Википеди oswiki https://os.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%C3%A6%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B3_%D1%84%D0%B0%D1%80%D1%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Медиа Сæрмагонд Тæрхон Архайæг Архайæджы ныхас Википеди Википедийы тæрхон Файл Файлы тæрхон MediaWiki MediaWiki-йы тæрхон Хуызæг Хуызæджы тæрхон Æххуыс Æххуысы тæрхон Категори Категорийы тæрхон TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 6417 596148 594696 2026-10-01T03:36:44Z InternetArchiveBot 20706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 596148 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Черкесск |Оригиналон ном = {{lang-ru|Черкесск}} |Ныв = |Ном = |Паддзахад = Уæрæсе |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_deg = 44|lat_min =13|lat_sec = |lon_deg = 42|lon_min =03|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = |Регионы тип = Уæрæсейы федеративон арæзт{{!}}Федерацийы субъект |Регион = Хъæрæсе-Черкес |Регион таблицæйы = Хъæрæсе-Черкес |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = 1804 |Раздæры нæмттæ = {{НП-ПН|1931|станицæ Баталпашинская|1934|Баталпашинск|1937|Сулимов|1939|Ежово-Черкесск}} |Статус кæдæй = 1931 |Фыццаг кой = |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = |Бæстыхъæд = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = {{ Цæрджытæ | Черкесск | тс }} |Сфысты аз = {{ Цæрджытæ | Черкесск | г }} |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +3 |DST = |Телефонон код = +7 8782 |Посты индекстæ = 369000 |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Черке́сск''' ({{lang-abq|Черкес къала}}, {{lang-kbd|Шэрджэс къалэ}}, {{lang-krc|Черкесск шахар}}, {{lang-nog|Шеркеш шахар}}) у [[Уæрæсе]]йы сахар [[Хъæрæсе-Черкес]]ы, уыцы республикæйы сæйраг сахар. Цæрынц дзы 122,5 мин адæймаджы (2017). Сахар у республикæйы ахсджиагдæр экономикон æмæ культурон центр. == Географи == Сахар æрбынат кодта республикæйы цæгаты, [[Хъобан (цæугæдон)|Хъобаны]] рахиз фарсыл. Æмарæн у цыппар районимæ: [[Абазайы район|Абазайы]], [[Адыге-Хаблы район|Адыге-Хаблы]], [[Хъобангæроны район|Хъобангæроны]] æмæ [[Усть-Джегутайы район|Усть-Джегутайы]]. Цæрæнраны фæзуат у 69,8 км². Сахарæй скæсæнырдæм райдайынц ныллæг рæгътæ, сæ бæрзæнд хæццæ кæны 700 метрмæ. Сахар лæууы денджызы æмвæзадæй 530 м уæлдæр. == Истори == [[Файл:Batalpashinskaya.jpg|thumb|300px|Станицæ Баталпашинская империйы рæстæг]] [[Файл:Cherkessk central square (WR).tif|thumb|300px|Черкесск. Сæйраг фæз]] === XIX æнус === Сахарæн йæ бындур æвæрд æрцыд 1825 азы. Фыццаг уыдис хъазахъхъаг станицæ. Йæ ном у туркаг æфсæдты хицау Батал-пашайы фембылды кадæн (1804 азы уырысы инæлар-майор Иван Германы бал пашайы æфсад ныддæрæн кодта). Састы бынаты чи баззадис, уый кадæн цæрæнран куы схонынц, ахæм уавæр дунейы арæх нæ вæййы. Хуымæтæг адæм сæ цæрæн бынат хуыдтой ''Пашинкæ''. Баталпашинская канд хæстон функцитæ не ’ххæст кодта, фæлæ ма йын уыдис зынгæ ахадындзинад базарады къабазы дæр. Сæудæджергæнджытæ дзы-иу ивтой хохæгты базайрæгтæ хъуымац æмæ цæххыл. 