Википеди oswiki https://os.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%C3%A6%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B3_%D1%84%D0%B0%D1%80%D1%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Медиа Сæрмагонд Тæрхон Архайæг Архайæджы ныхас Википеди Википедийы тæрхон Файл Файлы тæрхон MediaWiki MediaWiki-йы тæрхон Хуызæг Хуызæджы тæрхон Æххуыс Æххуысы тæрхон Категори Категорийы тæрхон TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 3536 596186 580467 2026-10-13T01:55:42Z InternetArchiveBot 20706 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 596186 wikitext text/x-wiki {{Ахуыргонд | имя = Тахъазты Фидар | оригинал имени = Тахъазти Федар | изображение = Тахъазты Фидар.jpg | описание изображения = | имя при рождении = | дата рождения = | место рождения = | дата смерти = | место смерти = | гражданство = | научная сфера = | место работы = | альма-матер = | учёная степень = | учёное звание = | научный руководитель = | знаменитые ученики = | известен как = | награды и премии = | роспись = | ширина росписи = | сайт = | викицитатник = | викитека = | викисклад = }} '''Тахъазты Мæхæмæты фырт Фидар''' (дыгуронау ''Тахъазти Мæхæмæти фурт Федар''; райгуырдис [[1960-æм аз]]ы [[4 февралы]] [[Лескен]]ы) у зындгонд [[ирон адæм|ирон]] ахуыргонд, [[филологи|филологион]] зонæдты [[доктор]], ирзонæг, [[ирон æвзаг|ирон æвзаджы]] æнувыд иртасæг, бирæ зонадон куыстыты автор. == Цардафыст == Астæуккаг скъола каст фæци [[1977-æм аз]]ы, уый фæстæ службæ кодта Советон Æфсады рæнхъыты. [[1981-æм аз]]ы бацыдис [[Цæгат Ирыстоны паддазахадон университет]]ы филологон факультетмæ, райста дзы ирон æмæ уырыссаг æвзаджы ахуыргæнæджы дæсныйад. Бирæ азты дæргъы ахуыргæнæгæй куыста [[Мæцутæ]]йы, [[Толдзгун]]ы, [[Дзæуджыхъæу]]ы скъолаты. Тахъазы-фырт сарæзта тæккæ хуыздæр чиныг, ирон æвзаг хæдахуырæй чи ахуыр кæны, уыдонæн («Самоучитель осетинского языка», 2004). Уый иртаста [[пысылмон дин]]ы бынат традицион ирон культурæйы, йæ кандидаты диссертаци дæр уыимæ баст у, йæ темæ уыдис: «Пысылмон тæваг ирæтты фольклорыл» ({{lang-ru|Исламские мотивы в фольклоре осетин}}). Тахъазы-фырт ратæлмац кодта [[Хъуыран]] дыгурон диалектмæ<ref>[http://region15.ru/docs/koran/ Хъуыран дыгуронау]</ref>. Зонадон куысты йеддæмæ, фæфыссы ма радзырдтæ æмæ æмдзæвгæтæ сывæллæтæн<ref>[http://sevos.ru/2010/10-02/10-02-27/02-obchestvo.htm Мамиева И. Его слово в осетиноведении] {{Æнæбаххæсгæ æрвитæн|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ru}}</ref>. == Библиографи == * Тахъазти Ф. Дигорон-уруссаг дзурдуат. Дзæуæгигъæу. 2003. 736 ф. * Таказов Ф. М. Самоучитель осетинского языка. Ч. I и II (для начинающих). Владикавказ, 2004, 2005 == Æддаг æрмæг == * [http://sevos.ru/2010/10-02/10-02-27/02-obchestvo.htm Мамиева И. Его слово в осетиноведении / Газет «Северная Осетия», 2010-æм азы 27 февралы] {{Æнæбаххæсгæ æрвитæн|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://iryston.tv/teleproject_release/tahazti-fedar/ Уидæгты ирдгæ. Тахъазти Федар] ― Iryston Tv (06.02.2025) == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-биографи}} [[Категори:Цæгат Ирыстоны лингвисттæ]] [[Категори:Зындгонд ирæттæ]] [[Категори:Тахъазтæ|Фидар]] [[Категори:Лескены чи райгуырдис, уыдон]] fz8dj18rknpggbd6nx9d8sh9nzubw8v 0 10102 596187 595921 2026-10-13T02:04:33Z InternetArchiveBot 20706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 596187 wikitext text/x-wiki [[Ныв:Тхостты Мурат.jpg|frame|right|Тыхостаты Мурат]] '''Тыхостаты Эльбрусы фырт Мурат''' (райгуырдис [[1973-æм аз]]ы [[Дзæуджыхъæу]]ы<ref name="sevosukaz">«Северная Осетия»: [http://sevos.ru/2010/10-12/10-12-25/01-politika.htm О Министре общественных и внешних связей Республики Северная Осетия – Алания] {{Æнæбаххæсгæ æрвитæн|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>) у [[Цæгат Ирыстон]]ы политик, [[2010-æм аз]]ы [[24 декабры|24 декабрæй]]<ref name="sevosukaz"/> 2012-æм азы онг уыд республикæйы æхсæнадон æмæ æддаг бастдзинæдты министр<ref>[http://news.yandex.ru/yandsearch?rpt=nnews2&grhow=clutop&permalink=tkhostov_murat&text=%28%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%20%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85%20%D0%B8%20%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D1%88%D0%BD%D0%B8%D1%85%20%D1%81%D0%B2%D1%8F%D0%B7%D0%B5%D0%B9%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8%20%D0%A1%D0%B5%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F%20%D0%9E%D1%81%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%8F-%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%7C%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%20%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85%20%D0%B8%20%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D1%88%D0%BD%D0%B8%D1%85%20%D1%81%D0%B2%D1%8F%D0%B7%D0%B5%D0%B9%20%D1%81%D0%B5%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B9%20%D0%BE%D1%81%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%B8%7C%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%20%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85%20%D0%B8%20%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D1%88%D0%BD%D0%B8%D1%85%20%D1%81%D0%B2%D1%8F%D0%B7%D0%B5%D0%B9%20%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8%20%D1%81%D0%B5%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D1%81%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%8F-%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%7C%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%20%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85%20%D0%B8%20%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D1%88%D0%BD%D0%B8%D1%85%20%D1%81%D0%B2%D1%8F%D0%B7%D0%B5%D0%B9%7C%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%20%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85%20%D0%B8%20%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D1%88%D0%BD%D0%B8%D1%85%20%D1%81%D0%B2%D1%8F%D0%B7%D0%B5%D0%B9%20%D1%80%D1%81%D0%BE-%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%7C%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D1%88%D0%BD%D0%B8%D1%85%20%D1%81%D0%B2%D1%8F%D0%B7%D0%B5%D0%B9%29%20 News.Yandex.ru]</ref>, 2012-æм азæй бирæ азты куыста миграцион службæйы. 