୍ୱାରକୁ ମୂତ୍ରଛିଦ୍ର (Urinary Meatus) କୁହାଯାଏ ।

ଯୌନ ଉତ୍ତେଜନା ସମୟରେ ପୁରୁଷ ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ (ଶିଶ୍ନ) ଟାଣ ବା ଶକ୍ତ ହେବା, ଆକାରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଏବଂ ସିଧା ହୋଇ ଠିଆ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଉତ୍ଥାନ (Erection) କୁହାଯାଏ ।ଯୌନ ଉତ୍ତେଜନା ବିନା ମଧ୍ୟ ଏହା ହୋଇପାରେ; ବିଶେଷ କରି କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଏବଂ ଶୋଇଥିବା ସମୟରେ ଆପେ ଆପେ (Spontaneous) ଏପରି ହେବା ଏକ ସାଧାରଣ କଥା । ଶିଥିଳ (Flaccid) ବା ନରମ ଥିବା ସମୟରେ ଏହା ଆକାରରେ ଛୋଟ ଥାଏ, ଦାବିଦେଲେ ନରମ ଲାଗେ ଏବଂ ଆଗ ଅଂଶ (Glans) ଅଗ୍ରଚର୍ମ (Foreskin) ଦ୍ୱାରା ଢାଙ୍କି ହୋଇଥାଏ । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ଥିତ ଅବସ୍ଥାରେ, ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଦଣ୍ଡ (Shaft) ଟାଣ ବା ଶକ୍ତ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଆଗ ଅଂଶରେ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ବଢ଼ି ଫୁଲିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେତିକି ଟାଣ ହୋଇନଥାଏ । ଉତ୍ଥିତ ଶିଶ୍ନ ସିଧା ବା ସାମାନ୍ୟ ବଙ୍କା ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଏହା ଉପରକୁ, ତଳକୁ ବା ସିଧା ସାମ୍ନାକୁ ରହିପାରେ । ୨୦୧୫ ମସିହାର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଜଣେ ସାଧାରଣ ବୟସ୍କ ପୁରୁଷଙ୍କ ଉତ୍ଥିତ ଶିଶ୍ନର ହାରାହାରି ଲମ୍ବ ୧୩.୧୨ ସେମି (୫.୧୭ ଇଞ୍ଚ) ଏବଂ ଗୋଲାଇ/ମୋଟେଇ ୧୧.୬୬ ସେମି (୪.୫୯ ଇଞ୍ଚ) ହୋଇଥାଏ । &lt;ref name=&quot;realclearscience.com&quot;&gt;{{Cite web |last=Berezow |first=Alex B. |date=March 2, 2015 |title=Is Your Penis Normal? There's a Chart for That |url=https://www.realclearscience.com/journal_club/2015/03/03/is_your_penis_normal_theres_a_chart_for_that_109106.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200524102452/https://www.realclearscience.com/journal_club/2015/03/03/is_your_penis_normal_theres_a_chart_for_that_109106.html |archive-date=May 24, 2020 |access-date=July 7, 2018 |website=RealClearScience}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;veale2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=Veale|first=D.|last2=Miles|first2=S.|last3=Bramley|first3=S.|last4=Muir|first4=G.|last5=Hodsoll|first5=J.|year=2015|title=Am I normal? A systematic review and construction of nomograms for flaccid and erect penis length and circumference in up to 15 521 men|journal=[[BJU International]]|volume=115|issue=6|pages=978–986|doi=10.1111/bju.13010|pmid=25487360}}&lt;/ref&gt; ବୟସ କିମ୍ବା ନରମ ଥିବା ସମୟର ଆକାରରୁ ଉତ୍ଥିତ ଅବସ୍ଥାର ଠିକ୍ ଲମ୍ବ ଆକଳନ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ଶିଶ୍ନରେ କରାଯାଉଥିବା କେତେକ ଶାରୀରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ (Body Modifications) ମଧ୍ୟରୁ [[ସୁନତ୍|ସୁନ୍ନତ]] (Circumcision) ଅନ୍ୟତମ।