1860-æм азы станицæ сси ног [[Хъобаны облæст]]ы центртæй иу. [[1868-æм аз]]мæ дзы куыстой бригадон училище æмæ сылгоймæгты училище<ref>[Кубанские Войсковые Ведомости, 1868 г, № 30, стр. 4]</ref>. 1868 азы кусын байдыдта фыццаг рынчындон (уыдис дзы 48 рынчынæн хуыссæн бынæттæ). Александр II-æмы бардзырдмæ гæсгæ 1869 азы 30 декабры станицæ хъуамæ суыдаид сахар Баталпашинск, фæлæ уыцы уынаффæ æххæстгонд не ’рцыд<ref>''Филиппов Е. В.'' [https://archive.is/20120716093729/rasvedcik.narod.ru/ctatiu_2.htm/ Город Баталпашинск: проекты и реалии.]</ref>, сахары статус ын лæвæрд æрцыд æрмæст советон заманы. === XX æнус === Мидхæсты заман станицæ байстой инæлар Шкуройы урсæфсæддонтæ. Шкуро расидтис мобилизаци, æмæ чысыл фæстæдæр, 1919 азы 5 январы, йæ къухы бафтыдис [[Кисловодск]] байсын. Кисловодскæй Баталпашинскаямæ æрбаласта адæмы, æмæ станицæйы мидæг кусын байдыдта патронтæ, хъуымац, цырыхъхъытæ кæнæн куыстуæттæ. 1920-æм азы уалдзæджы бæстæ байстой сырхæфсæддонтæ<ref>''Н. Князева.'' В такой войне не бывает героев // День республики, № 177 от 25.09.2008.</ref>. 1922 азæй станицæ уыдис Хъæрæсе-Черкесы автономон облæсты центр, 1926-æм азæй — Черкесы националон зылды центр, 1928-1943 — Черкесы автономон облæсты центр. 1931 азы ссис горæт æмæ хуындис '''Баталпашинск'''. 1934-æм азы та сахарæн радтой ног ном — '''Сулимов''', Совнаркомы сæрдар Сулимовы кадæн. Фæлæ 1937 азы Сулимовы æрцахстой æмæ фехстой, æмæ уæд сахарæн радтой æндæр ном — '''Ежово-Черкесск'''. [[Ежов, Николай Иваны фырт|Ежовы]] дæр 1939-æм азы æрцахстой, æмæ уæдæй нырмæ сахар хæссы ном '''Черкесск'''<ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/city_of_russia/1196/Черкесск Города России. Энциклопедия] — М.: Большая Российская Энциклопедия. И. Кондратьева, 1994.</ref>. Фыдыбæстæйы Стыр хæсты рæстæг сахар байстой немыц, æмæ 1943-æм азы январы онг уыдис оккупацийы. == Цæрджытæ == ; Национал сконд Цæрджыты æппæтуæрæсеон сфыстмæ гæсгæ (2010)<ref>{{cite web|url=http://kchrstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/kchrstat/resources/4a902f8042566214aa0aee2d59c15b71/%D0%A2%D0%BE%D0%BC3_%D0%92%D0%9F%D0%9D_2010.doc|title=Том 3. Национальный состав и владение языками, гражданство|accessdate=2015-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306045446/http://kchrstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/kchrstat/resources/4a902f8042566214aa0aee2d59c15b71/%D0%A2%D0%BE%D0%BC3_%D0%92%D0%9F%D0%9D_2010.doc|archivedate=2016-03-06|deadlink=yes}}</ref>: {|class="standard sortable" |- !Адæмыхатт!!Нымæц,<br>ад.!!