2021-æм азы Мураты снысан кодтой [[Меняйло, Сергей Иваны фырт|Сергей Меняйлойы]] администрацийы разамонæджы хæдивæгæй<ref>http://www.moscow-post.su/politics/menyajlo_zafrahtoval_revanshistov36898/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211205232444/http://www.moscow-post.su/politics/menyajlo_zafrahtoval_revanshistov36898/ |date=2021-12-05 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Администрация главы: структура и состав |url=http://alania.gov.ru/agip/structure |access-date=2021-12-05 |archive-date=2021-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210412145016/http://www.alania.gov.ru/agip/structure |deadlink=yes }}</ref>. [[Хуссар Ирыстоны хæст (2008)|Хуссар Ирыстоны хæсты]] агъоммæ уыдис [[Æмхæццæ контролон къамис|Гуырдзиаг-ирон конфликт æрбæстон кæныны фæдыл Æмхæццæ контролон къамисы]] Цæгат Ирыстоны хайы æмсæрдар<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://sojcc.ru/iron_news/705.html |access-date=2008-12-08 |archive-date=2009-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091021062244/http://sojcc.ru/iron_news/705.html |deadlink=yes }}</ref>, хæсты фæстæ та архайдта [[Женевайаг дискусситæ|«Женевæйаг дискусситы»]]<ref>ИА «Рес»: [http://cominf.org/node/1166484298 Мурат Тхостов: Зацикливаться на том, кто будет признавать Южную Осетию, не надо] {{ru}}</ref>. Мурат каст фæци [[Хетæгкаты Къостайы номыл Цæгат Ирыстоны паддзахадон университет|ЦИПУ-йы]] фæсарæйнаг æвзæгты факультет (1997), 2000-æм азы та каст фæци Цæгат Кавказы паддзахадон службæйы академи. 2011-æм азæй ис æм юристы диплом дæр, райста йæ Дзæуджыхъæуы разамынды институты<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.tadviser.ru/index.php/%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%3A%D0%A2%D1%85%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%9C%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%AD%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |access-date=2021-12-05 |archive-date=2021-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211206070843/https://www.tadviser.ru/index.php/%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0:%D0%A2%D1%85%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%9C%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%AD%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |deadlink=yes }}</ref>. == Фиппаинӕгтӕ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-цардафыст}} [[Категори:Тыхостатæ|Мурат]] [[Категори:Цæгат Ирыстоны политиктæ]] [[Категори:Дзæуджыхъæуы чи райгуырдис, уыдон]] [[Категори:XXI æнусы политиктæ]] 1g48kjfakj2jb3jzvrz4j6xu8gud56r 0 15890 596185 583014 2026-10-13T01:07:27Z InternetArchiveBot 20706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 596185 wikitext text/x-wiki {{Паддзахадон архайæг | имя = | оригинал имени = | изображение = Bekir sami kunduh.jpg | описание изображения = | порядок = | должность = Турчы 1-æм Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр | премьер = | флаг2 = Emblem of Turkey.svg | флаг = Flag of Turkey.svg | периодначало = [[1920-æм аз]]ы [[3 майы]] | периодконец = [[1921-æм аз]]ы [[8 майы]] | предшественник = | преемник = [[Молаоглы, Ахмет Мухтар|Ахмет Мухтар Молаоглы]] | профессия = дипломат, политик | партия = | место рождения = | место смерти = | похоронен = | вероисповедание = [[пысылмон дин]] | отец = [[Къуындыхаты Муссæ]] | мать = | известен как = | награды = }} '''Къуындыхаты Муссæйы фырт Бечыр''' ({{lang-tr|Bekir Sami Kunduh}}; райгуырдис [[1864-æм аз]]ы [[Хохы Саниба]]йы — амардис [[1932-æм аз]]ы) уыди [[Турк|Турчы республикæйы]] фæсарæйнаг хъуыддæгты фыццаг министр [[1920-æм аз]]ы 3-æм [[май]]æ [[1921-æм аз]]ы 8-æм [[май]]ы агъоммæ. == Цардафыст == Райгуырдис [[Хохы Саниба]]йы хъæуы, у [[Уæрæсе]]йы æмæ Турчы