ଶାରୀରିକ ଗଠନ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପୁରୁଷଙ୍କ ଏହି ଅଙ୍ଗଟି ମହିଳାମାନଙ୍କର ଭଗଶେଫ/ଭଗାଙ୍କୁର (Clitoris) ସହିତ ସମାନ (Homologous) । &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bruess |first=Clint E |url=https://books.google.com/books?id=0MIIGcytuU4C&amp;pg=PA72&amp;dq=%E2%80%9Chomologous%E2%80%9D+%E2%80%9Cclitoris%E2%80%9D+%E2%80%9Cpenis%E2%80%9D&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj7-7T41dWUAxXDg2oFHXlDFVc4ChDoAXoECA8QAw#v=onepage&amp;q=%E2%80%9Chomologous%E2%80%9D%20%E2%80%9Cclitoris%E2%80%9D%20%E2%80%9Cpenis%E2%80%9D&amp;f=false |title=Sexuality Education: Theory and Practice |last2=Greenberg |first2=Jerrold S |date=2004 |publisher=Jones &amp; Bartlett Publishers |isbn=978-0-76-374759-6 |page=72}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Netter |first=Frank |url=https://books.google.com/books?id=-ydgEAAAQBAJ&amp;dq=%E2%80%9Cgenital+tubercle%E2%80%9D+%E2%80%9Cshaft%E2%80%9D+%E2%80%9Cglans%E2%80%9D+%E2%80%9Cclitoris%E2%80%9D&amp;pg=RA1-PA194 |title=Netter Atlas of Human Anatomy: Classic Regional Approach - Ebook |publisher=Elsevier Health Sciences |year=2022 |isbn=978-0-32379-375-9 |page=194 |access-date=October 9, 2023}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>7tmwbcp5qnn4aee631pygh3bxpi6qtl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>607162</id>
      <parentid>607161</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T09:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjan Tapash</username>
        <id>42524</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>607162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8790" sha1="4s3ez7dkr6qlt6t7g7etquq0bug5lzv" xml:space="preserve">{{Infobox anatomy|Name=ମଣିଷ ଲିଙ୍ଗ|Latin=ପେନିସ୍, ପୁଦେନ୍ଦୁମ୍ ୱିରୀଲେ, ମେମ୍ବ୍ରୁମ୍ ୱିରୀଲେ|Image=Penis with Labels.jpg|Caption=ସାଧାରଣ ବା ଶିଥିଳ (Flaccid) ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଏକ ଅସୁନ୍ନତ ପୁରୁଷ ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ । ଏହାର ଶାରୀରିକ ଗଠନ ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ [[pubic hair|ପ୍ରାକୃତିକ ଲୋମ]] ସଫା କରାଯାଇଛି ।|Width=220|Precursor=[[ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ ପିଣ୍ଡ]], [[ମୂତ୍ର-ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଭାଙ୍ଗ]], [[ମୂତ୍ର-ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଗହ୍ବର]]|System=[[ମୂତ୍ରଜନନ ପ୍ରଣାଳୀ]], [[ପୁରୁଷ ଜନନ ତନ୍ତ୍ର]]|Artery=[[ଲିଙ୍ଗର ପୃଷ୍ଠୀୟ ଧମନୀ]], [[ଲିଙ୍ଗର ଗଭୀର ଧମନୀ]], [[ୟୁରେଥ୍ରାଲ୍ ବଲବର ଧମନୀ]], [[ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ପୁଡେଣ୍ଡାଲ୍ ଧମନୀ]]|Vein=[[ଲିଙ୍ଗର ପୃଷ୍ଠ ଶିରା|ଗଭୀର ପୃଷ୍ଠ ଶିରା, ଲିଙ୍ଗର ପୃଷ୍ଠ ଶିରା]], [[ଲିଙ୍ଗର ବଲବ୍‌ର ଶିରା|ବଲବ୍‌ର ଶିରା]], [[ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପୁଡେଣ୍ଡାଲ୍ ଶିରା]]|Nerve=[[ଲିଙ୍ଗର ପୃଷ୍ଠୀୟ ସ୍ନାୟୁ]], [[ଗୁପ୍ତାଙ୍ଗ ସ୍ନାୟୁ]]|Lymph=[[ଉପରସ୍ଥ କୁଞ୍ଚିତ ଲସୀକା ଗ୍ରନ୍ଥି]]}}ମାନବ ଶରୀର ଗଠନ ଅନୁସାରେ '''ପୁରୁଷ''' '''ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ''' ( ଅନ୍ୟନାମ : ଓଡ଼ିଆରେ '''ଶିଶ୍ନ''' ବା '''ଲିଙ୍ଗ''' ; [[ଲାଟିନ ଭାଷା|ଲାଟିନ୍]]&lt;nowiki/&gt;ରେ {{Lang|la|pēnis}} &lt;ref&gt;{{OEtymD|penis}}&lt;/ref&gt; ) ହେଉଛି ଶରୀରର ବାହାରେ ଥିବା ଏକ ଅଙ୍ଗ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ପୁରୁଷମାନେ ଉଭୟ ବୀର୍ଯ୍ୟପାତ କରନ୍ତି ଏବଂ ପରିସ୍ରା କରିଥାନ୍ତି । ଅଣ୍ଡକୋଷ (Testes) ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ମିଶି ଏହା ପୁରୁଷ ଜନନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବା ପ୍ରଜନନ ପ୍ରଣାଳୀର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ।

ପୁରୁଷ ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟର (ଶିଶ୍ନ) ମୁଖ୍ୟ ଭାଗଗୁଡ଼ିକ ହେଲା — ଏହାର ମୂଳ (Root), ମୁଖ୍ୟ ଶରୀର (Body), ଚର୍ମ ଏବଂ ଅଗ୍ରଭାଗର ଚର୍ମ (Foreskin), ଯାହା ଆଗ ଅଂଶ (Glans) କୁ ଢାଙ୍କି ରଖିଥାଏ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଶରୀର ତିନୋଟି ମାଂସପେଶୀୟ ବା କୋଷପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତମ୍ଭ (Tissue Columns) କୁ ନେଇ ଗଠିତ : ଉପର ପାଖରେ ଦୁଇଟି କର୍ପୋରା କାଭେର୍ନୋସା (Corpora Cavernosa) ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଝିରେ ତଳ ପାଖରେ ଗୋଟିଏ କୋର୍ପସ୍ ସ୍ପୋଞ୍ଜିଓସମ୍ (Corpus Spongiosum) । ମୂତ୍ରନଳୀ (Urethra) ପ୍ରୋଷ୍ଟେଟ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି ଦେଇ ଗତି କରିଥାଏ, ଯାହା ସହିତ ଶୁକ୍ର ନଳୀ (Ejaculatory Ducts) ମିଶିଥାଏ; ଏହା ପରେ ଏହା କୋର୍ପସ୍ ସ୍ପୋଞ୍ଜିଓସମ୍ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଆଗକୁ ଯାଇଥାଏ । ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିବା ଏହି ମୂତ୍ରନଳୀର ବାହାର ଦ୍ୱାରକୁ ମୂତ୍ରଛିଦ୍ର (Urinary Meatus) କୁହାଯାଏ ।

ଯୌନ ଉତ୍ତେଜନା ସମୟରେ ପୁରୁଷ ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ (ଶିଶ୍ନ) ଟାଣ ବା ଶକ୍ତ ହେବା, ଆକାରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଏବଂ ସିଧା ହୋଇ ଠିଆ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଉତ୍ଥାନ (Erection) କୁହାଯାଏ ।ଯୌନ ଉତ୍ତେଜନା ବିନା ମଧ୍ୟ ଏହା ହୋଇପାରେ; ବିଶେଷ କରି କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଏବଂ ଶୋଇଥିବା ସମୟରେ ଆପେ ଆପେ (Spontaneous) ଏପରି ହେବା ଏକ ସାଧାରଣ କଥା । ଶିଥିଳ (Flaccid) ବା ନରମ ଥିବା ସମୟରେ ଏହା ଆକାରରେ ଛୋଟ ଥାଏ, ଦାବିଦେଲେ ନରମ ଲାଗେ ଏବଂ ଆଗ ଅଂଶ (Glans) ଅଗ୍ରଚର୍ମ (Foreskin) ଦ୍ୱାରା ଢାଙ୍କି ହୋଇଥାଏ । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ଥିତ ଅବସ୍ଥାରେ, ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଦଣ୍ଡ (Shaft) ଟାଣ ବା ଶକ୍ତ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଆଗ ଅଂଶରେ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ବଢ଼ି ଫୁଲିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେତିକି ଟାଣ ହୋଇନଥାଏ । ଉତ୍ଥିତ ଶିଶ୍ନ ସିଧା ବା ସାମାନ୍ୟ ବଙ୍କା ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଏହା ଉପରକୁ, ତଳକୁ ବା ସିଧା ସାମ୍ନାକୁ ରହିପାରେ । ୨୦୧୫ ମସିହାର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଜଣେ ସାଧାରଣ ବୟସ୍କ ପୁରୁଷଙ୍କ ଉତ୍ଥିତ ଶିଶ୍ନର ହାରାହାରି ଲମ୍ବ ୧୩.୧୨ ସେମି (୫.