Цæрджыты<br>хай, % |- |[[уырыссæгтæ]] || align="right" | 69 785 || align="right" | 54,07 % |- |[[хъæрæсейæгтæ]] || align="right" | 20 954 || align="right" | 16,23 % |- |[[черкесæгтæ]] || align="right" | 16 836 || align="right" | 13,05 % |- |[[абазæгтæ]] || align="right" | 10 505 || align="right" | 8,14 % |- |[[ногъайæгтæ]] || align="right" | 1 872 || align="right" | 1,45 % |- |[[сомихæгтæ]] || align="right" | 1 694 || align="right" | 1,31 % |- |æндæр || align="right" | 5 898 || align="right" | 4,57 % |- |сæ адæмыхатт на бацамыдтой || align="right" | 1 525 || align="right" | 1,18 % |- |æдæппæтæй || align="right" | 129 069 || align="right" | 100,0 % |} Сахары мидæг цæрынц 70 адæмыхаттæй фылдæр. == Бынæттон хиуынаффæйад == Сахар Черкесскæн йæ [[муниципалон сконд]]æн ис сахары зылды статус, уый мидæг ис æрмæстдæр иу цæрæнран<ref name="МСУ">[http://docs.cntd.ru/document/802054639 Закон КЧР «ОБ УСТАНОВЛЕНИИ ГРАНИЦ МУНИЦИПАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ ГОРОДА ЧЕРКЕССКА И НАДЕЛЕНИИ ЕГО СТАТУСОМ ГОРОДСКОГО ОКРУГА»]</ref><ref name="уставГО">[http://pravo.gov.ru/ipsdata/?docbody=&prevDoc=137020580&backlink=1&&nd=137018402 Устав муниципального образования города Черкесска]</ref><ref name="Наим">Согласно [http://pravo.gov.ru/ipsdata/?docbody=&prevDoc=137020580&backlink=1&&nd=137018402 Уставу муниципального образования города Черкесска], его равнозначными наименованиями являются: «Муниципальное образование города Черкесска», «Черкесский городской округ» и «Город Черкесск».</ref>, сахар Черкесск. Бынæттон хиуынаффæйады структурæмæ хауынц:<ref name="уставГО"/> # Муниципалон сконды думæ — æвзæрст оргæн, йæ сæргъы — муниципалон сконды сæргълæууæг; # Муниципалон сконд Черкессчы сæргълæууæг („сахары сæргълæууæг“) — муниципалон сконды уæлдæр хæсадон бынат; # Муниципалон сконды мэри — æххæстгæнæг оргæн, кæй сæргъы лæууы муниципалон сконды мэр; # Контролон-хынцæн палатæ. ; Черкессчы сахары мэр у * Тамбиев Руслан Алийы фырт<ref name="мэр">[http://www.interfax-russia.ru/South/special.asp?id=277783&sec=1701 Новый мэр Черкесска намерен сделать столицу КЧР привлекательной для жителей и инвесторов]</ref><ref>[http://cherkessk09.ru/mer.html Мэр г. Черкесска]{{Æнæбаххæсгæ æрвитæн|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ; Муниципалон сконды сæргълæууæг (сахары думæйы сæрдар) у * Беланов Евгений Михаилы фырт<ref>{{Cite web |title=Глава муниципального образования г. Черкесск |url=http://cherkessk09.ru/glava.html |access-date=2019-11-02 |archive-date=2019-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528202328/http://cherkessk09.ru/glava.html |deadlink=yes }}</ref> ; Сахары думæйы депутаттæ <ref>{{cite web|url=http://cherkessk09.ru/deputaty.html|title=Депутаты муниципального образования город Черкесск}}{{Æнæбаххæсгæ æрвитæн|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Спорт == === Футбол === 2019-æм азы Черкессчы фæзындис ног профессионалон футболон клуб, йæ ном у [[Интер (ФК, Черкесск)|«Интер»]]. Уый хъазы Уæрæсейы æртыккаг дивизионы. Хæдзарон хъæзтытæ клуб хъазы Лермонтовы сахары стадион «Бештау»-ы<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724020630/http://footballfacts.ru/stadiums/41663-stadion-beshtau |archivedate=2019-07-24 |title=Archive copy |url=http://footballfacts.ru/stadiums/41663-stadion-beshtau |access-date=2019-11-02 |deadlink=yes}}</ref>. Командæйы сконды хъазынц дыууæ ирон спортсмены дæр — [[Кучиты Георги]] æмæ [[Æлборты Алан]]<ref