инæлар [[Къуындыхаты Муссæ]]йы фырттæй иу. Каст фæци Галатасарайы лицей æмæ Политикон зонæдты уæлдæр скъола [[Париж]]ы. Куыста алыхуызон бæрнон бынæтты: Бетъырбухы туркаг минæварады нымæрдарæй, цалдæр паддзахады туркаг копсуладты. Архайдта паддзахадон бадзырдты. Уыд губернатор Турчы бирæ вилайетты, куыста осмайнаг парламент меджлисы депутатæй дæр. Æвзæрст уыд Турчы Стыр адæмон æмбырдмæ (Türkiye Büyük Millet Meclisi). Фæстæдæр æй ацы æмбырды уынаффæмæ гæсгæ снысан кодтой фæсарæйнаг хъуыддæгты фыццаг министрæй (1920—1921). Ацы хъуыддаг туркæгтæн се ’ппæты зæрдæмæ нæ фæцыд. 1921 азы, Советон Уæрæсеимæ ахастдзинæдтæ фæхуыздæр кæныны охыл, æрвыст уыди Мæскуымæ. Уыцы фæндагыл бабæрæг кодта [[Ирыстон]]. Советтæй Иры зæхх ссæрибар кæныны тыххæй йын уый размæ сусæг фембæлдтæ уыд йе ’мзæххонтимæ, бæлвырд кодта иуæй-иу фарстатæ. Уыйадыл æрзылди Скæсæйнаг вилайеттæ Хъарс, Агъыр æмæ иннæтыл, лæгæй-лæгмæ бæстон ныхас кодта ирæттимæ. Советон Уæрæсейы йын зæрдæ бавæрдтой, фидар архайдæй Туркимæ ахастдзинæдтæ кæй снывыл кæндзысты, уый тыххæй. Мæскуыйæ куы æрбаздæхт Турчы фæсарæйнаг хъуыддæгты министр, уæд ацыд Лондонмæ. Сарæзта фембæлдтæ, кодта хъуыддаджы ныхæстæ æмæ фæстагмæ йæ къухы бафтыд Англис æмæ Францимæ бадзырдтæ саразын. Уыцы пайдайаг бадзырдтæ цæттæ кæнгæйæ хъуамæ бахынцтаид туркаг хицауады фæндтæ, уыдон та сæ хъус фылдæр дардтой немыцы ’рдæм. Афтæмæй зын уавæры бахауд æмæ йæ бахъуыд йæ куыстæй ацæуын. Уыцы рæстæг [[Ататюрк]]имæ дæр кæрæдзи хорз нал æмбæрстой. Фæстæдæр ногæй сси вилайет [[Токат (ил)|Токаты]] депутат, Сæрибарады прогрессивон партийы уæнг, Сæрибар тæрхондоны тæрхонылæг. Фæстагмæ политикон карьерæйыл йæ къух систа. Къуындыхаты Бечыр кæм æргомæй, кæм сусæгæй мухадзырты хъуыддагмæ кæддæриддæр йæ хъус дардта. Бахъуаджы заман-иу сæ фарсмæ балæууыд. Алыхуызон дунеон конференциты æмæ [[æфсизæгтæ|æфсизæгты]] æмбырдты архайдта тынг зæрдиагæй. Зынгæ адæймаг, нымад лæг уыди цæгаткавказæгты æхсæн. Исты хъуыддæгтыл дзургæйæ-иу алы хатт дæр йæ ныхасы сæр уыдысты ирæттæ. Кæй зæгъын æй хъæуы, уый тыххæй йæм иннæ æфсизæгтæ хæрам кодтой.<ref>[[Уарзиаты Вилен]]. Фæсарæйнаг ирæттæ. Журнал «[[Мах дуг]]», 1993 аз, №5-6</ref> Ныгæд æрцыд [[Стамбул]]ы. == Æрвитæнтæ == *[https://web.archive.org/web/20071111043936/http://ossetians.com/rus/news.php?newsid=544&f=26&PHPSESSID=f4ccfc221e8ed96ba52f536659ba0edd Ossetians.com по К.Челахсаты «Осетия и осетины»] {{ru}} == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} [[Категори:Турчы фæсарæйнаг хъуыддæгты министртæ]] [[Категори:Турчы ирæттæ]] [[Категори:Куындыхатæ|Бечыр]] [[Категори:Хохы Санибайы чи райгуырдис, уыдон]] qxuuxqdfnz77gpmvrowli50uq69vbr5 10 84102 596183 2026-10-12T18:37:57Z Ymblanter 6212 Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Grandes Heures Anne de Bretagne Saint Luc.jpg» 596183 wikitext text/x-wiki Grandes Heures Anne de Bretagne Saint Luc.jpg hd88lq8lfgywfotb27xkcabph93m8rh 10 84103 596184 2026-10-12T18:38:11Z Ymblanter 6212 Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Изображение апостола Луки из Большого часослова Анны Бретонской (1503—1508), Национальная библиотека Франции, Париж, Франция» 596184 wikitext text/x-wiki Изображение апостола Луки из Большого часослова Анны Бретонской (1503—1508), Национальная библиотека Франции, Париж, Франция kd9ftwumj7rvxgfzrpffk0a871ozfpx