୧୭ ଇଞ୍ଚ) ଏବଂ ଗୋଲାଇ/ମୋଟେଇ ୧୧.୬୬ ସେମି (୪.୫୯ ଇଞ୍ଚ) ହୋଇଥାଏ । &lt;ref name=&quot;realclearscience.com&quot;&gt;{{Cite web |last=Berezow |first=Alex B. |date=March 2, 2015 |title=Is Your Penis Normal? There's a Chart for That |url=https://www.realclearscience.com/journal_club/2015/03/03/is_your_penis_normal_theres_a_chart_for_that_109106.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200524102452/https://www.realclearscience.com/journal_club/2015/03/03/is_your_penis_normal_theres_a_chart_for_that_109106.html |archive-date=May 24, 2020 |access-date=July 7, 2018 |website=RealClearScience}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;veale2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=Veale|first=D.|last2=Miles|first2=S.|last3=Bramley|first3=S.|last4=Muir|first4=G.|last5=Hodsoll|first5=J.|year=2015|title=Am I normal? A systematic review and construction of nomograms for flaccid and erect penis length and circumference in up to 15 521 men|journal=[[BJU International]]|volume=115|issue=6|pages=978–986|doi=10.1111/bju.13010|pmid=25487360}}&lt;/ref&gt; ବୟସ କିମ୍ବା ନରମ ଥିବା ସମୟର ଆକାରରୁ ଉତ୍ଥିତ ଅବସ୍ଥାର ଠିକ୍ ଲମ୍ବ ଆକଳନ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ଶିଶ୍ନରେ କରାଯାଉଥିବା କେତେକ ଶାରୀରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ (Body Modifications) ମଧ୍ୟରୁ [[ସୁନତ୍|ସୁନ୍ନତ]] (Circumcision) ଅନ୍ୟତମ।

ଶାରୀରିକ ଗଠନ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପୁରୁଷଙ୍କ ଏହି ଅଙ୍ଗଟି ମହିଳାମାନଙ୍କର ଭଗଶେଫ/ଭଗାଙ୍କୁର (Clitoris) ସହିତ ସମାନ (Homologous) । &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bruess |first=Clint E |url=https://books.google.com/books?id=0MIIGcytuU4C&amp;pg=PA72&amp;dq=%E2%80%9Chomologous%E2%80%9D+%E2%80%9Cclitoris%E2%80%9D+%E2%80%9Cpenis%E2%80%9D&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj7-7T41dWUAxXDg2oFHXlDFVc4ChDoAXoECA8QAw#v=onepage&amp;q=%E2%80%9Chomologous%E2%80%9D%20%E2%80%9Cclitoris%E2%80%9D%20%E2%80%9Cpenis%E2%80%9D&amp;f=false |title=Sexuality Education: Theory and Practice |last2=Greenberg |first2=Jerrold S |date=2004 |publisher=Jones &amp; Bartlett Publishers |isbn=978-0-76-374759-6 |page=72}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Netter |first=Frank |url=https://books.google.com/books?id=-ydgEAAAQBAJ&amp;dq=%E2%80%9Cgenital+tubercle%E2%80%9D+%E2%80%9Cshaft%E2%80%9D+%E2%80%9Cglans%E2%80%9D+%E2%80%9Cclitoris%E2%80%9D&amp;pg=RA1-PA194 |title=Netter Atlas of Human Anatomy: Classic Regional Approach - Ebook |publisher=Elsevier Health Sciences |year=2022 |isbn=978-0-32379-375-9 |page=194 |access-date=October 9, 2023}}&lt;/ref&gt;


==ସନ୍ଦର୍ଭ==</text>
      <sha1>4s3ez7dkr6qlt6t7g7etquq0bug5lzv</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>