name="foot"/>. Клубы уæззаудæр æмбылд уыдис [[Алани (ФК)|Дзæуджыхъæуы «Алани»-имæ]] хъазт 2019-æм азы 21 сентябры — 0:5<ref name="foot">[https://www.pfl-russia.com/teams/10001/season-2019-2020/ Лигæйы официалон сайт]</ref>. == Галерей == <gallery> Вечный огонь в Черкесске.jpg|Цыртдзæвæн Уæлахизы парчы Стела в Черкесске.jpg|Стелæ Памятник Ленину Черкесск.jpg|[[Ленин]]ы кадæн цыртдзæвæн Никольский собор, Черкесск, КЧР.jpg|Никольский аргъуан </gallery> == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{Хъæрæсе-Черкесы сахартæ}} {{Цæугæдон Хъобаныл цæрæнуæттæ}} [[Категори:Черкесск|*]] smxrnwrs34ro8smr73vgkmnw255ajpj 0 41626 596149 589755 2026-10-01T03:39:40Z InternetArchiveBot 20706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 596149 wikitext text/x-wiki {{Компани}} [[Æнæххæст бæрнондзинады æхсæнад]] '''«Черноземьейы хъабых»''' (ООО «Картон Черноземье») — [[Частная компания|сæрмагонд]] [[уæрæсе]]йаг компани, архайы [[хауæццæгты ракуыст|цардыуаджы хауæццæгты ракуысты]] фадыджы. Архайы [[2009-æм аз]]æй, йæ сæйраг здæхт — гæххæттын бырæттæй аразын [[хъабых]], стæй пластик æмæ [[полиэтилен]]он цъары ракуыст. Фылдаер архайы [[Воронежы облæст|Воронежы]], [[Ростовы облæст|Ростовы]] æмæ [[Волгограды облæст|Волгограды облæстыты]]. Регионы [[экологион æдасдзинад]]ы сæйраг куыстуат, Уæрæсейы æмæ æхсæнадæмон конкурсты лауреат [[социалон амалхъомад]]æй. == Истори == Компанийæн бындур æвæрд æрцыд 2009-æм азы сахар [[Семилуки]] Воронежы облæсты амалиуæгдартæй Игорь Забоев æмæ Петр Байковæй. Раздæр сæ архайд уыд баст арæзтадон бизнесимæ, фæлæ дыууæйæ дæр баззадысты æнæ куыстæй [[экономикон кризыc]]ы тыххæй. {{цитатæ|Семилукийы уæд уыди уыйас бырæттæ, æмæ дымгæ рахæс-бахæс кодта гæххæттæ алы рæтты. Мах сфæнд кодтам ууыл бакусын æхца. Уæд нæм афтæ каст, пайдаджын уыд пластикон тарæ дæттын, гæххæт æмæ хъабых мæхæн уæд уыдысты социалон мисси. Зæрдæйы уыд стыр фæнд: скæнын сахар сыгъдæгдæр.<ref name="российская газета">{{cite web|author=Татьяна Ткачева. |title=Деньги из картона. Антикризисный бизнес воронежских предпринимателей получил мировое признание |url=http://www.rg.ru/2015/02/24/reg-cfo/musor.html |publisher=[[Российская газета]] |date=2015-02-24}}</ref>}} Райстой хаццоны бынат, балхæдтой [[уæзласæн машинæ]], бахуырстой аст кусæджы (уыдонæй дыууæ инвалидтæ) æмæ сæхи скодтой регистрации куыд [[удгоймаг амалиуæгдар]]. Фыццаг аз ласт æрцыд 240 тонны макулатурæ (уымæй 18 тонны сымбырд кодтой дыууæ сахараг скъолайы ахуырдзаутæ), 60 тонны пластикон тарæ, 120 тонн авг. Уæзласæн машинæ бон кодта цыппар-æхсæз рейсы сахары бырондæттыл, æмбырд кодта бырæттæ, кæцытæ ис ракусын. [[Файл:Devitsa-semiluki.jpg|къаддæргонд|рахиз|Хъæу Девицæмæ бацæуæн сахар Семилукийы ’рдыгæй]] 2010-æм азы амалиуæгдартæ регистрации скодтой ООО «Черноземьейы хъабых» æмæ æрбынат кодтой ног бынаты, хъæу Девицæйы [[Семилукийы район]]ы. Компани райдыдта кусын сыхаг Хохольский районы æмæ æгас [[Воронеж]]ы. Воронежы облæсты администрации банымадта фирмæ куыд хуыздæр экологикон стартап æмæ йæ хорзæхгонд скодта грантæй — 300 мин сомы. Уыцы фæрæзтæ бахардз кодтой хомаг тъæпъæнкæныны пресс æлхæнынæн.<ref name="российская газета"/> 2012-æм азы хатдзæгтæм гæсгæ компанийы æрзылд фæфылдаер 12 милуан соммæ, сыгъдæг æфтиаг 110 мин сомы. Семилукийы администраци банымадта проект социалон ахсджиаг æмæ радих кодта куыстуатæн зæхх сахары мидæг. Компани архайдта программæ «Фæсивæдон бизнес Уæрæсейы» æмæ сси æхсæнадæмон кункурс Prince’s Youth Business International лауреат Лондоны, фæуæлахиздзау и номинаци «Афæдзы экологион амалиуæгдарæг». Конкурсы бындур æвæрæг [[Принц Чарльз]], æмæ дзы архайдта цалдæр мин хайадисæджы 35 паддзахадæй. 2013-æм азы компани рамбылдта Фонд «[[Нæ фидæн_(фонд)|Нæ Фидæны]]» æппæтуæрæсейаг конкурс социалон амалиуæгдарджыты ’хсæн. Уый тыххæй цын æртæ азмæ радих кодтой æнæпроцентон хæс 4 милуан æмæ 250 мин сомы. Уыцы фæрæзтæй [[Финлянди]]йы уыдысты æлхæд сæрмагонд бырæтты [[контейнер]]тæ æмæ уыдонимæ кусыны машинæтæ. Алы контейнер уыд хъæбæр голладжы хуызæн, уыд æртæ æнæуый бачы бæрц. Контейнер уыд зæххы бын ныгæд, уæлæмæ зынд æрмæст йæ гыццыл хай люкимæ. Уыцы ног технологи дæтты гæнæн бырæттæ æмбырды куыст фæхуыздæр æмæ фæтагъддæр кæнын. Контейнерты фæрцы бырондæттæ систы сыгъдæгдæр. Фæстæдæр фински компани BioFinn кускæйæ Семилукийы заводы уыд арæзт ног цех ахæм контейнертæ кæнынæн. Ууыл бахардз кодтой 10 милуан соммæ ’ввахс.<ref>{{cite web|author=Олег Мухин. |title=На площадке СОЗ появится производство мусорных баков|url=http://www.kommersant.ru/doc/2424590 |publisher=[[Коммерсантъ]] |date=2014-03-06}}</ref><ref>{{cite web |author=Валентина Петрова. |title=На площадке СОЗ появится производство мусорных баков |url=http://www.nb-fund.ru/files/pages/00014/expert.pdf |publisher=[[Эксперт]] |access-date=2015-05-21 |archive-date=2015-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607155905/http://www.nb-fund.ru/files/pages/00014/expert.pdf |deadlink=yes }}</ref><ref>{{cite web |author=Алексей Новицкий. |title=Переработкой вторсырья в Семилукском районе займётся совместное российско-финское предприятие |url=http://vrn-today.ru/news/pererabotkoy-vtorsyrya-v-semilukskom-rayone-zaymetsya-sovmestnoe-rossiysko-finskoe-predpriyatie |publisher=Воронеж Сегодня |date=2014-03-05 |access-date=2015-05-21 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305182556/http://vrn-today.ru/news/pererabotkoy-vtorsyrya-v-semilukskom-rayone-zaymetsya-sovmestnoe-rossiysko-finskoe-predpriyatie |deadlink=yes }}</ref> 2013-æм азы æхцайы фæрæзты афæдзы зылд ссис 48 млн сомы, сыгъдæг æфтиаг фæфылдæр 420 мин сомæй. Пётр Бойков æмæ Игорь Збоев фæуæлахиз сты номинаци «Экологи æмæ æнæниздзинад» уæрæсейаг къæпхæны æхсæнадæмон конкурсы Entrepreneur of the Year Awards, фæстæдæр рацыдысты æхсæнадæмон конкурс Youth Business International финалмæ, кæцы уыд мартъийы мæйы [[Дубай]]ы. 2015 азы мартъийы, куыд сæйраг компани чысыл æмæ астæуккаг бизнес Воронежы облæсты, æнæххæст бæрнондзинады æхсæнад «Черноземьейы хъабых» сси [[Бетъырбух]]ы чысыл æмæ астæуккаг бизнесы Партнериаты архайæг. Делегацийы сæргъы лæууыд губернатор [[Алексей Гордеев]].<ref>{{cite web|author= |title=Делегация Воронежской области в Северной столице|url=http://www.innoros.ru/news/15/03/delegatsiya-voronezhskoi-oblasti-v-severnoi-stolitse |publisher=Агентство по инновациям и развитию |date=2015-03-25 |accessdate=2015-05-03}}</ref> Зæрдæвæрæны мæйы Петр Бойковмæ фæдзырдтой æппæтуæрæсейаг социалон амалиуæгдарджыты слётмæ Мæскуымæ. Йæ ныхас уыд бырæтты хицæн æмбырды пайдайы тыххæй.<ref>{{cite web|author= |title=Всероссийский Слет социальных предпринимателей|url=https://lse.timepad.ru/event/182206/ |publisher=Лаборатория социального предпринимательства |date= |accessdate=2015-05-03}}</ref> == Архайд == Нæ бонты «Черноземьейы хъабых» архыйы дыккагон хомæг æлхæныл, хицæн кæныл æмæ ракустыл Воронежы облæсты æмæ иннæ Уæрæсейы регионты. Кусынц хъабæхимæ, макулатурæ, ПВХ цъаримæ, ПВД-имæ, ПНД-имæ. Дуканитæй, супермаркеттæй, хицæн удгоймæгтæй æлхæд цæуы хъабых. Фæстæдæр æй утилизаци кæнынц. Аллы мæй компани æрвиты ракуыстмæ 1500 тонн гæххæты бырæтты, 120 тонн ПВХ-цъар, 60 тонн пластик.<ref>{{cite web |author= |title=Алексей Гордеев встретился с участниками программы «Молодёжный бизнес России» |url=http://www.govvrn.ru/wps/portal/!ut/p/a1/nZHJTsMwEIZfpRxyTLxm4-YTbZFQpSK18QUlxnGCEjt1nIby9LjlhETZ5jDSjGb55h_AwR5wXR5bVbrW6LI7xzx5Wm7u8RJleH2Xwwyy1YY9bBMKE5yCHeCAC-0G14DiaHVftjqAH95KNXWlFUY7qV0AtZzHi1-gHBIMUbwYybl_EO0zKEqEYlThPKxFmoWUpDTMRV2FcUJFHUuaEYo9UOGB4BVj8Fe8308o_Ir06owVAds_Mq9_gvJHtS-HA2deyrNYrw7s_6Wl36Q6U10eVzBdkUwBbmUtrbTRZH26cW4YbwMYwHmeI2WM6mRkpwB-1dGY0ZN8KgRD32fkFOq3x7rfhbw6zezmHak05Ys!/dl5/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/?page=NewsContentView&urile=wcm%3Apath%3A%2Fvrnmain%2Fmain%2Fregularcontent%2Fnews%2Fnew%2019032015%20s3 |publisher=Управление по взаимодействию со СМИ и административной работе правительства Воронежской области |date=2015-03-19 |accessdate=2015-05-03 }}{{Æнæбаххæсгæ æрвитæн|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Хомаг куыстуаттæм æрвитынц ахæм стыр компанитæ, куыд Воронежы облæсты кусæг [[X5 Retail Group]], [[«Роснефть»]], [[«Сбербанк»]], [[«РЖД»]], ахсæнадон хæлцады хыз «Русский аппетит» æмæ «[[Макдоналдс]]». Ракусты хомаджы сæйраг æлхæнджыты сты [[Киев]]ы хъабыхы-гæххæтты комбинат [[Украинæ]]йы, ОАО «Маяк» Пензæйы, ООО «Гæххæты фабрикæ» [[Ростов Доныл]], ПК «Снежинка» [[Волгоград]]ы, [[тулæ]]йы филиал Svenska Cellulosa Aktiebolaget, гæххæты комбинаттæ [[Эстони]]йы æмæ [[Финлянди]]йы. 2016 азæй 2019 азмæ куыстуаты фæнд кæнынц скæнын æххæст циклы ракуыст, хомæгæй сæхæдæг цæттæ продукци куыд кæной. == Социалон нысаниуæг == «Черноземьейы хъабых»-ы сæргълæуджытæ адæмы æхсæн разæнгард кæнынц хицæн бырæтты амбырды концепци, кæцы бирæ размæцыд паддзахадты у куыд æвæрд æгъдау. Уæрæсейы та нырма у тынггонд нæу. Æдзух школаты фæкæсынц лекцитæ, макулатурæ æмбырдкæныны акцитæ, æмкуыст кæнынц регионы æнæкоммерцион экологикон организацитимæ. «Экологикон политикæйы Центр»-имæ иумæ фæкæнынц сахары сыгъдæг кæныны æмæ нывыл аразыны акцитæ. Контейнертæ æвæрд кæм сты, уыцы фæзуаты радыгай фæлæууынц бырæттæ хицæн чи кæны, ахæм адæм. Æрмæст бырæттæ не взарынц, фæлæ ма сахары цæрджытæн æмбарыны куыст кæнынц.<ref>{{cite web |author= |title=Борьба с мусором приобретает международный статус |url=http://trudcher.ru/page/969.shtml |publisher=[[Труд (газета)|Труд]] |date=2012-09-06 |accessdate=2015-05-03 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305083010/http://trudcher.ru/page/969.shtml |deadlink=yes }}</ref><ref>{{cite web |author=Георгий Писков. |title=Пётр Бойков, учредитель ООО «Картон Черноземье», в новой программе «КорпорациЯ» на телеканале «ПРО Бизнес» |url=http://www.nand.ru/meetings-events/partners/13135/ |publisher=Ассоциация независимых директоров |date=2015-04-08 |accessdate=2015-05-03 |archive-date=2015-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530221042/http://www.nand.ru/meetings-events/partners/13135/ |deadlink=yes }}</ref><ref>{{cite web |author= |title=ВРОО «Центр экологической политики» принял участие в акции «Весенняя неделя добра» |url=http://vcep-vrn.ru/news/vroo_centr_ehkologicheskoj_politiki_prinjal_uchastie_v_akcii_vesennjaja_nedelja_dobra/2015-04-24-114 |publisher=Центр экологической политики |date=2015-04-24 |accessdate=2015-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304110456/http://vcep-vrn.ru/news/vroo_centr_ehkologicheskoj_politiki_prinjal_uchastie_v_akcii_vesennjaja_nedelja_dobra/2015-04-24-114 |archivedate=2016-03-04 |deadlink=yes}}</ref>. == Аргъгæндтæ == Журнал «[[Эксперт (журнал)|Эксперт]]»-ы фæлгæсджытæм гæсгæ, «Черноземьейы хъабых»-ы тынгады пълан конд у социалон амалиуæгдарджыты хуыздæр традициты. Амиу кæны социалон уæлархайд æмæ экономикон фидардзинад: «Ног кусæн бынæттæ облæсты, дыккагон хомагæй пайда кæныны культурæ парахат кæныны куыст, экологикон уавæр фæхуыздæр кæнын — уыцы иу рæстæг фæфылдæр и бизнесы бæрцуат, уымæ гæсгæ æфтиаг дæр». == Æддаг æрмæг == * «Черноземьейы хъабых»-ы сайт: [http://www.ruskarton.ru/ Картон Черноземье] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150527040007/http://www.ruskarton.ru/ |date=2015-05-27 }}. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} [[Категори:Социалон амалхъомад Уæрæсейы]] [[Категори:Компанитæ алфавитмæ гæсгæ]] [[Категори:Хауæццæгты ракуыст]] gtp79qqgspnhk1q5gsb1z033vyt0obb 10 84078 596146 2026-09-30T17:38:19Z Ymblanter 6212 Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Bessen van een Mahonia aquifolium. 17-08-2025. (actm.) 01.jpg» 596146 wikitext text/x-wiki Bessen van een Mahonia aquifolium. 17-08-2025. (actm.) 01.jpg 4k795dbse347dg2ojii3yuibuygybah 10 84079 596147 2026-09-30T17:38:33Z Ymblanter 6212 Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Ягоды магонии падуболистной, садовый резерват Йонкерваллеи, Фриске Марен, Фрисландия, Нидерланды» 596147 wikitext text/x-wiki Ягоды магонии падуболистной, садовый резерват Йонкерваллеи, Фриске Марен, Фрисландия, Нидерланды a3ng8i1l7jtsddb9h9kun1z0tg0qqtw